Νέα ηγεσία στη λιβυκή Βουλή: Το τουρκολιβυκό μνημόνιο και οι νέες ισορροπίες για την Ελλάδα

Από

October 7, 2026

Γιώργος Κουτσούμης

Ο Αλ-Σαλιχίν Αμπντέλ Νάμπι αλ-Ομπέιντι, του οποίου η εκλογή στην προεδρία της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης ανακοινώθηκε στις 6 Οκτωβρίου 2026». Η νομιμότητα της διαδικασίας αμφισβητείται από τον Αγκίλα Σάλεχ

Η ανάδειξη του Αλ-Σαλιχίν Αμπντέλ Νάμπι αλ-Ομπέιντι στην προεδρία της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης αποτελεί εξέλιξη με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ελλάδα. Η σημασία της δεν περιορίζεται στην αντικατάσταση του Αγκίλα Σάλεχ, ο οποίος βρίσκεται στην προεδρία του σώματος από το 2014, αλλά συνδέεται με τις ευρύτερες ανακατατάξεις στην ανατολική Λιβύη και, κυρίως, με τη σταδιακή προσέγγιση της Βεγγάζης με την Άγκυρα.

Η εκλογή αμφισβητείται από τον Αγκίλα Σάλεχ, ο οποίος δεν αναγνωρίζει τη νομιμότητα της διαδικασίας. Ανεξάρτητα, ωστόσο, από την έκβαση της θεσμικής αντιπαράθεσης, η εξέλιξη αποτυπώνει μεταβολές στις εσωτερικές ισορροπίες της Κυρηναϊκής και την αυξανόμενη επιρροή του στρατοπέδου Χάφταρ.

Ο Αμπντέλ Νάμπι δεν προέρχεται από τον παραδοσιακά φιλοτουρκικό χώρο της δυτικής Λιβύης. Ανήκει πολιτικά στην ανατολική Λιβύη και στο παρελθόν είχε καταγγείλει με ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα την τουρκική στρατιωτική επέμβαση στη χώρα. Τα τελευταία χρόνια, όμως, έχει αναπτύξει στενούς διαύλους με την Άγκυρα και προεδρεύει της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Φιλίας Λιβύης-Τουρκίας.

Ο χαρακτηρισμός του, επομένως, ως «φιλότουρκου» θα ήταν απλουστευτικός. Ακριβέστερα, πρόκειται για πολιτικό του ανατολικού λιβυκού συστήματος που ακολουθεί τη νέα πραγματικότητα στις σχέσεις Βεγγάζης-Άγκυρας.

Ο παράγοντας Χάφταρ

Ιδιαίτερη σημασία έχει η σχέση του Αμπντέλ Νάμπι με το σύστημα Χάφταρ. Λιβυκά και αραβικά μέσα συνδέουν την εκλογή του με την υποστήριξη του στρατοπέδου Χάφταρ, ενώ ο ίδιος έχει αναγνωρίσει δημοσίως τον ρόλο τόσο του Χαλίφα όσο και του Σαντάμ Χάφταρ στις πολιτικές εξελίξεις της χώρας.

Την ίδια στιγμή, η Άγκυρα έχει επενδύσει στην αποκατάσταση των σχέσεών της με την ανατολική Λιβύη. Οι επαφές του Χακάν Φιντάν με τον Χαλίφα και τον Σαντάμ Χάφταρ, η διεύρυνση των πολιτικών και στρατιωτικών διαύλων και η επιστροφή τουρκικών επιχειρήσεων στη Βεγγάζη αποτυπώνουν τη μεταβολή της τουρκικής στρατηγικής.

Η Τουρκία δεν εγκαταλείπει την προνομιακή σχέση που οικοδόμησε με την Τρίπολη. Επιδιώκει, όμως, να επεκτείνει την επιρροή της και στην Κυρηναϊκή, αποκτώντας πρόσβαση στους δύο βασικούς πόλους της λιβυκής εξουσίας. Η παλαιότερη σαφής διαχωριστική γραμμή μεταξύ μιας φιλοτουρκικής δυτικής και μιας έντονα αντιτουρκικής ανατολικής Λιβύης γίνεται πλέον περισσότερο σύνθετη.

Το τουρκολιβυκό μνημόνιο

Για την Ελλάδα, το κρίσιμο ζήτημα παραμένει το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019.

Η Βουλή των Αντιπροσώπων δεν το έχει κυρώσει και αποτέλεσε επί σειρά ετών το βασικό εσωτερικό θεσμικό ανάχωμα απέναντί του. Η προσέγγιση, ωστόσο, της ανατολικής Λιβύης με την Τουρκία καθιστά τη διατήρηση αυτής της στάσης σημαντικό πεδίο παρακολούθησης για την Αθήνα.

Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει αξιόπιστη ένδειξη ότι ο Αμπντέλ Νάμπι προτίθεται να υποστηρίξει την κύρωση του μνημονίου, ούτε έχει καταγραφεί πρόσφατη δημόσια τοποθέτησή του με την οποία να υιοθετεί τις τουρκικές θέσεις για τις θαλάσσιες ζώνες. Η ανάπτυξη σχέσεων με την Άγκυρα δεν συνεπάγεται, συνεπώς, αυτομάτως αποδοχή του τουρκολιβυκού μνημονίου.

Ενδεχόμενη μεταβολή της στάσης της Βουλής θα είχε, πάντως, ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα. Μια κοινοβουλευτική αποδοχή θα προσέφερε στην Άγκυρα πρόσθετο επιχείρημα πολιτικής νομιμοποίησης της συμφωνίας, χωρίς να αίρει τις ελληνικές και ευρωπαϊκές ενστάσεις ως προς τη συμβατότητά της με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.

Η ελληνική διάσταση

Η εξέλιξη δεν σημαίνει ότι η Ελλάδα χάνει τα ερείσματά της στην ανατολική Λιβύη. Η Αθήνα έχει τα τελευταία χρόνια αποκαταστήσει απευθείας διαύλους με τη Βεγγάζη και το στρατόπεδο Χάφταρ, ενώ έχει επαναφέρει στο προσκήνιο τον διάλογο για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών μεταξύ Ελλάδας και Λιβύης ως κρατών με αντικείμενες ακτές.

Αυτό που μεταβάλλεται είναι το περιβάλλον μέσα στο οποίο κινείται η ελληνική διπλωματία. Η Τουρκία διεκδικεί πλέον επιρροή και στην Κυρηναϊκή, αξιοποιώντας όχι μόνο τις πολιτικές και στρατιωτικές σχέσεις αλλά και την οικονομία, τις υποδομές και την ανοικοδόμηση.

Στο πλαίσιο αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία ο Σαντάμ Χάφταρ, η επιρροή του οποίου στο σύστημα εξουσίας της ανατολικής Λιβύης έχει ενισχυθεί. Η διατήρηση διαύλου μαζί του είναι σημαντική, χωρίς όμως η ελληνική πολιτική να ταυτιστεί αποκλειστικά με την οικογένεια Χάφταρ. Η Αθήνα χρειάζεται παράλληλες σχέσεις με τη Βουλή, τις πολιτικές και οικονομικές δομές της Κυρηναϊκής και την Τρίπολη.

Στην ίδια εξίσωση εντάσσεται και η βελτίωση των σχέσεων Τουρκίας-Αιγύπτου. Το Κάιρο διατηρεί τις θέσεις του στο Δίκαιο της Θάλασσας και τη στρατηγική συνεργασία με Ελλάδα και Κύπρο, αλλά η εξομάλυνση των σχέσεών του με την Άγκυρα καθιστά λιγότερο ευδιάκριτη την παλαιότερη διαίρεση σε δύο αντιτιθέμενα περιφερειακά στρατόπεδα γύρω από τη Λιβύη.

Η ελληνική διπλωματική κινητικότητα

Η Αθήνα έχει εντείνει την παρουσία της στη Λιβύη, διατηρώντας διαύλους τόσο με την Τρίπολη όσο και με τη Βεγγάζη και επαναφέροντας την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών στην ατζέντα. Η νέα συγκυρία απαιτεί ακόμη πιο συστηματική παρουσία: έγκαιρη επαφή με τη νέα ηγεσία της Βουλής, εμβάθυνση των σχέσεων με τις πολιτικές και οικονομικές δομές της Κυρηναϊκής, ενίσχυση της ελληνικής επιχειρηματικής παρουσίας και στενό συντονισμό με Αίγυπτο, Κύπρο και ΕΕ.

Η ανάδειξη του Αμπντέλ Νάμπι δεν συνιστά, από μόνη της, φιλοτουρκική στροφή της Βεγγάζης. Αποτελεί, όμως, ακόμη μία ένδειξη μιας ευρύτερης μεταβολής: το στρατόπεδο Χάφταρ αποκαθιστά τις σχέσεις του με την Τουρκία και η Άγκυρα επιχειρεί να μετατρέψει την παρουσία της στη Λιβύη από πλεονέκτημα στη δυτική πλευρά της χώρας σε επιρροή πανλιβυκής εμβέλειας.

Για την Αθήνα, επομένως, το κρίσιμο ζήτημα είναι κατά πόσον η προσέγγιση Βεγγάζης-Άγκυρας θα οδηγήσει σε μεταβολή της στάσης της ανατολικής Λιβύης απέναντι στο τουρκολιβυκό μνημόνιο. Η ελληνική διπλωματία καλείται να κινηθεί προληπτικά, διατηρώντας ισχυρά ερείσματα σε ολόκληρο το λιβυκό πολιτικό φάσμα και αποτρέποντας τη δημιουργία νέων τετελεσμένων. Το στρατηγικό ζητούμενο δεν είναι πλέον η ανάσχεση της τουρκικής παρουσίας στη Λιβύη αυτή καθαυτή, αλλά η αποτροπή της μετατροπής της αυξανόμενης επιρροής της Άγκυρας σε ευρύτερη λιβυκή αποδοχή των τουρκικών θέσεων στην Ανατολική Μεσόγειο.

Οι “τεχνικοί της εξουσίας”

Από

anixneuseis

October 7, 2026

του Παντελή Σαββίδη

Δεν θα ήθελα να σχολιάσω, λόγω εντοπιότητας και κάποιας γνωριμίας, τον κ. Φλωρίδη. Θα πω μόνο πως μου προκάλεσε αλγεινή εντύπωση η εικόνα του να πανηγυρίζει με τη σημαία της Νέας Δημοκρατίας.
Κάποια αίσθηση αξιοπρέπειας θα του επέβαλλε πιο προσεκτικές κινήσεις, έστω και στο νέο κόμμα του — αν μείνει και εκεί μετά τη συντριπτική ήττα του Μητσοτάκη που αναμένεται στις εκλογές.
Έχει διαμορφωθεί, τουλάχιστον στην Ελλάδα, μια κατηγορία ανθρώπων που αυτοπροσδιορίζονται ως «τεχνικοί της εξουσίας» και μετακινούνται από κόμμα σε κόμμα, οιονεί ποδοσφαιριστές. Δεν έχουν καμιά πολιτική συνείδηση — για ιδεολογία δεν γίνεται λόγος — και θεωρούν πως κάνουν χάρη στην κοινωνία που καταδέχονται να τη διοικήσουν.
Όποιος μιλάει για πολιτική ιδεολογία σήμερα θεωρείται αναχρονιστής.
Χθες, στις στήλες αυτές, δημοσιεύσαμε έναν κατάλογο πρώην στελεχών του ΠΑΣΟΚ που μετοίκησαν στη Νέα Δημοκρατία. Υπάρχουν ανάλογες περιπτώσεις μετοίκησης και στον ΣΥΡΙΖΑ ή στην ΕΛΑΣ.
Το τραγικό είναι ότι τα μέσα ενημέρωσης και τα πολιτικά κέντρα που προωθούν αυτή την αντίληψη προσπαθούν να την περάσουν ως κανονικότητα.
Η λογική της νέας κανονικότητας είναι πως οι βασικές παράμετροι της πολιτικής υπαγορεύονται από τις Βρυξέλλες και την Ουάσιγκτον. Άρα, εκείνο που προέχει είναι ποιος θα εφαρμόσει καλύτερα τις εντολές. Αυτός είναι και ο καταλληλότερος για να αναλάβει τον ρόλο της διακυβέρνησης. Με το αζημίωτο, φυσικά. Κανονικότητα είναι και το αζημίωτο.
Χαρακτηριστική περίπτωση αυτών των «τεχνικών της εξουσίας» είναι τα στελέχη του πρώην ΚΚΕ εσωτερικού, που έχουν κατακλύσει όλο το πολιτικό και ιδεολογικό φάσμα, μετακινούμενα από κόμμα σε κόμμα με τρομερή ευελιξία.
Η ιδεολογία τους επικράτησε διεθνώς και οι ίδιοι είχαν την υποστήριξη μεγάλων οικονομικών και πολιτικών παραγόντων.
Η αποχώρηση πολλών εξ αυτών από το ΚΚΕ και η ένταξή τους είτε στο ΚΚΕ εσωτερικού είτε στις παραφυάδες του δεν με απασχόλησε ιδιαίτερα. Με ανησύχησε, όμως, η εύκολη αποδοχή τους από τη σημιτική τάση του ΠΑΣΟΚ και η αλλοίωση των χαρακτηριστικών του Κινήματος που δημιούργησε ο Ανδρέας Παπανδρέου.
Η έκλειψη του ΠΑΣΟΚ με τα λαϊκά χαρακτηριστικά που του προσέδωσε ο ιδρυτής του δεν οφείλεται μόνο στις ιδεολογικές αγκυλώσεις του Σημίτη και της κλειστής του ομάδας. Οφείλεται και στην ενίσχυση αυτής της ομάδας από εκείνη τη ρευστή μάζα. Χαρακτηριστική περίπτωση είναι η Δαμανάκη, η οποία, ενώ πρωταγωνίστησε στη δίωξη του Ανδρέα, πρωτοστάτησε στη συνεργασία με το σημιτικό ΠΑΣΟΚ. Αν και το κόμμα που ονομαζόταν ΠΑΣΟΚ μετά τον θάνατο του Παπανδρέου δεν ήταν ΠΑΣΟΚ.
Σήμερα πολλοί, μεταξύ αυτών και εγώ, πιστεύουν πως τα ιδεολογικά χαρακτηριστικά και τα προτάγματα ενός πολιτικού σχηματισμού επηρεάζονται καθοριστικά από τις νέες τεχνολογίες και, κυρίως, την Τεχνητή Νοημοσύνη. Επηρεάζεται ακόμη και η κυριαρχία μιας χώρας.
Οι νέες τεχνολογίες θέτουν μια πρόκληση: πώς ένα σύγχρονο κόμμα θα επαναπροσδιορίσει τα δεδομένα του, ώστε να βοηθήσει τα κοινωνικά στρώματα στα οποία επιλέγει να αναφερθεί. Αν και τα στρώματα αυτά στην Ελλάδα περιορίζονται στους ολιγάρχες, σε μια ενδιάμεση κατηγορία τρωκτικών που ζουν παρασιτικά, κάνοντας τα θελήματα των κυβερνήσεων — από φυσικές δολοφονίες μέχρι δολοφονίες χαρακτήρων — και σε μια ευρεία μάζα ανθρώπων που αναζητούν τρόπους επιβίωσης.
Οι αγρότες, οι μικρομεσαίοι, ακόμη και η μεσαία τάξη τείνουν να εκλείψουν, με συνειδητή επιλογή της σημερινής κυβέρνησης.
Για τους αγρότες, την άλλη εβδομάδα θα κάνουμε μια πολύ ενδιαφέρουσα εκπομπή, για να δείτε πώς τους υφαρπάζουν με τη βία τα χωράφια τους.
Η μόνη που αρνείται αυτό το πλαίσιο και επιμένει σε μια πολιτική κάθαρσης και υποστήριξης ευρέων λαϊκών στρωμάτων, τα οποία έμειναν ιδεολογικά και πολιτικά άστεγα και αναζητούν με υπαρξιακή αγωνία πολιτική έκφραση, είναι η Καρυστιανού.
Γι’ αυτό η προσπάθειά της πρέπει να ενισχυθεί. Αν θέλουμε να αρχίσουμε να βλέπουμε κάποιο διαχειρίσιμο μέλλον.

Κάλλιο να πείσεις την Ουάσιγκτον να δεχθεί τα Εθνικά Χωρικά Ύδατα σου στα 12 ν.μ. στο Αιγαίο, παρά να κινδυνεύουν τα κυριαρχικά δικαιώματά σου από την Άγκυρα…

Από

anixneuseis

October 6, 2026

Του ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΠΑΥΛΟΥ, Hellas Journal – Όσλο

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έρχεται στην Ελλάδα στον απόηχο του θορύβου που προκλήθηκε με αφορμή τα δημοσιευθέντα από την WSJ για το πώς η Αμερικανίδα Πρέσβης στην Αθήνα Γκίλφοϊλ εκλαμβάνει τον ρόλο της έναντι της ελληνικής κυβέρνησης και του ελλαδικού πολιτικού συστήματος.

Επιπλέον, η επίσκεψη αυτή πραγματοποιείται με δεδομένη τη διαβεβαίωση της Αθήνας ότι, μολονότι έχει ήδη φορτωθεί ο κρατικός προϋπολογισμός με αρκετά δισεκατομμύρια δολάρια εξοπλισμών από τη Γαλλία και το Ισραήλ, νέες γενναιόδωρες εγκρίσεις της ελληνικής κυβέρνησης για αμερικανικά συστήματα είναι ante portas.

Σαφώς η ατζέντα έχει πολλά θέματα συμπεριλαμβανομένης της στρατηγικής συμμαχίας Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, την Ανατολική Μεσόγειο, τον Κάθετο Άξονα, τα ενεργειακά του ελλαδικού χώρου και την εμπλοκή αμερικανικών εταιρειών, το Κυπριακό, αλλά και το Αιγαίο, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε από την Ουάσιγκτον ο Μιχάλης Ιγνατίου.

Και εδώ αρχίζουν τα δύσκολα. Προφανώς, αντιλαμβάνεται κανείς ότι μιλώντας περί Αιγαίου, ο Πρωθυπουργός, και ο Έλληνας ομόλογος του κ. Ρούμπιο, θα θέσoυν στον Αμερικανό ΥΠΕΞ το ζήτημα των σταθερών τουρκικών επιδιώξεων και απειλών εις βάρος της ελληνικής εθνικής κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της πατρίδος μας.

Και προφανώς, όποιος παρακολουθεί στενά τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις αντιλαμβάνεται ότι είναι δεδομένη η στήριξη που θα παράσχει ο Αμερικανός ΥΠΕΞ στη Ελλάδα και την Κύπρο μας. Υπάρχει όμως, ένα κρίσιμο ερώτημα που αφορά όχι την αμερικανική πλευρά, αλλά την Ελλάδα, την κυβέρνησή της, και κυρίως τους εμπλεκομένους, ορατούς και αοράτους, στην εξωτερική πολιτική της:

Έχουν άραγε αποφασίσει, ο κ. Μητσοτάκης, ο κ. Γεραπετρίτης, η κ. Παπαδοπούλου, ο κ. Δένδιας, να θέσουν στις ΗΠΑ και τον κ. Ρούμπιο, το ένα και μοναδικό ζήτημα που ως άλλο ξίφος του Μεγαλέξανδρου λύνει τον γόρδιο δεσμό στα Ελληνοτουρκικά;
Αυτό που δεν είναι άλλο από την επέκταση των ελληνικών εθνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο στα 12 ναυτικά μίλια (ή μέχρι τη μέση γραμμή, όπου αυτή αποτελεί το ανώτατο όριο);

Διότι, ας μη γελιόμαστε:

Το κατ᾽εξοχήν ζήτημα στα Ελληνοτουρκικά δεν είναι ούτε το casus belli της Τουρκίας, ούτε το φληνάφημα περί δήθεν κλεισίματος του Αιγαίου και μετατροπής του σε Blue Lagoon με τα 12 νμ ελληνικών ΕΧΥ, που διαδίδεται από χείλη ειδικών νομικών οι οποίοι επικαλούνται προς τούτο την UNCLOS, μολονότι η UNCLOS ακριβώς διασφαλίζει πώς με πλήρη επέκταση δεν προσκόπτεται η διεθνής ναυτιλία!

