Αρχική Blog Σελίδα 66

Κορυφαίοι μαθηματικοί είναι εξοργισμένοι με τις μεθόδους της OpenAI.

Από
anixneuseis
-
1

Η τεχνητή νοημοσύνη κατακτά τα μαθηματικά — αλλά τι μπορεί να χαθεί;

Στέφανι Στούντερ Ανώτερη ψηφιακή συντάκτρια

Photograph: Graham Dickie/The New York Times/

Το δημοσίευμα του Economist εξετάζει μια διαμάχη που ξεπερνά κατά πολύ ένα δύσκολο μαθηματικό πρόβλημα. Στο επίκεντρο βρίσκεται η ανακοίνωση της OpenAI ότι ένα πειραματικό σύστημά της παρήγαγε προτεινόμενη λύση για το πρόβλημα ύπαρξης και ομαλότητας των εξισώσεων Navier–Stokes, ένα από τα επτά περίφημα «Προβλήματα της Χιλιετίας».

Η εξέλιξη παρουσιάζεται ως εντυπωσιακή απόδειξη των νέων ικανοτήτων της τεχνητής νοημοσύνης. Ταυτόχρονα, όμως, προκάλεσε την έντονη αντίδραση κορυφαίων μαθηματικών, οι οποίοι φοβούνται ότι ο τρόπος με τον οποίο οι εταιρείες χρησιμοποιούν τα μαθηματικά ως πεδίο ανταγωνισμού μπορεί να υπονομεύσει τις ίδιες τις βάσεις της επιστημονικής δραστηριότητας.

Τι είναι οι εξισώσεις Navier–Stokes

Οι εξισώσεις Navier–Stokes περιγράφουν την κίνηση των ρευστών. Χρησιμοποιούνται για τη μοντελοποίηση φαινομένων όπως:

  • η ροή του αέρα γύρω από τα φτερά ενός αεροπλάνου,
  • τα θαλάσσια ρεύματα και η κυκλοφορία της ατμόσφαιρας,
  • η κίνηση του αίματος,
  • ο καπνός και οι αναταράξεις,
  • η συμπεριφορά του πλάσματος στο εσωτερικό άστρων.

Το ανοιχτό μαθηματικό πρόβλημα δεν είναι εάν οι εξισώσεις λειτουργούν πρακτικά —χρησιμοποιούνται ήδη ευρύτατα— αλλά εάν, υπό τις συνθήκες που ορίζει το πρόβλημα, οι λύσεις τους παραμένουν πάντοτε ομαλές ή μπορούν να αναπτύξουν μια «ανωμαλία» σε πεπερασμένο χρόνο. Με απλά λόγια, οι μαθηματικοί αναζητούν εάν υπάρχει περίπτωση ορισμένες ποσότητες να παύσουν να συμπεριφέρονται κανονικά και να οδηγηθούν θεωρητικά στο άπειρο.

Η OpenAI ανακοίνωσε ότι το σύστημά της παρήγαγε μια απόδειξη σύμφωνα με την οποία οι εξισώσεις μπορούν να εμφανίσουν τέτοια ανωμαλία. Παρουσίασε τόσο το μαθηματικό κείμενο όσο και μια τυπική απόδειξη στη γλώσσα Lean, η οποία επιτρέπει τον μηχανικό έλεγχο των λογικών βημάτων. Η ίδια η εταιρεία χρησιμοποιεί προσεκτικότερη διατύπωση από αρκετά δημοσιεύματα: μιλά για «προτεινόμενη λύση», η οποία πρέπει να αξιολογηθεί από την επιστημονική κοινότητα. (OpenAI)

Μια εντυπωσιακή επίδοση, όχι ακόμη οριστικά κατοχυρωμένη λύση

Η ύπαρξη μιας τυπικής απόδειξης σε Lean αποτελεί σημαντικό στοιχείο, διότι περιορίζει την πιθανότητα να υπάρχουν απλά λογικά κενά. Δεν λύνει όμως αυτόματα όλα τα ζητήματα.

Πρέπει να εξακριβωθεί ότι:

  1. Η τυπική διατύπωση αντιστοιχεί ακριβώς στο αρχικό πρόβλημα του Clay Mathematics Institute.
  2. Οι υποθέσεις που χρησιμοποιούνται δεν αλλάζουν ουσιωδώς το ερώτημα.
  3. Η απόδειξη είναι μαθηματικά σημαντική και όχι αποτέλεσμα κάποιας τεχνικής παράκαμψης.
  4. Οι ειδικοί του πεδίου μπορούν να την εξετάσουν, να την κατανοήσουν και να την εντάξουν στην υπάρχουσα γνώση.

Επομένως, η ανακοίνωση δεν πρέπει να συγχέεται με την οριστική αναγνώριση μιας λύσης. Στα μαθηματικά, ιδιαίτερα σε προβλήματα αυτού του μεγέθους, η αποδοχή απαιτεί εκτενή ανεξάρτητο έλεγχο. Η ανακοίνωση της OpenAI, πάντως, ισχυρίζεται συγκεκριμένα ότι η απόδειξη κατασκευάζει ανωμαλία χωρίς εξωτερική εξαναγκαστική δύναμη, διαφοροποιώντας την από συγγενές αποτέλεσμα των Levent Alpöge και Tristan Buckmaster που περιλάμβανε εξωτερική forcing. (OpenAI)

Η αντίδραση των μαθηματικών

Η αντιπαράθεση δεν περιορίζεται στο εάν η απόδειξη είναι σωστή. Είκοσι πέντε κάτοχοι του Μεταλλίου Fields —μεταξύ τους ο Terence Tao— υπέγραψαν δημόσια δήλωση προειδοποιώντας για μια «σοβαρή αναντιστοιχία» ανάμεσα στους στόχους των εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης και στους στόχους της μαθηματικής κοινότητας.

Το Μετάλλιο Fields θεωρείται η σημαντικότερη διάκριση στα μαθηματικά. Επομένως, μια κοινή παρέμβαση τόσων βραβευμένων επιστημόνων έχει ιδιαίτερο βάρος.

Οι υπογράφοντες δεν υποστηρίζουν απλώς ότι η τεχνητή νοημοσύνη κάνει λάθη. Η ανησυχία τους είναι βαθύτερη: ακόμη και όταν ένα σύστημα παράγει σωστές αποδείξεις, μπορεί να αλλάξει τη μαθηματική έρευνα με τρόπο που υποβαθμίζει την κατανόηση, την εκπαίδευση, τη συνεργασία και την πνευματική συνέχεια του κλάδου. (lemonde.fr)

Η κορυφή του Έβερεστ

Ο Economist μεταφέρει μια χαρακτηριστική παρομοίωση: άλλο είναι να ανέβει κανείς στην κορυφή του Έβερεστ και άλλο να μεταφερθεί εκεί με ελικόπτερο ή να ριχτεί με αλεξίπτωτο.

Και στις δύο περιπτώσεις βρίσκεται στο ίδιο σημείο. Μόνο στην πρώτη, όμως, έχει διανύσει τη διαδρομή, έχει αντιμετωπίσει τα εμπόδια και έχει αποκτήσει τη γνώση που προσφέρει η ανάβαση.

Με τον ίδιο τρόπο, μια τελική μαθηματική απόδειξη μπορεί να είναι σωστή αλλά να μην προσφέρει στους ανθρώπους την κατανόηση που προκύπτει από τη διαδικασία της ανακάλυψης. Για τους επικριτές, τα μαθηματικά δεν είναι ένας κατάλογος προβλημάτων που περιμένουν απλώς μια σωστή απάντηση. Είναι μια ανθρώπινη δραστηριότητα δημιουργίας εννοιών, ανάπτυξης μεθόδων και μετάδοσης γνώσης.

Από τη σπανιότητα στην πληθώρα αποδείξεων

Μέχρι σήμερα, ένα μεγάλο μέρος της μαθηματικής προόδου περιοριζόταν από τη δυσκολία παραγωγής αποδείξεων. Οι ερευνητές μπορούσαν να αφιερώσουν χρόνια ή και δεκαετίες σε ένα μόνο πρόβλημα.

Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αντιστρέψει αυτή την κατάσταση. Ο Terence Tao έχει μιλήσει για πιθανή μετάβαση από μια εποχή «σπανιότητας αποδείξεων» σε μια εποχή «αφθονίας αποδείξεων». Τα συστήματα θα μπορούν ενδεχομένως να παράγουν περισσότερα αποτελέσματα από όσα οι άνθρωποι μπορούν να ελέγξουν, να κατανοήσουν και να αξιοποιήσουν. (axios.com)

Αυτό δημιουργεί ένα παράδοξο: μπορεί να αποκτήσουμε περισσότερη μαθηματική γνώση σε τυπικό επίπεδο, αλλά μικρότερη πραγματική κατανόηση. Η επιστημονική κοινότητα κινδυνεύει να κατακλυστεί από ορθές αλλά αδιαφανείς αποδείξεις, χωρίς να διαθέτει αρκετούς ειδικούς για να εξηγήσουν γιατί είναι σημαντικές ή πώς συνδέονται μεταξύ τους.

Ο κίνδυνος για τους νέους ερευνητές

Η εξέλιξη επηρεάζει ιδιαίτερα τους διδακτορικούς φοιτητές και τους νέους πανεπιστημιακούς. Η επιλογή ενός δύσκολου προβλήματος αποτελεί ήδη μεγάλο επαγγελματικό ρίσκο: ένας ερευνητής μπορεί να εργαστεί για χρόνια χωρίς αποτέλεσμα.

Εάν μια εταιρεία με τεράστια υπολογιστική ισχύ μπορεί ξαφνικά να αναπτύξει χιλιάδες πράκτορες τεχνητής νοημοσύνης πάνω στο ίδιο πρόβλημα, ο νέος μαθηματικός κινδυνεύει να δει την εργασία του να ξεπερνιέται πριν προλάβει να τη δημοσιεύσει. Αυτό μπορεί να αποθαρρύνει τους ανθρώπους από την ενασχόληση με φιλόδοξα ερωτήματα και να τους οδηγήσει σε ασφαλέστερες αλλά λιγότερο δημιουργικές επιλογές.

Συνεργασία ή αγώνας δρόμου;

Η μαθηματική έρευνα βασίζεται παραδοσιακά στη σταδιακή ανταλλαγή ιδεών. Οι ερευνητές παρουσιάζουν ημιτελή αποτελέσματα σε σεμινάρια, συζητούν αποτυχημένες προσεγγίσεις και μοιράζονται εικασίες με συναδέλφους.

Εάν οι συνομιλίες με εργαλεία AI ή τα μη δημοσιευμένα προσχέδια μπορούν να συμβάλουν στην εκπαίδευση ή στη λειτουργία εταιρικών συστημάτων, οι επιστήμονες μπορεί να γίνουν περισσότερο επιφυλακτικοί. Η εμπιστοσύνη υποχωρεί και η ανοιχτή συνεργασία αντικαθίσταται από μυστικότητα.

Στη συγκεκριμένη υπόθεση διατυπώθηκαν ερωτήματα για τη σχέση της ανακοίνωσης της OpenAI με προηγούμενη, μη δημοσιευμένη εργασία των Alpöge και Buckmaster. Η OpenAI υποστηρίζει ότι το αποτέλεσμά της είναι διαφορετικό. Η διαμάχη, όμως, ανέδειξε την ανάγκη για πολύ σαφέστερους κανόνες σχετικά με:

  • την προέλευση των ιδεών,
  • την πρόσβαση σε μη δημοσιευμένο υλικό,
  • την αναγνώριση της ανθρώπινης συμβολής,
  • τη χρήση συνομιλιών και δεδομένων ερευνητών,
  • και την ευθύνη για μια απόδειξη που παράγεται κυρίως από μηχανή.

Ποιος θεωρείται συγγραφέας;

Μια επιστημονική δημοσίευση δεν είναι μόνο ένα σύνολο σωστών προτάσεων. Οι συγγραφείς αναλαμβάνουν ευθύνη για το αποτέλεσμα, εξηγούν τη μέθοδο, απαντούν σε ενστάσεις και τοποθετούν την εργασία τους μέσα στην ιστορία του πεδίου.

Ένα σύστημα AI δεν μπορεί να αναλάβει αυτή την κοινωνική και επιστημονική ευθύνη. Επομένως, προκύπτουν δύσκολα ερωτήματα: Ποιος πρέπει να υπογράφει μια απόδειξη που κατασκευάστηκε από χιλιάδες αυτοματοποιημένους πράκτορες; Οι μηχανικοί του συστήματος, οι μαθηματικοί που έλεγξαν το αποτέλεσμα, η εταιρεία ή όλοι μαζί; Και ποιος φέρει την ευθύνη εάν αργότερα εντοπιστεί θεμελιώδες σφάλμα;

Η Διακήρυξη του Λέιντεν για την Τεχνητή Νοημοσύνη και τα Μαθηματικά επιχειρεί να δημιουργήσει αρχές για τέτοια ζητήματα. Τονίζει την ανάγκη διαφάνειας, σωστής αναγνώρισης της συμβολής, ανθρώπινης ευθύνης και προστασίας της συλλογικής φύσης της μαθηματικής γνώσης. (leidendeclaration.ai)

Η αισιόδοξη πλευρά

Οι αντιδράσεις δεν σημαίνουν ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν μπορεί να ωφελήσει τα μαθηματικά. Οι δυνατότητες είναι τεράστιες.

Ένα αξιόπιστο σύστημα θα μπορούσε:

  • να ελέγχει περίπλοκες αποδείξεις,
  • να βρίσκει αντιπαραδείγματα,
  • να εξερευνά χιλιάδες πιθανές διαδρομές,
  • να συνδέει απομακρυσμένα πεδία,
  • να μετατρέπει ανεπίσημα επιχειρήματα σε τυπικά επαληθεύσιμες αποδείξεις,
  • να επιταχύνει εφαρμογές στη φυσική, την ιατρική, τη μηχανική και την πληροφορική.

Η OpenAI έχει ήδη παρουσιάσει σειρά αποτελεσμάτων σε γεωμετρία, κρυπτογραφία, θεωρία πολυπλοκότητας, θεωρία ομάδων και άλλα πεδία. Σε ορισμένες περιπτώσεις, διακεκριμένοι μαθηματικοί έχουν χαρακτηρίσει τις ιδέες των μοντέλων πρωτότυπες και ουσιαστικές. (openai.com)

Το ουσιαστικό ερώτημα, επομένως, δεν είναι εάν πρέπει να απαγορευτεί η AI στα μαθηματικά. Είναι ποιον σκοπό πρέπει να υπηρετεί.

Το πραγματικό δίλημμα

Ο Economist τοποθετεί τη διαμάχη μέσα σε ένα ευρύτερο πρόβλημα της εποχής: τι συμβαίνει όταν μια τεχνολογία μάς δίνει το αποτέλεσμα χωρίς να απαιτεί να κατανοήσουμε τη διαδικασία;

Το ίδιο ερώτημα εμφανίζεται στην εκπαίδευση. Αν οι μαθητές χρησιμοποιούν την AI για να γράφουν κείμενα ή να λύνουν προβλήματα πριν αποκτήσουν τις βασικές δεξιότητες, μπορεί να παρουσιάζουν σωστές απαντήσεις χωρίς να έχουν αναπτύξει κρίση. Η υπόθεση ότι αυτό δεν πειράζει, επειδή θα έχουν πάντοτε στη διάθεσή τους έναν ψηφιακό βοηθό, παραβλέπει ότι για να αξιολογήσει κανείς μια απάντηση πρέπει ήδη να διαθέτει γνώση.

Το PISA καταγράφει υποχώρηση των επιδόσεων των 15χρονων στις ανεπτυγμένες χώρες: σύμφωνα με το newsletter, οι σημερινοί δεκαπεντάχρονοι αποδίδουν στην ανάγνωση περίπου στο επίπεδο δεκατετράχρονων πριν από μία δεκαετία. Η AI μπορεί να καλύψει επιφανειακά αυτό το κενό, αλλά μπορεί επίσης να το διευρύνει εάν αντικαταστήσει την προσπάθεια που απαιτείται για να οικοδομηθεί πραγματική κατανόηση.

Συμπέρασμα

Η ανακοίνωση για τις Navier–Stokes μπορεί να αποτελεί ιστορική στιγμή. Δεν γνωρίζουμε ακόμη εάν η προτεινόμενη απόδειξη θα επικυρωθεί πλήρως ούτε ποια θα είναι η μακροπρόθεσμη σημασία της. Είναι όμως ήδη σαφές ότι τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης πλησιάζουν —ή έχουν ήδη εισέλθει— σε πεδία πρωτότυπης μαθηματικής έρευνας.

Η προειδοποίηση των κορυφαίων μαθηματικών δεν αφορά μόνο την προστασία ενός επαγγέλματος. Αφορά τον κίνδυνο να συγχέουμε την παραγωγή σωστών αποτελεσμάτων με την ανθρώπινη γνώση. Μπορεί μια μηχανή να μας μεταφέρει στην κορυφή. Εάν όμως δεν γνωρίζουμε τη διαδρομή, δεν μπορούμε να είμαστε βέβαιοι ότι έχουμε πραγματικά κατανοήσει πού βρισκόμαστε.

Πηγή: The Economist, «OpenAI’s apparent maths breakthrough raises profound questions» και newsletter The Economist Today, 13 Σεπτεμβρίου 2026. Συμπληρωματικές πηγές: επίσημη ανακοίνωση της OpenAI και δημόσιες δηλώσεις των μαθηματικών.

Η παγκόσμια τάξη καταρρέει — αλλά τι θα ακολουθήσει;

Από
anixneuseis
-
2

Η παγκόσμια τάξη καταρρέει: Η πρόταση του Charles Kupchan για τον κόσμο που έρχεται

Η διεθνής τάξη που οικοδομήθηκε μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και κυριάρχησε, υπό την ηγεσία των Ηνωμένων Πολιτειών, μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου βρίσκεται σε διαδικασία αποσύνθεσης. Το ερώτημα δεν είναι πλέον εάν ο κόσμος εισέρχεται σε μια νέα εποχή, αλλά ποιο σύστημα μπορεί να αντικαταστήσει το παλαιό χωρίς η μετάβαση να οδηγήσει σε γενικευμένη σύγκρουση.

Αυτό είναι το κεντρικό θέμα του δοκιμίου του καθηγητή Διεθνών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Georgetown, Charles A. Kupchan, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Foreign Policy με τίτλο «The World’s Only Real Hope of Maintaining Order». Ο Kupchan υποστηρίζει ότι η επιστροφή στην παλιά, δυτικοκεντρική φιλελεύθερη τάξη δεν είναι πλέον ρεαλιστική. Προτείνει, αντίθετα, ένα πιο ευέλικτο και πολυκεντρικό σύστημα παγκόσμιας διακυβέρνησης, το οποίο θα συνδυάζει την περιφερειακή αυτονομία με τη συνεννόηση μεταξύ των σημαντικότερων διεθνών δυνάμεων. (foreignpolicy.com)

Το τέλος της δυτικής κυριαρχίας

Κατά τον Kupchan, η σημερινή κρίση δεν αποτελεί μια προσωρινή παρέκκλιση που μπορεί να διορθωθεί με την εκλογή διαφορετικών κυβερνήσεων ή με την αναβίωση της παραδοσιακής αμερικανικής ηγεσίας. Πρόκειται για μια βαθύτερη, διαρθρωτική αλλαγή, η οποία οφείλεται στη σταδιακή διάχυση της οικονομικής, πολιτικής και στρατιωτικής ισχύος.

Η Δύση εξακολουθεί να διαθέτει τεράστιες δυνατότητες, αλλά δεν απολαμβάνει πλέον τη σχεδόν αδιαμφισβήτητη υπεροχή που είχε μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης. Η άνοδος της Κίνας, η ενίσχυση της Ινδίας, η επανεμφάνιση της Ρωσίας ως αναθεωρητικής δύναμης και η αυξανόμενη αυτοπεποίθηση χωρών του Παγκόσμιου Νότου δημιουργούν ένα διεθνές σύστημα με περισσότερα κέντρα ισχύος.

Η μετατόπιση αυτή πραγματοποιείται τόσο από τη Δύση προς την Ανατολή όσο και από τον ανεπτυγμένο Βορρά προς τον Νότο. Το αποτέλεσμα είναι ένας αποκεντρωμένος κόσμος, στον οποίο καμία δύναμη δεν μπορεί να επιβάλλει μόνη της κανόνες με καθολική ισχύ.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν εξαιρετικά ισχυρές, αλλά δεν μπορούν πλέον να λειτουργούν ως ο μοναδικός εγγυητής της διεθνούς τάξης. Ταυτόχρονα, η Κίνα, η Ρωσία και οι αναδυόμενες δυνάμεις δεν έχουν ούτε τη δυνατότητα ούτε την κοινή βούληση να αναλάβουν συλλογικά αυτόν τον ρόλο. Έτσι δημιουργείται ένα επικίνδυνο κενό ανάμεσα στην παρακμή του παλαιού συστήματος και στην απουσία ενός συμφωνημένου νέου.

Η εσωτερική κρίση των δυτικών δημοκρατιών

Η γεωπολιτική μετατόπιση αποτελεί μόνο τη μία πλευρά του προβλήματος. Η δεύτερη αφορά τις μεγάλες οικονομικές και κοινωνικές ανατροπές στο εσωτερικό των δυτικών κοινωνιών.

Ο συνδυασμός αυτοματοποίησης και ελεύθερου εμπορίου αποδυνάμωσε το κοινωνικό συμβόλαιο της βιομηχανικής εποχής. Εκατομμύρια θέσεις εργασίας στη μεταποίηση μεταφέρθηκαν σε χώρες χαμηλότερου κόστους, ενώ η τεχνολογική πρόοδος περιόρισε την ανάγκη για ανθρώπινη εργασία σε παραδοσιακούς κλάδους. Πολλοί εργαζόμενοι μετακινήθηκαν προς τον τομέα των υπηρεσιών, συχνά με χαμηλότερους μισθούς και μικρότερη εργασιακή ασφάλεια.

Η τεχνητή νοημοσύνη ενδέχεται να επεκτείνει αυτή την αναστάτωση σε επαγγέλματα που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν σχετικά ασφαλή. Δεν απειλούνται πλέον μόνο οι χειρωνακτικές και βιομηχανικές εργασίες, αλλά και θέσεις στον διοικητικό, επιστημονικό και δημιουργικό τομέα.

Η οικονομική ανασφάλεια, η διεύρυνση των ανισοτήτων και η υποχώρηση της μεσαίας τάξης υπονόμευσαν το πολιτικό κέντρο που στήριζε τη φιλελεύθερη διεθνή πολιτική. Παράλληλα, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ενίσχυσαν την πόλωση, μετατρέποντας τις οικονομικές και κοινωνικές δυσαρέσκειες σε πολιτική οργή.

Από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο μέχρι και τις πρώτες δεκαετίες του 21ου αιώνα, η αμερικανική εξωτερική πολιτική στηριζόταν σε μια ευρεία διακομματική συναίνεση. Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικανοί διαφωνούσαν σε επιμέρους επιλογές, αλλά αποδέχονταν σε γενικές γραμμές τις συμμαχίες, το ελεύθερο εμπόριο και τον διεθνή ηγετικό ρόλο των ΗΠΑ. Αυτή η συναίνεση έχει καταρρεύσει.

Ο Τραμπ ως σύμπτωμα και όχι ως μοναδική αιτία

Στην ανάλυση του Kupchan, ο Ντόναλντ Τραμπ αποτελεί περισσότερο σύμπτωμα της κρίσης παρά τη βασική αιτία της. Η πολιτική του άνοδος εκφράζει την οργή απέναντι στις ελίτ, στην παγκοσμιοποίηση, στη μετανάστευση και στους θεσμούς που ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας θεωρεί ότι δεν το εκπροσωπούν πλέον.

Ο Τραμπ και άλλοι λαϊκιστές υπόσχονται να κατεδαφίσουν την παλιά φιλελεύθερη τάξη. Δεν διαθέτουν όμως, σύμφωνα με τον Kupchan, ούτε την πρόθεση ούτε την ικανότητα να οικοδομήσουν ένα σταθερό σύστημα που θα την αντικαταστήσει. Η αποδόμηση των υφιστάμενων θεσμών χωρίς μια βιώσιμη εναλλακτική ενισχύει την αβεβαιότητα και τον ανταγωνισμό.

Γι’ αυτό η συζήτηση για τη μελλοντική τάξη δεν πρέπει να περιμένει το τέλος της εποχής Τραμπ. Η πολιτική και ακαδημαϊκή κοινότητα οφείλει να αρχίσει από τώρα να επεξεργάζεται ένα σχέδιο για τη διακυβέρνηση ενός αλληλεξαρτώμενου κόσμου που κινδυνεύει να κατακερματιστεί.

Η ιστορική προειδοποίηση του 19ου αιώνα

Ο Kupchan συγκρίνει τη σημερινή περίοδο με τα τέλη του 19ου αιώνα. Τότε η βρετανική κυριαρχία υποχωρούσε, νέα κέντρα ισχύος αναδύονταν και η βιομηχανική επανάσταση προκαλούσε βαθιές κοινωνικές και οικονομικές αλλαγές.

Η ταυτόχρονη μεταβολή της διεθνούς ισορροπίας και της εσωτερικής κοινωνικής δομής των κρατών οδήγησε σε έντονο εθνικισμό, ανταγωνισμούς εξοπλισμών και, τελικά, σε δύο παγκόσμιους πολέμους. Η ιστορική αυτή εμπειρία δείχνει πόσο επικίνδυνες μπορούν να γίνουν οι μεταβατικές περίοδοι, ιδιαίτερα όταν το παλιό σύστημα έχει χάσει τη νομιμοποίησή του αλλά δεν έχει ακόμη συμφωνηθεί το καινούργιο.

Η βασική προειδοποίηση είναι σαφής: η επόμενη παγκόσμια τάξη πρέπει να σχεδιαστεί πριν ξεσπάσει ένας νέος πόλεμος μεταξύ μεγάλων δυνάμεων και όχι ως αντίδραση έπειτα από μια παγκόσμια καταστροφή.

