Αρχική Blog Σελίδα 37

Αχ. Ταουξής: Όταν ο άνθρωπος παύει να είναι σκοπός

1

του Αχιλλέα Ταουξή, Υποστρατήγου ε.α.

Υπάρχουν ειδήσεις που τις διαβάζεις και τις προσπερνάς. Υπάρχουν όμως και κάποιες που μένουν στο μυαλό σου. Τις σκέφτεσαι ξανά το βράδυ, όταν όλα έχουν ησυχάσει και δεν υπάρχει πια ο θόρυβος της ημέρας για να τις σκεπάσει.

Τις τελευταίες ημέρες μου συνέβη αυτό με τρεις διαφορετικές ειδήσεις, από τρεις διαφορετικές γωνιές του κόσμου.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, μια εκτέλεση θανατοποινίτη στο Τενεσί απέτυχε. Η Christa Pike, καταδικασμένη για τη δολοφονία μιας 19χρονης, έλαβε δύο δόσεις του θανατηφόρου φαρμάκου χωρίς να πεθάνει και μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο.

Στην Ολλανδία, είναι η περίπτωση του δίχρονου παιδιού για την οποία έγραψα ήδη σε προηγούμενο άρθρο. Το παιδί δεν μπορούσε φυσικά να εκφράσει τη δική του βούληση και η απόφαση για τον τερματισμό της ζωής του ελήφθη μέσα από ένα συγκεκριμένο ιατρικό και νομικό πλαίσιο. Δεν θα επαναλάβω όσα ανέφερα τότε.

Την ίδια ώρα, σε πολέμους και συγκρούσεις από τη Νιγηρία μέχρι τη Μέση Ανατολή, άνθρωποι σκοτώνονται καθημερινά. Παρακολουθούμε στις τηλεοράσεις την ανθρώπινη καταστροφή την ώρα που τρώμε το γεύμα μας. Βλέπουμε ανθρώπους να χάνουν το σπίτι τους, την πατρίδα τους, ακόμη και τη ζωή τους, ακούμε αριθμούς νεκρών και λίγο αργότερα συνεχίζουμε κανονικά τη μέρα μας. Βγαίνουμε για φαγητό, για ποτό, για διασκέδαση.

Και φυσικά πρέπει να συνεχίσουμε να ζούμε. Δεν μπορεί ο άνθρωπος να κουβαλά καθημερινά όλο τον πόνο του κόσμου.

Το ερώτημα όμως είναι άλλο. Μήπως έχουμε αρχίσει να συνηθίζουμε τόσο πολύ την ανθρώπινη καταστροφή, ώστε να μπορεί να συνυπάρχει χωρίς αντίσταση με την απόλυτη κανονικότητα της δικής μας ζωής;

Δεν λέω ότι αυτές οι τρεις περιπτώσεις είναι ίδιες. Δεν είναι. Δεν έχουν την ίδια νομική, ιατρική ή ηθική διάσταση. Όταν όμως τις διάβασα τη μία μετά την άλλη, μου προκάλεσαν την ίδια σκέψη.

Πότε αρχίσαμε να συνηθίζουμε τόσο εύκολα τον άνθρωπο ως αριθμό, ως υπόθεση, ως κόστος, ως πρόβλημα που πρέπει κάπως να τακτοποιηθεί;

Εκεί βρίσκεται ο δικός μου προβληματισμός. Όχι στις τρεις ειδήσεις καθαυτές, αλλά σε αυτό που μου αποκάλυψαν για εμάς.

Στην περίπτωση της θανατικής ποινής, το ερώτημα για μένα δεν είναι μόνο τι έκανε ο καταδικασμένος ή ποια τιμωρία του αξίζει, αλλά αν μια κοινωνία μπορεί να αναθέτει στο κράτος το δικαίωμα να αφαιρεί οριστικά μια ανθρώπινη ζωή, γνωρίζοντας ότι οι άνθρωποι, οι θεσμοί και οι διαδικασίες κάνουν λάθη.

Στις ΗΠΑ έχουν ήδη καταγραφεί περισσότερες από 200 περιπτώσεις ανθρώπων που απαλλάχθηκαν από θανατικές καταδίκες.

Η εικόνα μιας αποτυχημένης εκτέλεσης κάνει το ζήτημα ακόμη πιο σκληρό. Για λίγη ώρα, η γραμμή ανάμεσα στη «νόμιμη διαδικασία» και στον ανθρώπινο πόνο παύει να είναι θεωρητική. Βρίσκεται μπροστά στα μάτια μας.

Και στην περίπτωση του δίχρονου παιδιού δεν έχω εύκολη απάντηση. Πώς μπορείς να ζητήσεις από ένα παιδί που υποφέρει αβάσταχτα να συνεχίσει να υποφέρει; Και ταυτόχρονα, ποιος μπορεί να μιλήσει εξ ονόματός του όταν το ίδιο δεν έχει τη δυνατότητα να αποφασίσει;

Δεν θέλω να κρίνω μια συγκεκριμένη ιατρική απόφαση. Με ενδιαφέρει το ερώτημα που αυτή η περίπτωση μου άφησε και που όσο το σκέφτομαι, με βαρύνει περισσότερο. Πού βρίσκεται το όριο όταν η ανθρώπινη ζωή παύει να μπορεί να μιλήσει η ίδια για την αξία της;

Και κάπου εδώ η σκέψη μου φεύγει από τους νόμους και τα νοσοκομεία και επιστρέφει σε κάτι πολύ πιο καθημερινό. Σε εμάς.

Στον άνθρωπο που βλέπει έναν άστεγο και αλλάζει πεζοδρόμιο. Στον γείτονα που ακούει κάτι πίσω από έναν τοίχο και προτιμά να μην ξέρει. Στον περαστικό που βλέπει έναν άνθρωπο να χρειάζεται βοήθεια και σκέφτεται ότι κάποιος άλλος θα ασχοληθεί.

Δεν είναι το ίδιο πράγμα με μια κρατική απόφαση ή μια ιατρική πράξη. Υπάρχει όμως ένας κοινός κίνδυνος. Να συνηθίσουμε να βλέπουμε τον άλλον χωρίς πραγματικά να τον βλέπουμε.

Ίσως αυτό να είναι το πιο ύπουλο κομμάτι της κρίσης που ζούμε. Δεν χρειάζεται να μισούμε τον άλλον για να χάσουμε την ανθρωπιά μας. Αρκεί να πάψουμε να αισθανόμαστε ότι μας αφορά.

Και εδώ έρχεται η τεχνητή νοημοσύνη. Όχι ως αιτία αυτής της αλλαγής, αλλά ως ένας τεράστιος πολλαπλασιαστής μιας τάσης που ήδη υπάρχει. Αν εμείς έχουμε μάθει να μετατρέπουμε τον άνθρωπο σε δεδομένο, αριθμό, πιθανότητα ή κόστος, οι μηχανές μπορούν να το κάνουν πολύ ταχύτερα και σε κλίμακα που ακόμη δυσκολευόμαστε να αντιληφθούμε.

Ο πραγματικός κίνδυνος ίσως δεν είναι ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα γίνει ανθρώπινη. Είναι μήπως εμείς αρχίσουμε να παίρνουμε όλο και περισσότερες αποφάσεις για τους ανθρώπους χωρίς να βλέπουμε πλέον τον άνθρωπο πίσω από τα δεδομένα.

Γι’ αυτό το ζήτημα, τελικά, δεν είναι μόνο τεχνολογικό. Είναι βαθιά ανθρώπινο.

Τι αξία έχει για εμάς ένας άνθρωπος που δεν παράγει; Ένας άνθρωπος που κοστίζει περισσότερο απ’ όσο προσφέρει; Ένας άνθρωπος που έχει εγκληματήσει; Ένας άνθρωπος που βρίσκεται πολύ μακριά και δεν τον γνωρίζουμε; Ένα παιδί που δεν μπορεί να μιλήσει για τον εαυτό του;

Εκεί ίσως βρίσκεται η πραγματική δοκιμασία.

Γιατί ο άνθρωπος είναι εύκολο να θεωρείται πολύτιμος όταν είναι δυνατός, υγιής, παραγωγικός και χρήσιμος. Η ανθρωπιά μας όμως δοκιμάζεται ακριβώς όταν απέναντί μας βρίσκεται κάποιος που δεν μπορεί να μας προσφέρει τίποτα.

Δεν ξέρω αν μπορούμε να λύσουμε αυτά τα ζητήματα με μία μεγάλη αρχή ή μία μεγάλη πολιτική απόφαση. Ξέρω όμως ότι μπορούμε να αρχίσουμε από κάτι πολύ μικρότερο. Να μην προσπερνάμε τόσο εύκολα. Να κοιτάμε λίγο περισσότερο τον άνθρωπο απέναντί μας. Να μην αφήνουμε τη διαδικασία, τον αριθμό ή την ευκολία να γίνονται σημαντικότερα από εκείνον για τον οποίο δημιουργήθηκαν.

Ίσως γι’ αυτό αυτές οι τρεις ειδήσεις δεν έφυγαν από το μυαλό μου.

Όχι επειδή είναι οι μόνες τραγωδίες στον κόσμο. Αλλά επειδή, καθεμία με τον δικό της τρόπο, με έκαναν να αναρωτηθώ πόσο εύκολα μπορούμε να συνηθίσουμε την απώλεια της ανθρώπινης αξίας.

Δεν έχω όλες τις απαντήσεις. Έχω όμως μια βεβαιότητα που θα ήθελα να κρατήσω όσο μπορώ.

Δεν θέλω να συνηθίσω.

Γιατί η ανθρωπιά ίσως να μη χάνεται όταν κάποιος αποφασίζει να την καταργήσει. Χάνεται λίγο λίγο, κάθε φορά που παύουμε να βλέπουμε τον άνθρωπο πίσω από την υπόθεση.

Και ίσως αυτό να είναι το τελευταίο όριο που αξίζει πραγματικά να υπερασπιστούμε.

Υποστράτηγος ε.α. Αχιλλεύς Ταούξης

Απόφοιτος της Σχολής Ευελπίδων και με 43 χρόνια υπηρεσίας στις Ένοπλες Δυνάμεις, υπηρέτησε σε επιχειρησιακές και επιτελικές θέσεις στην Ελλάδα, στο ΝΑΤΟ και σε διεθνείς αποστολές. Διετέλεσε Εκπαιδευτής και Διευθυντής Σπουδών στη ΣΕΘΑ, Διευθυντής Κέντρου Επιχειρήσεων στο ΝΑΤΟϊκό Στρατηγείο Σκοπίων και στέλεχος του ΓΕΣ, του ΓΕΕΘΑ και του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, με αντικείμενο την άμυνα, την αμυντική πολιτική, την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις διεθνείς σχέσεις.

Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου στην Εφαρμοσμένη Στρατηγική και Διεθνείς Σχέσεις από το University of Plymouth και έχει συμμετάσχει ως ομιλητής σε ημερίδες και εκδηλώσεις. Αρθρογραφεί για θέματα εθνικής ασφάλειας, άμυνας, στρατηγικής και γεωπολιτικής.

 

Προσέξτε την υπογραφή σας κ. Πρωθυπουργέ

3

πηγή: εφημερίδα “Θεσσαλονίκη”

Τι μου είπαν Μουτσόπουλος και Ταχιάος για τον Σαμουήλ

Να δώσουμε τα οστά του Σαμουήλ αλλά να πάρουμε το σύνολο των συληθέντων.

Του Παντελή Σαββίδη

Σήμερα Σάββατο 3 Οκτωβρίου, στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού της Θεσσαλονίκης, προγραμματίζεται η υπογραφή των πρωτοκόλλων για την επιστροφή 48 εκκλησιαστικών κειμηλίων από τη Βουλγαρία και την παράδοση των οστών που αποδίδονται στον Σαμουήλ, μαζί με το ανθρωπολογικό υλικό των τεσσάρων σαρκοφάγων του Αγίου Αχιλλείου. Το σχετικό μνημόνιο υπογράφηκε στις 29 Σεπτεμβρίου. Η συνάντηση στη Θεσσαλονίκη φέρνει στο προσκήνιο μια υπόθεση αρχαιολογική, ιστορική και, πλέον, βαθιά πολιτική.

 

Ο Μητροπολίτης Δράμας Δωρόθεος αντέδρασε με επιστολή προς τη Λίνα Μενδώνη. Καταγγέλλει ότι δεν ενημερώθηκε ούτε συμμετείχε στις διαβουλεύσεις. Υπενθυμίζει ότι μόνο από την Εικοσιφοίνισσα, σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει, αφαιρέθηκαν 800 κειμήλια και 430 χειρόγραφα. Το ερώτημά του είναι: παραδίδοντας τα οστά, τι δυνατότητα διεκδίκησης διατηρούμε για τους υπόλοιπους θησαυρούς;

Η επιστροφή των 48 αντικειμένων είναι καλοδεχούμενη. Η κυβέρνηση, όμως, καλείται να απαντήσει στο γιατί παραδίδει το μείζον που ζητεί η άλλη πλευρά, αφήνοντας τα χειρόγραφα για μελλοντικές διαπραγματεύσεις; Όταν δώσεις αυτό που αποτελεί το ισχυρό σου αντάλλαγμα, δεν συνεχίζεις από την ίδια θέση. Η Σόφια θα έχει αποκτήσει τα οστά. Η Ελλάδα θα περιμένει ακόμη τους θησαυρούς της. Η ανακοίνωση για συνέχιση των συνομιλιών δεν αναιρεί αυτή την ανισορροπία. Χωρίς συγκεκριμένες δεσμεύσεις, ο κίνδυνος είναι να αντικατασταθεί η διαπραγμάτευση με επαναλαμβανόμενα αιτήματα επιστροφής. Αυτό ακριβώς οφείλει να αποτρέψει η κυβέρνηση πριν από την παράδοση.