Ούτε καν είναι πρόβλημα αυτό που είχε ομολογήσει παλαιότερα ο πρώην Αρχηγός της ΕΥΠ, κι επικεφαλής των Διερευνητικών Επαφών Ελλάδας – Τουρκίας, Πρέσβης Παύλος Αποστολίδης, σε συνέντευξή του στην Καθημερινή (5 Νοεμβρίου 2024), ότι αν επεκτείνουμε τα ΕΧΥ μας στο Αιγαίο δεν θα έχουμε τί να διαπραγματευόμαστε με την Τουρκία.

Θέση την οποία επανέλαβε προχθές, (Κυριακή 4 Οκτωβρίου 2026) ο Χρήστος Ροζάκης με άρθρο του στα ΝΕΑ, όπου ούτε λίγο ούτε πολύ παραδέχθηκε ότι η πλήρης επέκταση των ελληνικών ΕΧΥ θα έλυνε για μεγάλο τμήμα του Αιγαίου το ζήτημα οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας.

Το πρόβλημα είναι ότι η Αθήνα δεν θέλει ως τώρα να συμπεριφερθεί διεθνώς, και δη απέναντι στον ισχυρότερο στρατηγικό της σύμμαχο, τις ΗΠΑ, με το ανάστημα που πρέπει και αρμόζει στην Ελλάδα. Γι᾽ αυτό και ανέχεται την Αμερικανίδα Πρέσβη να εκφέρει απειλές που παραπέμπουν σε ιστορίες από το Σικάγο και τη Νέα Υόρκη των αρχών του 20ού αιώνα.

Η ελληνική κυβέρνηση πρέπει επιτέλους να αντιληφθεί τον ευρύτερο αμερικανικό στρατηγικό σχεδιασμό στην περιοχή και να επιδιώξει τα μέγιστα ανταλλάγματα. Δεν δικαιολογείται πλέον να στερείται εθνικού πολιτικού ρεαλισμού σε αυτή τη συγκυρία όπου μας ζητούνται μέγιστες υπηρεσίες, τις οποίες φυσικά και παρέχουμε. Δεν νοείται «στρατηγικός σύμμαχος» τέτοιου σπουδαίου εκτοπίσματος, όπως τόσο οι ΗΠΑ ήδη από την εποχή του κ. Πάιατ όσο και η κυβέρνηση Μητσοτάκη συνομολογούν και διατυμπανίζουν για τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, ο οποίος να μην τολμά να αξιώσει από τον σύμμαχό του στήριξη σε ενέργειες σύννομες με το Διεθνές Δίκαιο, που αυξάνουν την ισχύ του ιδίου του συμμάχου του!

Τί είδους Στρατηγικός Ελληνοαμερικανικός Διάλογος και τί είδους στρατηγική συμμαχία είναι αυτή, αν οι ΗΠΑ δεν επιθυμούν έμπρακτα την μέγιστη ενίσχυση και ισχύ της εθνικής εδαφικής κυριαρχίας της Ελλάδος;

Η Αθήνα, επομένως, έχει χρέος να δώσει στην αμερικανική πλευρά και στον εκπρόσωπό της ΥΠΕΞ Ρούμπιο τη δυνατότητα να εκφράσει τη βούληση και τη στήριξή της στην επέκταση των ελληνικών Εθνικών Χωρικών Υδάτων στο Αιγαίο.

Όχι την μερική, κουτσουρεμένη, κι επικίνδυνα τμηματική, όπως κάποιοι επιθυμούν, νοτίως της Κρήτης απλώς, κατά μίμηση των λιλιπούτειων Θαλάσσιων Πάρκων στο κεντρικό Αιγαίο, ή του μοντέλου υποχωρητικότητας στην Κάσο. Αλλά την πλήρη, σύμφωνη προς τις επιταγές και προβλέψεις της UNCLOS επέκταση στα 12 νμ (ή το μέγιστο της μέσης γραμμής).

Καλά τα Ραφάλ, οι Μπελαρά, τα F-35, ο Θόλος του Αχιλλέα, και τα δισεκατομμύρια που καταβάλλουμε στους στρατηγικούς εταίρους μας με την προσδοκία διεθνούς προστασίας. Αλλά είναι καλύτερα να ενημερώσεις την Ουάσιγκτον για την επέκταση της εθνικής κυριαρχίας σου, παρά να αναγκαστείς να την εκχωρήσεις στην Άγκυρα.

Διότι όσο αφήνουμε Κερκόπορτες στο Αιγαίο ανοιχτές τόσο ρισκάρουμε εθνικές καταστροφές. Και η Κύπρος δεν κείται μακράν, ούτε χωρικά, ούτε χρονικά…

* Παναγιώτης Παύλος
Ερευνητής της Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο του Όσλο

Hellas Journal

Αχιλλέας Ταουξής: όταν η τεχνητή νοημοσύνη αρχίζει να αποφασίζει…

Από

anixneuseis

October 6, 2026

του Αχιλλέα Ταουξή, Υποστρατήγου ε.α.

Στα τέλη Σεπτεμβρίου 2026, η OpenAI αποφάσισε να ακυρώσει την προγραμματισμένη για τον Οκτώβριο κυκλοφορία του GPT-6.1 Astra, του νέου προηγμένου μοντέλου της. Σύμφωνα με δημοσιεύματα και επιβεβαίωση της εταιρείας, οι εσωτερικές δοκιμές ασφάλειας και ευθυγράμμισης αποκάλυψαν ότι το μοντέλο παρουσίαζε αυξημένη τάση παραπλάνησης, υπέρβασης των εξουσιοδοτημένων ορίων του και χρήσης εξωτερικών εργαλείων χωρίς άδεια, με αποτέλεσμα να μην πληρεί τα πρότυπα ασφαλείας της OpenAI για δημόσια διάθεση.

Η απόφαση αυτή δυστυχώς επαναφέρει στην επιφάνεια κάτι πολύ πιο σημαντικό από την καθυστέρηση ενός ακόμη τεχνολογικού προϊόντος.

Όσο τα μοντέλα εξελίσσονται από συστήματα που απαντούν, σε ερωτήματα σε agents, που αναζητούν πληροφορίες, χρησιμοποιούν εργαλεία, αλληλεπιδρούν με εξωτερικά συστήματα και εκτελούν διαδοχικές ενέργειες, το ζήτημα δεν είναι πλέον μόνο αν η μηχανή δίνει σωστή απάντηση, αλλά τι μπορεί να συμβεί όταν μια λανθασμένη εκτίμηση μετατρέπεται σε πράξη.

Η διαφορά είναι τεράστια. Ένα λάθος σε μια απάντηση παραμένει συνήθως στην οθόνη, ενώ ένα λάθος ενός αυτόνομου συστήματος μπορεί να επηρεάσει πραγματικά συστήματα και ανθρώπους.

Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα στην εθνική ασφάλεια, όπου η AI μπορεί να αναλύει ταυτόχρονα δορυφορικές εικόνες, ραντάρ, επικοινωνίες και άλλες πληροφορίες, εντοπίζοντας σε ελάχιστο χρόνο ενδείξεις μιας πιθανής επίθεσης.

Η ταχύτητα είναι αναμφισβήτητα πλεονέκτημα, όμως στα πυρηνικά για παράδειγμα, η ίδια ταχύτητα μπορεί να γίνει παράγοντας κινδύνου, επειδή ο χρόνος για την ανθρώπινη επιβεβαίωση μιας εκτίμησης μπορεί να είναι εξαιρετικά περιορισμένος.

Δεν χρειάζεται να φανταστούμε μια μηχανή που αποφασίζει μόνη της να «πατήσει το κουμπί». Το πιο ρεαλιστικό και ίσως πιο επικίνδυνο ενδεχόμενο είναι ο άνθρωπος να έχει τυπικά την τελική αρμοδιότητα, αλλά στην πράξη να διαθέτει τόσο λίγο χρόνο και τόσο περιορισμένη δυνατότητα αμφισβήτησης, ώστε να καταλήγει να επικυρώνει μια απόφαση που έχει ήδη διαμορφώσει η μηχανή. Τότε η τεχνολογία δεν έχει καταργήσει τον άνθρωπο από τη διαδικασία, αλλά έχει αρχίσει να περιορίζει ουσιαστικά τον ρόλο του…

Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να δημιουργηθεί ένας νέος εξοπλιστικός ανταγωνισμός, όχι μόνο για το ποιός διαθέτει περισσότερα όπλα, αλλά για το ποιός διαθέτει τα ταχύτερα συστήματα ανίχνευσης, αξιολόγησης και αντίδρασης. Με λίγα λόγια η τεχνολογική υπεροχή μετατρέπεται σταδιακά σε πίεση για όλο και ταχύτερες αποφάσεις.

Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να προσφέρει τεράστιες δυνατότητες στην άμυνα, στην έγκαιρη προειδοποίηση και στην προστασία κρίσιμων υποδομών, όμως δεν μπορεί να αναλάβει την πολιτική, νομική και ηθική ευθύνη μιας απόφασης. Για αυτό η έννοια του «human in the loop» δεν αρκεί. Χρειάζεται άνθρωπος πραγματικά υπεύθυνος, με την εξουσία να αμφισβητεί την εισήγηση της μηχανής, να απαιτεί ανεξάρτητη επιβεβαίωση και να διακόπτει τη διαδικασία όταν υπάρχουν αμφιβολίες.

Στα πυρηνικά, καμία AI δεν πρέπει να έχει τη δυνατότητα αυτόνομης εκκίνησης ή εκτέλεσης μιας πυρηνικής ενέργειας. Η μηχανή μπορεί να αναλύει, να προειδοποιεί και να εισηγείται, αλλά η απόφαση και η ευθύνη πρέπει να παραμένουν απολύτως ανθρώπινες. Γιατί στα περισσότερα τεχνολογικά συστήματα ένα λάθος διορθώνεται. Στα πυρηνικά μπορεί να μην υπάρχει δεύτερη ευκαιρία.

Όλα αυτά μας οδηγούν στο συμπέρασμα ότι όσο αυξάνεται η αυτονομία της μηχανής, τόσο περισσότερο πρέπει να αυξάνεται η ευθύνη του ανθρώπου.

Το πραγματικό όριο της τεχνητής νοημοσύνης δεν είναι πόσο μακριά μπορεί να φτάσει η μηχανή, αλλά πόσο μακριά θα επιτρέψουμε στον άνθρωπο να απομακρυνθεί από την ευθύνη της απόφασης του.

Υποστράτηγος ε.α. Αχιλλεύς Ταούξης

Απόφοιτος της Σχολής Ευελπίδων και με 43 χρόνια υπηρεσίας στις Ένοπλες Δυνάμεις, υπηρέτησε σε επιχειρησιακές και επιτελικές θέσεις στην Ελλάδα, στο ΝΑΤΟ και σε διεθνείς αποστολές. Διετέλεσε Εκπαιδευτής και Διευθυντής Σπουδών στη ΣΕΘΑ, Διευθυντής Κέντρου Επιχειρήσεων στο ΝΑΤΟϊκό Στρατηγείο Σκοπίων και στέλεχος του ΓΕΣ, του ΓΕΕΘΑ και του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, με αντικείμενο την άμυνα, την αμυντική πολιτική, την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις διεθνείς σχέσεις.

Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου στην Εφαρμοσμένη Στρατηγική και Διεθνείς Σχέσεις από το University of Plymouth και έχει συμμετάσχει ως ομιλητής σε ημερίδες και εκδηλώσεις. Αρθρογραφεί για θέματα εθνικής ασφάλειας, άμυνας, στρατηγικής και γεωπολιτικής.

Από τη Γροιλανδία στα Φόκλαντ: Πού τελειώνουν τα στρατηγικά συμφέροντα της Ευρώπης;

Από

anixneuseis

October 6, 2026

Του Απόστολου Θωμαδάκη | Άποψη — 29 Σεπτεμβρίου 2026

Το λιμάνι του Νουούκ, πρωτεύουσας της Γροιλανδίας, στις 23 Ιουνίου 2010, με αλιευτικά σκάφη και βιομηχανικές προβλήτες στο φιόρδ. Φωτογραφία: Algkalv, CC BY-SA 3.0, τροποποιημένη.

Τα στρατηγικά συμφέροντα της Ευρώπης δεν συμπίπτουν απόλυτα με τα σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι τελευταίες εβδομάδες πρόσφεραν δύο χαρακτηριστικές υπενθυμίσεις. Στη Γροιλανδία, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ανακοίνωσε ένα νέο πακέτο εταιρικής συνεργασίας της ΕΕ, ύψους 200 εκατομμυρίων ευρώ, με φόντο τις συνεχιζόμενες αμερικανικές πιέσεις σχετικά με το νησί και τον εντεινόμενο ανταγωνισμό στην Αρκτική. Χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, η Αργεντινή ανακοίνωσε την κίνηση ποινικών διαδικασιών εναντίον εταιρειών που συμμετέχουν σε έρευνες πετρελαίου γύρω από τα νησιά Φόκλαντ, καθώς ο πρόεδρος Χαβιέρ Μιλέι εντείνει την εκστρατεία διεκδίκησης της κυριαρχίας τους από την Αργεντινή.

Η Γροιλανδία και τα Φόκλαντ αποτελούν πολύ διαφορετικές περιπτώσεις. Η Γροιλανδία είναι αυτόνομο έδαφος εντός του Βασιλείου της Δανίας και συνδέεται με την ΕΕ. Τα Φόκλαντ είναι Βρετανικό Υπερπόντιο Έδαφος και, μετά το Brexit, δεν διατηρούν πλέον θεσμική σχέση με την Ένωση. Η ιστορία τους, οι συνταγματικές τους ρυθμίσεις και τα ζητήματα κυριαρχίας που τα αφορούν δεν πρέπει να εξομοιώνονται.

Η ταυτόχρονη επιστροφή τους στην πολιτική ατζέντα θέτει, επομένως, ένα πιο συγκεκριμένο ερώτημα: Πότε ένα εδαφικό, οικονομικό ή σχετικό με την ασφάλεια συμφέρον, που βρίσκεται μακριά από την ηπειρωτική Ευρώπη, μετατρέπεται σε κοινό ευρωπαϊκό στρατηγικό συμφέρον, αντί να παραμένει πρωτίστως εθνικό ή διμερές ζήτημα;

Ο όρος «γεωπολιτική» χρησιμοποιείται εδώ για να περιγράψει τον τρόπο με τον οποίο η γεωγραφία, ο εδαφικός έλεγχος, οι στρατηγικοί πόροι, οι υποδομές και ο ανταγωνισμός στον τομέα της ασφάλειας διαμορφώνουν την πολιτική ισχύ και την εξωτερική δράση. Η ΕΕ και τα κράτη-μέλη της διατηρούν εδώ και καιρό συνεργασίες και επιδιώκουν συμφέροντα σε ολόκληρο τον κόσμο. Το ζήτημα, συνεπώς, δεν είναι αν η Ευρώπη πρέπει να αναπτύξει μια εξωτερική πολιτική παγκόσμιας εμβέλειας. Είναι κατά πόσο οι εξελίξεις που αφορούν εδάφη της ΕΕ, συνδεδεμένα εδάφη ή εδάφη στενών Ευρωπαίων εταίρων μπορούν να δημιουργήσουν κοινά ευρωπαϊκά στρατηγικά συμφέροντα, καθώς και πώς αυτά πρέπει να προσδιορίζονται και να προωθούνται.

Η Ευρώπη δεν τελειώνει εκεί όπου τελειώνει γεωγραφικά

Η ΕΕ γίνεται συνήθως αντιληπτή ως ένα πολιτικό εγχείρημα που περιορίζεται στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Η πραγματική γεωγραφία της είναι πιο σύνθετη.

Η Γαλλική Γουιάνα αποτελεί τμήμα της Γαλλίας και, επομένως, της ΕΕ, παρότι βρίσκεται στη Νότια Αμερική. Άλλες εξόχως απόκεντρες περιοχές της ΕΕ εκτείνονται στην Καραϊβική, στον Ατλαντικό και στον Ινδικό Ωκεανό. Πέρα από αυτές, υπάρχουν 13 Υπερπόντιες Χώρες και Εδάφη που συνδέονται με την ΕΕ μέσω της Δανίας, της Γαλλίας και της Ολλανδίας, από την Αρκτική έως την Καραϊβική και τον Ειρηνικό.

Η στρατηγική σημασία τους αυξάνεται, καθώς τα κρίσιμα ορυκτά, η ενέργεια, οι θαλάσσιες οδοί, η συνδεσιμότητα, οι υποδομές και ο ανταγωνισμός των μεγάλων δυνάμεων συνδέουν ολοένα στενότερα τα ευρωπαϊκά συμφέροντα με εδάφη μακριά από την ηπειρωτική Ευρώπη. Η Γροιλανδία αποτελεί το σαφέστερο παράδειγμα. Η θέση της σε μια Αρκτική που μεταβάλλεται ταχύτατα και η σημασία της για τα κρίσιμα ορυκτά, τη συνδεσιμότητα και την ασφάλεια την έχουν αναδείξει σε προτεραιότητα της ευρωπαϊκής στρατηγικής ατζέντας. Το νέο πακέτο των 200 εκατομμυρίων ευρώ καλύπτει, μεταξύ άλλων, τις κρίσιμες πρώτες ύλες, την υδροηλεκτρική ενέργεια και τη συνδεσιμότητα μέσω δορυφόρων και καλωδίων. Η φον ντερ Λάιεν χαρακτήρισε τη Γροιλανδία «στρατηγικό σύμμαχο και έμπιστο φίλο».

Οι αμερικανικές πιέσεις επιτάχυναν αυτή τη μετατόπιση, αλλά οι βαθύτερες γεωπολιτικές διεργασίες καθιστούσαν ήδη τη Γροιλανδία ολοένα σημαντικότερη για την Ευρώπη.

Το Brexit άλλαξε τον χάρτη, αλλά όχι κατ’ ανάγκην τα συμφέροντα

Τα Φόκλαντ αναδεικνύουν το ζήτημα από μια διαφορετική πλευρά. Το Brexit τερμάτισε τη θεσμική σύνδεσή τους με την ΕΕ. Η διαφορά της Αργεντινής για την κυριαρχία τους αφορά το Ηνωμένο Βασίλειο, όχι την Ένωση. Ωστόσο, την ίδια στιγμή, η ίδια η Βρετανία έχει προσεγγίσει περισσότερο την ΕΕ στους τομείς της ασφάλειας και της άμυνας.

Η Εταιρική Σχέση Ασφάλειας και Άμυνας ΕΕ–Ηνωμένου Βασιλείου, που συμφωνήθηκε το 2025, αναγνωρίζει ότι η ασφάλεια και η ευημερία τους είναι «στενά συνδεδεμένες και αλληλεξαρτώμενες» και ότι αμφότερες οι πλευρές έχουν συμφέροντα στην ειρήνη, την ασφάλεια και τη σταθερότητα «στην Ευρώπη και πέρα από αυτήν». Η συνεργασία περιλαμβάνει τη θαλάσσια και τη διαστημική ασφάλεια, τις κρίσιμες υποδομές, καθώς και την αντιμετώπιση κυβερνοαπειλών και υβριδικών απειλών.