Μια παγκόσμια τάξη που θα οικοδομείται από τις περιφέρειες

Η πρόταση του Kupchan ξεκινά από την αναγνώριση της αυξανόμενης σημασίας των περιφερειών. Σε έναν κόσμο όπου η ισχύς είναι περισσότερο διασκορπισμένη, η εξουσία και η ευθύνη πρέπει επίσης να αποκεντρωθούν.

Η Ευρώπη, η Ανατολική Ασία, η Νότια Ασία, η Μέση Ανατολή, η Αφρική και η Λατινική Αμερική θα πρέπει να αναπτύξουν ισχυρότερα περιφερειακά συστήματα συνεργασίας. Η γεωγραφική εγγύτητα, οι εμπορικές σχέσεις και οι πολιτισμικές συγγένειες μπορούν να διευκολύνουν τη διαχείριση προβλημάτων τα οποία οι παγκόσμιοι οργανισμοί αδυνατούν συχνά να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά.

Δεν θα πρόκειται, ωστόσο, για μια ενιαία φιλελεύθερη τάξη που θα εφαρμόζει παντού τους ίδιους κανόνες. Κάθε περιοχή θα λειτουργεί σύμφωνα με διαφορετικές πολιτικές παραδόσεις, ισορροπίες και αντιλήψεις περί νομιμότητας. Θα δημιουργηθεί έτσι ένας «κόσμος πολλαπλών τάξεων», με σημαντική ιδεολογική και πολιτική ποικιλομορφία.

Αυτό σημαίνει ότι οι δυτικές δημοκρατίες θα πρέπει να εγκαταλείψουν την προσδοκία ότι μπορούν να μετατρέψουν ολόκληρο τον κόσμο σε μια ενιαία κοινότητα φιλελεύθερων κρατών. Η νέα τάξη θα πρέπει να περιλαμβάνει τόσο δημοκρατίες όσο και αυταρχικά καθεστώτα.

Το «σύστημα συνεννόησης» των ισχυρών δυνάμεων

Η περιφερειακή οργάνωση δεν αρκεί από μόνη της. Η παγκόσμια οικονομία, η τεχνολογία, η κλιματική αλλαγή, η πυρηνική ασφάλεια και οι πανδημίες δημιουργούν προβλήματα που ξεπερνούν τα γεωγραφικά σύνορα. Επομένως, η τάξη πρέπει να οικοδομείται ταυτόχρονα από κάτω προς τα πάνω και από πάνω προς τα κάτω.

Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών δημιουργήθηκε για να υπηρετεί αυτή την παγκόσμια λειτουργία. Σύμφωνα όμως με τον Kupchan, είναι υπερβολικά μεγάλος, δυσκίνητος και συχνά παραλύει από τις διαφωνίες των μόνιμων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Ως λύση προτείνει ένα σύστημα άτυπων συντονιστικών συμβουλίων ή «συνεννοήσεων» μεταξύ των βασικών κέντρων ισχύος. Το πρότυπο προέρχεται από την Ευρωπαϊκή Συναυλία, τον μηχανισμό διαβουλεύσεων που αναπτύχθηκε από τις μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις μετά τους Ναπολεόντειους Πολέμους.

Τα συμβούλια αυτά δεν θα αποτελούσαν μια παγκόσμια κυβέρνηση. Θα λειτουργούσαν ως ευέλικτες καθοδηγητικές ομάδες, μέσα στις οποίες οι ισχυρότεροι διεθνείς παράγοντες θα συζητούσαν τις κρίσεις, θα αναζητούσαν συμβιβασμούς και θα συντόνιζαν τη δράση τους.

Η επιτυχία του συστήματος δεν θα προϋπέθετε ιδεολογική συμφωνία. Αντίθετα, θα στηριζόταν στην αποδοχή της πολιτικής ποικιλομορφίας και στην κοινή διαπίστωση ότι η αποτροπή ενός πολέμου μεταξύ μεγάλων δυνάμεων αποτελεί υπέρτερο συμφέρον.

Ο ρόλος των Ηνωμένων Πολιτειών

Παρά την υποχώρηση της σχετικής ισχύος τους, οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να έχουν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του νέου συστήματος. Δεν μπορούν όμως να το οικοδομήσουν μονομερώς ούτε να απαιτήσουν από τους υπόλοιπους να αποδεχθούν αμερικανικούς πολιτικούς κανόνες.

Η Ουάσιγκτον θα πρέπει να συνεργαστεί όχι μόνο με τους δημοκρατικούς συμμάχους της αλλά και με αυταρχικές δυνάμεις, όπως η Κίνα και η Ρωσία. Αυτή η προσέγγιση δεν σημαίνει αποδοχή των εσωτερικών πολιτικών τους ούτε εγκατάλειψη των δημοκρατικών αρχών. Σημαίνει αναγνώριση ότι η διατήρηση της διεθνούς ειρήνης απαιτεί συνεννόηση ακόμη και μεταξύ κρατών με αντίθετα καθεστώτα και συμφέροντα.

Παράλληλα, για να αποκτήσει ξανά σταθερότητα η αμερικανική εξωτερική πολιτική, πρέπει να αποκατασταθεί το πολιτικό κέντρο στο εσωτερικό των ΗΠΑ. Όσο η εξωτερική πολιτική αλλάζει δραματικά κάθε φορά που εναλλάσσεται η εξουσία στην Ουάσιγκτον, τόσο δυσκολότερο γίνεται για συμμάχους και αντιπάλους να θεωρήσουν την Αμερική αξιόπιστο εταίρο.

Μια ρεαλιστική λύση ή ένα νέο διευθυντήριο;

Η πρόταση του Kupchan επιχειρεί να συμβιβάσει δύο φαινομενικά αντίθετες ανάγκες: την αποδοχή ενός πολυκεντρικού κόσμου και τη διατήρηση κάποιου βαθμού παγκόσμιου συντονισμού.

Παραμένουν, ωστόσο, κρίσιμα ερωτήματα. Ποια κράτη θα συμμετέχουν στα νέα συμβούλια; Ποιος θα εκπροσωπεί την Αφρική, τη Λατινική Αμερική ή τη Μέση Ανατολή; Πώς θα προστατεύονται τα μικρότερα κράτη από συμφωνίες που θα συνάπτουν οι μεγάλες δυνάμεις μεταξύ τους; Και πώς θα εμποδιστεί ένα τέτοιο σύστημα να εξελιχθεί σε διευθυντήριο που θα νομιμοποιεί σφαίρες επιρροής;

Η πρόταση δεν προσφέρει εύκολες απαντήσεις. Αναγνωρίζει όμως μια πραγματικότητα που η διεθνής πολιτική δυσκολεύεται ακόμη να αποδεχθεί: η παλιά τάξη δεν μπορεί απλώς να αποκατασταθεί και η άναρχη πολυπολικότητα δεν αποτελεί ασφαλή εναλλακτική.

Το ζητούμενο είναι να δημιουργηθεί ένα σύστημα αρκετά πλουραλιστικό ώστε να αντανακλά τη νέα κατανομή της ισχύος, αλλά και αρκετά συντονισμένο ώστε να αποτρέπει τη διολίσθηση στον πόλεμο. Για τον Kupchan, αυτή είναι ίσως η μόνη ρεαλιστική ελπίδα διατήρησης μιας στοιχειώδους παγκόσμιας τάξης.

Η ανάλυση δημοσιεύθηκε στο Foreign Policy και βασίζεται σε ιδέες από το προσεχές βιβλίο του Charles A. Kupchan, Bringing Order to Anarchy: Governing the World to Come. Ας δούμε τώρα και τη συνέντευξη που παραχώρησε ο Αμερικανός καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Georgetown, όπου εξηγεί με δικά του λόγια τις αιτίες της σημερινής κρίσης και τη μορφή που θα μπορούσε να λάβει η επόμενη διεθνής τάξη.

Η παγκόσμια τάξη καταρρέει — αλλά τι θα ακολουθήσει;

Siobhan Cooney
8 Σεπτεμβρίου 2026

Η παγκόσμια τάξη πραγμάτων καταρρέει, καθώς τα κέντρα ισχύος μετατοπίζονται, οι τεχνολογικές ανατροπές επιταχύνονται και ο ανταγωνισμός μεταξύ των κρατών εντείνεται.

Σε νέο άρθρο του στο περιοδικό Foreign Policy, ο καθηγητής της Σχολής Εξωτερικών Υπηρεσιών του Πανεπιστημίου Georgetown, Charles Kupchan, παρουσιάζει το όραμά του για τη μορφή που θα μπορούσε να λάβει ένα νέο σύστημα παγκόσμιας διακυβέρνησης: ένα δίκτυο συντονιστικών συμβουλίων υψηλού επιπέδου, το οποίο αποκαλεί «σύστημα συνεννόησης των μεγάλων δυνάμεων» (concert system) και είναι εμπνευσμένο από την Ευρωπαϊκή Συναυλία του 19ου αιώνα.

Η πρόταση βασίζεται στο προσεχές βιβλίο του, Bringing Order to Anarchy: Governing the World to Come («Βάζοντας τάξη στην αναρχία: Η διακυβέρνηση του κόσμου που έρχεται»), το οποίο θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις του Πανεπιστημίου Yale τον Οκτώβριο του 2026.

Συζητήσαμε με τον Kupchan για όσα πρόκειται να ακολουθήσουν, για το μέλλον της εξωτερικής πολιτικής των Ηνωμένων Πολιτειών και για τον τρόπο με τον οποίο η τεχνητή νοημοσύνη και οι οικονομικές αλλαγές στο εσωτερικό των χωρών αναδιαμορφώνουν τον κόσμο.

Ερ.: Περιγράφετε τη σημερινή περίοδο ως ένα «γκραμσιανό μεσοδιάστημα», κατά το οποίο η μεταψυχροπολεμική τάξη πεθαίνει, χωρίς να έχει ακόμη αναδυθεί μια καινούργια. Ποιες θεωρείτε ότι είναι οι βασικές δυνάμεις που προκαλούν αυτή τη μετάβαση και τι καθιστά τη συγκεκριμένη περίοδο αλλαγών μοναδική;

Charles Kupchan

Απ.: Ο κόσμος διέρχεται μια μεταβατική περίοδο ανάμεσα σε μια παλαιά τάξη, η οποία καταρρέει, και σε μια νέα, η οποία δεν έχει ακόμη επινοηθεί. Αυτή η ιστορική καμπή αποτελεί προϊόν δύο τεκτονικών μετατοπίσεων.

Η ισχύς στο διεθνές σύστημα διαχέεται από τη Δύση προς την Ανατολή και από τον Βορρά προς τον Νότο, οδηγώντας σε έναν κόσμο χωρίς ένα μοναδικό κέντρο. Παράλληλα, η επέλαση της ψηφιακής εποχής υπονομεύει το κοινωνικό συμβόλαιο της βιομηχανικής περιόδου, προκαλώντας εκτεταμένη κοινωνικοοικονομική αποδιάρθρωση και καθιστώντας τα κράτη —ιδιαίτερα τις δημοκρατίες— δυσκολότερα στη διακυβέρνησή τους.

Αυτές οι δύο ταυτόχρονες μεταβάσεις τροφοδοτούν τις γεωπολιτικές αντιπαλότητες και διαβρώνουν τους διεθνείς κανόνες και θεσμούς, κατεδαφίζοντας την παλαιά τάξη και προκαλώντας παγκόσμια αταξία.

Έχουμε βρεθεί ξανά σε παρόμοια κατάσταση. Η σημερινή περίοδος μοιάζει πολύ με το τέλος του 19ου αιώνα, όταν η Pax Britannica παραχωρούσε τη θέση της σε έναν κόσμο με πολλαπλά κέντρα ισχύος, την ίδια στιγμή που η βιομηχανική εποχή βρισκόταν σε πλήρη ανάπτυξη και έθετε τέλος στην αγροτική εποχή.

Ο συνδυασμός των ραγδαίων αλλαγών στην παγκόσμια κατανομή της ισχύος και των βαθιών κοινωνικοοικονομικών μεταβολών στο εσωτερικό των κρατών οδήγησε στην καταστροφή: δύο παγκόσμιοι πόλεμοι στοίχισαν τη ζωή σε 100 εκατομμύρια ανθρώπους.

Αυτή η ζοφερή ιστορική εμπειρία αποτελεί μια ισχυρή προειδοποίηση. Δείχνει ότι πρέπει να διαχειριστούμε προσεκτικά τη σημερινή μεταβατική περίοδο και να επιχειρήσουμε να οικοδομήσουμε την επόμενη διεθνή τάξη πριν —και όχι μετά— από έναν ακόμη πόλεμο μεταξύ μεγάλων δυνάμεων.

Ερ.: Σύγχρονες αναλύσεις υποστηρίζουν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να εγκαταλείψουν την προσπάθεια καθολικής επιβολής της φιλελεύθερης τάξης και να κινηθούν προς ένα περισσότερο πλουραλιστικό και ιδεολογικά διαφοροποιημένο σύστημα. Πώς θα μπορούσε να λειτουργήσει στην πράξη ένα τέτοιο πλαίσιο και ποιον ρόλο θα έπρεπε να διαδραματίσουν οι ΗΠΑ στη διαμόρφωσή του;

Απ.: Η εποικοδομητική διπλωματία και ο δημόσιος διάλογος σχετικά με τη μορφή μιας νέας παγκόσμιας τάξης σπανίζουν. Ο διάλογος υπονομεύεται από τον αυξανόμενο ανταγωνισμό μεταξύ των κρατών και από τον πολιτικό διχασμό στο εσωτερικό τους. Ωστόσο, στους ακαδημαϊκούς κύκλους έχουν αρχίσει να εμφανίζονται διάφορες προτάσεις.

Κατά τη γνώμη μου, κινούμαστε προς έναν περισσότερο περιφερειοποιημένο κόσμο. Η διάχυση της ισχύος σε ολόκληρο το διεθνές σύστημα επιβάλλει λογικά τη μεταβίβαση εξουσίας και αρμοδιοτήτων στις επιμέρους περιφέρειες.

Κάθε περιφέρεια θα λειτουργεί με τους δικούς της κανόνες και πρότυπα, δημιουργώντας έναν κόσμο πολλαπλών τάξεων, με σημαντική ιδεολογική και πολιτική ποικιλομορφία. Η τάξη θα οικοδομείται από κάτω προς τα πάνω.

Ταυτόχρονα, ακριβώς επειδή ζούμε σε έναν παγκοσμιοποιημένο και αλληλεξαρτώμενο κόσμο, η τάξη θα πρέπει να οργανώνεται και από πάνω προς τα κάτω. Το σύστημα των Ηνωμένων Εθνών προορίζεται να επιτελεί αυτή τη λειτουργία. Είναι όμως υπερβολικά μεγάλο, δυσκίνητο και πολύ συχνά παραλύει εξαιτίας των δυνάμεων που διαθέτουν δικαίωμα αρνησικυρίας στο Συμβούλιο Ασφαλείας.

Για την εκπλήρωση αυτής της κεντρικής λειτουργίας προτείνω ένα σύστημα συνεννόησης των μεγάλων δυνάμεων: άτυπες καθοδηγητικές ομάδες βασικών διεθνών παραγόντων, οι οποίες θα ασκούν από το ανώτερο επίπεδο την εποπτεία της παγκόσμιας διακυβέρνησης.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ηγετικό ρόλο να διαδραματίσουν στη διαμόρφωση της επόμενης τάξης πραγμάτων. Η Ουάσιγκτον θα χρειαστεί να συνεργαστεί τόσο με δημοκρατίες όσο και με αυταρχικά καθεστώτα, προκειμένου να οικοδομήσει μια διεθνή τάξη κατάλληλη για τις ανάγκες του 21ου αιώνα.

Ερ.: Οι διεθνείς μετασχηματισμοί συνδέονται ολοένα περισσότερο με εσωτερικές πιέσεις, όπως η αυτοματοποίηση, η παγκοσμιοποίηση, οι ανισότητες και η υποχώρηση της μεσαίας τάξης. Πώς πρέπει να αντιλαμβανόμαστε τη σχέση μεταξύ της εσωτερικής οικονομικής υγείας των Ηνωμένων Πολιτειών και της εξωτερικής τους πολιτικής;

Απ.: Για να κατανοήσουμε τη φύση της σημερινής συγκυρίας, πρέπει να αντιληφθούμε τον τεράστιο αντίκτυπο που ασκούν οι τεχνολογικές αλλαγές στις κοινωνικοοικονομικές και πολιτικές συνθήκες.

Η αυτοματοποίηση μετακινεί εργαζομένους από τη μεταποίηση στον τομέα των υπηρεσιών, σε πολλές περιπτώσεις με χαμηλότερες αποδοχές. Η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης είναι έτοιμη να πλήξει και τις θέσεις εργασίας στον τομέα των υπηρεσιών.

Η υιοθέτηση του ελεύθερου εμπορίου, η οποία επιταχύνθηκε τη δεκαετία του 1990, επιδείνωσε την κατάσταση, μεταφέροντας εκατομμύρια θέσεις εργασίας στη μεταποίηση εκτός των Ηνωμένων Πολιτειών.

Παράλληλα, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ενισχύουν τα παράπονα και την αγανάκτηση που προκαλεί η οικονομική αποδιάρθρωση, πολώνοντας τις Ηνωμένες Πολιτείες τόσο σε ζητήματα εσωτερικής όσο και εξωτερικής πολιτικής. Πολλές άλλες χώρες βιώνουν μια αντίστοιχη αποδυνάμωση και αποψίλωση του πολιτικού κέντρου.

Από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, καθ’ όλη τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου και έως τον 21ο αιώνα, η εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ στηριζόταν σε μια κεντρώα, διακομματική συναίνεση. Αυτή η διακομματική συναίνεση έχει πλέον καταρρεύσει, προκαλώντας μεγάλες μεταβολές στην αμερικανική εξωτερική πολιτική κάθε φορά που η εξουσία στην Ουάσιγκτον αλλάζει χέρια.

Για να αποκτήσει ξανά σταθερότητα η αμερικανική πολιτική, θα πρέπει να αποκατασταθεί το πολιτικό κέντρο της χώρας.

Ερ.: Σε μια περίοδο μεγάλης αβεβαιότητας για το μέλλον της διεθνούς τάξης, πώς διδάσκετε στους φοιτητές σας να προσεγγίζουν την εξωτερική πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών και τον ρόλο της Αμερικής στον κόσμο;

Απ.: Πρώτον, τονίζω τη σημασία της ιστορικής γνώσης. Σε περιόδους αβεβαιότητας και αλλαγών όπως η σημερινή, η Ιστορία αποτελεί τον καλύτερο οδηγό.

Δεύτερον, υπογραμμίζω τις αλληλεξαρτήσεις μεταξύ εσωτερικής και διεθνούς πολιτικής. Στο παρελθόν θεωρούνταν δύο σχετικά χωριστά πεδία μελέτης, αλλά τα όριά τους έχουν πλέον γίνει δυσδιάκριτα.

Τρίτον —και αυτή είναι η μεγαλύτερη πρόκληση— πρέπει να εντάξουμε πλήρως την τεχνολογική αλλαγή στην ανάλυσή μας. Σε αυτό το πεδίο, η υπέρβαση των διανοητικών φραγμών είναι δύσκολη.

Πολλοί καθηγητές, συμπεριλαμβανομένου και εμού, διαθέτουμε σημαντικές γνώσεις για τα διπλωματικά και γεωπολιτικά ζητήματα, αλλά περιορισμένη εξοικείωση με την τεχνητή νοημοσύνη, την πιθανή πορεία της και τον πολιτικό και γεωπολιτικό της αντίκτυπο.

Αντίστροφα, οι καθηγητές με τεχνολογική εξειδίκευση διαθέτουν συνήθως μικρότερη εξοικείωση με τα ζητήματα της γεωπολιτικής. Πρέπει να εργαστούμε για να καταργήσουμε αυτά τα εμπόδια μεταξύ των διαφορετικών επιστημονικών κλάδων.

Ο Charles A. Kupchan είναι Αμερικανός πολιτικός επιστήμονας και ειδικός στις διεθνείς σχέσεις, με σημαντική εμπειρία τόσο στην πανεπιστημιακή έρευνα όσο και στη χάραξη εξωτερικής πολιτικής.

Σήμερα είναι:

  • καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στη Walsh School of Foreign Service και στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Georgetown,
  • ανώτερος ερευνητής στο Council on Foreign Relations,
  • ειδικός σε ζητήματα Ευρώπης, ΝΑΤΟ, Ρωσίας, Ουκρανίας, συμμαχιών και διεθνούς τάξης. (Council on Foreign Relations)

Έχει υπηρετήσει δύο φορές στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας των ΗΠΑ:

  • Επί Μπαράκ Ομπάμα, από το 2014 έως το 2017, ήταν ειδικός βοηθός του προέδρου και ανώτερος διευθυντής για τις ευρωπαϊκές υποθέσεις.
  • Επί Μπιλ Κλίντον είχε επίσης διατελέσει διευθυντής ευρωπαϊκών υποθέσεων.
  • Προηγουμένως εργάστηκε στο επιτελείο πολιτικού σχεδιασμού του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών και δίδαξε στο Πανεπιστήμιο Princeton.

Σπούδασε στο Harvard και απέκτησε μεταπτυχιακό και διδακτορικό τίτλο από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης.

Στα γνωστότερα βιβλία του περιλαμβάνονται:

  • Isolationism: A History of America’s Efforts to Shield Itself From the World — ιστορία του αμερικανικού απομονωτισμού.
  • No One’s World — για την υποχώρηση της δυτικής κυριαρχίας και την άνοδο νέων κέντρων ισχύος.
  • How Enemies Become Friends — για τις προϋποθέσεις δημιουργίας σταθερής ειρήνης.
  • The End of the American Era — για τα όρια της αμερικανικής ισχύος στον 21ο αιώνα.
  • Power in Transition — για την ειρηνική αλλαγή της διεθνούς τάξης.

Ως προς τις θέσεις του, μπορεί να περιγραφεί ως ρεαλιστής διεθνιστής ή φιλελεύθερος ρεαλιστής. Υποστηρίζει τις συμμαχίες και τη διεθνή συνεργασία, αλλά θεωρεί ότι η Δύση δεν μπορεί πλέον να επιβάλλει το δικό της πολιτικό μοντέλο σε ολόκληρο τον κόσμο. Προκρίνει τον συμβιβασμό και τη συνεννόηση ακόμη και με αυταρχικές δυνάμεις, όταν αυτό είναι αναγκαίο για την αποτροπή πολέμων και τη διατήρηση της διεθνούς σταθερότητας. Αυτή η περιγραφή αποτελεί σύνθεση των δημοσιευμένων θέσεων και του έργου του.

Αχ. Ταουξής: Το Άρμα προ των Ίππων! Γιατί η Ευρώπη Έχτισε Νόμισμα χωρίς Στρατό 

Από
anixneuseis
-
7

του Αχιλλέα Ταουξή, Υποστρατήγου ε.α.

