Αρχική Blog Σελίδα 8

Το πετρέλαιο πλησιάζει τα 120 δολάρια και ο Τραμπ έχει ελάχιστες καλές επιλογές

0

Oilprice.com | Παρασκευή 23 Οκτωβρίου 2026

Η τιμή του πετρελαίου Brent πλησιάζει τα 120 δολάρια το βαρέλι, καθώς η κλιμάκωση της έντασης μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Χούθι προκαλεί νέα εβδομαδιαία άνοδο των τιμών, ασκώντας πρόσθετη πίεση στον Ντόναλντ Τραμπ.

Η σταδιακή άνοδος των τιμών του πετρελαίου προς το όριο των 120 δολαρίων ανά βαρέλι αποτελεί εφιαλτικό σενάριο για τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, παρά το γεγονός ότι δεν έχουν σημειωθεί σημαντικές θεμελιώδεις μεταβολές στην παγκόσμια αγορά αργού πετρελαίου.

Μια μικρή υποχώρηση των ναύλων και η γενικευμένη εξομάλυνση των καμπυλών των προθεσμιακών τιμών, οι οποίες προηγουμένως χαρακτηρίζονταν από υψηλότερες τιμές για άμεση παράδοση σε σχέση με τις μελλοντικές παραδόσεις (backwardation), περιόρισαν τις διαφορές τιμολόγησης των περισσότερων ποιοτήτων αργού διεθνώς.

Η εξέλιξη αυτή αντιστάθμισε μέρος των πιέσεων που προέρχονται από την άνοδο των διεθνών τιμών αναφοράς.

Ωστόσο, η κλιμάκωση της σύγκρουσης μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας και των Χούθι προκάλεσε νέα εβδομαδιαία αύξηση των τιμών κατά περίπου 4%, με το Brent να διαπραγματεύεται κοντά στα 117 δολάρια ανά βαρέλι.

 

Οι σημαντικότερες εξελίξεις στην παγκόσμια ενεργειακή αγορά

Το πρώτο φορτίο ρωσικού ντίζελ κατευθύνεται προς τη Νέα Υόρκη

Ένα δεξαμενόπλοιο που δεν υπόκειται σε κυρώσεις, το Agioi Fanendes, με σημαία Μάλτας, αναχώρησε από το ρωσικό λιμάνι Πριμόρσκ στη Βαλτική Θάλασσα, δηλώνοντας ως προορισμό τη Νέα Υόρκη.

Πρόκειται για το πρώτο φορτίο ντίζελ που μεταφέρεται στο πλαίσιο της συμφωνίας του Τραμπ με τη Μόσχα. Η τελική παράδοση αναμένεται στις 7 Νοεμβρίου.

Μείωση της παραγωγής πετρελαίου στη Λιβύη λόγω νέων διαμαρτυριών

Η Εθνική Εταιρεία Πετρελαίου της Λιβύης (NOC) ανακοίνωσε ότι μη εξουσιοδοτημένα άτομα έκλεισαν βαλβίδα αγωγού που εξυπηρετεί τα κοιτάσματα Χαμάντα και Ταχάρα.

Η παρέμβαση αυτή μείωσε την παραγωγή κατά 50.000 και 40.000 βαρέλια ημερησίως αντίστοιχα.

Η επανεμφάνιση των διαμαρτυριών απειλεί την πετρελαϊκή παραγωγή της χώρας, από την οποία προέρχεται περίπου το 90% των κρατικών εσόδων.

Η Ευρώπη εισέρχεται στον χειμώνα με τις τιμές φυσικού αερίου στο υψηλότερο επίπεδο τετραετίας

Η ευρωπαϊκή τιμή αναφοράς φυσικού αερίου TTF ξεπέρασε τα 93 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ποσό που αντιστοιχεί περίπου σε 30 δολάρια ανά εκατομμύριο βρετανικές θερμικές μονάδες (MMBtu).

Πρόκειται για το υψηλότερο επίπεδο από τον Δεκέμβριο του 2022.

Η περιορισμένη προσφορά υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από το Κατάρ συμπίπτει με την έλευση ψυχρότερων καιρικών συνθηκών.

Παράλληλα, τα ευρωπαϊκά αποθέματα φυσικού αερίου έφτασαν στο εποχικό υψηλό τους παραμένοντας κάτω από το 75% της χωρητικότητας των αποθηκευτικών εγκαταστάσεων.

Η κατάσταση αυτή αφήνει την Ευρώπη ιδιαίτερα εκτεθειμένη ενόψει του χειμώνα.

Η Saudi Aramco εκκενώνει τα κεντρικά γραφεία της μετά τις επιθέσεις των Χούθι

Η σαουδαραβική πετρελαϊκή εταιρεία Saudi Aramco έδωσε εντολή στο προσωπικό της να εγκαταλείψει προσωρινά τα κεντρικά γραφεία της στο Νταχράν και να εργαστεί από το σπίτι.

Η απόφαση ελήφθη μετά από επίθεση των Χούθι στις εγκαταστάσεις της εταιρείας.

Πρόκειται για την πρώτη τέτοια ενέργεια από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν.

Παράλληλα, επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη στο πετρελαϊκό κοίτασμα Σαϊμπά προκάλεσαν τον θάνατο δύο ανθρώπων.

Το Κατάρ επιχειρεί να ανασυγκροτήσει τις προμήθειές του σε LNG

Η QatarEnergy αναζητά πρόσθετες μακροπρόθεσμες προμήθειες υγροποιημένου φυσικού αερίου από τις Ηνωμένες Πολιτείες και ενδεχομένως από την Ασία.

Η κίνηση αυτή ακολουθεί την πρώτη συμφωνία της με την αμερικανική εταιρεία Cheniere Energy, η οποία προβλέπει προμήθεια τεσσάρων εκατομμυρίων τόνων LNG ετησίως μέχρι το 2054.

Οι εξαγωγές LNG από τις εγχώριες εγκαταστάσεις του Κατάρ παραμένουν περιορισμένες.

Ο Τραμπ καταφεύγει στα στρατηγικά αποθέματα ντίζελ

Το αμερικανικό Υπουργείο Ενέργειας προσφέρει 315.000 βαρέλια ντίζελ από τα αποθέματα της βορειοανατολικής περιοχής των ΗΠΑ.

Η ποσότητα αντιστοιχεί περίπου στο ένα τρίτο του συγκεκριμένου αποθέματος.

Στόχος είναι να αντιμετωπιστούν οι περιφερειακές διαταραχές στην τροφοδοσία καυσίμων, την ώρα που οι παγκόσμιες εξαγωγές ντίζελ μειώνονται.

Η κυβέρνηση παρουσιάζει τη διάθεση των αποθεμάτων ως προσωρινό μέτρο ανακούφισης της αγοράς, ενώ τα πρώτα ρωσικά φορτία αναμένονται στις αρχές Νοεμβρίου.

Η Ιαπωνία εξετάζει τη σταδιακή κατάργηση των επιδοτήσεων στη βενζίνη

Η ιαπωνική κυβέρνηση εξετάζει το ενδεχόμενο σταδιακής μείωσης των επιδοτήσεων στα καύσιμα από τον Δεκέμβριο.

Το πρόγραμμα κοστίζει δισεκατομμύρια δολάρια κάθε μήνα, εξαντλώντας με ταχύ ρυθμό έναν προϋπολογισμό ύψους 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Εφόσον προχωρήσει η περικοπή, η μέση τιμή της βενζίνης ενδέχεται να αυξηθεί από περίπου 4,10 δολάρια ανά γαλόνι σήμερα σε 4,35 δολάρια τον Ιανουάριο.

Ο Τραμπ χαρακτηρίζει τις ανεμογεννήτριες απειλή για την εθνική ασφάλεια

Ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε τις εισαγόμενες ανεμογεννήτριες και τα εξαρτήματά τους απειλή για την εθνική ασφάλεια.

Επικαλέστηκε ανησυχίες σχετικά με την κυβερνοασφάλεια και την εξάρτηση από ξένους προμηθευτές, βασιζόμενος σε έρευνα του αμερικανικού Υπουργείου Εμπορίου.

Παράλληλα, έδωσε εντολή στους αρμόδιους εμπορικούς αξιωματούχους να συζητήσουν το ζήτημα με τους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ.

Η Ινδονησία εξετάζει τη διακοπή των εξαγωγών φυσικού αερίου

Η Ινδονησία ενδέχεται να διακόψει τις εξαγωγές φυσικού αερίου μέσω αγωγών προς γειτονικές χώρες, προκειμένου να καλύψει κατά προτεραιότητα την αυξανόμενη εγχώρια ζήτηση.

Μια τέτοια απόφαση θα μπορούσε να πλήξει ιδιαίτερα τη Σιγκαπούρη.

Θα αφαιρούσε από την αγορά περίπου επτά δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου, ποσότητα που αντιστοιχεί στο 45% της κατανάλωσης της πόλης-κράτους.

Το Μεξικό ενισχύει τις επενδύσεις στην έρευνα και παραγωγή πετρελαίου

Η κρατική πετρελαϊκή εταιρεία Pemex δεσμεύτηκε να διαθέσει 99 δισεκατομμύρια δολάρια για δραστηριότητες έρευνας και παραγωγής υδρογονανθράκων κατά την περίοδο 2025–2030.

Το ποσό αντιστοιχεί στο 80% του συνολικού επενδυτικού προϋπολογισμού της.

Στόχος είναι η αντιμετώπιση της συνεχιζόμενης μείωσης της παραγωγής, καθώς η παραγωγή αργού πετρελαίου το 2026 κινείται μέχρι στιγμής γύρω στα 1,34 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.

Διαιτητικό δικαστήριο απορρίπτει αξιώσεις 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων για το Κασαγκάν

Το Μόνιμο Διαιτητικό Δικαστήριο της Χάγης απέρριψε αξιώσεις της κυβέρνησης του Καζακστάν ύψους 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων έναντι διεθνών πετρελαϊκών εταιρειών που δραστηριοποιούνται στο τεράστιο κοίτασμα Κασαγκάν.

Το δικαστήριο έκρινε ότι οι αξιώσεις που αφορούσαν δαπάνες της περιόδου 2011–2015 υποβλήθηκαν εκπρόθεσμα.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση προετοιμάζει το 22ο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας

Το σχέδιο του 22ου πακέτου κυρώσεων της ΕΕ προβλέπει την προσθήκη 12 φυσικών προσώπων και 105 νομικών οντοτήτων στους καταλόγους κυρώσεων.

Οι νέοι περιορισμοί αφορούν δραστηριότητες που συνδέονται με τη ρωσική παραγωγή, εμπορία, διύλιση, μεταφορά πετρελαίου και εφοδιαστική αλυσίδα.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει έτσι να εντείνει την πίεση προς τη Μόσχα, την ώρα που η Ουάσιγκτον και η ρωσική κυβέρνηση συζητούν ευρύτερα ζητήματα διμερών οικονομικών σχέσεων.

Πετρελαιοκηλίδα στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα απειλεί κρίσιμες υποδομές

Οι αρχές των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων έκλεισαν παράκτιες περιοχές γύρω από το Ουμ αλ-Καϊουάιν και ξεκίνησαν επιχειρήσεις περιορισμού της ρύπανσης.

Αφορμή ήταν η διαρροή πετρελαίου από το υπερδεξαμενόπλοιο Gem No. 2, το οποίο είχε πληγεί από πυραύλους δύο εβδομάδες νωρίτερα.

Τα θαλάσσια ρεύματα μεταφέρουν τη ρύπανση προς εγκαταστάσεις αφαλάτωσης, απειλώντας κρίσιμες υποδομές υδροδότησης.

Η Κίνα διατάσσει αύξηση της εγχώριας παραγωγής πετρελαίου

Η κινεζική κυβέρνηση έδωσε εντολή στις κρατικές εταιρείες PetroChina, Sinopec και CNOOC να επιταχύνουν την έρευνα και την παραγωγή πετρελαίου.

Στόχος είναι η προστασία της χώρας από πιθανές διαταραχές στον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό.

Το Πεκίνο επιδιώκει να ξεπεράσει τον σημερινό ετήσιο ρυθμό αύξησης της παραγωγής, που βρίσκεται στο 2%.

Η κινεζική παραγωγή πετρελαίου ανέρχεται σήμερα σε περίπου 4,43 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.

Οι τιμές του αμερικανικού φυσικού αερίου υποχωρούν παρά τη διεθνή άνοδο

Σε αντίθεση με τη διεθνή αγορά, όπου οι τιμές του φυσικού αερίου ενισχύονται, οι αμερικανικές τιμές υποχωρούν.

Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του Henry Hub έπεσαν στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο μηνών, στα 2,66 δολάρια ανά MMBtu.

Οι ήπιες καιρικές συνθήκες, η ανάκαμψη της υπεράκτιας παραγωγής και τα αμερικανικά αποθέματα που παραμένουν πάνω από τον ιστορικό μέσο όρο υπερισχύουν της αυξημένης ζήτησης για εξαγωγές LNG.

Τα συμβόλαια για το ημερολογιακό έτος 2027 υποχώρησαν επίσης σε χαμηλό πενταετίας, στα 3,09 δολάρια ανά MMBtu.

Πηγή: Oilprice.com, ενημερωτικό δελτίο της Παρασκευής 23 Οκτωβρίου 2026.

Επιμέλεια: Tom Kool, συντάκτης του Oilprice.com.

Η ευρωπαϊκή κρίση των δασικών πυρκαγιών και η αστικοποίηση

0

Reuters Sustainable Switch | 23 Οκτωβρίου 2026

Του Ross Kerber, ανταποκριτή του Reuters για τη βιώσιμη επιχειρηματικότητα στις ΗΠΑ

Φωτογραφία: Δασική πυρκαγιά εξαπλώνεται στα βουνά του Μπουργκοόντο, στην επαρχία Άβιλα της Ισπανίας, στις 23 Ιουλίου 2026. REUTERS/Ana Beltran, φωτογραφία αρχείου.

Η Ευρώπη βγαίνει από μία από τις χειρότερες αντιπυρικές περιόδους που έχουν καταγραφεί ποτέ.

Οι φονικές πυρκαγιές που εκδηλώθηκαν φέτος σάρωσαν χώρες όπως η Ισπανία, η Γαλλία και η Ελλάδα, αναγκάζοντας εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους να εγκαταλείψουν τις εστίες τους και κατακαίγοντας 699.000 εκτάρια (περίπου 7 εκατομμύρια στρέμματα) — μια έκταση υπερτετραπλάσια από εκείνη του Λονδίνου.

Ένας παράγοντας που συμβάλλει στην εξάπλωση των πυρκαγιών, χωρίς να συγκεντρώνει ιδιαίτερη προσοχή, είναι ο τρόπος με τον οποίο οι κυβερνήσεις και οι ιδιώτες γαιοκτήμονες διαχειρίζονται την ευρωπαϊκή ύπαιθρο, η οποία σταδιακά ερημώνει.

Καθώς θάμνοι και δέντρα καταλαμβάνουν εγκαταλελειμμένες γεωργικές εκτάσεις, δημιουργείται μια συνεχής ζώνη βλάστησης που προσφέρει άφθονη καύσιμη ύλη και διευκολύνει τη διάδοση της φωτιάς.

Αυτό προκύπτει από μια εξαιρετική δημοσιογραφική έρευνα των συναδέλφων μου, η οποία αξιοποιεί εκτενώς γραφήματα και οπτικοποιημένα δεδομένα.

Η ερευνητική ομάδα επικεντρώθηκε σε μια τεράστια δασική πυρκαγιά στην Ισπανία, η οποία εκδηλώθηκε στις 22 Ιουλίου κοντά στο Μπουργκοόντο, ένα ορεινό χωριό περίπου 90 χιλιόμετρα δυτικά της Μαδρίτης.

Οι τελευταίες εστίες της πυρκαγιάς κατασβέστηκαν στις 3 Οκτωβρίου, αφού προηγουμένως είχαν καταστραφεί 63.000 εκτάρια (630.000 στρέμματα) και περισσότεροι από 60.000 άνθρωποι είχαν αναγκαστεί να απομακρυνθούν από τις περιοχές όπου κατοικούσαν.

Όπως καθιστά σαφές το ρεπορτάζ, οι αλλαγές στο φυσικό τοπίο της Ισπανίας έπαιξαν σημαντικό ρόλο.

Η δασική κάλυψη της Ισπανίας αυξήθηκε κατά 38% μεταξύ 1990 και 2025, καθώς ολοένα μεγαλύτερο ποσοστό του πληθυσμού επέλεγε να εγκατασταθεί στις πόλεις, ενώ κυβερνητικά προγράμματα ενθάρρυναν τη δενδροφύτευση σε εκτάσεις που προηγουμένως χρησιμοποιούνταν για γεωργική παραγωγή.

Όλα αυτά τα δέντρα είναι ασφαλώς ωφέλιμα για τον πλανήτη, καθώς απορροφούν διοξείδιο του άνθρακα από την ατμόσφαιρα.

Υπάρχει, όμως, και η αρνητική πλευρά: τα δάση χρειάζονται συστηματική διαχείριση και η πρόληψη των πυρκαγιών έχει σημαντικό οικονομικό κόστος.

Πολλοί μικροϊδιοκτήτες γης δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν οικονομικά στις απαραίτητες εργασίες συντήρησης.

Παράλληλα, η συνεργασία με γειτονικούς ιδιοκτήτες μπορεί να αποδειχθεί δύσκολη, ιδιαίτερα όταν δεν γνωρίζουν καν σε ποιον ανήκει το εγκαταλελειμμένο αγροτεμάχιο δίπλα στο δικό τους.

Αυτά είναι μερικά από τα προβλήματα που αναδεικνύει η έρευνα.

Σας προτείνω να διαβάσετε ολόκληρο το σχετικό ρεπορτάζ.

Οι φλόγες καταστρέφουν δασική περιοχή κοντά στη Μαδρίτη Πυρκαγιά κοντά στο Σαν Μαρτίν δε Βαλντεϊγκλέσιας, 26 Ιουλίου 2026. Φωτογραφία: REUTERS/Ana Beltran.

Πώς η ερήμωση της ευρωπαϊκής υπαίθρου τροφοδοτεί μια νέα κρίση δασικών πυρκαγιών

Μεγάλη έρευνα του Reuters αποκαλύπτει πώς η εγκατάλειψη της γεωργίας και της κτηνοτροφίας, η ανεξέλεγκτη εξάπλωση των δασών και η ανεπαρκής πρόληψη μετατρέπουν την ευρωπαϊκή ύπαιθρο σε εύφλεκτη ζώνη.

Η Ευρώπη βγαίνει από μία από τις χειρότερες αντιπυρικές περιόδους της ιστορίας της. Το 2026, καταστροφικές πυρκαγιές έπληξαν την Ισπανία, τη Γαλλία, την Ελλάδα και άλλες χώρες, προκαλώντας ανθρώπινες απώλειες, αναγκάζοντας εκατοντάδες χιλιάδες κατοίκους να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους και καταστρέφοντας συνολικά 699.000 εκτάρια γης, δηλαδή περίπου επτά εκατομμύρια στρέμματα. Πρόκειται για έκταση υπερτετραπλάσια του Λονδίνου.

Η κλιματική αλλαγή, με την άνοδο της θερμοκρασίας, τις παρατεταμένες ξηρασίες και τα ολοένα συχνότερα ακραία καιρικά φαινόμενα, έχει καταστήσει τις πυρκαγιές εντονότερες και δυσκολότερα ελέγξιμες.

Ωστόσο, μια εκτεταμένη έρευνα του Reuters αναδεικνύει έναν ακόμη κρίσιμο παράγοντα, που συχνά παραμένει στο περιθώριο της δημόσιας συζήτησης: την εγκατάλειψη της ευρωπαϊκής υπαίθρου και τις ριζικές αλλαγές στη χρήση της γης.