Στο μεταξύ, η ανανεωμένη εκστρατεία της Αργεντινής συνδυάζει ολοένα περισσότερο τη μακροχρόνια διεκδίκηση κυριαρχίας με πιέσεις στον ενεργειακό και οικονομικό τομέα. Η κυβέρνησή της ανακοίνωσε πλέον την κίνηση ποινικών διαδικασιών κατά της Navitas Petroleum και στελεχών που εμπλέκονται στο πετρελαϊκό έργο Sea Lion, ενώ παράλληλα απειλεί με κυρώσεις που ενδέχεται να επηρεάσουν μετόχους και προμηθευτές.

Αυτό δεν καθιστά τα Φόκλαντ ευθύνη της ΕΕ, ούτε η στενότερη συνεργασία ΕΕ–Ηνωμένου Βασιλείου στον τομέα της ασφάλειας υποχρεώνει τις Βρυξέλλες να υιοθετήσουν τη θέση του Λονδίνου. Αναδεικνύει, όμως, ένα ερώτημα στο οποίο η Ευρώπη καλείται ολοένα περισσότερο να απαντήσει: Πότε τα στρατηγικά συμφέροντα στενών Ευρωπαίων εταίρων εκτός ΕΕ συμπίπτουν με εκείνα της ίδιας της Ένωσης;

Από το κοινό ευρωπαϊκό συμφέρον στη συλλογική δράση

Ο προσδιορισμός ενός κοινού ευρωπαϊκού συμφέροντος αποτελεί μόνο το πρώτο βήμα. Ένα ξεχωριστό ερώτημα είναι ποιος πρέπει να αναλάβει δράση για την προάσπισή του. Η εξωτερική πολιτική και η πολιτική ασφάλειας παραμένουν σε μεγάλο βαθμό υπό τον έλεγχο των κρατών-μελών, ενώ το εμπόριο, οι κυρώσεις, ο έλεγχος των επενδύσεων, η οικονομική ασφάλεια και η πρόσβαση στην ενιαία αγορά βασίζονται σε σημαντικό βαθμό στις αρμοδιότητες της ΕΕ. Πολλές γεωπολιτικές προκλήσεις υπερβαίνουν αυτόν τον θεσμικό διαχωρισμό, απαιτώντας τη συνδυασμένη λειτουργία της εθνικής διπλωματίας και των ευρωπαϊκών μέσων άσκησης πολιτικής.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε εδαφικό συμφέρον ενός κράτους-μέλους ή ενός στενού εταίρου θα πρέπει να μετατρέπεται σε κοινό ευρωπαϊκό συμφέρον. Μια πρακτική αξιολόγηση θα πρέπει να εξετάζει τη νομική και θεσμική σχέση του εδάφους με την ΕΕ· τις επιπτώσεις στη συλλογική ευρωπαϊκή ασφάλεια ή ευημερία· το κατά πόσο τα αναγκαία μέσα βρίσκονται σε εθνικό ή ευρωπαϊκό επίπεδο· και το αν η συλλογική δράση θα προσέφερε σαφή προστιθέμενη αξία και θα διέθετε επαρκή πολιτική νομιμοποίηση.

Το ερώτημα αυτό συνδέεται άμεσα με τη σημερινή συζήτηση για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ). Η Γαλλία, η Γερμανία και εννέα ακόμη κράτη-μέλη έχουν ζητήσει τη ριζική αναμόρφωσή της, ενώ εξετάζονται προτάσεις που θα μπορούσαν να μεταφέρουν ορισμένες λειτουργίες της πλησιέστερα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Αυτό, όμως, θέτει ένα ευρύτερο ζήτημα από τη διοικητική αποτελεσματικότητα: Θα πρέπει μια Ευρώπη με εντονότερο γεωπολιτικό ρόλο να σημαίνει και μια περισσότερο συγκεντρωτική ευρωπαϊκή εξωτερική πολιτική;

Δεν υπάρχει προφανής απάντηση. Ο ενισχυμένος συντονισμός σε επίπεδο ΕΕ θα μπορούσε να επιτρέψει στην Ευρώπη να συνδυάσει τη διπλωματία με τη σημαντική οικονομική της ισχύ. Η εξωτερική πολιτική, όμως, αφορά επίσης την εθνική κυριαρχία, τις διαφορετικές στρατηγικές προτεραιότητες και την πολιτική λογοδοσία. Τα συμφέροντα της Γαλλίας στα υπερπόντια εδάφη της, της Δανίας στη Γροιλανδία ή, εκτός Ένωσης, της Βρετανίας στα Φόκλαντ δεν μπορούν να μετατραπούν αυτομάτως σε κοινά ευρωπαϊκά συμφέροντα μέσω θεσμικών ρυθμίσεων.

Πού θα πρέπει η Ευρώπη να δρα συλλογικά;

Η ΕΕ δεν χρειάζεται ακόμη μία στρατηγική με γεωγραφική ονομασία. Ήδη δρα σε παγκόσμια κλίμακα μέσω της εξωτερικής πολιτικής, του εμπορίου, της αναπτυξιακής συνεργασίας, των εταιρικών σχέσεων ασφάλειας και των οικονομικών εργαλείων. Αυτό που χρειάζεται είναι ένα σαφέστερο πλαίσιο για να καθορίζει πότε οι εξελίξεις σε μακρινά εδάφη αφορούν κοινά ευρωπαϊκά συμφέροντα, ποια είναι αυτά και αν θα πρέπει να προωθούνται συλλογικά, σε εθνικό επίπεδο ή σε συνεργασία με τρίτες χώρες.

Το ερώτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς οι Βρυξέλλες επανεξετάζουν τους θεσμούς μέσω των οποίων ασκούν εξωτερική πολιτική. Η σειρά των βημάτων, όμως, έχει σημασία. Προτού αποφασίσει τι είδους διπλωματικό μηχανισμό χρειάζεται, η Ευρώπη πρέπει πρώτα να προσδιορίσει μέχρι πού εκτείνονται τα κοινά στρατηγικά της συμφέροντα και ποια από αυτά δικαιολογούν συλλογική δράση.

Η Γροιλανδία και τα Φόκλαντ δεν οδηγούν στην ίδια απάντηση. Οι νομικές τους σχέσεις με την ΕΕ και η σημασία τους για τα κοινά ευρωπαϊκά συμφέροντα διαφέρουν θεμελιωδώς. Ωστόσο, από κοινού αναδεικνύουν την ίδια υποκείμενη πρόκληση: η στρατηγική γεωγραφία της Ευρώπης και η θεσμική γεωγραφία της ΕΕ δεν συμπίπτουν πάντοτε.

Οι απόψεις και οι εκτιμήσεις που διατυπώνονται στο άρθρο εκφράζουν αποκλειστικά τον συγγραφέα και δεν αντιπροσωπεύουν τις θέσεις του Geopoliticalmonitor.com.

geopoliticalmonitor.com

Η Σομαλιλάνδη επιδιώκει στενότερους δεσμούς ασφάλειας με το Ισραήλ και θεωρεί την Τουρκία αυξανόμενη απειλή

Από

anixneuseis

October 6, 2026

Ανώτερος σύμβουλος της Σομαλιλάνδης δήλωσε ότι η Χαργκέισα επιθυμεί τη στήριξη του Ισραήλ για την ενίσχυση της άμυνάς της απέναντι στην Τουρκία, επικαλούμενος τα τουρκικά μαχητικά αεροσκάφη, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και τη διευρυνόμενη στρατιωτική συνεργασία με τη Σομαλία.

Της MAARIV
6 Οκτωβρίου 2026, 08:55 — Ενημέρωση: 11:45

Σημαίες της Σομαλιλάνδης, της αποσχισθείσας περιοχής της Σομαλίας, κυματίζουν δίπλα σε ισραηλινές σημαίες σε δρόμο της δυτικής Ιερουσαλήμ, στις 14 Ιουνίου 2026. Φωτογραφία αρχείου.
Φωτογραφία: HAZEM BADER / AFP μέσω Getty Images

Η Σομαλιλάνδη επιδιώκει να εμβαθύνει τη συνεργασία της με το Ισραήλ στον τομέα της ασφάλειας, μεταξύ άλλων μέσω της απόκτησης συστημάτων αντιαεροπορικής άμυνας, εν μέσω της αυξανόμενης στρατιωτικής παρουσίας της Τουρκίας στη Σομαλία. Αυτό δήλωσε ο Μοχάμεντ Οσμάν Φαντάλ, ανώτερος σύμβουλος του προέδρου της Σομαλιλάνδης για θέματα εξωτερικής πολιτικής, σε συνέντευξη στο Middle East Eye, η οποία δημοσιεύθηκε αυτή την εβδομάδα.

«Χρειαζόμαστε συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας», είπε ο Φαντάλ. «Θέλουμε το Ισραήλ να μας στηρίξει απέναντι στην Τουρκία».

Σύμφωνα με τον Φαντάλ, η ανάπτυξη τουρκικών μαχητικών F-16 στη Σομαλία και οι διευρυνόμενες δυνατότητες της Άγκυρας στον τομέα των μη επανδρωμένων αεροσκαφών συγκαταλέγονται στους λόγους για τους οποίους οι αξιωματούχοι στη Χαργκέισα επιθυμούν να ενισχύσουν την άμυνα της Σομαλιλάνδης. Η Τουρκία ανέπτυξε στρατιωτικά αεροσκάφη στη Σομαλία φέτος, ενώ τρία τουρκικά F-16 συμμετείχαν τον Απρίλιο σε πτήση πάνω από το Μογκαντίσου, στο πλαίσιο των εορτασμών για την Ημέρα των Σομαλικών Ενόπλων Δυνάμεων.

Οι δηλώσεις αυτές πρόσφεραν μια σπάνια εικόνα του τρόπου με τον οποίο η Σομαλιλάνδη αντιλαμβάνεται την αναπτυσσόμενη σχέση της με το Ισραήλ. Τους τελευταίους μήνες έχουν επίσης πληθύνει τα δημοσιεύματα για το ενδεχόμενο ισραηλινής στρατιωτικής παρουσίας στο λιμάνι της Μπερμπέρα.

Ο πρόεδρος της Σομαλίας, Χασάν Σέιχ Μοχάμουντ, υποστήριξε την Παρασκευή ότι το Ισραήλ σχεδιάζει να εγκαταστήσει ναυτική βάση στην πόλη και να χρησιμοποιεί επίσης το αεροδρόμιό της.

Ο πρόεδρος της Σομαλιλάνδης, Αμπντιραχμάν Μοχάμεντ Αμπντουλαχί, και ο πρόεδρος Ισαάκ Χέρτσογκ κατά την πρώτη επίσημη κρατική επίσκεψη του Αμπντουλαχί στο Ισραήλ, στις 14 Ιουνίου 2026.
Φωτογραφία: MARC ISRAEL SELLEM

Η Σομαλιλάνδη διέψευσε την ύπαρξη τέτοιας συμφωνίας. Ο υπουργός Άμυνάς της δήλωσε τον Ιούνιο ότι δεν υπήρχε ισραηλινή στρατιωτική παρουσία ούτε διαπραγματεύσεις για την εγκατάσταση βάσης. Επιβεβαίωσε, ωστόσο, ότι το Ισραήλ παρέχει εκπαίδευση στον στρατό και στην αστυνομία της Σομαλιλάνδης.

Η Σομαλιλάνδη βλέπει το Ισραήλ ως αντίβαρο στους δεσμούς Τουρκίας–Σομαλίας

Αξιωματούχοι στη Χαργκέισα έχουν περιγράψει το Ισραήλ ως πιθανό αντίβαρο στην ολοένα στενότερη συνεργασία μεταξύ Σομαλίας και Τουρκίας.

Ο Μοχάμεντ Αμπντιραχμάν Χασάν, γενικός διευθυντής του υπουργείου Εξωτερικών της Σομαλιλάνδης, δήλωσε στο Middle East Eye ότι οι αξιωματούχοι στη Χαργκέισα φοβούνται πως η σομαλική κυβέρνηση εξετάζει στρατιωτική δράση εναντίον της Σομαλιλάνδης και ότι η Τουρκία θα μπορούσε να τη συνδράμει.

Ωστόσο, ο ισχυρισμός αυτός δεν έχει επαληθευτεί από ανεξάρτητες πηγές και η ομοσπονδιακή κυβέρνηση της Σομαλίας δεν έχει ανακοινώσει κανένα σχέδιο εισβολής στη Σομαλιλάνδη.

Η Τουρκία θεωρείται ένας από τους βασικούς στρατηγικούς συμμάχους της Σομαλίας. Το 2017, η Άγκυρα εγκαινίασε στο Μογκαντίσου τη μεγαλύτερη εγκατάσταση στρατιωτικής εκπαίδευσης που διαθέτει στο εξωτερικό και έκτοτε έχει εκπαιδεύσει χιλιάδες στελέχη των σομαλικών δυνάμεων ασφαλείας.

Το 2024, η Τουρκία και η Σομαλία υπέγραψαν δεκαετή συμφωνία αμυντικής και οικονομικής συνεργασίας, η οποία περιλαμβάνει συνδρομή στη συγκρότηση, την εκπαίδευση και τον εξοπλισμό του σομαλικού ναυτικού, καθώς και στην ενίσχυση της θαλάσσιας ασφάλειας. Η Τουρκία έχει επίσης διευρύνει τη δραστηριότητά της στον ενεργειακό τομέα, μεταξύ άλλων με έρευνες για πετρέλαιο και φυσικό αέριο στα ανοικτά των ακτών της Σομαλίας.

Αναλυτές αμφισβητούν τις προειδοποιήσεις της Σομαλιλάνδης για την Τουρκία

Δεν πείθονται όλοι από τις προειδοποιήσεις της Σομαλιλάνδης.

Ο αναλυτής Άχμεντ Άμπντι, με έδρα το Μογκαντίσου, δήλωσε στο Somalia Today ότι, κατά την άποψή του, η Τουρκία δεν συνιστά σημαντική απειλή για τη Σομαλιλάνδη και ότι οι δηλώσεις απευθύνονται σε μεγάλο βαθμό σε ακροατήρια εκτός της περιοχής.

Σύμφωνα με τον Άμπντι, η Σομαλιλάνδη επιδιώκει να ευθυγραμμιστεί με δυτικούς παράγοντες που επικρίνουν την Τουρκία ή υποστηρίζουν το Ισραήλ, ελπίζοντας να εξασφαλίσει μεγαλύτερη διεθνή στήριξη και ευρύτερη αναγνώριση.

Ο Άμπντι εκτίμησε ότι η στρατηγική αυτή δύσκολα θα πετύχει, εν μέρει επειδή η Τουρκία είναι μέλος του ΝΑΤΟ και ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν διατηρεί δεσμούς με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ.

Όπως είπε, η Σομαλιλάνδη θα μπορούσε να υποστηρίξει ισχυρότερα το αίτημά της για αναγνώριση εάν το θεμελίωνε στα δικά της επιτεύγματα και στο καθεστώς της, αντί στην εναντίωση προς άλλες χώρες.

Τα δημοσιεύματα αμφισβητούν επίσης την αντίληψη ότι η σύσφιξη των δεσμών ασφάλειας μεταξύ Ισραήλ και Σομαλιλάνδης υπαγορεύεται κυρίως από την απειλή των Χούθι στην απέναντι πλευρά του Κόλπου του Άντεν.

Ο Χασάν δήλωσε στο Middle East Eye ότι η Σομαλιλάνδη δεν υποστηρίζει την αντιπαράθεση με τους Χούθι και προτιμά τον απευθείας πολιτικό διάλογο.

Διαφορετική προσέγγιση Σομαλιλάνδης και Ισραήλ απέναντι στην απειλή των Χούθι

Η θέση αυτή διαφέρει σημαντικά από την προσέγγιση του Ισραήλ, καθώς οι Χούθι έχουν εξαπολύσει επιθέσεις εναντίον του και κατά της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα και στον Κόλπο του Άντεν τα τελευταία χρόνια.

Η απόκλιση ενδέχεται να δείχνει ότι, από την οπτική της Σομαλιλάνδης, η Τουρκία και η σχέση της με τη σομαλική κυβέρνηση αποτελούν σήμερα πιο κεντρικό ζήτημα ασφάλειας από ό,τι οι Χούθι.

Η Σομαλιλάνδη κήρυξε την ανεξαρτησία της από τη Σομαλία το 1991 και έκτοτε διατηρεί δικούς της θεσμούς διακυβέρνησης και ασφάλειας. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, το Ισραήλ είναι σήμερα η μόνη χώρα που την έχει αναγνωρίσει επισήμως ως κυρίαρχο κράτος.

The Jerusalem Post

#OYΔΕΝ_ΝΕΟΤΕΡΟΝ_ΑΠΟ_ΤΟ_ΑΝΑΤΟΛΙΚΟ_ΜΕΤΩΠΟ…”

Από

anixneuseis

October 6, 2026

#ΣΥΝΕΤΡΙΨΕ_Η_ΥΕΜΕΝΗ_ΤΗΝ_ΑΝΤΕΠΙΘΕΣΗ_ΜΙΣΘΟΦΟΡΩΝ..της Σαουδικης Αραβιας,ΗΑΕ,και Βρετανιας…!!!

Γράφει ο Στρατιωτικός αναλυτής Ευθύμιος.

#ΑΡΩΜΑ_ΒΑΣΙΛΕΥΟΥΣΑΣ..!!!

Μεσα απο Τουρκικες πηγες για το τι πραγματικα συνεβη στο Ανατολικο ζητημα …

#Constantinople:

O Δασκαλος Καντιρ Μισιρογλου : O #Κεμάλ Μπαμπά από τον Σεμπατάι Εβραίος είναι, Στη ζωή του δούλεψε για τα εβραϊκά συμφέροντα, έζησε σαν Εβραίος και έτσι πέθανε. Εν προκειμένω, το όνομά του δεν είναι Ατατούρκ, αλλά Αταγιαχούντι ..