Όσο και να ψάχνω την ιστορία, δεν μπορώ να βρω πόλη-κράτος, ή οποιαδήποτε χώρα αργότερα, που γεννήθηκε με νόμισμα στο χέρι! Όλες γεννήθηκαν φτιάχνοντας αμέσως στρατό και πολιτική εξουσία ικανή να την διοικεί. Το νόμισμα ήρθε αργότερα, ώστε να υπάρχει η δύναμη να το προστατέψει και να το εξαπλώσει. Η Αθήνα δεν έκοψε το τετράδραχμο για να αποκτήσει στόλο, το έκοψε επειδή είχε ήδη στόλο να το προστατεύσει. Η Ευρώπη το έκανε ανάποδα. Το 1999 απέκτησε νόμισμα. Είκοσι επτά χρόνια μετά, δεν έχει ούτε στρατό ούτε πολιτική εξουσία ικανή να τηνν διοικήσει.
Το είδα με τα μάτια μου πριν το δω σε καμία στατιστική. Το 2003, στο στρατηγείο των Σκοπίων, παρέδωσα την ευθύνη διεξαγωγής των επιχειρήσεων του Νατοϊκού Στρατηγείου Σκοπίων,  στο ευρωπαϊκό στρατηγείο της επιχείρησης Concordia, την πρώτη στρατιωτική επιχείρηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης! Θυμάμαι τον ενθουσιασμό για τη «νέα εποχή ευρωπαϊκής άμυνας». Θυμάμαι όμως και τον κατακερματισμό στην καθημερινή λειτουργία εκείνου του στρατηγείου, και μια γαλλική ηγεσία που κανείς δεν αμφισβήτησε, γιατί κανείς άλλος δεν είχε τη δομή ούτε τη διάθεση. Είκοσι τρία χρόνια μετά, ψάχνουμε ακόμα τον ίδιο στρατό.
Το σχέδιο Readiness 2030, που η Κομισιόν παρουσίασε τον Μάρτιο του 2025, επιτρέπει δαπάνες άμυνας έως 1,5% του ΑΕΠ χωρίς κυρώσεις, με δάνεια έως 150 δισ. ευρώ. Οι αμυντικές δαπάνες της Ένωσης φτάνουν φέτος το 2,4% του ΑΕΠ, από 2,2% πέρυσι, λέει ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Άμυνας. Ωραίοι αριθμοί για δελτίο Τύπου, κενοί περιεχομένου στην πράξη. Είκοσι επτά στρατοί που εξοπλίζονται παράλληλα δεν κάνουν έναν στρατό. Η Ευρώπη διαθέτει δώδεκα τύπους άρματος μάχης, οι ΗΠΑ έναν. Το πρόβλημα δεν είναι τα λεφτά. Απλά είναι η εξουσία.
Υπάρχει και μια δεύτερη ψευδαίσθηση, ότι το ΝΑΤΟ θα καλύπτει αιώνια αυτό το κενό. Το Πεντάγωνο ανακοίνωσε τον Μάιο του 2026 τη σταδιακή απόσυρση 5.000 στρατιωτών από τη Γερμανία, με τον Τραμπ να απειλεί για κι άλλες περικοπές, καθώς η Ουάσιγκτον κοιτάζει πλέον τον Ινδο-Ειρηνικό. Ο ίδιος ο ανώτατος διοικητής του ΝΑΤΟ μιλά για διαδικασία «αρκετών ετών», όχι γιατί δεν θα γίνει, αλλά για να μην καταρρεύσει στο μεταξύ η ανατολική πτέρυγα. Η Ευρώπη έχει τόσο δικαίωμα να εκπλήσσεται, όσο ένας ενοικιαστής που ο ιδιοκτήτης θέλει πίσω το σπίτι του. Η παρεχόμενη άμυνα και ασφάλεια από το ΝΑΤΟ στην ΕΕ ήταν πάντα δανεική, απλά η ΕΕ προτίμησε να παριστάνει ότι δεν το ξέρει. Στις αρχές Σεπτεμβρίου του 2026 ο Τραμπ το δήλωσε ανοιχτά, ζητώντας από την Ευρώπη να πληρώσει αναδρομικά τη βοήθεια προς την Ουκρανία επί Μπάιντεν. Ό,τι φάνηκε χάρισμα χθες γίνεται τιμολόγιο σήμερα…
Όσο κι αν χτιστεί τελικά η ευρωπαϊκή άμυνα, θα παραμείνει διακυβερνητική, ομοφωνία είκοσι επτά πρωθυπουργών πίσω από κλειστές πόρτες. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενημερώνεται, δεν αποφασίζει. Καμία ενεργοποίηση του άρθρου 42.7 δεν περνά από ψηφοφορία εκλεγμένων ευρωβουλευτών. Φτιάχνουμε στρατό δίχως πολιτεία να τον διοικεί, όπως φτιάξαμε νόμισμα δίχως εξουσία να το στηρίζει. Ένας στρατός χωρίς πολιτεία δεν είναι δύναμη, είναι όπλο χωρίς χέρι πάνω σε τραπέζι, περιμένοντας όποιον προλάβει πρώτος να το σηκώσει. Η ομοφωνία δήθεν προστατεύει τις μικρές χώρες από γερμανο-γαλλική κηδεμονία. Στην πράξη αποτελεί παρασκηνιακή συνεννόηση των μεγάλων, με τις μικρές χώρες να καλούνται να υπογράψουν ό,τι έχει ήδη κλειδώσει. Το βέτο δεν εμποδίζει την κηδεμονία, απλώς τη μεταθέτει από τη δημόσια αίθουσα στο παρασκήνιο.
Η Ελλάδα δεν χρειάζεται ξένη βιβλιογραφία για να το καταλάβει. Το πλήρωσε η ίδια, με σάρκα και οστά. Μπήκε στο ευρώ το 2001 χωρίς τη δημοσιονομική πειθαρχία που θα το στήριζε, και όταν ήρθε το 2010 η Ευρώπη δεν είχε ιδέα πώς να χειριστεί μια κρίση που η ίδια η αρχιτεκτονική της γέννησε. Αυτοσχεδίασε πάνω στο πτώμα μιας χώρας, τη μια συνταγή λιτότητας μετά την άλλη, χωρίς κανένα μηχανισμό έτοιμο, γιατί κανείς δεν είχε φανταστεί ότι το νόμισμα που πανηγύριζαν θα μπορούσε ποτέ να αρρωστήσει. Πλήρωσε η Ελλάδα τη διαχειριστική ανικανότητα μιας ηπείρου με τρεις υφέσεις, με μια γενιά που έφυγε και δεν γύρισε, με νοικοκυριά που δεν ξαναείδαν ποτέ αυτά που έχασαν. Και δεκαέξι χρόνια μετά, η ίδια Ευρώπη που δεν είχε σχέδιο για ένα νόμισμα χωρίς κράτος πίσω του, φτιάχνει τώρα στρατό χωρίς κράτος πίσω του. Δεν έμαθε τίποτα. Απλώς άλλαξε το είδος της βόμβας που κρατά χωρίς ασφάλεια.
Ενόψει της Προεδρίας της στο Συμβούλιο της ΕΕ το β΄εξάμηνο του 2027, η Ελλάδα μπορεί να θέσει επίσημα το ζήτημα ενίσχυσης του άρθρου 42.7 με πραγματικό κοινοβουλευτικό έλεγχο, ως προαπαιτούμενο για κάθε βαθύτερη ολοκλήρωση. Δεν χρειάζεται ομόφωνη συναίνεση είκοσι επτά κρατών για να ανοίξει τη συζήτηση. Χρειάζεται απλώς να είναι η πρώτη χώρα που θα την πει δυνατά, τη στιγμή που η αμερικανική αποχώρηση κάνει τη σιωπή πολυτελές λάθος για όλους.
Το είδα να ξεκινά σε ένα στρατηγείο στα Σκόπια, μια ήπειρος που πανηγύριζε την πρώτη της επιχείρηση ενώ ήδη έδειχνε ποιος πραγματικά αποφασίζει. Το ξαναείδα στους δρόμους της πατρίδας μου μια δεκαετία μετά. Η ιστορία δεν συγχωρεί όσους χτίζουν νόμισμα πριν χτίσουν εξουσία, και δεν κάνει εξαιρέσεις για όσους δεν πρόλαβαν να μάθουν. Η Ελλάδα την πλήρωσε ήδη μια φορά αυτή την αμάθεια. Δεν έχει την πολυτέλεια να την πληρώσει ξανά, περιμένοντας μια Ευρώπη που ακόμα δεν κατάλαβε το μάθημα.

Αχιλλεύς Ταούξης

Υποστράτηγος ε.α.

Εισήχθη στη Σχολή Ευελπίδων το 1981 και αποφοίτησε το 1985 με τον βαθμό του Ανθυπολοχαγού. Υπηρέτησε επί 44 έτη στις Ένοπλες Δυνάμεις, σε Μονάδες, Σχηματισμούς και Επιτελικές Θέσεις του Στρατού Ξηράς, έχοντας αποφοιτήσει από όλα τα προβλεπόμενα σχολεία της υπηρεσιακής του εξέλιξης.

Διετέλεσε Εκπαιδευτής και Διευθυντής Σπουδών στη ΣΕΘΑ, ενώ απέκτησε σημαντική επιχειρησιακή και διεθνή εμπειρία, συμμετέχοντας στην πρώτη ελληνική αποστολή στο Κόσοβο το 1998 ως Επιτελής Τάγματος και στην πρώτη αποστολή Πολυεθνικής Ταξιαρχίας στις συγκρούσεις στα Σκόπια το 2002. Στη συνέχεια υπηρέτησε στο ΝΑΤΟϊκό Στρατηγείο Σκοπίων ως Διευθυντής του Κέντρου Επιχειρήσεων.

Υπηρέτησε επίσης στη Διεύθυνση Επιχειρήσεων του ΓΕΣ, στην Ι Μεραρχία Πεζικού και στην 71 Α/Μ Ταξιαρχία, όπου συμμετείχε ως υπεύθυνος στην ίδρυση του Ευρωπαϊκού Σχηματισμού Μάχης HELBROC. Διετέλεσε Διοικητής Μονάδας στον Μανταμάδο Μυτιλήνης, έχοντας προηγουμένως υπηρετήσει σε Μονάδες Πεζικού στη Μυτιλήνη, τη Σάμο, τον Έβρο και την Πέτρα Μυτιλήνης.

Στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας υπηρέτησε επί τέσσερα έτη στη Γενική Διεύθυνση Πολιτικής Εθνικής Άμυνας, με αντικείμενο την Ευρωπαϊκή Ένωση, ως Διευθυντής Διεθνών Σχέσεων και ως Αναπληρωτής Γενικός Διευθυντής. Στο ΓΕΕΘΑ υπηρέτησε στον Κλάδο Αμυντικής Πολιτικής και διετέλεσε υπεύθυνος της Ελληνικής Γραμματείας κατά την Προεδρία της Ελλάδας στην πρωτοβουλία South East Defence Ministerial (SEDM) την περίοδο 2017–2019.

Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών στην Εφαρμοσμένη Στρατηγική και Διεθνείς Σχέσεις από το University of Plymouth.

Πόσο καυτός είναι ο καφές σας; Τι δείχνει νέα έρευνα για τον καρκίνο του οισοφάγου

Από
anixneuseis
-
0
Illustration of a teacup with a shocked face and flames coming out of the top

Η θερμοκρασία —και όχι ο ίδιος ο καφές ή το τσάι— φαίνεται ότι βρίσκεται πίσω από την πιθανή σύνδεση των πολύ ζεστών ροφημάτων με μια μορφή καρκίνου του οισοφάγου. Μεγάλη βρετανική μελέτη, την οποία παρουσιάζει ο Economist στο ενημερωτικό δελτίο υγείας «Well Informed», διαπιστώνει ότι όσοι συνηθίζουν να πίνουν το ρόφημά τους πολύ καυτό αντιμετωπίζουν αισθητά υψηλότερο σχετικό κίνδυνο.

Η έρευνα ανέλυσε δεδομένα σχεδόν ενός εκατομμυρίου ενηλίκων στη Βρετανία, αντλώντας στοιχεία από τη UK Biobank και τη Million Women Study. Οι συμμετέχοντες παρακολουθήθηκαν επί σειρά ετών και κλήθηκαν να χαρακτηρίσουν τη θερμοκρασία στην οποία προτιμούν τα ζεστά ροφήματά τους ως «χλιαρή», «ζεστή» ή «πολύ ζεστή».

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, όσοι δήλωσαν ότι πίνουν το τσάι ή τον καφέ τους «πολύ ζεστό» εμφάνισαν περίπου τριπλάσιο κίνδυνο εκδήλωσης ακανθοκυτταρικού καρκινώματος του οισοφάγου σε σύγκριση με όσους προτιμούσαν τα ροφήματά τους χλιαρά. Η κατανάλωση έξι ή περισσότερων ζεστών ροφημάτων την ημέρα συσχετίστηκε επίσης με αύξηση του κινδύνου κατά 71%.

Η επισήμανση του σχετικού κινδύνου έχει σημασία. Το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα του οισοφάγου είναι σχετικά σπάνιο στη Βρετανία· επομένως, ο τριπλασιασμός του σχετικού κινδύνου δεν σημαίνει ότι ένας άνθρωπος που πίνει καυτό καφέ έχει μεγάλη πιθανότητα να νοσήσει. Σύμφωνα με την εκτίμηση που παραθέτει ο Economist, εάν όσοι καταναλώνουν τα ροφήματά τους σε πολύ υψηλή θερμοκρασία περίμεναν να κρυώσουν, θα μπορούσαν να αποφεύγονται περίπου 440 από τα σχεδόν 3.200 περιστατικά της συγκεκριμένης μορφής καρκίνου που καταγράφονται ετησίως στη Βρετανία.

Το πρόβλημα φαίνεται να είναι η θερμότητα

Τα ευρήματα δεν δείχνουν ότι ο καφές ή το τσάι είναι καρκινογόνα ως προϊόντα. Η πιθανότερη εξήγηση αφορά τη συχνή θερμική βλάβη στα κύτταρα που καλύπτουν το εσωτερικό του οισοφάγου. Οι επαναλαμβανόμενοι μικροτραυματισμοί από πολύ υψηλές θερμοκρασίες ενδέχεται να προκαλούν φλεγμονή και να καθιστούν τον ιστό περισσότερο ευάλωτο σε καρκινογόνες μεταβολές.

Η Διεθνής Υπηρεσία Έρευνας για τον Καρκίνο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας έχει κατατάξει από το 2016 την κατανάλωση πολύ ζεστών ροφημάτων ως «πιθανώς καρκινογόνο για τον άνθρωπο». Ως «πολύ ζεστά» ορίζει τα ροφήματα που καταναλώνονται σε θερμοκρασία άνω των 65 βαθμών Κελσίου. Η αξιολόγηση αφορά τη θερμοκρασία και όχι ειδικά τον καφέ ή το τσάι.

Η νέα μελέτη έχει, πάντως, έναν σημαντικό περιορισμό: δεν μετρήθηκε η πραγματική θερμοκρασία κάθε ροφήματος. Οι συμμετέχοντες περιέγραψαν υποκειμενικά πόσο ζεστό το προτιμούν, ενώ η αντίληψη της θερμοκρασίας μπορεί να διαφέρει σημαντικά από άνθρωπο σε άνθρωπο. Επιπλέον, πρόκειται για μελέτη παρατήρησης, η οποία εντοπίζει μια ισχυρή συσχέτιση αλλά δεν αποδεικνύει από μόνη της σχέση αιτίας και αποτελέσματος.

Τι μπορεί να κάνει ο καταναλωτής

Η πρακτική συμβουλή είναι απλή: αφήστε το ρόφημα να κρυώσει μέχρι να πίνεται άνετα, χωρίς να καίει το στόμα ή τον λαιμό. Δεν υπάρχει ένας απόλυτος χρόνος αναμονής, καθώς αυτός εξαρτάται από τη θερμοκρασία παρασκευής, την ποσότητα, το υλικό και το μέγεθος του φλιτζανιού, αλλά και από τη θερμοκρασία του χώρου. Λίγο κρύο νερό ή γάλα μπορεί να επιταχύνει την ψύξη.

Δεν χρειάζεται, συνεπώς, να εγκαταλείψει κανείς τον καφέ ή το τσάι. Χρειάζεται απλώς να αποφεύγει να τα καταναλώνει όσο ακόμη είναι καυτά. Παράλληλα, δεν πρέπει να χάνεται η συνολική εικόνα: το κάπνισμα και η μεγάλη κατανάλωση αλκοόλ παραμένουν σημαντικοί και τεκμηριωμένοι παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του οισοφάγου.

Χιονοστιβάδα οι απάτες κατά πολιτών: Οταν χτυπάει το τηλέφωνο και δεν είναι ο… ΔΕΔΔΗΕ

Από
anixneuseis
-
1

Η εξαπάτηση πολιτών, ακόμα και οργανισμών του Δημοσίου, σημείωσε αύξηση ύψους 46,5% στο πρώτο 7μηνο του 2026

Οι απατεώνες στήνουν ακόμα και ολόκληρα call centers και προσποιούμενοι ανάλογα με την περίσταση διάφορες ιδιότητες αποσπούν τιμαλφή, χρήματα ή και αδειάζουν ολόκληρους τραπεζικούς λογαριασμούς | shutterstock.com

Μιχαήλ Άγγελος Κωνσταντόπουλος 

Σε έξαρση βρίσκονται οι υβριδικές και τηλεφωνικές απάτες νέου τύπου, με τους επιτήδειους να έχουν πλέον στη φαρέτρα τους και όπλα τεχνητής νοημοσύνης. Οπως δείχνουν τα στοιχεία της ΕΛ.ΑΣ. για το πρώτο 7μηνο του 2026, που εξασφάλισε η «Εφ.Συν.», οι διάφορες απάτες εμφανίζουν τρομακτική αύξηση ύψους 46,5%, με τους πολίτες να δέχονται έως και καθημερινά ενοχλητικές κλήσεις ακόμα και από τηλέφωνα στο εξωτερικό, ενώ δεν λείπουν και τα παραπλανητικά sms και μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. «Επίσης, υπάρχουν πάρα πολλά περιστατικά που δεν καταγράφονται και δεν υπάρχουν αξιόπιστα συστήματα αναφοράς», προσθέτει αστυνομική πηγή, περιγράφοντας μια… χαοτική κατάσταση.

Πιο ευάλωτοι από όλους εμφανίζονται οι ηλικιωμένοι, που μπαίνουν στο στόχαστρο απατεώνων οι οποίοι, όπως έχουν δείξει παλιότερες υποθέσεις και δικογραφίες, στήνουν ακόμα και ολόκληρα call centers και προσποιούμενοι ανάλογα με την περίσταση διάφορες ιδιότητες αποσπούν τιμαλφή, χρήματα ή και αδειάζουν ολόκληρους τραπεζικούς λογαριασμούς. Εδώ εμφανίζεται και η πιο μεγάλη αύξηση, με τις τηλεφωνικές απάτες στο όνομα του ΔΕΔΔΗΕ, τραπεζών, δικηγόρων, εφοριακών, λογιστών κ.ά. να φτάνουν ώς τα τέλη Ιουλίου τις 2.741 έναντι 1.623 (αύξηση 68%) το αντίστοιχο διάστημα πέρυσι, ενώ πολλές εκατοντάδες περιπτώσεις παραμένουν ανεξιχνίαστες.

Κι ενώ οι απάτες με υπολογιστή εμφανίζουν μικρή κάμψη στη στατιστική της ΕΛ.ΑΣ., στις πιο εξελιγμένες απάτες θύματα πέφτουν ακόμα και οργανισμοί του Δημοσίου ή της τοπικής αυτοδιοίκησης, με δύο πολύ σοβαρές περιπτώσεις σε δήμο και περιφέρεια στην Κρήτη να κινητοποιούν ακόμα και την Αρχή για το ξέπλυμα μαύρου χρήματος. Τα φετινά στατιστικά της ΕΛ.ΑΣ. καταγράφουν 78 απάτες σε βάρος οργανισμών του Δημοσίου, με τις 28 να έχουν εξιχνιαστεί και δεκάδες να βρίσκονται ακόμα υπό διερεύνηση.

Μαρτυρίες παρ’ ολίγον θυμάτων «Θα σε κάψουμε ζωντανή»: αυτή τη θρασύτατη απάντηση έδωσαν σε ηλικιωμένη σε περιοχή των βορείων προαστίων οι επιτήδειοι που προσποιούνταν τηλεφωνικά υπαλλήλους του ΔΕΔΔΗΕ, όταν, υποψιασμένη, δεν δέχθηκε να τους ανοίξει την πόρτα του σπιτιού της ώστε να τη ληστέψουν. Παρόμοιες απειλές θανάτου δέχτηκε, όπως λέει στην «Εφ.Συν.» έτερη ηλικιωμένη, 77 ετών, επίσης στα βόρεια προάστια, από αγνώστους που προσπαθούσαν να αποσπάσουν πληροφορίες και να εισέλθουν με διάφορα προσχήματα στη μονοκατοικία όπου ζει συνήθως μόνη της.

Την πρώτη ημέρα ακολούθησαν τη μέθοδο του «ατυχήματος». Την κάλεσε μία άγνωστη γυναίκα προφασιζόμενη την κόρη της, λέγοντας ότι χτύπησε και δίνοντας μετά να μιλήσει με άγνωστο άνδρα, τον «γιατρό», που φυσικά ζητούσε χρήματα. Η ηλικιωμένη όμως έχει δύο γιους, οπότε αμέσως έκλεισε το τηλέφωνο.

Την αμέσως επόμενη μέρα δέχθηκε άλλο ένα ενοχλητικό τηλεφώνημα, υποτίθεται από τη «Δίωξη ηλεκτρονικού εγκλήματος» στην… Αχαρνών (φυσικά δεν υπάρχει τέτοια υπηρεσία), όπου της έλεγαν για 5 υπόπτους και 2 άτομα που διαφεύγουν και πιθανόν παρακολουθούν το σπίτι της. Μάλιστα, οι επιτήδειοι προέτρεψαν τη γυναίκα να καλέσει το «100» κατά τη διάρκεια της ίδιας κλήσης, με τη γυναίκα να αναρωτιέται πώς θα καλέσει την Αμεση Δράση χωρίς να τερματίσει πρώτα την άλλη κλήση. Στη συνέχεια ζήτησαν τα στοιχεία της και η υποψιασμένη πια γυναίκα έκλεισε το τηλέφωνο.

Ακολούθησε η κλήση από κάποιον πιο… εξαγριωμένο άνδρα που με απειλές είπε «Βάλε τα λεφτά και τα κοσμήματα σε ένα μαντίλι και θα έρθω σε 5 λεπτά να τα πάρω, αλλιώς θα σου τινάξω τα μυαλά στον αέρα». Η γυναίκα τότε επικοινώνησε με τον γιο της και την Αμεση Δράση, που άργησε να ανταποκριθεί στην κλήση και τελικά την παρέπεμψε ως αναρμόδια στο τοπικό αστυνομικό τμήμα, το οποίο επίσης άργησε παραδειγματικά να ανταποκριθεί στις κλήσεις της λόγω έλλειψης προσωπικού.

«Μερικοί ντρέπονται ακόμα και να το καταγγείλουν»

Θύμα απάτης στη Δυτική Αττική μάς περιγράφει: «Με πήραν από τον ΔΕΔΔΗΕ και προφασίστηκαν ασυνήθιστη υπερκατανάλωση στο δίκτυο του σπιτιού μας. Μας είπαν μάλιστα ότι αυτή η υπερκατανάλωση θα προκαλέσει μεγάλο κόστος και έπρεπε να κάνει τεχνικός ρυθμίσεις… εξ αποστάσεως. Στη συνέχεια κάλεσαν στο κινητό, γιατί θα έκλεινε το σταθερό, και κάλεσαν στο viber με fake στοιχεία του ΔΕΔΔΗΕ. Ζήτησαν να ελέγξουν πιθανές διαρροές, χρησιμοποίησαν αλουμινόχαρτο και είπαν διάφορα παραμύθια. Στο τέλος μίλησαν για υδράργυρο στα θερμόμετρα του σπιτιού και τα κοσμήματα που περιέχουν κράμα υδραργύρου. Ηταν πολύ χειριστικοί και εκφοβιστικοί.

Στο τέλος μας είπαν να αφήσουμε ανοιχτή την πόρτα και το παράθυρο και κάποιοι πήδηξαν μέσα και πήραν τα κοσμήματα σε αλουμινόχαρτο. Η όλη ιστορία κράτησε περισσότερο από μιάμιση ώρα που προσπαθούσαν να μας πείσουν να κάνουμε διάφορες κινήσεις. Μετά μας απασχολούσαν με το τηλέφωνο ανοιχτό για να μην καλέσουμε την αστυνομία.

Μάλιστα για να μας καθυστερήσουν έλεγαν ακόμα και ότι θα μας… αποζημιώσουν για την κλοπή. Στη συνέχεια διαπιστώσαμε αρκετά κρούσματα στην περιοχή μας». Το θύμα εξεπλάγη και με το γεγονός ότι μετά από αρκετό καιρό κάποιοι άλλοι επιτήδειοι ή μέλη του ίδιου κυκλώματος γνώριζαν ότι έχει προχωρήσει σε καταγγελία στην αστυνομία.

Οχι ελληνικό φαινόμενο

Οπως μας εξηγούν αστυνομικές πηγές, η έξαρση που γνωρίζουν αυτές οι απάτες δεν αποτελεί ελληνική τάση. Πρόκειται για στοιχεία που επισημαίνουν και οι εκθέσεις της Εuropol και της Interpol για τις απάτες στον κυβερνοχώρο. «Ολες οι επίσημες εκθέσεις διεθνών οργανισμών όπως Europol, Interpol, Eurojust, Συμβούλιο της Ευρώπης, δείχνουν την αυξητική τάση του εγκλήματος στον κυβερνοχώρο, το οποίο αποτελεί μέρος του σοβαρού και οργανωμένου εγκλήματος», μας εξηγεί αστυνομική πηγή με βαθιά γνώση του ζητήματος.

Επενδυτικές πλατφόρμες

Η μαρτυρία ενός συνταξιούχου για την απάτη μέσω διαδικτυακής πλατφόρμας που παραλίγο να του στοιχίσει μια περιουσία

Στην περίπτωση του 79χρονου συνταξιούχου Κ., η απάτη ξεκίνησε από μια αναζήτηση στο διαδίκτυο μέσω κινητού. Ανοίγοντας την εφαρμογή περιήγησης, ανάμεσα σε κανονικές ειδήσεις, εμφανιζόταν μια καταχώριση που υποτίθεται προερχόταν από το «Πρώτο Θέμα», στην οποία υπήρχαν δήθεν θετικές αναφορές του Γιάννη Στουρνάρα και άλλα πολιτικά πρόσωπα σε μια επενδυτική διαδικτυακή πλατφόρμα όπου με μικρή οικονομική συμμετοχή ένας χρήστης μπορούσε να αποκομίσει πολύ μεγάλα κέρδη. Το άρθρο ήταν γραμμένο με τρόπο αληθοφανή.

Ο συνταξιούχος αναζήτησε την ιστοσελίδα, μπήκε στην πλατφόρμα, έφτιαξε λογαριασμό με τα προσωπικά του στοιχεία και έδειξε ενδιαφέρον για πιθανή επένδυση. Ακολούθησαν τηλεφωνήματα από εκπροσώπους της εταιρείας, που εξηγούσαν με ύφος θεσμικό στον πελάτη-θύμα τον τρόπο που θα προχωρούσε σε επενδύσεις. Ο ίδιος έπεσε στην παγίδα και κατέθεσε 200 ευρώ. Την επόμενη μέρα του ζήτησαν να βάλει και άλλα, μεγαλύτερα ποσά. Αρχισε να υποψιάζεται ότι κάτι δεν πάει καλά και αναζητώντας πληροφορίες από την ιστοσελίδα της Τράπεζας της Ελλάδος αντιλήφθηκε γρήγορα ότι επρόκειτο για απάτη. Κατήγγειλε το περιστατικό στην τράπεζα, διέγραψε τον λογαριασμό του και ήταν τυχερός γιατί κατάφερε να πάρει πίσω τα χρήματά του.

Χιονοστιβάδα οι απάτες κατά πολιτών: Οταν χτυπάει το τηλέφωνο και δεν είναι ο… ΔΕΔΔΗΕ5 συνηθισμένες μορφές απατών

1. Ο «λογιστής»

Ο λογιστής τηλεφωνεί στο υποψήφιο θύμα προφασιζόμενος επιστροφή φόρου ή κάποιο επίδομα που πρέπει να πιστωθεί άμεσα. Εκεί ζητά κωδικούς ηλεκτρονικής πρόσβασης σε τραπεζικούς λογαριασμούς ή στο taxis και τα pin τραπεζικών καρτών. Ενδεχομένως να ζητά και κάποια αμοιβή για να καταβληθεί το επίδομα (π.χ. 30 ή 50 ευρώ) και μετά… εξαφανίζεται. Η πιο συχνή παραλλαγή αφορά ψευδή ηλεκτρονικά μηνύματα ή «κλήσεις» εκ μέρους τραπεζών.