Καθώς οι αγροτικές δραστηριότητες περιορίζονται και οι πληθυσμοί μετακινούνται προς τις πόλεις, εγκαταλελειμμένες καλλιέργειες και βοσκότοποι μετατρέπονται σταδιακά σε εκτάσεις πυκνής βλάστησης. Θάμνοι και δέντρα καταλαμβάνουν τη θέση των χωραφιών, δημιουργώντας ένα συνεχές στρώμα καύσιμης ύλης που επιτρέπει στις πυρκαγιές να εξαπλώνονται ανεμπόδιστα.

Η καταστροφή στην Ισπανία

Η έρευνα επικεντρώνεται στην τεράστια πυρκαγιά που εκδηλώθηκε στις 22 Ιουλίου 2026 κοντά στο Μπουργκοόντο, ένα ορεινό χωριό της επαρχίας Άβιλα, περίπου 90 χιλιόμετρα δυτικά της Μαδρίτης.

Σύμφωνα με την ισπανική Πολιτοφυλακή, η φωτιά ξεκίνησε από σπινθήρες βαρέων μηχανημάτων. Οι ισχυροί άνεμοι την εξάπλωσαν με μεγάλη ταχύτητα, αναγκάζοντας περισσότερους από 60.000 ανθρώπους να εγκαταλείψουν τις κατοικίες τους.

Μέχρι τις 26 Ιουλίου είχε ενωθεί με δύο άλλες πυρκαγιές, που είχαν εκδηλωθεί κοντά στο Αλμορόξ, στην επαρχία Τολέδο, και στο Σαν Μαρτίν δε Βαλντεϊγκλέσιας, στην περιφέρεια της Μαδρίτης.

Οι τελευταίες εστίες κατασβέστηκαν στις 3 Οκτωβρίου. Μέχρι τότε είχαν καεί 63.000 εκτάρια, δηλαδή 630.000 στρέμματα, ενώ είχαν καταστραφεί κατοικίες, εστιατόρια, αθλητικές εγκαταστάσεις και αγροτικές εκμεταλλεύσεις.

Συνολικά, στην Ισπανία κάηκαν το καλοκαίρι περισσότερα από τρία εκατομμύρια στρέμματα, έκταση περίπου τριπλάσια από τον μέσο ετήσιο απολογισμό της τελευταίας εικοσαετίας.

Τουλάχιστον 21 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, καθιστώντας το 2026 μία από τις φονικότερες χρονιές δασικών πυρκαγιών στη χώρα εδώ και δεκαετίες.

Από τα χωράφια στα συνεχή δάση

Οι δημοσιογράφοι του Reuters εξέτασαν αεροφωτογραφίες και δορυφορικές εικόνες, στοιχεία χρήσεων γης, κτηματολογικές καταγραφές και ιδιοκτησιακά δεδομένα, ενώ συνομίλησαν με ειδικούς στις δασικές πυρκαγιές, στελέχη δασικών υπηρεσιών και ιδιοκτήτες εκτάσεων.

Η σύγκριση των εικόνων της δεκαετίας του 1950 με τις σημερινές είναι αποκαλυπτική.

Τότε, η ύπαιθρος δυτικά της Μαδρίτης αποτελούσε ένα μωσαϊκό από καλλιεργούμενα χωράφια, βοσκοτόπια και αγροτικούς δρόμους.

Η διακεκομμένη αυτή βλάστηση λειτουργούσε ως φυσικό εμπόδιο στη διάδοση της φωτιάς. Οι καλλιέργειες, οι δρόμοι και οι βοσκότοποι διέκοπταν τη συνέχεια της καύσιμης ύλης.

Από τη δεκαετία του 1970, όμως, άρχισαν να εμφανίζονται τα πρώτα σημάδια εγκατάλειψης.

Χωράφια έπαψαν να καλλιεργούνται, η κτηνοτροφική δραστηριότητα περιορίστηκε και θάμνοι και δέντρα άρχισαν να καταλαμβάνουν τις εγκαταλελειμμένες εκτάσεις.

Στις επόμενες δεκαετίες τα νεαρά δάση επεκτάθηκαν, ενώθηκαν μεταξύ τους και σχημάτισαν πυκνές, συνεχείς δασικές ζώνες.

Έτσι, εκεί όπου παλαιότερα υπήρχαν φυσικά διαλείμματα στη βλάστηση, σήμερα υπάρχουν εκτεταμένες περιοχές μέσα από τις οποίες η φωτιά μπορεί να εξαπλωθεί ανεμπόδιστα.

Η επιστροφή της δασικής βλάστησης σε εγκαταλελειμμένες γεωργικές εκτάσεις, όταν δεν συνοδεύεται από διαχείριση, μπορεί να αυξήσει σημαντικά τον κίνδυνο μεγάλων πυρκαγιών.

Η αστικοποίηση άλλαξε το ισπανικό τοπίο

Η μεταβολή αυτή συνδέεται άμεσα με τη δημογραφική εξέλιξη της Ισπανίας.

Το 1960 περίπου το 56% των Ισπανών ζούσε σε αστικές περιοχές. Μέχρι το 2024 το ποσοστό είχε φτάσει στο 80%, σύμφωνα με στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας.

Η μηχανοποίηση της γεωργίας και η ανάπτυξη νέων θέσεων εργασίας στις πόλεις επιτάχυναν την εγκατάλειψη της υπαίθρου.

Παράλληλα, ευρωπαϊκά προγράμματα ενθάρρυναν τη δημιουργία νέων δασών σε εκτάσεις που παλαιότερα χρησιμοποιούνταν για γεωργικές δραστηριότητες.

Από το 1990 μέχρι το 2025, η δασική κάλυψη της Ισπανίας αυξήθηκε κατά 38%, φτάνοντας τα 19,1 εκατομμύρια εκτάρια.

Σύμφωνα με ιστορικά στοιχεία της Ισπανικής Εταιρείας Δασικών Επιστημών, το 2005 η συνολική έκταση των δασών ξεπέρασε εκείνη των γεωργικών εκτάσεων.

Ακόμη πιο εντυπωσιακά είναι τα ευρήματα στην περιοχή που επλήγη από τη μεγάλη πυρκαγιά του Ιουλίου.

Μέσα στην περίμετρο της καταστροφής, η δασική κάλυψη αυξήθηκε κατά περίπου 54% μεταξύ 1990 και 2018, φτάνοντας τα 35.000 εκτάρια.

Μέσα σε λιγότερο από τρεις δεκαετίες προστέθηκαν περίπου 12.000 εκτάρια δασικής βλάστησης, κυρίως πεύκα, βελανιδιές και άλλα δέντρα.

Ανάλογες μεταβολές παρατηρούνται και σε άλλες μεσογειακές χώρες.

Συνολικά, η δασική κάλυψη της Ευρώπης αυξήθηκε κατά 11% μεταξύ 1990 και 2025, φτάνοντας τα 232 εκατομμύρια εκτάρια.

Ο Άλεξ Χελντ, ειδικός στις δασικές πυρκαγιές στο Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Δασών, εξηγεί ότι παλαιότερα σε πολλές περιοχές της Ισπανίας, της Πορτογαλίας, της Ιταλίας και της Ελλάδας υπήρχε λιγότερη καύσιμη ύλη.

Οι αγροτικές καλλιέργειες, η βόσκηση και η συλλογή καυσόξυλων περιόριζαν φυσικά τη βλάστηση.

Σήμερα, πολλές από αυτές τις περιοχές έχουν καταληφθεί από πυκνούς θάμνους και δέντρα, συχνά ιδιαίτερα εύφλεκτα.

Όταν η φωτιά ανεβαίνει από το έδαφος στις κορυφές των δέντρων

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η εγκατάλειψη των δασών αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία σε συνθήκες κλιματικής αλλαγής.

Στην Ισπανία, οι βροχές του χειμώνα ευνόησαν την έντονη ανάπτυξη της βλάστησης. Το καλοκαίρι, όμως, οι ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες και η ξηρασία την αποξήραναν.

Όταν η νεκρή ξυλεία, τα ξερά χόρτα και οι θάμνοι δεν απομακρύνονται, δημιουργούνται συνθήκες για πυρκαγιές τεράστιας έντασης.

Ο Βίκτορ Ρέσκο δε Ντίος, καθηγητής δασικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Λιέιδα, εξηγεί ότι η φωτιά μπορεί να μεταφερθεί από τα χόρτα στους θάμνους, από εκεί στα χαμηλά κλαδιά και τελικά στις κορυφές των δέντρων.

Οι επιστήμονες ονομάζουν αυτή τη διαδοχή «κλίμακα καύσιμης ύλης».

Όταν η φωτιά φτάσει στις κόμης των δέντρων, μπορεί να αποκτήσει τέτοια ένταση ώστε να καταστεί πρακτικά αδύνατος ο έλεγχός της από τους πυροσβέστες.

Η απομάκρυνση της χαμηλής βλάστησης, οι ελεγχόμενες καύσεις και η βόσκηση μπορούν να διακόψουν αυτή τη συνέχεια, περιορίζοντας την πιθανότητα να μετατραπεί μια επιφανειακή πυρκαγιά σε ανεξέλεγκτη πυρκαγιά κόμης.

Τα δάση πλησιάζουν τους οικισμούς

Η επέκταση των δασών δεν αυξάνει μόνο την ένταση των πυρκαγιών. Φέρνει και τη φωτιά ολοένα πιο κοντά στις κατοικημένες περιοχές.

Η μεγάλη πυρκαγιά του Ιουλίου έφτασε σε απόσταση μόλις 35 χιλιομέτρων από τη Μαδρίτη, γεγονός πρωτοφανές για πυρκαγιά τέτοιου μεγέθους, σύμφωνα με τις ισπανικές αρχές.

Στην κωμόπολη Ελ Τιέμπλο, στην επαρχία Άβιλα, ο 41χρονος Σέσαρ Γκαγιάρδο παρακολουθούσε από τις κάμερες ασφαλείας του σπιτιού του τις φλόγες να καταστρέφουν τον κήπο του και να προκαλούν ζημιές στα παράθυρα.

Όταν επέστρεψε την επόμενη ημέρα, το δάσος γύρω από το σπίτι του είχε μετατραπεί σε μαύρη, καμένη έκταση.

Ο ίδιος δήλωσε στο Reuters ότι στάθηκε τυχερός, καθώς οι απώλειές του θα μπορούσαν να ήταν πολύ μεγαλύτερες.

Η περίπτωση του Ελ Τιέμπλο είναι χαρακτηριστική.

Δορυφορικές εικόνες και στοιχεία ιδιοκτησίας δείχνουν ότι από το 1957 το δάσος έχει προχωρήσει περισσότερο από ένα χιλιόμετρο προς την περιοχή του οικισμού, καταλαμβάνοντας εκατοντάδες μικρά ιδιωτικά αγροτεμάχια που παλαιότερα χρησιμοποιούνταν για ελαιώνες, αμπελώνες, λαχανικά και σιτηρά.

Τον Ιούλιο, η πυκνή δασική βλάστηση είχε φτάσει σε απόσταση μόλις 200 μέτρων από την κωμόπολη.

Οι συνέπειες της καταστροφής στο Ελ Τιέμπλο Τα απανθρακωμένα υπολείμματα ενός ελαφιού σε καμένο δάσος, στις 28 Ιουλίου 2026. Φωτογραφία: REUTERS/Umit Bektas.

Το μεγάλο πρόβλημα της ιδιοκτησίας

Η πρόληψη των πυρκαγιών στην Ισπανία περιπλέκεται από έναν ακόμη παράγοντα: τον κατακερματισμό της ιδιοκτησίας.

Στην επαρχία Άβιλα περίπου το 68% των δασικών εκτάσεων βρίσκεται σε ιδιωτικά χέρια.

Αυτό σημαίνει ότι μεγάλο μέρος της ευθύνης για τη συντήρηση της βλάστησης ανήκει στους ιδιοκτήτες.

Ωστόσο, περισσότερο από το 90% των περίπου 700.000 ιδιοκτητών γης στην ευρύτερη περιφέρεια διαθέτει αγροτεμάχια μικρότερα του ενός εκταρίου, δηλαδή των δέκα στρεμμάτων.

Για πολλούς από αυτούς, το κόστος καθαρισμού και διαχείρισης της βλάστησης είναι δυσβάστακτο.

Η Όλγα Γκονθάλεθ, γενική διευθύντρια της Ομοσπονδίας Δασικών Ενώσεων της Καστίλλης και Λεόν, επισημαίνει ότι η συνεργασία μεταξύ ιδιοκτητών είναι συχνά δύσκολη. Σε ορισμένες περιπτώσεις δεν είναι καν γνωστό ποιος κατέχει το γειτονικό εγκαταλελειμμένο οικόπεδο.

Η περιφερειακή κυβέρνηση επιδοτεί ορισμένες εργασίες πρόληψης σε ιδιωτικές εκτάσεις, αλλά μόνο εφόσον αυτές καλύπτουν συνολικά τουλάχιστον 25 εκτάρια.

Ο περιορισμός αυτός έχει στόχο να εξασφαλίζει ότι οι παρεμβάσεις πραγματοποιούνται σε επαρκή κλίμακα ώστε να είναι αποτελεσματικές.

Στην πράξη, όμως, δυσκολεύει την πρόσβαση των μικροϊδιοκτητών στις επιδοτήσεις.

Όπως εξηγεί η Γκονθάλεθ, το βασικό πρόβλημα είναι ότι η διαχείριση των δασών δεν πραγματοποιείται επειδή δεν είναι οικονομικά αποδοτική.

Η ομοσπονδία ζητά φορολογικά κίνητρα και οικονομικές αποζημιώσεις, ενώ προσπαθεί να οργανώσει ομάδες μικροϊδιοκτητών ώστε να διαχειρίζονται από κοινού τις εκτάσεις τους.

Ειδικοί προτείνουν επίσης αυστηρότερες υποχρεώσεις πρόληψης για τους ιδιοκτήτες, υπό την προϋπόθεση ότι θα συνοδεύονται από την απαραίτητη χρηματοδότηση.

Περισσότερα χρήματα στην κατάσβεση παρά στην πρόληψη;

Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που εξετάζει η έρευνα είναι η κατανομή των δημόσιων πόρων.

Στην Ισπανία, την κύρια ευθύνη για την πρόληψη και την αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών έχουν οι περιφερειακές κυβερνήσεις. Η κεντρική κυβέρνηση παρέχει υποστήριξη, μεταξύ άλλων με αεροσκάφη και επίγειες δυνάμεις.

Στην Καστίλλη και Λεόν, όπου βρίσκεται η Άβιλα, οι αρχές ανακοίνωσαν προϋπολογισμό 16 εκατομμυρίων ευρώ για πρόσφατες ή εν εξελίξει παρεμβάσεις διαχείρισης δασών και πρόληψης στις δημόσιες εκτάσεις της πληγείσας περιοχής.

Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν απομάκρυνση ξερής βλάστησης, αραίωση δέντρων, συντήρηση δασικών δρόμων και δημιουργία αντιπυρικών ζωνών.

Ωστόσο, σύμφωνα με ανάλυση οικονομολόγων του Πανεπιστημίου του Σαντιάγο ντε Κομποστέλα, οι ισπανικές περιφέρειες είχαν προϋπολογίσει τουλάχιστον 1,8 δισεκατομμύρια ευρώ για πρόληψη και καταστολή πυρκαγιών το 2025.

Από αυτά, σύμφωνα με την ανάλυση, το 78% κατευθυνόταν στην πυρόσβεση.

Τα στοιχεία αυτά αμφισβητούνται από την ισπανική κυβέρνηση.

Ο υφυπουργός Περιβάλλοντος Ούγκο Μοράν υποστηρίζει ότι η σχετική αποτύπωση είναι ελλιπής και δεν καταγράφει όλες τις δαπάνες πρόληψης.

Η περιφέρεια Καστίλλης–Λα Μάντσα αναφέρει ότι περίπου το 60% των δικών της δαπανών για τις πυρκαγιές κατευθύνεται σε προληπτικές δράσεις, όπως το κλάδεμα δέντρων, η απομάκρυνση θάμνων και η προστασία κατοικημένων περιοχών.

Κατά τις περιφερειακές αρχές, οι παρεμβάσεις αυτές συνέβαλαν ώστε να μην καταστραφούν κατοικίες κατά τη μεγάλη πυρκαγιά του Ιουλίου.

Η διαφωνία για τα οικονομικά στοιχεία δεν αναιρεί την ανάγκη ενίσχυσης της πρόληψης.

Ο Στίβεν Κινγκ, ανώτερο στέλεχος της εταιρείας Resource Management Service, που διαχειρίζεται επενδύσεις σε δασικές εκτάσεις διεθνώς, επισημαίνει ότι οι επενδύσεις στην πρόληψη μπορούν μακροπρόθεσμα να εξοικονομήσουν σημαντικούς πόρους.

Ο καιρός δεν μπορεί να ελεγχθεί, τονίζει, αλλά η ποσότητα της διαθέσιμης καύσιμης ύλης μπορεί να περιοριστεί.

Σύγκριση αλλαγών στη χρήση της γης δυτικά της Μαδρίτης. Πηγή: Reuters Graphics.

Οι αντιπυρικές ζώνες δεν αρκούν πάντα

Η έρευνα εξετάζει επίσης τα όρια των παραδοσιακών μεθόδων πρόληψης.

Στην Ισπανία προβλέπεται ελάχιστο πλάτος 15 μέτρων για τις αντιπυρικές ζώνες σε δασικές περιοχές.

Όμως, σε πυρκαγιές μεγάλης έντασης, οι φλόγες μπορούν να φτάσουν σε ύψος δύο έως τρεις φορές μεγαλύτερο από εκείνο της καιόμενης βλάστησης.

Οι ισχυροί άνεμοι μεταφέρουν φλεγόμενους φλοιούς, κουκουνάρια και καύτρες πάνω από τις αντιπυρικές ζώνες, δημιουργώντας νέες εστίες φωτιάς σε μεγάλη απόσταση.

Ο δασοφύλακας Χόρχε Νιέτο, που συμμετείχε στη διαχείριση της πυρκαγιάς της Άβιλα, επισημαίνει ότι οι ελεγχόμενες καύσεις δεν χρησιμοποιούνται όσο θα μπορούσαν, εν μέρει επειδή συναντούν την αντίδραση των κατοίκων.

Παράλληλα, αρκετές αντιπυρικές ζώνες δεν συντηρούνται με την απαιτούμενη συχνότητα.

Το βασικό πρόβλημα, όπως εξηγεί, είναι η έλλειψη χρηματοδότησης.

Η ανάγκη επιστροφής στο μωσαϊκό της υπαίθρου

Η καταστροφική εμπειρία του 2026 οδηγεί τις ισπανικές αρχές στην επανεξέταση της πολιτικής διαχείρισης της γης.

Μεταξύ των μέτρων που εξετάζονται είναι η αποκατάσταση τοπίων με εναλλαγές δασών, καλλιεργειών και βοσκοτόπων, η δημιουργία προστατευτικών ζωνών γύρω από οικισμούς και δρόμους και η ενίσχυση των μικροϊδιοκτητών ώστε να μπορούν να πραγματοποιούν εργασίες πρόληψης.

Η λογική είναι να περιοριστεί η συνεχής εξάπλωση της καύσιμης βλάστησης και να ανακτηθεί μέρος της λειτουργίας που επιτελούσαν παλαιότερα οι αγροτικές δραστηριότητες.

Η γεωργία, η κτηνοτροφία και η διαχείριση των δασών δεν αποτελούν μόνο οικονομικές δραστηριότητες. Μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά και στην πρόληψη των πυρκαγιών, όταν εφαρμόζονται με κατάλληλο σχεδιασμό.

Η ερήμωση της υπαίθρου, επομένως, δεν είναι μόνο δημογραφικό ή οικονομικό πρόβλημα.

Αποτελεί πλέον και ζήτημα περιβαλλοντικής ασφάλειας.