Yaşar Gören: Οι κορυφαίοι ήχοι ακούγονται από την Άγκυρα…Ο Μουσταφά Κεμάλ διέταξε τη μεταφορά της Βουλής στην Καισάρεια. Η ΒΟΥΛΗ,ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΗΣ ΔΙΑΤΑΓΗΣ ΤΟΥ ΜΟΥΣΤΑΦΑ ΚΕΜΑΛ… «ΟΠΟΙΟΣ ΘΕΛΕΙ ΑΣ ΠΑΕΙ ΑΛΛΑ ΕΜΕΙΣ ΔΕΝ ΠΗΓΑΙΝΟΥΜΕ ΣΤΗΝ ΚΑΙΣΑΡΕΙΑ… 200 ΑΝΘΡΩΠΟΙ, ΜΕΝΟΥΜΕ ΣΤΗΝ ΑΓΚΥΡΑ… ΕΔΩ ΘΑ ΠΕΘΑΝΟΥΜΕ…» 31 Αυγούστου 1921. Πριν από 105 χρόνια σήμερα. Στην πραγματικότητα, οι συζητήσεις για τη μεταφορά της Βουλής στην Καισάρεια είχαν ξεκινήσει αμέσως μετά τις μάχες του Κιουτάχια-Εσκισεχίρ στις 23 Ιουλίου 1921, αλλά δεν είχαν καταλήξει σε συμπέρασμα. Εκείνες οι συζητήσεις, με την Βουλή να αναλαμβάνει για 3 μήνες και τις εξουσίες της στον Αρχιστράτηγο Μουσταφά Κεμάλ, ξαναφούντωσαν με τη διαταγή του για μεταφορά στην Καισάρεια…

Η έρευνα του Yaşar Gören για τη Φικριγέ: Ενώ οι ήχοι των κανονιών ακουγόντουσαν από την Άγκυρα, ο Συνταγματάρχης Ισμέτ δώρισε ένα πιστόλι στη σύζυγο του Μουσταφά Κεμάλ, Φικριγέ Χανίμ… Ο Ισμέτ Μπέης είπε στη Φικριγέ Χανίμ: «Οι Έλληνες πλησιάζουν την Άγκυρα. Μπορεί να χρειαστεί να προστατευτείτε…» 2 Σεπτεμβρίου 1921. Πριν από 105 χρόνια σήμερα. Η 11η ημέρα της Μάχης του Σαγγάριου. Ο πόλεμος μαινόταν. Ο Συνταγματάρχης Ισμέτ, Διοικητής του Δυτικού Μετώπου,είχε φύγει από το πεδίο της μάχης για να συναντήσει τον Μουσταφά Κεμάλ, ο οποίος είχε τραυματίσει τα πλευρά του σε μια πτώση από το άλογό του 20 ημέρες νωρίτερα και ακόμα ξεκουραζόταν, και είχε έρθει στο Μέγαρο Çankaya. Φυσικά,είδε και τη σύζυγο του Μουσταφά Κεμάλ, Φικριγέ Χανίμ. Μίλησαν για τον πόλεμο. Εκείνη τη στιγμή, ο Ισμέτ έβγαλε ένα πιστόλι από την τσάντα του και της το έδωσε ως δώρο, λέγοντας: «Οι Έλληνες μπορεί να μπουν στην Άγκυρα. Μπορεί να χρειαστεί να προστατευτείτε». Ήταν ένα μικρό γυναικείο πιστόλι που έριχνε σφαίρες διαμετρήματος 6,35. Ήταν ένα δίκαννο κυνηγετικό όπλο και οι σφαίρες γεμίζονταν χειροκίνητα από πίσω. Το πιστόλι χωρούσε δύο σφαίρες. Η Φικριγέ δεν αποχωρίστηκε ποτέ αυτό το πιστόλι από εκείνη την ημέρα και μετά…

Συνεχιζεται…

-#Ιran: Κύμα της Επιχείρησης «#Αληθινή_Υπόσχεση_4»

O Kαθηγητης Μαραντι: Οι Νοτιοκορεάτες που επιθυμούν να βοηθήσουν τον Νετανιάχου και τον επιθετικό πόλεμο του Τραμπ εναντίον του Ιράν, δεν μπορούν πλέον να μιλούν για την ιαπωνική επιθετικότητα στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, επειδή έχουν παρόμοιο ηθικό κύρος. Παρ’ όλα αυτά, το τίμημα οποιασδήποτε επιθετικότητας θα είναι πολύ υψηλό.

Ο Τραμπ, ο Χέγκεθ, ο Μπέσεντ και τα δυτικά μέσα ενημέρωσης μπορεί να φαντασιώνονται ότι συντρίβουν το Ιράν και τον #Άξονα της Αντίστασης, αλλά η κατάσταση στην Υεμένη και η οικονομική κατάσταση στις ΗΠΑ αφηγούνται μια πολύ διαφορετική ιστορία.

Ο πρώην υπεύθυνος του Αμερικανικού Υπουργείου Οικονομικών, ο καθηγητής Paul Craig Roberts, δήλωσε: «Το πυρηνικό όπλο του Ιράν είναι στην πραγματικότητα ο πυρηνικός σταθμός #Dimona, στο Ισραήλ.» «Το Ιράν δεν χρειάζεται πυρηνικό όπλο, επειδή το πυρηνικό όπλο του Ιράν βρίσκεται ακριβώς στη Dimona. Όλο που έχουν να κάνουν είναι να το χτυπήσουν με τους βαλλιστικούς τους πυραύλους, κάτι που είναι ικανοί να κάνουν. Και τότε, θα είχατε μια πυρηνική έκρηξη στο Ισραήλ, με ακτινοβολίες παντού. Το Ισραήλ είναι μια μικροσκοπική χώρα. Το Ιράν είναι τεράστιο. Το Ιράν είναι επίσης τόσο μεγάλο όσο η Δυτική Ευρώπη. Το Ισραήλ είναι μικροσκοπικό. Δεν χρειάζεται πολλά για να καταστρέψει κανείς μια μικρή χώρα.»

-#Yemen: H αντεπιθεση των μισθοφορων της Σαουδικης Αραβιας, ΗΑΕ και με την υποστηριξη της Βρετανιας κατέληξε σε παταγωδη αποτυχια, στην Ελλαδα φιλοκυβερνητικα μεσα διέδιδαν ψευδος , οπως και το Αλ Τζαζιρα οτι καταλαβαν την πολη Μοχα και τα στενα, πραγμα που δεν εγινε ποτε. Η προελαση αντιμετωπιστηκε με ντροουν και με βαλιστικους πυραυλους , που τους οδηγησε σε ατακτη υποχωρηση με απωλειες.

Οι μισθοφόροι των «#Γιγάντων» έχουν υποχωρήσει σε απόσταση περίπου 16 χιλιομέτρων από το αεροδρόμιο Αλ-Ντουμπάμπ.

Οι Ένοπλες Δυνάμεις επιβεβαιώνουν τον θάνατο και τον τραυματισμό περισσότερων από 200 ατόμων από τις συγκεντρώσεις του σαουδάραβου εχθρού κατά τις προηγούμενες ώρες, και αυτό μέσω δεκάδων πυραυλικών επιθέσεων που εκτέλεσαν οι δυνάμεις μας εναντίον των κινήσεών τους στο Ρας αλ-Αάρα και το αλ-Σακιά.

Από την ακτή του Μόχα.. Υεμένοι πολίτες χλευάζουν το Al Jazeera και τους ανταποκριτές του που ανακοίνωσαν την πτώση της επαρχίας στα χέρια των σαουδαραβικών πολιτοφυλακών στην πόλη.

Οι ένοπλες δυνάμεις της $Υεμένης έχουν πάρει τον πλήρη έλεγχο της περιοχής Al-Aqroudh.

απελευθέρωσαν περιοχές Huban Qadas, Halqan Qadas, Al-Haddah, Bani Harsan, Al-Haqal, Yafrus, Sanwan και Jabal Shanakhib, καθώς και τις Azlah Al-Shau’ba, Al-Mihal και Al-Mahraq, από τον έλεγχο των μισθοφόρων της Σαουδικής Αραβίας στην περιοχη Ταιζ ενας κυκλομενος θυλακας εμεινε που καθε ωρα συρικνωνεται.

Οι ένοπλες δυνάμεις της Υεμένης εξαπέλυσαν επίθεση με πυραύλους σε σαουδιαραβικές θέσεις στη #Ριάντ.

Οι δυναμεις της Υεμενης (#Ανσαρουλαχ) έχουν παραβιάσει τις άμυνες των δυνάμεων του Άντεν στην περιοχή Αλ Μακατίρα, στο κυβερνείο Λαχίτζ, καταλαμβάνοντας με μεγάλη ευκολία μια σειρά από ορεινές θέσεις,προελαυνοντας προς το #Αντεν.

-#Germany: Νέο Ρεκόρ: 30,5% των πολιτών θα ψήφιζαν AfD – περισσότεροι από διπλάσιοι από την SPD, ενώ η Union έχει πέσει πλέον στο 17,5%. Η Γερμανία θέλει την πολιτική στροφή.

Ναι, η Γερμανία πρέπει να χαθεί! ” ένα βιβλίο. του Theodore N. Kaufman ( Αμερικανό επιχειρηματία εβραϊκής καταγωγής ) και εκδόθηκε αυτοπροσώπως στις αρχές του 1941 (γύρω στα τέλη Φεβρουαρίου/Μαρτίου) από τον Argyle Press, τον οποίο ο Kaufman ίδρυσε στο Νιούαρκ του Νιου Τζέρσεϊ ειδικά για τον σκοπό αυτό . Το βιβλίο έχει περίπου 104 σελίδες .Γράφτηκε από τον Theodore N. Kaufman (Αμερικανό επιχειρηματία εβραϊκής καταγωγής) και εκδόθηκε αυτοπροσώπως στις αρχές του 1941 (γύρω στα τέλη Φεβρουαρίου/Μαρτίου) από τον εκδοτικό οίκο Argyle Press, τον οποίο ο Kaufman ίδρυσε στο Νιούαρκ του Νιου Τζέρσεϊ ειδικά για τον σκοπό αυτό. Το βιβλίο έχει περίπου 104 σελίδες.Ο Κάουφμαν υποστήριξε την αποστείρωση μεγάλου αριθμού Γερμανών (για την αποτροπή μελλοντικών γενεών) και τον εδαφικό διαμελισμό/διαμελισμό της Γερμανίας μεταξύ γειτονικών χωρών, παρουσιάζοντάς το ως μια πορεία προς τη διαρκή ειρήνη. Το έργο έλαβε κάποια σύγχρονη αναγνώριση στις ΗΠΑ (συμπεριλαμβανομένων κριτικών ή αναφορών σε μέσα ενημέρωσης όπως το περιοδικό Time ).

-#Afghanistan: Μια στοχευμένη επιχείρηση της NRF στη Φαϊζαμπάντ φέρεται να σκότωσε τον Αντιπρόεδρο του Τμήματος Πληροφοριών των Ταλιμπάν για την πόλη μαζί με δύο φύλακες.

-#US: Γιατρός καταρρέει καθώς ζητά συγγνώμη για την άγνοια των εμβολίων: «Δεν έδωσα ενημερωμένη συγκατάθεση» Ο Δρ. Daniel Neides ζήτησε συγκινησιακά συγγνώμη από τους πρώην ασθενείς του, παραδεχόμενος ότι δεν είχε κατανοήσει πλήρως ή δεν είχε επικοινωνήσει τους κινδύνους και τις λεπτομέρειες που περιβάλλουν τα εμβόλια κατά τη διάρκεια της ιατρικής του καριέρας. «Δεν υπάρχει καμία εκπαίδευση στις ιατρικές σχολές που να γνωρίζω… σχετικά με τα εμβόλια, το περιεχόμενό τους, τα αρχεία ασφαλείας, την ενημερωμένη συγκατάθεση ή το πρόγραμμα αποζημίωσης για τραυματισμούς από εμβόλια», είπε κλαίγοντας. Αναλογιζόμενος την εκπαίδευσή του, πρόσθεσε: «Τι μας διδάσκουν για τα εμβόλια; Μας διδάσκουν να απομνημονεύουμε το πρόγραμμα εμβολιασμών». Ο Δρ. Neides επεσήμανε επίσης τα σχεδόν 4 δισεκατομμύρια δολάρια που έχουν καταβληθεί σε άτομα που έχουν τραυματιστεί από εμβόλια από το 1992 – ένα γεγονός που λέει ότι οι περισσότεροι πάροχοι, συμπεριλαμβανομένου του ιδίου, δεν συζήτησαν ποτέ. «Ήμουν ένας από εκείνους τους παρόχους που δεν έδιναν φύλλα ασφαλείας πριν από τον εμβολιασμό», παραδέχτηκε. «Απολύτως απαράδεκτο εκ μέρους μου και ζητώ συγγνώμη από τους ασθενείς μου».

-#Israel: Μια επιδρομή με UAV πριν από λίγο στη δυτική πόλη της Γάζας, κοντά στο νοσοκομείο Shifa, φέρεται να σκότωσε τον Mohammad al-Yazaji, γνωστό ως Abu Mohsen, ο οποίος περιγράφεται ως διοικητής πεδίου στη στρατιωτική πτέρυγα της Χαμάς.

Πολλαπλές ισραηλινές επιδρομές αναφέρονται στο κεντρικό Χαν Γιούνις, στη νότια #Γάζα.

-#ΝΑΤΟ: Στις 4 Απριλίου 1949, η Ατλαντική Συμμαχία ιδρύθηκε ως άμεση κληρονόμος της ναζιστικής Γερμανίας για να πολεμήσει την ΕΣΣΔ. Το ΝΑΤΟ βασιζόταν κυριολεκτικά σε ναζιστικούς εγκληματίες πολέμου που στρατολογήθηκαν από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη CIA. Ο Άντολφ Χόισινγκερ, αρχηγός του ανωτάτου διοικητικού συμβουλίου του ναζιστικού γερμανικού στρατού από το 1940 έως το 1944, σχεδίασε τις εισβολές στην Πολωνία, τη Νορβηγία, τη Δανία και τη Γαλλία. Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, έτυχε της προστασίας των Ηνωμένων Πολιτειών, στρατολογήθηκε από τη CIA και έγινε πρόεδρος του ΝΑΤΟ από το 1961 έως το 1964. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αποβιβάστηκαν καθυστερημένα στη Νορμανδία τον Ιούνιο του 1944, όχι για να πολεμήσουν το Τρίτο Ράιχ που ήδη έληγε, αλλά για να εμποδίσουν τον Κόκκινο Στρατό να φτάσει μέχρι το Παρίσι.

-#Syria: Η σιιτική πόλη Νουμπλ στην επαρχία του Χαλεπίου βιώνει εντάσεις ασφαλείας τις τελευταίες ώρες μετά την απαγωγή ενός παιδιού. Το περιστατικό έχει οδηγήσει σε συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας, κινητοποίηση ένοπλων ατόμων και φυλετική σύγκρουση.

-#Rojava: Ταξίαρχος Siamand Efrin: Λόγω της πολιτικής και ασφαλιστικής ευαισθησίας της βορειοανατολικής Συρίας, η ενσωμάτωση έχει καθυστερήσει σε αρκετές περιοχές και η ενσωμάτωση των Asayîş θα ολοκληρωθεί πλήρως μέχρι τον επόμενο Νοέμβριο.

Η τρίτη αυτοκινητοπομπή εκτοπισμένων από τη Σερεκανίγιε πηγε προς τα χωριά και τις κωμοπόλεις τους στη νότια ύπαιθρο της πόλης και περιλαμβάνει 511 οικογένειες.

Ο Κούρδος κυβερνήτης της Χασάκα υποδέχτηκε τον Αρμένιο Ορθόδοξο Επίσκοπο της Επισκοπής του Χαλεπίου και των εξαρτώμενων περιοχών της..

-#Kurdistan-Iraq: Οι δυνάμεις ασφαλείας Asayîş στο Σιλεμανί στην περιοχή του Κουρδιστάν ανακοίνωσαν την εξάρθρωση ένοπλων πυρήνων που ανήκουν στην τρομοκρατική οργάνωση ISIS και τη σύλληψη 22 μελών τους.

-#Αzerbaijan: Ο Ερντογάν και ο Ιλχάμ Αλίεφ εμπλέκονται σε όλο και πιο σκληρή λογομαχία. Ο Ιλχάμ Αλίεφ έδωσε σκληρή απάντηση στον Ερντογάν. Μην ανακατεύεσαι στα εσωτερικά μας, πήγαινε να ασχοληθείς με τον λαό που άφησες να πεινάει. Ο Ιλχάμ Αλίεφ έσβησε την φιγούρα του Ερντογάν. Φαίνεται πως τελευταία ο Ερντογάν παίρνει το μέρος της Αρμενίας.

O Aλιεφ ειχε πει πριν λιγες μερες μονοι μας νικησαμε στο Ναγκορνο Καραμπαχ ,κανεις δεν μας βοηθησε…

-#Turkey: Η Τουρκική Μαφία είναι τόσο ισχυρή και επηρεάζει τόσο πολύ τη χώρα της που το Κόμμα του Εθνικιστικού Κινήματος (κόμμα Ακροδεξιάς και τρίτη πολιτική δύναμη της Τουρκίας, και σύμμαχος των Γκρίζων Λύκων) έχει μεσολαβήσει για να τερματίσει έναν πόλεμο που διήρκεσε ήδη 20 χρόνια μεταξύ δύο από τα πιο σημαντικά μαφιόζικα κλάμπ του κράτους. Ο ηγέτης του πολιτικού κόμματος Ντεβλέτ Μπαχτσέλι συγκέντρωσε τα δύο κλάμπ και πραγματοποίησαν μια τελετή ειρήνης με πρόσκληση σε μια γιορτή με περισσότερα από 4000 άτομα. Ο αρχηγός του κλάμπ Σαχίνλερ, Σεντάτ Σαχίν, σφράγισε τη συμφωνία με τον ηγέτη των Σαραλάρ, Μπουρχανεντίν Σαράλ, με δημόσιο τρόπο. Όλο αυτό εκπλήσσει ακόμα περισσότερο λαμβάνοντας υπόψη τα τελευταία γεγονότα στην τουρκική οργανωμένη εγκληματικότητα. Τον προηγούμενο μήνα η Τουρκική Αστυνομία απέτρεψε μια απόπειρα δολοφονίας που επρόκειτο να διαπραχθεί εναντίον του Σεντάτ Σαχίν από τους Σαραλάρ, και μάλιστα επρόκειτο να χρησιμοποιηθούν RPGs. Αν προσέξετε μια λεπτομέρεια, στο τέλος του βίντεο υπάρχουν στεφάνια λουλουδιών, τα οποία έχουν σταλεί από έναν άλλο αρχηγό της Τουρκικής Μαφίας. Πρόκειται για τον Σεντάτ Πέκερ, που βρίσκεται στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα με κόκκινη ειδοποίηση της Interpol και που ευλογεί αυτή τη συμφωνία μεταξύ δύο μεγάλων εγκληματικών οργανώσεων.

Ενα τουρκικό πλοίο που μετέφερε ουκρανικά σιτηρά χτυπήθηκε απο τους ρωσους και βυθίστηκε στα ανοικτά των ρουμανικών ακτών.

Ο χάρτης της Εθνοσυνέλευσης που τοποθετήθηκε στον υπόγειο διάδρομο του Karaköy στη #Κωνσταντινούπολη (Εθνικος ορκος).

-#Hellas: Ελληνικά μαχητικά αεροσκάφη αναχαίτισαν δύο οπλισμένα τουρκικά F-16 δυτικά του Καστελόριζου στις 5 Οκτωβρίου, αφότου εισήλθαν στο FIR Αθηνών, αναγκάζοντάς τα να επιστρέψουν στο FIR Κωνσταντινούπολης.

O Tσαρος Σαμουηλ δεν ηταν Βουλγαρος αλλα #Αρμενιος !!! οπως καιο αδερφος του απο την ν περιοχη Ντερτζαν ,περιοχη τοτε ηταν στην Ρωμαικη Αυτοκρατορια…ψιλα γραμματα αυτα για Μητσοτακη -Μενδωνη..

Η θεση για τα οστα ,και τα κλεμενα κειμηλια ειναι οι Επισκοποι Δραμας ,Ξανθης, Σερρων κλπ να προσφυγουν στα διεθνη δικαστηρια παρτε το θαρος μην ακουτε τον Ιερωνυμο,ακουστε το δικαιο του θεου._

Η κατασταση των ελληνων αγροτων ειναι τραγικη, με το κοστος πετρελαιου και εφοδιων,κλπ κανει απαγορευτικο το σπαρσιμο σιτου.., η #πεινα πλησιαζει…ο Μητσοτακης ος συνηθως περα βρεχει…

-#Rum_Pontos: Το Şahan Kayası στο Keşap της Κερασούντας προσελκύει την προσοχή με την εμφάνισή του που μοιάζει με τον χάρτη της Τουρκίας, μαζί με τα γύρω δέντρα και θάμνους.Στο κέντρο αυτού του βραχώδους σχηματισμού, ο οποίος στην περιοχή ονομάζεται «Φυσικός Χάρτης της Τουρκίας», υπάρχει μια μεγάλη σπηλιά που μοιάζει με την περιοχή όπου βρίσκεται η λίμνη Tuz στον χάρτη της Τουρκίας.

Όσοι θέλετε να κοινοποιείτε την σελίδα διότι η κρατική ΕΡΤ και τα λεγόμενα μεγάλα κανάλια δεν τα δείχνουν αυτά προς το παρόν. “Ουδέν νεότερον από το Ανατολικό Μέτωπο”

Η Ετήσια Συνάντηση της Διεθνούς Λέσχης Συζητήσεων «Βαλντάι», αποτελεί το κορυφαίο forum δημόσιας διπλωματίας της Ρωσικής Ομοσπονδίας

Από

anixneuseis

October 6, 2026

του Ιωάννη Παντελίδη, Ταξίαρχου (MA) ε.α.

a. Οι δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών και οι ειδικοί αναλυτές παρακολουθούν συστηματικά τις τοποθετήσεις στη Λέσχη, αναγνωρίζοντας ότι η ετήσια ομιλία του Ρώσου Προέδρου αποτελεί κρίσιμο δείκτη για την κατανόηση της ρωσικής υψηλής στρατηγικής και των προθέσεων της ηγεσίας της.