2. Η «διασημότητα»

Πρόσφατα παρατηρήθηκαν τουλάχιστον δύο περιστατικά όπου επιτήδειοι, χρησιμοποιώντας φίλτρα τεχνητής νοημοσύνης και αλλοίωση φωνής, προσποιήθηκαν μέσω βιντεοκλήσεων ότι είναι διάσημοι φιλάνθρωποι, όπως ο ποδοσφαιριστής Κριστιάνο Ρονάλντο ή το μέλος της πρώην βασιλικής οικογένειας Παύλος Ντε Γκρες. Στη συνέχεια υπόσχονταν σημαντική οικονομική βοήθεια δεκάδων χιλιάδων ευρώ, αρκεί το υποψήφιο θύμα να έδινε ποσά από 100 έως 300 ευρώ περίπου, ως παράβολο για να ανοίξει… ειδικός λογαριασμός. Την Πέμπτη έβγαλε ανακοίνωση και ο γνωστός εφοπλιστής Αθανάσιος Μαρτίνος, καταγγέλλοντας διαδικτυακή απάτη που χρησιμοποιεί το όνομά του και παραποιημένο βίντεο με τεχνητή νοημοσύνη ώστε να προωθήσει δήθεν επενδυτική πλατφόρμα.

3. O «e-ΕΦΚΑ»

Το τελευταίο διάστημα διακινούνται παραπλανητικά emails που εμφανίζονται ως μηνύματα του e-ΕΦΚΑ ή άλλων κρατικών φορέων, ενημερώνοντας ψευδώς ότι η κάρτα υγείας του παραλήπτη έχει τεθεί προσωρινά σε αναστολή. Οι πολίτες καλούνται να συμπληρώσουν προσωπικά δεδομένα και κωδικούς που υποκλέπτουν τρίτοι, προχωρώντας σε διάφορες σκιώδεις διαδικτυακές – τραπεζικές συναλλαγές.

4. «Είμαστε από τον ΔΕΔΔΗΕ»

Επιτήδειοι τηλεφωνούν από άγνωστους αριθμούς και προσποιούνται ότι εκπροσωπούν τον ΔΕΔΔΗΕ ή άλλον φορέα, επικαλούμενοι δήθεν «υψηλούς λογαριασμούς». Αφού ζητήσουν πληροφορίες για ηλεκτρικές συσκευές, επιχειρούν να αποσπάσουν στοιχεία για μετρητά ή τιμαλφή, προτείνοντας ακόμa και ραντεβού για υποτιθέμενο «έλεγχο». Ο ΔΕΔΔΗΕ προειδοποιεί ότι δεν ζητά ποτέ τηλεφωνικά πληροφορίες για χρήματα ή τιμαλφή και δεν προγραμματίζει ελέγχους μέσω κλήσεων από άγνωστους αριθμούς.

5. Κλήσεις από την «αστυνομία»

Οι απατεώνες στέλνουν μήνυμα για δήθεν τροχαία παράβαση/πρόστιμο και το SMS εμφανίζεται μέσα στην πραγματική ροή συνομιλίας του http://gov.gr, κάνοντάς το να φαίνεται αυθεντικό. Παρομοίως διάφοροι εμφανίζονται τηλεφωνικά και ως αστυνομικοί, προσπαθώντας να εξαπατήσουν τα υποψήφια θύματα.

Χιονοστιβάδα οι απάτες κατά πολιτών: Οταν χτυπάει το τηλέφωνο και δεν είναι ο… ΔΕΔΔΗΕΔεν υπάρχει αρμόδιος εξειδικευμένος εισαγγελικός λειτουργός

Συνέντευξη: Γιώργος Παπαπροδρόμου, Αντιστράτηγος ε.α. – ειδικός σε θέματα Αντιμετώπισης Κυβερνοεγκλήματος, πρώην διευθυντής της Διεύθυνσης Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος του Αρχηγείου Ελληνικής Αστυνομίας

Δεν αρκεί μόνο η αυστηροποίηση των ποινών που εξήγγειλε πρόσφατα ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, δηλώνει ο πρώην διευθυντής της Διεύθυνσης Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος του Αρχηγείου Ελληνικής Αστυνομίας

-Ποια μέτρα πρέπει να ληφθούν για την προστασία των πολιτών από τις διάφορες νέου τύπου απάτες;

Θα πρέπει να γίνεται στοχευμένη ενημέρωση ευάλωτων ομάδων, όπως είναι τα άτομα της τρίτης ηλικίας, τα παιδιά, άτομα με αναπηρία και όχι μόνο. Αλλά και στον κόσμο του επιχειρείν, για παράδειγμα, θα μπορούσαν είτε επιμελητήρια, είτε πανεπιστημιακοί φορείς ή άλλοι φορείς και οι τράπεζες να παίρνουν πρωτοβουλίες έτσι ώστε να φτάνουν έγκαιρα οι πληροφορίες στους αποδέκτες που εν δυνάμει μπορεί να είναι θύματα εξαπάτησης. Και από αυτό δεν εξαιρείται κανείς, είτε άτομα, είτε οργανισμοί, είτε ακόμα και οι ίδιες μορφές κρατικών οντοτήτων. Σας αναφέρω χαρακτηριστικά τα τελευταία παραδείγματα που είχαμε σε οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης με την απώλεια δεκάδων χιλιάδων ή εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ.

«Να απλοποιηθούν οι διαδικασίες αναφοράς των κυβερνο-εγκλημάτων και να γίνεται στοχευμένη ενημέρωση ευάλωτων ομάδων»

Στον κατασταλτικό τομέα επιβάλλεται πρώτα απ’ όλα να προετοιμαστούν οι οργανισμοί που αντιμετωπίζουν το κυβερνοέγκλημα καλύτερα. Πρέπει να ακολουθήσουν τις σύγχρονες καλές πρακτικές και την τεχνολογία, ειδικά στα θέματα της τεχνητής νοημοσύνης. Και ταυτόχρονα θα έλεγα ότι θα πρέπει να επιταχύνουν τους χρόνους και να απλοποιήσουν τις διαδικασίες αναφοράς των κυβερνοεγκλημάτων, επιταχύνοντας τους χρόνους της διαδικασίας διεκπεραίωσης μιας καταγγελίας. Αναφέρω το παράδειγμα μέσω της πλατφόρμας που υπάρχει στο gov.gr, που είναι μία καινοτόμος προσέγγιση, όμως μετά η καταγγελία δεν βρίσκει συνέχεια και δεν ολοκληρώνεται, γιατί δεν υπάρχει αρμόδιος εξειδικευμένος εισαγγελικός λειτουργός, ο οποίος θα είναι υπεύθυνος για όλη τη χώρα, ο οποίος να απαντά σε δευτερόλεπτα και να κινεί τις διαδικασίες. Εχω μιλήσει παλιότερα για το θέμα της άυλης δικογραφίας. Θα πρέπει αυτό το σύστημα να απλοποιηθεί και να αποκτήσει ο πολίτης την εμπιστοσύνη ότι, αν θα καταγγείλει κάτι, αυτό θα δει ανταπόκριση και αμεσότητα.

-Πρόσφατα ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, μίλησε για ποινική αναβάθμιση των κατηγοριών περί απάτης σε κακούργημα εάν αφορούν ηλικιωμένους. Είναι αυτό αρκετό;

Εκ πρώτης όψης θα έλεγα ότι δεν θα με έβρισκε αντίθετο, όμως είμαι επιφυλακτικός στο σημείο που δεν έχουν ολοκληρωθεί προηγούμενες προσπάθειες που στο πρόσφατο παρελθόν έχουν εξαγγελθεί για την αποτροπή των απατών. Αναφέρω ενδεικτικά πρωτοβουλίες που έχει αναλάβει το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη επί του κ. Θεοδωρικάκου με την Ενωση Ελληνικών Τραπεζών. Δηλαδή βλέπουμε πολλές φορές ότι οι προσεγγίσεις αυτές γίνονται με όρους επικαιρότητας και καμιά φορά από την πίεση των πραγμάτων, όμως δεν έχουν μια διαχρονική πορεία, οπότε θα προτιμούσα να ολοκληρώνονται οι προσπάθειες που ξεκινάει η Πολιτεία διαχρονικά, πέρα από τα πρόσωπα. Αναφέρομαι στη θεσμική ανταπόκριση, αυτό είναι θέμα που μας αγγίζει όλους. Θα πρέπει την κοινή αυτή προσπάθεια να την αγκαλιάσουμε κι εμείς ως πολίτες να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί και να βοηθούμε τις Αρχές, παρέχοντας τις απαραίτητες πληροφορίες για τα θέματα αυτά, έτσι ώστε να μπορούν να ανταποκριθούν καλύτερα γιατί είναι ένα δύσκολο έργο. Δεν είναι εύκολο έργο το να μπορείς να χειριστείς όλο αυτό το πράγμα το οποίο αποκτά αυξητική δυναμική, έχει μια δυναμική η οποία πραγματικά έχει μια εκθετική αύξηση και θα πρέπει το σύστημα να είναι καλύτερα προετοιμασμένο. Θα έλεγα επίσης για την τοπική αυτοδιοίκηση, τα επιμελητήρια. Γιατί, μην ξεχνάμε ότι ο οικονομικός αντίκτυπος του κυβερνοεγκλήματος σήμερα συνιστά την τρίτη παγκόσμια οικονομία στον πλανήτη. Τα μεγέθη είναι αστρονομικά.

efsyn.gr

Μαρία Νεγρεπόντη Δελιβάνη: ΜΙΑ ΚΡΙΤΙΚΗ ΜΑΤΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΙΚΗ ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ 90ΗΣ ΔΕΘ

Από
anixneuseis
-
3
Της Μαρίας Νεγρεπόντη-Δελιβάνη 13.9.2026 στην εφημερίδα Δημοκρατία
Η πολυαναμενόμενη ομιλία του Πρωθυπουργού, στην 90η ΔΕΘ συν έπεσε, δυστυχώς, με το θανατηφόρο δυστύχημα των δύο αεροπόρων μας. Η χώρα βυθίστηκε σε βαρύτατο πένθος, και αναπόφευκτα, σε ατέλειωτες τύψεις, καθώς πληροφορίες, που βλέπουν το φως της δημοσιότητας αναφέρονται σε τραγωδία που θα μπορούσε και που θα όφειλε να είχε αποφευχθεί. Εξάλλου, δεν είναι απαραίτητο να είναι κανείς προληπτικός για να χαρακτηρίσει το τραγικό αυτό γεγονός, και ως πολύ κακό οιωνό, για την Ελλάδα.
Θα χωρίσω απόψεις και παρατηρήσεις μου, κατά θεματολογία:
1. Γενικές παρατηρήσεις
To χαρακτηριστικό, που δεσπόζει στην ομιλία του κ. Μητσοτάκη είναι η απουσία κεντρικού σχεδιασμού, απολύτως απαραίτητου για την παρακολούθηση, την αξιολόγηση, τη θεμελίωση αναμονής μελλοντικών εξελίξεων και, γενικά, για τη δυνατότητα εξαγωγής εποικοδομητικών συμπερασμάτων.
Η πρωθυπουργική ομιλία αποτελείται, έτσι, από διάσπαρτες δηλώσεις, ασύνδετες αναμεταξύ τους, που εκφράζουν ικανοποίηση, για επιθυμητά επιτεύγματα, που όμως συχνα δεν έχουν επιτευχθεί (όπως μεταξύ άλλων, της ανάπτυξης, της διεθνούς επιρροής μας, της λήψης επιτυχών μέτρων για μικρό-επιχειρηματίες, μέτρων υπέρ του πρωτογενούς τομέα κ.ά.).
Από την άλλη πλευρά η πρωθυπουργική ομιλία, κατακλύζεται από σωρεία ανακοινώσεων για «δωράκια», που απευθύνονται σε παραλήπτες πολυπληθών κοινωνικών κατηγοριών. Τα διάσπαρτα αυτά μικροδωράκια ανάγονται σε περίπου 2.2 δισεκατομμύρια Ευρώ, με προοπτική αύξησης στην πορεία. Ως κοινό τους χαρακτηριστικό μπορεί να αναφερθεί η απουσία βάσης για βελτιώσεις διαρκείας της κατάστασης των πολυάριθμων αποδεκτών τους.
Η απογοήτευση του αναγνώστη της πρωθυπουργικής ομιλίας οφείλεται στην παντελή απουσία κεντρικού προγραμματισμού, που να επικεντρώνεται στην έναρξη της προσπάθειας κτισίματος μιας «κανονικής» οικονομίας. Της αντικατάστασης, δηλαδή, αυτής, που εξαϋλώθηκε, με την υπογραφή των εγκληματικών εδαφίων των Μνημονίων.
Παρότι, κρίνω ξεκάθαρο στο τί αναφέρομαι με την επίκληση «κανονική», ωστόσο να το διευκρινίσω (τηλεγραφικώς, βέβαια). Αναφέρομαι, λοιπόν, σε οικονομία, με θεσμούς που να λειτουργούν, έστω και στοιχειωδώς. Με πολίτες που να έχουν ίσα δικαιώματα και να μην αντιμετωπίζουν, τουλάχιστον με τόσο τραυματικούς τρόπους, διπολικό καθεστώς για ημέτερους και για αποδιοπομπαίους. Σε αποστολή στο πυρ το εξώτερο της, καθόλα, αποκρουστικής, για κράτος δικαίου, δραστηριότητας των Τρολλ, για την οποίαν, πριν δύο χρόνια, μας παρέλαβε και γνωστή γαλλική εφημερίδα. Με οικονομία, που να μην αιωρείται επικίνδυνα από την κλωστή ενός μόνο, από τους τρείς βασικούς τομείς της οικονομίας, αλλά αντιθέτως να συμμετέχουν, ενεργά, στην παραγωγική διαδικασία και οι λοιποί δύο. Με ετήσιο, αλλά συνεχόμενο σχεδιασμό επενδύσεων, δημόσιων και ιδιωτικών (οι ιδιωτικές να ενθαρρύνονται προς τις εκάστοτε θεωρούμενες ως αναγκαίες, για το χρονικό σημείο του προγράμματος), ώστε η οικονομία να συμπληρώνεται, να ομαλοποιείταικαι να αναπτύσσεται. Με επανέναρξη (αφού ήδη πουλήθηκε πρόσφατα και το νερό) απόκτησης των βασικών υπηρεσιών κοινωνικής ωφέλειας, ώστε η χώρα μας να γίνει κράτος και όχι πια αποικία (Εθνική Τράπεζα, Εθνικό Αερομεταφορέα, Εθνικό Σιδηρόδρομο, Εθνικά Αεροδρόμια κλπ.,κλπ. όλα όσα έγινα βορά των Μνημονίων).
Συνεχίζοντας από σχεδόν μηδενική βάση το κτίσιμο της δημόσιας υγείας. Με γενική κινητοποίηση υπέρ της παιδείας, που μαστιγώνεται από πολλές πλευρές. Αρχίζω από τα νήπια και το δημοτικό. Αναφέρομαι σε Ελληνόπουλα, που οφείλουν να μάθουν να είναι περήφανα για την ιστορία και τη σημαία του τόπου τους, τις νίκες, τις θυσίες και τα επιτεύγματα των προγόνων τους (μακριά από τα στριμώγματα στη Σμύρνη). Εξυπακούεται, ότι ουδείς έχει το δικαίωμα να τα εμποδίσει, να ακολουθήσουν τρίτο η και πολλαπλό φύλο, αν αυτή είναι η φύση τους. Αλλά και ουδείς έχει το ελεύθερο, εγκληματώντας προφανώς, να σπρώχνει παιδάκια, εκτός των δύο φύλων. Και για την ανώτατη παιδεία, που έφθασε, δυστυχώς, σε ανεπίτρεπτο πυθμένα, παρά τις κάποιες λαμπρές επιδόσεις ορισμένων Ελληνόπουλων στο εξωτερικό, θα έπρεπε να υπάρχει κάποια πρόβλεψη λήψης μέτρων, στην πρωθυπουργική ομιλία, στην 90ή ΔΕΘ. Και, βέβαια, όχι προς την ενίσχυση της πρόωρης κατεύθυνσης της ιδιωτικής εκπαίδευσης, πριν ορθοποδήσει η δημόσια.
2. Διαπιστώσεις- επισημάνσεις
*Τα δωράκια, προς πολλαπλές κοινωνικές ομάδες, είναι προϊόν ανακύκλωσης. Δηλαδή, διευκρινίζω (παρότι είναι ξεκάθαρο) ότι πρόκειται για εκείνο το τμήμα της ασφυκτικής φορολόγησης των πολιτών, που δεν όδευσε προώρως προς αγαλλίαση των δανειστών, αλλά κρατήθηκε στο εσωτερικό για δωράκια. Παρότι, σίγουρα, το προϊόν τους θα χαρίσει σύντομη ανάσα σε πολίτες που δεν καλύπτουν το μήνα με το εισόδημά τους, η χρήση του πάσχει από το γεγονός ότι τα περί ων ποσά έχουν, κάκιστα, αφαιρεθεί από την κατανάλωση, ή και από την επένδυση, που θα μπορούσε να αποτελέσει έναρξη της αναπτυξιακής διαδικασίας, μετά την ουσιαστική στασιμότητα των 17 ετών.
* Δυστυχώς, δεν γίνεται αναφορά στον πρωθυπουργικό λόγο, για το μόνιμο εμπορικό έλλειμμα και για τις δυνατότητες περιορισμού του, που θα απαιτούσαν, βέβαια, αναζωογόνηση των δύο από τους τρεις βασικούς τομείς παραγωγής, που βρίσκονται σε χρόνια αγρανάπαυση
*Δεν αναφέρθηκε πρόβλεψη σοβαρών μέτρων για τον περιορισμό τη ς, εκτός ελέγχου, ανισότητας κατανομής του εισοδήματος. Ο γενικός περιορισμός της θηριώδους φορολογίας, είναι σίγουρα προς καλή κατεύθυνση, αλλά θα όφειλε να συνδυαστεί με προσπάθεια εξισορρόπησης της σχέσης έμμεσων φόρων (που είναι υπερβολικοί και αυξάνουν τις εισοδηματικές ανισότητες) και άμεσων φόρων (που είναι ανεπαρκείς και γι’ αυτό δεν συμβάλουν σε δικαιότερη κατανομή του εισοδήματος).
* Απουσιάζει σοβαρός προβληματισμός για την ανεπάρκεια παραγωγικών επενδύσεων, δεν υπάρχει απολογισμός και προσπάθεια δικαιολόγησης του φιάσκου, κατά την εκτέλεση του προγράμματος του Ταμείου Ανάκαμψης, και δεν προετοιμάζεται το έδαφος για τα υψηλά χρέη που οφείλουμε να καταβάλουμε τα προσεχή έτη.
*Ήταν απαραίτητες, αν και δεν δόθηκαν εξηγήσεις τού γιατί σπεύσαμε, ελαφρά τη καρδία να συμφωνήσουμε με την καταστρεπτική για τη γεωργία και την κτηνοτροφία μας συμφωνία Mercosur, παρότι χώρες-μέλη της ΕΕ δεν την υπέγραψαν.
*Αποφεύγονται εξηγήσεις και απολογία, για το γιατί και το πως επήλθε ανυπολόγιστης έκτασης καταστροφή, όχι απλώς εξαιτίας της παύσης παραγωγής του λιγνίτη, αλλά επιπλέον και εξαιτίας της μανιώδους καταστροφής της εξαγωγικής του βάσης. Αυτό το εθνικό έγκλημα, ποιος μας υποχρέωσε να το εκτελέσουμε, και γιατί υποκύψαμε θυσιάζοντας μια τόσο εξαιρετική, από πολλές πλευρές, παραγωγική δυνατότητα της πατρίδας μας;
*Ούτε λέξη για το αν και για το πως θα αντιμετωπίσουμε τη λαίλαπα της παράνομης μετανάστευσης, όταν όλες σχεδόν οι χώρες λαμβάνουν μέτρα για τον περιορισμό της.
*Αδιαφορία για την αντιμετώπιση των περιφερειακών ανισοτήτων, που σε ολοένα περισσότερες περιπτώσεις συνδυάζονται και με τη διεύρυνση ή και την αποθράσυνση εθνικών απειλών.
*Μια αδικαιολόγητη αισιοδοξία για καλύτερες μελλοντικές μέρες και για περισσότερα έσοδα, ενώ όλα μας προετοιμάζουν για το αντίθετο, όπως:
-Οι τεραστίων διαστάσεων ανάγκες σε ενέργεια, για την εξυπηρέτηση και προώθηση των αναγκών της ΤΝ.
-Το ανερχόμενο χρέος οικονομιών της ΕΕ, που προετοιμάζει ακόμη σφικτότερη νομισματική πολιτική από την μέχρι σήμερα ακολουθούμενη.
-Οι τεραστίων διαστάσεων ανάγκες ανασυγκρότησης της Ουκρανίας, που θα αναληφθούν εξ’ολοκλήρου από την ΕΕ, διότι η Αμερική έχει νίψει τας χείρας
της.
-Της στρατικοποίησης της ΕΕ, για να μην καταληφθεί από τη Ρωσία, που προβλέπεται να απαιτήσει το περίπου 5% του ΑΕΠ της για αρκετά χρόνια.
*Τελειώνοντας να μην παραλείψω και την παράλειψη της πρωθυπουργικής ομιλίας να αναφερθεί στην ομογένεια, καθώς και στα ενδεδειγμένα δικά μας
μέτρα, που θα την καταστήσουν αναπόσπαστο τμήμα μας και συμπαραστάτη
μας, σε δύσκολες ώρες.
3. Αλλά, βέβαια, στα 7 αυτά χρόνια υπήρξαν και θετικές εξελίξεις
Ως πρώτη και σπουδαιότερη επίτευξη της προηγούμενης επταετίας είναι η αμυντική θωράκιση της χώρας. Και απαραίτητη ήταν και, βέβαια, οφείλει να συνεχιστεί και να εντατικοποιηθεί.
Έπεται της προηγουμένης, αλλά όχι λιγότερο σημαντική, είναι η ψηφιοποίηση των δημοσίων υπηρεσιών της χώρας, που την κατατάσσουν, ως προς αυτό το σημαντικό θέμα, στην κατηγορία των προηγμένων οικονομιών.
Ακόμη, πρέπει να αναγνωριστεί η έναρξη προσπαθειών, για την αντιμετώπιση της υπογεννητικότητας. Χωρίς διόλου να είναι σίγουρο, ότι θα αποφευχθεί η εξαφάνιση της χώρας, λόγω έλλειψης Ελλήνων, θα πρέπει να εξακολουθήσει η ένταση των προσπαθειών, που άρχισαν, προς αυτή την κατεύθυνση.
4.Συμπέρασμα-συμπερασμάτων
Όλες οι παραπάνω αγωνίες, επισημάνσεις, παρατηρήσεις, κριτικές και προσμονές θα ωχριούσαν από άποψη σημασίας και αποτελεσμάτων, αν οι αρμόδιοι μας, από το 2009 και μέχρι σήμερα, δεν είχαν πιεί το «αμίλητο νερό», σε ότι αφορά στα Μνημόνια, στην ανάγκη αναθεώρησής τους, καθώς και στις απαιτήσεις μας για τις κατοχικές αποζημιώσεις.
Θίγω, εδώ απλώς, και για πολλοστή φορά, το ακανθώδες αυτό θέμα. Για περισσότερες πληροφορίες, παραπέμπω στα βιβλία και άρθρα μου, όπου ασχολούμαι συνεχώς από το 2009 μέχρι και σήμερα.
Θα είμασταν, σίγουρα,απείρως καλύτερα, αν μιλούσαμε, και αν απαιτούσαμε τα δικαιώματά μας!
Πρόκειται, ωστόσο, όπως όλα δείχνοιν, περί απαγορευμένης συζήτησης. Και καλό θα ήταν να μάθαινε ο ελληνικός λαός το γιατί.

Τουρκία–Ουγκάντα: Μια προσωπική σύγκρουση που απειλεί να εξελιχθεί σε διπλωματική κρίση

Από
anixneuseis
-
0

Οι καλές και οι προβληματικές σχέσεις της Τουρκίας στην Αφρική.-Το τουρκικό μοντέλο φθάνει στα όριά του

Μουχόζι Καϊνερουγκάμπα, Αρχηγός Στρατού της Ουγκάντας

Οι σχέσεις της Τουρκίας με την Ουγκάντα, μέχρι πρόσφατα φιλικές και προσανατολισμένες στις επενδύσεις, στις κατασκευές και στην αμυντική συνεργασία, δοκιμάζονται πλέον από μια ασυνήθιστη σύγκρουση. Πρωταγωνιστής δεν είναι επισήμως η κυβέρνηση της Καμπάλας, αλλά ο αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων και γιος του προέδρου Γιοουέρι Μουσεβένι, στρατηγός Μουχόζι Καϊνερουγκάμπα. Με διαδοχικές αναρτήσεις του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο Καϊνερουγκάμπα υποστήριξε ότι διακόπτει κάθε σχέση με τα τουρκικά συμφέροντα στην Ουγκάντα, κάλεσε τους Τούρκους υπηκόους να «μαζέψουν τις βαλίτσες τους» και ανακοίνωσε κινητοποίηση έξω από την τουρκική πρεσβεία στην Καμπάλα για τις 18 Σεπτεμβρίου.

Η επίμαχη ανάρτηση για την αποχώρηση των Τούρκων φέρεται στη συνέχεια να διαγράφηκε, όχι όμως και η εντύπωση μιας σοβαρής κλιμάκωσης.