Το ευρωπαϊκό δίδαγμα

Η έρευνα του Reuters αναδεικνύει μια αντίφαση που αφορά ολόκληρη τη Μεσόγειο.

Η αύξηση της δασικής κάλυψης μπορεί να συμβάλλει στην απορρόφηση διοξειδίου του άνθρακα και στην προστασία του περιβάλλοντος.

Όταν, όμως, η επέκταση των δασών συνοδεύεται από εγκατάλειψη της υπαίθρου και ανεπαρκή διαχείριση, μπορεί να δημιουργήσει νέους κινδύνους.

Η αντιμετώπιση των πυρκαγιών δεν μπορεί συνεπώς να περιορίζεται στην ενίσχυση των πυροσβεστικών δυνάμεων και στην προμήθεια περισσότερων αεροσκαφών.

Χρειάζεται ολοκληρωμένη πολιτική για τη χρήση της γης, τη διαχείριση της βλάστησης, τη στήριξη της αγροτικής οικονομίας και την προστασία των οικισμών.

Η κλιματική αλλαγή αυξάνει τον κίνδυνο. Η εγκατάλειψη της υπαίθρου και η συσσώρευση καύσιμης ύλης μπορούν να πολλαπλασιάσουν τις συνέπειές του.

Για χώρες όπως η Ελλάδα, η Ισπανία, η Πορτογαλία και η Ιταλία, το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η συρρίκνωση των αγροτικών πληθυσμών και η επέκταση της ανεξέλεγκτης βλάστησης αποτελούν κοινές προκλήσεις.

Το συμπέρασμα της έρευνας είναι ότι η προστασία των δασών δεν σημαίνει απλώς να αφήνονται ανεπηρέαστα από την ανθρώπινη δραστηριότητα. Σημαίνει και να διαχειρίζονται με τρόπο που περιορίζει τον κίνδυνο καταστροφικών πυρκαγιών.

Η ανάγκη συντονισμού γίνεται ολοένα μεγαλύτερη, καθώς οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής δεν περιορίζονται από διοικητικά ή ιδιοκτησιακά όρια.

Όπως επισημαίνει ο Ισπανός υφυπουργός Περιβάλλοντος Ούγκο Μοράν, η φωτιά δεν γνωρίζει σύνορα.


Πηγή: Reuters Graphics — «How Europe’s emptying countryside is fuelling a new wildfire crisis».

Ρεπορτάζ: Mariano Zafra και Pietro Lombardi (Μαδρίτη), Kate Abnett (Βρυξέλλες).

Επιμέλεια πρωτοτύπου: Alexandra Zavis και Jon McClure.

Ελληνική δημοσιογραφική απόδοση και σύνθεση βάσει της έρευνας του Reuters.

Κ. Χλωμούδης: Ποιος επηρεάζει τελικά τα κέντρα λήψης αποφάσεων στην Ελλάδα;

0

Από την υπόθεση Γκίλφοϊλ και τον Κάθετο Διάδρομο, στην ανάγκη θεσμικού ελέγχου της οικονομικής επιρροής

Κώστας Χλωμούδης 22 Οκτ 2026

Συνεχίζοντας της προσπάθεια για θεσμικό εκσυγχρονισμό ακολουθώντας την προηγούμενη πρότασή μας για τη «Λευκή Βίβλο» της Δημοκρατίας και της Ενημέρωσης στην Ελλάδα.

Η πρόσφατη απομάκρυνση της ΚίμπερλιΓκίλφοϊλ από τη θέση της πρέσβειρας των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ελλάδα, ύστερα από δημοσιεύματα για καταγγελλόμενες οικονομικές συναλλαγές και παρεμβάσεις υπέρ επιχειρηματικών συμφερόντων, επαναφέρει ένα ζήτημα που υπερβαίνει τα συγκεκριμένα πρόσωπα και τις περιστασιακές πολιτικές αντιπαραθέσεις. Οι καταγγελίες αμφισβητούνται από την ίδια και δεν αποτελούν δικαστικά αποδεδειγμένες παραβάσεις.

Ποιοι και πως επηρεάζουν τις δημόσιες αποφάσεις στην Ελλάδα; Πώς διαμορφώνονται οι σχέσεις πολιτικής εξουσίας, διπλωματίας και μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων; Πού τελειώνει η θεμιτή εκπροσώπηση συμφερόντων και πού αρχίζει η προνομιακή πρόσβαση στα κέντρα λήψης αποφάσεων;

Σε προηγούμενη παρέμβασή μας, με τίτλο «Λευκή Βίβλος για τη Δημοκρατία και την ενημέρωση στην Ελλάδα», που δημοσιεύθηκε στη Μεταρρύθμιση, αναδείξαμε τους κινδύνους από τη συγκέντρωση οικονομικής, επικοινωνιακής και πολιτικής ισχύος. Προτείναμε συγκεκριμένες θεσμικές παρεμβάσεις για τον πλουραλισμό, τη διαφάνεια της ιδιοκτησίας των μέσων ενημέρωσης και τη δημοκρατική λογοδοσία.

Σήμερα επιχειρούμε να προχωρήσουμε ένα βήμα περισσότερο: από τη διαφάνεια της ενημέρωσης στη διαφάνεια της ίδιας της διαδικασίας παραγωγής δημόσιων αποφάσεων.

Η πρόσφατη παρέμβαση του Παντελή Οικονόμου για την ανάγκη ρύθμισης του lobbying προσφέρει μια πρόσθετη αφορμή.

Διότι η δημοκρατία δεν δοκιμάζεται μόνο όταν παραβιάζονται οι νόμοι. Δοκιμάζεται και όταν οι κανόνες διαμορφώνονται μέσα από διαδικασίες στις οποίες η πρόσβαση και η επιρροή κατανέμονται άνισα, χωρίς επαρκή δημόσια λογοδοσία.

Η υπόθεση Γκίλφοϊλ και ο Κάθετος Διάδρομος

Η υπόθεση της πρώην Αμερικανίδας πρέσβειρας παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ελλάδα, επειδή η διπλωματική της δραστηριότητα συνδέθηκε με την προώθηση της αμερικανικής ενεργειακής στρατηγικής στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και ειδικότερα με τον Κάθετο Διάδρομο φυσικού αερίου.

Πρόκειται για μια σημαντική γεωοικονομική επιλογή, που αξιοποιεί ελληνικές ενεργειακές υποδομές για την τροφοδοσία αγορών της ευρύτερης περιοχής.

Στο συγκεκριμένο επιχειρηματικό πεδίο δραστηριοποιείται η Atlantic SEE LNG Trade, στην οποία συμμετέχουν ο όμιλος AKTOR με 60% και η ΔΕΠΑ Εμπορίας με 40%. Τον Ιούνιο του 2026 ανακοινώθηκε η επέκταση της εικοσαετούς συμφωνίας της με την αμερικανική VentureGlobal για την προμήθεια ενός εκατομμυρίου τόνων LNG ετησίως, με έναρξη παραδόσεων το 2030.

Πρόκειται για δημόσια ανακοινωμένη επιχειρηματική δραστηριότητα, η οποία δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη αθέμιτης συναλλαγής.

Ιδιαίτερη θεσμική σημασία έχουν, ωστόσο, οι αποκαλύψεις που αποτέλεσαν αντικείμενο κοινοβουλευτικών ερωτημάτων στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Την 1η Οκτωβρίου 2026, ο GregoryMeeks, επικεφαλής των Δημοκρατικών στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων, ζήτησε εξηγήσεις για τις σχέσεις της Γκίλφοϊλ με τον Χρήστο Μαραφάτσο, καταγεγραμμένο επαγγελματία εκπρόσωπο συμφερόντων του ομίλου AKTOR στις ΗΠΑ.

Στην παρέμβασή του επικαλέστηκε στοιχεία από ομοσπονδιακά μητρώα lobbying, σύμφωνα με τα οποία είχαν καταβληθεί 160.000 δολάρια έως τον Ιούνιο του 2026 για την ανάπτυξη επαφών με αμερικανικούς κυβερνητικούς φορείς. Έθεσε επίσης ερωτήματα, στηριζόμενος σε δημοσιεύματα, σχετικά με τη συμμετοχή του συγκεκριμένου εκπροσώπου σε επίσημες διπλωματικές συναντήσεις.

Οι αναφορές αυτές δεν αποδεικνύουν παρανομία των εμπλεκομένων. Αποδεικνύουν, όμως, κάτι εξαιρετικά χρήσιμο για τη θεσμική μας συζήτηση: όταν υπάρχουν μηχανισμοί καταγραφής του lobbying, συγκεκριμένες σχέσεις εκπροσώπησης συμφερόντων μπορούν να γίνονται γνωστές και να αποτελούν αντικείμενο δημόσιου ελέγχου.

Υπό αυτή την έννοια μπορούμε να θέσουμε το εξής ερώτημα για την ελληνική περίπτωση:

Όταν διεθνείς επιχειρηματικές συμφωνίες συνδέονται με εθνικές ενεργειακές στρατηγικές, δημόσιες υποδομές και μακροχρόνιες οικονομικές δεσμεύσεις, πώς διασφαλίζεται ότι οι κρατικές επιλογές πραγματοποιούνται με διαφάνεια;

Ποιοι συμμετέχουν στη διαμόρφωση των αποφάσεων; Ποιες εναλλακτικές εξετάζονται; Ποιες παρεμβάσεις αφορούν θεμιτές εμπορικές διαπραγματεύσεις και ποιες αποσκοπούν στην επιρροή επί δημόσιων πολιτικών;

Η οικονομική διπλωματία αποτελεί αναγκαίο εργαλείο διεθνών σχέσεων. Δεν μπορεί όμως να υποκαθιστά τη δημοκρατική λογοδοσία των ελληνικών δημόσιων αρχών.

Άλλο η συλλογική εκπροσώπηση και άλλο τα ιδιαίτερα επιχειρηματικά συμφέροντα

Μια σύγχρονη νομοθετική προσέγγιση οφείλει να διακρίνει τη θεσμική εκπροσώπηση συλλογικών συμφερόντων από την προώθηση ιδιαίτερων επιχειρηματικών επιδιώξεων.

Οι εργοδοτικές οργανώσεις, τα συνδικάτα, τα επιμελητήρια, οι επαγγελματικές ενώσεις και οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών αποτελούν αναγκαίους συνομιλητές της εκτελεστικής εξουσίας, στη διαμόρφωση δημόσιας πολιτικής.

Ο ΣΕΒ, η ΓΣΕΕ, η ΓΣΕΒΕΕ ή η Ένωση Ελλήνων Εφοπλιστών αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα συλλογικών φορέων, οι οποίοι διατυπώνουν θέσεις για ζητήματα που αφορούν τους κλάδους και τα μέλη τους.

Η συμμετοχή τους στον δημόσιο διάλογο είναι θεμιτή και χρήσιμη. Οι παρεμβάσεις τους πρέπει να πραγματοποιούνται με διαφάνεια, αλλά δεν μπορούν να ταυτίζονται με την προώθηση των αποκλειστικών οικονομικών συμφερόντων μιας συγκεκριμένης επιχείρησης.

Διαφορετική είναι η περίπτωση ενός μεμονωμένου επιχειρηματικού ομίλου που επιδιώκει να επηρεάσει αποφάσεις για δικές του επενδύσεις, συμβάσεις, φορολογικές ρυθμίσεις ή ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα.

Ακόμη πιο σύνθετη είναι η άσκηση επιρροής μέσω επαγγελματιών συμβούλων, προσωπικών διασυνδέσεων, ενδιάμεσων προσώπων ή χρηματοδοτούμενων οργανώσεων.

Οι δραστηριότητες αυτές δεν είναι αυτομάτως παράνομες. Απαιτούν, όμως, κατάλληλες υποχρεώσεις καταγραφής του εκπροσωπούμενου οικονομικού συμφέροντος, του πραγματικού ωφελούμενου και του αντικειμένου της παρέμβασης.

Η διάκριση αυτή αφορά όλους τους παραγωγικούς κλάδους, από τη ναυτιλία και την ενέργεια έως τις κατασκευές, το χρηματοπιστωτικό σύστημα και τις μεγάλες επιχειρήσεις υπηρεσιών.

Δεν αποσκοπεί στην ενοχοποίηση της επιχειρηματικότητας ούτε στην εξαίρεση των συλλογικών φορέων από τη διαφάνεια. Αποσκοπεί στη θέσπιση κανόνων κατάλληλων για διαφορετικές μορφές οργανωμένης επιρροής.

Οικονομική ισχύς, μέσα ενημέρωσης και ψηφιακή επιρροή

Στην προηγούμενη παρέμβασή μας για τη «Λευκή Βίβλο» εξετάσαμε τη συγκέντρωση οικονομικής και επικοινωνιακής ισχύος στην Ελλάδα.

Η ιστορική ανάπτυξη του φαινομένου συνδέεται με την ιδιωτική τηλεόραση, τη διεύρυνση των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων σε ρυθμιζόμενες αγορές και, τα τελευταία χρόνια, με την αναδιάταξη της ιδιοκτησίας των ψηφιακών μέσων ενημέρωσης.

Η έκθεση του ReutersInstitute για την Ελλάδα το 2026 καταγράφει χαρακτηριστικές εξελίξεις: την επέκταση του ομίλου του Βαγγέλη Μαρινάκη μέσω της εξαγοράς του Newsit, τηνπαρουσία επιχειρηματικών συμφερόντων της οικογένειας Μελισσανίδη στη Ναυτεμπορική, στη Ναυτεμπορική TV και στην Εφημερίδα των Συντακτών, καθώς και την απόκτηση του iefimerida από τους επιχειρηματίες Δημήτρη Μπάκο, Γιάννη Καϋμενάκη και Αλέξανδρο Εξάρχου, οι οποίοι διαθέτουν επίσης συμμετοχή στο Action24.

Οι ιδιοκτησιακές αυτές σχέσεις είναι δημόσια καταγεγραμμένες και δεν αποτελούν απόδειξη αθέμιτης παρέμβασης στη δημοσιογραφική λειτουργία.

Αναδεικνύουν, ωστόσο, ένα κρίσιμο ζήτημα: πώς διασφαλίζεται η διαφάνεια όταν επιχειρηματικά συμφέροντα δραστηριοποιούνται ταυτόχρονα σε τομείς που εξαρτώνται από δημόσιες αποφάσεις και στην αγορά ενημέρωσης;

Σήμερα η οργανωμένη επιρροή δεν περιορίζεται στις συναντήσεις επιχειρηματιών με υπουργούς.

Μπορεί να περιλαμβάνει χρηματοδοτούμενες επικοινωνιακές εκστρατείες, ψηφιακές καμπάνιες, αναθέσεις μελετών, συνεργασίες με διαμορφωτές γνώμης και οργανωμένες παρεμβάσεις στα κοινωνικά δίκτυα.

Η ανεξάρτητη δημοσιογραφία και η ελεύθερη δημόσια έκφραση πρέπει να προστατεύονται απολύτως. Όταν όμως μια οργανωμένη επικοινωνιακή δραστηριότητα χρηματοδοτείται με συγκεκριμένο σκοπό να επηρεάσει μια δημόσια απόφαση, η κοινωνία πρέπει να μπορεί να γνωρίζει ποιος τη χρηματοδοτεί και ποιο συμφέρον εκπροσωπεί.

Αυτή ακριβώς είναι η σύνδεση της προηγούμενης «Λευκής Βίβλου» με τη σημερινή μας πρόταση: η διαφάνεια της οικονομικής επιρροής και η διαφάνεια της ενημέρωσης αποτελούν συμπληρωματικές προϋποθέσεις δημοκρατικής λειτουργίας.

Η Ελλάδα έχει νόμο για το lobbying. Γιατί δεν αρκεί;

Ο νόμος 4829/2021 καθιέρωσε το θεσμικό πλαίσιο για τη ρύθμιση δραστηριοτήτων επιρροής και τη λειτουργία του Μητρώου Διαφάνειας, υπό την εποπτεία της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας.

Επομένως, το πρόβλημα δεν είναι η πλήρης απουσία νομοθεσίας.

Είναι οι περιορισμοί της και η αποτελεσματικότητα της εφαρμογής της.

Στην Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το Κράτος Δικαίου του 2026 καταγράφονται μόλις 35 εγγεγραμμένοι εκπρόσωποι συμφερόντων τον Μάρτιο του ίδιου έτους.

Ο αριθμός δεν αποδεικνύει ότι άλλες δραστηριότητες πραγματοποιούνται παράνομα. Αναδεικνύει, όμως, το περιορισμένο πεδίο καταγραφής.

Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι ο ελληνικός νόμος επικεντρώνεται στην αμειβόμενη εκπροσώπηση συμφερόντων τρίτων, αφήνοντας εκτός του ίδιου πλαισίου σημαντικές δραστηριότητες επιρροής που πραγματοποιούνται απευθείας από στελέχη επιχειρήσεων για λογαριασμό των εργοδοτών τους.

Έτσι, ένας επαγγελματίας εκπρόσωπος συμφερόντων μπορεί να υποχρεούται σε καταγραφή, ενώ μια αντίστοιχη παρέμβαση από στέλεχος μεγάλου επιχειρηματικού ομίλου να μην αντιμετωπίζεται με τον ίδιο τρόπο.

Η χώρα χρειάζεται, επομένως, αναθεώρηση και ουσιαστική διεύρυνση του υφιστάμενου νόμου, όχι απλή επανάληψη ήδη θεσπισμένων κανόνων.

Η διεθνής εμπειρία προσφέρει εφαρμόσιμες λύσεις

Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει κοινό Μητρώο Διαφάνειας για τους βασικούς θεσμούς της. Το σύστημα αναγνωρίζει τη συλλογική εκπροσώπηση συμφερόντων, την άμεση επιχειρηματική επιρροή και την επαγγελματική εκπροσώπηση τρίτων.

Η εγγραφή αποτελεί προϋπόθεση για συγκεκριμένες μορφές πρόσβασης στους ευρωπαϊκούς θεσμούς, ενώ δημοσιοποιούνται στοιχεία για τις δραστηριότητες εκπροσώπησης συμφερόντων και ορισμένες θεσμικές συναντήσεις.

Η Ιρλανδία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα συστηματικής εφαρμογής.

Σύμφωνα με την επίσημη έκθεση του 2024, στο ιρλανδικό μητρώο υπήρχαν 2.710 εγγεγραμμένοι φορείς και περισσότερες από 12.300 δηλώσεις δραστηριοτήτων lobbying για το συγκεκριμένο έτος.

Ο εποπτικός μηχανισμός δεν περιορίζεται στην παραλαβή δηλώσεων, αλλά πραγματοποιεί ελέγχους πληρότητας και ζητεί συμπληρώσεις ή διορθώσεις.

Στη Γαλλία, η ανεξάρτητη HATVP εποπτεύει τη δραστηριότητα των εκπροσώπων συμφερόντων, καταγράφοντας τις παρεμβάσεις τους και σχετικούς οικονομικούς πόρους.

Αντίστοιχα, ο ΟΟΣΑ, με την αναθεωρημένη σύστασή του το 2024, προωθεί την επέκταση της διαφάνειας στις άμεσες και έμμεσες μορφές επιρροής.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρόταση για το λεγόμενο regulatoryfootprint, δηλαδή το δημόσιο αποτύπωμα των παρεμβάσεων που προηγούνται μιας νομοθετικής ή κανονιστικής απόφασης.

Με απλά λόγια, ο πολίτης δεν θα γνωρίζει μόνο ποιος υπέγραψε έναν νόμο, αλλά και ποιοι συμμετείχαν στη διαμόρφωσή του.

Κανένα από τα διεθνή συστήματα δεν έχει εξαλείψει την αθέμιτη επιρροή. Η εμπειρία τους δείχνει, όμως, ότι οι μηχανισμοί διαφάνειας μπορούν να λειτουργούν με σαφείς υποχρεώσεις, ενεργή εποπτεία και μετρήσιμα αποτελέσματα.