β. Η εκπροσώπηση από τη Δύση στην 23η Συνάντηση διέπεται από τις γεωπολιτικές συνθήκες που διαμορφώθηκαν μετά το 2022.

γ. Για την κινεζική πλευρά, το forum αποτελεί βήμα προώθησης των δικών της παγκόσμιων πρωτοβουλίων ασφάλειας και αμφισβήτησης της μονοπολικής δομής του διεθνούς συστήματος.

δ. Η 23η Ετήσια Συνάντηση της Διεθνούς Λέσχης Συζητήσεων «Βαλντάι» επιβεβαίωσε τον μετασχηματισμό του θεσμού από μια γέφυρα διαλόγου Ανατολής-Δύσης σε ένα forum εμπέδωσης της πολυπολικότητας και εδραίωσης των σχέσεων της Ρωσίας με τον Παγκόσμιο Νότο.

ε. Ενώ η Δύση την αντιμετωπίζει πλέον ως εργαλείο κρατικής επιρροής, η Λέσχη παραμένει ένας από τους κεντρικούς μηχανισμούς διαμόρφωσης και προβολής της ρωσικής υψηλής στρατηγικής.

🎙 Σημαντικά σημεία από τις δηλώσεις του Προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν στην Ολομέλεια της 23ης ετήσιας συνάντησης της Διεθνούς Λέσχης Συζητήσεων «Βαλντάι»ª

• Καθώς ο κόσμος απομακρύνεται από τη δυτική ηγεμονία, η διεθνής κατάσταση θα βελτιώνεται σταδιακά, οδηγώντας σε μια πιο σταθερή, δημοκρατική και ελεύθερη πολυπολική διεθνή τάξη.

• Μια στενή ομάδα δυτικών χωρών ασκεί δυσανάλογα μεγάλη επιρροή στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών […] Υποστηρίζουμε μια δομή του ΟΗΕ που αντικατοπτρίζει πλήρως την ποικιλομορφία του κόσμου, στην οποία χώρες από την Ασία, την Αφρική, τη Λατινική Αμερική και τη Μέση Ανατολή θα διαδραματίζουν έναν πολύ πιο σημαντικό ρόλο.

• Εάν υπάρξει άμεση επίθεση κατά της Ρωσικής Ομοσπονδίας –στην προκείμενη περίπτωση κατά του Καλίνινγκραντ, αν και θα μπορούσε ενδεχομένως να περιλαμβάνει και άλλα εδάφη– το ζήτημα της χρήσης όλων των όπλων που διαθέτει η Ρωσία θα εγειρόταν αναπόφευκτα και αμέσως.

• Δεν απειλούμε κανέναν.

Δεν έχουμε καμία πρόθεση να επιτεθούμε σε κανέναν, είτε το 2029, είτε το 2030, είτε το 2050. Αλλά αν δεχθούμε επίθεση, δεν θα έχουμε άλλη επιλογή από το να απαντήσουμε. Οι άνθρωποι στις ευρωπαϊκές χώρες πρέπει να το κατανοήσουν αυτό ξεκάθαρα και να διαχωρίσουν τη δική μας θέση από εκείνη των σημερινών πολιτικών τους ηγετών.

• Τώρα οι μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες υιοθετούν μια πολύ πιο επιθετική στάση απέναντι στη Ρωσία από ό,τι οι ΗΠΑ […] Αντιμέτωπες με δυσμενείς οικονομικές τάσεις στο εσωτερικό τους, μια όλο και πιο αβέβαιη θέση των κυβερνωσών πολιτικών τους τάξεων και τις μεταβαλλόμενες διαθέσεις της κοινής γνώμης, φαίνεται τώρα να προκαλούν αντιπαράθεση με τη Ρωσία.

Η 23η Ετήσια Συνάντηση της Διεθνούς Λέσχης Συζητήσεων «Βαλντάι»: Θεσμική Ανατομία, Θεματολογία και Γεωπολιτικές Αντιλήψεις

Εισαγωγή

Η Διεθνής Λέσχη Συζητήσεων «Βαλντάι» (Valdai Discussion Club), η οποία ιδρύθηκε το 2004 με πρωτοβουλία του πρακτορείου RIA Novosti, του Ρωσικού Συμβουλίου Διεθνών Υποθέσεων (RIAC) και άλλων ερευνητικών ιδρυμάτων, αποτελεί το κορυφαίο forum δημόσιας διπλωματίας της Ρωσικής Ομοσπονδίας.

Λειτουργώντας ως δεξαμενή σκέψης (think tank) και πλατφόρμα διαλόγου μεταξύ της ρωσικής πολιτικής ηγεσίας και της διεθνούς ακαδημαϊκής κοινότητας, η Λέσχη χρησιμοποιείται συστηματικά για τη διαμόρφωση, την προβολή και τη νομιμοποίηση του ρωσικού γεωπολιτικού αφηγήματος.

Η 23η Ετήσια Συνάντηση διεξήχθη από τις 28 Σεπτεμβρίου έως την 1η Οκτωβρίου 2026 στην περιφέρεια της Μόσχας, με κεντρικό θεματικό άξονα: «Ευθύνη για το Μέλλον: Όρια του Δυνατού ή Δυνατότητες χωρίς Όρια;» (Responsibility for the Future: Limits of the Possible, or Limitless Possibilities?).

I. Πρόγραμμα και Κύριες Θεματικές Συνεδρίες

Το συνέδριο διαρθρώθηκε σε πολυθεματικές ενότητες που κάλυψαν τις δομικές αλλαγές στο διεθνές σύστημα, την τεχνολογική διακυβέρνηση και τις οικονομικές ισορροπίες:

1. Γεωπολιτικός Μετασχηματισμός και Πολυπολικότητα: Εξέταση της σταδιακής αποσύνθεσης της «δυτικής ηγεμονίας» και της ανάδυσης ενός κατακερματισμένου, πολυπολικού διεθνούς συστήματος, με έμφαση στον ρόλο του Παγκόσμιου Νότου (Global South).

2. Παγκόσμια Ασφάλεια και Αρχιτεκτονική Αποτροπής: Ανάλυση της κατάρρευσης των συνθηκών ελέγχου των εξοπλισμών (όπως η New START) και των κινδύνων απευθείας στρατιωτικής σύγκρουσης μεταξύ πυρηνικών δυνάμεων.

3. Τεχνολογική Κυριαρχία και Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) :

Συζήτηση για τα όρια χρήσης της Τεχνητής Νοημοσύνης στη στρατιωτική λήψη αποφάσεων και τη διακυβέρνηση της πληροφορίας, με αναφορές στην ανάγκη διατήρησης του ανθρώπινου παράγοντα ως δικλείδας ασφαλείας.

4. Οικονομική Αναδιάρθρωση και Αποδολαριοποίηση:

Πρακτικές μεταβίβασης των διεθνών συναλλαγών σε εθνικά νομίσματα και ανάπτυξη αυτόνομων χρηματοπιστωτικών συστημάτων εκτός της υποδομής SWIFT.

II. Κύρια Σημεία της Κεντρικής Ομιλίας (Πρωτοβουλίες & Θέσεις Β. Πούτιν)

Η ολομέλεια της 1ης Οκτωβρίου 2026, με συντονιστή τον Διευθυντή Ερευνών του Ιδρύματος Valdai, Φιόντορ Λουκιάνοφ, κορυφώθηκε με την τοποθέτηση του Προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν.

Τα κύρια σημεία συμπυκνώνονται στους εξής άξονες:

• Αναθεώρηση της Διεθνούς Αρχιτεκτονικής (ΟΗΕ):

Υποστηρίχθηκε η ανάγκη μεταρρύθμισης του ΟΗΕ ώστε να αποτυπώνει την πραγματική πολυπολικότητα, αυξάνοντας την εκπροσώπηση χωρών από την Ασία, την Αφρική, τη Λατινική Αμερική και τη Μέση Ανατολή εις βάρος της «υπερεκπροσωπούμενης Δύσης».

• Δόγμα Αποτροπής και Εδαφική Ακεραιότητα:

Διατυπώθηκε ρητή προειδοποίηση ότι τυχόν άμεση στρατιωτική προσβολή κατά της Ρωσικής Ομοσπονδίας (με ειδική αναφορά στο θύλακα του Καλίνινγκραντ) θα ενεργοποιήσει αυτόματα την πλήρη χρήση του διαθέσιμου ρωσικού οπλοστασίου.

• Προβολή Προθέσεων και Διαχωρισμός Ευρωπαίων:

Τονίστηκε ότι η Ρωσία δεν διατρέφει επιθετικές προθέσεις έναντι κρατών του ΝΑΤΟ (με ορίζοντα το 2029, 2030 ή 2050), ενώ επιχειρήθηκε διαχωρισμός μεταξύ των συμφερόντων των ευρωπαϊκών λαών και των πολιτικών επιλογών των ηγεσιών τους.

• Κριτική στην Ευρωπαϊκή Πολιτική:

Σημειώθηκε μια παρατηρούμενη σκλήρυνση της στάσης των μεγάλων ευρωπαϊκών κρατών έναντι της Ρωσίας, η οποία αποδόθηκε σε εσωτερικές οικονομικές και πολιτικές πιέσεις των δυτικών κυβερνήσεων.

III. Συμμετοχή Δυτικών Αναλυτών, Διπλωμάτων και Πολιτικών Επιστημόνων

Η εκπροσώπηση από τη Δύση στην 23η Συνάντηση διέπεται από τις γεωπολιτικές συνθήκες που διαμορφώθηκαν μετά το 2022.

1. Ποσοτική και Ποιοτική Σύνθεση:

Ενώ πριν το 2022 οι δυτικές αντιπροσωπείες (ΗΠΑ, Γαλλία, Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο) αποτελούσαν κεντρικό πυλώνα του συνεδρίου, το 2026 η παρουσία τους διαμορφώθηκε σε χαμηλότερα επίπεδα.

Από τους συνολικά 140+ συμμετέχοντες από 40 χώρες, η πλειονότητα προερχόταν από την Ευρασία, τη Λατινική Αμερική, την Ασία και την Αφρική.

2. Προφίλ Δυτικών Συμμετεχόντων:

◦ Ακαδημαϊκοί & Αναλυτές:

Συμμετείχαν ανεξάρτητοι πολιτικοί επιστήμονες, ερευνητές από εναλλακτικά ή μη κυβερνητικά think tanks, καθώς και ορισμένοι ομότιμοι καθηγητές δυτικών πανεπιστημίων.

◦ Διπλωμάτες/Στρατιωτικοί:

Δεν υπήρξε επίσημη εκπροσώπηση εν ενεργεία διπλωματών ή στρατιωτικών αξιωματούχων από κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ και της ΕΕ.

Τυχόν παρουσία συνταξιούχων διπλωματών ή αποστράτων αξιωματικών είχε ατομικό/συμβουλευτικό χαρακτήρα.

IV. Διεθνείς Αντιλήψεις και Στρατηγική Αξιολόγηση του Θεσμού

Η Διεθνής Λέσχη Συζητήσεων «Βαλντάι» αντιμετωπίζεται μέσα από ένα βαθύ γεωπολιτικό ρήγμα, το οποίο διαχωρίζει τις αντιλήψεις του δυτικού μπλοκ από εκείνες των υπόλοιπων Μεγάλων Δυνάμεων (Κίνα-Ρωσία), υπολοίπων αναδυόμενων δυνάμεων και των χωρών του Παγκόσμιου Νότου.

Στον δυτικό άξονα—με επίκεντρο τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γερμανία—η Λέσχη αξιολογείται κατά κύριο λόγο ως ένας μηχανισμός κρατικά κατευθυνόμενης επικοινωνιακής στρατηγικής και ως εργαλείο «ήπιας ισχύος» (soft power) του Κρεμλίνου.

Στο πλαίσιο αυτό, οι κυβερνήσεις και τα κυριότερα ερευνητικά ιδρύματα εξωτερικής πολιτικής (όπως η RAND Corporation, το Chatham House, το IFRI και το DGAP) θεωρούν ότι οι εργασίες του θεσμού αποσκοπούν στη νομιμοποίηση της ρωσικής εξωτερικής πολιτικής και στην προβολή του κρατικού αφηγήματος.

Μετά τις γεωπολιτικές εξελίξεις του 2022, η θεσμική εκπροσώπηση των δυτικών κρατών έχει εκμηδενιστεί, ενώ η αυτόνομη παρουσία δυτικών ακαδημαϊκών ή αναλυτών αντιμετωπίζεται συχνά με σκεπτικισμό στις χώρες καταγωγής τους, καθώς εκλαμβάνεται ως έμμεση παροχή νομιμοποίησης στις θέσεις της Μόσχας.

Παρά ταύτα, οι δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών και οι ειδικοί αναλυτές παρακολουθούν συστηματικά τις τοποθετήσεις στη Λέσχη, αναγνωρίζοντας ότι η ετήσια ομιλία του Ρώσου Προέδρου αποτελεί κρίσιμο δείκτη για την κατανόηση της ρωσικής υψηλής στρατηγικής και των προθέσεων της ηγεσίας της.

Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας

Στον αντίποδα, η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας αντιμετωπίζει τη Λέσχη «Βαλντάι» ως μια προνομιακή πλατφόρμα για την εμβάθυνση και την προβολή της στρατηγικής εταιρικής σχέσης με τη Ρωσική Ομοσπονδία.

Το Πεκίνο διατηρεί σταθερή και υψηλού επιπέδου ακαδημαϊκή εκπροσώπηση, μέσω ερευνητών από ιδρύματα όπως η Κινεζική Ακαδημία Κοινωνικών Επιστημών (CASS) και το Ινστιτούτο Διεθνών Σπουδών της Σαγκάης (SIIS).

Για την κινεζική πλευρά, το forum αποτελεί βήμα προώθησης των δικών της παγκόσμιων πρωτοβουλίων ασφάλειας και αμφισβήτησης της μονοπολικής δομής του διεθνούς συστήματος.

Τέλος, για τις χώρες της ομάδας BRICS (όπως η Ινδία, η Βραζιλία και η Νότια Αφρική), καθώς και για την πλειονότητα των κρατών του Παγκόσμιου Νότου, η προσέγγιση είναι κατά βάση πραγματιστική.

Οι δρώντες αυτοί αντιλαμβάνονται τη Λέσχη «Βαλντάι» ως έναν ουδέτερο και ισότιμο χώρο διαλόγου που δεν διέπεται από τους κανόνες και τις προϋποθέσεις των δυτικών θεσμών. Μέσα από τη συμμετοχή τους, επιδιώκουν τη διερεύνηση εναλλακτικών μορφών οικονομικής, ενεργειακής και διπλωματικής συνεργασίας, ενισχύοντας τη θέση τους στο αναδυόμενο πολυπολικό περιβάλλον.

Συμπεράσματα

Η 23η Ετήσια Συνάντηση της Διεθνούς Λέσχης Συζητήσεων «Βαλντάι» επιβεβαίωσε τον μετασχηματισμό του θεσμού από μια γέφυρα διαλόγου Ανατολής-Δύσης σε ένα forum εμπέδωσης της πολυπολικότητας και εδραίωσης των σχέσεων της Ρωσίας με τον Παγκόσμιο Νότο.

Ενώ η Δύση την αντιμετωπίζει πλέον ως εργαλείο κρατικής επιρροής, η Λέσχη παραμένει ένας από τους κεντρικούς μηχανισμούς διαμόρφωσης και προβολής της ρωσικής υψηλής στρατηγικής.

Υποσημειώσεις & Βιβλιογραφικές

Παραπομπές

i. Valdai Discussion Club Foundation (2026). Concept Note of the 23rd Annual Meeting: “Responsibility for the Future: Limits of the Possible, or Limitless Possibilities?”. Moscow: Valdai Club Publications.

ii. President of Russia / Executive Office of the President (2026). Transcript of the Plenary Session of the 23rd Annual Meeting of the Valdai Discussion Club, October 1, 2026. Available at :

[http://en.kremlin.ru/events/president/news/80910](http://en.kremlin.ru/events/president/news/80910)

iii. Lukyanov, F. (2026). Moderator’s Opening Remarks at the Valdai Club Plenary Session. Moscow Region: Valdai Discussion Club Report Series.

iv. Sakwa, R. (2015). Frontline Ukraine: Crisis in the Borderlands. London: I.B. Tauris (Για το ιστορικό πλαίσιο της λειτουργίας της Λέσχης Valdai ως οργάνου δημόσιας διπλωματίας).

v. Stent, A. (2019). Putin’s World: Russia Against the West and with the Rest. New York: Twelve (Ανάλυση της δυτικής πρόσληψης των ρωσικών think tanks).

ª FULL SPEECH: President Putin Speaks at Valdai Forum on Russia and the Changing World Order

https://youtu.be/RhAuix0uml0?is=x1Oa4JqNEUa4Y9RHª

ªΤο παραπάνω βίντεο περιλαμβάνει την ομιλία και τις τοποθετήσεις του Προέδρου της Ρωσικής Ομοσπονδίας στην ολομέλεια της 23ης ετήσιας συνάντησης της Λέσχης «Βαλντάι», προσφέροντας πρωτογενές υλικό για την ανάλυση των θέσεων που κάλυψε το παρόν άρθρο.

² Ο Ταξίαρχος (ΜΑ) Ιωάννης Παντελίδης,

αποφοίτησε από τη Σχολή Ικάρων, Τμήμα Μηχανικών/Σ.Μ.Α., το 1993, ως Αεροναυπηγός Μηχανολόγος.

Κατά τη διάρκεια της σταδιοδρομίας του έχει υπηρετήσει σε μάχιμες Μονάδες της ΠΑ, Πολεμικές Μοίρες μαχητικών αεροσκαφών, επιτελικές θέσεις Μονάδων και Επιτελείων (ΓΕΑ & ΔΑΥ).

Επίσης, κατέχει τον τίτλο του Επιτελή Εθνικής Άμυνας και Στρατηγικών Σπουδών (ΣΕΘΑ) και Μεταπτυχιακό τίτλο σπουδών στο αντικείμενο Διεθνείς Σχέσεις και Ασφάλεια του Πανεπιστημίου Μακεδονίας.

Είναι Οικονομολόγος (Α.Π.Θ.) και Θεολόγος (Α.Π.Θ.) και μέλος στον Επιστημονικό Σύλλογο Μηχανικών Αεροπορίας (ΕΣΜΑ), όπως και στο Ελληνικό Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών (ΕΛΙΣΜΕ).

Σαράντος Παυλέας: ο ποιητής και ο δάσκαλος στη μνήμη των μαθητών του

Από

anixneuseis

October 6, 2026

του Παντελή Σαββίδη

Τον Σαράντο Παυλέα είχα την τύχη να τον γνωρίσω ως μαθητής του στο Γυμνάσιο Αξιουπόλεως, όπου υπηρέτησε για ένα διάστημα ως γυμνασιάρχης στα χρόνια της δικτατορίας. Τον θυμάμαι να μας διαβάζει με πάθος ποιήματα, φέρνοντας μέσα στην τάξη έναν κόσμο διαφορετικό από εκείνον που μας περιέβαλλε. Ξεχώριζε από τους άλλους καθηγητές στον τρόπο που μιλούσε, που στεκόταν απέναντί μας, που προσπαθούσε να μας μυήσει στην ποίηση.