Η είδηση με γύρισε σε μια παλαιότερη συζήτηση στις «Ανιχνεύσεις» της ΕΡΤ3 με τον Νίκο Μουτσόπουλο και τον Αιμίλιο Ταχιάο. Κυρίως στη συγκίνηση του Μουτσόπουλου όταν περιέγραφε την ανασκαφή του στον Άγιο Αχίλλειο της Πρέσπας. Για εκείνον, τα οστά είχαν πίσω τους χρόνια έρευνας, επιτόπιας παρατήρησης και προσωπικού μόχθου.

Ο καθηγητής περιέγραφε έναν ακέραιο, ασύλητο τάφο, σφραγισμένο με ασβεστοκονίαμα. Όταν τον άνοιξε, η κατάσταση διατήρησης του νεκρού τον συγκλόνισε. «Όταν το άνοιξα, τρόμαξα», μου έλεγε. Η αφήγησή του είχε την ένταση του ανθρώπου που ξαναβλέπει μπροστά του τη στιγμή της αποκάλυψης.

Αρχίζοντας την προσεκτική εξέταση, παρατήρησε ότι ο σκελετός είχε το χρώμα της πορφύρας. Το συνέδεσε με πορφυρό ύφασμα που είχε καλύψει τον νεκρό, ένδειξη υψηλού αξιώματος. Στην περιοχή της λεκάνης εντόπισε χρυσοκέντητο βυζαντινό ύφασμα με αετούς. Τέτοια υφάσματα, εξηγούσε, συνδέονταν με την αυτοκρατορική αυλή και προσφέρονταν σε εξέχοντα πρόσωπα.

Περιέγραφε ακόμη υπολείμματα ενός ενδύματος με χρυσές ίνες. Για να γίνει κατανοητός, το παρομοίαζε με «χρυσό πουλόβερ». Είχε μελετήσει το πάχος και την πλέξη των ινών, τις μικρές δεσμίδες που σχημάτιζαν κάτι σαν κοτσίδες. Αυτές οι λεπτομέρειες έδιναν στην αφήγησή του τη συγκεκριμένη υφή της ανασκαφής: τον νεκρό, το ύφασμα, το υλικό που διασωζόταν και περίμενε ερμηνεία.

Το στοιχείο που θεωρούσε ιδιαίτερα σημαντικό ήταν το τραυματισμένο αριστερό άνω άκρο. Το οστό είχε σπάσει και είχε πωρωθεί σε λανθασμένη θέση. Ο Μουτσόπουλος συνέδεε το εύρημα με τις ιστορικές μαρτυρίες για τον τραυματισμό του Σαμουήλ στη μάχη του Σπερχειού. Η σύνδεση αυτή, μαζί με τα πολυτελή υφάσματα και τη θέση της ταφής, τον οδήγησε στην απόδοση του σκελετού στον ηγεμόνα. Αυτή ήταν η ερμηνεία του ανασκαφέα, την οποία υποστήριζε με βεβαιότητα.

Η περιγραφή είχε και μια προσωπική πλευρά. Μου είπε ότι είχε και ο ίδιος παρόμοιο τραυματισμό, με λανθασμένη πώρωση του χεριού. Η σύμπτωση τον είχε ταράξει. Δεν αποτελούσε αρχαιολογικό τεκμήριο, αλλά εξηγούσε τη συγκίνηση με την οποία επέστρεφε στην εικόνα του σκελετού.

Η έρευνά του δεν σταματούσε στον τάφο. Είχε εξετάσει, όπως ανέφερε, περίπου 9.000 πέτρες της βασιλικής, αναζητώντας επιγραφές και χαράγματα. Στην ανατολική πλευρά εντόπισε επίκληση υπέρ ενός Ιωάννη. Συνέδεε την οικοδόμηση του ναού με τεχνίτες από τη Λάρισα, από όπου ο Σαμουήλ είχε μεταφέρει στην Πρέσπα το λείψανο του Αγίου Αχιλλείου και μέρος του πληθυσμού.

Ήθελε επίσης η ταύτιση να εξεταστεί πέρα από τα όρια της δικής του έρευνας. Έστειλε αντίγραφα του κρανίου στο Ερεβάν, στη Μόσχα και στη Βουλγαρία. Ο Ταχιάος επιβεβαίωνε τη δική του συμμετοχή: είχε μεταφέρει έκτυπο στη Μόσχα, για εξέταση και αναπαράσταση του προσώπου με τη μέθοδο Γκεράσιμοφ. Έτσι, η συζήτηση για τα οστά απέκτησε διεθνή επιστημονική διάσταση.

Η διπλωματική τους σημασία επίσης δεν εμφανίστηκε σήμερα. Σε πρόσφατη δημόσια μαρτυρία του, ο πρώην υπουργός Κώστας Τζαβάρας αναφέρει ότι το 2012 συζήτησε με τον Μουτσόπουλο την ανταλλαγή των οστών με τα λεηλατημένα κειμήλια και χειρόγραφα των μοναστηριών. Κατά την αφήγησή του, την πρόταση είχε υποβάλει ο ίδιος ο καθηγητής στον τότε πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά. Η σύνδεση των δύο υποθέσεων είχε, συνεπώς, σαφή στόχο αποκατάστασης των απωλειών.

Στη δική μας συζήτηση ο Μουτσόπουλος μιλούσε για τις πολυετείς προσπάθειές του να εντοπίσει τους θησαυρούς της Εικοσιφοίνισσας. Αναφερόταν στα χειρόγραφα που είχαν αφαιρεθεί και έλεγε ότι χρειάστηκε είκοσι χρόνια για να βρει σε ποια υπόγεια της Βουλγαρίας ήταν κρυμμένα. «Ξέρω πού είναι και ο κατάλογος όλων αυτών των πραγμάτων», υπογράμμιζε. Η αναφορά του στα κρυμμένα αντικείμενα αφορούσε τους λεηλατημένους θησαυρούς. Είναι μια μαρτυρία που προσδίδει ιδιαίτερο βάρος στη σημερινή απαίτηση να επιστρέψουν και τα χειρόγραφα.

Εδώ βρίσκεται η ευθύνη της κυβέρνησης. Ο Μουτσόπουλος αναζητούσε επί δεκαετίες τα ίχνη της λεηλασίας και συνέδεε το εύρημά του με την επιστροφή των θησαυρών. Γιατί σήμερα τα οστά παραδίδονται, ενώ τα χειρόγραφα παραπέμπονται στο μέλλον; Ποια επιστροφή έχει συμφωνηθεί, πότε και με ποιους όρους; Η δυσπιστία αφορά τη στάση της βουλγαρικής πλευράς και την αποτελεσματικότητα της ελληνικής διαπραγμάτευσης. Τα μοναστήρια χρειάζονται αποτελέσματα. Αν η κυβέρνηση δώσει πρώτα αυτό που της ζητούν, η ισοτιμία των επόμενων συνομιλιών θα έχει ήδη υπονομευθεί. Τότε η επίκληση της καλής θέλησης δεν θα αναπληρώνει το διαπραγματευτικό μέσο που παραδόθηκε χωρίς να εξασφαλιστεί η συνέχεια.

Ο Ταχιάος έδινε την ευρύτερη ιστορική εικόνα. Ο Σαμουήλ επιδίωκε, εξηγούσε, τη βουλγαρική σφραγίδα για να εμφανιστεί ως διάδοχος του πρώτου βουλγαρικού κράτους. Αυτό δεν σήμαινε ότι οι πληθυσμοί και ο πολιτισμός του κράτους του ήταν ομοιογενείς. Η πολιτική ονομασία δεν απαντά αυτομάτως σε κάθε ερώτημα καταγωγής.

Στη συζήτηση αναφερόταν και η αρμενική καταγωγή της μητέρας του, της Ριψιμίας. Ο Μουτσόπουλος συνέδεε με αυτήν και την αποστολή αντιγράφου του κρανίου στο Ερεβάν. Η αρμενική οικογενειακή σύνδεση παρουσιαζόταν ως στοιχείο της καταγωγής του, ενώ η βουλγαρική ιδιότητα αφορούσε τον τίτλο και την πολιτική του εξουσία. Δεν πρέπει να συγχέουμε τα δύο.

Η κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει πριν από την παράδοση. Αν δώσεις το μείζον που σου ζητούν, δεν μπορείς να θεωρείς δεδομένες τις ισότιμες διαπραγματεύσεις για όσα ακόμη διεκδικείς. Χωρίς εγγυήσεις για τα χειρόγραφα, η Θεσσαλονίκη κινδυνεύει να γίνει η τελετή μιας χαμένης διαπραγματευτικής ευκαιρίας.

Αλλαγή φρουράς στη ρωσική πρεσβεία στην Αθήνα: Ο Πούτιν υπέγραψε προεδρικό διάταγμα

0

Νέος πρέσβης ο Γιούρι Γκόρλατς ο «διπλωμάτης των κρίσεων» με θητεία στο ΝΑΤΟ

Σημαντική αλλαγή συσχετισμών και προσώπων σηματοδοτεί η απόφαση της Μόσχας να προχωρήσει σε αντικατάσταση κορυφής στη ρωσική διπλωματική αποστολή στην Αθήνα, κλείνοντας έναν πολυετή κύκλο.

Με επίσημο προεδρικό διάταγμα που υπέγραψε ο Βλαντιμίρ Πούτιν, νέος Έκτακτος και Πληρεξούσιος Πρέσβης της Ρωσικής Ομοσπονδίας στην Ελληνική Δημοκρατία ορίζεται ο Γιούρι Αντρέεβιτς Γκόρλατς (Yuri Gorlach).

Παράλληλα, με ξεχωριστό διάταγμα, απαλλάσσεται από τα καθήκοντά του ο Αντρέι Μάσλοφ (Andrei Maslov), ο οποίος βρισκόταν στο τιμόνι της ρωσικής πρεσβείας στην Ελλάδα από το 2014, διαχειριζόμενος μερικές από τις πιο κρίσιμες και τεταμένες περιόδους στις ελληνορωσικές σχέσεις.

Ποιος είναι ο νέος Ρώσος πρέσβης στην Ελλάδα

Ο Γιούρι Γκόρλατς θεωρείται έμπειρος διπλωμάτης καριέρας, με βαθιά γνώση των ευρωατλαντικών ισορροπιών και της διαχείρισης κρίσεων:

Αποφοίτησε το 1983 από το φημισμένο Κρατικό Ινστιτούτο Διεθνών Σχέσεων της Μόσχας (MGIMO).

Υπηρέτησε ως σύμβουλος στη ρωσική πρεσβεία στην Ισπανία (1999–2003) και διετέλεσε αναπληρωτής διευθυντής στο Τμήμα Πανευρωπαϊκής Συνεργασίας του ρωσικού ΥΠΕΞ (2005–2014).

Έχει έντονη θητεία στις Βρυξέλλες, υπηρετώντας ως αναπληρωτής μόνιμος αντιπρόσωπος της Ρωσίας στο ΝΑΤΟ (2014–2018) και εν συνεχεία ως επικεφαλής/μόνιμος αντιπρόσωπος μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2021.

Από τον Οκτώβριο του 2021 έως και σήμερα, ηγείτο του νευραλγικού Τμήματος Κέντρου Καταστάσεων και Διαχείρισης Κρίσεων του ρωσικού Υπουργείου Εξωτερικών.

Η τοποθέτηση ενός αξιωματούχου με εξειδίκευση στη διαχείριση κρίσεων και εμπειρία στο ΝΑΤΟ στην Αθήνα αντικατοπτρίζει το ειδικό βάρος που αποδίδει το Κρεμλίνο στον ρόλο της Ελλάδας στη νοτιοανατολική πτέρυγα της Συμμαχίας.

ΗΠΑ: Επιβραδύνονται οι προσλήψεις και αυξάνεται ελαφρά η ανεργία, έναν μήνα πριν από τις εκλογές

0

Του Πολ Γουάιζμαν — Associated Press
Ενημερώθηκε στις 2 Οκτωβρίου 2026, στις 17:31, ώρα Ελλάδας

ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ (AP) — Οι εργοδότες στις Ηνωμένες Πολιτείες πρόσθεσαν μόλις 29.000 θέσεις εργασίας, επίδοση κατώτερη των προσδοκιών, ενώ το ποσοστό ανεργίας αυξήθηκε ελαφρά τον περασμένο μήνα, σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε η κυβέρνηση την Παρασκευή.

Τα στοιχεία δημοσιοποιήθηκαν έναν μήνα πριν οι ψηφοφόροι προσέλθουν στις κάλπες για τις κρίσιμες ενδιάμεσες εκλογές, σε μια περίοδο δυσαρέσκειας για το υψηλό κόστος ζωής και την κατάσταση της οικονομίας.

Σύμφωνα με το υπουργείο Εργασίας, οι νέες θέσεις εργασίας μειώθηκαν από τις 133.000 τον Αύγουστο, βάσει των αναθεωρημένων στοιχείων. Το ποσοστό ανεργίας αυξήθηκε στο 4,2% από 4,1%, παραμένοντας πάντως χαμηλό.

Οι οικονομολόγοι ανέμεναν ότι τον Σεπτέμβριο θα δημιουργούνταν περίπου 90.000 θέσεις εργασίας.

Οι αναθεωρήσεις του υπουργείου Εργασίας μείωσαν επίσης κατά 60.000 τον συνολικό αριθμό των νέων θέσεων εργασίας που είχαν καταγραφεί για τον Ιούλιο και τον Αύγουστο.

Τα νέα στοιχεία ενδέχεται να στρέψουν ξανά την προσοχή της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, της Fed, στην αγορά εργασίας, καθώς ένας από τους δύο βασικούς στόχους της είναι η επίτευξη της μέγιστης δυνατής απασχόλησης.