Ερντογάν–Μουσεβένι από την επίσκεψη του 2016

Η διάκριση ανάμεσα στις προσωπικές δηλώσεις του στρατηγού και στην επίσημη πολιτική της Ουγκάντας είναι απαραίτητη. Μέχρι στιγμής δεν έχει δημοσιοποιηθεί κυβερνητικό διάταγμα απέλασης Τούρκων πολιτών ούτε επίσημη διακοπή των διπλωματικών σχέσεων. Ο αρχηγός του στρατού δεν έχει από μόνος του τη νομική αρμοδιότητα να απελάσει συλλήβδην μια εθνική κοινότητα. Ωστόσο, στην περίπτωση της Ουγκάντας η θεσμική και η προσωπική εξουσία συχνά αλληλεπικαλύπτονται: ο Καϊνερουγκάμπα δεν είναι μόνο επικεφαλής του στρατεύματος αλλά και γιος του επί σαράντα χρόνια προέδρου, ενώ θεωρείται πιθανός διάδοχός του. Συνεπώς, οι τοποθετήσεις του δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν ως απλές ιδιωτικές εκρήξεις στο διαδίκτυο.

Η υπόθεση Λουμπούγε

Ένα από τα βασικά σημεία της αντιπαράθεσης είναι η υπόθεση του Φρεντ Λουμπούγε, Ουγκαντέζου ιστολόγου και επικριτή του καθεστώτος Μουσεβένι, ο οποίος έχει δραστηριοποιηθεί από την Τουρκία. Η κυβέρνηση της Ουγκάντας τον κατηγορεί για υποκίνηση εναντίον του κράτους, παραπληροφόρηση και άλλες αντικυβερνητικές ενέργειες. Η υπόθεσή του απασχολεί τις δύο χώρες τουλάχιστον από το 2021, όταν είχε αναφερθεί η σύλληψή του από τις τουρκικές Αρχές και η πιθανή απέλασή του.

Οι πληροφορίες για τη μετέπειτα τύχη και το ακριβές νομικό καθεστώς του υπήρξαν συχνά αντιφατικές. Το βέβαιο είναι ότι η Καμπάλα ζητεί από την Άγκυρα να τον παραδώσει ή να εμποδίσει τη δραστηριότητά του. Η τουρκική πλευρά δεν φαίνεται να έχει ικανοποιήσει τις απαιτήσεις στον βαθμό που επιθυμεί ο Καϊνερουγκάμπα. Ο στρατηγός έχει επιχειρήσει να μετατρέψει μια υπόθεση έκδοσης —η οποία κανονικά αντιμετωπίζεται μέσω δικαστικών και διπλωματικών διαδικασιών— σε δημόσια δοκιμασία της τουρκικής φιλίας προς την Ουγκάντα.

Το ένα δισεκατομμύριο δολάρια και η Σομαλία

Η δεύτερη αιτία έντασης αφορά απαίτηση του Καϊνερουγκάμπα να καταβάλει η Τουρκία στην Ουγκάντα ένα δισεκατομμύριο δολάρια, ως αναγνώριση ή «μέρισμα ασφαλείας» για την πολυετή παρουσία ουγκαντέζικων στρατευμάτων στη Σομαλία. Η αξίωση αυτή έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία, επειδή η Τουρκία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους διεθνείς υποστηρικτές της σομαλικής κυβέρνησης, με στρατιωτική βάση, εκπαίδευση ενόπλων δυνάμεων, αναπτυξιακή βοήθεια και συμφωνίες στους τομείς της άμυνας και της ενέργειας.

Χρειάζεται όμως μια ουσιώδης διευκρίνιση: οι Ουγκαντέζοι στρατιώτες δεν στάλθηκαν στη Σομαλία ως «μισθοφόροι της Τουρκίας». Αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο των αποστολών της Αφρικανικής Ένωσης —AMISOM, ATMIS και στη συνέχεια AUSSOM— με διεθνείς εντολές και χωριστούς χρηματοδοτικούς μηχανισμούς. Η Τουρκία ωφελείται ασφαλώς από τη σχετική σταθερότητα που προσφέρουν οι αφρικανικές δυνάμεις στη Σομαλία, αυτό όμως δεν δημιουργεί από μόνο του τεκμηριωμένη τουρκική συμβατική οφειλή προς την Ουγκάντα. Η απαίτηση του ενός δισεκατομμυρίου φαίνεται περισσότερο ως πολιτικός μοχλός πίεσης του Καϊνερουγκάμπα παρά ως αναγνωρισμένη διακρατική οικονομική αξίωση.

 Η Ουγκάντα θεωρεί ότι έχει καταβάλει βαρύ ανθρώπινο και στρατιωτικό τίμημα για την ασφάλεια της Σομαλίας, ενώ άλλες χώρες, μεταξύ των οποίων η Τουρκία, αποκομίζουν γεωπολιτικά και οικονομικά οφέλη.

Η υπογραφή της σύμβασης της Yapı Merkezi με την κυβέρνηση της Ουγκάντας.

Ο σιδηρόδρομος και τα τουρκικά συμφέροντα

Στην κρίση εμπλέκεται και η παρουσία της τουρκικής κατασκευαστικής εταιρείας Yapı Merkezi, η οποία είχε αναλάβει το μεγάλο έργο της σιδηροδρομικής σύνδεσης Μαλаба–Καμπάλα, τμήμα του σχεδιαζόμενου σιδηροδρόμου κανονικού εύρους της Ανατολικής Αφρικής. Η σχετική σύμβαση, αξίας περίπου 2,7 δισεκατομμυρίων ευρώ, παρουσιάστηκε αρχικά ως σημαντικό βήμα για τις τουρκο-ουγκαντέζικες οικονομικές σχέσεις.

Ο Καϊνερουγκάμπα έχει συνδέσει δημοσίως τη διπλωματική αντιπαράθεση με την τύχη του έργου, υποστηρίζοντας ότι η σύμβαση με την τουρκική εταιρεία ακυρώνεται. Δεν είναι όμως σαφές ότι μια ανάρτηση του αρχηγού του στρατού ισοδυναμεί με νόμιμη καταγγελία μιας διεθνούς εμπορικής σύμβασης. Απαιτούνται αποφάσεις των αρμόδιων υπουργείων, εξέταση των συμβατικών ρητρών και ενδεχομένως διαιτητικές διαδικασίες. Η χρηματοδότηση του έργου αποτελούσε ήδη δύσκολο ζήτημα και πριν από τη σύγκρουση.

Διαμορφώνεται, συνεπώς, μια τριπλή διαφορά: η απαίτηση για τον Λουμπούγε, η διεκδίκηση οικονομικού ανταλλάγματος για τη σομαλική αποστολή και η αμφισβήτηση του σιδηροδρομικού έργου. Όλα αυτά προσωποποιούνται στον Καϊνερουγκάμπα, γεγονός που καθιστά την κρίση απρόβλεπτη αλλά και αφήνει περιθώριο στον πρόεδρο Μουσεβένι να παρέμβει, εάν επιθυμεί αποκλιμάκωση.

Η ευρύτερη τουρκική παρουσία στην Αφρική

Η Τουρκία έχει πραγματοποιήσει εντυπωσιακή διπλωματική επέκταση στην Αφρική κατά τις τελευταίες δύο δεκαετίες. Από 12 πρεσβείες το 2002 έφθασε να διαθέτει περισσότερες από 40, ενώ οι Τουρκικές Αερογραμμές δημιούργησαν ένα εκτεταμένο δίκτυο αφρικανικών προορισμών. Η Άγκυρα συνδύασε την αναπτυξιακή βοήθεια, τις υποτροφίες και την πολιτιστική διπλωματία με τις κατασκευές, την πώληση μη επανδρωμένων αεροσκαφών και τις συμφωνίες στρατιωτικής εκπαίδευσης.

Το τουρκικό μοντέλο είναι ελκυστικό για αρκετές αφρικανικές κυβερνήσεις, επειδή παρουσιάζεται ως λιγότερο πατερναλιστικό από το ευρωπαϊκό και ως ταχύτερο από το δυτικό μοντέλο χρηματοδότησης. Παράλληλα, η Τουρκία προσφέρει οπλικά συστήματα χωρίς τις αυστηρές πολιτικές προϋποθέσεις που συχνά συνοδεύουν τις δυτικές συμφωνίες. Αυτή ακριβώς η επέκταση, όμως, δημιουργεί και αντιδράσεις: εμπορικά ελλείμματα, εμπλοκή σε εσωτερικές συγκρούσεις, ανταγωνισμό με περιφερειακές δυνάμεις και καχυποψία για τις σχέσεις της Άγκυρας με ισλαμιστικά κινήματα.

Πού διατηρεί ισχυρές σχέσεις

Σομαλία: Είναι η σημαντικότερη στρατηγική σχέση της Τουρκίας στην υποσαχάρια Αφρική. Η Άγκυρα διαθέτει στο Μογκαντίσου τη μεγάλη στρατιωτική εκπαιδευτική βάση TURKSOM, έχει εκπαιδεύσει χιλιάδες Σομαλούς στρατιωτικούς και έχει αναλάβει λιμενικά, αεροπορικά, ενεργειακά και ανθρωπιστικά έργα. Η σχέση είναι βαθιά, αν και η έκταση της τουρκικής επιρροής προκαλεί αντιδράσεις στο εσωτερικό της Σομαλίας και ανησυχία σε ανταγωνιστικές περιφερειακές δυνάμεις.

Αλγερία: Αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους οικονομικούς εταίρους της Τουρκίας στην Αφρική. Οι δύο χώρες συνεργάζονται στο φυσικό αέριο, στις κατασκευές, στην υφαντουργία και στη βιομηχανία. Η κοινή οθωμανική ιστορική αναφορά χρησιμοποιείται θετικά, χωρίς όμως η Αλγερία να εγκαταλείπει την παραδοσιακά ανεξάρτητη εξωτερική της πολιτική.

Λιβύη – κυβέρνηση της Τρίπολης: Η τουρκική στρατιωτική επέμβαση το 2019–2020 βοήθησε την αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Τρίπολης να ανακόψει την επίθεση των δυνάμεων του Χαλίφα Χάφταρ. Η Άγκυρα απέκτησε στρατιωτικά, ενεργειακά και θαλάσσια ερείσματα, αλλά ταυτίστηκε έντονα με τη μία πλευρά του λιβυκού εμφυλίου. Τα τελευταία χρόνια επιδιώκει άνοιγμα και προς την ανατολική Λιβύη, χωρίς να έχει εξαλειφθεί η παλαιότερη δυσπιστία.

Αιθιοπία: Η Τουρκία είναι σημαντικός επενδυτής και προμηθευτής αμυντικού υλικού. Η χρήση τουρκικών drones από την αιθιοπική κυβέρνηση στον πόλεμο του Τιγκράι ενίσχυσε τη στρατηγική σχέση, προκάλεσε όμως επικρίσεις για τις ανθρωπιστικές συνέπειες. Η Άγκυρα ανέλαβε επίσης τη μεσολάβηση που οδήγησε στη Διακήρυξη της Άγκυρας μεταξύ Αιθιοπίας και Σομαλίας τον Δεκέμβριο του 2024.

Χώρες του Σαχέλ: Η Τουρκία έχει ενισχύσει τις σχέσεις της με το Μάλι, τον Νίγηρα και την Μπουρκίνα Φάσο, ιδιαίτερα μετά την επιδείνωση των σχέσεών τους με τη Γαλλία. Προσφέρει drones, τεθωρακισμένα, εκπαίδευση και πολιτική στήριξη. Οι κυβερνήσεις του Σαχέλ βλέπουν την Τουρκία ως εναλλακτικό εταίρο, δίπλα στη Ρωσία, την Κίνα και τις χώρες του Κόλπου.

Σενεγάλη και Ρουάντα: Οι σχέσεις είναι κυρίως οικονομικές και κατασκευαστικές. Τουρκικές επιχειρήσεις έχουν αναλάβει αεροδρόμια, στάδια, συνεδριακά κέντρα και άλλες μεγάλες υποδομές.

Πού υπάρχουν προβλήματα ή εύθραυστες ισορροπίες

Αίγυπτος: Οι σχέσεις κατέρρευσαν μετά την ανατροπή του Μοχάμεντ Μόρσι το 2013, λόγω της τουρκικής υποστήριξης προς τη Μουσουλμανική Αδελφότητα και της σύγκρουσης Ερντογάν–Σίσι. Από το 2021 άρχισε σταδιακή εξομάλυνση, η οποία κορυφώθηκε με αμοιβαίες προεδρικές επισκέψεις το 2024. Σήμερα οι σχέσεις έχουν βελτιωθεί σημαντικά, αλλά η δυσπιστία για τη Λιβύη, την Ανατολική Μεσόγειο και τα ισλαμιστικά δίκτυα δεν έχει εξαφανιστεί.

Ανατολική Λιβύη: Η Τουρκία αντιμετωπίστηκε επί χρόνια ως εχθρική δύναμη από τον Χάφταρ και τη Βουλή των Αντιπροσώπων. Η προσπάθεια προσέγγισης συνεχίζεται, αλλά οι τουρκικές στρατιωτικές βάσεις και οι συμφωνίες με την Τρίπολη παραμένουν διχαστικά ζητήματα.

Μαρόκο: Οι πολιτικές σχέσεις είναι λειτουργικές και το εμπόριο σημαντικό, αλλά το Ραμπάτ έχει επανειλημμένα εκφράσει δυσαρέσκεια για το εμπορικό έλλειμμα και τον ανταγωνισμό των τουρκικών προϊόντων. Έχουν επιβληθεί περιορισμοί και δασμοί, ενώ αναθεωρήθηκαν όροι της συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου.

Τυνησία: Η Άγκυρα διατηρούσε στενές σχέσεις με την κυβέρνηση στην οποία συμμετείχε το ισλαμικό κόμμα Ενάχντα. Μετά τη συγκέντρωση εξουσιών από τον πρόεδρο Καΐς Σαγέντ, η σχέση έγινε πιο επιφυλακτική. Παράλληλα, το εμπορικό έλλειμμα υπέρ της Τουρκίας έχει προκαλέσει αντιδράσεις και περιορισμούς στις εισαγωγές.

Σουδάν: Η σχέση αναπτύχθηκε σημαντικά επί Ομάρ αλ Μπασίρ, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα τη συμφωνία για την αξιοποίηση του νησιού Σουάκιν στην Ερυθρά Θάλασσα. Μετά την πτώση του Μπασίρ και ιδιαίτερα μετά την έναρξη του εμφυλίου πολέμου, τα τουρκικά σχέδια παρέμειναν μετέωρα. Η Άγκυρα προσπαθεί να διατηρήσει διαύλους με διαφορετικά κέντρα ισχύος, με κίνδυνο να κατηγορηθεί για μεροληψία.

Σομαλιλάνδη: Η στενή σχέση της Τουρκίας με την ομοσπονδιακή κυβέρνηση της Σομαλίας και η υποστήριξή της στην εδαφική ακεραιότητα της χώρας περιορίζουν τις σχέσεις της με την αυτοανακηρυγμένη Σομαλιλάνδη. Η τουρκική μεσολάβηση θεωρείται εκεί λιγότερο ουδέτερη, ιδίως μετά τις νέες αμυντικές και ενεργειακές συμφωνίες Άγκυρας–Μογκαντίσου.

Μια επιρροή εκτεταμένη αλλά όχι ανέφελη

Η αφρικανική πολιτική της Τουρκίας παραμένει συνολικά επιτυχημένη ως προς την έκταση της παρουσίας της. Η Άγκυρα απέκτησε πρόσβαση σε αγορές, στρατιωτικές συνεργασίες, λιμάνια, ενεργειακά έργα και διπλωματικά ερείσματα. Δεν έχει, όμως, την ίδια σχέση με ολόκληρη την ήπειρο. Στη Σομαλία, στην Αλγερία, σε χώρες του Σαχέλ και σε τμήμα της λιβυκής πολιτικής σκηνής διαθέτει ισχυρή επιρροή. Στην Αίγυπτο οι σχέσεις αποκαταστάθηκαν ύστερα από μια δεκαετία σύγκρουσης, ενώ σε Μαρόκο και Τυνησία επικρατεί συνεργασία μαζί με εμπορικές τριβές. Στην ανατολική Λιβύη, στο Σουδάν και στη Σομαλιλάνδη οι ισορροπίες παραμένουν εύθραυστες.

Η περίπτωση της Ουγκάντας είναι διαφορετική. Δεν προέκυψε από μια παλαιά γεωπολιτική αντιπαλότητα, αλλά από τη συσσώρευση συγκεκριμένων διαφορών. Η κρίση δεν αποδεικνύει ακόμη ότι η Τουρκία «χάνει την Αφρική».

Αποκαλύπτει όμως ένα όριο του τουρκικού μοντέλου: όσο οι σχέσεις στηρίζονται σε προσωπικά δίκτυα, μεγάλες εργολαβίες και συμφωνίες ασφαλείας, μπορεί να επιδεινωθούν απότομα όταν ένας ισχυρός τοπικός παράγοντας θεωρήσει ότι δεν έλαβε το πολιτικό ή οικονομικό αντάλλαγμα που προσδοκούσε.

Το επόμενο καθοριστικό βήμα θα είναι η στάση του προέδρου Μουσεβένι. Εάν η κυβέρνηση της Ουγκάντας επιβεβαιώσει τις απειλές του αρχηγού του στρατού, η υπόθεση θα μετατραπεί σε κανονική διακρατική κρίση, με επιπτώσεις στις επενδύσεις και στη συνεργασία ασφαλείας. Εάν, αντιθέτως, τις αποστασιοποιήσει ή τις αφήσει να εκτονωθούν, θα πρόκειται περισσότερο για ακόμη ένα επεισόδιο της προσωπικής διπλωματίας του Καϊνερουγκάμπα.

Ν. Ανδρουλάκης στη ΔΕΘ: Μια φιλόδοξη ομιλία

Από
anixneuseis
-
4

 

Η ομιλία του Νίκου Ανδρουλάκη στην 90ή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης είχε έναν σαφή πολιτικό στόχο: να παρουσιάσει το ΠΑΣΟΚ όχι απλώς ως δύναμη αντιπολίτευσης, αλλά ως ενδεχόμενη κυβερνητική λύση. Από αυτή την άποψη, ήταν μια ομιλία περισσότερο προγραμματική παρά συνθηματολογική. Περιείχε συγκεκριμένες δεσμεύσεις, αριθμητικούς στόχους και θεσμικές προτάσεις. Παράλληλα, όμως, το εύρος των εξαγγελιών δημιούργησε το βασικό της πρόβλημα: η πληθώρα των υποσχέσεων δυσκόλεψε τον ακροατή να διακρίνει ποιες είναι οι πραγματικές προτεραιότητες και με ποια σειρά μπορούν να εφαρμοστούν.

Το ισχυρό σημείο: προσπάθεια συγκρότησης εναλλακτικής πρότασης

Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ επιχείρησε να μεταφέρει τη συζήτηση από το δίλημμα «ποιος θα κυβερνήσει» στο ερώτημα «πώς και για ποιους θα κυβερνηθεί η χώρα». Η επιλογή αυτή ήταν πολιτικά εύστοχη. Αντί να περιοριστεί στην καταγγελία της κυβέρνησης, παρουσίασε επτά νομοθετικές παρεμβάσεις για το πρώτο εξάμηνο μιας πιθανής διακυβέρνησης.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχαν οι προτάσεις για:

  • ισχυρότερο έλεγχο των ολιγοπωλίων και των ενδοομιλικών τιμολογήσεων,

  • αναδιοργάνωση της Επιτροπής Ανταγωνισμού,

  • προστασία του καταναλωτή και του μικρού προμηθευτή,

  • τιμαριθμοποίηση της φορολογικής κλίμακας,

  • αποκατάσταση των συλλογικών διαπραγματεύσεων,

  • κοινωνική κατοικία και αξιοποίηση κλειστών κτιρίων,

  • προληπτικό έλεγχο των μεγάλων δημοσίων συμβάσεων,

  • αλλαγή του τρόπου επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης.

Οι προτάσεις αυτές δείχνουν ότι το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να επαναφέρει στο προσκήνιο την έννοια της ρυθμισμένης αγοράς και ενός λειτουργικού κοινωνικού κράτους. Είναι επίσης θετικό ότι η ακρίβεια δεν παρουσιάστηκε αποκλειστικά ως εισαγόμενο φαινόμενο, αλλά συνδέθηκε με τη διάρθρωση της ελληνικής αγοράς και την περιορισμένη λειτουργία του ανταγωνισμού.

Η έμφαση στην παραγωγή, στη μεταποίηση, στις υποδομές, στον σιδηρόδρομο και στην Αναπτυξιακή Τράπεζα ήταν ίσως το πιο ουσιαστικό τμήμα της ομιλίας. Δείχνει μια προσπάθεια υπέρβασης της οικονομίας που βασίζεται υπερβολικά στην κατανάλωση, στα ακίνητα και στον τουρισμό.

 

Η μεγάλη αδυναμία: από το πρόγραμμα στον μακρύ κατάλογο

Ο Ανδρουλάκης ανακοίνωσε, μεταξύ άλλων, σταδιακή επαναφορά 13ου μισθού και 13ης σύνταξης, νέο ΕΚΑΣ, αυξήσεις στο ΕΣΥ, φορολογικές ελαφρύνσεις, κατάργηση της τεκμαρτής φορολόγησης, μείωση της προκαταβολής φόρου, 40.000 κοινωνικές κατοικίες, οικογενειακές ενισχύσεις, μειώσεις ΦΠΑ και Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης, καθώς και σειρά επενδύσεων σε υποδομές.

Καθεμία από αυτές τις παρεμβάσεις μπορεί να υποστηριχθεί πολιτικά. Όταν όμως παρουσιάζονται όλες μαζί, ανακύπτει αναπόφευκτα το ερώτημα της χρηματοδότησης.

Η απάντηση ότι οι πόροι θα προκύψουν από την ανάπτυξη, την καταπολέμηση της σπατάλης, τη μείωση των απευθείας αναθέσεων και τη φορολόγηση των υπερκερδών είναι εύλογη ως κατεύθυνση, αλλά δεν αποτελεί ακόμη πλήρη δημοσιονομική τεκμηρίωση. Τα έσοδα από πρόστιμα και έκτακτους φόρους είναι αβέβαια και συχνά προσωρινά· δύσκολα μπορούν από μόνα τους να χρηματοδοτήσουν μόνιμες δαπάνες, όπως μισθούς, συντάξεις και προσλήψεις.

Η πειστικότητα της πρότασης θα ενισχυόταν σημαντικά εάν είχε παρουσιαστεί ένας καθαρός πίνακας:

  1. κόστους κάθε μέτρου,

  2. χρονοδιαγράμματος εφαρμογής,

  3. μόνιμων πηγών χρηματοδότησης,

  4. δημοσιονομικών ορίων μέσα στα οποία θα κινηθεί μια κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ.

Η λέξη «σταδιακά» προστατεύει δημοσιονομικά την εξαγγελία, αφήνει όμως πολιτικά ανοιχτό το ερώτημα: πότε, σε ποια έκταση και υπό ποιες προϋποθέσεις;

Οι μετρήσιμοι στόχοι χρειάζονται και μηχανισμό εφαρμογής

Η δέσμευση για μείωση της συνολικής τιμής της κιλοβατώρας κατά 20% το 2027 και κατά 30% μέχρι το τέλος της τετραετίας είναι πολιτικά θαρραλέα, επειδή είναι συγκεκριμένη και επομένως ελέγξιμη. Ωστόσο, η τελική τιμή του ρεύματος επηρεάζεται από τις διεθνείς τιμές, το κόστος των δικτύων, τη φορολογία, το ενεργειακό μείγμα και τις συνθήκες της ευρωπαϊκής αγοράς.

Οι ενεργειακές κοινότητες, η αποθήκευση, τα σταθερά συμβόλαια και οι διασυνδέσεις αποτελούν σοβαρές προτάσεις. Δεν εξηγήθηκε όμως επαρκώς ποιο μέρος της επιδιωκόμενης μείωσης θα προέλθει από καθεμία και τι θα συμβεί εάν οι εξωτερικές συνθήκες μεταβληθούν δυσμενώς.

Ανάλογο ζήτημα υπάρχει με τις 40.000 κοινωνικές κατοικίες. Ο αριθμός δίνει σαφήνεια, αλλά χρειάζεται προσδιορισμός των ακινήτων, του χρηματοδοτικού σχήματος, του φορέα διαχείρισης και του χρόνου ολοκλήρωσης. Το πλαφόν στις αυξήσεις των ενοικίων μπορεί να προσφέρει προσωρινή προστασία σε περιοχές μεγάλης πίεσης, χρειάζεται όμως προσεκτικό σχεδιασμό ώστε να μη μειώσει τελικά την προσφορά κατοικιών.

Θεσμοί: ίσως το πιο συνεκτικό κεφάλαιο

Οι προτάσεις για τις δημόσιες συμβάσεις, τη Διαύγεια, το ΑΣΕΠ, την Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης, το άρθρο 86 και την ηγεσία της Δικαιοσύνης αποτέλεσαν ένα από τα πιο πειστικά μέρη της ομιλίας. Εδώ υπήρχε μεγαλύτερη συνοχή μεταξύ διάγνωσης και προτεινόμενης λύσης.

Υπάρχει, πάντως, και ένα βαθύτερο ερώτημα: πολλές από τις εξαγγελίες προϋποθέτουν ένα Δημόσιο με μεγάλη διοικητική επάρκεια. Το ίδιο κράτος θα πρέπει ταυτόχρονα να κατασκευάσει κοινωνικές κατοικίες, να ελέγξει περίπλοκες αγορές, να αναμορφώσει την Υγεία και την Παιδεία, να διαχειριστεί νέα χρηματοδοτικά εργαλεία και να επιβλέψει μεγάλες υποδομές. Η εξαγγελία της αξιοκρατίας είναι απαραίτητη, αλλά δεν αρκεί. Χρειάζεται ένα πολύ συγκεκριμένο σχέδιο διοικητικής ικανότητας.

Ελληνοτουρκικά και Ευρώπη

Η πρόταση για ένα «νέο Ελσίνκι», δηλαδή για σύνδεση της ευρωπαϊκής πορείας και της τελωνειακής ένωσης της Τουρκίας με τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου, επαναφέρει μια γνώριμη στρατηγική του ΠΑΣΟΚ. Έχει λογική, επειδή επιχειρεί να εντάξει τις ελληνοτουρκικές διαφορές σε ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο κανόνων.