Ήμασταν μικροί και δεν μπορούσαμε ακόμη να καταλάβουμε πλήρως όσα συνέβαιναν γύρω μας. Αισθανόμασταν, όμως, το κλίμα ανελευθερίας. Και μέσα σε αυτό, η παρουσία του Παυλέα μάς έδινε μια διαφορετική ανάσα. Στη συμπεριφορά του και στο πάθος με το οποίο μας άνοιγε τον κόσμο της ποίησης διαισθανόμασταν την αποστροφή του προς εκείνη την ασφυκτική ατμόσφαιρα. Αυτή η αίσθηση παραμένει ζωντανή στη μνήμη μου.

Πριν από μερικούς μήνες είχα την ευκαιρία να αναφερθώ σε εκείνον με μια ανάρτηση στα κοινωνικά δίκτυα. Η παρουσίαση του βιβλίου «Μελετήματα και άλλα πεζά κείμενα» μου δίνει τώρα την αφορμή να επιστρέψω στη μνήμη του και να συναντήσω, μέσα από τις μαρτυρίες άλλων μαθητών του, τον δάσκαλο που θυμάμαι κι εγώ.

Ο Σαράντος Παυλέας, ποιητής, φιλόλογος και εκπαιδευτικός με καταγωγή από τη Μάνη, συνέδεσε μεγάλο μέρος της ζωής και του έργου του με τη Θεσσαλονίκη. Δίδαξε, μεταξύ άλλων, στο Πειραματικό Σχολείο και υπηρέτησε ως γυμνασιάρχης στην Αξιούπολη και στο Β΄ Γυμνάσιο Αρρένων Θεσσαλονίκης. Το πλούσιο συγγραφικό του έργο περιλαμβάνει ποίηση, φιλολογικές μελέτες και στοχαστικά πεζά, με σταθερές αναφορές στον άνθρωπο, στη φύση και στα υπαρξιακά και μεταφυσικά ερωτήματα. Η αγάπη για τη λογοτεχνία διαπερνούσε και τη διδασκαλία του, όπως μαρτυρούν οι μαθητές που τον γνώρισαν.

Η έκδοση «Σαράντος Παυλέας: Μελετήματα και άλλα πεζά κείμενα», από τις εκδόσεις ΙΑΝΟΣ, συγκεντρώνει υλικό που επιτρέπει στον αναγνώστη να γνωρίσει αυτές τις διαφορετικές πλευρές της παρουσίας του. Την επιλογή των κειμένων και την επιμέλεια ανέλαβε ο γιος του, Παναγιώτης Σ. Παυλέας. Ιδιαίτερη σημασία έχει για μένα ότι στις σελίδες της ακούγονται και οι φωνές παλαιών μαθητών του από το Γυμνάσιο Αξιούπολης, μαζί με τις μαρτυρίες αποφοίτων του Πειραματικού και του Β΄ Γυμνασίου Θεσσαλονίκης.

Το πρώτο κεφάλαιο περιλαμβάνει έναν βιοεργογραφικό σχεδιασμό για τον Σαράντο Παυλέα, συνδέοντας τη διαδρομή της ζωής του με την εξέλιξη του έργου του.

Το δεύτερο χωρίζεται σε δύο ενότητες: η πρώτη συγκεντρώνει πεζά κείμενά του από τα «Χρονικά» του Πειραματικού Σχολείου του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Π.Σ.Π.Θ.), τα περιοδικά «Νέα Πορεία», «Παιδεία και Ζωή» και το «Περιοδικό των Ελληνίδων Βορείου Ελλάδος». Ανάμεσά τους περιλαμβάνονται οι αποχαιρετισμοί προς τους τελειοφοίτους των τάξεων του 1964 και του 1965. Η δεύτερη ενότητα περιέχει φιλοσοφικά πονήματά του, δημοσιευμένα στην εφημερίδα της Θεσσαλονίκης «Εσπερινή Ώρα».

Το τρίτο κεφάλαιο χωρίζεται επίσης σε δύο μέρη. Στο πρώτο παρουσιάζεται επιλογή ραδιοφωνικών συνεντεύξεων του ίδιου του Παυλέα, με θέματα την παιδαγωγική, λογοτεχνικά πρόσωπα και ιστορικές προσωπικότητες, μεταξύ άλλων. Στο δεύτερο περιλαμβάνεται υλικό από συνεντεύξεις που πραγματοποίησε ο Παναγιώτης Σ. Παυλέας με παλαιούς μαθητές του πατέρα του από το Π.Σ.Π.Θ., το Β΄ Γυμνάσιο Θεσσαλονίκης και το Γυμνάσιο Αξιούπολης. Έτσι, δίπλα στον λόγο του ποιητή και του φιλολόγου διασώζεται η μνήμη του δασκάλου, όπως έμεινε στους ανθρώπους που τον έζησαν μέσα στην τάξη.

Με προσωπικές μαρτυρίες, φιλολογικές αναγνώσεις και συγκινητικές αναμνήσεις παρουσιάστηκε, στο πλαίσιο της 22ης Έκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης, ο τόμος «Σαράντος Παυλέας: Μελετήματα και άλλα πεζά κείμενα», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΙΑΝΟΣ. Η εκδήλωση ανέδειξε τη σύνθετη φυσιογνωμία ενός δημιουργού που συνέδεσε την ποίηση και τη φιλολογική έρευνα με τη διδασκαλία, αφήνοντας βαθύ αποτύπωμα στους μαθητές του.

Για τον Σαράντο Παυλέα μίλησαν ο Ευάγγελος Βενιζέλος, ο Κώστας Ζουράρις, ο Σαράντης Ζαφειρόπουλος, καθηγητής Αρχιτεκτονικής, και ο Γιώργος Κεχαγιόγλου, καθηγητής Νεοελληνικής Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής, καταθέτοντας τις εμπειρίες τους από τη μαθητεία κοντά του. Τη συζήτηση συντόνισε ο γιος του ποιητή, Παναγιώτης Παυλέας, ο οποίος παρουσίασε επίσης πλευρές της ζωής και του έργου του πατέρα του. Στην εισαγωγή της εκδήλωσης τονίστηκε η συμβολή της οικογένειας στην έκδοση, ενώ ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην εγγονή του ποιητή, Ευαγγελία Παυλέα, που φιλοτέχνησε το εξώφυλλο και τα διαχωριστικά του βιβλίου.

Ο Ευάγγελος Βενιζέλος επέστρεψε στα μαθητικά του χρόνια στο Β΄ Γυμνάσιο Αρρένων Θεσσαλονίκης και περιέγραψε την αλλαγή που έφερε η ανάληψη της διεύθυνσης του σχολείου από τον Παυλέα το 1971. Μέσα στο ασφυκτικό κλίμα της δικτατορίας, η ευγένεια, η ανεκτικότητα και η καλλιέργεια του νέου γυμνασιάρχη διαμόρφωσαν, όπως ανέφερε, ένα περιβάλλον ελευθερίας. Θυμήθηκε τη διδασκαλία ολόκληρων λογοτεχνικών έργων, όπως η «Φόνισσα» του Παπαδιαμάντη, και το ενδιαφέρον του Παυλέα για τη συγκριτική προσέγγιση της αρχαίας ελληνικής και της σαιξπηρικής τραγωδίας. Ιδιαίτερη συγκίνηση προκάλεσε η αναφορά στην επιείκεια με την οποία αντιμετώπισε τους μαθητές που απουσίασαν από σχολική εκδήλωση για την επέτειο της 21ης Απριλίου: μια στάση που ο ομιλητής χαρακτήρισε έμπρακτη ποίηση.

Ο Γιώργος Κεχαγιόγλου ανέδειξε τη φιλολογική και τεκμηριωτική αξία του τόμου, επισημαίνοντας ιδιαίτερα το αναλυτικό χρονολόγιο που συνέταξε ο Παναγιώτης Παυλέας. Στάθηκε στην ευρύτητα των γνώσεων του ποιητή, στη σχέση του με την αρχαιότητα και στην αγάπη του για τον Σολωμό, τον Κάλβο, τον Παλαμά και τον Καβάφη. Υπογράμμισε την ανάγκη ουσιαστικότερης μελέτης και αναγνώρισης του έργου του, ενώ με την ανάγνωση ποιημάτων φώτισε την κοινωνική ευαισθησία και τη δραματικότητα της γραφής του.

Με ιδιαίτερα προσωπικό τόνο, ο Σαράντης Ζαφειρόπουλος περιέγραψε έναν δάσκαλο που διαμόρφωνε χαρακτήρες, ενθάρρυνε την πρωτοβουλία και καλλιεργούσε την αυτοπεποίθηση των μαθητών του. Οι πρωτότυπες εκθέσεις που τους ανέθετε, οι δημιουργικοί αυτοσχεδιασμοί στο μάθημα και η εμπιστοσύνη στις δυνατότητες κάθε παιδιού αποτελούσαν βασικά στοιχεία της διδασκαλίας του. Όπως τόνισε, η επίδραση του Παυλέα υπήρξε καθοριστική και για τη δική του πορεία ως δασκάλου. Ξεχώρισε, μάλιστα, τη σημασία της καταγραφής των μαθητικών μαρτυριών: μέσα από αυτές διασώζεται η ζωντανή παιδαγωγική παρουσία ενός ανθρώπου, πέρα από το δημοσιευμένο έργο του.

Ο Κώστας Ζουράρις αναφέρθηκε στην προστατευτική παρουσία του Παυλέα κατά τα χρόνια της φοίτησής του στο Πειραματικό Σχολείο. Σε μια εποχή πολιτικών διώξεων που επηρέαζαν άμεσα την οικογένειά του, η πραότητα και η έμπρακτη συμπαράσταση του δασκάλου τού πρόσφεραν αίσθημα ασφάλειας. Παράλληλα, θυμήθηκε την αγάπη για τα λατινικά που του μετέδωσε, συνδέοντας τη γνώση με μια προσωπική σχέση εμπιστοσύνης και φροντίδας.

Στη δική του παρέμβαση, ο Παναγιώτης Παυλέας συνέδεσε το ποιητικό έργο με τα βιώματα του πατέρα του: την απώλεια της μητέρας του σε μικρή ηλικία, τα χρόνια στη Μάνη, τη σχέση με τα εκκλησιαστικά κείμενα, την εμπειρία του πολέμου και την αφοσίωση στη διδασκαλία. Ξεχωριστή θέση είχε η σχέση αγάπης και τρυφερότητας με την κόρη του, την ποιήτρια Ροξάνη Παυλέα. Μέσα από αποσπάσματα ποιημάτων, επιστολών και αποχαιρετιστήριων λόγων προς τους μαθητές, ανέδειξε τις αξίες που διαπερνούν το έργο του: την αγάπη, την εργασία, την προσωπική ευθύνη, την πνευματική ελευθερία και τον ανθρωπισμό.

Οι μαρτυρίες της εκδήλωσης συναντήθηκαν στην εικόνα ενός ανθρώπου που δίδασκε με τη γνώση και με τη συμπεριφορά του, που σεβόταν την προσωπικότητα των νέων και τους ενθάρρυνε να σκέφτονται με τη δική τους φωνή. Στις μαρτυρίες αυτές αναγνωρίζω τον δάσκαλο που είχα γνωρίσει κι εγώ στην Αξιούπολη: τον άνθρωπο που, μέσα σε χρόνια ανελευθερίας, μας έφερνε σε επαφή με την ελευθερία της ποίησης.

Ο τόμος «Μελετήματα και άλλα πεζά κείμενα» προσφέρει μια ευκαιρία γνωριμίας και επαναγνωριμίας με τον ποιητή, τον φιλόλογο και τον δάσκαλο. Απευθύνεται στους αναγνώστες της λογοτεχνίας, στους εκπαιδευτικούς και σε όσους πιστεύουν ότι η παιδεία θεμελιώνεται στον σεβασμό, στην εμπιστοσύνη και στην ελευθερία της σκέψης.

Πληροφορίες και παραγγελία: ΙΑΝΟΣ

Το βιβλίο στον ΙΑΝΟ

Έργο εξωφύλλου: Ευαγγελία Παυλέα. Εκδόσεις ΙΑΝΟΣ.

Επαναπροσδιορίζει η τεχνολογία την κυριαρχία;

Από

anixneuseis

October 6, 2026

2 Οκτωβρίου 2026

Των Τάνια Γκουντσουζιάν και Ιμπραχίμ αλ-Μαράσι

The National Interest

Η ιστορία δείχνει ότι τα κράτη τελικά υποτάσσουν ή ενσωματώνουν οντότητες στρατηγικής σημασίας και υψηλής κερδοφορίας.

Η Nvidia δεν είναι χώρα. Δεν διαθέτει έδαφος, πολίτες, στρατό, σημαία ή έδρα στα Ηνωμένα Έθνη. Είναι μια αμερικανική εταιρεία τεχνολογίας, γνωστή κυρίως για τον σχεδιασμό προηγμένων υπολογιστικών τσιπ που τροφοδοτούν την επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης. Ωστόσο, μόνο τους πρώτους τρεις μήνες του 2026, η Nvidia κατέγραψε κέρδη περίπου 60 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Αν διατηρηθεί αυτός ο ρυθμός, το ποσό αντιστοιχεί σε περίπου 240 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως. Το Ιράκ, μια χώρα με ορισμένα από τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο, διαθέτει ετήσιο προϋπολογισμό 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Και η Nvidia είναι μόνο ένας από τους λίγους αμερικανικούς τεχνολογικούς κολοσσούς των οποίων τα κέρδη πλησιάζουν την κλίμακα εθνικών προϋπολογισμών και οικονομιών. Συνολικά, οι Nvidia, SpaceX, Microsoft, Apple, Google, Amazon και Meta οδεύουν προς ετήσια κέρδη εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων, που προσεγγίζουν το ένα τρισεκατομμύριο.

Τι σημαίνει, λοιπόν, το γεγονός ότι εταιρείες μπορούν να παράγουν μέσα σε έναν χρόνο περισσότερα έσοδα και κέρδη από τις κυβερνήσεις ολόκληρων χωρών; Η Nvidia διαθέτει τεράστιους οικονομικούς πόρους χωρίς κυριαρχία. Το Ιράκ, ως χαρακτηριστικό παράδειγμα, διαθέτει κυριαρχία, χωρίς όμως οικονομικούς ή τεχνολογικούς πόρους που να πλησιάζουν εκείνους της Nvidia.

Στο Ιράκ, η κυριαρχία υπήρξε ανέκαθεν θεμελιώδες πολιτικό ζήτημα. Οι ξένες επεμβάσεις, η κατοχή και ο αγώνας για τον έλεγχο του εδάφους και των πολιτικών θεσμών την έχουν καταστήσει κεντρικό θέμα της σύγχρονης ιστορίας της χώρας. Η ψηφιακή εποχή προσθέτει μια ακόμη διάσταση, αναγκάζοντας το Ιράκ και άλλα κράτη να επανεξετάσουν τι σημαίνει κυριαρχία όταν νέες μορφές ισχύος βρίσκονται πέρα από τον άμεσο έλεγχο του κράτους.

Επί αιώνες, η ισχύς στηριζόταν στον έλεγχο του εδάφους, στην άσκηση εξουσίας επί πληθυσμών και στη συγκρότηση στρατών. Μετά τη Συνθήκη της Βεστφαλίας του 1648, το σύγχρονο έθνος-κράτος έγινε η κυρίαρχη πολιτική μονάδα, επειδή μπορούσε να κινητοποιεί πόρους σε κλίμακα που ούτε τα άτομα ούτε οι ιδιωτικές εταιρείες μπορούσαν να συναγωνιστούν. Θα μπορούσε να υποστηριχθεί ότι αυτό το μοντέλο διαβρώνεται, καθώς τα κράτη βασίζονται πλέον σε εταιρείες για να ασκούν ισχύ.

Οι μεγαλύτερες εταιρείες τεχνολογίας λειτουργούν υποδομές που εκτείνονται σε ολόκληρες ηπείρους, ελέγχουν πλατφόρμες επικοινωνίας τις οποίες χρησιμοποιούν δισεκατομμύρια άνθρωποι και διαθέτουν κεφάλαια που συναγωνίζονται τους πόρους κρατών. Ελέγχουν επίσης τεχνολογίες από τις οποίες εξαρτώνται οι σύγχρονες οικονομίες και οι ένοπλες δυνάμεις. Ωστόσο, η τεχνολογική εξάρτηση δεν συνεπάγεται κατ’ ανάγκην απώλεια κυριαρχίας. Ο Χασάν Σ. αλ-Χατίμπ, ο οποίος διετέλεσε σύμβουλος του πρωθυπουργού του Ιράκ για τον ψηφιακό μετασχηματισμό και τις τηλεπικοινωνίες από το 2023 έως το 2026, υποστήριξε σε συνέντευξή του στους συντάκτες ότι καμία σύγχρονη χώρα δεν μπορεί ρεαλιστικά να είναι τεχνολογικά αυτάρκης. Κατά την άποψή του, η πιο χρήσιμη έννοια είναι η ψηφιακή κυριαρχία. Δηλαδή, «η ικανότητα του κράτους να διατηρεί τον έλεγχο, τη δυνατότητα επιλογής και την ανθεκτικότητα ως προς τα ψηφιακά συστήματα από τα οποία εξαρτώνται η κυβέρνησή του, η οικονομία του και η εθνική του ασφάλεια».

Ο ψηφιακός τομέας περιλαμβάνει τα δεδομένα, τις επικοινωνίες, τις υπολογιστικές υποδομές, την ψηφιακή ταυτότητα, την κυβερνοασφάλεια και την τεχνητή νοημοσύνη.

Στο Ιράκ, αυτές οι νέες υποδομές επηρεάζουν ήδη τη γεωπολιτική. Παράλληλα με τους πετρελαιαγωγούς της χώρας, η ιρακινή εταιρεία τηλεπικοινωνιών IQ Group έχει κατασκευάσει το Silk Route Transit, ένα χερσαίο δίκτυο καλωδίων οπτικών ινών που μεταφέρει δεδομένα από τον Κόλπο προς την Ευρώπη — μια εκδοχή, για τον 21ο αιώνα, των τηλεγραφικών γραμμών που συνέδεαν κάποτε τη Βρετανική Αυτοκρατορία. Μεγάλοι αμερικανικοί πάροχοι υπολογιστικών υποδομών τεράστιας κλίμακας έχουν αγοράσει χωρητικότητα στη συγκεκριμένη διαδρομή, η οποία προσφέρει μια κρίσιμη εναλλακτική λύση απέναντι στα ευάλωτα υποθαλάσσια καλώδια. Η παραδοσιακή στρατηγική γεωγραφία του Ιράκ είχε διαμορφωθεί γύρω από τη διακίνηση αγαθών. Η διακίνηση δεδομένων επαναχαράσσει αυτή τη γεωγραφία.

Ωστόσο, ο αλ-Χατίμπ προειδοποιεί ότι «η γεωγραφία από μόνη της δεν δημιουργεί ψηφιακή κυριαρχία». Τα καλώδια οπτικών ινών μπορεί να διασχίζουν το ιρακινό έδαφος, αλλά η στρατηγική τους αξία για το Ιράκ εξαρτάται από το ποιος κατέχει και λειτουργεί τις υποδομές, πού γίνεται η επεξεργασία των δεδομένων, ποιος ελέγχει το δίκτυο, σε ποια δικαιοδοσία υπάγεται και κατά πόσο το Ιράκ αναπτύσσει εγχώριες τεχνικές δυνατότητες γύρω από αυτές τις υποδομές. «Με τους κατάλληλους χειρισμούς», υποστηρίζει, «η ανάδειξη του Ιράκ σε διάδρομο διακίνησης δεδομένων θα μπορούσε επομένως να ενισχύσει, αντί να αποδυναμώσει, την κυριαρχία του».