Πολλοί αξιωματούχοι της Fed έχουν δηλώσει τις τελευταίες εβδομάδες ότι επικεντρώνονται κυρίως στην άλλη αποστολή της κεντρικής τράπεζας: την καταπολέμηση του πληθωρισμού. Καθώς, όμως, η αγορά εργασίας εμφανίζεται κάπως ασθενέστερη, η Fed ενδέχεται να προτιμήσει να διατηρήσει αμετάβλητο το βασικό της επιτόκιο στη συνεδρίαση του επόμενου μήνα, αντί να το αυξήσει.

Οι μέσες ωριαίες αποδοχές αυξήθηκαν τον περασμένο μήνα κατά μόλις 3% σε σύγκριση με έναν χρόνο νωρίτερα, σημειώνοντας τη μικρότερη ετήσια αύξηση από τον Μάιο του 2021.

«Σε αυτά τα στοιχεία δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι η αγορά εργασίας τροφοδοτεί τον πληθωρισμό», δήλωσε ο Λουκ Τίλεϊ, επικεφαλής οικονομολόγος της Wilmington Trust.

Ωστόσο, το ποσοστό ανεργίας παραμένει χαμηλό και ο πληθωρισμός βρίσκεται πάνω από τον στόχο του 2% της κεντρικής τράπεζας εδώ και περισσότερα από πέντε χρόνια. Επομένως, η ανησυχία της Fed για τις υψηλές τιμές εξακολουθεί να βρίσκεται στο επίκεντρο.

Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση, οι πολιτειακές κυβερνήσεις και οι τοπικές αρχές περιέκοψαν συνολικά 17.000 θέσεις εργασίας τον περασμένο μήνα. Οι επιχειρήσεις επαγγελματικών και επιχειρηματικών υπηρεσιών, που παρέχουν διοικητική και τεχνική τεχνογνωσία, μείωσαν το προσωπικό τους κατά 9.000 θέσεις.

Οι επιχειρήσεις του τομέα της υγείας δημιούργησαν 17.000 θέσεις εργασίας τον Σεπτέμβριο. Ο αριθμός αυτός, όμως, αντιστοιχεί σε μόλις περίπου το μισό των 33.000 θέσεων που πρόσθεταν κατά μέσο όρο κάθε μήνα στη διάρκεια του τελευταίου έτους.

Ο Μπράντλεϊ Σόντερς, οικονομολόγος της Capital Economics, έγραψε ότι η επιβράδυνση των προσλήψεων στον τομέα της υγείας ενδέχεται να αντανακλά την ανάκληση, από την κυβέρνηση Τραμπ, των αδειών εργασίας 350.000 Αϊτινών.

Οι κατασκευαστικές επιχειρήσεις πρόσθεσαν 11.000 θέσεις εργασίας και οι μεταποιητικές επιχειρήσεις 9.000.

Η ανεργία αυξήθηκε εν μέρει επειδή 485.000 άνθρωποι εισήλθαν στο εργατικό δυναμικό, χωρίς να βρουν όλοι αμέσως εργασία.

Η αγορά εργασίας των ΗΠΑ έχει αποδειχθεί ανθεκτική απέναντι σε μια σειρά αναταράξεων: εμπορικούς πολέμους, επίμονο πληθωρισμό, υψηλά επιτόκια και τη σύγκρουση με το Ιράν, η οποία έχει οδηγήσει σε αύξηση των τιμών της ενέργειας. Η έκθεση για την απασχόληση που δημοσιεύτηκε την Παρασκευή είναι η τελευταία πριν από τις εκλογές της 3ης Νοεμβρίου, οι οποίες θα καθορίσουν αν οι Ρεπουμπλικάνοι του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ θα διατηρήσουν τον πλήρη έλεγχο του Κογκρέσου.

Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης των δεικτών S&P 500 και Nasdaq διεύρυναν τα κέρδη τους μετά τη δημοσιοποίηση των στοιχείων, καθώς ενισχύθηκαν οι προσδοκίες ότι η Fed θα αποφύγει μια αύξηση των επιτοκίων. Οι αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων υποχώρησαν.

Ωστόσο, όσα χαροποιούν τη Γουόλ Στριτ διαφέρουν ριζικά από όσα δίνουν χαρά στους απλούς πολίτες.

Η αγορά εργασίας των ΗΠΑ έχει ανακάμψει από το απογοητευτικό 2025, αλλά οι περισσότεροι Αμερικανοί εξακολουθούν να ανησυχούν για την κατάσταση της οικονομίας και το υψηλό κόστος ζωής.

Δημοσκόπηση του Κέντρου Έρευνας Δημοσίων Υποθέσεων Associated Press–NORC, που δημοσιεύτηκε την Πέμπτη, διαπιστώνει ότι μόλις το 17% των ενηλίκων στις ΗΠΑ εγκρίνει τους χειρισμούς του Τραμπ στο κόστος ζωής. Μόνο το 26% εγκρίνει συνολικά την οικονομική του πολιτική, ποσοστό που αποτελεί νέο χαμηλό.

Η καταναλωτική εμπιστοσύνη στις ΗΠΑ υποχώρησε αυτόν τον μήνα στο χαμηλότερο επίπεδο εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία, σύμφωνα με τον δείκτη που δημοσιεύει το Conference Board. Ένας λόγος είναι ότι περισσότερο από το 28% των ερωτηθέντων δήλωσε στο ερευνητικό ινστιτούτο ότι αναμένει λιγότερες διαθέσιμες θέσεις εργασίας σε έξι μήνες —διπλάσιο ποσοστό από το 14% που αναμένει περισσότερες.

Η διαδικτυακή πλατφόρμα εύρεσης εργασίας Glassdoor αναφέρει ότι ο δείκτης εμπιστοσύνης των εργαζομένων της, ο οποίος βασίζεται στις εκτιμήσεις τους για τις προοπτικές των επιχειρήσεων όπου εργάζονται, υποχώρησε τον περασμένο μήνα στο χαμηλότερο επίπεδο από την έναρξη των καταγραφών, στις αρχές του 2016. Η περίοδος αυτή περιλαμβάνει και την παγκόσμια πανδημία. Ήταν το τρίτο ιστορικό χαμηλό του δείκτη μέσα στη χρονιά.

«Η εμπιστοσύνη των εργαζομένων υποχωρεί σταθερά τον τελευταίο χρόνο, καθώς αυξάνεται η ανησυχία τους για τα πάντα, από τις απολύσεις μέχρι την τεχνητή νοημοσύνη», δήλωσε ο επικεφαλής οικονομολόγος της Glassdoor, Ντάνιελ Ζάο.

Οι επιφυλάξεις των πολιτών για την απασχόληση αντανακλούν εν μέρει ένα ιδιόμορφο χαρακτηριστικό της σημερινής αγοράς εργασίας: οι εργοδότες δεν απολύουν πολλούς εργαζομένους, αλλά ούτε προσλαμβάνουν πολλούς. Ένας δείκτης του υπουργείου Εργασίας που καταγράφει τις συνολικές προσλήψεις —πριν αφαιρεθούν όσοι παραιτούνται ή χάνουν τη δουλειά τους— παραμένει στάσιμος εδώ και περισσότερο από δύο χρόνια.

Γι’ αυτό οι οικονομολόγοι περιγράφουν μια αγορά εργασίας με «λίγες προσλήψεις και λίγες απολύσεις», στην οποία όσοι έχουν ήδη δουλειά είναι κατά κανόνα ασφαλείς, αλλά όσοι αναζητούν εργασία δυσκολεύονται να βρουν.

«Οι άνθρωποι γνωρίζουν ότι το να απολυθούν αυτή την περίοδο έχει ασυνήθιστα μεγάλο κόστος», είπε ο Ζάο. «Ακούν από φίλους τους πόσο καιρό έχουν μείνει άνεργοι και πόσο δυσκολεύονται να βρουν δουλειά. Αυτό κάνει τις απολύσεις ακόμη πιο τρομακτικές από ό,τι συνήθως».

Σε αυτό το ψυχρό κλίμα, λιγότεροι εργαζόμενοι είναι διατεθειμένοι να παραιτηθούν. «Συχνά αισθάνονται εγκλωβισμένοι», ανέφερε ο Ζάο. «Οι εργαζόμενοι δεν διαπιστώνουν ότι υπάρχουν ευκαιρίες στην αγορά για να βρουν μια καλύτερη δουλειά —μια δουλειά που να πληρώνει περισσότερο ή να προσφέρει καλύτερη ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής».

Οι εργοδότες —επιχειρήσεις, δημόσιες υπηρεσίες και μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί— έχουν προσθέσει μέχρι στιγμής φέτος κατά μέσο όρο 68.000 θέσεις εργασίας τον μήνα. Πρόκειται για σημαντική βελτίωση σε σχέση με τον μέσο όρο των 9.700 νέων θέσεων τον μήνα το 2025, όταν οι προσλήψεις κατέγραψαν τη χαμηλότερη επίδοση εκτός περιόδου ύφεσης από το 2002.

Η εταιρεία παιχνιδιών Sky Castle Toys στο Σιάτλ εξακολουθεί να προσλαμβάνει, παρότι το αυξημένο κόστος μεταφοράς, εξαιτίας της εκτόξευσης της τιμής του ντίζελ, έχει περιορίσει τα περιθώρια κέρδους της. Ο συνιδρυτής της, Τζόσουα Λέρζελ, δήλωσε ότι το προσωπικό της εταιρείας έχει υπερδιπλασιαστεί από πέρυσι, φτάνοντας τους 50 εργαζομένους.

Όπως εξηγεί, οι έμποροι λιανικής ζητούν παιχνίδια με τιμή κάτω από 10 δολάρια, καθώς οι καταναλωτές περιορίζουν τις αγορές ακριβότερων παιχνιδιών. Οι πωλήσεις της Sky Castle αυξήθηκαν κατά 60% μεταξύ Ιανουαρίου και Αυγούστου, σε σύγκριση με την ίδια περίοδο πέρυσι.

Κάποτε, η δημιουργία 68.000 θέσεων εργασίας τον μήνα θα θεωρούνταν, στην καλύτερη περίπτωση, μέτρια επίδοση. Όμως οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν χρειάζονται πλέον τόσες νέες θέσεις όσες στο παρελθόν για να αποτρέψουν την αύξηση της ανεργίας.

Εξαιτίας της συνταξιοδότησης της γενιάς των baby boomers και της αυστηρής αντιμεταναστευτικής πολιτικής του Τραμπ, λιγότεροι άνθρωποι διεκδικούν εργασία. Έτσι, ο αριθμός των νέων θέσεων που απαιτούνται για να παραμένει σταθερή η ανεργία ενδέχεται πλέον να είναι ακόμη και μηδενικός, από περίπου 150.000 τον μήνα πριν από ένα ή δύο χρόνια.

«Νομίζω ότι θα παραμείνουμε περίπου σε αυτά τα επίπεδα», δήλωσε ο Τίλεϊ της Wilmington Trust. «Αναμένω ότι η αύξηση της απασχόλησης θα συνεχίσει να κυμαίνεται μεταξύ 25.000 και 75.000 θέσεων εργασίας τον μήνα».


Στο ρεπορτάζ συνέβαλαν η συντάκτρια του Associated Press για το λιανεμπόριο, Αν Ντ’ Ινοτσέντσιο, από τη Νέα Υόρκη, και ο οικονομικός συντάκτης του AP, Κρίστοφερ Ρούγκαμπερ, από την Ουάσιγκτον.

Ηλίας Λεοντάρης: η ελληνική γλώσσα στα ΜΜΕ: Από την κακοποίηση στην ανάγκη πιστοποίησης (*)