Έξι προτάσεις για μια ελληνική θεσμική μεταρρύθμιση

Με βάση αυτές τις εμπειρίες και σε συνέχεια της «Λευκής Βίβλου», επιχειρούμε να καταθέσουμε στο δημόσιο διάλογο, ένα πλαίσιο σκέψεων με έξι συγκεκριμένες κατευθύνσεις.

Πρώτον, διεύρυνση του Μητρώου Διαφάνειας. Να διακρίνονται η συλλογική εκπροσώπηση, η άμεση επιρροή επιχειρήσεων για ίδιο λογαριασμό και η επαγγελματική εκπροσώπηση τρίτων. Οι υποχρεώσεις να είναι αναλογικές, χωρίς αδικαιολόγητες εξαιρέσεις.

Δεύτερον, καθιέρωση δημόσιου νομοθετικού αποτυπώματος. Κάθε σημαντική νομοθετική ή κανονιστική πρωτοβουλία να συνοδεύεται από καταγραφή των οργανωμένων παρεμβάσεων, των προτάσεων που υποβλήθηκαν και της αιτιολογημένης αντιμετώπισής τους.

Τρίτον, πρόσθετη διαφάνεια στις μεγάλες οικονομικές αποφάσεις. Ενεργειακές επιλογές, παραχωρήσεις υποδομών, σημαντικές δημόσιες επενδύσεις και κρίσιμες ρυθμίσεις αγορών να συνοδεύονται από τεκμηρίωση των οργανωμένων παρεμβάσεων που προηγούνται, με σεβασμό στα νόμιμα απόρρητα.

Τέταρτον, καταγραφή της χρηματοδοτούμενης έμμεσης επιρροής. Όταν οργανωμένες επικοινωνιακές ή ψηφιακές εκστρατείες αποσκοπούν στην επιρροή επί συγκεκριμένων δημόσιων αποφάσεων, να δημοσιοποιούνται οι χρηματοδότες και οι εκπροσωπούμενοι οικονομικοί σκοποί, με πλήρη προστασία της ανεξάρτητης δημοσιογραφίας και της ελεύθερης έκφρασης.

Πέμπτον, σύνδεση του lobbying με τη διαφάνεια της ιδιοκτησίας των ΜΜΕ. Να αξιοποιηθεί το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο, ιδιαίτερα ο Κανονισμός 2024/1083 για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, σε συνδυασμό με τις προτάσεις της προηγούμενης πρότασής μας περί «Λευκής Βίβλου» που αφορά στην ιδιοκτησιακή διαφάνεια, την κρατική διαφήμιση και τις συγκρούσεις συμφερόντων.

Έκτον, ουσιαστικός και ανεξάρτητος έλεγχος. Η Εθνική Αρχή Διαφάνειας να διαθέτει πραγματικές δυνατότητες ελέγχου, διασταύρωσης στοιχείων και επιβολής αναλογικών κυρώσεων. Παράλληλα, να καθιερωθεί η δημοσιοποίηση των σημαντικών επαφών των δημόσιων αξιωματούχων με εκπροσώπους οργανωμένων συμφερόντων και ετήσια αξιολόγηση του συστήματος.

Οι προτάσεις αυτές δεν υποκαθιστούν τη δημόσια διαβούλευση ούτε την ανάγκη ανεξάρτητης επιστημονικής τεκμηρίωσης. Αποτελούν βήματα για την αναβάθμισή τους.

Όταν η οικονομική επιρροή διαμορφώνει τους ίδιους τους κανόνες

Υπάρχει, όμως, μια βαθύτερη διάσταση που δεν πρέπει να παραβλέψουμε.

Συνήθως αντιμετωπίζουμε τη διαφθορά ως παραβίαση συγκεκριμένων νόμων.

Μια ισχυρή οικονομική ομάδα, το γνωρίζουμε πλέον, δεν χρειάζεται αναγκαστικά να παρανομήσει για να αποκτήσει προνομιακή μεταχείριση. Μπορεί να επιδιώκει τη διαμόρφωση των ίδιων των κανόνων με τρόπο που εξυπηρετεί ιδιαίτερα τις επιδιώξεις της.

Αυτό μπορεί να αφορά τη φορολογία, την κατανομή δημόσιων πόρων, τη ρύθμιση αγορών ή τους όρους παραχωρήσεων και επενδύσεων.

Μια ευνοϊκή ρύθμιση δεν αποτελεί αυτομάτως απόδειξη αθέμιτης επιρροής. Μπορεί να εξυπηρετεί πραγματικούς αναπτυξιακούς ή κοινωνικούς σκοπούς.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν προέκυψε από διαδικασία ανοιχτή σε διαφορετικές απόψεις, με ανεξάρτητη τεκμηρίωση και ουσιαστική αξιολόγηση των επιπτώσεων.

Διαφορετικά, μπορεί να αναπτύσσεται ένα σύστημα παραγωγής θεσμικών προνομίων χωρίς να απαιτείται κάποια παράνομη συναλλαγή.

Εδώ συναντούμε εκείνο που έχουμε περιγράψει σε προηγούμενη αρθρογραφική μας παρέμβαση ως τη διάσταση της «νόμιμης» διαφθοράς: όχι μια αυτοτελή ποινική κατηγορία, αλλά έναν προβληματισμό για τον τρόπο με τον οποίο η συγκεντρωμένη οικονομική ισχύς μπορεί να επηρεάζει τους ίδιους τους κανόνες κατανομής των οικονομικών ευκαιριών.

Η αντιμετώπιση αυτού του φαινομένου απαιτεί κάτι περισσότερο από τη γνωστή φρασεολογία περί αυστηρότερων κυρώσεων. Απαιτεί διαφάνεια, ανεξάρτητη τεκμηρίωση και ουσιαστική κοινωνική συμμετοχή στη διαμόρφωση πολιτικής.

Από την καταγγελία στη θεσμική ανασυγκρότηση της δημοκρατίας

Η υπόθεση Γκίλφοϊλ, οι επιχειρηματικές δραστηριότητες γύρω από τον Κάθετο Διάδρομο και οι διασταυρώσεις οικονομικής ισχύος με την ιδιοκτησία των μέσων ενημέρωσης δεν χρειάζεται να αποτελέσουν αφορμή για γενικευμένες καταγγελίες.

Μπορούν να αποτελέσουν αφετηρία μιας ουσιαστικής θεσμικής συζήτησης.

Η Ελλάδα διαθέτει σημαντικούς επιχειρηματικούς ομίλους, ισχυρή διεθνή ναυτιλιακή παρουσία και αναπτυσσόμενες ενεργειακές διασυνδέσεις. Χρειάζεται επίσης θεσμούς ικανούς να εξασφαλίζουν ότι η οικονομική ισχύς δεν μετατρέπεται σε ανεξέλεγκτη πολιτική επιρροή.

Σε συνέχεια της πρότασής μας για μια «Λευκή Βίβλο» της Δημοκρατίας και της Ενημέρωσης, η σημερινή παρέμβαση αναδεικνύει μία ακόμη πλευρά του ίδιου προβλήματος.

Τότε θέσαμε το ζήτημα της συγκέντρωσης οικονομικής και επικοινωνιακής ισχύος και της προστασίας του πλουραλισμού. Σήμερα θέτουμε το ζήτημα της διαφάνειας στην παραγωγή δημόσιας πολιτικής.

Οι δύο διαστάσεις είναι αλληλένδετες.

Μια δημοκρατία χρειάζεται ελεύθερη ενημέρωση, αλλά και διαφανείς διαδικασίες λήψης αποφάσεων. Χρειάζεται ισχυρές παραγωγικές επιχειρήσεις, αλλά και κανόνες που θα διασφαλίζουν ότι η οικονομική τους δύναμη δεν εξασφαλίζει προνομιακή πρόσβαση στην πολιτική εξουσία.

Η αναθεώρηση του νόμου 4829/2021 θα μπορούσε να αποτελέσει αφετηρία μιας ευρύτερης κοινοβουλευτικής και κοινωνικής πρωτοβουλίας, με τη συμμετοχή ανεξάρτητων αρχών, κοινωνικών εταίρων, επιστημονικών φορέων και της κοινωνίας των πολιτών.

Το ζητούμενο δεν είναι να περιοριστεί η επιχειρηματικότητα ούτε να υποβαθμιστεί η θεσμική εκπροσώπηση συλλογικών συμφερόντων.

Είναι να εξασφαλιστεί ότι οι οργανωμένες παρεμβάσεις θα είναι ορατές, τα ιδιαίτερα συμφέροντα αναγνωρίσιμα και οι δημόσιες αποφάσεις επαρκώς τεκμηριωμένες.

Η δημοκρατία δεν εξασφαλίζεται μόνο από το δικαίωμα όλων να ψηφίζουν. Απαιτεί και τη δυνατότητα όλων να γνωρίζουν ποιοι επηρεάζουν τις αποφάσεις που τους αφορούν.

Αυτή είναι η ουσιαστική συνέχεια της πρότασης για τη «Λευκή Βίβλο»: η διαμόρφωση μιας νέας θεσμικής αρχιτεκτονικής που θα συνδυάζει τη διαφάνεια της ενημέρωσης με τη διαφάνεια της οικονομικής επιρροής.

Γιατί η ποιότητα της δημοκρατίας δεν κρίνεται από την απουσία ισχυρών συμφερόντων, αλλά από την ικανότητα των θεσμών να εξασφαλίζουν ότι κανένα συμφέρον δεν μπορεί να υπερισχύει αθέατα του δημοσίου συμφέροντος.

metarithmisi.gr

Λευτέρης Τσουλφίδης: Οικονομική στασιμότητα, κοινωνικές αντιθέσεις και το πολιτικό διακύβευμα

2

φωτ. Reuters

Οι διαδηλώσεις, κυρίως στη Γαλλία, την Ισπανία και την Αλβανία, παρά τις επιμέρους διαφορές τους, εκφράζουν κοινωνικές αντιθέσεις που οξύνονται στο πλαίσιο μιας παρατεταμένης οικονομικής στασιμότητας. Η τελευταία, αφενός, τροφοδοτεί την κοινωνική δυσαρέσκεια και τις κινητοποιήσεις και, αφετέρου, περιορίζει τη δυνατότητα των κυβερνήσεων να ικανοποιήσουν λαϊκά αιτήματα, εντείνοντας τον ανταγωνισμό για την πολιτική εκπροσώπηση της δυσαρέσκειας. Η οικονομική κρίση, επομένως, δεν οδηγεί αυτομάτως σε προοδευτικές αλλαγές· η έκβασή της εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη δύναμη, την οργάνωση και τον πολιτικό προσανατολισμό των κοινωνικών κινημάτων.

Στη Γαλλία, η κοινωνική δυσαρέσκεια συνδέεται με την πίεση στο βιοτικό επίπεδο, τους δημοσιονομικούς περιορισμούς, την αύξηση του νόμιμου ορίου συνταξιοδότησης από τα 62 στα 64 έτη, καθώς και τα συσσωρευμένα προβλήματα στη δημόσια εκπαίδευση, μεταξύ άλλων. Στην Ισπανία, η στεγαστική κρίση και το αυξανόμενο κόστος ζωής πλήττουν ιδιαίτερα τους εργαζομένους και τη νεολαία. Η βίαιη έξωση μιας 87χρονης από το σπίτι όπου ζούσε επί επτά δεκαετίες και ο θάνατός της λίγες ημέρες αργότερα ανέδειξαν με δραματικό τρόπο τις συνέπειες της στεγαστικής ανασφάλειας. Η κατοικία, από θεμελιώδες κοινωνικό αγαθό, μετατρέπεται έτσι σε αντικείμενο κερδοσκοπίας, αναδεικνύοντας την οξεία σύγκρουση ανάμεσα στις κοινωνικές ανάγκες και την εμπορευματοποίησή της. Στην Αλβανία, οι περιορισμένες προοπτικές της νέας γενιάς και οι οικονομικές δυσκολίες συνδυάζονται με μια βαθιά κρίση πολιτικής νομιμοποίησης, η οποία τροφοδοτείται από τις επανειλημμένες καταγγελίες για διαφθορά. Η μακρά παραμονή του Έντι Ράμα στην πρωθυπουργία, από το 2013, και η επανεκλογή του το 2025 για τέταρτη συνεχόμενη θητεία εγείρουν ερωτήματα σχετικά με την πολιτική εναλλαγή και τη δημοκρατική εν γένει λειτουργία. Μορφές κοινωνικής δυσαρέσκειας, με διαφορετικές αιτίες (στο βάθος η οικονομία) και τρόπους εκδήλωσης, καταγράφονται επίσης στο Βέλγιο, την Ιταλία, τη Σερβία, Πορτογαλία και τη Γερμανία, ενώ σε άλλες χώρες, όπως η Ελλάδα, παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο ανάλογων κινητοποιήσεων.

Παρά τις επιμέρους διαφορές τους, οι κινητοποιήσεις συμπυκνώνουν κοινωνικές αντιθέσεις που αφορούν την κατανομή του εισοδήματος και του πλούτου, την πρόσβαση σε βασικά αγαθά και τη λειτουργία των πολιτικών θεσμών. Οι αντιθέσεις αυτές αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα αν εξεταστούν υπό το πρίσμα της καθοδικής φάσης του πέμπτου «μακρού κύκλου» της καπιταλιστικής ανάπτυξης, η αρχή του οποίου είναι στα πρώτα έτη της δεκαετίας του 1980, με την επικράτηση του νεοφιλελευθερισμού. Η περίοδος αυτή (μέχρι περίπου το 2007) χαρακτηρίστηκε από πιέσεις στους μισθούς και συρρίκνωση του κράτους πρόνοιας. Η καθοδική φάση του κύκλου έγινε εντονότερα αισθητή με την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008–2009 και έκτοτε συνοδεύεται από επαναλαμβανόμενες σοβαρές υφέσεις, επιβράδυνση του διεθνούς εμπορίου και χαμηλούς ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης. Οι εξελίξεις αυτές παρουσιάζουν αναλογίες με τη δεκαετία του 1930, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η ιστορία επαναλαμβάνεται μηχανικά.

Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, περιορίζονται οι δυνατότητες των κοινωνικών κινημάτων να αποσπάσουν ουσιαστικές και διαρκείς κατακτήσεις. Η αντίθεση με το γαλλικό Μάη του 1968 και αντίστοιχα κινήματα είναι χαρακτηριστική: τότε, η μεταπολεμική οικονομική άνθηση και η «Κοινωνία της Αφθονίας», όπως την περιέγραψε ο John Kenneth Galbraith, δημιουργούσαν ευνοϊκότερες προϋποθέσεις για κοινωνικές παραχωρήσεις. Σήμερα, αντίθετα, η ανεργία και, κυρίως, η εργασιακή ανασφάλεια αποδυναμώνουν τη διαπραγματευτική ισχύ των εργαζομένων και περιορίζουν τα περιθώρια διεκδίκησης. Υπό αυτή την έννοια, οι σημερινές κινητοποιήσεις, ιδίως στη Γαλλία, παραπέμπουν στις κοινωνικές εντάσεις της δεκαετίας του 1930, την οποία ο Eric Hobsbawm εύστοχα χαρακτήρισε ως «Εποχή των Άκρων».

Το κρίσιμο διακύβευμα, επομένως, δεν αφορά μόνο τις άμεσες διεκδικήσεις και την ικανοποίησή τους, αλλά και το ποια πολιτική δύναμη θα εκφράσει τη συσσωρευμένη κοινωνική δυσαρέσκεια. Αν τα προοδευτικά κινήματα δεν διαμορφώσουν μια συνεκτική εναλλακτική πρόταση και δεν οικοδομήσουν ευρείες και διαρκείς κοινωνικές συμμαχίες, υπάρχει ο κίνδυνος η δυσαρέσκεια να αξιοποιηθεί από την ακροδεξιά και να ενισχύσει τον εθνικισμό και τον αυταρχισμό, με σοβαρές συνέπειες για τους δημοκρατικούς θεσμούς.

* O Λευτέρης Τσουλφίδης είναι Αφ. Καθηγητής ΠΑ.ΜΑΚ.

moneyreview.gr

Η Κωνσταντινούπολη στο επίκεντρο των περιφερειακών διεργασιών – Η τουρκική διπλωματία, η Αίγυπτος και ο λιβυκός παράγοντας

1

του Γεωργίου Καλογερά, Διπλωματικού Συντάκτη

Η σημερινή συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών επτά χωρών στην Κωνσταντινούπολη, με πρωτοβουλία του Τούρκου ΥΠΕΞ Χακάν Φιντάν, εντάσσεται στην προσπάθεια της Άγκυρας να ενισχύσει τον ρόλο της ως διαμεσολαβητικού παράγοντα στις περιφερειακές κρίσεις. Η συμμετοχή της Αιγύπτου, της Σαουδικής Αραβίας, του Πακιστάν, της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Βρετανίας προσδίδει στη συνάντηση ιδιαίτερη διπλωματική βαρύτητα, καθώς φέρνει στο ίδιο τραπέζι χώρες με διαφορετικές, ενίοτε ανταγωνιστικές, επιδιώξεις στη Μέση Ανατολή.

Παρά την ευρεία θεματολογία, που περιλαμβάνει το Παλαιστινιακό, το Ιράν, την ασφάλεια των θαλάσσιων οδών και την Ουκρανία, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι παράλληλες επαφές του Φιντάν με τον Αιγύπτιο ομόλογό του Μπαντρ Αμπντελάτι. Η προσέγγιση Άγκυρας και Καΐρου έχει δημιουργήσει νέα δεδομένα στην Ανατολική Μεσόγειο, χωρίς ωστόσο να έχουν εκλείψει οι ουσιαστικές διαφωνίες τους για τη Λιβύη και τις θαλάσσιες ζώνες.

Η αιγυπτιακή αντίθεση στο τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 παραμένει κρίσιμο στοιχείο αυτής της εξίσωσης. Η επανάληψη της συγκεκριμένης θέσης, στον απόηχο των τελευταίων εξελίξεων στη λιβυκή Βουλή, υπογραμμίζει τα όρια της τουρκοαιγυπτιακής συνεννόησης. Το Κάιρο επιδιώκει να διατηρήσει ανοικτούς διαύλους με την Άγκυρα, χωρίς να αποδεχθεί ρυθμίσεις που θεωρεί αντίθετες προς τα δικά του θαλάσσια συμφέροντα.

Παράλληλα, η συνάντηση αναδεικνύει μια δεύτερη, ευρύτερη διάσταση της τουρκικής στρατηγικής: τη διασύνδεση της περιφερειακής συνεργασίας με τα ευρωπαϊκά συμφέροντα ασφαλείας. Το σχήμα R4+E3 επιτρέπει στην Άγκυρα να εμφανίζεται ως συνομιλητής τόσο των μεγάλων μουσουλμανικών χωρών όσο και των τριών ευρωπαϊκών δυνάμεων, επιδιώκοντας να αποκτήσει μεγαλύτερο λόγο στη διαχείριση κρίσεων που εκτείνονται από τον Περσικό Κόλπο έως τη Μαύρη Θάλασσα.

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η συμμετοχή της Σαουδικής Αραβίας και του Πακιστάν, στον απόηχο της συμφωνίας αμυντικής συνεργασίας της Μέκκας. Η Άγκυρα επιδιώκει να αξιοποιήσει αυτή τη συνεργασία για να διευρύνει την παρουσία της στην αρχιτεκτονική ασφαλείας της Μέσης Ανατολής, συνδέοντας την προστασία των θαλάσσιων διαδρόμων με τη σταθερότητα στον Κόλπο και την Ερυθρά Θάλασσα.