Δεν διευκρινίστηκε, ωστόσο, πώς θα εξασφαλιστεί η υποστήριξη των κρατών-μελών που έχουν διαφορετικά συμφέροντα στις σχέσεις τους με την Άγκυρα. Επίσης, ο όρος «νέο Ελσίνκι» έχει ιστορικό και πολιτικό βάρος· επομένως χρειάζεται αναλυτικότερο περιεχόμενο για να μην παραμείνει ένας ελκυστικός τίτλος εξωτερικής πολιτικής. Και δεν είναι σίγουρο ότι ικανοποίησε, τότε, το σύνολο του ΠΑΣΟΚ.

Σήμερα, δεν είναι καθόλου σίγουρο πως η Τουρκία επιθυμεί διακαώς να προχωρήσει τις σχέσεις της με την Ε.Ε. έναντι υπολογίσιμων ανταλλαγμάτων.

Η βασική κριτική προς την πολιτική Σημίτη μετά το Ελσίνκι του 1999 ήταν ότι η Ελλάδα πέτυχε μια σημαντική διπλωματική ανταλλαγή, αλλά αποδέχθηκε διατυπώσεις που μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν από την Τουρκία για να διευρύνει την ατζέντα των ελληνοτουρκικών διαφορών.

Η βασική κριτική ήταν ότι η Ελλάδα συναίνεσε αμέσως στην αναγνώριση της Τουρκίας ως υποψήφιας προς ένταξη χώρας, χωρίς να εξασφαλίσει προηγουμένως την άρση του casus belli ή την εγκατάλειψη των τουρκικών διεκδικήσεων στο Αιγαίο. Παράλληλα, η αναφορά σε «συνοριακές διαφορές και άλλα συναφή ζητήματα» θεωρήθηκε ότι μπορούσε να νομιμοποιήσει εμμέσως την τουρκική θεωρία περί πολλαπλών διαφορών —όπως οι «γκρίζες ζώνες» και η αποστρατιωτικοποίηση των νησιών— ενώ η Ελλάδα αναγνώριζε ως μόνη νομική διαφορά την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας. Οι επικριτές υποστήριξαν, επομένως, ότι η Αθήνα παραχώρησε το ισχυρό διαπραγματευτικό όπλο του βέτο με αντάλλαγμα μελλοντικές και αβέβαιες δεσμεύσεις, στηριζόμενη υπερβολικά στην υπόθεση ότι η ευρωπαϊκή προοπτική θα εξανάγκαζε τελικά την Τουρκία να συμμορφωθεί. Βεβαίως, η κριτική αυτή συνυπάρχει με το σημαντικό ελληνικό κέρδος του Ελσίνκι: την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην ΕΕ χωρίς να αποτελεί προϋπόθεση η προηγούμενη επίλυση του Κυπριακού.

Στην ομιλία του στη ΔΕΘ ο Ανδρουλάκης δεν παρουσίασε ουσιαστικά ένα συγκροτημένο πρόγραμμα για τις Ένοπλες Δυνάμεις. Αναφέρθηκε γενικότερα στην ανάγκη ισχυρής Ελλάδας, στην ευρωπαϊκή αμυντική ενοποίηση και στο αυξημένο κόστος άμυνας που επωμίζεται η χώρα λόγω της τουρκικής αναθεωρητικής πολιτικής. Μίλησε, όπως αναφέρθηκε παραπάνω, για ένα «νέο Ελσίνκι», συνδέοντας την αναβάθμιση των ευρωτουρκικών σχέσεων με τον σεβασμό των κυριαρχικών δικαιωμάτων Ελλάδας και Κύπρου. Δεν ανέπτυξε όμως συγκεκριμένες προτάσεις για τη δομή και τον εκσυγχρονισμό των Ενόπλων Δυνάμεων, τις εξοπλιστικές προτεραιότητες, την εγχώρια αμυντική βιομηχανία, τη θητεία, την εφεδρεία ή τις αποδοχές και τη μέριμνα του στρατιωτικού προσωπικού. Πρόκειται για αξιοσημείωτη παράλειψη σε μια ομιλία που φιλοδοξούσε να παρουσιάσει ολοκληρωμένο κυβερνητικό σχέδιο—ιδίως καθώς η ίδια η ομιλία αναγνώριζε ότι η Ελλάδα αντιμετωπίζει αυξημένες αμυντικές απαιτήσεις.

Τέλος, η φιλοδοξία για μια «πιο ισχυρή Ελλάδα» δεν στηρίχθηκε σε ολοκληρωμένη στρατηγική εθνικής ισχύος. Η αναφορά σε βαθύτερη ευρωπαϊκή ενοποίηση και σε ένα «νέο Ελσίνκι» δεν αρκεί, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία η ενταξιακή έλξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς την Τουρκία έχει περιοριστεί και, συνεπώς, ο διαθέσιμος ευρωπαϊκός μοχλός πίεσης είναι ασθενέστερος από ό,τι το 1999. Η απουσία συγκεκριμένων θέσεων για τις Ένοπλες Δυνάμεις, την αμυντική βιομηχανία, την αποτρεπτική στρατηγική και την προσαρμογή της χώρας στις νέες γεωπολιτικές συνθήκες αφήνει ένα σοβαρό κενό. Έτσι, ενώ η ομιλία ήταν αναλυτική στην κοινωνική πολιτική και στη λειτουργία του κράτους, παρέμεινε αισθητά γενικότερη στα ζητήματα που αφορούν την ασφάλεια και τη διεθνή θέση της χώρας.

Ανασυγκρότηση του κράτους

Επιπλέον, ιδιαίτερο βάρος έδωσε ο Νίκος Ανδρουλάκης στη θεσμική ανασυγκρότηση του κράτους, παρουσιάζοντας το Εθνικό Σχέδιο Μεταρρύθμισης «Αναστάσης Πεπονής». Πρότεινε νέο ΑΣΕΠ, ενίσχυση της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης, περιορισμό των μετακλητών και των επικαλύψεων αρμοδιοτήτων, θωράκιση της Διαύγειας και προληπτικό έλεγχο των μεγάλων δημοσίων συμβάσεων από το Ελεγκτικό Συνέδριο. Στην ίδια κατεύθυνση εντάσσονται η αλλαγή του τρόπου επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης, η συμμετοχή δικαστών και εκπροσώπων της νομικής κοινότητας στη σχετική διαδικασία, καθώς και η συνταγματική κατοχύρωση της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας με αρμοδιότητα ελέγχου των οικονομικών των κομμάτων και των πολιτικών προσώπων. Πρόκειται ίσως για το συνεκτικότερο μέρος της ομιλίας, καθώς η περιγραφή των προβλημάτων συνοδεύτηκε από σχετικά συγκεκριμένες θεσμικές απαντήσεις. Παραμένει, βεβαίως, το ερώτημα εάν οι νέες ρυθμίσεις αρκούν χωρίς μια βαθύτερη αλλαγή της διοικητικής κουλτούρας και χωρίς μηχανισμούς που θα εγγυώνται την εφαρμογή τους.

Σημαντική θέση στην ομιλία κατείχαν επίσης η Υγεία, η Παιδεία και η προστασία των ατόμων με αναπηρία. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ εξήγγειλε ανασυγκρότηση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, νέο Υγειονομικό Χάρτη, ενίσχυση της τηλεϊατρικής και μισθολογική αναβάθμιση του προσωπικού του ΕΣΥ. Για την Παιδεία πρότεινε ένα ουσιαστικό ολοήμερο σχολείο, με ενισχυτική διδασκαλία, σίτιση, ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς, καθώς και νέο Λύκειο και Εθνικό Απολυτήριο. Παράλληλα, παρουσίασε ειδικές παρεμβάσεις για τους πολίτες με αναπηρία και τις οικογένειές τους. Οι προτάσεις αυτές αποτυπώνουν σαφή κοινωνικό προσανατολισμό, αλλά η ταυτόχρονη δημιουργία νέων δομών, η αύξηση της χρηματοδότησης και οι μισθολογικές παρεμβάσεις καθιστούν ακόμη πιο αναγκαία μια αναλυτική παρουσίαση του κόστους και των διαθέσιμων ανθρώπινων πόρων.

Για τη Θεσσαλονίκη, ο Νίκος Ανδρουλάκης περιέγραψε ένα σχέδιο σύγχρονης μητροπολιτικής ανάπτυξης με επίκεντρο την καινοτομία και τη σύνδεση των πανεπιστημίων και των ερευνητικών κέντρων με τη μεταποίηση, την αγροδιατροφή, την Υγεία, την τεχνολογία, τον τουρισμό και τον πολιτισμό. Αναφέρθηκε σε σύγχρονο προαστιακό, στην επέκταση του Μετρό προς τη δυτική Θεσσαλονίκη και το αεροδρόμιο, σε ειδικό αναπτυξιακό σχεδιασμό για τη δυτική και τη Β΄ Θεσσαλονίκη, καθώς και σε αναπλάσεις με περισσότερο πράσινο και ενιαίο παραλιακό μέτωπο. Δεσμεύτηκε ακόμη για την επανασύσταση του Συμβουλίου Απόδημου Ελληνισμού με έδρα την πόλη. Πρόκειται για ένα φιλόδοξο περίγραμμα, το οποίο όμως θα χρειαζόταν σαφέστερο χρονοδιάγραμμα, κοστολόγηση και καθορισμό των φορέων που θα αναλάβουν την υλοποίησή του.

Στο ευρωπαϊκό πεδίο, η πρόταση για έναν μόνιμο μηχανισμό επενδύσεων και σύγκλισης, στα πρότυπα του Ταμείου Ανάκαμψης, αποτελεί ενδιαφέρουσα απάντηση στις ανισότητες που δημιουργούνται επειδή τα οικονομικά ισχυρότερα κράτη διαθέτουν μεγαλύτερη δυνατότητα κρατικών ενισχύσεων. Η σύνδεση της κοινής βιομηχανικής και αμυντικής πολιτικής με κοινή ευρωπαϊκή χρηματοδότηση έχει πολιτική συνοχή, αλλά η εφαρμογή της προϋποθέτει δύσκολες ευρωπαϊκές συναινέσεις. Όσον αφορά την άμυνα, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ μίλησε για βαθύτερη ευρωπαϊκή αμυντική ενοποίηση και αναγνώρισε ότι αποτελεί βασικό συντελεστή της εθνικής ισχύος. Δεν παρουσίασε, ωστόσο, ειδικό σχέδιο για τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, την εγχώρια αμυντική βιομηχανία, τις εξοπλιστικές προτεραιότητες, τη θητεία και τη μέριμνα του στρατιωτικού προσωπικού. Η απουσία αυτή είναι αισθητή σε μια ομιλία που φιλοδοξούσε να καλύψει το σύνολο των βασικών πεδίων μιας μελλοντικής διακυβέρνησης.

Συνολική αποτίμηση

Με την ομιλία του στη ΔΕΘ, ο Νίκος Ανδρουλάκης παρουσίασε ένα ευρύ σοσιαλδημοκρατικό σχέδιο, με ιδιαίτερη έμφαση στην κοινωνική πολιτική, στην παραγωγική ανασυγκρότηση και κυρίως στη θεσμική λειτουργία του κράτους. Οι προτάσεις για το ΑΣΕΠ, τις δημόσιες συμβάσεις, τη Δικαιοσύνη, την Υγεία, την Παιδεία, τη Θεσσαλονίκη και έναν νέο ευρωπαϊκό επενδυτικό μηχανισμό ενίσχυσαν το κυβερνητικό περιεχόμενο της ομιλίας. Ωστόσο, το μεγάλο εύρος των εξαγγελιών εξακολουθεί να δημιουργεί ερωτήματα για την ιεράρχηση, το συνολικό κόστος και τη δυνατότητα ταυτόχρονης εφαρμογής τους. Η ομιλία έδειξε καθαρότερα τι είδους κυβέρνηση θέλει να συγκροτήσει το ΠΑΣΟΚ, όχι όμως ακόμη με ποια ακριβώς δημοσιονομική και διοικητική διαδρομή θα το επιτύχει.

Μας οδηγούν σε «τεχνητή κρίση»;

Από
anixneuseis
-
3

Του Παντελή Σαββίδη

12/09/2026 – 9:14πμ

Μέλη της ελληνικής και της τουρκικής Ακτοφυλακής στο Αιγαίο, στα ανοιχτά της Λέσβου (φωτ.: EPA / Erdam Sahin)

Στηρίξτε το Pontos NewsΕπιλέξτε μας ως προτιμώμενη πηγή στην Αναζήτηση Google

Προσθήκη πηγής

Η αιφνιδιαστική επίσκεψη του επικεφαλής της τουρκικής ΜΙΤ Ιμπραήμ Καλίν στην Αθήνα αποκτά ιδιαίτερη σημασία, επειδή συνέπεσε με νέα άνοδο της έντασης. Ο Καλίν συναντήθηκε με τον διοικητή της ΕΥΠ Θεμιστοκλή Δεμίρη, ενώ δημοσιεύματα τον έφεραν να έχει περάσει και από το Μέγαρο Μαξίμου.

Οι επίσημα γνωστές συζητήσεις αφορούσαν τη νοτιοανατολική Μεσόγειο, τη Συρία, τη Λιβύη και την ένταση Τουρκίας-Ισραήλ. Δεν ανακοινώθηκε κάποια διαπραγμάτευση επί των ελληνοτουρκικών διαφορών.  

Η φιλοκυβερνητική Yeni Şafak παρουσίασε την επίσκεψη ως μεταφορά προειδοποίησης ότι η Τουρκία δεν θα δεχθεί «τετελεσμένα» στο Αιγαίο. Αντίθετα, ελληνικές πληροφορίες εμφάνισαν τον Καλίν να επιχειρεί αποκλιμάκωση. Η απόκλιση δείχνει ότι το ίδιο παρασκηνιακό κανάλι μπορεί να χρησιμοποιείται διαφορετικά από κάθε κυβέρνηση: ως διαβεβαίωση προς την άλλη πλευρά και ως επίδειξη αποφασιστικότητας προς το εσωτερικό ακροατήριο.  

Υπάρχουν λοιπόν ενδείξεις σχεδιασμένης πολιτικής αξιοποίησης της έντασης.

Η Νέα Δημοκρατία διατηρεί καθαρό προβάδισμα, αλλά απέχει από την αυτοδυναμία. Στη δημοσκόπηση της GPO μετά τη ΔΕΘ συγκέντρωνε 25,8% στην πρόθεση ψήφου και 30,6% στην εκτίμηση αποτελέσματος. Παράλληλα, το 51,2% δήλωνε ότι ανησυχεί πολύ ή αρκετά για ένα θερμό επεισόδιο με την Τουρκία.

Σε αυτό το περιβάλλον, η προβολή της κυβερνητικής «σταθερότητας» μπορεί να ωφελεί πολιτικά τον πρωθυπουργό. Ο ίδιος χαρακτήρισε την αυτοδυναμία αναγκαία στη σημερινή διεθνή συγκυρία. Ακόμη πιο αποκαλυπτική ήταν η δήλωση του Γιώργου Φλωρίδη ότι, εάν η χώρα μείνει ακυβέρνητη, «θα γίνει το ντου από απέναντι».  

Η δήλωση συνδέει ευθέως την εκλογική επιλογή με το φόβο μιας τουρκικής ενέργειας. Η κυβέρνηση αποστασιοποιήθηκε μερικώς: ο Παύλος Μαρινάκης είπε ότι «δεν υπάρχει κίνδυνος αυτή τη στιγμή», αλλά επανέλαβε ότι ο Μητσοτάκης έχει αποδείξει πως μπορεί να διαχειριστεί μια κρίση.

Αυτό τεκμηριώνει την πολιτική χρήση του διλήμματος «σταθερότητα ή κίνδυνος». Αλλά τα παιχνίδια περιέχουν και κινδύνους.  Μια πραγματική κρίση μπορεί να ξεφύγει, να προκαλέσει οικονομική ζημιά και να ακυρώσει το πλεονέκτημα του «ικανότερου διαχειριστή». Του αναντικατάστατου Μητσοτάκη.

Οι εκλογές στην Τουρκία προβλέπονται για τις 14 Μαΐου 2028. Επειδή ο Ερντογάν έχει φθάσει στο όριο των δύο προεδρικών θητειών, ο ευκολότερος δρόμος για νέα υποψηφιότητα είναι η πρόωρη προκήρυξή τους από τη Βουλή. Απαιτούνται 360 από τους 600 βουλευτές, ενώ η κυβερνητική συμμαχία διαθέτει 328. Εναλλακτικά, χρειάζεται συνταγματική αναθεώρηση. Μια ταυτόχρονη προκήρυξή τους την άνοιξη, μαζί με τις ελληνικές, εξυπηρετεί και τον Ερντογάν και τον Μητσοτάκη. Χρειάζεται όμως η αφορμή.

Μια σοβαρή κρίση θα μπορούσε να ενισχύσει τον εθνικισμό και να πιέσει την αντιπολίτευση στην Τουρκία.

Πώς θα μπορούσε να προκύψει η κρίση

Το πρώτο σενάριο είναι μια ελεγχόμενη κρίση χαμηλής έντασης: NAVTEX, ερευνητικό σκάφος σε αμφισβητούμενη περιοχή, παρεμπόδιση ελληνικής δραστηριότητας ή αντιπαράθεση γύρω από θαλάσσια πάρκα και χωρικά ύδατα. Οι δύο ηγεσίες ανεβάζουν τους τόνους, κινητοποιούν περιορισμένες δυνάμεις και στη συνέχεια εμφανίζονται ως υπεύθυνοι διαχειριστές της αποκλιμάκωσης.

Το δεύτερο είναι η υβριδική πίεση, με μεταναστευτικές ροές, κυβερνοεπιθέσεις, παραπληροφόρηση ή αστυνομικά επεισόδια. Προσφέρει πολιτικό αποτέλεσμα χωρίς το ρίσκο μιας ανοικτής σύγκρουσης.

Το τρίτο είναι ο ακούσιος εκτροχιασμός. Ένα επεισόδιο μεταξύ πλοίων ή αεροσκαφών, μια λανθασμένη εκτίμηση προθέσεων ή η πίεση των μέσων ενημέρωσης μπορεί να μετατρέψει την ελεγχόμενη ένταση σε πραγματική κρίση. Στα τουρκικά πάνελ, ελληνικές δηλώσεις περί αποτροπής ήδη παρουσιάζονται ως «πολεμική απειλή», ενώ ακούγονται σενάρια αποστολής πολεμικών πλοίων και αμφισβήτησης της κυριαρχίας νησιών.

Το τέταρτο και πιθανότερο σενάριο είναι η ένταση χωρίς θερμό επεισόδιο.

Οι δύο πλευρές χρησιμοποιούν τη σκληρή ρητορική στο εσωτερικό, αλλά διατηρούν τον δίαυλο Καλίν-Δεμίρη για να αποτρέψουν την απώλεια ελέγχου. Χθες, ακόμη και ο Γεραπετρίτης έκανε «σκληρές» δηλώσεις.

Το συμπέρασμα είναι ότι υφίστανται πολιτικά κίνητρα για την εκμετάλλευση μιας κρίσης.

Ο πραγματικός κίνδυνος βρίσκεται αλλού: δύο ηγεσίες μπορεί να πιστέψουν ότι ελέγχουν την κλιμάκωση, μέχρι τη στιγμή που ένα επεισόδιο, μια λάθος ανάγνωση ή η ανάγκη να μη φανεί κανείς υποχωρητικός καταστήσει την αποκλιμάκωση πολιτικά αδύνατη.

Γι’ αυτό προσοχή ως την άνοιξη – και κυρίως το χειμώνα.

pontosnews.gr

Ναόμι Κλάιν: «Ο ακραίος πλούτος προκαλεί διανοητική απορρύθμιση. Σε μετατρέπει σε οπαδό της ανωτερότητας»

Από
anixneuseis
-
0

Της Ζόι Γουίλιαμς
Σάββατο 12 Σεπτεμβρίου 2026

Έχει ασχοληθεί με τον νεοφιλελευθερισμό και τον ψηφιακό κόσμο· τώρα η συγγραφέας και ακτιβίστρια στρέφεται εναντίον των δισεκατομμυριούχων της τεχνολογίας. Εξηγεί πώς οι υπερπλούσιοι εκμεταλλεύονται το κλιματικό και οικονομικό χάος επιδιώκοντας την εξουσία.

Το νέο βιβλίο της Ναόμι Κλάιν αρχίζει στην κορυφή ενός βουνού, με δύο «πιστούς άνδρες που συγκεντρώνουν ένα ακροατήριο για να μοιραστούν το όραμά τους». Πρόκειται για το όραμα μιας παραδεισένιας πόλης, περιφραγμένης σε κάθε είσοδο, όπου δεν θα υπάρχει ανάγκη για όπλα και όλοι οι κάτοικοί της θα είναι πλούσιοι. Ο ένας από τους δύο άνδρες δακρύζει καθώς περιγράφει την ομορφιά της.

Ωστόσο, η εναρκτήρια σκηνή του βιβλίου «Ο φασισμός των έσχατων καιρών» (End Times Fascism), το οποίο συνέγραψε με την Άστρα Τέιλορ, δεν αποτελεί μεταφορά. Οι άνδρες είναι ο Τζάρεντ Κούσνερ και ο Στιβ Γουίτκοφ. Το έτος είναι το 2026 και το βουνό βρίσκεται στο Νταβός. Η παραδεισένια πόλη θα ονομάζεται «Νέα Γάζα».

Η συνάντηση του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός της Ελβετίας εξυπηρετούσε ανέκαθεν έναν διπλό σκοπό: να προσφέρει στους υπερπλούσιους ένα βήμα για να περιγράφουν όλα τα καλά που κάνουν για την καταπολέμηση της φτώχειας και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, αλλά και να μας επιτρέπει μια ματιά στην αξιοζήλευτη ζωή τους. Αυτό που παρακολουθήσαμε φέτος, με εντυπωσιακή αναίδεια, ήταν οι πλουσιότεροι άνθρωποι του κόσμου να συγκεντρώνονται για να συζητήσουν τις δυνατότητες αξιοποίησης ενός μαζικού τάφου ως ακίνητης περιουσίας.

Στο ίδιο Νταβός, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε το «Συμβούλιο Ειρήνης» για την ανοικοδόμηση της Γάζας. Στους επτά μήνες που μεσολάβησαν δεν έχει αποφέρει κανένα ουσιαστικό αποτέλεσμα. Το σημαντικότερο όμως, σύμφωνα με την Κλάιν, είναι ότι «δεχόμαστε καταιγισμό τόσων πολλών πρωτοφανών γεγονότων, ώστε δυσκολευόμαστε να αντιληφθούμε το μέγεθος αυτού που συνέβη: ανακοίνωσαν ουσιαστικά έναν ιδιωτικοποιημένο Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών».

«Νομίζω ότι καταλαβαίνουμε πως ο πλούτος συσσωρεύεται και πολλαπλασιάζεται, σωστά; Ασφαλώς οι πλούσιοι το καταλαβαίνουν», συνεχίζει η Κλάιν, μιλώντας μου από το ήσυχο και ευρύχωρο γραφείο της στη Βρετανική Κολομβία.

«Δεν πιστεύω, όμως, ότι αφιερώνουμε αρκετό χρόνο για να σκεφτούμε πραγματικά τι σημαίνει η συσσώρευση τόσο μεγάλου πλούτου και ποιες ψυχολογικές συνέπειες προκαλεί. Ένα μέρος της νέας αδιαντροπιάς που παρατηρούμε είναι απλώς το αποτέλεσμα της συγκέντρωσης τόσο μεγάλης οικονομικής, επικοινωνιακής, τεχνολογικής και στρατιωτικής ισχύος στα χέρια μιας πολύ μικρής και ανεξέλεγκτης ομάδας ανθρώπων. Παύουν πλέον να προσπαθούν να μας σαγηνεύσουν με οποιονδήποτε τρόπο».

Η Κλάιν δείχνει ήρεμη και γεμάτη περιέργεια καθώς διατυπώνει αυτό το μήνυμα. Γελά εύκολα. Την ίδια ατάραχη και αισιόδοξη στάση διατηρούσε και όταν της πήρα συνέντευξη επί σκηνής στο Μάντσεστερ για το βιβλίο της Doppelgänger του 2023, στο οποίο περιέγραφε πώς ο ψηφιακός κόσμος καταστρέφει τη σύνδεσή μας με την πραγματικότητα και μεταξύ μας.

Το 1999, όταν κυκλοφόρησε το πρωτοποριακό έργο της No Logo, η 29χρονη τότε Κλάιν εμφανιζόταν συναρπαστικά βέβαιη ότι ο νεοφιλελευθερισμός προκαλούσε βλάβες των οποίων δεν μπορούσαμε ακόμη να αντιληφθούμε την έκταση. Παρ’ όλα αυτά, φαινόταν ισορροπημένη και ευτυχισμένη μέσα στον κόσμο. Με κάποιον τρόπο καταφέρνει να διατηρεί αυτή τη στάση, μολονότι οι ειδήσεις που μεταφέρει είναι πάντοτε τόσο πειστικά και απίστευτα δυσοίωνες.

Το End Times Fascism περιγράφει τον κόσμο στον οποίο ζούμε, όπου τα συστατικά του αυταρχισμού εμφανίζονται παντού: η αναρχοφιλελεύθερη οικονομία στην Αργεντινή, η καταστροφή του ελεύθερου Τύπου στη Ρωσία, η διάβρωση των δημοκρατικών θεσμών στην Ουγγαρία —μέχρι την ανατροπή του Βίκτορ Όρμπαν—, ο «αντιμεταναστευτικός νεοφασισμός» στην Ιταλία, η εργαλειοποίηση της ταυτότητας των διεμφυλικών ανθρώπων από τον Ζαΐχ Μπολσονάρου στη Βραζιλία και η ισλαμοφοβία στην Ινδία του Μόντι.