8
του Ηλία Λεοντάρη, Αντιστρατήγου ε.α.*
Καθημερινά, μέσα από τηλεοπτικές και ραδιοφωνικές εκπομπές, ειδησεογραφικές ιστοσελίδες και μέσα κοινωνικής δικτύωσης, γινόμαστε μάρτυρες μιας ολοένα συχνότερης κακοποίησης της ελληνικής γλώσσας. Λάθη στη γραμματική και στο συντακτικό, λανθασμένη χρήση των χρόνων και των λέξεων, περιορισμένο λεξιλόγιο, αδόκιμες εκφράσεις και, κυρίως, συνεχείς επαναλήψεις των ίδιων λέξεων και φράσεων χαρακτηρίζουν τον λόγο αρκετών δημοσιογράφων και ρεπόρτερ.
Το ζήτημα, ασφαλώς, δεν είναι η απαίτηση για έναν λόγο εξεζητημένο ή «λόγιο». Η γλώσσα της ενημέρωσης οφείλει να είναι απλή, άμεση και κατανοητή. Αλλά απλότητα δεν σημαίνει γλωσσική ένδεια και ταχύτητα δεν δικαιολογεί τη συστηματική παραβίαση βασικών κανόνων της γλώσσας.
Ο δημοσιογράφος, ο παρουσιαστής, ο ρεπόρτερ, ο εκφωνητής και γενικότερα κάθε επαγγελματίας για τον οποίο ο προφορικός ή γραπτός λόγος αποτελεί βασικό επαγγελματικό εργαλείο, δεν μεταδίδει απλώς πληροφορίες. Μεταδίδει και γλωσσικά πρότυπα. Εκατομμύρια άνθρωποι, ιδιαίτερα νέοι, ακούν καθημερινά τον λόγο αυτό και, συνειδητά ή ασυνείδητα, τον αναπαράγουν. Όταν, λοιπόν, το γλωσσικό πρότυπο που προβάλλεται είναι φτωχό, επαναλαμβανόμενο ή λανθασμένο, το πρόβλημα ξεπερνά το επίπεδο μιας απλής «αβλεψίας».
Η φτώχεια του λεξιλογίου, μάλιστα, δεν είναι μόνο αισθητικό πρόβλημα. Μπορεί να περιορίσει την ακρίβεια της έκφρασης, να αλλοιώσει το νόημα μιας είδησης και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να δυσκολέψει ακόμη και την κατανόηση του γεγονότος που περιγράφεται. Η σωστή λέξη δεν είναι πολυτέλεια· είναι προϋπόθεση για τη σωστή επικοινωνία.
Ίσως, επομένως, έχει έρθει η στιγμή να εξεταστεί σοβαρά η δημιουργία ενός ανεξάρτητου φορέα αξιολόγησης και πιστοποίησης γλωσσικής επάρκειας για τα επαγγέλματα στα οποία η ελληνική γλώσσα αποτελεί βασικό εργαλείο εργασίας.
Ο φορέας αυτός θα μπορούσε να οργανώνει εξετάσεις ή άλλες διαδικασίες αξιολόγησης σε γραμματική, σύνταξη, ορθογραφία, λεξιλόγιο, κατανόηση και παραγωγή προφορικού και γραπτού λόγου, χωρίς να υποκαθιστά τις αρμοδιότητες των επαγγελματικών ενώσεων ή των εργοδοτών.
Η πιστοποίηση δεν θα λειτουργεί ως μηχανισμός αποκλεισμού, αλλά ως εγγύηση ενός ελάχιστου επιπέδου γλωσσικής επάρκειας για όσους επιλέγουν επαγγέλματα στα οποία ο λόγος είναι το βασικό τους εργαλείο. Παράλληλα, θα μπορούσε να συνοδεύεται από προγράμματα επιμόρφωσης, ώστε όποιος παρουσιάζει αδυναμίες να έχει τη δυνατότητα να τις βελτιώσει.
Η ελληνική γλώσσα δεν κινδυνεύει από το ότι αλλάζει. Κάθε ζωντανή γλώσσα εξελίσσεται. Κινδυνεύει, όμως, όταν η γλωσσική προχειρότητα θεωρείται φυσιολογική, όταν η άγνοια βασικών κανόνων παρουσιάζεται ως ασήμαντη λεπτομέρεια και όταν η φτωχή έκφραση μετατρέπεται σε καθημερινό πρότυπο.
Η προστασία της γλώσσας σημαίνει σεβασμό στην ακρίβεια, στον πλούτο και στη δυνατότητα της ελληνικής να εκφράζει με σαφήνεια και πληρότητα τη σύγχρονη πραγματικότητα.
Και όσοι έχουν ως επαγγελματικό τους εργαλείο τον λόγο έχουν, ίσως περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον, την ευθύνη να τον χρησιμοποιούν σωστά.
*Αφορμή για την ανάρτηση έδωσε το 19ο Δημοσιογραφικό Συνεέδριο και το άρθρο του ΒΑΣΙΛΗ ΛΩΛΙΔΗ.

Με «άνωθεν εντολή» άλλαξαν την εισαγγελέα που ερευνούσε την τραγωδία με το F-4 Phantom στην Τανάγρα

1
  • Ενδείξεις συγκάλυψης στην υπόθεση της συντριβής του F-4 Phantom κατά τη διάρκεια του ετήσιου air show Athens Flying Week.
  • Αφαίρεσαν χωρίς καμία αιτιολογία τη διερεύνηση της υπόθεση από την εισαγγελέα Λεμονιά Γαλανοπούλου που την είχε ξεκινήσει.

Του Πάρι Καρβουνόπουλου

Δύο πολύτιμοι για την Πολεμική Αεροπορία πιλότοι ,ο Επισμηναγός (Ι) Ιωάννης Μπλέσιας 40 ετών και ο Σμηναγός (Ι) Δημήτριος Πέτρου, 37 ετών, πλήρωσαν με τη ζωή τους τη συμμετοχή τους σε ένα ιδιωτικό αεροπορικό σόου στην Τανάγρα. Η Πολεμική Αεροπορία έχασε ένα αεροσκάφος και μια χειρότερη τραγωδία αποφεύχθηκε καθώς το αεροσκάφος θα μπορούσε να είχε συντριβεί στην περιοχή όπου υπήρχε πλήθος κόσμου που παρακολουθούσε την αεροπορική επίδειξη.

Η συντριβή του F-4 Phantom έγινε στις 5 Σεπτεμβρίου κατά τη διάρκεια του ετήσιου air show με την επωνυμία Athens Flying Week. Όπως γίνεται συνήθως μετά από κάθε τραγωδία στην Ελλάδα, δόθηκαν διαβεβαιώσεις για «πλήρη διερεύνηση των αιτιών της τραγωδίας».

Ούτε ένα μήνα μετά αποκαλύπτεται ότι και σε αυτή την υπόθεση επιχειρείται συγκάλυψη. Η «διερεύνηση» μετατρέπεται σε δικαστικό σκάνδαλο κολοσσιαίων διαστάσεων. Οι κατηγορηματικές διαβεβαιώσεις για την «εις βάθος διερεύνηση» πήγαν στην άκρη και η γνωστή από τα Τέμπη «μέθοδος του μπαζώματος», φαίνεται ότι είναι για μία ακόμη φορά η επιλογή των κυβερνώντων.

Η διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης ανατέθηκε στην κατά γενική ομολογία, ικανότατη δικαστική λειτουργό και Πρόεδρο της Ένωσης Στρατιωτικών Δικαστών κ. Λεμονιά Γαλανοπούλου. Η κ. Γαλανοπούλου, με την δικανική εμπειρία και το κύρος της, άρχισε όπως φαίνεται να θέτει δύσκολες ερωτήσεις, παρά τις δυσκολίες που υπήρχαν στις έρευνες της. Για παράδειγμα τις εβδομάδες που μεσολάβησαν από το αεροπορικό δυστύχημα δεν κατέστη δυνατό να κάνει αυτοψία στο χώρο που έγινε. Είναι μία από τις ομοιότητες με την υπόθεση των Τεμπών.

Επιπλέον τα εύλογα ερωτήματα που τέθηκαν και αναζητούσαν απαντήσεις, φαίνεται ότι ενόχλησαν:

  1. Πώς μέσα και προσωπικό της ελληνικής Πολεμική Αεροπορίας χρησιμοποιούνται από ιδιωτικές εταιρείες;
  2. Δεν θα αρκούσε η συμμετοχή του σμήνους επιδείξεων ΖΕΥΣ της Πολεμικής Αεροπορίας με το F-16 που βλέπουμε σε κάθε παρέλαση τα τελευταία χρόνια; 
  3. Γιατί έπρεπε να χρησιμοποιηθεί πλήθος εναέριων μέσων των Ενόπλων Δυνάμεων; Γιατί και το Πολεμικό Ναυτικό και ο Στρατός Ξηράς κλήθηκαν να συνεισφέρουν στην ιδιωτική Athens Flying Week.
  4. Είχε την ικανότητα και κυρίως παρείχε στους πιλότους ασφάλεια το «γέρικο» F-4 Phantom, για μια απαιτητική πτήση επίδειξης;

Η έρευνα της δικαστικής λειτουργού φαίνεται ότι ενόχλησε κάποιους «πολύ ψηλά» και όπως λένε οι πληροφορίες «κάποιο τηλέφωνο χτύπησε από ψηλά».

Χωρίς καμία διάταξη του νόμου να το προβλέπει και χωρίς καμία πειστική δικαιολογία η υπόθεση αφαιρέθηκε από την κα. Γαλανοπούλου και ανατέθηκε σε άλλον εισαγγελέα.

Το γιατί θα πρέπει να απαντηθεί πειστικά, διαφορετικά οι πληροφορίες περί τηλεφωνημάτων για την «ενοχλητική εισαγγελέα» αποκτούν βάση και αξιοπιστία.

Η διερεύνηση για τη συντριβή του F-4 Phantom, προφανώς θα επικεντρωθεί στην απώλεια δύο ανθρώπινων ζωών, αλλά εκ των πραγμάτων δεν μπορεί να μη διευρυνθεί και σε πολλά άλλα ζητήματα που προέκυψαν μετά από την τραγωδία. Ζητήματα που είχαν γίνει αντικείμενο δημοσιογραφικής έρευνας και άρα θα έπρεπε να είναι γνωστά στο πολιτικό σύστημα, το οποίο παραδόξως αφυπνίστηκε μετά από τον χαμό των δύο Αεροπόρων.

Για παράδειγμα πώς μια ιδιωτική εταιρεία εκμεταλλεύονταν προσωπικό, εγκαταστάσεις και υλικό των Ενόπλων Δυνάμεων; Με ποιο αντάλλαγμα; Ποιος αναλάμβανε το κόστος για τη χρήση των αεροπορικών βάσεων που χρησιμοποιήθηκαν στα 14 χρόνια που γινόταν η Athens Flying Week; Τα οικονομικά της με βάση τα στοιχεία από το ΓΕ.ΜΗ δεν δείχνουν ανθηρά καθώς φαίνεται ότι επί μία δεκαετία συσσώρευσε ζημιές 6,5 φορές πάνω από το κεφάλαιο της.

Με ποια λογική το 2017 η ετήσια συνεργασία της Πολεμικής Αεροπορίας με την ιδιωτική εταιρεία μετατράπηκε σε δεκαετή συμφωνία όπως αποκάλυψαν οι Data Journalists;

datajournalists.co.uk

Ο «κεραυνοβόλος πόλεμος» του Σεπτεμβρίου προς τα Στενά Μπαμπ αλ Μαντέμπ: Ανάλυση της στρατιωτικής εκστρατείας των Χούθι

0

Ινστιτούτο Γεωπολιτικής της Χάγης

The Hague Institute for Geopolitics

Τον Σεπτέμβριο του 2026, οι δυνάμεις της Ανσαρουλάχ κατέλαβαν την Αλ Μόχα, τα νησιά Χανίς και το νησί Μαγιούν σε λιγότερο από μία εβδομάδα, αποκόπτοντας τη Σαουδική Αραβία από τα Στενά Μπαμπ αλ Μαντέμπ.

Μιχαήλ Μασαούτης
30 Σεπτεμβρίου 2026

Το χωριό Μπαμπ αλ Μαντάμπ με θέα στα στενά, Νοέμβριος 2023. Φωτογραφία: Elsa Buchanan.

Εισαγωγή

Όταν οι σαουδαραβικές δυνάμεις έπληξαν το αεροδρόμιο της Σαναά στις 13 Ιουλίου, προκειμένου να εμποδίσουν την προσγείωση μιας ιρανικής πτήσης στην Υεμένη, ελάχιστοι περίμεναν ότι μέσα σε δύο μήνες το φιλοϊρανικό κίνημα Ανσαρουλάχ —γνωστό και ως Χούθι— θα προέλαυνε μέχρι τη δυτική ακτογραμμή και τα Στενά Μπαμπ αλ Μαντέμπ. Ελάχιστοι περίμεναν επίσης ότι ο διεθνώς αναγνωρισμένος κυβερνητικός συνασπισμός που υποστηρίζεται από τη Σαουδική Αραβία —το Προεδρικό Συμβούλιο Ηγεσίας, στο εξής PLC— θα κατέρρεε και ότι οι σαουδαραβικές εξαγωγές πετρελαίου θα σταματούσαν πλήρως εξαιτίας επιθέσεων των Χούθι με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη.

Από την κρίση στον πόλεμο πλήρους κλίμακας: Το χρονολόγιο της κλιμάκωσης

  • 3 Ιουλίου: Ιρανική πτήση μεταφέρει αντιπροσωπεία της Ανσαρουλάχ στην Τεχεράνη για την κηδεία του αγιατολάχ Χαμενεΐ. Πρόκειται για την πρώτη απευθείας πτήση Σαναά–Τεχεράνης από το 2015. Το Ριάντ βρίσκεται μπροστά σε δύο επιλογές: να αποδεχθεί το αίτημα της Ανσαρουλάχ να προσγειωθεί στη Σαναά η πτήση επιστροφής της αντιπροσωπείας και να διατηρήσει την εκεχειρία του 2022 —μια εκ των πραγμάτων συνθηκολόγηση— ή να το απορρίψει, διακινδυνεύοντας την αναζωπύρωση της σύγκρουσης. Επιλέγει την αντιπαράθεση.
  • 13 Ιουλίου: Η σαουδαραβική πολεμική αεροπορία βομβαρδίζει τον αεροδιάδρομο πάνω από το αεροδρόμιο της Σαναά για να εμποδίσει την πτήση επιστροφής της αντιπροσωπείας. Το αεροσκάφος τελικά προσγειώνεται στη Χοντέιντα. Οι δυνάμεις της Ανσαρουλάχ ανταποδίδουν την ίδια ημέρα, πλήττοντας το διεθνές αεροδρόμιο Άμπχα της Σαουδικής Αραβίας.
  • 20 Ιουλίου: Μετά τις επιθέσεις στο διυλιστήριο της Τζαζάν, η Ανσαρουλάχ κηρύσσει αεροπορικό και ναυτικό αποκλεισμό της Σαουδικής Αραβίας. Δηλώνει ότι αυτός θα παραμείνει σε ισχύ έως ότου το Ριάντ άρει τον δικό του, δεκαετή αποκλεισμό των εδαφών που ελέγχει η Ανσαρουλάχ.
  • 30 Ιουλίου: Ο Αμπντούλ Μαλίκ αλ Χούθι δηλώνει ότι «οι ενδείξεις δείχνουν πως η Σαουδική Αραβία κινείται προς μια κλιμάκωση πλήρους κλίμακας», προσθέτοντας: «Θα ζητήσουμε τη βοήθεια του Θεού εναντίον τους». Το κίνημα Ανσαρουλάχ ξεκινά ευρείας κλίμακας κινητοποίηση και επιθέσεις εναντίον συγκεντρώσεων αντίπαλων δυνάμεων, μεταξύ άλλων γύρω από το λιμάνι της Μόχα.
  • 14 Αυγούστου: Ο εκπρόσωπος της Ρωσίας στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ απορρίπτει τις εκκλήσεις για «μέγιστη πίεση» στους Χούθι. Αντί γι’ αυτό, ζητεί την άρση του σαουδαραβικού αποκλεισμού και την πολιτική αναγνώριση του κινήματος Ανσαρουλάχ ως βασικού μέρους οποιασδήποτε διευθέτησης. Η Ανσαρουλάχ ερμηνεύει αυτή την εξέλιξη ως διπλωματική νίκη.
  • 3 Σεπτεμβρίου: Η καθαυτό επίθεση αρχίζει με μεγάλη προέλαση στη Μακμπάνα, στη δυτική Ταΐζ, ύστερα από εβδομάδες κινητοποίησης.
  • 6–7 Σεπτεμβρίου: Οι κυβερνητικές δυνάμεις της Υεμένης εξαπολύουν αντεπιθέσεις στις περιοχές Αλ Τζαούφ, Μαρίμπ, Ταΐζ, Αλ Μπάιντα, Χάτζα, Αλ Ντάλεα και Αλ Χοντέιντα. Στόχος τους είναι να υποχρεώσουν την Ανσαρουλάχ να μετακινήσει δυνάμεις από την ακτή προς τον Βορρά. Μονάδες του PLC σημειώνουν προσωρινά κέρδη στην Αλ Τζαούφ, δημιουργώντας για λίγο την εντύπωση ότι αλλάζει η ισορροπία δυνάμεων. Η εντύπωση αυτή, όμως, αποδεικνύεται απατηλή.
  • 9–11 Σεπτεμβρίου: Οι δυνάμεις της Ανσαρουλάχ εξαπολύουν την κύρια επίθεσή τους κατά μήκος της δυτικής ακτής. Καταλαμβάνουν την Αλ Μόχα, το Τζαμπάλ Ζουκάρ, τα νησιά Μεγάλο και Μικρό Χανίς, την πόλη Ντουμπάμπ και το νησί Μαγιούν, φτάνοντας στις ακτές των Στενών Μπαμπ αλ Μαντέμπ.
  • 12 Σεπτεμβρίου: Συμμαχικές ιρακινές σιιτικές πολιτοφυλακές πλήττουν τον σαουδαραβικό αγωγό Ανατολής–Δύσης, γνωστό ως «Γιανμπού». Το Ριάντ αναγκάζεται να διακόψει τη λειτουργία ενός αγωγού που μεταφέρει το 4–5% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.