Το λιβυκό ζήτημα, μολονότι δεν περιλαμβάνεται στα επισήμως ανακοινωθέντα κύρια θέματα της πολυμερούς συνάντησης, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα των αντιφάσεων που συνοδεύουν αυτές τις διπλωματικές διεργασίες. Στις 21 Οκτωβρίου, ο Φιντάν χαρακτήρισε το τουρκολιβυκό μνημόνιο απολύτως νόμιμο, τόσο από νομική όσο και από πολιτική άποψη, απορρίπτοντας ουσιαστικά την ανάγκη επανεξέτασής του. Η θέση αυτή επιβεβαιώνει ότι η Τουρκία δεν προτίθεται να μεταβάλει τις βασικές θαλάσσιες διεκδικήσεις της ως αντάλλαγμα για την εξομάλυνση των σχέσεών της με περιφερειακούς ανταγωνιστές.

Για την Ελλάδα, οι εξελίξεις αυτές απαιτούν προσεκτική αποτίμηση. Η τουρκοαιγυπτιακή προσέγγιση δεν συνιστά αυτομάτως ανατροπή των υφιστάμενων ισορροπιών στην Ανατολική Μεσόγειο, δημιουργεί όμως ένα περισσότερο σύνθετο διπλωματικό περιβάλλον. Το Κάιρο επιδιώκει να αποκομίσει οικονομικά και στρατηγικά οφέλη από τη συνεργασία με την Άγκυρα, διατηρώντας παράλληλα τις σχέσεις του με την Αθήνα και τη Λευκωσία. Η πρόκληση για την ελληνική διπλωματία είναι να διασφαλίσει ότι αυτή η νέα περιφερειακή συνεννόηση δεν θα οδηγήσει σε σταδιακή υποβάθμιση των ελληνικών θέσεων για τις θαλάσσιες οριοθετήσεις.

Η ουσία της συνάντησης της Κωνσταντινούπολης δεν βρίσκεται μόνο στα ζητήματα που συζητούνται, αλλά κυρίως στο διπλωματικό σχήμα που επιχειρεί να οικοδομήσει η Τουρκία. Η Άγκυρα επιδιώκει να μετατρέψει την ταυτόχρονη παρουσία της σε διαφορετικά περιφερειακά μέτωπα σε πολιτική επιρροή. Το κατά πόσον αυτή η προσπάθεια θα αποδώσει εξαρτάται από την ικανότητά της να γεφυρώσει πραγματικές διαφωνίες και όχι απλώς να φιλοξενεί συνομιλητές με αντικρουόμενα συμφέροντα.

Αχ. Ταουξής: ο Φιντάν στήνει το τραπέζι και η Αθήνα κοιτάζει το μενού

1

του Αχιλλέα Ταουξή, Υποστρατήγου ε.α.

Την Παρασκευή 23 Οκτωβρίου, στην Κωνσταντινούπολη, η Τουρκία φιλοξενεί την πρώτη κοινή συνάντηση της R4 με την E3. Η R4, δηλαδή Τουρκία, Αίγυπτος, Σαουδική Αραβία και Πακιστάν, κάθεται στο ίδιο τραπέζι με την E3, δηλαδή Βρετανία, Γαλλία και Γερμανία. Επτά υπουργοί Εξωτερικών, μια βαριά ατζέντα και μια Άγκυρα που δεν επιδιώκει απλώς να συμμετάσχει στη συζήτηση. Επιδιώκει να την καθοδηγήσει.

Αυτό είναι το πραγματικό μήνυμα της συνάντησης. Η Τουρκία δεν είναι απομονωμένη. Ούτε καν περιθωριοποιημένη. Εκτελεί, με τη δική της μέθοδο, χρέη κεντρικού παράγοντα στην Ανατολική Μεσόγειο και στην ευρύτερη περιοχή. Δεν περιμένει να την καλέσουν. Στήνει το τραπέζι, καλεί τους άλλους και ορίζει, έστω προσωρινά, τι θα συζητηθεί. Το Παλαιστινιακό, η Υεμένη, το Στενό του Χορμούζ, ο πόλεμος Ρωσίας–Ουκρανίας, η ασφάλεια της Σαουδικής Αραβίας. Όλα βρίσκονται στην ατζέντα που φιλοξενεί η Κωνσταντινούπολη.

Η Τουρκία, δυστυχώς, έχει καταφέρει κάτι που λίγες χώρες μπορούν. Μιλά ταυτόχρονα με τη Μόσχα και το ΝΑΤΟ, με το Κάιρο και το Ριάντ, με την Ευρώπη και τις περιφερειακές δυνάμεις, χωρίς να δεσμεύεται πλήρως σε καμία πλευρά. Η στρατηγική της δεν βασίζεται στη συνέπεια. Βασίζεται στη χρησιμότητα. Όσο περισσότερες κρίσεις υπάρχουν γύρω της, τόσο πιο απαραίτητη εμφανίζεται. Όσο πιο βαριά είναι η ατζέντα, τόσο πιο εύκολα η Άγκυρα μετατρέπει τον εαυτό της σε αναγκαίο συνομιλητή.

Γι’ αυτό η συνάντηση δεν είναι απλώς τεχνική διαβούλευση. Είναι προσωπική νίκη του Χακάν Φιντάν. Όταν ένας υπουργός Εξωτερικών κατορθώνει να βάλει στο ίδιο δωμάτιο Ευρωπαίους, Άραβες, Πακιστανούς και Τούρκους, με φόντο πολέμους, ναυτιλιακά περάσματα και ενεργειακές ισορροπίες, δεν χρειάζεται να αποδείξει ότι η χώρα του έχει βαρύτητα. Την έχει ήδη επιδείξει με την ίδια τη σύνθεση της συνάντησης.

Όμως υπάρχει ένα μικρό πρόβλημα. Τη στιγμή που η Άγκυρα μιλά για σταθερότητα, συνεργασία και αποκλιμάκωση, η Βουλή της Λιβύης μόλις επικύρωσε το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019. Και η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ελλάδα, η Κύπρος και η Αίγυπτος έχουν απαντήσει με σαφήνεια. Η συμφωνία είναι άκυρη, παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων και δεν συμμορφώνεται με το Δίκαιο της Θάλασσας, σύμφωνα με τις θέσεις τους. Δεν πρόκειται για μια τεχνική λεπτομέρεια που μπορεί να ταφεί κάτω από κοινές ανακοινώσεις για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας ή τη σταθερότητα της Μέσης Ανατολής. Είναι το ζήτημα που αποκαλύπτει πώς κατανοεί η Τουρκία τη λέξη συνεργασία.

Ο Φιντάν, φυσικά, δεν θα χάσει την ευκαιρία. Θα μιλήσει για νόμιμη συμφωνία, για κοινά συμφέροντα και για γειτονική συνεργασία. Η λέξη γειτονιά, ωστόσο, στην τουρκική διπλωματία έχει μια ιδιαιτερότητα. Περιλαμβάνει και την αυλή του γείτονα. Όταν η Άγκυρα μιλά για οριοθέτηση με τη Λιβύη, δεν μιλά μόνο για δύο χώρες που συμφωνούν μεταξύ τους. Μιλά για θαλάσσιες ζώνες που αγγίζουν κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας, της Κύπρου και της Αιγύπτου. Και όταν η Βουλή της Λιβύης επικυρώνει μια συμφωνία που η Ευρωπαϊκή Ένωση χαρακτηρίζει άνευ νομικής ισχύος, η Τουρκία δεν παρουσιάζεται απλώς ως παράγοντας σταθερότητας. Παρουσιάζεται ως χώρα που επιχειρεί να μετατρέψει τη Μεσόγειο σε πεδίο επιβολής δικών της γεωπολιτικών δεδομένων.

Το πιο ενδιαφέρον δεν είναι καν η αντίδραση της Αθήνας ή των Βρυξελλών. Είναι η θέση του Καΐρου. Η Αίγυπτος είναι μέλος της R4, δηλαδή συνεταίρος της Τουρκίας στο σχήμα που φιλοξενεί η Κωνσταντινούπολη. Και όμως αρνείται κατηγορηματικά το μνημόνιο, χαρακτηρίζοντάς το απολύτως άκυρο και επιβλαβές για τα κυριαρχικά της δικαιώματα. Με άλλα λόγια, η Τουρκία καλεί την Αίγυπτο να συζητήσει την ασφάλεια της περιοχής, ενώ η Αίγυπτος βλέπει την Τουρκία να επιχειρεί να καθορίσει θαλάσσιες ζώνες που την αφορούν άμεσα. Δεν είναι ακριβώς η ιδανική ατμόσφαιρα για περιφερειακή συνεργασία, αλλά είναι μια πολύ χαρακτηριστική εικόνα της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής.

Η Τουρκία δεν είναι απομονωμένη. Αντίθετα, έχει μάθει να εκμεταλλεύεται κάθε κρίση για να ενισχύει τον ρόλο της. Δεν χρειάζεται να είναι αγαπημένη για να είναι αναγκαία. Αρκεί να βρίσκεται στο κέντρο των εξελίξεων, να μιλά με όλους και να μη δεσμεύεται αποκλειστικά με κανέναν. Αυτό δεν είναι απομόνωση. Είναι άσκηση εξουσίας.

Παρ’ όλα αυτά, ενώ η Άγκυρα οργανώνει συνάντηση επτά υπουργών Εξωτερικών στην Κωνσταντινούπολη, με Ευρωπαίους, Άραβες και Πακιστανούς να συζητούν πόλεμο, ενέργεια και ναυτιλιακά περάσματα, η Αθήνα εξακολουθεί να αντιδρά σαν να πρόκειται για ένα ακόμα δελτίο Τύπου. Εκδίδουμε ανακοινώσεις, ενημερώνουμε το Συμβούλιο Ασφαλείας, ζητάμε σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και περιμένουμε οι άλλοι να καταλάβουν ότι έχουμε δίκιο.

Όμως το διεθνές δίκαιο δεν εφαρμόζεται από μόνο του. Εφαρμόζεται από όσους έχουν τη δύναμη να το επιβάλουν ή τουλάχιστον τη στρατηγική να το αξιοποιήσουν.

Η ελληνική εξωτερική πολιτική έχει καταφέρει το εξής παράδοξο. Έχει δίκιο σε όλα τα κείμενα και χάνει έδαφος σε όλα τα πεδία. Έχει την Ευρωπαϊκή Ένωση με το μέρος της, έχει την Κύπρο αδελφικά στο πλευρό της, έχει ακόμα και την Αίγυπτο να απορρίπτει το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Και όμως η Τουρκία συνεχίζει να καθορίζει τον ρυθμό, να δημιουργεί τετελεσμένα και να εμφανίζεται ως ο αναγκαίος συνομιλητής της περιοχής. Εμείς διαμαρτυρόμαστε για το μενού. Εκείνοι έχουν ήδη επιλέξει το εστιατόριο…

Το πρόβλημα δεν είναι ότι η Τουρκία είναι ισχυρή. Το πρόβλημα είναι ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να πιστεύει ότι η ορθότητα από μόνη της αποτελεί στρατηγική. Ότι μια καλή επιχειρηματολογία αντικαθιστά την πολιτική πρωτοβουλία. Ότι οι δηλώσεις αλληλεγγύης μπορούν να αναπληρώσουν την απουσία σχεδίου. Η Τουρκία δεν κερδίζει επειδή λέει ψέματα. Κερδίζει επειδή ξέρει πότε να μιλά, πότε να σιωπά, πότε να απειλεί και πότε να καλεί όλους στο τραπέζι της.

Η Αθήνα έχει κάθε λόγο να αρνηθεί το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Δεν έχει κανέναν λόγο να μένει στον ρόλο του αιώνιου ενάγοντα. Αν η ελληνική εξωτερική πολιτική συνεχίσει να νομίζει ότι η Μεσόγειος κρίνεται στις αίθουσες των δικαστηρίων, ενώ η Άγκυρα την κρίνει στα γραφεία των υπουργείων Εξωτερικών, τότε θα συνεχίσουμε να έχουμε δίκιο και η Τουρκία θα συνεχίζει να έχει το πάνω χέρι.

Υποστράτηγος ε.α. Αχιλλεύς Ταούξης

Απόφοιτος της Σχολής Ευελπίδων και με 43 χρόνια υπηρεσίας στις Ένοπλες Δυνάμεις, υπηρέτησε σε επιχειρησιακές και επιτελικές θέσεις στην Ελλάδα, στο ΝΑΤΟ και σε διεθνείς αποστολές. Διετέλεσε Εκπαιδευτής και Διευθυντής Σπουδών στη ΣΕΘΑ, Διευθυντής Κέντρου Επιχειρήσεων στο ΝΑΤΟϊκό Στρατηγείο Σκοπίων και στέλεχος του ΓΕΣ, του ΓΕΕΘΑ και του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, με αντικείμενο την άμυνα, την αμυντική πολιτική, την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις διεθνείς σχέσεις.

Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου στην Εφαρμοσμένη Στρατηγική και Διεθνείς Σχέσεις από το University of Plymouth και έχει συμμετάσχει ως ομιλητής σε ημερίδες και εκδηλώσεις. Αρθρογραφεί για θέματα εθνικής ασφάλειας, άμυνας, στρατηγικής και γεωπολιτικής.

Σενέρ Λεβέντ: Έτσι διέταξε ο Θεός σας;

1

Author Thumbnail

ΣΕΝΕΡ ΛΕΒΕΝΤ

Σε αυτό τον κόσμο ζουν και άνθρωποι που δεν είναι άνθρωποι. Οι βασιλιάδες και οι πρίγκηπες των παλατιών της Σαουδικής Αραβίας για παράδειγμα.

Σε αυτή τη γη ζουν άνθρωποι που δεν είναι άνθρωποι. Ντύνονται άνθρωποι, αλλά δεν είναι. Είδαμε πολλούς τέτοιους σε αυτό το νησί. Για παράδειγμα, οπωσδήποτε δεν θα μπορούσαν να είναι άνθρωποι αυτοί που διέπραξαν εκείνη την θηριωδία στο πλίθινο σπίτι στον Σύσκπληπο το 1974. Οπωσδήποτε δεν ήταν άνθρωποι και όσοι διέπραξαν εκείνα τα εγκλήματα στη Μαράθα, στο Παλαίκυθρο, στην Τόχνη, στην Άσσια και σε πάρα πολλά άλλα μέρη. Αφού εκπλησσόμαστε πώς μπορεί άνθρωπος να κάνει σε άνθρωπο τέτοια πράγματα, σημαίνει ότι ήταν άλλα όντα, όμως οπωσδήποτε δεν θα μπορούσαν να ήταν άνθρωποι. Μάλιστα, λίγο είναι να λέγεται πως «δεν ήταν άνθρωποι» για εκείνους που δεν μετανιώνουν καθόλου μετά που τα έκαναν αυτά και καυχιούνται και από πάνω. Όμως, έζησαν και ζουν ανάμεσά μας. Οι βασανιστές δεν είναι άνθρωποι, ούτε οι δήμιοι. Σίγουρα δεν αποκαλείται εργαζόμενους όσους κερδίζουν το ψωμί τους σφάζοντας, απαγχονίζοντας και βασανίζοντας!

Από το πρωί παρακολουθώ τα βίντεο δύο άτυχων ανθρώπων από το Μπαγκλαντές. Βρίζω ασύστολα. Με δυσκολία συγκρατιέμαι για να μην βρίσω την ώρα που γράφω αυτό το άρθρο. Όποιοι σκύβουν για τα χρήματα μπροστά στους Σαουδάραβες βασιλιάδες και πρίγκηπες που δεν διαφέρουν από τους διάβολους της κόλασης, όποιοι αρχηγοί κράτους το κάνουν αυτό, όλοι να πάνε στην κόλαση! Ποιος πήρε από τον μεσαίωνα και έφερε εδώ τα δικαστήρια της ιεράς εξέτασης; Τι καημένος το ζεύγος από το Μπαγκλαντές. Φιλήθηκαν, λέει, στην αυλή του τζαμιού στη Μέκκα; Και αυτό είναι ψέμα. Ο άνδρας φίλησε στοργικά στο μέτωπο τη γυναίκα του. Ο ποταπός Πακιστανός το είδε αυτό και το έβγαλε φωτογραφία. Και την έστειλε σε εκείνους τους ποταπούς Σαουδάραβες. Αμάν, εσύ φιλήθηκες στην αυλή του τζαμιού; Η ποινή τους είναι η εκτέλεση! Να βουλιάξει στα έγκατα της γης και η θρησκεία σας και το τζαμί σας. Θα τους κόψουν το κεφάλι με σπαθί. Έτσι διέταξε ο Θεός σας; Ένα φιλί στο μέτωπο. Και εκτέλεση! Ανήθικοι σουλτάνοι των χαρεμιών. Που πιάσατε πάτο στην ανηθικότητα. Όποιοι σάς σφίγγουν το χέρι για χάρη του πλούτου σας, είναι όλοι συνένοχοι. Καταραμένοι να είναι όλοι τους…

Έφεραν τους καημένους στην πλατεία. Ένας δήμιος με ένα κοφτερό σπαθί στο χέρι. Η νεαρή γυναίκα τοποθετείται στο έδαφος σαν πρόβατα για σφαγή. Και σηκώνει το σπαθί του κατεβάζοντάς το με δύναμη. Κυλάει στο έδαφος το κομμένο της κεφάλι. Ένα στοργικό φιλί. Και ένα κομμένο κεφάλι. Μας κάνει όλους να βιώνουμε αυτό τον αβάστακτο πόνο. Οι βρόμικοι διάβολοι των χαρεμιών. Όλοι τα κοιτάνε όλα αυτά σαν να μην ζουν στον ίδιο κόσμο με αυτούς τους διαβόλους. Έβαλαν τις άψυχες σορούς τους σε δύο φέρετρα και τις έστειλαν στο Μπαγκλαντές. Έχουν ένα κοριτσάκι οκτώ χρόνων. Κλαίει με λυγμούς πάνω από τον τάφο της μητέρας του. Το Μπαγκλαντές είναι φτωχή χώρα. Τι έχει να επιδείξει άλλωστε. Τι μπορεί να κάνει σε αυτούς τους τιποτένιους ευνούχους του χαρεμιού…Τι άλλο μπορεί να κάνει εκτός από το να εκδώσει μια διακοίνωση; Δεν είναι Αμερική, δεν είναι Αγγλία, δεν είναι Γαλλία. Ένα κακομοίρικο Μπαγκλαντές είναι, αυτό είναι όλο. Πόσο ψύχραιμα παρακολουθεί ο κόσμος αυτή τη θηριωδία. Είναι μια πολύ τρομακτική εικόνα αυτή. Θυμάμαι το μαύρο παιδί που εκτελέστηκε στην ηλεκτρική καρέκλα στην Αμερική σε ηλικία 14 ετών. Ούτε εκείνοι που το έκαναν αυτό μπορεί να είναι άνθρωποι. Πόσοι άνθρωποι που δεν είναι άνθρωποι ζουν σε αυτόν τον κόσμο. Μήπως είναι εύκολο να γράφεις κείμενο χωρίς να βρίζεις μέσα σε αυτή την κόλαση;

politis.com.cy

Όταν η Ιατρική χρησιμοποιείται ως μέσο πολιτικής δίωξης

1

Η κομματικοποίηση των ιατρικών συλλόγων, τα δύο μέτρα και δύο σταθμά και η ιστορική προειδοποίηση από την πολιτική κατάχρηση της Ιατρικής

Η υπόθεση της Μαρίας Καρυστιανού δεν μπορεί να περιοριστεί σε μια συζήτηση για ένα μηχάνημα βιοσυντονισμού. Αγγίζει ένα βαθύτερο ζήτημα δημοκρατίας: τη δυνατότητα της πολιτικής εξουσίας να επηρεάζει, άμεσα ή έμμεσα, τους επιστημονικούς και επαγγελματικούς θεσμούς που καλούνται να κρίνουν ανθρώπους με έντονη πολιτική δραστηριότητα.

Μια μητέρα που έχασε το παιδί της στην τραγωδία των Τεμπών, που πρωτοστάτησε στη δημόσια διεκδίκηση δικαιοσύνης και που στη συνέχεια αποφάσισε να συμμετάσχει ενεργά στην πολιτική ζωή, βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν έλεγχο για την άσκηση του ιατρικού της επαγγέλματος.

Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν η Μαρία Καρυστιανού δικαιούται να ελέγχεται. Είναι αν ελέγχεται με τα ίδια μέτρα και σταθμά που ισχύουν για κάθε άλλον γιατρό. Μηχάνημα βιοσυντονισμού δεν έχει, μόνο, η Μαρία Καρυστιανού. 

Και όταν ένας έλεγχος αποκτά τόσο έντονη πολιτική δημοσιότητα, η ανάγκη θεσμικής διαφάνειας γίνεται ακόμη πιο επιτακτική.

Από τον έλεγχο του ιατρείου στη δημόσια πολιτική αντιπαράθεση

Η υπόθεση ξεκίνησε με τον έλεγχο που πραγματοποίησε ο Ιατρικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης στο ιατρείο της Μαρίας Καρυστιανού, όπου εντοπίστηκε μηχάνημα βιοσυντονισμού.

Το Κεντρικό Συμβούλιο Υγείας, με γνωμοδότηση της 6ης Οκτωβρίου 2026, έκρινε ότι η χρήση τέτοιων συσκευών για διαγνωστικούς ή θεραπευτικούς σκοπούς δεν διαθέτει επαρκή επιστημονική τεκμηρίωση και δεν αποτελεί αποδεκτή ιατρική πρακτική.

Η γνωμοδότηση δεν αποτελεί από μόνη της απόφαση αφαίρεσης της άδειας άσκησης επαγγέλματος. Η αξιολόγηση ενδεχόμενων πειθαρχικών μέτρων ανήκει στα αρμόδια όργανα του Ιατρικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης.

Υπάρχει, συνεπώς, μια ουσιαστική διαφορά ανάμεσα στην επιστημονική αξιολόγηση μιας μεθόδου και στην απόδοση προσωπικής ευθύνης σε έναν συγκεκριμένο γιατρό.

Πρέπει να διαπιστωθεί ποια ακριβώς συσκευή χρησιμοποιήθηκε, με ποιον τρόπο, για ποιες ενδείξεις, με ποιους ισχυρισμούς προς τους ασθενείς και εάν υπήρξε συγκεκριμένη παράβαση.

Η υπόθεση έχει εξελιχθεί σε αντικείμενο πολιτικής αντιπαράθεσης.

Και εδώ προκύπτει μια θεμελιώδης ανησυχία.

Πώς προστατεύεται η ανεξαρτησία μιας επιστημονικής κρίσης όταν η πολιτική εξουσία τοποθετείται δημόσια και με ιδιαίτερη ένταση για την υπόθεση ενός πολιτικά ενεργού προσώπου; Και το πρόσωπο αυτό έχει αναπτύξει και πολιτική δραστηριότητα; Ποιος και τι διασφαλίζει την επιστημονική αντικειμενικότητα των διαδικασιών όταν υπουργός υγείας είναι ο ανεκδιήγητος Άδωνης Γεωργιάδης;

 

Πού ήταν μέχρι σήμερα οι ιατρικοί σύλλογοι;

Είναι η Μαρία Καρυστιανού η μοναδική γιατρός στην Ελλάδα που διαθέτει μηχάνημα βιοσυντονισμού;

Στη χώρα λειτουργούν κέντρα και επιχειρήσεις που διαφημίζουν υπηρεσίες βιοσυντονισμού. Αυτό δεν αποδεικνύει ότι όλες οι συσκευές ή οι εφαρμογές τους είναι νόμιμες ή επιστημονικά αποτελεσματικές.

Καθιστά όμως απολύτως αναγκαίο να εξεταστεί αν οι έλεγχοι γίνονται με ενιαίους κανόνες.

Πόσοι γιατροί χρησιμοποιούν αντίστοιχες συσκευές;

Πόσα ιατρεία έχουν ελεγχθεί τα τελευταία χρόνια;

Σε πόσες περιπτώσεις διαπιστώθηκαν παραβάσεις;

Ποιες ήταν οι συνέπειες;

Έχουν δημοσιοποιηθεί γενικές οδηγίες προς τους γιατρούς για τη χρήση αυτών των μεθόδων;

Και εφόσον το ΚΕΣΥ θεωρεί ότι η διαγνωστική και θεραπευτική χρήση του βιοσυντονισμού αντιβαίνει στις απαιτήσεις της τεκμηριωμένης ιατρικής πρακτικής, πώς διασφαλίζεται ότι η σχετική αξιολόγηση αφορά το σύνολο του ιατρικού κόσμου;

Η επιστημονική δεοντολογία δεν μπορεί να λειτουργεί επιλεκτικά.

Δεν αρκεί να επικαλείται ένας σύλλογος το δικαίωμα ελέγχου. Πρέπει να μπορεί να παρουσιάζει στοιχεία που επιβεβαιώνουν ότι ασκεί την αρμοδιότητά του με συνέπεια.

Η Καρυστιανού δεν πρέπει να εξαιρεθεί από κανέναν νόμιμο έλεγχο.

Αλλά δεν πρέπει και να γίνει αντικείμενο διαφορετικής μεταχείρισης επειδή αποτελεί πρόσωπο πολιτικού ενδιαφέροντος.

Η κομματικοποίηση των ιατρικών συλλόγων και το ζήτημα της αμεροληψίας

Οι ιατρικοί σύλλογοι είναι επιστημονικοί και επαγγελματικοί θεσμοί με σημαντικές αρμοδιότητες.

Ωστόσο, οι διοικήσεις τους εκλέγονται μέσα από οργανωμένες παρατάξεις, πολιτικές αντιπαραθέσεις και εκλογικούς συσχετισμούς.

Η παρουσία παρατάξεων δημιουργεί την ανάγκη σαφών εγγυήσεων ανεξαρτησίας, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για υποθέσεις με πολιτικές προεκτάσεις.

Όταν ένας επιστημονικός σύλλογος λειτουργεί σε περιβάλλον παραταξιακών ανταγωνισμών, ποιος εγγυάται ότι οι πολιτικές αντιπάθειες δεν επηρεάζουν την κρίση των οργάνων του;

Αρκεί η ιδιότητα του γιατρού για να εξασφαλιστεί αντικειμενικότητα;

Αρκεί μια διοικητική απόφαση για να αποκλειστεί κάθε υπόνοια εξωτερικής επιρροής;

Η απάντηση βρίσκεται στις διαδικασίες.

Στη διαφάνεια των κριτηρίων.

Στην αιτιολόγηση των αποφάσεων.

Στην υποχρέωση αποχής όσων έχουν σύγκρουση συμφερόντων.

Στη δυνατότητα προσφυγής και ουσιαστικής υπεράσπισης.

Και, κυρίως, στην αποδεδειγμένα ίση μεταχείριση όλων των ελεγχόμενων γιατρών.

Η επιστημονική κρίση πρέπει να είναι ανεξάρτητη όχι μόνο από την κυβέρνηση, αλλά και από κάθε κομματική ή παραταξιακή επιρροή.

Διαφορετικά, κινδυνεύει να χαθεί η εμπιστοσύνη στους ίδιους τους θεσμούς.

Η γνωμοδότηση που αντικαταστάθηκε: Γιατί χρειάζονται απαντήσεις;

Ένα ακόμη στοιχείο που αξίζει προσεκτικής εξέτασης αφορά τη διαδικασία διαμόρφωσης της γνωμοδότησης του ΚΕΣΥ.

Σύμφωνα με σχετικά δημοσιεύματα, είχε προηγηθεί γνωμοδότηση τον Φεβρουάριο του 2026, η οποία δεν έγινε αποδεκτή από το υπουργείο Υγείας ως επαρκής.

Ακολούθησε νέα εξέταση και στις 6 Οκτωβρίου εκδόθηκε η γνωμοδότηση που αντικατέστησε την προηγούμενη. 

Ποιο ήταν το ακριβές περιεχόμενο της πρώτης γνωμοδότησης;

Ποια σημεία κρίθηκαν ανεπαρκή;

Ποιες επιστημονικές πηγές εξετάστηκαν κατά τη δεύτερη αξιολόγηση;

Υπήρξαν διαφορετικές απόψεις μεταξύ των ειδικών;

Και πώς εξασφαλίστηκε ότι η τελική απόφαση διαμορφώθηκε χωρίς πολιτική επιρροή;

Η πλήρης τεκμηρίωση θα ενίσχυε τόσο το κύρος του ΚΕΣΥ όσο και την εμπιστοσύνη των πολιτών.

Η επιστημονική ανεξαρτησία δεν πρέπει απλώς να διακηρύσσεται. Πρέπει να αποδεικνύεται.

Ο επιστημονικός αντίλογος δεν είναι απειλή για την Ιατρική

Η γνωμοδότηση του ΚΕΣΥ στηρίζεται στην έλλειψη επαρκούς επιστημονικής τεκμηρίωσης για τη διαγνωστική και θεραπευτική αποτελεσματικότητα του βιοσυντονισμού.

Αυτό είναι ένα σοβαρό επιστημονικό ζήτημα και δεν μπορεί να παρακαμφθεί.

Η ύπαρξη μεμονωμένων θετικών ερευνητικών αποτελεσμάτων δεν αρκεί για να αποδειχθεί ότι μια μέθοδος είναι αποτελεσματική.

Η επιστημονική αξιολόγηση οφείλει να εξετάζει την ποιότητα των μελετών, την επαναληψιμότητα των αποτελεσμάτων, την ασφάλεια και τις συγκεκριμένες θεραπευτικές ενδείξεις.

Αλλά η ίδια επιστημονική αυστηρότητα πρέπει να εφαρμόζεται και στην ακριβή περιγραφή της τεχνολογίας.

Ο βιοσυντονισμός δεν πρέπει να συγχέεται αυτομάτως με όλες τις εφαρμογές βιοανάδρασης, οι οποίες αποτελούν διαφορετικό και ευρύτερο επιστημονικό πεδίο.

Η κριτική μιας μεθόδου πρέπει να γίνεται με επιστημονικά κριτήρια.

Η απόδοση προσωπικής ευθύνης σε έναν γιατρό πρέπει να στηρίζεται σε συγκεκριμένες πράξεις.

Και η πολιτική αντιπαράθεση δεν πρέπει να επηρεάζει κανένα από τα δύο.

Όταν η Ιατρική χρησιμοποιήθηκε για την εξόντωση των διαφωνούντων: Η ιστορία του Βασίλε Παρασκίβ

Υπάρχει πολλά ιστορικά παραδείγματα που δείχνουν πόσο επικίνδυνη μπορεί να γίνει η υποταγή της Ιατρικής στην πολιτική εξουσία. Τυχαία εντοπίσαμε την περίπτωση του Βασίλε Παρασκίβ.

Στην κομμουνιστική Ρουμανία του Νικολάε Τσαουσέσκου, ο εργάτης και συνδικαλιστής Βασίλε Παρασκίβ (Vasile Paraschiv) βρέθηκε επανειλημμένα έγκλειστος σε ψυχιατρικά νοσοκομεία επειδή αντιτάχθηκε στην υποταγή των συνδικάτων στο καθεστώς.

Ο Παρασκίβ είχε γεννηθεί το 1928 και εργαζόταν ως ηλεκτρομηχανολόγος στο Πλοέστι.

Το 1946 είχε ενταχθεί στο Κομμουνιστικό Κόμμα, πιστεύοντας ότι θα υπερασπιζόταν την εργατική τάξη.

Όταν διαπίστωσε ότι τα συνδικάτα δεν είχαν πραγματική ανεξαρτησία και ότι οι εργάτες δεν μπορούσαν να διεκδικούν ελεύθερα τα δικαιώματά τους, αποχώρησε από το κόμμα το 1968.

Έναν χρόνο αργότερα συνελήφθη και εγκλείστηκε σε ψυχιατρικό ίδρυμα.

Βασίλε Παρασκίβ

 

Το 1971 υπέβαλε έντεκα προτάσεις για την ελευθερία του συνδικαλισμού. Ακολούθησε νέα σύλληψη και νέος εγκλεισμός.

Το 1976 οι ρουμανικές αρχές τον έκλεισαν ξανά σε ψυχιατρικό νοσοκομείο, με ιατρικά έγγραφα που περιλάμβαναν χαρακτηρισμούς όπως «παρανοϊκή ψυχοπάθεια» και «παραληρηματική ψύχωση».

Το 1977, ύστερα από τη συμμετοχή του στο κίνημα για τα ανθρώπινα δικαιώματα του συγγραφέα Πάουλ Γκόμα, εγκλείστηκε σε πτέρυγα ψυχιατρικού νοσοκομείου για ασθενείς που χαρακτηρίζονταν επικίνδυνοι και βίαιοι.

Η πολιτική διαφωνία είχε μετατραπεί σε υποτιθέμενη ψυχιατρική παθολογία.

Αυτή ήταν μια από τις πλέον χαρακτηριστικές μορφές καταστολής στα κομμουνιστικά καθεστώτα της Ανατολικής Ευρώπης.

Αντί η εξουσία να απαντά στα επιχειρήματα ενός αντιφρονούντος, μπορούσε να αμφισβητεί την ψυχική του υγεία.

Ο αντίπαλος δεν παρουσιαζόταν ως πολιτικός διαφωνών, αλλά ως ασθενής που χρειαζόταν εγκλεισμό.

Ο Παρασκίβ κατάφερε να ταξιδέψει στη Γαλλία, όπου εξετάστηκε από ανεξάρτητους ειδικούς. Η αξιολόγησή τους το 1978 δεν επιβεβαίωσε τις σοβαρές ψυχικές παθήσεις που είχαν επικαλεστεί οι ρουμανικές αρχές.

Η ιστορία του δεν τελείωσε εκεί. Επέστρεψε στη Ρουμανία, συνέχισε να αγωνίζεται για ανεξάρτητα συνδικάτα και υπέστη νέες διώξεις και κακομεταχείριση από τη Σεκουριτάτε.

Πέθανε το 2011.

Υπάρχει όμως ένα διαχρονικό δίδαγμα.

Όταν η πολιτική εξουσία επιδιώκει να επηρεάσει την επιστημονική κρίση, η ευθύνη των γιατρών και των επιστημονικών θεσμών γίνεται καθοριστική.

Η συνείδηση και η ηθική ευθύνη των γιατρών

Η περίπτωση Παρασκίβ θέτει ένα ερώτημα.

Για να χρησιμοποιηθεί η ψυχιατρική ως εργαλείο καταστολής, χρειάστηκε να λειτουργήσουν ιατρικές δομές μέσα στο σύστημα της πολιτικής καταπίεσης.

Χρειάστηκαν διαγνώσεις, υπογραφές και διοικητικές διαδικασίες.

Ασφαλώς, στο δικτατορικό εκείνο περιβάλλον και οι ίδιοι οι γιατροί μπορούσαν να βρίσκονται υπό πίεση.

Το Μνημείο Σίγκετ στη Ρουμανία. Κατάλληλη για την ενότητα σχετικά με τη χρήση κρατικών θεσμών ως μηχανισμών πολιτικής καταστολής

Αλλά το ηθικό ερώτημα παραμένει.

Ποια είναι η ευθύνη του γιατρού όταν η επιστημονική του ιδιότητα κινδυνεύει να χρησιμοποιηθεί για σκοπούς διαφορετικούς από την προστασία της υγείας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας;

Η Ιατρική δεν είναι απλώς ένα επάγγελμα που υπακούει σε διοικητικές ιεραρχίες.

Είναι λειτούργημα συνδεδεμένο με την επιστημονική ανεξαρτησία, την προσωπική ευθύνη και τον σεβασμό στον άνθρωπο.

Ο γιατρός έχει καθήκον να αξιολογεί, να αμφισβητεί και, όπου απαιτείται, να αντιστέκεται σε πιέσεις που στρεβλώνουν την επιστημονική κρίση.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι γιατροί οφείλουν να υπερασπίζονται ανεξαιρέτως όλες τις πράξεις ενός συναδέλφου τους.

Σημαίνει ότι οφείλουν να υπερασπίζονται την αμεροληψία των διαδικασιών, το δικαίωμα υπεράσπισης και την ανεξαρτησία της επιστήμης.

Και εδώ η υπόθεση Καρυστιανού θέτει ένα συγκεκριμένο ζήτημα στον ελληνικό ιατρικό κόσμο.

Έχουν οι ιατρικοί σύλλογοι κάνει όσα χρειάζονται για να αποδείξουν ότι ο έλεγχος είναι γενικός, αντικειμενικός και ανεπηρέαστος από την πολιτική αντιπαράθεση;

Έχουν δημοσιοποιήσει συγκριτικά στοιχεία για ανάλογες περιπτώσεις;

Έχουν εξηγήσει τις εγγυήσεις αμεροληψίας;

Έχουν διαχωρίσει με σαφήνεια την επιστημονική αξιολόγηση από τις δημόσιες πολιτικές τοποθετήσεις;

Αυτά είναι τα ερωτήματα στα οποία θα είχε αξία να παρέμβει ο ιατρικός κόσμος.

Όχι με κομματικές ανακοινώσεις, αλλά με επιστημονική και δεοντολογική επιχειρηματολογία.

Η σιωπή απέναντι σε μια αποδεδειγμένη αδικία είναι πρόβλημα συνείδησης. Η καταγγελία, όμως, μιας μη αποδεδειγμένης αδικίας ως βεβαιότητας δεν υπηρετεί ούτε την επιστήμη ούτε τη δικαιοσύνη.

Η ευθύνη των γιατρών είναι να υπερασπίζονται και τις δύο.

Ο κίνδυνος αυταρχικών πρακτικών σε μια δημοκρατία

Η καταστολή στη Ρουμανία του Τσαουσέσκου και πολύ περισσότερο στη Σοβιετική Ένωση και τις άλλες κομμουνιστικές χώρες, ήταν χαρακτηριστικό γνώρισμα ενός δικτατορικού καθεστώτος.

Η σημερινή Ελλάδα υποτίθεται ότι είναι δημοκρατία. Για πολλούς σοβαρούς αναλυτές, το σημερινό ελληνικό πολιτικό σύστημα έχει ολοκληρωτικά χαρακτηριστικά.

Η διοικητική στοχοποίηση ενός πολιτικού αντιπάλου, αποτελεί αυταρχική πρακτική, ακόμη κι όταν εμφανίζεται με τον τύπο μιας νόμιμης διαδικασίας.

Αυτό είναι το ζήτημα που πρέπει να διερευνηθεί στην περίπτωση της Μαρίας Καρυστιανού.

Υπάρχει συγκεκριμένη παράβαση;

Πώς τεκμηριώνεται;

Ποιοι άλλοι ελέγχθηκαν για ανάλογες πρακτικές;

Εφαρμόστηκαν συγκρίσιμα κριτήρια;

Υπήρξε οποιαδήποτε πολιτική παρέμβαση στο έργο των αρμόδιων οργάνων;

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη και οι αρμόδιοι επιστημονικοί θεσμοί έχουν τη δυνατότητα να απαντήσουν σε αυτά τα ερωτήματα με δημοσιοποίηση στοιχείων και διαφανείς διαδικασίες.

Το δικαίωμα στην εργασία δεν μπορεί να εξαρτάται από την πολιτική συμμόρφωση

Η Μαρία Καρυστιανού είναι πολιτικά ενεργή, αλλά παραμένει και επαγγελματίας γιατρός.

Το δικαίωμά της να εργάζεται δεν πρέπει να εξαρτάται από τις πολιτικές της επιλογές.

Εάν αποδειχθεί συγκεκριμένη παραβίαση της ιατρικής δεοντολογίας, οι αρμόδιοι θεσμοί οφείλουν να ενεργήσουν όπως θα ενεργούσαν για κάθε άλλον γιατρό.

Εάν όμως διαπιστωθεί ότι ασκήθηκαν δυσανάλογες πιέσεις ή ότι εφαρμόστηκαν διαφορετικά κριτήρια λόγω της πολιτικής της δραστηριότητας, τότε θα πρόκειται για ζήτημα πολύ σοβαρότερο από μια επαγγελματική διαφορά.