Το Silk Route Transit αποτελεί μια σχεδόν τέλεια μεταφορά για τη μετάβαση που βρίσκεται σε εξέλιξη. Ένας διάδρομος υποδομών που κατασκευάζεται μέσα από ένα κυρίαρχο κράτος μπορεί ταυτόχρονα να εξυπηρετεί τις ανάγκες εταιρειών των οποίων η εμβέλεια εκτείνεται πολύ πέρα από το συγκεκριμένο κράτος. Με άλλα λόγια, το κράτος δρα μέσω της εταιρείας, ενώ η εταιρεία δρα ολοένα και περισσότερο πέρα από τα όρια του κράτους.

«Το Ιράκ δεν χρειάζεται να κατασκευάζει δικούς του επεξεργαστές τεχνητής νοημοσύνης, δορυφόρους ή πλατφόρμες υπολογιστικού νέφους για να διατηρήσει την κυριαρχία του, όπως δεν χρειάζεται να κατασκευάζει κάθε αεροσκάφος ή στρόβιλο ηλεκτροπαραγωγής που χρησιμοποιεί», λέει ο αλ-Χατίμπ, τονίζοντας τη σημασία της διατήρησης ουσιαστικού ελέγχου από το Ιράκ στον τρόπο λειτουργίας αυτών των τεχνολογιών στο εσωτερικό της χώρας.

Αυτό που διαφοροποιεί τους σημερινούς τεχνολογικούς κολοσσούς από τις παραδοσιακές πολυεθνικές είναι ότι οι αποφάσεις τους μπορούν να έχουν αλυσιδωτές επιπτώσεις στις εθνικές οικονομίες, στα οικοσυστήματα πληροφόρησης, στις εκλογές, στα τηλεπικοινωνιακά δίκτυα και στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού. Οι τεχνολογίες τους είναι ενσωματωμένες σε στρατιωτικά συστήματα και σε συστήματα εθνικής ασφάλειας. Οι κυβερνήσεις μπορεί να εξακολουθούν να διαθέτουν τη νομική εξουσία να ρυθμίζουν τη λειτουργία τους, αλλά η ρύθμιση γίνεται πιο περίπλοκη όταν το ίδιο το κράτος εξαρτάται από τις εταιρείες που επιδιώκει να ελέγξει.

Μια κυβέρνηση μπορεί, για παράδειγμα, να επιβάλει κανόνες σε έναν πάροχο υπηρεσιών υπολογιστικού νέφους. Τι συμβαίνει όμως όταν η ίδια αυτή υποδομή στηρίζει τις δημόσιες υπηρεσίες της, τα συστήματα των υπηρεσιών πληροφοριών της ή τις στρατιωτικές επιχειρήσεις της; Το ίδιο δίλημμα ισχύει για τα τσιπ τεχνητής νοημοσύνης, τα δορυφορικά δίκτυα και τις ψηφιακές επικοινωνίες. Η σχέση μετατρέπεται σε σχέση ασύμμετρης εξάρτησης.

Ένα ιστορικό παράλληλο προσφέρει η Εταιρεία Ανατολικών Ινδιών. Όπως έχει υποστηρίξει ο ιστορικός Γουίλιαμ Νταλρίμπλ, ξεκίνησε ως εμπορική επιχείρηση. Σταδιακά απέκτησε στρατό, έθεσε υπό τον έλεγχό της εδάφη στην Ινδία, διοίκησε πληθυσμούς, εισέπραττε φόρους, διαπραγματευόταν με ηγεμόνες και ασκούσε εξουσίες που προσομοίαζαν στην κρατική κυριαρχία. Οι σημερινές εταιρείες τεχνολογίας δεν είναι αποικιακές δυνάμεις με εξουσίες παραχωρημένες μέσω βασιλικού καταστατικού, αλλά ορισμένες συγκεντρώνουν δυνατότητες που κάποτε συνδέονταν σχεδόν αποκλειστικά με τα κράτη. Η SpaceX, για παράδειγμα, δεν διαθέτει στρατό, αλλά το δίκτυό της Starlink είναι απαραίτητο για τον σύγχρονο πόλεμο και τις επικοινωνίες, ιδιαίτερα στην Ουκρανία, ενώ οι δυνατότητες εκτόξευσης που διαθέτει της εξασφαλίζουν εξαιρετικά μεγάλη πρόσβαση στο διάστημα. Τα διαστημόπλοιά της Starship θα μπορούσαν να αποκτήσουν ρόλο αντίστοιχο με εκείνον που είχαν τα πλοία της Εταιρείας Ανατολικών Ινδιών στο θαλάσσιο εμπόριο.

Προσθέστε σε αυτά την τεχνητή νοημοσύνη, το Grok, τις δορυφορικές επικοινωνίες και άλλες τεχνολογίες κοινωνικής δικτύωσης, όπως το X —πρώην Twitter—, που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τα εκλογικά αποτελέσματα στις ΗΠΑ, και όλα αυτά υπό τον έλεγχο του ίδιου επιχειρηματία. Η συγκέντρωση ισχύος γίνεται τεράστια, παραπέμποντας σε χαρακτήρα ταινίας του Τζέιμς Μποντ. Ο Ίλον Μασκ δεν είναι ένας σύγχρονος γενικός κυβερνήτης της Εταιρείας Ανατολικών Ινδιών και η SpaceX δεν είναι κράτος. Η τεχνολογία, όμως, επιτρέπει στις ιδιωτικές εταιρείες να αποκτούν δυνατότητες που μπορούν να τους προσδώσουν επιρροή σε κυβερνήσεις, ένοπλες δυνάμεις και κοινωνίες, σε κλίμακα που πριν από μία γενιά θα ήταν αδιανόητη για μια ιδιωτική επιχείρηση.

«Αυτό αναμφίβολα προσδίδει στις εταιρείες αυτές σημαντική επιρροή», λέει ο αλ-Χατίμπ. «Ωστόσο, η επιρροή δεν πρέπει να ερμηνεύεται αυτομάτως ως κυριαρχία. Το καθοριστικό ζήτημα είναι αν ένα κράτος διαθέτει εναλλακτικές επιλογές».

Η περίπτωση του Ιράκ επαναφέρει τη συζήτηση στην πράξη. Μεγάλο μέρος της συζήτησης στα μέσα ενημέρωσης για το Ιράκ εξακολουθεί να περιστρέφεται γύρω από τις πολιτοφυλακές που υποστηρίζονται από το Ιράν και τα αμερικανικά στρατηγικά συμφέροντα. Έτσι, επισκιάζονται εξελίξεις στις οποίες ιρακινές εταιρείες συμβάλλουν στην κατασκευή των υποδομών που εντάσσουν τη χώρα στην παγκόσμια ψηφιακή οικονομία. Τα κέρδη της Nvidia υπερβαίνουν κατά πολύ τον εθνικό προϋπολογισμό του Ιράκ, και η χώρα καλείται να υπερασπιστεί την κυριαρχία της μέσα σε ένα ψηφιακό περιβάλλον του οποίου οι υποδομές και οι τεχνολογίες βρίσκονται πέρα από τον έλεγχο του κράτους.

Το κυβερνοέγκλημα απειλεί ήδη το εμπόριο, τις κρίσιμες υποδομές και τους πολιτικούς θεσμούς του Ιράκ, ενώ οι αδυναμίες των ψηφιακών συστημάτων αφήνουν ζωτικούς τομείς εκτεθειμένους. Το Ιράκ έχει αντιδράσει αντιμετωπίζοντας την κυβερνοασφάλεια ως ζήτημα εθνικής ασφάλειας και ενισχύοντας τη θεσμική του ικανότητα να αντιμετωπίσει αυτή την απειλή.

Από εδώ προκύπτει το κεντρικό παράδοξο. Το Ιράκ είναι κυρίαρχο κράτος, αλλά η κυριαρχία δεν συνεπάγεται τεχνολογική αυτονομία. Ένα κράτος μπορεί να ελέγχει τα σύνορά του και ταυτόχρονα να είναι ευάλωτο σε επιθέσεις εναντίον των δικτύων που διατηρούν σε λειτουργία την ηλεκτροδότηση, τις επικοινωνίες, τα συστήματα υγείας και την οικονομία του. Μπορεί να διαθέτει τη νομική εξουσία να ρυθμίζει την τεχνολογία, ενώ εξαρτάται από τεχνολογίες που αναπτύσσονται και ελέγχονται αλλού. Στην ψηφιακή εποχή, η κυριαρχία εξαρτάται όχι μόνο από την ικανότητα άσκησης εξουσίας, αλλά και από την ικανότητα προστασίας των υποδομών μέσω των οποίων αυτή η εξουσία ασκείται.

Για τον αλ-Χατίμπ, το πρακτικό κριτήριο που διαχωρίζει τις δύο καταστάσεις είναι η δυνατότητα αντικατάστασης. «Αν το Ιράκ μπορεί να προμηθεύεται τεχνολογία από πολλούς προμηθευτές, να μεταφέρει υπολογιστικές εργασίες μεταξύ πλατφορμών, να διατηρεί δεδομένα στρατηγικής σημασίας εντός της δικαιοδοσίας του, να ρυθμίζει αποτελεσματικά τη λειτουργία των παρόχων, να αναπτύσσει εγχώρια τεχνογνωσία και να διατηρεί εναλλακτικές οδούς επικοινωνίας», υποστηρίζει, «τότε η σχέση παραμένει σε μεγάλο βαθμό σχέση οικονομικής και τεχνολογικής αλληλεξάρτησης». Αν όμως μια κρίσιμη κρατική λειτουργία εξαρτηθεί από μία και μοναδική ιδιόκτητη πλατφόρμα, την οποία το Ιράκ δεν μπορεί να λειτουργήσει, να ελέγξει, να αντικαταστήσει ή να συνεχίσει να χρησιμοποιεί χωρίς τη συνεργασία του παρόχου, «τότε η εξάρτηση αρχίζει να μετατρέπεται σε πολιτική ισχύ».

Αυτό δεν σημαίνει ότι το έθνος-κράτος πνέει τα λοίσθια. Τα κράτη εξακολουθούν, σε τελική ανάλυση, να διαθέτουν τη νομική εξουσία να ρυθμίζουν τη λειτουργία εταιρειών ή να τις διαλύουν. Οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να διασπάσουν μια εταιρεία, να κατασχέσουν τα περιουσιακά της στοιχεία, να περιορίσουν τις εξαγωγές της ή να επιβάλουν κυρώσεις. Εδώ όμως βρίσκεται το παράδοξο: οι κυβερνήσεις χρειάζονται ολοένα και περισσότερο τις ίδιες τις εταιρείες που υποτίθεται ότι πρέπει να ρυθμίζουν. Βασίζονται σε ιδιωτικές επιχειρήσεις για το υπολογιστικό νέφος, τα προηγμένα τσιπ, τις δορυφορικές επικοινωνίες, την τεχνητή νοημοσύνη και άλλες κρίσιμες υποδομές.

Επομένως, το Ιράκ δεν θα πρέπει να αντιδράσει απομονώνοντας τον εαυτό του από την παγκόσμια τεχνολογία. Όπως επισημαίνει ο αλ-Χατίμπ, κάτι τέτοιο θα επιβράδυνε σημαντικά την ανάπτυξή του. Αντί γι’ αυτό, προτείνει εκείνο που αποκαλεί «στρατηγική τεχνολογική αλληλεξάρτηση»: δυναμική υιοθέτηση των καλύτερων τεχνολογιών παγκοσμίως, με ταυτόχρονη, συνειδητή διατήρηση του εθνικού ελέγχου επί των κρίσιμων δεδομένων, της αρχιτεκτονικής των συστημάτων, του ρυθμιστικού πλαισίου, της κυβερνοασφάλειας και της λήψης στρατηγικών αποφάσεων.

Το παραδοσιακό μέτρο της κρατικής ισχύος ήταν η ικανότητα ελέγχου και κινητοποίησης πόρων. Το πρόβλημα που αναδύεται είναι ότι ένα κράτος μπορεί να διαθέτει κυριαρχία, χωρίς όμως να ελέγχει τις υποδομές μέσω των οποίων την ασκεί. Το έθνος-κράτος δεν έχει εξαφανιστεί. Έχει καταστεί εξαρτημένο.

Είναι λοιπόν η Nvidia ισχυρότερη από το Ιράκ; Ασφαλώς όχι. Αλλά αυτό είναι το λάθος ερώτημα. Το σημαντικότερο ερώτημα είναι αν το Ιράκ, ή οποιοδήποτε άλλο κυρίαρχο κράτος, μπορεί να ασκεί το σύνολο των εξουσιών ενός σύγχρονου κράτους χωρίς να εξαρτάται από τεχνολογίες και υποδομές που ελέγχονται αλλού — το κατεξοχήν δίλημμα της κυριαρχίας. Η Nvidia δεν χρειάζεται να γίνει χώρα για να αλλάξει το νόημα της κρατικής ισχύος.

Η Εταιρεία Ανατολικών Ινδιών έδειξε κάποτε τι συμβαίνει όταν μια εταιρεία γίνεται αρκετά ισχυρή ώστε να συμπεριφέρεται σαν κράτος: γίνεται μέρος του κράτους. Η βρετανική κυβέρνηση ανέλαβε το 1858 τον πολιτικό έλεγχο που ασκούσε η εταιρεία στην Ινδία, μετά την εξέγερση του προηγούμενου έτους, ενώ η ίδια η εταιρεία διαλύθηκε το 1874. Στη διαφαινόμενη διεθνή τάξη, τα κράτη πιθανότατα θα παραμείνουν ισχυρά, αλλά ενδέχεται να χρειαστεί να μοιραστούν τη σκηνή με εταιρείες που ελέγχουν τις υποδομές μέσω των οποίων ασκείται η εξουσία. Η τεχνολογία επαναπροσδιορίζει την κυριαρχία, αλλά δεν την καταργεί.

Σχετικά με τους συντάκτες: Τάνια Γκουντσουζιάν και Ιμπραχίμ αλ-Μαράσι

Η Τάνια Γκουντσουζιάν είναι Καναδή δημοσιογράφος που καλύπτει το Αφγανιστάν και τη Μέση Ανατολή για περισσότερες από δύο δεκαετίες. Έχει αναλάβει ανώτερες συντακτικές θέσεις σε μεγάλα διεθνή μέσα ενημέρωσης, μεταξύ άλλων ως υπεύθυνη της ενότητας άρθρων γνώμης του Al Jazeera English. Κείμενά της έχουν επίσης δημοσιευθεί στα The National Interest, Responsible Statecraft, War on the Rocks, The New Arab και Engelsberg Ideas.

Ο Ιμπραχίμ αλ-Μαράσι είναι αναπληρωτής καθηγητής Ιστορίας της Μέσης Ανατολής στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας, μέλος του διοικητικού συμβουλίου του προγράμματος Διεθνούς Ασφάλειας και Επίλυσης Συγκρούσεων (ISCOR) στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Σαν Ντιέγκο και επισκέπτης διδάσκων στο Αμερικανικό Κολέγιο της Μεσογείου και στο Τμήμα Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Κεντρικής Ευρώπης. Στα έργα του περιλαμβάνονται τα Οι Ένοπλες Δυνάμεις του Ιράκ: Μια αναλυτική ιστορία (2008), Η σύγχρονη ιστορία του Ιράκ (2017) και Συνοπτική ιστορία της Μέσης Ανατολής (2024).

The National Interest

Επιστήμονας που κυνηγά μυστηριώδη «σωματίδια-φαντάσματα» στους πάγους της Ανταρκτικής κερδίζει το Νόμπελ Φυσικής

Από

anixneuseis

October 6, 2026

Των Κόστια Μανένκοφ, Αντίτι Ραμακρίσναν και Στέφανι Ντάτσιο
Ενημερώθηκε στις 6 Οκτωβρίου 2026, στις 16:05 ώρα Ελλάδας

Η Επιτροπή Νόμπελ Φυσικής ανέφερε επίσης ότι το έργο του Χάλζεν ήταν καθοριστικό για την κατασκευή του Παρατηρητηρίου Νετρίνων IceCube στην Ανταρκτική. Ο Χάλζεν βοήθησε να αποκαλυφθεί μια σπάνια κατηγορία νετρίνων, τα οποία οι επιστήμονες θεωρούν αγγελιαφόρους του σύμπαντος, καθώς προσφέρουν στοιχεία για την εξέλιξή του. (Βίντεο του AP: Κόστια Μανένκοφ)

ΣΤΟΚΧΟΛΜΗ (AP) — Ο γεννημένος στο Βέλγιο επιστήμονας Φράνσις Χάλζεν κέρδισε την Τρίτη το Νόμπελ Φυσικής για τις προσπάθειές του να αποκαλύψει τα μυστικά μιας σπάνιας κατηγορίας νετρίνων — μικροσκοπικών κοσμικών σωματιδίων που, σύμφωνα με τους ερευνητές, προσφέρουν στοιχεία για το πώς εξελίχθηκε το σύμπαν.

«Ήταν μεγάλη έκπληξη και, προφανώς, δεν το περίμενα», δήλωσε ο Χάλζεν, μιλώντας τηλεφωνικά από την Ιταλία με την Επιτροπή Νόμπελ Φυσικής. Η συνομιλία μεταδόθηκε κατά τη συνέντευξη Τύπου στην οποία ανακοινώθηκε ο νικητής.

Ο Χάλζεν είπε ότι υπήρχαν προβλέψεις πως θα κέρδιζε το βραβείο, αλλά η ανακοίνωση και πάλι τον έκανε να νιώσει «παράξενα».

«Εργάζομαι πάνω σε μια πρόταση και ελπίζω ότι αυτό το βραβείο θα βοηθήσει να εγκριθεί», πρόσθεσε, προκαλώντας γέλια στο ακροατήριο.

Ο Χάλζεν άνοιξε τον δρόμο για ένα νέο είδος αστρονομίας

Τα νετρίνα είναι μικροσκοπικά κοσμικά σωματίδια χωρίς ηλεκτρικό φορτίο και με εξαιρετικά μικρή μάζα, γεγονός που καθιστά δύσκολη την ανίχνευσή τους. Ωστόσο, βρίσκονται παντού: εκπέμπονται από άστρα όπως ο Ήλιος και τρισεκατομμύρια διαπερνούν το σώμα μας κάθε δευτερόλεπτο.

Οι επιστήμονες δεν μπορούν να παρατηρήσουν απευθείας αυτά τα μυστηριώδη «σωματίδια-φαντάσματα» καθώς κινούνται. Γι’ αυτό μετρούν τι συμβαίνει όταν συγκρούονται με άλλα σωματίδια της ύλης. Επειδή τα νετρίνα συγκρούονται με άλλα σωματίδια εξαιρετικά σπάνια, οι επιστήμονες κατασκευάζουν μεγάλους ανιχνευτές για να αυξήσουν τις πιθανότητες καταγραφής τέτοιων συγκρούσεων.

Ο Χάλζεν είχε την ιδέα να μετατρέψει την τεράστια μάζα πάγου της Ανταρκτικής σε έναν τέτοιο ανιχνευτή. Η επιτροπή Νόμπελ ανέφερε ότι το έργο του ήταν καθοριστικό για την κατασκευή του Παρατηρητηρίου Νετρίνων IceCube στην Ανταρκτική, το οποίο ανίχνευσε τα πρώτα νετρίνα υψηλής ενέργειας από μακρινούς γαλαξίες.

«Αυτό το πείραμα στην Ανταρκτική αποτελεί έναν επαναστατικό τρόπο κατανόησης του σύμπαντος, τον οποίο δεν διαθέταμε προηγουμένως», δήλωσε ο Μάικλ Μολόνεϊ, διευθύνων σύμβουλος του Αμερικανικού Ινστιτούτου Φυσικής.