Πρόκειται όμως για έναν διαφορετικό φασισμό. Οι υποστηρικτές του επιθυμούν ενεργά μια Αποκάλυψη —ή ένα κύμα αλληλένδετων καταστροφών που θα προκληθούν από την κλιματική αλλαγή και το οικονομικό χάος— ώστε να επιταχύνουν τη μετάβαση προς έναν μεταδημοκρατικό κόσμο, στον οποίο μόνο μια μικρή ομάδα πλουσίων θα επιβιώσει και θα ευημερήσει.

«Πρόκειται για τάσεις που παρακολουθώ εδώ και πολύ καιρό. Τον ιδιωτικοποιημένο θύλακα που γεννιέται μέσα από το σοκ και την καταστροφή τον είδα όταν έκανα ρεπορτάζ από το Ιράκ».

Το βιβλίο ξεκίνησε ως άρθρο στην Guardian, το οποίο «έγινε εντελώς viral», λέει η Κλάιν.

«Η Άστρα και εγώ γνωρίζαμε ότι χρειαζόταν πολύ περισσότερη έρευνα. Σε προσωπικό επίπεδο, όμως, αναρωτιόμασταν: θέλαμε πραγματικά να περάσουμε τον επόμενο χρόνο μέσα στο μυαλό αυτών των ανθρώπων και σε αυτές τις κουλτούρες; Τότε η Άστρα είπε: “Έχω ήδη πέσει μέσα στην κουνελότρυπα και έτσι κι αλλιώς θα ακούω αυτούς τους ανθρώπους. Μπορώ, λοιπόν, τουλάχιστον να αισθάνομαι ότι κάνω κάτι γι’ αυτό”. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο πρόκειται για το πρώτο βιβλίο που συνυπογράφω. Όταν επισκέπτεσαι σκοτεινά και τρομακτικά μέρη, είναι ωραίο να παίρνεις μαζί σου έναν φίλο».

Η Άστρα Τέιλορ είναι επίσης συγγραφέας, ακτιβίστρια και δημιουργός ντοκιμαντέρ. Ίδρυσε το Debt Collective, ένα ενδιαφέρον εγχείρημα οργανωμένης αλληλεγγύης γύρω από το προσωπικό χρέος, το οποίο λειτουργεί περίπου σαν συνδικάτο. Οι μακροπρόθεσμοι στόχοι του περιλαμβάνουν την κατάργηση των διδάκτρων, την κρατικοποίηση της υγειονομικής περίθαλψης και την ενίσχυση της δύναμης των ενοικιαστών.

Στο βιβλίο, η Κλάιν και η Τέιλορ μάς συστήνουν τους θρησκευτικούς φονταμενταλιστές, τους χριστιανούς σιωνιστές και τους χριστιανούς εθνικιστές των ΗΠΑ, οι οποίοι προετοιμάζονται για τη Δευτέρα Παρουσία.

Περιγράφοντας ένα «κράτος-καταφύγιο», οι συγγραφείς συνδέουν τις κλιματικές καταστροφές, έναν φανατικά αντιμεταναστευτικό μόνιμο στρατό με τη μορφή της Υπηρεσίας Μετανάστευσης και Τελωνείων των ΗΠΑ και μια πολιτική που βασίζεται σε ψευδείς υποσχέσεις και παραπληροφόρηση. Έτσι απεικονίζουν μια πυρετώδη και βαθιά διχασμένη κοινωνία, η οποία δεν γνωρίζει πλέον τι να πιστέψει.

Το πραγματικά τρομακτικό μέρος, όμως, είναι η ενότητα που λειτουργεί ως γέφυρα και αφορά τους δισεκατομμυριούχους της τεχνολογίας. Οι υπερπλούσιοι διαθέτουν τις δικές τους φαντασιώσεις για την Αποκάλυψη. Αυτές δεν βασίζονται στην πίστη ή την ιδεολογία, αλλά σε μια ψύχραιμη και ορθολογική εκτίμηση του καλύτερου τρόπου με τον οποίο μπορούν να διατηρήσουν τη θέση τους. Θα προτιμούσαν πραγματικά να βασιλεύουν στην κόλαση παρά να μοιραστούν τον παράδεισο. Και διαθέτουν όλα τα χρήματα που χρειάζονται για να εξασφαλίσουν ότι θα φτάσουν εκεί.

«Πρόκειται για τάσεις που παρακολουθώ εδώ και πολύ καιρό», λέει η Κλάιν. «Τον ιδιωτικοποιημένο θύλακα που γεννιέται μέσα από το σοκ και την καταστροφή τον είδα όταν έκανα ρεπορτάζ από το Ιράκ.

Υπάρχει η εικόνα της Πράσινης Ζώνης, αυτής της “Σμαραγδένιας Πόλης” υπό αμερικανική διοίκηση στο κέντρο της Βαγδάτης, η οποία κατασκευάστηκε από τη Halliburton και όλους αυτούς τους ιδιώτες εργολάβους και διέθετε την εξουσία να διορίζει έναν αντιβασιλέα.

Στα τελευταία κεφάλαια του Δόγματος του Σοκ του 2007 περιγράφω πώς αυτοί οι εργολάβοι μετακινήθηκαν από το Ιράκ στις περιοχές που επλήγησαν από τον τυφώνα Κατρίνα, καθώς και την αντίληψη ότι αυτές οι κλιματικές καταστροφές αποτελούν το επόμενο πεδίο ανάπτυξής τους. Οι δημοσιογράφοι άρχισαν να αποκαλούν τη Νέα Ορλεάνη “Βαγδάτη στον Μπαγιού”. Όλη η παρέα ήταν εκεί: η Halliburton, η Bechtel και η Blackwater».

Ωστόσο —και αυτό δεν μπορεί να το τονίσει αρκετά— όσο χρήσιμο κι αν είναι να γνωρίζουμε την πρόσφατη ιστορία αυτών των τάσεων, δεν πρέπει να αντλούμε παρηγοριά από την ιδέα ότι τα έχουμε ξαναδεί όλα.

«Η εικόνα της σπείρας μού έχει φανεί πολύ χρήσιμη για να κατανοήσω το γεγονός ότι η εποχή μας είναι ταυτόχρονα οικεία και διαφορετική», λέει η Κλάιν. «Το χαρακτηριστικό της σπείρας είναι ότι κινείσαι κυκλικά, αλλά δεν επιστρέφεις στο ίδιο σημείο. Εάν η σπείρα κατευθύνεται προς τα κάτω, γίνεται βαθύτερη και πιο σφιχτή, αποκτά μεγαλύτερη ταχύτητα και δύναμη, μεταφέρει περισσότερη θερμότητα και περισσότερη βία».

Η εικόνα είναι ταυτόχρονα ποιητική και εξαιρετικά αποθαρρυντική. Η Κλάιν προσφέρει μια σύντομη ένεση ηθικού, σαν κάποιος να σου δίνει μια φέτα πορτοκάλι την ώρα που εισέρχεσαι σε εμπόλεμη ζώνη: «Μπορείς να αντιστρέψεις μια σπείρα — τότε ανοίγεται προς τα έξω· είναι η σπείρα του σύμπαντος».

Στη σημερινή συγκυρία, όπου οι κρίσεις και οι καταστροφές διαδέχονται η μία την άλλη με τέτοια συχνότητα ώστε να βρισκόμαστε σε μια μόνιμη κατάσταση αποπροσανατολισμού και σοκ, το υφιστάμενο σύστημα δεν παραμένει στατικό· επιδεινώνεται συνεχώς.

«Υπάρχει αυτή η παρόρμηση να στραφούμε στην ιστορία», λέει η Κλάιν. «Το έχουμε δει επανειλημμένα. Μετά την 11η Σεπτεμβρίου, οι άνθρωποι άρχισαν ξαφνικά να διαβάζουν ιστορικά βιβλία για το Αφγανιστάν και το Ιράκ, καθώς και Τσόμσκι, προσπαθώντας να προσανατολιστούν. Το είδαμε ξανά στη διάρκεια της πανδημίας, όταν οι άνθρωποι διάβαζαν για τις επιδημίες του παρελθόντος.

Υπάρχει όμως μια παγίδα στην πεποίθηση ότι όλα έχουν ξανασυμβεί και ότι η ιστορία δεν έχει σωρευτική επίδραση. Μετά την επανεκλογή του Ντόναλντ Τραμπ, θα είμαι ειλικρινής μαζί σας, οι πωλήσεις του Δόγματος του Σοκ εκτοξεύθηκαν. Οι άνθρωποι έλεγαν: “Είναι ακριβώς όπως τα είχες περιγράψει”. Κι εγώ σκεφτόμουν: “Δεν νομίζω ότι είναι”».

«Οι δορυφόροι του Μασκ διασχίζουν τον ουρανό και εκείνος θέλει κι άλλους. Ποιος του το επέτρεψε; Ποιος του έδωσε αυτό το δικαίωμα;»

Η νεοφιλελεύθερη εποχή —για λόγους συντομίας, ας ονομάσουμε έτσι την περίοδο από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου μέχρι την πανδημία— ήταν «ο καπιταλισμός ξαπλωμένος στον καναπέ με τα εσώρουχα, να σου λέει: “Τι θα κάνεις, θα με εγκαταλείψεις;”».

Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, ακόμη και ένας μικρός ανταγωνισμός είχε σημαντικά αποτελέσματα. Μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, ο ανταγωνισμός αυτός χάθηκε και ο καπιταλισμός έπαψε να προσπαθεί.

Την εποχή εκείνη, όμως, το να είναι κανείς υπερπλούσιος συνοδευόταν από μια ευπάθεια. Είτε είχε αποκτήσει την περιουσία του μέσω των πολιτικών ιδιωτικοποίησης στις ΗΠΑ ή στην Ευρώπη είτε με πιο βιαστικά και κλεπτοκρατικά μέσα στα πρώην κομμουνιστικά κράτη, ήταν προφανές ότι είχε ιδιοποιηθεί δημόσιο πλούτο.

«Γι’ αυτό σκηνοθετούσαν αυτές τις τελετουργίες σαγήνευσης, είτε στο Νταβός είτε στο Άσπεν, είτε στις εκδηλώσεις TED είτε στην Παγκόσμια Πρωτοβουλία Κλίντον. Έλεγαν: “Θα θεραπεύσουμε τους ασθενείς και θα χρηματοδοτήσουμε τα σχολεία σας με αυτόν τον νέο και συναρπαστικό τρόπο. Μην ανησυχείτε για εμάς. Μη φοβάστε τον πλούτο μας. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για έναν νέο τρόπο αναδιανομής προς όφελος του κοινωνικού συνόλου”».

Θυμάμαι καθαρά εκείνον τον κόσμο: τεράστια συνέδρια, όπως οι τελετές βράβευσης του Ιδρύματος Skoll, όπου πρόσφεραν πλούσια γεύματα και κρασί στους δημοσιογράφους, ενώ εκείνοι παρακολουθούσαν πάμπλουτους ανθρώπους να απονέμουν βραβεία 20.000 λιρών σε τοπικές πρωτοβουλίες για την παροχή καθαρού νερού στην Κένυα.

Για να είμαστε δίκαιοι, πριν αλλά και αμέσως μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση, υπήρχαν πολλές φωνές που αμφισβητούσαν την ιδέα ότι η καπιταλιστική φιλανθρωπία μπορούσε να επιλύσει δυσεπίλυτα προβλήματα όπως η ανισότητα. Πολλοί άνθρωποι, με την Κλάιν στην πρώτη γραμμή, επισήμαιναν ότι όλο αυτό μύριζε απάτη. Ενώ, όμως, διεξαγόταν αυτή η συζήτηση, η ατζέντα του πλούτου είχε ήδη προχωρήσει παραπέρα.

Κατά την περίοδο πριν από τις προεδρικές εκλογές του 2024, στο ξενοδοχείο Faena στο Μαϊάμι, ο Πίτερ Τιλ διοργάνωσε συζητήσεις με γενικό τίτλο «Ο εχθρός». Ως εχθρούς κατονόμαζε τους στόχους της βιώσιμης ανάπτυξης, τις «αρχές της προφύλαξης» και την «κοινωνική ευθύνη». Οι εκδηλώσεις ολοκληρώθηκαν με ένα πάρτι μεταμφιεσμένων με θέμα τον «χορό της Αποκάλυψης».

Ορισμένες από τις μεταμφιέσεις, γράφουν η Κλάιν και η Τέιλορ, περιλάμβαναν έναν «γιατρό της ευγονικής», έναν «Αϊτινό μάγειρα με ένα ματωμένο παιχνίδι-γάτα να κρέμεται από την ποδιά του» —αναφορά στην ψευδή ιστορία που διαδόθηκε το 2024 ότι μετανάστες στο Σπρίνγκφιλντ έτρωγαν κατοικίδια και την οποία επανέλαβαν τόσο ο Τραμπ όσο και ο Τζέι Ντι Βανς—, καθώς και ένα ζευγάρι που φορούσε βομβητές, ως υποτιθέμενο αστείο για τη φονική επίθεση του Ισραήλ στον Λίβανο.

Η Ναόμι Κλάιν και η Άστρα Τέιλορ. Φωτογραφία: naomiklein.substack.com

Ο Τιλ είναι εδώ και χρόνια απερίφραστα αντίθετος προς τη δημοκρατία. Το 2009 έγραφε: «Δεν πιστεύω πλέον ότι η ελευθερία και η δημοκρατία είναι συμβατές». Άλλοι δισεκατομμυριούχοι της τεχνολογίας, όμως, έχουν κάνει πλήρη μεταστροφή.

«Ο Τζεφ Μπέζος μετονόμασε ένα στάδιο στο Σιάτλ σε Climate Pledge Arena και απένειμε περιβαλλοντικά βραβεία», επισημαίνει η Κλάιν. Ο Έλον Μασκ επένδυσε στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα και κάποτε θεωρούσε τον εαυτό του σωτήρα.

«Κάθε φορά που κάποιος αντιμετώπιζε ένα πρόβλημα, ο Μασκ έσπευδε να τον σώσει: “Θα σώσω το Πουέρτο Ρίκο”, “Θα σώσω τα παιδιά που έχουν εγκλωβιστεί στο ορυχείο”. Είναι διασκεδαστικό να είσαι υπερήρωας, σωστά; Εάν όμως πρόκειται να είσαι υπερήρωας, πρέπει και να σε λατρεύουν. Κι ο κόσμος έπαψε να τους λατρεύει».

Τώρα, οι δεσμεύσεις για το κλίμα έχουν εξαφανιστεί. Αντικαταστάθηκαν από μια επιδεικτική μοιρολατρία απέναντι στην αποτροπή της κλιματικής κρίσης, η οποία συνδυάζεται με την αποφασιστικότητα να κατασκευάζονται ολοένα περισσότερα κέντρα δεδομένων.

«Δεν έχουμε απέναντί μας ανόητους ανθρώπους που δεν κατανοούν την κλιματική αλλαγή», λέει η Κλάιν. «Έχουμε απέναντί μας ανθρώπους που γνωρίζουν πολύ καλά τι σημαίνει να συνδέεις 35 αεριοστρόβιλους στο Μέμφις».

Αυτό σημαίνει κολοσσιαία κατανάλωση ενέργειας και νερού, καθώς και καταστροφή της ποιότητας του αέρα και του ηχητικού περιβάλλοντος στη γύρω περιοχή — όλα αυτά προκειμένου ο Μασκ να τροφοδοτεί το Grok, το μεγάλο γλωσσικό μοντέλο του που κατά διαστήματα εκφράζει ναζιστικές θέσεις.

Η ταχύτητα με την οποία δισεκατομμυριούχοι που προηγουμένως έτειναν προς τους Δημοκρατικούς συντάχθηκαν με τον Τραμπ το 2024 ήταν συγκλονιστική.

«Δεν νομίζω ότι η περίοδος κατά την οποία ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ φαινόταν να ενδιαφέρεται βαθιά για τη δημοκρατία και την κλιματική αλλαγή ήταν αληθινή», λέει η Κλάιν. «Μετενσαρκώνεται σε οτιδήποτε εξυπηρετεί την επιχείρησή του. Προσωπικότητες όπως ο Τιλ και ο Μασκ, οι οποίοι διαθέτουν μια πραγματική ιδεολογία, είναι ευκολότερο να γίνουν κατανοητές από ανθρώπους όπως ο Μπέζος και ο Ζάκερμπεργκ. Στη δική τους περίπτωση φαίνεται πράγματι ότι δεν υπάρχει κανένα ουσιαστικό υπόβαθρο· είναι απλώς αδιάφοροι τύποι που κατέληξαν πάμπλουτοι».

Η Κλάιν ενδιαφέρεται ως έναν βαθμό για τον συνδυασμό των γεγονότων που διαμόρφωσαν αυτούς τους άνδρες. Πολλοί αναδείχθηκαν κατά την έκρηξη των εταιρειών του διαδικτύου, όταν λατρεύονταν σαν θεοί και φωτογραφίζονταν για το εξώφυλλο του περιοδικού Time καθισμένοι σε χρυσούς θρόνους. Υπάρχει ένα στοιχείο πληγωμένου εγωισμού και οργής, σαν να θεωρούν ότι δεν τους είμαστε αρκετά ευγνώμονες.

Τελικά, όμως, «ολοκληρώνουμε το βιβλίο καταλήγοντας ότι ο πλούτος έχει τις δικές του αποσταθεροποιητικές επιδράσεις. Σχεδόν αναπόφευκτα σε μετατρέπει σε οπαδό της ανωτερότητας, επειδή οι άνθρωποι είναι πλάσματα που χρειάζονται αφηγήσεις. Χρειάζεσαι μια ιστορία για να εξηγήσεις: γιατί εσύ; Γιατί διαθέτεις τόσα πολλά σε μια εποχή τόσο μεγάλης στέρησης και ανάγκης; Η μόνη διαθέσιμη ιστορία είναι ότι υπάρχει κάτι σε εσένα που το δικαιολογεί».

Στις θέσεις που διατυπώνουν οι υπερπλούσιοι εμφανίζεται πλέον ένας καινούργιος, προκλητικός τόνος: απροκάλυπτος ευγονισμός και ισλαμοφοβία, καθώς και απροκάλυπτη ευχαρίστηση μπροστά στην προοπτική να εξαφανίσει η τεχνητή νοημοσύνη τις θέσεις εργασίας μας. Είναι σχεδόν σαν να μας προκαλούν να εξεγερθούμε, μόνο και μόνο για να αποδείξουν ότι κάθε εξέγερση είναι μάταιη.

Σε αυτό το σημείο, όμως, η Κλάιν διαφωνεί. Δεν βρίσκεται πέρα από τις συλλογικές μας δυνατότητες η οικοδόμηση ενός κινήματος για τον αφοπλισμό του πλούτου ή για τον αφοπλισμό της τεχνολογίας.

Αναφέρεται στους αδελφούς Πίρσον, τον ΚεΣόν και τον Τζάστιν, οι οποίοι αγωνίζονται εναντίον του κέντρου δεδομένων Colossus 2 του Μασκ στο Μέμφις:

«Ο τρόπος με τον οποίο συνδέουν τόσο συνειδητά τον αγώνα τους με την ιστορία του κινήματος για τα πολιτικά δικαιώματα και του κινήματος για την περιβαλλοντική δικαιοσύνη στο Μέμφις φτάνει μέχρι τους πρώην σκλάβους που έχτισαν το Μπόξταουν. Εδώ δολοφονήθηκε ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, αφού είχε διαδηλώσει μαζί με τους εργαζόμενους στην καθαριότητα του Μέμφις».

Ο ΚεΣόν Πίρσον ηγείται της οργάνωσης Memphis Community Against Pollution, η οποία έχει πετύχει σημαντικές νίκες εναντίον πετρελαιαγωγών και της βιομηχανικής απελευθέρωσης καρκινογόνων χημικών ουσιών. Τώρα κινητοποιείται εναντίον των κέντρων δεδομένων. Ο Τζάστιν είναι υποψήφιος για το Κογκρέσο.

Στο End Times Fascism, η Κλάιν και η Τέιλορ επαναφέρουν την έννοια Jetztzeit του Βάλτερ Μπένγιαμιν — κυριολεκτικά «χρόνος του τώρα». Πρόκειται για μια στιγμή τόσο φορτισμένη από το πνεύμα και την επείγουσα ανάγκη της επανάστασης, ώστε επιστρατεύει την ενέργεια όλων των κινημάτων που προηγήθηκαν.

Και πάλι, η διατύπωση είναι ποιητική, αλλά συγχρόνως κυριολεκτική και παρατηρήσιμη. Εάν θέλουμε να αντιταχθούμε σε αυτή τη νέα μορφή φασισμού, πρέπει πραγματικά να κινηθούμε γρήγορα.

«Δεν συνηθίζω να χρησιμοποιώ τέτοια γλώσσα· προσπαθώ να είμαι μετρημένη. Πιστεύω, όμως, ότι έχω κερδίσει το δικαίωμα να κλιμακώσω τον τόνο», λέει.

«Στη συγκυρία που βρισκόμαστε, οι άνθρωποι είναι πραγματικά εξοργισμένοι — και όσο εξοργισμένοι κι αν είστε, δεν αρκεί. Επειδή υπάρχει κάτι εξαιρετικά βαθύ στο να μην πιστεύεις πλέον στο μέλλον, στο να μη βλέπεις καμία αξία στο κοινό μας σπίτι, στον φυσικό κόσμο. Είναι προδότες της δημιουργίας».

Η Κλάιν δεν στερείται λόγων για να αγωνιστεί.

«Έχω επιλέξει να ζω πολύ κοντά στη φύση, σε ένα αρκετά άγριο μέρος της Βρετανικής Κολομβίας», λέει. «Μια σκοτεινή νύχτα, ο ουρανός είναι σαν κουβέρτα από αστέρια. Τώρα, όμως, βλέπουμε πάρα πολλά από αυτά που αποκαλώ “διαστημικά έντομα του Έλον” —τους δορυφόρους Starlink— να σέρνονται στον ουρανό. Εκείνος θέλει να τους εκατονταπλασιάσει. Ποιος του το επέτρεψε; Ποιος του έδωσε αυτό το δικαίωμα;

Εκεί βρίσκω τη δική μου οργή. Θυμώνω πραγματικά για τα αστέρια. Θυμώνω πραγματικά για τις όρκες. Θυμώνω πραγματικά για τη Γάζα. Άλλοι άνθρωποι θα βρουν αλλού τη δική τους οργή. Πρέπει να ανακαλύψουμε τα πράγματα που αγαπάμε βαθύτερα και να αγωνιστούμε γι’ αυτά με όλες μας τις δυνάμεις».

Το βιβλίο End Times Fascism των Ναόμι Κλάιν και Άστρα Τέιλορ κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Allen Lane στις 15 Σεπτεμβρίου. Για να υποστηρίξετε την Guardian, μπορείτε να παραγγείλετε το αντίτυπό σας από το guardianbookshop.com. Ενδέχεται να ισχύουν έξοδα αποστολής.

Οι δισεκατομμυριούχοι προετοιμάζονται για το τέλος του κόσμου

Ελάτε μαζί με εμένα και τη συν-συγγραφέα μου, Άστρα Τέιλορ, στην εκδήλωσή μας στις 28 Σεπτεμβρίου

Πριν από λίγο περισσότερο από έναν χρόνο, η Άστρα Τέιλορ και εγώ δημοσιεύσαμε στην Guardian ένα άρθρο στο οποίο εξετάζαμε την άνοδο αυτού που ονομάσαμε «φασισμό των έσχατων καιρών».

Αυτοί οι δισεκατομμυριούχοι βαρόνοι της τεχνολογίας, οι εθνοεθνικιστές και οι θρησκευτικοί φονταμενταλιστές επενδύουν ενεργά σε ένα μέλλον διαμορφωμένο από την καταστροφή. Είναι πεπεισμένοι ότι θα βρίσκονται ανάμεσα σε εκείνους που θα σωθούν μετά την καταστροφή — εις βάρος μιας συνεχώς διευρυνόμενης ομάδας ανθρώπων που αντιμετωπίζονται ως υπάνθρωποι.

Ναι, είναι τρομακτικό μέσα στη μοχθηρία του. Ανοίγει, όμως, και σημαντικές δυνατότητες αντίστασης.

Γι’ αυτό η Άστρα και εγώ αποφασίσαμε να εξετάσουμε βαθύτερα αυτή την ιδεολογία στο δέκατο βιβλίο μου, End Times Fascism – And the Fight for the Living World —«Ο φασισμός των έσχατων καιρών και ο αγώνας για τον ζωντανό κόσμο»—, καθώς και σε μια ζωντανή εκδήλωση της Guardian τη Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου.

Ελάτε μαζί μας, με φυσική παρουσία στο Μπρίστολ ή διαδικτυακά, για να συζητήσουμε το νέο μας βιβλίο. Θα σας μεταφέρουμε βαθιά μέσα σε αυτό το ανθρωπογενές σύμπλεγμα του Αρμαγεδδώνα και θα εξετάσουμε τι σημαίνει για το μέλλον της δημοκρατίας, της ισότητας και του ίδιου του πλανήτη.

Η βραδιά αυτή, όμως, δεν θα χαρακτηρίζεται από απόγνωση. Θα σας παρουσιάσουμε επίσης τους ανθρώπους και τα κινήματα που αντιστέκονται αποτελεσματικότερα σε αυτή την ιδεολογία σε όλο τον κόσμο.

Μαζί θα διερευνήσουμε τρόπους με τους οποίους μπορούμε να αντιπαραθέσουμε σε αυτή την αποκαλυπτική αφήγηση μια πολύ καλύτερη ιστορία: όχι μια ιστορία για το τέλος των καιρών, αλλά για καλύτερους καιρούς· όχι για τον διαχωρισμό και την ανωτερότητα, αλλά για το αίσθημα του ανήκειν και την αλληλεξάρτηση.

Ελπίζω να σας δω εκεί.