Η πολιτική ελευθερία και η επαγγελματική αξιοπρέπεια δεν πρέπει να τίθενται σε ανταγωνισμό.

Κανένας άνθρωπος δεν πρέπει να φοβάται ότι η δημόσια αντιπαράθεσή του με μια κυβέρνηση θα επηρεάσει δυσμενώς την επαγγελματική του μεταχείριση.

Και κανένας επιστημονικός φορέας δεν πρέπει να αφήνει περιθώριο να θεωρείται ότι λειτουργεί ως προέκταση της πολιτικής εξουσίας.

Το πραγματικό διακύβευμα της υπόθεσης Καρυστιανού

Στην υπόθεση αυτή συναντώνται τρεις θεμελιώδεις αρχές.

Η πρώτη είναι η προστασία των ασθενών και η υποχρέωση εφαρμογής επιστημονικά τεκμηριωμένων ιατρικών μεθόδων.

Η δεύτερη είναι η επαγγελματική δικαιοσύνη και η ίση μεταχείριση όλων των γιατρών.

Η τρίτη είναι η ανεξαρτησία των επιστημονικών θεσμών από την πολιτική εξουσία.

Καμία από αυτές δεν επιτρέπεται να καταργεί τις άλλες.

Η επιστημονική δεοντολογία δεν μπορεί να παρακάμπτεται λόγω πολιτικής δημοφιλίας.

Αλλά ούτε μπορεί η επίκληση της δεοντολογίας να αρκεί για να αποκλείεται κάθε έλεγχος της αμεροληψίας των θεσμών.

Η ιστορία του Βασίλε Παρασκίβ μάς υπενθυμίζει τις ακραίες συνέπειες που είχε στο παρελθόν η πολιτική υποταγή της Ιατρικής.

Η περίπτωση της Μαρίας Καρυστιανού μάς καλεί να εξετάσουμε τις εγγυήσεις που υπάρχουν σήμερα ώστε οι επιστημονικοί έλεγχοι να μην επηρεάζονται από πολιτικές αντιπαραθέσεις.

Δεν ζητείται ασυλία για την Καρυστιανού. Ζητείται να αποδειχθεί ότι η πολιτική της δράση δεν επηρεάζει ούτε την επιστημονική αξιολόγηση ούτε την επαγγελματική της μεταχείριση.

Και δεν ζητείται από τους γιατρούς να υιοθετήσουν τις απόψεις της.

Ζητείται να υπερασπιστούν την ανεξαρτησία της επιστήμης, την προσωπική τους συνείδηση και το δικαίωμα κάθε συναδέλφου τους σε μια δίκαιη διαδικασία.

Διότι η Ιατρική δεν ανήκει σε καμία κυβέρνηση. Δεν ανήκει σε κανένα κόμμα. Δεν είναι μηχανισμός πολιτικής επιβράβευσης ή τιμωρίας.

Η Ιατρική οφείλει να υπηρετεί τον άνθρωπο. Και η δημοκρατία οφείλει να εγγυάται ότι κανένας άνθρωπος δεν θα αντιμετωπιστεί διαφορετικά επειδή τόλμησε να διαφωνήσει με την εξουσία. 

Αχ. Ταουξής: Κλεμμένη γη, πουλημένη μνήμη

3
του Αχιλλέα Ταουξή, Υποστρατήγου ε.α.     

Η κατοχή της Κύπρου δεν στηρίζεται πια μόνο στα στρατεύματα κατοχής, αλλά και σε όσους βγάζουν χρήματα από ξένη γη. Η Αθήνα και η Λευκωσία έχουν τα εργαλεία να τους χτυπήσουν στο πορτοφόλι, αλλά δεν βλέπω κινήσεις προς αυτήν τη κατεύθυνση και πιστεύω ότι 50 χρόνια δεν δείχνουν απλή ολιγωρία!

Φέρνω στη σκέψη μου ένα ξένο αγοραστή στην κατεχόμενη Κύπρο, να βγαίνει στο μπαλκόνι μιας νέας βίλας με θέα τη θάλασσα. Όμως η γη κάτω από τα πόδια του έχει ιδιοκτήτη, που τον ξερίζωσαν με εισβολή το 1974.

Έτσι δουλεύει σήμερα η κατοχή στην Κύπρο. Σπίτια, χωράφια και ολόκληρες εκτάσεις γίνονται τουριστικά συγκροτήματα. Οι νόμιμοι ιδιοκτήτες μένουν χωρίς περιουσία και άλλοι χτίζουν πάνω της. Όσο βγαίνει κέρδος, η κατοχή αποκτά περισσότερους υποστηρικτές και όσο αυτοί πληθαίνουν, το δικαίωμα επιστροφής των προσφύγων γίνεται ακόμα δυσκολότερο.

Το μέγεθος του προβλήματος δεν είναι μικρό, κάθε άλλο! Σύμφωνα με στοιχεία του κυπριακού Κτηματολογίου του 1964, που επικαλείται η κυπριακή κυβέρνηση, οι Ελληνοκύπριοι κατείχαν το 78% της ιδιωτικής γης στο τμήμα που βρίσκεται σήμερα υπό κατοχή. Η κυπριακή πλευρά μιλά για περίπου 163.000 εκτοπισμένους και τους απογόνους τους. Για τους εποίκους δεν υπάρχει διεθνώς αποδεκτή απογραφή. Δεν τη χρειαζόμαστε όμως για να δούμε τι συμβαίνει.

Το αντιλαμβανόμαστε αν κοιτάξουμε την υπόθεση Αϊκούτ. Στις 24 Οκτωβρίου 2025 δικαστήριο της Λευκωσίας καταδίκασε τον επιχειρηματία Σιμόν Μιστριέλ Αϊκούτ σε πέντε χρόνια φυλάκιση. Είχε παραδεχτεί 40 αδικήματα για έργα σε ελληνοκυπριακές περιουσίες. Η έκταση έφτανε τα 395.000 τετραγωνικά μέτρα και η αξία, σύμφωνα με αποτιμήσεις του Κτηματολογίου, ξεπερνούσε τα 36 εκατομμύρια ευρώ. Τον Μάιο του ίδιου έτους δύο Ουγγαρέζες είχαν καταδικαστεί σε δυόμισι χρόνια και σε 15 μήνες αντίστοιχα, επειδή διαφήμιζαν προς πώληση σπίτια χτισμένα σε ελληνοκυπριακή γη. Δεν μιλάμε για εξοχικά ενός καλοκαιριού. Μιλάμε για οργανωμένες επιχειρήσεις με κατασκευές, διαφήμιση και πωλήσεις σε διεθνές κοινό.

Τον Απρίλιο του 2026 ο Αϊκούτ μεταφέρθηκε στο Ισραήλ, έπειτα από αίτημα της χώρας αυτής, για να εκτίσει την υπόλοιπη ποινή του. Ο ίδιος ο Υπουργός Δικαιοσύνης της Κύπρου είχε πει ότι λόγω ηλικίας μπορεί να αποφυλακιστεί μόλις συμπληρωθεί το μισό της ποινής, δηλαδή σε λίγους μήνες… Το πιο αποκαλυπτικό είναι ότι βουλευτές έχουν αναφέρει ότι οι εργασίες σε έργα του φέρονται να έχουν ξαναρχίσει!! Ο άνθρωπος καταδικάστηκε και το χτίσιμο δεν σταμάτησε! Η καταδίκη ενός επιχειρηματία δεν είναι αρκετή. Παρ’ όλα αυτα κάτι κερδήθηκε. Το Ισραήλ εξέδωσε οδηγία ταξιδιού που συστήνει στους πολίτες του να μην αγοράζουν ακίνητα χτισμένα σε ελληνοκυπριακή γη. Αυτό είναι ένα απτό αποτέλεσμα και δείχνει ότι η πίεση πιάνει τόπο.

Το ίδιο ισχύει και για το Λονδίνο, που φυσικά ξέρει πολύ καλά τι συμβαίνει. Η βρετανική κυβέρνηση προειδοποιεί επίσημα ότι όσοι αγοράζουν στο βορρά μπορεί να βρεθούν αντιμέτωποι με διαδικασίες στα κυπριακά δικαστήρια και με εκτέλεση των αποφάσεων αλλού στην ΕΕ. Εδώ υπάρχει και προηγούμενο. Στην υπόθεση Apostolides κατά Orams το Δικαστήριο της ΕΕ έκρινε το 2009 ότι κυπριακή απόφαση μπορεί να εκτελεστεί σε άλλο κράτος μέλος, παρά την αναστολή του κοινοτικού δικαίου στα κατεχόμενα. Δεν είναι παράνομη κάθε ξένη επένδυση. Όταν όμως μια κυβέρνηση γνωρίζει τον κίνδυνο και τον λέει στους πολίτες της, η Αθήνα και η Λευκωσία δικαιούνται να ζητήσουν από το Λονδίνο πιο ενεργή στάση.

Το δίκαιο, άλλωστε, υπάρχει. Το 1996, στην υπόθεση Λοϊζίδου κατά Τουρκίας, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου έκρινε ότι η Τιτίνα Λοϊζίδου παρέμενε νόμιμη ιδιοκτήτρια της γης της στην Κερύνεια και ότι η Τουρκία ευθυνόταν, επειδή κατέχει παράνομα το βόρειο τμήμα. Αυτό αποτελεί καθοριστικό προηγούμενο. Η γη όμως δεν γύρισε στους ιδιοκτήτες της…

Το 2010 το ίδιο δικαστήριο αναγνώρισε την Επιτροπή Ακίνητης Ιδιοκτησίας ως αποτελεσματικό εσωτερικό ένδικο μέσο, και οι πρόσφυγες πρέπει πλέον να εξαντλούν τα μέσα εκεί πριν προσφύγουν στο Στρασβούργο. Αυτό δεν αναγνωρίζει το ψευδοκράτος. Το Δικαστήριο ξεκαθάρισε ότι υπεύθυνη παραμένει η Τουρκία.

Οι αιτήσεις στην Επιτροπή έχουν φτάσει τις 8.755 και οι αποζημιώσεις περίπου 776 εκατομμύρια ευρώ. Μιλάμε για έναν δικαστικό λαβύρινθο με επιλογές που ο καθένας κρίνει διαφορετικά και με συνέπειες για τα δικαιώματά του. Ένας απλός πολίτης δεν τον διασχίζει μόνος του…είναι σχεδόν αδύνατο!

Εδώ όμως φαίνεται η ευθύνη των δύο κρατών. Η γη των προσφύγων δεν είναι ιδιωτική υπόθεση των ιδιοκτητών της. Ξεκάθαρα αποτελεί ευθύνη και υπόθεση της Αθήνας και της Λευκωσίας γιατί και οι δύο έχουν χρέος. Η Κυπριακή Δημοκρατία έκανε βήματα. Έφερε τον Αϊκούτ μπροστά σε δικαστήριο και πήρε καταδίκη. Η ίδια κυβέρνηση όμως δέχθηκε τη μεταφορά του στο Ισραήλ, με τον υπουργό της να λέει ότι δεν μπορεί να διακινδυνευτεί το δημόσιο συμφέρον για έξι μήνες φυλακής. Όταν ο κατηγορούμενος φεύγει και οι εργασίες φέρονται να ξαναρχίζουν, ο πολίτης αναρωτιέται ποιος προστατεύει τελικά τον ιδιοκτήτη. Η Λευκωσία οφείλει να δείχνει ότι κάθε καταδίκη συνοδεύεται από κατάσχεση περιουσιακών στοιχείων, ευρωπαϊκά εντάλματα σύλληψης και αγωγές αποζημίωσης. Η δικαιοσύνη δεν τελειώνει στην ετυμηγορία. Δεν θα πούμε το κεφάλι στην άμμο να κρυφτούμε από τις υποχρεώσεις μας.

Η Ελλάδα έχει ακόμη μεγαλύτερο χρέος, γιατί είναι εγγυήτρια δύναμη και η μεγαλύτερη χώρα του ελληνισμού. Το Υπουργείο Εξωτερικών έχει δημοσιεύσει προειδοποιήσεις. Μια προειδοποίηση όμως δεν είναι πολιτική, αλλά ευχολόγιο! Πολιτική είναι να γνωριζει ο πολίτης ποιος το χειρίζεται, τι έχει πετύχει και τι σχεδιάζει. Εδώ περιμένουμε απαντήσεις, που δεν είμαι αισιόδοξος ότι θα έρθουν. Επιπλέον για το μέγεθος της υποχρέωσης της Ελλάδας υπάρχει και το βαρύ παρελθόν. Το 1974 η κυβέρνηση Καραμανλή επέλεξε να μην εμπλακεί στρατιωτικά στη δεύτερη τουρκική επίθεση, επικαλούμενη αδυναμία αποτελεσματικής αντίδρασης. Η αποχώρηση από το στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ δεν άλλαξε τίποτα στο έδαφος. Η Συνθήκη Εγγυήσεως του 1960 δεν δίνει άδεια για μονομερή επέμβαση, αλλά ούτε αφήνει την Ελλάδα στην άκρη. Για να πιέσεις σε αυτές τις καταστάσεις δεν χρειάζονται στρατεύματα. Χρειάζονται δικηγόροι, κτηματολόγια και κυρίως πολιτική βούληση.

Τι πρέπει λοιπόν κατά τη γνώμη μου να γίνει. Πρώτον, ένα κοινό γραφείο Αθήνας και Λευκωσίας με διπλωμάτες, νομικούς και κτηματολογικές υπηρεσίες. Θα κρατά μητρώο με κάθε εταιρεία, κάθε πώληση και κάθε αγοραστή, ξεχωρίζοντας τις καταγγελίες από τις εκκρεμείς δίκες και τις τελεσίδικες αποφάσεις. Θα τεκμηριώνει και την εγκατάσταση εποίκων με αξιόπιστα στοιχεία. Κάθε χρόνο θα δημοσιεύει απολογισμό. Τι κάναμε, ποιες υποθέσεις στηρίξαμε, τι πετύχαμε.

Δεύτερον, συντονισμένη στήριξη των δικαστικών διεκδικήσεων σε όλη την Ευρώπη. Εκτέλεση αποφάσεων, εντοπισμός περιουσιακών στοιχείων, συνεργασία με τις αρχές άλλων κρατών. Αν ένας επιχειρηματίας φυλακίζεται και ο επόμενος συνεχίζει ανενόχλητος, δεν έχουμε κερδίσει τίποτα.

Τρίτον, δωρεάν νομική υποστήριξη σε κάθε ιδιοκτήτη που προσφεύγει στο ΕΔΔΑ, σε ευρωπαϊκά ή σε εθνικά δικαστήρια άλλων κρατών. Η υπόθεση Orams άνοιξε επειδή ένας ιδιώτης, ο Μελέτιος Αποστολίδης, βρήκε βίλα χτισμένη στη γη του και πήγε μόνος του στα δικαστήρια. Δεν μπορεί η υπεράσπιση της γης να εξαρτάται από το πόσα αντέχει να πληρώσει ένας πολίτης… Ένα κοινό ταμείο Αθήνας και Λευκωσίας θα καλύπτει δικηγόρους, εμπειρογνώμονες και έξοδα δίκης. Θα καθοδηγεί και τον πρόσφυγα μέσα στον λαβύρινθο των ένδικων μέσων, για να μη χάνει δικαιώματα από άγνοια. Θα βοηθά και σε αγωγές εναντίον όσων έχτισαν και πούλησαν. Κάθε νίκη στα δικαστήρια θα γίνεται προηγούμενο για την επόμενη!

Τέταρτον, συγκεκριμένα αιτήματα προς το Λονδίνο και κάθε χώρα από την οποία έρχονται αγοραστές. Ενημέρωση των υποψήφιων αγοραστών, έρευνα για πιθανά αδικήματα, σαφές μήνυμα ότι η αγορά δεν σβήνει το δικαίωμα του ιδιοκτήτη. Και σταθερή στήριξη της Κύπρου στο Συμβούλιο της Ευρώπης, ώστε η προστασία της ιδιοκτησίας να συνδέεται με την ευθύνη της Τουρκίας.

Η γη του πρόσφυγα δεν γίνεται νόμιμη επειδή πάνω της χτίστηκαν ξενοδοχεία και βίλες. Δεν αλλάζει αφέντη επειδή την πούλησαν κάποιοι με την πλάτη γυρισμένη στην ιστορία. Και δεν παλιώνει η αδικία επειδή πέρασαν πενήντα δύο χρόνια. Το ξέρω καλά αυτό αφού οι παππούδες μου άφησαν στη Σμύρνη σπίτια, χωράφια και μια ζωή ολόκληρη, όταν η σφαγή και οι φωτιές τους έκαναν πρόσφυγες. Στην κατεχόμενη Κύπρο η ίδια μέθοδος συνεχίζεται με συμβολαιογράφους, τραπεζικούς λογαριασμούς και διαφημίσεις. Η Ελλάδα δεν μπορεί να γυρίσει πίσω το 1974. Μπορεί όμως να κάνει όσους εκμεταλλεύονται κλεμμένη γη να πληρώνουν ακριβά την προδοσία, μέχρι να ξαναγίνει ο ιδιοκτήτης το μόνο που μετράει σε κάθε λύση.

Υποστράτηγος ε.α. Αχιλλεύς Ταούξης

Απόφοιτος της Σχολής Ευελπίδων και με 43 χρόνια υπηρεσίας στις Ένοπλες Δυνάμεις, υπηρέτησε σε επιχειρησιακές και επιτελικές θέσεις στην Ελλάδα, στο ΝΑΤΟ και σε διεθνείς αποστολές. Διετέλεσε Εκπαιδευτής και Διευθυντής Σπουδών στη ΣΕΘΑ, Διευθυντής Κέντρου Επιχειρήσεων στο ΝΑΤΟϊκό Στρατηγείο Σκοπίων και στέλεχος του ΓΕΣ, του ΓΕΕΘΑ και του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, με αντικείμενο την άμυνα, την αμυντική πολιτική, την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις διεθνείς σχέσεις.

Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου στην Εφαρμοσμένη Στρατηγική και Διεθνείς Σχέσεις από το University of Plymouth και έχει συμμετάσχει ως ομιλητής σε ημερίδες και εκδηλώσεις. Αρθρογραφεί για θέματα εθνικής ασφάλειας, άμυνας, στρατηγικής και γεωπολιτικής.