Αντλιοστάσιο του σαουδαραβικού αγωγού Ανατολής–Δύσης «Γιανμπού» μετά τις επιθέσεις της 12ης Σεπτεμβρίου.

Αναλύοντας τον «κεραυνοβόλο πόλεμο» και τα αποτελέσματά του

Καθώς καταλαγιάζει η σκόνη, τρία ερωτήματα κυριαρχούν: Γιατί κατέρρευσαν τόσο γρήγορα οι δυνάμεις του PLC που υποστηρίζονται από τη Σαουδική Αραβία; Γιατί οι Χούθι επέλεξαν να κλιμακώσουν τη σύγκρουση τώρα; Και τι ακολουθεί;

Νίκη της Ανσαρουλάχ ή δομική αποτυχία του κυβερνητικού στρατοπέδου που υποστηρίζει η Σαουδική Αραβία;

Πριν από τον πόλεμο, αρκετές ενδείξεις προϊδέαζαν για καλύτερη απόδοση των δυνάμεων του PLC. Η απομάκρυνση των δυνάμεων των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων από την Υεμένη τον Ιανουάριο του 2026 και η επακόλουθη εδραίωση της πολιτικής επιρροής του Ριάντ στα εδάφη που δεν ελέγχονταν από την Ανσαρουλάχ φαινόταν να ενισχύουν τη συνοχή των πολιτικών παρατάξεων μέσα στο κατακερματισμένο κυβερνητικό στρατόπεδο.

Η αυξανόμενη συχνότητα αναχαίτισης φορτίων όπλων που προορίζονταν για τις δυνάμεις της Ανσαρουλάχ υποδήλωνε βελτιωμένο συντονισμό μεταξύ των παρατάξεων του συνασπισμού PLC. Σαουδαραβικά χρήματα και εξοπλισμός —ιδίως μη επανδρωμένα αεροσκάφη— διοχετεύονταν στις κυβερνητικές δυνάμεις, δείχνοντας μεγαλύτερη αποφασιστικότητα από την πλευρά της Σαουδικής Αραβίας.

Στο διπλωματικό πεδίο, το υπό διαμόρφωση Σύμφωνο της Μέκκας με το Πακιστάν και την Τουρκία ενίσχυε την περιφερειακή θέση του Ριάντ και δημιουργούσε προοπτικές πρόσθετης στρατιωτικής υποστήριξης.

Ωστόσο, η πτώση της Αλ Μόχα και του Μπαμπ αλ Μαντέμπ μέσα σε μία μόνο εβδομάδα απέδειξε ότι αυτές οι προετοιμασίες ήταν πύργοι χτισμένοι στην άμμο. Γιατί το στρατόπεδο του PLC είχε τόσο κακή απόδοση, παρά την αφθονία υλικών μέσων και την αριθμητική και αεροπορική υπεροχή του;

Η τακτική και επιχειρησιακή απόδοση των Χούθι

Μεταξύ 9 Αυγούστου και 3 Σεπτεμβρίου, οι δυνάμεις της Ανσαρουλάχ ξεκίνησαν επιχειρήσεις διαμόρφωσης του πεδίου μάχης, στοχεύοντας τις επαρχίες Χαντραμάουτ, Μαρίμπ, Ταΐζ και Χοντέιντα.

Με περισσότερους από 100 πυραύλους και 60 μη επανδρωμένα αεροσκάφη, βομβάρδισαν συστηματικά το λιμάνι της Αλ Μόχα, τις δομές διοίκησης του αντιπάλου, αποθήκες όπλων, βάσεις, διοικητές μονάδων και πολιτικές εγκαταστάσεις. Με αυτόν τον τρόπο υποχρέωσαν τις αντίπαλες δυνάμεις να διασπαρούν, αποκρύπτοντας ταυτόχρονα τον πραγματικό τους στόχο: την προέλαση προς την Αλ Μόχα και το Μπαμπ αλ Μαντέμπ.

Κατά τη διάρκεια αυτής της φάσης, οι δυνάμεις της Ανσαρουλάχ συγκεντρώθηκαν στις γραμμές του μετώπου της επικείμενης επίθεσης: στρατεύματα από τις περιφέρειες, επίλεκτες μονάδες, πυροβολικό και δυνάμεις μη επανδρωμένων αεροσκαφών και πυραύλων, συνολικής δύναμης περίπου 14 ταξιαρχιών και 10.000–12.000 στρατιωτών.

Σύμφωνα με τον ειδικό για την Υεμένη Ιμπραήμ Τζαλάλ, τη διοίκηση ασκούσαν από κοινού αξιωματικοί της Ανσαρουλάχ, του Ιράν και της Χεζμπολάχ. Ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο διαδραμάτισαν οι διοικητές της Δύναμης Κουντς των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, Αμπντούλ Ρεζά Σαχλαΐ και Αλί Μοχάμαντ Ρεζαΐ. Αναφορές υποδεικνύουν ότι περισσότερα από 400 στελέχη των Φρουρών της Επανάστασης είχαν ενσωματωθεί στο εκστρατευτικό σώμα, αναλαμβάνοντας τακτικούς και επιχειρησιακούς ρόλους. Η δομή διοίκησης και ελέγχου ήταν αποτελεσματική και οι επιχειρήσεις των μονάδων καλά συντονισμένες.

Στις 3 Σεπτεμβρίου, μονάδες της Ανσαρουλάχ διείσδυσαν σε μικρές ομάδες κατά μήκος του άξονα Αλ Κάντα–Αλ Μπαρχ–Μακμπάνα, αξιοποιώντας μικρά κενά στις αντίπαλες γραμμές. Με την υποστήριξη πληγμάτων από μη επανδρωμένα αεροσκάφη, πυραύλους και πυροβολικό, απέκοψαν την οδό ανεφοδιασμού Ταΐζ–Μόχα. Παράλληλα, οι μονάδες μη επανδρωμένων αεροσκαφών στόχευαν τα πληρώματα του αντίπαλου πυροβολικού, στερώντας από το πεζικό που υποστήριζε το PLC την υποστήριξη πυρών. Οι σφοδρές μάχες εκ του σύνεγγυς, σε εξαιρετικά δύσβατο και επικίνδυνο έδαφος, αποτέλεσαν ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της σύγκρουσης.

Ορεινές δυνάμεις της Ανσαρουλάχ διεισδύουν στις αντίπαλες γραμμές.

Ένας ακόμη καθοριστικός παράγοντας ήταν η εγγύτητα των υποδομών διοίκησης του PLC στο μέτωπο. Το Κοινό Κέντρο Επιχειρήσεων στο Τζαμπάλ αλ Ναρ, μόλις 18 χιλιόμετρα από τη γραμμή του μετώπου, δεν διέθετε εναλλακτική θέση διοίκησης ούτε σχέδιο αποχώρησης — ένα μοιραίο λάθος.

Η κατάληψή του από τις δυνάμεις διείσδυσης της Ανσαρουλάχ προκάλεσε κατάρρευση του συστήματος διοίκησης και ελέγχου των ταξιαρχιών που μάχονταν. Ακολούθησαν πανικός και μια ανοργάνωτη, αν όχι χαοτική, υποχώρηση, η οποία επέτρεψε στα στρατεύματα της Ανσαρουλάχ να καταλάβουν άθικτα οχήματα, αποθέματα όπλων και διάφορο εξοπλισμό στην Αλ Μόχα στις 10 Σεπτεμβρίου και στα Στενά Μπαμπ αλ Μαντέμπ την επόμενη ημέρα.

Επιπλέον, καθοριστικό ρόλο διαδραμάτισε η επιτυχημένη εκστρατεία πληροφοριακού πολέμου της Ανσαρουλάχ. Χρησιμοποιώντας τεχνητή νοημοσύνη, οι δυνάμεις της κατασκεύασαν μια πειστική πλαστή διαταγή υποχώρησης από την Αλ Μόχα, με ημερομηνία 9 Σεπτεμβρίου, η οποία αποδιδόταν στον Τάρεκ Σάλεχ. Ο Σάλεχ ήταν διοικητής των Δυνάμεων Εθνικής Αντίστασης (NRF), του κυριότερου στρατιωτικού σχηματισμού του PLC στο μέτωπο της δυτικής ακτής.

Η πλαστή διαταγή διαδόθηκε μέσω ασυρμάτου, WhatsApp και SMS, προκαλώντας πανικό. Μονάδες των NRF αποχώρησαν χωρίς να ενημερώσουν τις γειτονικές μονάδες των Νότιων Ταξιαρχιών Γιγάντων ή τις τοπικές δυνάμεις αντίστασης. Οι τελευταίες έμειναν εκτεθειμένες και αναγκάστηκαν επίσης να υποχωρήσουν. Επρόκειτο για σοβαρή αποτυχία στην ασφάλεια των επικοινωνιών, με καταστροφικά αποτελέσματα.

Η συνοχή του κυβερνητικού συνασπισμού της Υεμένης ήταν ήδη αδύναμη. Ο στρατιωτικός συνασπισμός του PLC αποτελούνταν από διαφορετικούς σχηματισμούς, όπως οι Δυνάμεις Εθνικής Αντίστασης, οι Ταξιαρχίες Γιγάντων, οι Δυνάμεις Εθνικής Ασπίδας, οι σχηματισμοί της Τιχάμα, οι μονάδες του Άξονα της Ταΐζ και οι επίσημες περιφερειακές στρατιωτικές διοικήσεις.

Οι σχηματισμοί αυτοί επιχειρούσαν χωριστά επί χρόνια και απείχαν πολύ από το να συγκροτούν μια ενιαία, λειτουργική στρατιωτική δύναμη. Επιπλέον, είχαν διαφορετικές πολιτικές καταβολές: αυτονομιστές του Νότου, υποστηρικτές του πρώην προέδρου Αλί Αμπντάλα Σάλεχ, δυνάμεις του Ισλάχ —της Μουσουλμανικής Αδελφότητας— και σαλαφιστές.

Οι διαιρέσεις και οι διαφορετικοί, αν όχι αντιφατικοί, πολιτικοί στόχοι τους ήταν έντονοι. Για παράδειγμα, οι αυτονομιστές του Νότου διατηρούσαν βαθιά δυσαρέσκεια απέναντι στον Τάρεκ Σάλεχ, ανιψιό του πρώην προέδρου και διοικητή των NRF. Οι μνήμες του εμφυλίου πολέμου του 1994 και της περιθωριοποίησης του Νότου από τον Βορρά παρέμεναν νωπές.

Επιπλέον, μονάδες όπως οι Δυνάμεις Εθνικής Αντίστασης (NRF) παρέμεναν ενταγμένες στις δομές διοίκησης, ελέγχου και πληροφοριών των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων μέχρι τον Ιανουάριο του 2026. Η μετάβαση σε μια διοικητική δομή υπό σαουδαραβική ηγεσία δεν είχε ολοκληρωθεί, αφήνοντας αλληλεπικαλυπτόμενες σχέσεις αφοσίωσης μεταξύ των διοικητών στο πεδίο. Παράλληλα, υπήρχαν αναφορές ότι ορισμένοι διοικητές βρίσκονταν στο εξωτερικό όταν άρχισε η επίθεση.

Η σαουδαραβική αεροπορική υποστήριξη διακόπηκε επίσης κατά το κρίσιμο διάστημα 3–10 Σεπτεμβρίου, μετά τα πλήγματα της Ανσαρουλάχ σε σαουδαραβικές πετρελαϊκές εγκαταστάσεις. Έτσι, η σαουδαραβική αεροπορική ισχύς εξουδετερώθηκε ουσιαστικά την αποφασιστική στιγμή.