 Ναόμι Κλάιν
Αρθρογράφος της Guardian στις ΗΠΑ

The Guardian

#OYΔΕΝ_ΝΕΟΤΕΡΟΝ_ΑΠΟ_ΤΟ_ΑΝΑΤΟΛΙΚΟ_ΜΕΤΩΠΟ…”

Από
anixneuseis
-
0

Γράφει ο Ευθύμιος, Στρατιωτικός Αναλυτής

#ΑΡΩΜΑ_ΒΑΣΙΛΕΥΟΥΣΑΣ..!!! 
Μεσα απο  Τουρκικες πηγες για το τι πραγματικα συνεβη στο Ανατολικο ζητημα …
#Constantinople:
Μάχη του Σαγγαριου  (Σακαρίας), 3η μέρα. Οι Τούρκοι στρατιώτες συνεχίζουν να φεύγουν τρέχοντας από το μέτωπο. Ο πρώτος που έφυγε, ο Αρχιστράτηγος Μουσταφά Κεμάλ, κρατώντας την δικαιολογία ότι έπεσε από το άλογό του.
Ο ΤΑΓΜΑΤΑΡΧΗΣ ΧΑΛΙΤ, ΣΤΟΝ ΑΜΕΣΟ ΠΙΣΩ ΧΩΡΟ ΑΠΟ ΤΑ ΟΧΥΡΩΜΑΤΑ, ΣΤΑΘΕΙΣ ΕΚΕΙ, ΑΡΧΙΣΕ ΝΑ ΣΤΟΧΟΠΟΙΕΙ ΜΕ ΣΦΑΙΡΕΣ ΤΟΥΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΕΣ ΠΟΥ ΕΦΕΥΓΑΝ ΑΠΟ ΤΗ ΜΑΧΗ…
Φωτογραφίες: 1- Ελληνικός Στρατός, ενώ διασχίζει το Σακαρίας. 
2- Ο Ταγματάρχης Χαλιτ να στοχοποιεί με σφαίρες τους φυγάδες στρατιώτες.
3- Ο εγγονός του μάρτυρα οφθαλμών, ο παππούς Ακίφ. 25 Αυγούστου 1921. Πριν από 105 χρόνια σήμερα. Η 3η μέρα της Μάχης του Σακαρίας. Οι Τούρκοι στρατιώτες που φεύγουν από τη μάχη αποτελούν μεγάλο πρόβλημα. Αυτό δημιουργεί ιδιαίτερα δυσκολίες στο αριστερό πλευρό του Στρατού (του Στρατού της Εθνοσυνέλευσης). Λύση: Να εκτελούνται με σφαίρες οι στρατιώτες που δραπετεύουν.
(1) Στο μυθιστόρημα «Αυτοί οι Τρελοί Τούρκοι» υπάρχει επίσης ένα περιστατικό· ο Διοικητής της 12ης Ομάδας (Σώματος Στρατού) Ταγματάρχης Χαλιτ μπέι (Καρσιάλαν / Ο Τρελός Χαλιτ Πασάς) στη πιο κρίσιμη στιγμή των μαχών, όταν μια ομάδα στρατιωτών, πιεζόμενη έντονα από την ελληνική επίθεση, υποχωρεί προς τα πίσω, στέκεται μπροστά τους τραβώντας τα δύο περίστροφά του.
(2) Χτυπά χωρίς να κλείσει μάτι τα 7 φυγάδες στρατιώτες μπροστά του. Οι υπόλοιποι, βλέποντας ότι υπάρχει τουλάχιστον πιθανότητα να επιβιώσουν αν μείνουν στο μέτωπο, γυρίζουν πίσω, μπαίνουν στα οχυρώματά τους και συνεχίζουν τον αγώνα. Αυτό το περιστατικό συνέβη στις παρυφές του Καρασουλεϊμάνλι του Χαγιάνα…
(3) Κατά τη διάρκεια έρευνας στο πεδίο, στο χωριό Καρασουλεϊμάνλι, ο Ακίφ Ντέντε (94) λέει: «εκεί στο βουνό Τσακίλ απέναντι, ο διοικητής μας πυροβόλησε 7 φυγάδες στρατιώτες, και οι τάφοι τους είναι εκεί», και μένουμε εμβρόντητοι! Ερώτηση: «από πού το ξέρεις αυτό, παππού;» Απάντηση: «ο παππούς μου τους έθαψε, οι φίλοι του είπαν ότι ήταν δραπέτες»
(4) Φτάνοντας στο μέρος που δείχνει ο Ακίφ Ντέντε, ρωτάμε έναν βοσκό που συναντήσαμε: «τι είναι αυτή η στοίβα πέτρες;» Απάντηση: «Προδότες ήταν αυτοί, ο Πασάς πυροβόλησε επτά ενώ έφευγαν» Πηγή: Καθ. Δρ. Σελίμ ΕΡΝΤΟΓΑΝ Γιασάρ Γκιορέν.

Συνεχιζεται..

-#Yemen: Η κατάσταση είναι εκτός ελέγχου στη #Μαρίμπ . Οι δυναμεις της Υεμενης έχουν αρχίσει να προελαύνουν προς την πόλη Μαρίμπ για να την απελευθερώσουν. Η πλουσια σε κοιτάσματα πετρελαιου θα ειναι ενα μεγαλο χτυπημα στον Συνασπισμο Επσταιν.

-Οι δυνάμεις της Ansarullah έχουν ξεκινήσει την επίθεσή τους προς την πόλη Marib, όπου έκτοτε έχουν καταλάβει πολλές θέσεις βόρεια της πόλης, συμπεριλαμβανομένων των στρατοπέδων Jabal an Nuddar, Jabal Labinah και Labinah.

Η ομάδα των δυναμεων της Υεμενης φτάνει στα ανατολικά βουνά του Μπαλίκ στο #Μάριμπ.
Πλάνα δείχνουν δεκάδες φορτηγά της PLC που υποστηρίζονται από τη Σαουδική Αραβία να εκκενώνουν το Μαρίμπ .
Μετά την αναχώρηση των Σαουδαράβων αξιωματικών και των ηγετών των Αδελφών από το Μάριμπ προς το #Hadramaut το πρωί της χθεσινης ημέρας και την κατάσχεση όλων των χρημάτων που βρίσκονταν στην Κεντρική Τράπεζα στο #Μάριμπ .. Η #Σαουδική_Αραβία διατάσσει την αναχώρηση από το αεροδρόμιο Al Rayyan με κατεύθυνση προς τη βάση του Βασιλιά Χαλίντ της Πολεμικής Αεροπορίας στο Khamis Mushait στην περιοχή Asir.
 
Η Σαουδική Αραβία έστειλε δεκάδες νέες ενισχύσεις στη βόρεια Υεμένη, συμπεριλαμβανομένων τεθωρακισμένων οχημάτων, φορτηγών και μισθοφόρων. Οι Χούθι τους στόχευσαν αμέσως στην ανατολική Κυβερνεία Αλ-Τζάουφ με βαλλιστικούς πυραύλους.

Υπουργός Άμυνας της Κυβέρνησης της (Ανσαρουλαχ)  Σανά Σουνίτης ..!!! Οι πιο πολλοί που υποστηριζουν την Ανσαρουλαχ ειναι Σουνιτες ,και μετα οι Σιιτες,(μην ακουτε τι λενε τα  ελληνικα καναλια.)

Ο υπουργός Άμυνας της κυβέρνησης της Σανά (Χούθι / Ανσάρ Αλλάχ) είναι ο Μοχάμεντ Νάσερ Αχμάντ αλ-Ατάφι(Μοχάμεντ Νασίρ Αχμάντ αλ-Ατίφι)Είναι Υποστράτηγος (Major General) και κατέχει τη θέση από τις 28 Νοεμβρίου 2016. Γεννήθηκε το 1969 στο χωριό Μπάνι Ατίφ (φυλή Χαντρ), στην περιοχή Τζαχάνα Χαουλάν αλ-Τιγιάλ της επαρχίας Σανά.
Ο Υπουργός Άμυνας της Υεμένης, ο  Μοχάμεντ αλ-Ατάφι, ηγείται της μάχης αυτοπροσώπως
Αριθμος λαφυρων για τον στρατο της Υεμενης απ τους σαουδαραβες.
6300 οχήματα διαφόρων τύπων 543 άρματα τροχιοδρομικά υδάτινα 1650 πυροβόλα της Κολάσεως 2800 σετ με βαριά και ελαφριά όπλα 11.000 ελεύθεροι σκοπευτές Dragnov Επιπλέον ελαφριά όπλα και πυρομαχικά διαφόρων τύπων.
Τα λάφυρα δεν περιορίστηκαν στα τεθωρακισμένα οχήματα και τα όπλα, αλλά περιλάμβαναν επίσης προηγμένα συστήματα παρακολούθησης και ναυτικά ραντάρ, μεταξύ των οποίων: – Το γαλλικό σύστημα Thales Coast Watcher 100, για ναυτική επιτήρηση και παρακολούθηση στόχων σε μεγάλες αποστάσεις. – Τα συστήματα Hensoldt Spexar και SharpEye, για ανίχνευση μικρών ναυτικών στόχων σε διάφορες καιρικές και θαλάσσιες συνθήκες. – Το ισραηλινό φορητό παράκτιο ραντάρ Elta EL/M-2226
Οι Ένοπλες Δυνάμεις της Υεμένης ελέγχουν το όρος Τζαρντάντ στο #Τάιζ, που δεσπόζει στην κορυφή του Ρας αλ-Αάρα, την Ουαζεΐγια, την Μπαρνχ και την παράκτια λωρίδα κοντά στο Μπαμπ αλ-Μαντμπ, κάτι που της προσδίδει στρατηγική θέση που συνδέει τα υψίπεδα του Τάιζ με την ακτή.
Συγκρούσεις σε περιοχές Αλ-Αλκαμά, Ραςν και Τζαρντάντ και συγκρούσεις στο μέτωπο Τουρ αλ-Μπαχά Χιφάν σε προσπάθεια των δυναμεων της Υεμενης να προχωρήσουν προς την Ταιζ από δύο άξονες.
Οι Ένοπλες Δυνάμεις της Υεμένης έχουν θέσει υπό τον πλήρη έλεγχό τους την περιοχή #Ras_al-Ara καθώς και τους στρατηγικής σημασίας λόφους και τα βουνά που την εποπτεύουν, δυτικά του Άντεν.
Oι μαχητές του PLC που υποστηρίζονται από τη Σαουδική Αραβία εξακολουθούν να ελέγχουν το τελευταίο λιμάνι στη δυτική ακτή της Υεμένης: το λιμάνι Midi στη βορειοδυτική Υεμένη, στην επαρχία #Hajjah, κοντά στα σύνορα της Σαουδικής Αραβίας με την Jizan.
Ο εκπρόσωπος Τύπου της Aνσαρουλαχλάχ, ο Ταγματάρχης Γιαχιά Σερί, σφίγγοντας το χέρι των στρατιωτών του ένας προς έναν στην πρώτη γραμμή, δίνει μήνυμα ενότητας και αλληλεγγύης.
-#Ιran:  Κύμα  «#Αληθινή_Υπόσχεση_4»
 
Καθηγητης Μαραντι: Ο Τραμπ, ο Νετανιάχου και ο MbS δημιουργούν γρήγορα μια παγκόσμια οικονομική καταστροφή. Το Ιράν, η Υεμένη, η Χεζμπολάχ και η ιρακινή αντίσταση τους έχουν ξεπεράσει και τους έχουν παρακάμψει.
Η Σαουδική Αραβία ετοιμάζεται να ξεκινήσει μια μεγάλη στρατιωτική επιχείρηση εναντίον της Ανσάραλα στην Υεμένη, ακόμη και χωρίς τη συμμετοχή των ΗΠΑ. Ωστόσο, δεν έχει ληφθεί τελική απόφαση, σύμφωνα με το ABC News. Ο Τραμπ απέρριψε την άμεση στρατιωτική εμπλοκή των ΗΠΑ, αντ’ αυτού προσέφερε στη Σαουδική Αραβία βοήθεια σε θέματα πληροφοριών και στόχευσης.
-#US: Τα πρόσφατα δημοσιευμένα αρχεία δεν αποδεικνύουν ότι η Ουάσινγκτον γνώριζε το συγκεκριμένο σχέδιο της 11ης Σεπτεμβρίου, τους στόχους ή τον χρόνο εκτέλεσης εκ των προτέρων. Mαντεψτε ποσο “τυχερος” ηταν ο Λαρυ….
-#Lebanon:  Νέα ισραηλινά πυρά πυροβολικού στοχεύουν τοποθεσίες στην περιοχή Ναμπατιέχ. Αναφέρθηκαν ταυτόχρονες εκρήξεις στο Μανσούρι. Ο πρόεδρος του Λιβάνου Τζόζεφ Αούν επισκέπτεται την περιοχή.
-#Syria: Τα ρωσικά στρατιωτικά πλοία επέστρεψαν στις βάσεις τους στη Συρία (βάση Ταρτούς), γεγονός που αντικρούει τους ισχυρισμούς του STG. Μήπως λοιπόν οι τρομοκράτες στη Συρία λένε ψέματα στη Δύση; Οι φωτογραφίες τραβήχτηκαν τον Αύγουστο/Σεπτέμβριο.
-#Israel: Ο Ισραηλινός Υπουργός Οικονομικών Σμότριτς χαρακτηρίζει τη Συρία + Τουρκία «ανερχόμενο σουνιτικό άξονα:»
-#Germany: To #AFD καλπαζει στο  Mecklenburg-Western Pomerania ,εφτασε 38% μια ανασα απ το ψυχολογικο οριο του 40%..!!!! Η προφητεια του Οσιου Παισιου για την Γερμανια και την Ευρωπη…αρχιζει να γινεται πραξη.
-#Rojava:  Επιβλήθηκε 72ωρη απαγόρευση κυκλοφορίας στο Κομπάνι.Ο Μαζλουμ Αμπντι πηγε στο Κομπανι.
Διαχείριση Νοσοκομείων #Κομπάνι Ανακοινώνει Ότι ο Αριθμός των Τραυματιών από τη Φωτιά στη Φυλακή Κομπάνι Έφτασε τους 26 Άτομα Μέχρι στιγμής έχει ανακοινωθεί η απώλεια ζωής 3 ατόμων, και υπάρχει αριθμός ατόμων σε κρίσιμη κατάσταση, περίπου 13 άτομα σε σταθερή κατάσταση αυτή τη στιγμή Τι Συμβαίνει; Το βράδυ της Παρασκευής 11 Σεπτεμβρίου 2026, χιλιάδες διαδήλωσαν στην Κομπάνι σε ένδειξη άρνησης και καταδίκης των συστηματικών δολοφονιών κατά του Κουρδικού λαού σε ολόκληρη τη Ροζάβα και του περιστατικου αποκεφαλισμου του μαχητή Σιπάν στο #الحسكة από τα Αραβικά φύλα (Μπαγκάρα) Άμεσα, αυτό που ονομάζεται “Γενική Ασφάλεια” που υπάγεται στην εξουσία της Δαμασκού, έστειλε μεγάλες ενισχύσεις ασφαλείας στην πόλη, αυτές οι δυνάμεις προέβησαν σε σύλληψη αγνώστου μέχρι στιγμής αριθμού κατοίκων της Κομπάνι. Η φωτιά που συνέβη ήταν στη φυλακή της Κομπάνι και δεν υπάρχει επίσημη αφήγηση για τα αίτια της φωτιάς μέχρι στιγμής, αλλά είναι βέβαιο ότι ο διευθυντής της Γενικής Ασφάλειας στην πόλη, διορισμένος από την εξουσία της Δαμασκού, είναι αυτός που προκάλεσε αυτή την τραγωδία μέσω της επιμονής του να μεταφέρει τους συλληφθέντες διαδηλωτές στη Χαλέπι Υπάρχουν δύο αφηγήσεις: Είτε η Γενική Ασφάλεια έβαλε φωτιά στη φυλακή σκόπιμα, είτε οι συλληφθέντες την έβαλαν αρνούμενοι τη σύλληψη και αρνούμενοι τη μεταφορά τους στη Χαλέπι και αρνούμενοι κάθε περίπτωση σύλληψης Αλλά είναι βέβαιο ότι οι υπεύθυνοι της φυλακής, που είναι από τη “Γενική Ασφάλεια”, δεν άνοιξαν τις πόρτες της φυλακής όταν ξέσπασε η φωτιά Αυτό είναι ένα σημαντικό γεγονός που μπορεί να ανατρέψει όλες τις προηγούμενες συμφωνίες και γι’ αυτό περιμένουμε επίσημη δήλωση από τη Διαχείριση της Κομπάνι σχετικά με τις συνθήκες της υπόθεσης Συνολικά, αυτό που συνέβη στην Κομπάνι είναι μια αδιαμφισβήτητη επιβεβαίωση ότι ούτε ένας Κούρδος αναγνωρίζει τη νομιμότητα αυτής της εξουσίας από άκρη σε άκρη της Ροζάβα και ότι ο Κούρδος προτιμά τον θάνατο στην πόλη του παρά να μεταφερθεί στο Χαλέπι.
-#Turkey: Ο Δήμαρχος του Μητροπολιτικού Δήμου της Άγκυρας, Μανσούρ Γιαβάς, δεν παρέστη στη δεξίωση για την 9η Σεπτεμβρίου —την επέτειο ίδρυσης του CHP—, ωστόσο συναντήθηκε με τον Πρόεδρο και ηγέτη του AKP, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
-#Cyprus:Πρόεδρος της Βουλής των Κυπρίων: Λύση για την Κύπρο: Δεν θα υπάρχουν τουρκικά στρατεύματα και εγγυήσεις, η Κύπρος θα ενωθεί Η Πρόεδρος της Βουλής των  Κυπρίων Αννίτα Δημητρίου δήλωσε ότι οι διαπραγματεύσεις για την επίλυση του Κυπριακού πρέπει να ξεκινήσουν το ταχύτερο δυνατό. Η Δημητρίου περιέγραψε την επιδιωκόμενη λύση ως εξής: Δεν θα υπάρχουν τουρκικές στρατιωτικές δυνάμεις. Οι εγγυήσεις και τα δικαιώματα επέμβασης θα καταργηθούν. Το νησί θα ενώσει χωρίς κατοχή.
-#Iraq: Η Ισλαμική Αντίσταση στο Ιράκ: Οι νίκες της Υεμένης αποκάλυψαν την αδυναμία των “δυνάμεων του ιμπεριαλισμού” και οι κατηγορίες της Σαουδικής Αραβίας εναντίον μας είναι μια τιμή που δεν διεκδικούμε.
-#Hellas: Για να δουμε ,θα κανει επεκταση 12 μιλια η κυβερνηση και ΑΟΖ με Κυπρο η θα βαλει την ουρα στα σκελια μεχρι τις εκλογες; (Οπως εκανε στην Κασο ..και θα βαλει την Γαλλικη ετερεια να ενημερωσει ακουσον ακουσον την Τουρκια..) οπου θα ειναι μετα παρελθον.
-#Rum_Pontos:Υψηλή απόδοση, άφθονο κέρδος για τους παραγωγούς! Στην Κερασούντα , η τιμή του φουντουκιού έφτασε τις 280 λίρες λόγω της διαφοράς απόδοσης στις αγορές TMO (Τουρκικό Συμβούλιο Σιτηρών).
Όσοι θέλετε να κοινοποιείτε την σελίδα διότι η κρατική ΕΡΤ και τα λεγόμενα μεγάλα κανάλια δεν τα δείχνουν αυτά προς το παρόν. “Ουδέν νεότερον από το Ανατολικό Μέτωπο”

Γ. Μαγκριώτης: Απάτη ή αυταπάτη, τα «άλματα ανάπτυξης», που εξήγγειλε ο Πρωθυπουργός στην ΔΕΘ;

Από
anixneuseis
-
0

του Γιάννη Μαγκριώτη, πρώην Υπουργού

Στην ομιλία του ο Πρωθυπουργός στην ΔΕΘ, επανέλαβε τα πολιτικά διλήμματα, που σε όλη την κυβερνητική του θητεία προβάλει. Διλήμματα, απολύτως μανιχαιστικά, που στην Ελλάδα του 2026, δεν θα έπρεπε να υπάρχουν. Η ΝΔ τα έθεσε και στις εκλογές του 1981 και πήρε αποστομωτική απάντηση από τους Έλληνες και, φυσικά η συνέχεια απέδειξε ότι, ήταν οι οιμωγές μιας παράταξης  ταυτισμένης με το κράτος και την εξουσία.

Οι προτάσεις του για την οικονομία και την κοινωνία οδηγούν σε τέσσερα συμπεράσματα:

α). Είναι ένα άθροισμα από μέτρα, που θα βελτιώσουν τα εισοδήματα αρκετών κοινωνικών ομάδων, πολύ μακριά όμως από το να αποτελούν πρόταση για την αύξηση της παραγωγικότητας, που είναι το μεγάλο πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας και φυσικά για την αναπλήρωση των εισοδημάτων που έχασε η πλειοψηφία της κοινωνίας στα χρόνια των μνημονίων της προηγούμενης δεκαετίας και της ακρίβειας της τελευταίας πενταετίας.

β). Ανακάλυψε μεγαλύτερο δημοσιονομικό χώρο, τον οποίο, μόνο αυτός μπορεί να αξιοποιήσει, κάτι σαν «Δημοσιονομικό χώρο Ι.Χ.».

γ). Ως ταχυδακτυλουργός, κατήργησε το «Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2026-2029», που ο ίδιος συμφώνησε με την ΕΕ, τον Νοέμβριο του 2025 και είναι επίσημη κυβερνητική απόφαση, δημοσιευμένη στην ΕΦΚ και βρίσκεται αναρτημένη στην ηλεκτρονική σελίδα του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, από τις 28/11/25.

δ).Ο Πρωθυπουργός επιβεβαίωσε, ότι δεν έχει να προσφέρει ούτε όραμα, ούτε οικονομική και κοινωνική ασφάλεια στην πλειοψηφία των πολιτών.

Είναι πλέον ένας πρωθυπουργός σε αποδρομή.

 Ο Πρωθυπουργός είχε ήδη προαναγγείλει ότι, η φετινή του ομιλία στην ΔΕΘ, θα περιέχει την οικονομική πολιτική του για το 2027, αυτή όμως θα είναι ενταγμένη στην πολιτική της τετραετίας 2027-2030, και την ονόμασε: Το όραμά του για την Ελλάδα του 2030.

Παράδοξο φαίνεται, μια κυβέρνηση που για οκτώ χρόνια καταγγέλλει τα κόμματα που μιλούν για οράματα και αποφεύγουν να μιλήσουν και να δεσμευτούν με ρεαλιστικές προτάσεις για τα προβλήματα της οικονομίας και της χώρας, στον όγδοο χρόνο της κυβερνητικής εξουσίας της, να ανακαλύπτει το όραμα του τέλους της τρίτης τετραετίας.
Το περιεχόμενο αυτού του οράματος το ονόμασε Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης, και περιέχει 23 δις ευρώ, για τα επόμενα τέσσερα χρόνια. Δηλαδή, λίγο πάνω από το άθροισμα του ΠΔΕ της επόμενης τετραετίας.

Ας δούμε όμως, τι έχει δεσμευτεί η κυβέρνηση στην ΕΕ, με το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2026-2029, για να καταλάβουμε τα «Άλματα Ανάπτυξης», της ομιλίας του στην ΔΕΘ, που πατάνε.
Η συμφωνία με την ΕΕ περιλαμβάνει τα βασικά μακροοικονομικά μεγέθη της ελληνικής οικονομίας, για τα επόμενα χρόνια και, έχει στόχους, την ανάπτυξη της οικονομίας, την βελτίωση των εισοδημάτων, της απασχόλησης και την ανάπτυξη της περιφέρειας, όπως αναφέρει.

Οι συμφωνημένες πολιτικές της κυβέρνησης με την ΕΕ, στο  «Πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 2026-2029», προβλέπουν:

1. Η ανάπτυξη του 2026 να φθάσει στο 2,4%. Ήδη η ΤτΕ, έχει μειώσει τον στόχο στο 2,1%.
Μάλιστα προβλέπει, κάθε χρόνο μείωση του ρυθμού αύξησης του ΑΕΠ και το 2029, θα είναι στο 0,9%.

2. Η ιδιωτική κατανάλωση από αύξηση 2% φέτος, θα μειώνεται και το 2030 θα αυξηθεί μόνο 1%.

3. Μείωση των επενδύσεων παγίου κεφαλαίου, λόγω ολοκλήρωσης του Ταμείου Ανάκαμψης, το 2027 θα πέσει πάλι στο 10%, δηλαδή πολύ μακριά από τον μέσο όρο της ΕΕ.

4. Ο Πληθωρισμό, όλα τα χρόνια μέχρι το 2030, στην περιοχή του 2,3%. Δυστυχώς, φέτος τρέχει με 3,5% περίπου.

5.Η ανεργία στο 8%.

Ήταν βέβαιο, ειδικά μετά την παρουσίαση από τον Αλέξη Τσίπρα στην Θεσσαλονίκη του τετραετούς προγράμματος της δικής του οικονομικής πολιτικής και της αναμενόμενης πρότασης του ΠΑΣΟΚ, από τον Νίκο Ανδρουλάκη, ότι θα έβγαζε λαγούς από το καπέλο του.

Έτσι, από τους στόχους του «Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου 2026-2029», βρεθήκαμε αγκαλιά με το «Άλμα Ανάπτυξης» του 2027-2031, των εξαγγελιών του στην ΔΕΘ.

Στις οποίες, είπε, ότι:

  1. Η ανεργία θα πέσει κάτω από το 6%.
  2. Η οικονομία θα έχει ρυθμό ανάπτυξης ετησίως πάνω από το 2%.
  3. Οι επενδύσεις, παρ΄ ότι δεν θα υπάρχουν τα δεκάδες δισεκατομμύρια του Ταμείου Ανάκαμψης, τα οποία τα τελευταία χρόνια δημιουργούσαν το 1,2% του ΑΕΠ, θα φθάσου στο 20% του ΑΕΠ, δηλαδή στο μέσο όρο των χωρών μελών της ΕΕ.

Συμπέρασμα: Η πολιτική της κυβέρνησης δεν πείθει και, ο ρεαλιστής Μητσοτάκης, αναγκάζεται να φαντάζεται άλματα ανάπτυξης.

Αυταπάτες ή απάτες;

 

 

1...656667...3,022Σελίδα 66 από 3,022