#OYΔΕΝ_ΝΕΟΤΕΡΟΝ_ΑΠΟ_ΤΟ_ΑΝΑΤΟΛΙΚΟ_ΜΕΤΩΠΟ…”

0
Γράφει ο   Στρατιωτικός αναλυτής Ευθύμιος.
#ΑΡΩΜΑ_ΒΑΣΙΛΕΥΟΥΣΑΣ..!!! 
Μεσα απο  Τουρκικες πηγες για το τι πραγματικα συνεβη στο Ανατολικο ζητημα …
#Constantinople:
Ο ελληνικός στρατός έφυγε από τη Σμύρνη και κατευθύνθηκε στη Χίο. Αμερικανικά, βρετανικά και γαλλικά πολεμικά πλοία αποβίβασαν ξανά στρατεύματα στον 1ο Κορδόνι. Φωτογραφία:  Βρετανικό πολεμικό πλοίο HMS Iron Duke, στον Κόλπο της Σμύρνης… 7 Σεπτεμβρίου 1922 – Πέμπτη. Πριν από 104 χρόνια σήμερα. Η μία κατοχή μετά την άλλη… Οι Συμμαχικές δυνάμεις αποβίβασαν στρατεύματα στην προκυμαία του Κορδόνι… Υπήρχαν 22 εχθρικά πλοία στον Κόλπο της Σμύρνης και αυτά τα πολεμικά πλοία περικύκλωσαν το λιμάνι. Η ελληνική κατοχή φαινόταν να έχει τελειώσει, αλλά είχε ξεκινήσει μια αμερικανο-βρετανική-γαλλο-ιταλική κατοχή. Φήμες διαδόθηκαν στο κοινό ότι οι Συμμαχικές δυνάμεις δημιουργούσαν μια ουδέτερη ζώνη γύρω από την πόλη για να αποτρέψουν την είσοδο τόσο των ελληνικών όσο και των τουρκικών δυνάμεων. Οι Γάλλοι και Ιταλοί πρόξενοι ανακοίνωσαν ότι οι μειονότητες ήταν ασφαλείς. Οι εφημερίδες δημοσίευσαν μια δήλωση του Μουσταφά Κεμάλ που δήλωνε ότι οι Τούρκοι στρατιώτες που παρενοχλούσαν οποιονδήποτε άμαχο οποιασδήποτε εθνικότητας θα εκτελούνταν αμέσως. Πηγή: Hepburn’s diary, 9 Σεπτεμβρίου 1922, NA / Izmir 1922, The Destruction of a City, σελίδα 167, Yaşar Gören.
Μια ακόμη δόση από το μήνυμα του Γιασάρ Γκιόρεν: Στρίψαμε τους Βρετανούς στη γωνία… Αλλά… Ο ΜΟΥΣΤΑΦΑ ΚΕΜΑΛ ΣΤΑΜΑΤΑΕΙ ΤΟΝ ΓΙΑΚΟΥΠ ΣΕΒΚΙ ΠΑΣΑ. ΣΩΖΕΙ ΒΡΕΤΑΝΟΥΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΕΣ. Η ΒΡΕΤΑΝΙΚΗ ΚΑΤΟΧΗ ΣΤΟ ΤΣΑΝΑΚΑΛΕ ΘΑ ΣΥΝΕΧΙΣΤΕΙ ΜΕΧΡΙ ΤΟ 1936. —
Ο Γιακούπ Σεβκί Πασάς, ο οποίος έφτασε στα βρετανικά χαρακώματα μετά την απελευθέρωση του Μπαλικεσίρ από τους Έλληνες στις 6 Σεπτεμβρίου. 2— Ο Μουσταφά Κεμάλ σώζει τους Βρετανούς στρατιώτες από τα χέρια του Γιακούπ Σεβκί… 8 Σεπτεμβρίου 1922. Σαν σήμερα, πριν από 104 χρόνια. Ενώ η 1η Στρατιά, υπό τη διοίκηση του Σακαλλί Νουρετίν, βάδιζε προς τη Σμύρνη με 102.000 στρατιώτες, η 2η Στρατιά, υπό τη διοίκηση του Γιακούπ Σεβκί Πασά, με 60.000 στρατιώτες, έφτασε στο Τσανάκκαλε, το οποίο βρισκόταν υπό βρετανική κατοχή, αλλά σταμάτησε μπροστά στα βρετανικά χαρακώματα που προστατευόντουσαν μόνο από 600 στρατιώτες. Αν είχαμε εισβάλει στα βρετανικά χαρακώματα, η μάχη δεν θα είχε διαρκέσει περισσότερο από λίγα λεπτά. Θα τους είχαμε συντρίψει. Αντ’ αυτού, ο Μουσταφά Κεμάλ προστατεύει τις #βρετανικές δυνάμεις που κατέχουν το Τσανάκκαλε και προστατεύει τις αδύναμες βρετανικές μονάδες στα χαρακώματα.
Συνεχιζεται…
-#Yemen: Ο στρατός της Υεμένης (#Ανσαρουλαχ ) προελαύνει στην περιοχή Μαρίμπ..!!
Επίθεση με drone είχε στόχο εγκαταστάσεις της Aramco στο Ριάντ..!!!
Oι Ένοπλες Δυνάμεις της Υεμένης έχουν πραγματοποιήσει τέσσερις ποιοτικές στρατιωτικές επιχειρήσεις τις τελευταίες 48 ώρες, χρησιμοποιώντας μια σειρά από βαλλιστικούς πυραύλους και αεροσκάφη. Το πρώτο drone στόχευσε το κτίριο του Υπουργείου Άμυνας στην πρωτεύουσα της Σαουδικής Αραβίας, Ριάντ. Το δεύτερο στόχευσε το Διεθνές Αεροδρόμιο Βασιλιά Φαχντ στη Νταμάμ, διαταράσσοντας την εναέρια κυκλοφορία. Η τρίτη επιχείρηση στόχευσε την Aramco στο Γιανμπού, δέχθηκε άμεσο πλήγμα και προκάλεσε πυρκαγιά στην στοχευμένη τοποθεσία. Η τέταρτη επιχείρηση στόχευσε το Διεθνές Αεροδρόμιο Άμπχα.
Οι δυνάμεις της Υεμένης προελαύνουν!! Απελευθέρωσαν το Wadi al-ArinAl-Murabba – την πρώτη γειτονιά στα δυτικά προάστια της πόλης #Taiz . Ολόκληρη η περιοχή Jabal Khan βρίσκεται πλέον υπό τον πλήρη έλεγχο του Υεμενικού στρατού. Οι συγκρούσεις έχουν φτάσει πλέον στον δρόμο 30 και στη γειτονιά Al-Maliha.
 
Έφτασε ένας αριθμός στρατιωτικών μισθοφορων ηγετών που βρίσκονταν στην πόλη του Taiz στην Aden, με επικεφαλήςτον Ταγματάρχα / Abdulhakim Dokum – Αρχηγός του 5ου Τάγματος Προεδρικής Φρουράςτον Asim Hammoud Al-Asabhi – Αξιωματικός του 145ου Τάγματος και γιο του Αρχηγού του 145ου Τάγματος και αυτό ως φυγή από τις μάχες της πόλης του #Taiz.
 
Μεταπολεμική επαρχία #Taiz μετά την απελευθέρωση: έναρξη της ανακαίνισης του δρόμου! Το έργο της #Ansarullah δεν σταματά μόνο και μόνο επειδή την απελευθέρωσε μέσω ένοπλης επανάστασης. Την ανοικοδομούν επίσης. Γι’ αυτό αποτελούν το πρωτοποριακό κίνημα για τον λαό της Υεμένης.
-#Ιran:  Κύμα  της Επιχείρησης «#Αληθινή_Υπόσχεση_4»
Οι ΗΠΑ επιτέθηκαν ξανά στο Ιράν. Δύο ιρανικοί εκτοξευτές πυραύλων χτυπήθηκαν στο Σιρίκ από αμερικανικό UCAV.
 Το Ναυτικό των IRGC του Ιράν κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι ενθαρρύνουν πλοία να διασχίσουν αυτό που χαρακτήρισε «παράνομο, ναρκοθετημένο πέρασμα» και προειδοποίησε ότι η συνεχιζόμενη δραστηριότητα θα μπορούσε να πυροδοτήσει επιθέσεις σε αμερικανικές βάσεις σε όλη την περιοχή. «Αυτή είναι μια σοβαρή προειδοποίηση», δήλωσε το Ναυτικό των IRGC.
Ο Ταξίαρχος Αμιρ Χατάμι, Αρχηγός του Ιρανικού Στρατού, επισκέφθηκε μια υπόγεια εγκατάσταση που παράγει μονοδρομικά επιθετικά (OWA) drones Arash. Δήλωσε ότι οι ένοπλες δυνάμεις συνεχίζουν να επεκτείνουν τις υπόγειες εγκαταστάσεις παραγωγής τους για να παράγουν τον εξοπλισμό που χρειάζονται.
-#US: O #Συνασπισμος_Επσταιν ετοιμαζεται για τον Μεγαλο πολεμο….!!!Η αμερικανική πρεσβεία στο Ριάντ ζήτησε από όλους τους Αμερικανούς υπαλλήλους και τις οικογένειές τους να εγκαταλείψουν το Βασίλειο το ταχύτερο δυνατόν.
Οι ΗΠΑ φέρονται να αποσύρουν στρατιωτικό προσωπικό από βάσεις στην Ιορδανία, το Κατάρ και το Κουβέιτ, καθώς αυξάνονται οι φόβοι για μια ακόμη αντιπαράθεση με το Ιράν. Λέγεται επίσης ότι η Ουάσινγκτον μειώνει το διπλωματικό προσωπικό σε όλη τη Μέση Ανατολή και απομακρύνει μέλη οικογενειών αμερικανικού προσωπικού. Η απομάκρυνση του προσωπικού από ευάλωτες εγκαταστάσεις θα μείωνε τις πιθανές απώλειες, ενώ παράλληλα θα έδινε στους Αμερικανούς διοικητές μεγαλύτερη ευελιξία σε μια κρίση. Η ταυτόχρονη μείωση του στρατιωτικού και διπλωματικού προσωπικού υποδηλώνει ότι η Ουάσινγκτον προετοιμάζεται για την πιθανότητα μιας ευρύτερης περιφερειακής κλιμάκωσης.
 
-#Κurdistan: Ο ηγέτης της #HPG Murat Karayılan μιλάει για Γυφτους, Βεδουίνους που φέρουν προκλήσεις στην πόλη Hasake: «Ποιοι είστε εσείς που βγαίνετε και απαιτείτε την είσοδο του “κράτους”; Εμείς είμαστε το κράτος εδώ».
-#Israel: Δήλωση του Υπουργείου Εξωτερικών: «Το Ισραήλ καταδικάζει έντονα την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης να επικυρώσει τη Μνημόνιο Κατανόησης σχετικά με τις θαλάσσιες ζώνες αρμοδιότητας μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης. Η συμφωνία αυτή #παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα των συμμάχων μας στην περιοχή. Είναι λυπηρό ότι πάλι παρατηρούμε την προσπάθεια της Τουρκίας να υπονομεύσει τη σταθερότητα στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.»
 Ο Netanyahu δηλώνει ότι το Ιράν εργάζεται ξανά για πυρηνική βόμβα και εξακολουθεί να ονειρεύεται αλλαγή καθεστώτος: «Ο Μοτζτάμπα έχει αποφασίσει να ακολουθήσει τα βήματα του πατέρα του. Το Ιράν προσπαθεί ξανά να αναπτύξει Πυρηνικές Βόμβες Υπάρχει μόνο ένας τρόπος να εξαλειφθεί αυτή η απειλή οριστικά: να ανατραπεί το καθεστώς στο Ιράν»
Νετανιάχου: «Ο Μπεν-Γκβιρ θα είναι ανώτερος υπουργός σε ΟΠΟΙΑΔΗΠΟΤΕ κυβέρνηση σχηματίσουμε..
Οι ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες φέρονται να εκτιμούν ότι η #Χαμάς δεν σχεδιάζει να παραδώσει τα όπλα της και αντίθετα εργάζεται για την ανοικοδόμηση των στρατιωτικών της δυνατοτήτων και την προετοιμασία νέων επιθέσεων.
-#Syria: Συγκρούσεις λαμβάνουν χώρα μεταξύ ομάδων του #HTS στη Δαμασκό, την πρωτεύουσα της Συρίας.
 Ο «Ali Qarmeh», από τη σουνιτική κοινότητα, σκοτώθηκε αφού πυροβολήθηκε από ενόπλους που επέβαιναν σε μοτοσικλέτα, στην αρχή της γειτονιάς του Δρόμου Masyaf, πίσω από το εργοστάσιο καπνού στην πόλη Hama.
-#Rum:  Χάμα : Χριστιανός έμπορος χρυσού απήχθη στη #Σουκαϊλαμπίγια. Ο χρυσοχόος “Maher Nawras Sankari” απήχθη μπροστά από το σπίτι του στην πόλη Σουκαϊλαμπίγια.
 
Τρεις ορθόδοξοι νέοι της Σελεύκειας (Συρία) συνελήφθησαν από τις αρχές και αγνοείται η τύχη τους.
-#Druze: Ερχοντια πληροφοριες οτι θα ξεκινήσει ο Ισραηλινός Στρατός στρατιωτική επιχείρηση στη Συρία στην οποία θα παίξει ρόλο η Εθνοφρουρά των Δρούζων.
-#Rojava: Ο σχηματισμός μιας νέας στρατιωτικής ταξιαρχίας για την πόλη Hasakah, στη Ροζάβα του Κουρδιστάν. Η ταξιαρχία θα αποτελείται από 1.500 μαχητές και θα είναι υπεύθυνη για την ασφάλεια της Hasakah.
Ο σχηματισμός της Ταξιαρχίας #Afrin, η οποία θα αποτελείται από 1.500 μαχητές, βρίσκεται σε στάδιο ολοκλήρωσης. 1.700 μαχητές του YPG θα αναλάβουν το έργο της προστασίας των συνόρων της Rojava.
Χιλιάδες πολίτες από πόλεις της Ροζάβα του Κουρδιστάν συμμετείχαν σε τελετή μνήμης που πραγματοποιήθηκε για 69 αντάρτες των YJA Star και #HPG που μαρτύρησαν σε διαφορετικά χρόνια.
-#Afghanistan: Mαχητές του Εθνικού Μετώπου Αντίστασης (#NRF)  σκότωσαν τον αξιωματούχο του τμήματος των Ταλιμπάν, Rahmatullah, στην περιοχή Ahmadabad, στην επαρχία Paktia.
-#Turkey: Ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ θα επισκεφθεί την Τουρκία. Οι συζητήσεις θα περιλαμβάνουν μη επανδρωμένα αεροσκάφη, πυρηνική ενέργεια και LNG. Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης αναμένεται να υπογραφούν τέσσερις συμφωνίες.
-#Hellas: Mε αφορμη το παρανομο τουρκολιβικο μνημονιο , θεση μας ειναι ξεκαθαρη και προτεινουμε : 1) Aμεσα 12 μιλια   γυρω απο την Κρητη και την Γαυδο.Και μονομερη ΑΟΖ χωρις την εγκριση της Λιβυης ,με βαση την μεση γραμμη.
2) Αμεσα ανακυρηξη #ΑΟΖ με Κυπρο.
3) Αν συνεχισουν τiς προκλισεις πιο εντονα οι Τουρκοι ,10 μιλια σε ολο το Αιγαιο, και αν συνεχισουν πιο εντονα 12 μιλια παντου.
Επειδη ομως ο Μητσοτακης ειναι μεχρι τωρα κουβεντες παχιες και #ΑΝΙΚΑΝΟΣ ,δεν θα κανει τιποτα απ αυτα και θα βαλει μονο τα τρολ και τα φιλοκηβερνητικα να λενε αερολογιες.( ενδεχομενος μονο 12 Μιλια στην Κρητη -Γαυδο να κανει που ειναι και το πιο ευκολο… .,) μακαρι να εκανε 12 μιλια!! Πρωτος θα του ελεγα Ευγε!! .Στο δια ταυτα ,η Τουρκια θα κανει πολυ πιο μεγαλη προκλιση,οτι ειχει πει ο Οσιος Παισιος ,αυτο θα γινει._
-#Rum_Pontos: Ένα ανδρικό πτώμα βρέθηκε ξεβρασμένο στην ακτή της Μαύρης Θάλασσας στην Κασταμονή.
 Στην περιοχή #Γιαγλιντερέ, η απαιτητική διαδικασία ξήρανσης φουντουκιών, παρεμποδίζεται από τις συνεχείς βροχοπτώσεις και το απότομο έδαφος της περιοχής.
Όσοι θέλετε να κοινοποιείτε την σελίδα διότι η κρατική ΕΡΤ και τα λεγόμενα μεγάλα κανάλια δεν τα δείχνουν αυτά προς το παρόν. “Ουδέν νεότερον από το Ανατολικό Μέτωπο”

Το Ιράν απαντά στη «μητέρα όλων των βομβών» με τον «Πατέρα των Βομβών»

3

  • Το Ιράν προετοιμάζεται να αποκαλύψει την «Πατέρα των Βομβών» ως απάντηση στη «Μητέρα όλων των βομβών» των ΗΠΑ, σύμφωνα με τον εκπρόσωπο των Φρουρών της Επανάστασης, Χοσεΐν Μοχέμπι.
  • Ο Μοχέμπι δήλωσε ότι η νέα βόμβα θα είναι η «ισχυρότερη όλων των εποχών» και ότι βρίσκεται σε στάδιο προετοιμασίας.
  • Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει αφήσει να εννοηθεί ότι η «Μητέρα των Βομβών» μπορεί να χρησιμοποιηθεί κατά ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων στο μέλλον.

Απάντηση στις ΗΠΑ και τη «Μητέρα όλων των βομβών» ετοιμάζει το Ιράν, σύμφωνα με τον Εκπρόσωπο των Φρουρών της Επανάστασης, Χοσεΐν Μοχέμπι.

Ο Μοχέμπι δήλωσε ότι η χώρα του προετοιμάζεται να αποκαλύψει την «ισχυρότερη βόμβα όλων των εποχών», την οποία χαρακτήρισε ως τον «Πατέρα των Βομβών», αναφερόμενος στις στρατιωτικές δυνατότητες της Τεχεράνης σε δηλώσεις που μεταδόθηκαν από το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Young Journalists Club.

Όπως ανέφερε, οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν χρησιμοποιήσει στο παρελθόν τη λεγόμενη «Μητέρα των Βομβών», προσθέτοντας: «Βρισκόμαστε στο στάδιο της προετοιμασίας για την αποκάλυψη του “Πατέρα των Βομβών”. Πρόκειται για κάτι νέο για τον εχθρό», χωρίς να δώσει περαιτέρω λεπτομέρειες.

Υπενθυμίζεται ότι την περασμένη Παρασκευή, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί η βόμβα GBU-43/B, γνωστή ως «Μητέρα των Βομβών», για την πλήξη ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων.

Η βόμβα GBU-43/B ζυγίζει περίπου 9.800 κιλά και θεωρείται μία από τις μεγαλύτερες συμβατικές, μη πυρηνικές βόμβες στο οπλοστάσιο των Ηνωμένων Πολιτειών.

Mε πληροφορίες από ΕΡΤ

https://www.sigmalive.com/news/international/1334436/to-iran-apanta-sti-mitera-olon-ton-vomvwn-me-ton-patera-ton-bomvwn

Συνέλαβαν Τούρκο αντιστράτηγο στον Άγιο Δομέτιο με 346 kg λαθραίου κρέατος

0

Ένας συνταξιούχος αντιστράτηγος, «διοικητής» των «τουρκικών ειρηνευτικών δυνάμεων Κύπρου» με τα αρχικά Β.Μ, συνελήφθη στο οδόφραγμα του Αγίου Δομερίου κατά τον έλεγχο του οχήματός του στο τ/κ σημείο ελέγχου όταν στο πορτμπαγκάζ εντοπίστηκαν 305 κιλά λαθραίου κρέατος.

Σύμφωνα με τη Γενί Μπακίς, ο ίδιος είχε συλληφθεί και παλαιότερα όταν προσπάθησε να περάσει 3 βαλίτσες καπνό τσιγάρων από τη διέλευση VIP του παράνομου αεροδρομίου Τύμπου.

Επέστρεφε στα κατεχόμενα όπου διαμένει στην Κερύνεια από τις ελεύθερες περιοχές. Στην κατοχή του εντοπίστηκαν συνολικά 305,40 κιλά βοδινό χωρίς κόκαλα και 41 κιλά λίπος ουράς αρνιού, συνολικής αξίας 411.370 ΤΛ (7.472 ευρώ περίπου). Τα προϊόντα κατασχέθηκαν ως τεκμήρια και ο ύποπτος συνελήφθη επ’ αυτοφώρω. Οδηγήθηκε στο «δικαστήριο» το οποίο τον άφησε ελεύθερο με απαγόρευση εξόδου από το ψευδοκράτος, εγγύηση 80.000 ΤΛ (1255 ευρώ περίπου) σε μετρητά, υπογραφή εγγύησης 600.000 ΤΛ (10.909 ευρώ) από δύο εγγυητές και την εμφάνισή του στο τμήμα μία φορά την εβδομάδα.

Πηγή: ΚΥΠΕ

https://www.sigmalive.com/news/local/1334479/sinelifthi-tourkos-antistratighos-me-305-kila-lathraio-kreas-sto-odofraghma