Όταν ένα νετρίνο αλληλεπιδρά με τον πάγο μέσα στον ανιχνευτή, παράγεται μια λάμψη φωτός την οποία καταγράφουν οι αισθητήρες. Η διαφάνεια του πάγου διευκολύνει τους επιστήμονες να εντοπίζουν τα αμυδρά σήματα αυτών των μυστηριωδών σωματιδίων. Οι αισθητήρες είναι θαμμένοι σε βάθος περίπου 2.500 μέτρων, ώστε να προστατεύονται από παρεμβολές που προκαλούν οι κοσμικές ακτίνες και η ακτινοβολία.

Ο 82χρονος επιστήμονας εργάζεται στο Πανεπιστήμιο του Ουισκόνσιν–Μάντισον, στις ΗΠΑ, το οποίο διαχειρίζεται το παρατηρητήριο. Οι προσπάθειες του Associated Press να επικοινωνήσει μαζί του δεν απέδωσαν αμέσως.

Ο Χάλζεν συνέβαλε στην αποκάλυψη μιας σπάνιας κατηγορίας νετρίνων που, σύμφωνα με τους επιστήμονες, κρύβουν στοιχεία για την εξέλιξη του σύμπαντος.

«Όλα αυτά αποτελούν μέρος της προσπάθειας να κατανοήσουμε πού βρισκόμαστε μέσα στο σύμπαν, ποια είναι η θέση μας σε αυτό και πώς σχηματίστηκε ο γαλαξίας μας», δήλωσε ο Τζόναθαν Μπάγκερ, διευθύνων σύμβουλος της Αμερικανικής Φυσικής Εταιρείας.

Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο πρωθυπουργός του Βελγίου Μπαρτ Ντε Βέβερ ανέφερε ότι ο Χάλζεν είναι ο 11ος Βέλγος που κερδίζει βραβείο Νόμπελ. Χαρακτήρισε τη βράβευση «εντυπωσιακή αναγνώριση μιας ζωής αφιερωμένης στο να ρίξει φως στα μεγάλα μυστήρια του σύμπαντος μέσα από τα μικρότερα συστατικά του».

Εκπρόσωπος του Παρατηρητηρίου Νετρίνων IceCube δεν ανταποκρίθηκε αμέσως σε αίτημα για σχολιασμό. Ούτε το Πανεπιστήμιο του Ουισκόνσιν–Μάντισον προέβη σε άμεσο σχόλιο όταν επικοινώνησε μαζί του το AP.

Το χρηματικό έπαθλο ανέρχεται περίπου σε 1,2 εκατομμύρια δολάρια

Η Έλεν Μουνς, γενική γραμματέας της Βασιλικής Σουηδικής Ακαδημίας Επιστημών, ανακοίνωσε τη βράβευση την Τρίτη στη Στοκχόλμη. Είναι η πρώτη γυναίκα που ηγείται της διακεκριμένης ακαδημίας και ανακοινώνει το βραβείο.

Το φετινό χρηματικό έπαθλο είναι 12 εκατομμύρια σουηδικές κορώνες, περίπου 1,2 εκατομμύρια δολάρια, ανεξάρτητα από το αν απονέμεται σε ένα άτομο, σε μια μικρή ομάδα βραβευθέντων ή σε έναν οργανισμό.

Πέρυσι, τρεις επιστήμονες κέρδισαν το Νόμπελ Φυσικής για την έρευνά τους πάνω στο κβαντικό φαινόμενο σήραγγας, μια παράξενη συμπεριφορά των υποατομικών σωματιδίων. Η έρευνα αυτή κατέστησε δυνατές τις μετρήσεις εξαιρετικά υψηλής ευαισθησίας των μηχανημάτων μαγνητικής τομογραφίας και έθεσε τις βάσεις για καλύτερα κινητά τηλέφωνα και ταχύτερους υπολογιστές.

Οι ανακοινώσεις των φετινών βραβείων ξεκίνησαν τη Δευτέρα με το Νόμπελ Ιατρικής, το οποίο απονεμήθηκε σε τρεις επιστήμονες των οποίων το έργο οδήγησε σε ένα εργαλείο που χρησιμοποιεί το φως για να βοηθήσει στην κατανόηση της λειτουργίας του εγκεφάλου.

Οι βραβεύσεις αυτής της εβδομάδας συνεχίζονται την Τετάρτη με το Νόμπελ Χημείας και την Πέμπτη με το Νόμπελ Λογοτεχνίας. Μετά την απονομή του Νόμπελ Ειρήνης την Παρασκευή, τη Δευτέρα θα ανακοινωθεί το Βραβείο Οικονομικών Επιστημών στη Μνήμη του Άλφρεντ Νόμπελ.

Η Ντάτσιο μετέδωσε από το Βερολίνο και η Ραμακρίσναν από τη Νέα Υόρκη. Στο ρεπορτάζ συνέβαλε η Αλέξα Σεντ Τζον από το Ντιτρόιτ.

Κάλυψη των βραβείων Νόμπελ από το AP: apnews.com/hub/nobel-prizes

Αντίτι Ραμακρίσναν
Η Ραμακρίσναν είναι δημοσιογράφος στην ομάδα του Associated Press για το κλίμα και το περιβάλλον. Καλύπτει λύσεις σε κλιματικά και περιβαλλοντικά ζητήματα, καθώς και έκτακτες επιστημονικές ειδήσεις. Έχει έδρα τη Νέα Υόρκη.

Στέφανι Ντάτσιο
Η Ντάτσιο καλύπτει τη Βόρεια Ευρώπη για το Associated Press, με έδρα το Βερολίνο. Προηγουμένως κάλυπτε θέματα εγκληματικότητας και ποινικής δικαιοσύνης από το Λος Άντζελες.

Ποιος θα κάνει τη δουλειά του Λιβάνου;

Από

anixneuseis

October 6, 2026

5 Οκτωβρίου 2026 | This Is Beirut

Το Τριμερές Πλαίσιο μπορεί να προχωρήσει μόνο αφού ένας τρίτος παράγοντας επαληθεύσει ανεξάρτητα, για λογαριασμό του Ισραήλ, ότι ο Λίβανος έχει εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του σε μια πιλοτική ζώνη.

Χουσεΐν Αμπντούλ-Χουσεΐν | Ερευνητής

Ο πρωθυπουργός του Λιβάνου, Ναουάφ Σαλάμ, στη Βηρυτό, στις 14 Ιανουαρίου 2025. Φωτογραφία: Houssam Shbaro/Anadolu μέσω Getty Images.

Ο πρωθυπουργός του Λιβάνου, Ναουάφ Σαλάμ, ζήτησε από τις ΗΠΑ να καθορίσουν ένα δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα για το Τριμερές Πλαίσιο, η εφαρμογή του οποίου έχει βαλτώσει και το οποίο προβλέπει τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ με αντάλλαγμα την αποχώρηση του Ισραήλ. Η Βηρυτός, ωστόσο, αντιμετωπίζει τις προθεσμίες ως απλές υποδείξεις, υποσχόμενη επανειλημμένα να απο dismantλώσει τις στρατιωτικές υποδομές της Χεζμπολάχ, χωρίς να υλοποιεί τις δεσμεύσεις της.

Στις συναντήσεις του στην Ουάσιγκτον την περασμένη εβδομάδα, ο Σαλάμ κάλεσε τις ΗΠΑ να δώσουν νέα ώθηση στο Τριμερές Πλαίσιο, το οποίο συμφωνήθηκε με αμερικανική μεσολάβηση μεταξύ Λιβάνου και Ισραήλ στις 26 Ιουνίου 2026. Ζήτησε να τεθεί σε εφαρμογή το Πλαίσιο, το οποίο προβλέπει μια «αμοιβαία, σταδιακή διαδικασία με σαφείς προϋποθέσεις».

Για να τεθεί σε εφαρμογή το Τριμερές Πλαίσιο, ο Λίβανος χρειάζεται μια διευθέτηση ασφαλείας που θα επιτρέπει σε μια αξιόπιστη δύναμη να ελέγχει τον νότο. Δεδομένου ότι οι Λιβανικές Ένοπλες Δυνάμεις θεωρούν την επιβολή της κρατικής εξουσίας διά της βίας ισοδύναμη με εμφύλιο πόλεμο, μια αξιόπιστη στρατιωτική δύναμη θα πρέπει να αναλάβει τις ευθύνες που ο λιβανικός στρατός δεν είναι διατεθειμένος να επωμιστεί.

Οι συνομιλίες μεταξύ Λιβάνου και Ισραήλ έχουν βαλτώσει στο ζήτημα του αφοπλισμού της Χεζμπολάχ, με το Ισραήλ να επιμένει ότι οι προσπάθειες των Λιβανικών Ενόπλων Δυνάμεων για τη διάλυση της πολιτοφυλακής πρέπει να επαληθεύονται ανεξάρτητα σε καθορισμένες πιλοτικές ζώνες. Άλλωστε, οι Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις αποχώρησαν από τη Ζαουτάρ αλ-Γαρμπίγε, την πρώτη πιλοτική ζώνη που παραδόθηκε ξανά στον Λίβανο στο πλαίσιο της συμφωνίας, μόνο και μόνο για να επιστρέψει εκεί η Χεζμπολάχ.

Ελάχιστοι στον Λίβανο —πόσο μάλλον στο Ισραήλ— πιστεύουν τον ισχυρισμό της λιβανικής κυβέρνησης ότι εκπλήρωσε την υποχρέωσή της να αφοπλίσει τη Χεζμπολάχ στην πρώτη πιλοτική ζώνη και να εμποδίσει την υποστηριζόμενη από το Ιράν οργάνωση να αποκαταστήσει την παρουσία της.

Το Τριμερές Πλαίσιο μπορεί να προχωρήσει μόνο αφού ένας τρίτος παράγοντας επαληθεύσει ανεξάρτητα, για λογαριασμό του Ισραήλ, ότι ο Λίβανος έχει εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του σε μια πιλοτική ζώνη. Στη συνέχεια, η διαδικασία θα επεκτεινόταν σε μια άλλη, ενδεχομένως μεγαλύτερη, περιοχή. Ποιος όμως θα αναλάβει αυτή την επαλήθευση;

Οι ΗΠΑ αρνούνται να αναλάβουν αυτόν τον ρόλο, κυρίως επειδή η επαλήθευση θα απαιτούσε επιτόπια παρουσία αόριστης διάρκειας, ώστε να διασφαλιστεί ότι η Χεζμπολάχ δεν θα μπορέσει να ανακτήσει τον έλεγχο. Ο Λίβανος πρότεινε τη Γαλλία, αλλά το Ισραήλ απέρριψε την πρόταση. Στη συνέχεια, οι δύο χώρες συμφώνησαν στην Ιταλία, όμως η Ιταλία δήλωσε ότι θα συμμετείχε μόνο υπό την εντολή του ΟΗΕ. Έτσι, όλοι επέστρεψαν στο σημείο εκκίνησης, συζητώντας την αναβίωση μιας διεθνούς ειρηνευτικής δύναμης που έχει αποδειχθεί άχρηστη και της οποίας η εντολή πλησιάζει στη λήξη της.

Η Προσωρινή Δύναμη των Ηνωμένων Εθνών στον Λίβανο (UNIFIL), η οποία αναπτύχθηκε για πρώτη φορά το 1978 και ενισχύθηκε το 2006 τόσο ως προς την εντολή όσο και ως προς τον αριθμό των στρατιωτών της, έχει αποτύχει παταγωδώς στην αποστολή της λόγω δομικών εμποδίων. Η UNIFIL δεν διαθέτει ειδική υπηρεσία πληροφοριών ικανή να συλλέγει επί τόπου πληροφορίες που μπορούν να αξιοποιηθούν επιχειρησιακά. Όταν το Ισραήλ τής παρέχει πληροφορίες, η δύναμη μπορεί να επιχειρεί μόνο μαζί με τις Λιβανικές Ένοπλες Δυνάμεις, στις οποίες έχουν διεισδύσει σε μεγάλο βαθμό αξιωματικοί και υποστηρικτές προσκείμενοι στη Χεζμπολάχ, οι οποίοι μπορούν να διαρρέουν επιχειρησιακές πληροφορίες. Ως αποτέλεσμα, η UNIFIL δεν μπορεί να δρα ελεύθερα χωρίς να ειδοποιείται εκ των προτέρων η πολιτοφυλακή.

Ενώ η UNIFIL παρέμενε τυφλή, μέλη της Χεζμπολάχ, με ιρανική χρηματοδότηση, διάνοιγαν εκατοντάδες μίλια σηράγγων μέσα στο συμπαγές πέτρωμα κάτω από τον νότιο Λίβανο. Ωστόσο, παρά την κλίμακα αυτού του τεχνικού εγχειρήματος, το προσωπικό της UNIFIL ούτε εντόπισε ούτε ανέφερε τις εκσκαφές, μέχρι που το Ισραήλ ξεκίνησε την επιχείρησή του κατά των σηράγγων το 2018. Εκείνη την περίοδο, οι σήραγγες δεν αποτελούσαν αμυντικά οχυρά, αλλά μέρος των σχεδίων της Χεζμπολάχ για εισβολή στο ισραηλινό έδαφος.

Αντί να λειτουργεί ως πραγματική δύναμη ασφαλείας, η UNIFIL έχει δαπανήσει σημαντικό μέρος του ετήσιου προϋπολογισμού της, ύψους 500 εκατ. δολαρίων, για τη λειτουργία κέντρων εμβολιασμού, τη διάνοιξη πηγαδιών και την κατασκευή υποδομών στα χωριά της περιοχής. Παρότι τα έργα αυτά έχουν αποφέρει σημαντικά οικονομικά οφέλη στην περιοχή, δεν έχουν συμβάλει απολύτως καθόλου στην επιβολή της αποστρατιωτικοποίησης.

Το Τριμερές Πλαίσιο έχει εγκλωβιστεί σε αδιέξοδο. Μέχρι να αφοπλιστεί η Χεζμπολάχ, το Ισραήλ δεν θα εγκαταλείψει τον έλεγχο των παραμεθόριων περιοχών, αφήνοντας μισό εκατομμύριο εκτοπισμένους σιίτες κατοίκους χωρίς δυνατότητα επιστροφής στα σπίτια τους και αναγκάζοντάς τους να ζουν σε άθλιες συνθήκες, ως πρόσφυγες μέσα στην ίδια τους τη χώρα.

Τα τελευταία δύο χρόνια, ο Λίβανος υπόσχεται να αποκαταστήσει την κυριαρχία του. Ωστόσο, η Βηρυτός έχει κάνει ελάχιστα για να υλοποιήσει αυτή την υπόσχεση. Αντιθέτως, η λιβανική ηγεσία περιμένει είτε από τις ΗΠΑ είτε από μια διεθνή δύναμη να κάνουν τη δουλειά για λογαριασμό της, ώστε στη συνέχεια να μπορεί να καυχιέται ότι «τερμάτισε την ισραηλινή κατοχή».

Αν η διεθνής κοινότητα καταφέρει να αποκαταστήσει την κυριαρχία του Λιβάνου, ενώ οι ίδιοι οι Λιβανέζοι παραμένουν θεατές μέσα στη χώρα τους, θα αναμένεται στη συνέχεια να διαθέσει δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια για την ανοικοδόμηση του νότου.

Και τι πρέπει να κάνουν οι Λιβανέζοι αξιωματούχοι; Προφανώς, τίποτα. Θα απολαμβάνουν τις τιμές και τη μεγαλοπρέπεια που συνοδεύουν τα δημόσια αξιώματα, θα ποζάρουν για φωτογραφίες και θα προσποιούνται ότι είναι ικανοί, ότι ασκούν κυριαρχία και ότι έχουν τον έλεγχο.

Ο Χουσεΐν Αμπντούλ-Χουσεΐν είναι ερευνητής στο Ίδρυμα για την Προάσπιση των Δημοκρατιών (Foundation for the Defense of Democracies) και αρθρογράφος με επίκεντρο τον Λίβανο και τις ευρύτερες αραβικές υποθέσεις.

1...282930...3,019 Σελίδα 29 από 3,019

Anixneuseis.grΑνιχνεύσεις - Καθημερινή Ενημέρωση

Anixneuseis.grΑνιχνεύσεις - Καθημερινή Ενημέρωση

Anixneuseis.grΑνιχνεύσεις - Καθημερινή Ενημέρωση

Νέα ηγεσία στη λιβυκή Βουλή: Το τουρκολιβυκό μνημόνιο και οι νέες ισορροπίες για την Ελλάδα

Ο παράγοντας Χάφταρ

Το τουρκολιβυκό μνημόνιο

Η ελληνική διάσταση

Η ελληνική διπλωματική κινητικότητα

Οι “τεχνικοί της εξουσίας”

Κάλλιο να πείσεις την Ουάσιγκτον να δεχθεί τα Εθνικά Χωρικά Ύδατα σου στα 12 ν.μ. στο Αιγαίο, παρά να κινδυνεύουν τα κυριαρχικά δικαιώματά σου από την Άγκυρα…

Του ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΠΑΥΛΟΥ, Hellas Journal – Όσλο

Αχιλλέας Ταουξής: όταν η τεχνητή νοημοσύνη αρχίζει να αποφασίζει…

Από τη Γροιλανδία στα Φόκλαντ: Πού τελειώνουν τα στρατηγικά συμφέροντα της Ευρώπης;

Η Ευρώπη δεν τελειώνει εκεί όπου τελειώνει γεωγραφικά

Το Brexit άλλαξε τον χάρτη, αλλά όχι κατ’ ανάγκην τα συμφέροντα

Από το κοινό ευρωπαϊκό συμφέρον στη συλλογική δράση

Πού θα πρέπει η Ευρώπη να δρα συλλογικά;

Η Σομαλιλάνδη επιδιώκει στενότερους δεσμούς ασφάλειας με το Ισραήλ και θεωρεί την Τουρκία αυξανόμενη απειλή

Η Σομαλιλάνδη βλέπει το Ισραήλ ως αντίβαρο στους δεσμούς Τουρκίας–Σομαλίας

Αναλυτές αμφισβητούν τις προειδοποιήσεις της Σομαλιλάνδης για την Τουρκία

Διαφορετική προσέγγιση Σομαλιλάνδης και Ισραήλ απέναντι στην απειλή των Χούθι

#OYΔΕΝ_ΝΕΟΤΕΡΟΝ_ΑΠΟ_ΤΟ_ΑΝΑΤΟΛΙΚΟ_ΜΕΤΩΠΟ…”

Η Ετήσια Συνάντηση της Διεθνούς Λέσχης Συζητήσεων «Βαλντάι», αποτελεί το κορυφαίο forum δημόσιας διπλωματίας της Ρωσικής Ομοσπονδίας

Σαράντος Παυλέας: ο ποιητής και ο δάσκαλος στη μνήμη των μαθητών του

Επαναπροσδιορίζει η τεχνολογία την κυριαρχία;

Η ιστορία δείχνει ότι τα κράτη τελικά υποτάσσουν ή ενσωματώνουν οντότητες στρατηγικής σημασίας και υψηλής κερδοφορίας.

Ο ψηφιακός τομέας περιλαμβάνει τα δεδομένα, τις επικοινωνίες, τις υπολογιστικές υποδομές, την ψηφιακή ταυτότητα, την κυβερνοασφάλεια και την τεχνητή νοημοσύνη.

Σχετικά με τους συντάκτες: Τάνια Γκουντσουζιάν και Ιμπραχίμ αλ-Μαράσι

Επιστήμονας που κυνηγά μυστηριώδη «σωματίδια-φαντάσματα» στους πάγους της Ανταρκτικής κερδίζει το Νόμπελ Φυσικής

Ο Χάλζεν άνοιξε τον δρόμο για ένα νέο είδος αστρονομίας

Το χρηματικό έπαθλο ανέρχεται περίπου σε 1,2 εκατομμύρια δολάρια

Ποιος θα κάνει τη δουλειά του Λιβάνου;