Η απουσία αεροπορικής υποστήριξης μπορεί επίσης να ερμηνευθεί ως προσπάθεια της Σαουδικής Αραβίας να μην επαναλάβει το λάθος της άμεσης επέμβασης του 2015. Εκείνη η επέμβαση είχε προσφέρει στην Ανσαρουλάχ ένα αποτελεσματικό αφήγημα εθνικής αντίστασης και υπεράσπισης της κυριαρχίας.

Επιπρόσθετα, οι αντεπιθέσεις των δυνάμεων του PLC σε πολλαπλά μέτωπα στις 6–7 Σεπτεμβρίου αποκρούστηκαν, χωρίς να υποχρεώσουν τον αντίπαλο να μετακινήσει δυνάμεις προς τον Βορρά. Η αποτυχία αυτή οφειλόταν κυρίως στην έλλειψη συντονισμού μεταξύ των διαφορετικών στρατιωτικών σχηματισμών του PLC.

Αντανακλούσε επίσης τα διδάγματα που είχαν αντλήσει οι Χούθι από τις αμερικανικές αεροπορικές επιθέσεις του 2025. Μετά από αυτές, οι περιφερειακές στρατιωτικές διοικήσεις της Ανσαρουλάχ υιοθέτησαν μια περισσότερο αποκεντρωμένη διάταξη μάχης, με μεγαλύτερη επιχειρησιακή αυτονομία.

Χάρτης των αντεπιθέσεων σε πολλαπλά μέτωπα εναντίον των δυνάμεων της Ανσαρουλάχ, στις 6–7 Σεπτεμβρίου. Πηγή: Sheba Intelligence.

Γιατί τώρα;

Τρεις παράγοντες εξηγούν τη χρονική επιλογή.

Κοινωνικοοικονομικές δυσχέρειες

Η σοβαρότερη απειλή για την πολιτική επιβίωση του κινήματος Ανσαρουλάχ δεν ήταν ποτέ στρατιωτική, αλλά οικονομική. Ο αεροπορικός και ναυτικός αποκλεισμός που επέβαλε η Σαουδική Αραβία από το 2015, σε συνδυασμό με τις καταστροφές του πολέμου, έχει αποδιαρθρώσει την οικονομία στις περιοχές που ελέγχει η Ανσαρουλάχ —όπου κατοικούν περίπου τα δύο τρίτα του πληθυσμού της Υεμένης— προκαλώντας επισιτιστική κρίση και τροφοδοτώντας τη διαφθορά και την κοινωνική αναταραχή.

Η ηγεσία της Ανσαρουλάχ αναγνώριζε αυτή την κατάσταση. Στις 20 Σεπτεμβρίου 2023, ο Αμπντούλ Μαλίκ αλ Χούθι παραδέχθηκε δημόσια τις αποτυχίες του κράτους στην αντιμετώπιση των κοινωνικοοικονομικών δυσχερειών, καθώς και τη διαφθορά στο εσωτερικό του κινήματος, δεσμευόμενος για μεταρρυθμίσεις.

Η κατάρρευση της οικονομίας ασκεί επίσης πίεση στον προϋπολογισμό που απαιτείται για τη συντήρηση ενός μεγάλου στρατιωτικού μηχανισμού, μηχανισμού ασφαλείας και γραφειοκρατικού apparatus. Πρόκειται για τον ίδιο συνδυασμό οικονομικής δυσπραγίας και υπέρμετρων κρατικών υποχρεώσεων που οδήγησε στην πτώση του δημοκρατικού καθεστώτος της Υεμένης το 2011.

Η ηγεσία της Ανσαρουλάχ προχώρησε πέρα από τη ρητορική. Από τον Φεβρουάριο του 2026 απαιτεί από τη Σαουδική Αραβία την καταβολή μισθών συνολικού ύψους 13,08 δισ. δολαρίων.

Ο πρωθυπουργός της ντε φάκτο κυβέρνησης της Ανσαρουλάχ, Μοχάμεντ Άχμεντ Μουφτάχ, ζήτησε «την εκπλήρωση των δεσμεύσεων της εκεχειρίας, τον τερματισμό της επιθετικότητας, την άρση του αποκλεισμού και την καταβολή των μισθών ως θεμελιώδες δικαίωμα», προειδοποιώντας παράλληλα ότι οι δυνάμεις της Ανσαρουλάχ ήταν «πλήρως προετοιμασμένες να αντιμετωπίσουν οποιαδήποτε κλιμάκωση».

Τον Μάρτιο του 2026, με αφορμή την ενδέκατη επέτειο της επέμβασης υπό σαουδαραβική ηγεσία, ο Αμπντούλ Μαλίκ αλ Χούθι απαρίθμησε τις οικονομικές καταστροφές του πολέμου και απαίτησε 57 δισ. δολάρια σε αποζημιώσεις. Η Ανσαρουλάχ είχε αποφασίσει να ασκήσει πίεση για το ζήτημα αυτό μόλις εδραιωνόταν η κατάπαυση του πυρός στη Γάζα.

Η εδραίωση της σαουδαραβικής ισχύος

Μετά τη στρατιωτική αντιπαράθεση Σαουδικής Αραβίας και Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων στην Υεμένη τον Δεκέμβριο του 2025 και την απομάκρυνση των εμιρατινών δυνάμεων τον Ιανουάριο του 2026, το Ριάντ απέκτησε ισχυρότερο πολιτικό έλεγχο στις περιοχές της Υεμένης που δεν ελέγχονταν από την Ανσαρουλάχ.

Καθώς ήταν περισσότερο αποφασισμένο από το Άμπου Ντάμπι να αποτρέψει την Ανσαρουλάχ, κινήθηκε προς τη στρατιωτική και πολιτική ενοποίηση του κατακερματισμένου συνασπισμού PLC.

Η εξέλιξη αυτή ανησύχησε την ηγεσία της Ανσαρουλάχ, η οποία επιδίωξε να εμποδίσει την ουσιαστική συγκρότηση ενός πιο ικανού και ενιαίου αντιπάλου, υποστηριζόμενου από τους άφθονους σαουδαραβικούς πόρους.

Η διάβρωση του μονοπωλίου της Ανσαρουλάχ στα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και η αύξηση των αναχαιτίσεων ιρανικών φορτίων όπλων έδειχναν ότι η ισορροπία δυνάμεων μετατοπιζόταν υπέρ του πρόσφατα ενοποιημένου συνασπισμού PLC υπό σαουδαραβική ηγεσία. Μια τέτοια μεταβολή θα ενίσχυε την πολιτική νομιμοποίηση της Σαουδικής Αραβίας στην Υεμένη.

Η Ανσαρουλάχ κινήθηκε για να στερήσει από το Ριάντ τον χρόνο που χρειαζόταν για να εδραιώσει αυτή την υπεροχή.

Σύμφωνα με την ειδική για την Υεμένη Ελίζαμπεθ Κένταλ, τα εδαφικά κέρδη των Χούθι μετατοπίζουν την ισορροπία δυνάμεων υπέρ τους, αποδυναμώνοντας ταυτόχρονα τη θέση και την πολιτική νομιμοποίηση τόσο της Σαουδικής Αραβίας όσο και του συνασπισμού PLC στην Υεμένη.

Ο ιρανικός παράγοντας

Ο τρίτος, ενδεχομένως καταλυτικός, παράγοντας είναι ο συνεχιζόμενος περιφερειακός πόλεμος Ιράν–ΗΠΑ. Η Ανσαρουλάχ παρέμεινε σε μεγάλο βαθμό αμέτοχη κατά τους πρώτους μήνες του, αλλά η στάση αυτή άλλαξε μετά την εκεχειρία του Ιουνίου.

Στην πρώτη δημόσια εμφάνισή του στην ιρανική τηλεόραση, στις 15 Ιουνίου, ο Καανί δήλωσε: «Από τα Στενά του Ορμούζ μέχρι το Μπαμπ αλ Μαντέμπ και από τον Περσικό Κόλπο μέχρι την Ερυθρά Θάλασσα, θα δημιουργηθεί μια νέα ζώνη ασφαλείας της αντίστασης».

Το μήνυμα ήταν σαφές: η Τεχεράνη ήταν έτοιμη να χρησιμοποιήσει ως όπλο δύο από τα σημαντικότερα σημεία θαλάσσιας διέλευσης του παγκόσμιου εμπορίου υδρογονανθράκων.

Η Ανσαρουλάχ, η οποία θεωρεί τον εαυτό της στρατηγικό εταίρο και όχι δύναμη που ενεργεί κατ’ εντολήν άλλων μέσα στον Άξονα της Αντίστασης —ιδιαίτερα μετά την αποδυνάμωση της Χεζμπολάχ—, έκρινε ότι τα οφέλη της στρατιωτικής εμπλοκής υπερέβαιναν το κόστος.

Πέρα από την αποδυνάμωση του σαουδαραβικού ελέγχου και την ενίσχυση της διαπραγματευτικής της θέσης, το διακύβευμα ήταν ακόμη μεγαλύτερο: ο έλεγχος των λιμανιών της δυτικής ακτής και των Στενών Μπαμπ αλ Μαντέμπ θα έσπαζε ουσιαστικά τον ναυτικό αποκλεισμό, αποκαθιστώντας και ενδεχομένως διευρύνοντας τη γραμμή ανεφοδιασμού με όπλα από την Τεχεράνη. Παράλληλα, θα ενίσχυε θεαματικά το κύρος και την ικανότητα προβολής ισχύος της Ανσαρουλάχ στο εσωτερικό, στην περιοχή και διεθνώς.

Ποια είναι τα επόμενα βήματα των Χούθι;

Έχοντας εξασφαλίσει τη δυτική ακτή, οι δυνάμεις της Ανσαρουλάχ φαίνεται ότι προετοιμάζονται να στραφούν προς τη Μαρίμπ και την Ταΐζ.

Η Μαρίμπ —η τελευταία επαρχία του Βορρά που ελέγχεται από τον κυβερνητικό συνασπισμό και η περιοχή όπου βρίσκονται τα μεγαλύτερα κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου της Υεμένης— θα προσέφερε στην Ανσαρουλάχ σημαντικούς οικονομικούς πόρους και ισχυρότερη θέση σε οποιαδήποτε μελλοντική διευθέτηση.

Η απώλειά της, μετά την Αλ Μόχα και το Μπαμπ αλ Μαντέμπ, θα αποτελούσε καταστροφικό πολιτικό και ψυχολογικό πλήγμα για το στρατόπεδο του PLC, ενισχύοντας παράλληλα σημαντικά τη νομιμοποίηση του κινήματος Ανσαρουλάχ μεταξύ των Υεμενιτών.

Ο δρόμος Χαϊτζάτ αλ Αμπντ, μια δύσβατη ορεινή διαδρομή που αποτελεί μία από τις σημαντικότερες συνδέσεις της Ταΐζ με τη Λαχτζ και το Άντεν στη νότια Υεμένη.

Η Ταΐζ έχει τόσο γεωγραφική όσο και πολιτική σημασία. Συνδέει τις βόρειες επαρχίες με τη νότια ακτογραμμή και η κατάληψή της θα διέκοπτε το στρατηγικό οδικό δίκτυο που συνδέει την Ταΐζ και την Αλ Τούρμπα με το Άντεν —την πρωτεύουσα του PLC—, αποκόπτοντας τις οδούς ανεφοδιασμού μεταξύ της ενδοχώρας και της πόλης-λιμανιού.

Η Ταΐζ αποτελεί επίσης, από το 2014, συμβολικό κέντρο αντίστασης στην Ανσαρουλάχ. Η πτώση της θα επέφερε ακόμη ένα σοβαρό πλήγμα τόσο στο ηθικό όσο και στην πολιτική επιβίωση του συνασπισμού PLC που υποστηρίζεται από τη Σαουδική Αραβία.

Χάρτης του Ινστιτούτου Μελέτης του Πολέμου (ISW), με τον εδαφικό έλεγχο στις επαρχίες Ταΐζ και Λαχτζ στις 26 Σεπτεμβρίου.

Συμπεράσματα

Η πρόσφατη σύγκρουση στην Υεμένη συνεχίζεται και παραμένει ρευστή, με προελάσεις και υποχωρήσεις, ενώ η τελική έκβασή της είναι αβέβαιη. Ωστόσο, μπορούν να εξαχθούν ορισμένα συμπεράσματα.

Η Ανσαρουλάχ δεν είναι πλέον μια πρόχειρα οργανωμένη πολιτοφυλακή ή μια αντάρτικη δύναμη —ενδεχομένως να ήταν μέχρι το 2009—, αλλά ένα ισχυρό, εμπειροπόλεμο κίνημα με συνεκτική δομή διοίκησης και ελέγχου και αποτελεσματικές στρατιωτικές δυνάμεις σε τακτικό, επιχειρησιακό και στρατηγικό επίπεδο.

Πρόκειται για έναν υβριδικό στρατό, ικανό να διεξάγει με μεγάλη αποτελεσματικότητα τόσο ανορθόδοξο πόλεμο όσο και συμβατικές επιχειρήσεις μεγάλης κλίμακας. Επιπλέον, διαθέτει μεγάλη προσαρμοστικότητα και αφομοιώνει γρήγορα τις νέες τεχνολογικές εξελίξεις, όπως τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης της Anthropic για τον σχεδιασμό όπλων.

Αντιθέτως, ο αντίπαλός της, ο συνασπισμός PLC, παρά την άφθονη σαουδαραβική υποστήριξη, απέχει ακόμη πολύ από το να αποτελεί μια συνεκτική και αποτελεσματική στρατιωτική μηχανή. Οι διαφορετικοί πολιτικοί στόχοι και καταβολές, καθώς και οι εσωτερικοί ανταγωνισμοί, υπονομεύουν τις προσπάθειες ενίσχυσης της συνοχής του.

Επιπλέον, μολονότι η ιρανική υποστήριξη υπήρξε σημαντική για τις επιτυχίες της Ανσαρουλάχ, το κίνημα έχει δείξει ότι μπορεί να επιβιώσει πολιτικά και στρατιωτικά και χωρίς αυτήν. Αντίθετα, ο φιλοσαουδαραβικός συνασπισμός PLC δυσκολεύεται να επιβιώσει ακόμη και με την ισχυρή, πολυεπίπεδη υποστήριξη του Ριάντ.

Οι βασικές κινητήριες δυνάμεις της σημερινής σύγκρουσης ήταν οι κοινωνικοοικονομικές δυσχέρειες στα βόρεια εδάφη και η πρόσφατη εδραίωση της σαουδαραβικής ισχύος στην Υεμένη. Η ηγεσία της Ανσαρουλάχ αντιμετώπισε αυτούς τους δύο παράγοντες ως ζωτικές απειλές που έπρεπε να αντιμετωπιστούν αποφασιστικά. Ο πόλεμος ΗΠΑ–Ιράν λειτούργησε ως καταλύτης για την έκρηξη της σύγκρουσης.

Τα πρόσφατα εδαφικά κέρδη της Ανσαρουλάχ στη δυτική ακτή, εφόσον παγιωθούν, θα της προσφέρουν δυνατότητα προβολής ισχύος στο εσωτερικό, στην περιοχή και διεθνώς, ενισχυμένη νομιμοποίηση —μεταξύ άλλων μέσω ανεπίσημων συνομιλιών με τις ΗΠΑ— και ανακούφιση από τη σαουδαραβική πίεση. Η σύγκρουση, όμως, παραμένει ενεργή και ρευστή και τα δεδομένα στο πεδίο μπορούν πάντα να αλλάξουν ξανά.

Η Σαουδική Αραβία βρίσκεται σε εξαιρετικά επισφαλή θέση. Αντιμετωπίζει μια επιλογή ανάμεσα σε δύο διαφορετικές στρατηγικές ήττες. Δεν καλείται να επιλέξει μεταξύ νίκης και ήττας, αλλά μεταξύ της ενίσχυσης των Χούθι —αν αποδεχθεί τα αιτήματά τους— και ενός πολέμου φθοράς χωρίς ορατό τέλος.

Το κίνημα Ανσαρουλάχ δεν μπορεί να εξαναγκαστεί να υποχωρήσει μόνο με στρατιωτικά μέσα. Οποιαδήποτε δυτική ή διεθνής στρατιωτική επέμβαση είναι πιθανό να αποτύχει. Δεδομένης της σημερινής υποχώρησης της περιφερειακής πολιτικής και στρατιωτικής επιρροής των ΗΠΑ, μια τέτοια επέμβαση θα ενίσχυε απλώς τη νομιμοποίηση και την πολιτική ισχύ της Ανσαρουλάχ.

Ένας συνδυασμός των υφιστάμενων μέτρων εξαναγκασμού —αποκλεισμού, οικονομικών κυρώσεων και απειλής στρατιωτικής δράσης— με κίνητρα, όπως η πολιτική αναγνώριση, ένας κεντρικός ρόλος σε μια πολιτική διευθέτηση, η σταδιακή άρση των κυρώσεων και η ένταξη στο διεθνές σύστημα, θα μπορούσε να αποδειχθεί αποτελεσματικότερος.

Τέλος, ο ρόλος του Ιράν είναι κρίσιμος και δεν μπορεί να αγνοηθεί. Η Τεχεράνη πρέπει, επομένως, να συμπεριληφθεί σε οποιαδήποτε μελλοντική πολιτική διευθέτηση.

The Hague Institute for Geopolitics

Εξάρχου, αμερικανικό LNG και Γκιλφόιλ: Οι συμφωνίες, οι πολιτικές πιέσεις και τα ερωτήματα διαφάνειας

0

Ο Κάθετος Διάδρομος συνδέει την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης με τις εμπορικές επιδιώξεις της AKTOR και την αμερικανική διπλωματία. Τα διαθέσιμα στοιχεία τεκμηριώνουν αυτή τη συνάντηση συμφερόντων.

Ο Αλέξανδρος Εξάρχου έχει αναδειχθεί σε κεντρικό πρόσωπο της προσπάθειας να καταστεί η Ελλάδα πύλη εισόδου αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου προς τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη. Ως πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της AKTOR και διευθύνων σύμβουλος της Atlantic SEE LNG Trade, προβάλλει έναν σχεδιασμό στον οποίο η ασφάλεια εφοδιασμού, η γεωπολιτική αναβάθμιση της χώρας και η επιχειρηματική ανάπτυξη του ομίλου παρουσιάζονται ως αλληλένδετοι στόχοι. Οι επίσημες εταιρικές ανακοινώσεις επιβεβαιώνουν τόσο τους ρόλους του όσο και τη συμμετοχή της AKTOR στην εμπορία αμερικανικού LNG.

Το ζήτημα απέκτησε νέα πολιτική διάσταση μετά τα δημοσιεύματα για την Αμερικανίδα πρέσβη Κίμπερλι Γκιλφόιλ, τις επαφές της στα Βαλκάνια και τις δηλώσεις που της αποδίδονται σχετικά με τη δυνατότητα επηρεασμού κυβερνήσεων. Για να αξιολογηθεί, χρειάζεται να εξεταστούν χωριστά οι συμβάσεις, οι υποδομές, οι διπλωματικές παρεμβάσεις και οι εταιρικές σχέσεις.

Αλέξανδρος Εξάρχου

 

Το επιχειρηματικό συμφέρον στον Κάθετο Διάδρομο

Η Atlantic SEE LNG Trade αποτελεί κοινοπραξία της AKTOR, με ποσοστό 60%, και της ΔΕΠΑ Εμπορίας, με 40%. Η συμμετοχή της AKTOR πραγματοποιείται μέσω της θυγατρικής Aktor Energy. Σκοπός της εταιρείας είναι η αγορά και εισαγωγή LNG στην Ελλάδα και η περαιτέρω εμπορία του σε άλλες αγορές.

Στις 11 Ιουνίου 2026 ανακοινώθηκε επέκταση της συμφωνίας με την αμερικανική Venture Global: η ελάχιστη ετήσια ποσότητα διπλασιάστηκε από 500.000 σε ένα εκατομμύριο τόνους LNG, για είκοσι χρόνια, με έναρξη το 2030. Πρόκειται για συγκεκριμένη συμβατική δέσμευση και όχι απλώς για πολιτική εξαγγελία.

Η αύξηση των πωλήσεων και η οικονομικά ανταγωνιστική μεταφορά του αερίου αποτελούν, επομένως, άμεσο εμπορικό συμφέρον της κοινοπραξίας. Αυτό δεν ακυρώνει ενδεχόμενα οφέλη για την Ελλάδα. Σημαίνει, όμως, ότι οι παρεμβάσεις του Εξάρχου πρέπει να αξιολογούνται και ως τοποθετήσεις επιχειρηματία με συγκεκριμένες συμβάσεις και επενδυτικές επιδιώξεις.

Η εταιρική ανακοίνωση για το πρώτο εξάμηνο του 2026 αναφέρει δεσμευτικές συμφωνίες πώλησης LNG σε Αλβανία και Βοσνία–Ερζεγοβίνη, συνολικού όγκου 1,5 δισ. κυβικών μέτρων ετησίως. Αναφέρει επίσης συμφωνία εξαγοράς του 50% της Dioriga Gas, η οποία αναπτύσσει υποδομή FSRU. Η διατύπωση έχει σημασία: η συμφωνημένη εξαγορά δεν πρέπει να παρουσιάζεται αυτομάτως ως ολοκληρωμένη συναλλαγή.

Τι ακριβώς είναι ο Διάδρομος

Ο Κάθετος Διάδρομος δεν ταυτίζεται με έναν ενιαίο, καινούργιο αγωγό που θα κατασκευάσει η Ευρωπαϊκή Ένωση για λογαριασμό της AKTOR. Αποτελεί διασυνδεδεμένο σύστημα μεταφοράς, που αξιοποιεί υφιστάμενες υποδομές και επεκτάσεις δυναμικότητας, επιτρέποντας τη διοχέτευση αερίου από τον Νότο προς τον Βορρά. Η συνεργασία Ελλάδας, Βουλγαρίας, Ρουμανίας και Ουγγαρίας ανάγεται στο 2016, ενώ Μολδαβία και Ουκρανία προστέθηκαν το 2024.

Η Αλεξανδρούπολη έχει σημαντικό ρόλο, αλλά δεν είναι η μοναδική πύλη εισόδου. Η πρώτη συμφωνία της Atlantic SEE για παράδοση αμερικανικού LNG στην Ουκρανία προέβλεπε άφιξη στη Ρεβυθούσα και μεταφορά μέσω Βουλγαρίας, Ρουμανίας και Μολδαβίας.

Η διάκριση μεταξύ εμπορίας και μεταφοράς είναι επίσης ουσιώδης. Η Atlantic SEE αγοράζει και μεταπωλεί αέριο. Οι διαχειριστές των δικτύων και οι ρυθμιστικές αρχές καθορίζουν τη διαθέσιμη δυναμικότητα και τους όρους πρόσβασης. Η εμπορική συμμετοχή της AKTOR δεν συνεπάγεται ιδιοκτησία ολόκληρου του Διαδρόμου.

Κίμπερλυ Γκιλφόιλ

Η Ε.Ε. αντιδρά ή διαπραγματεύεται τους όρους;

Στη συνέντευξη του Μαρτίου που δημοσιεύτηκε στο Βήμα, ο Εξάρχου υποστήριξε ότι ορισμένα βορειοευρωπαϊκά κράτη υπονομεύουν τον σχεδιασμό. Ζήτησε θεσμική και νομοθετική στήριξη, ακόμη και επιδότηση των κρατών διέλευσης, ώστε να περιοριστεί το κόστος μεταφοράς. Αυτές είναι καταγγελίες και προτάσεις του ίδιου. Δεν αποτελούν από μόνες τους απόδειξη οργανωμένης ευρωπαϊκής υπονόμευσης.

Τα διαθέσιμα στοιχεία δεν στηρίζουν τη γενική διατύπωση ότι η Ε.Ε. απορρίπτει τον Διάδρομο επειδή θα μεταφέρει αμερικανικό αέριο. Στις 27 Μαρτίου 2026, διαχειριστές δικτύων και Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέληξαν σε κοινά αποδεκτή πρόταση για την εμπορική λειτουργία του, με ανταγωνιστικότερες χρεώσεις και συμμόρφωση προς τους ευρωπαϊκούς κανόνες. Στη διαδικασία συμμετείχαν ο ACER και οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές.

Η συμφωνία δεν αποδεικνύει ότι λύθηκαν όλες οι δυσκολίες. Αποδεικνύει, όμως, ότι υπάρχει ευρωπαϊκή συνεργασία. Το τεκμηριωμένο πεδίο αντιπαράθεσης αφορά το κόστος, τη ρυθμιστική συμβατότητα, τη ζήτηση και την κατανομή του επενδυτικού κινδύνου.

Στην παρέμβαση του Σεπτεμβρίου, ο Εξάρχου συνέδεσε τον κίνδυνο ακριβότερου χειμερινού εφοδιασμού με την ανάγκη μακροχρόνιων συμβολαίων.

Η Γκιλφόιλ και ο Χρήστος Μαραφάτσος

Η Wall Street Journal περιγράφει τον Ελληνοαμερικανό Χρήστο Μαραφάτσο ως λομπίστα της AKTOR, ο οποίος συνόδευε τη Γκιλφόιλ σε επίσημες επαφές. Το δημοσίευμα θέτει ερωτήματα για τη συνύπαρξη διπλωματίας και ιδιωτικών συμφερόντων. Οι δικηγόροι της AKTOR αρνήθηκαν ότι η πρέσβης προωθούσε αθέμιτα τα συμφέροντά της και υποστήριξαν ότι η συμμετοχή της εταιρείας στον Διάδρομο προϋπήρχε των επαφών μαζί της.

Η σχέση αυτή δικαιολογεί το ερώτημα: με ποια ιδιότητα συμμετέχει ένας ιδιώτης σε διπλωματικές συναντήσεις; Πώς εξασφαλίζεται ισότιμη αντιμετώπιση ανταγωνιστικών επιχειρήσεων; Ποιοι κανόνες διέπουν την πρόσβαση σε αξιωματούχους;

Η παρουσία λομπίστα και η διπλωματική υποστήριξη μιας εμπορικής συμφωνίας δεν αποδεικνύουν αυτομάτως παρανομία. Δημιουργούν, ωστόσο, συγκεκριμένο ζήτημα διαφάνειας και ενδεχόμενης σύγκρουσης συμφερόντων που απαιτεί απαντήσεις.

Η καταγγελία για τη Ρουμανία

Σύμφωνα με την Καθημερινή, που μεταφέρει τις αποκαλύψεις της WSJ, η Γκιλφόιλ φέρεται να αναφέρθηκε στην επικείμενη κατάρρευση της ρουμανικής κυβέρνησης και στη δυνατότητα ανάλογης παρέμβασης αλλού, περιλαμβανομένης της Ελλάδας. Ο δικηγόρος της αμφισβήτησε την περιγραφή.

Οι Financial Times τοποθετούν το επίμαχο δείπνο στις 18 Μαρτίου 2026, στην αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα. Συνδέουν την πολιτική αντιπαράθεση με πιέσεις για περισσότερες αγορές αμερικανικού LNG, αλλά διευκρινίζουν ότι δεν είναι σαφές αν η Γκιλφόιλ παρότρυνε τους Σοσιαλδημοκράτες να εγκαταλείψουν τον ρουμανικό συνασπισμό.

Η ελληνική κυβέρνηση, μέσω του Παύλου Μαρινάκη, δήλωσε ότι δεν τέθηκε ζήτημα απειλής εναντίον της και ότι κάτι τέτοιο δεν θα γινόταν ανεκτό.

Οι επιχειρήσεις και τα μέσα ενημέρωσης

Η AKTOR είναι εισηγμένος όμιλος, όχι προσωπική εταιρεία του Εξάρχου. Οι βασικές της δραστηριότητες περιλαμβάνουν κατασκευές, παραχωρήσεις και ΣΔΙΤ, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ακίνητα, διαχείριση εγκαταστάσεων και LNG. Στην εταιρική δομή αναφέρονται οι AKTOR Construction, AKTOR Renewables, AKTOR Real Estate, AKTOR Equity Participations και AKTOR Facility Management, ενώ η ενεργειακή εμπορία αναπτύσσεται μέσω των σχετικών εταιρικών σχημάτων.

Στα μέσα ενημέρωσης, υπάρχουν τεκμηριωμένες κινήσεις του επιχειρηματικού σχήματος Μπάκου–Καϋμενάκη–Εξάρχου:

  • Action 24: τον Ιούλιο του 2022 ανακοινώθηκε συμφωνία μεταβίβασης του 100% της εταιρείας του σταθμού σε εταιρεία συμφερόντων των τριών επιχειρηματιών.
  • Flash.gr: οι Τυπολογίες κατέγραψαν τη μεταβίβασή του τον Νοέμβριο του 2022.
  • Attica TV: η έρευνα του Solomon καταγράφει την εταιρική σύνδεση και συμμετοχή της Intellext στη Media Time, με βάση στοιχεία του 2024.
  • Το επιχειρηματικό δίκτυο Μπάκου–Καϋμενάκη έχει παρουσία και στο ποδόσφαιρο, μέσω του Αστέρα Τρίπολης, με την AKTOR να αποτελεί χορηγό ονοματοδοσίας της ομάδας

Η ίδια έρευνα αναφέρει ότι στην Intellext συμμετείχαν ο Δημήτρης Μπάκος με 40%, ο Γιάννης Καϋμενάκης με 40% και ο Αλέξανδρος Εξάρχου με 20%. Τα ιστορικά αυτά ποσοστά χρειάζονται επικαιροποίηση από εταιρικά μητρώα πριν παρουσιαστούν ως σημερινά. Οι συμμετοχές στα ΜΜΕ δεν πρέπει να αποδίδονται αυθαίρετα στην εισηγμένη AKTOR ούτε αποκλειστικά στον Εξάρχου.

Ποιος αναλαμβάνει το κόστος;

Από τα στοιχεία προκύπτει μια σαφής σύνδεση: η Atlantic SEE διαθέτει μακροχρόνια συμφωνία αγοράς αμερικανικού LNG· η ανταγωνιστικότητα των μεταφορικών χρεώσεων επηρεάζει τις πωλήσεις της. Ο Εξάρχου ζητεί πολιτική και οικονομική στήριξη. Η αμερικανική διπλωματία προωθεί την περιφερειακή ενεργειακή συνεργασία.

Αυτό επιτρέπει μια ουσιαστική κριτική χωρίς ατεκμηρίωτες κατηγορίες. Αν ζητούνται δημόσιες επιδοτήσεις για να γίνει βιώσιμος ένας εμπορικός σχεδιασμός, πρέπει να είναι γνωστό ποιος ωφελείται, ποιος πληρώνει και ποιος αναλαμβάνει τον κίνδυνο.

Οι πολίτες χρειάζονται δημοσιοποιημένους όρους χρηματοδότησης, ανεξάρτητη αξιολόγηση του κόστους και εξηγήσεις για τις δεσμεύσεις που δημιουργούν τα μακροχρόνια συμβόλαια. Η γεωπολιτική αναβάθμιση της Ελλάδας μπορεί να αποτελεί πραγματικό όφελος. Η επίκληση του εθνικού συμφέροντος, όμως, δεν υποκαθιστά τον έλεγχο των συμβάσεων, της διπλωματικής επιρροής και της συγκέντρωσης οικονομικής και επικοινωνιακής ισχύος.

Βιοανάδραση στην Παιδιατρική: Ερωτήσεις και απαντήσεις με την ομάδα βιοανάδρασης του Seattle Children’s

0

Ενημέρωση για επαγγελματίες υγείας

seattlechildrens.org

7 Μαΐου 2025

ΣΗΜΕΙΩΣΗ “ΑΝΙΧΝΕΥΣΕΩΝ”:Το Seattle Children’s είναι ένας παιδιατρικός νοσοκομειακός και ερευνητικός οργανισμός στο Σιάτλ των ΗΠΑ, στην πολιτεία της Ουάσιγκτον. Το νοσοκομείο του παρέχει εξειδικευμένη φροντίδα σε παιδιά, εφήβους και νεαρούς ενηλίκους, ενώ το ερευνητικό του τμήμα αναπτύσσει νέες θεραπείες για παιδικές ασθένειες. seattlechildrens.org. Το κείμενο που μεταφράσαμε δημοσιεύτηκε στην επίσημη ιστοσελίδα του, στην ενότητα ενημέρωσης επαγγελματιών υγείας. Είναι συνέντευξη με την ομάδα που εφαρμόζει τη βιοανάδραση στο νοσοκομείο και περιγράφει την πρακτική και την εμπειρία της. Δεν είναι αυτοτελής επιστημονική μελέτη, αλλά ενημερωτικό άρθρο.

Η φωτογραφία που συνοδεύει το κείμενο είναι κατασκευή απο ΤΝ. Δημοσιεύεται με ευθύνη των Ανιχνεύσεων

Η βιοανάδραση είναι μια τεχνική που βοηθά παιδιά, εφήβους και νεαρούς ενήλικες να μάθουν να ελέγχουν συνειδητά την αντίδραση του σώματός τους στο στρες και στον πόνο, ώστε να βελτιώσουν την υγεία τους. Συζητήσαμε με την ομάδα βιοανάδρασης του νοσοκομείου Seattle Children’s για να μάθουμε περισσότερα σχετικά με το τι ακριβώς είναι η βιοανάδραση και πώς μπορεί να βοηθήσει τους παιδιατρικούς ασθενείς.

Ερώτηση: Για όσους δεν γνωρίζουν τη βιοανάδραση, μπορείτε να εξηγήσετε τι είναι;

Απάντηση: Η θεραπεία βιοανάδρασης αποτελεί μια μορφή ιατρικής νου και σώματος. Συχνά χρησιμοποιεί αισθητήρες και οθόνες για να παρουσιάζει στον ασθενή, σε πραγματικό χρόνο, τις μετρήσιμες φυσιολογικές αντιδράσεις του σώματός του. Στη συνέχεια, οι ασθενείς καθοδηγούνται ώστε να αντιλαμβάνονται τι συμβαίνει στο σώμα τους και να εφαρμόζουν τεχνικές που αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο αυτό αντιδρά.

Ερ.: Ποια είναι η μεγαλύτερη παρανόηση σχετικά με τη θεραπεία βιοανάδρασης;

Απ.: Ότι είμαστε ειδικοί στη «χαλάρωση» ή στον «διαλογισμό». Ορισμένες τεχνικές μας πράγματι δανείζονται στοιχεία από τον διαλογισμό ή την ενσυνειδητότητα, γι’ αυτό και συχνά μας κατατάσσουν σε λάθος κατηγορία.

Η θεραπεία βιοανάδρασης μερικές φορές παρουσιάζεται λανθασμένα ως μια «θαυματουργή λύση» για κάθε είδους πάθηση, χάρη στην οποία ο ασθενής θα γίνει ως εκ θαύματος καλύτερα. Στην πραγματικότητα, μοιάζει περισσότερο με την προπόνηση στο γυμναστήριο για την ενδυνάμωση των μυών — μόνο που εδώ εκπαιδεύεται το νευρικό σύστημα.

Όταν ο ασθενής αποκτήσει επάρκεια σε αυτές τις τεχνικές, συχνά προσπαθούμε, όσο είναι εφικτό, να προκαλέσουμε την αντίδρασή του στο στρες μέσα στο ιατρείο. Έτσι μπορεί να αναπτύξει την ανθεκτικότητα που χρειάζεται για να διαχειρίζεται την αντίδραση του σώματός του σε μια στρεσογόνο κατάσταση.

Πρόκειται, λοιπόν, για εκπαίδευση του νευρικού συστήματος, με στόχο ο ασθενής να μπορεί να αντιμετωπίζει και να διαχειρίζεται την αντίδρασή του στο στρες με τρόπο κατάλληλο για κάθε περίσταση.

Ερ.: Πώς λειτουργεί η βιοανάδραση στα παιδιά; Διαφέρουν οι τεχνικές από εκείνες που χρησιμοποιούνται στους ενηλίκους;

Απ.: Οι τεχνικές δεν διαφέρουν σημαντικά μεταξύ παιδιών και ενηλίκων. Οι βασικές διαφορές αφορούν τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζονται και διδάσκονται. Η αρχή λειτουργίας, πάντως, είναι η ίδια: παρατηρούμε την αντίδραση του σώματος στα ερεθίσματα και μαθαίνουμε να τη ρυθμίζουμε με τον επιθυμητό τρόπο.

Ερ.: Ποιες παθήσεις παιδιών και εφήβων αντιμετωπίζονται συχνότερα με βιοανάδραση;

Απ.: Στο Seattle Children’s, ο συχνότερος λόγος παραπομπής είναι ο πόνος στο κεφάλι: πονοκέφαλοι, ημικρανίες και άλλες συναφείς μορφές κεφαλαλγίας. Ωστόσο, βλέπουμε επίσης πολλούς ασθενείς με κοιλιακό πόνο, ναυτία και πόνο που σχετίζεται με ορθοπεδικά προβλήματα.

Περιστασιακά δεχόμαστε παραπομπές για άλλες, λιγότερο συχνές καταστάσεις, όπως το φαινόμενο Raynaud ή η υπέρταση της «λευκής μπλούζας». Και αυτοί οι ασθενείς ενδέχεται να είναι κατάλληλοι υποψήφιοι για θεραπεία βιοανάδρασης.

Ερ.: Πόσο διαρκεί συνήθως ένα πρόγραμμα θεραπείας βιοανάδρασης και πόσο σύντομα μπορεί ο ασθενής να περιμένει αποτελέσματα;

Απ.: Το πρόγραμμα θεραπείας βιοανάδρασης στο Seattle Children’s περιλαμβάνει συνήθως έξι συνεδρίες, διάρκειας μίας ώρας η καθεμία. Υπάρχουν επίσης μία συνεδρία αρχικής αξιολόγησης και μία τελικής αξιολόγησης με επαγγελματία υγείας, ο οποίος ελέγχει αν η βιοανάδραση είναι κατάλληλη και ασφαλής για τον ασθενή.

Ο χρόνος εμφάνισης των αποτελεσμάτων ποικίλλει ανάλογα με την πάθηση, τη διάρκεια και το είδος των συμπτωμάτων, καθώς και τον βαθμό συμμετοχής του ασθενούς στην εξάσκηση των τεχνικών βιοανάδρασης.

Έχουμε δει ασθενείς να παρουσιάζουν σημαντική βελτίωση μέσα σε μόλις μία εβδομάδα. Άλλοι, ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να εμφανίσουν ελάχιστη ή καθόλου μεταβολή στα συμπτώματά τους ακόμη και μετά την ολοκλήρωση όλου του προγράμματος. Οι περισσότεροι παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη βελτίωση έπειτα από περίπου τρεις έως έξι μήνες συστηματικής, τακτικής εξάσκησης.

Ερ.: Θα χρειάζονται οι ασθενείς συνεχή θεραπεία βιοανάδρασης σε όλη τους τη ζωή;

Απ.: Συνήθως όχι. Συχνά οι ασθενείς αφομοιώνουν αυτές τις δεξιότητες και τις «γενικεύουν», εφόσον εξασκούνται συστηματικά στην αρχή. Η γενίκευση είναι το φαινόμενο κατά το οποίο οι ασθενείς χρησιμοποιούν τις δεξιότητές τους χωρίς συνειδητή προσπάθεια και συνεχίζουν να ρυθμίζουν την αντίδραση του σώματός τους. Αυτό μπορεί επίσης να συμβαίνει συνειδητά, αλλά με λιγότερη ενεργή προσπάθεια.

Το πρόγραμμά μας προσφέρει κατά περίπτωση «επαναληπτικές» συνεδρίες, όταν οι ασθενείς χρειάζεται να προσαρμόσουν τις τεχνικές τους για να διαχειρίζονται καλύτερα τα συμπτώματά τους. Αν χρειαστεί μια τέτοια επανάληψη, συνήθως αρκούν μία ή δύο επισκέψεις για να επανέλθουν στην αποτελεσματική εφαρμογή των τεχνικών.

Τελικός μας στόχος είναι να βοηθήσουμε τους ασθενείς να αποκτήσουν την αυτονομία και την αυτοπεποίθηση που χρειάζονται για να ρυθμίζουν την αντίδραση του σώματός τους στον πόνο ή στο στρες, χωρίς εξωτερική παρέμβαση.

Ερ.: Υπάρχουν κίνδυνοι, παρενέργειες ή παιδιά για τα οποία δεν συνιστάται η βιοανάδραση;

Απ.: Αν και είναι σχετικά σπάνιες, υπάρχουν ορισμένες σχετικές αντενδείξεις για τη θεραπεία βιοανάδρασης.

Καταστάσεις όπως η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (OCD) μπορεί να επιδεινωθούν με τη βιοανάδραση, αν ο επαγγελματίας υγείας δεν γνωρίζει ότι ο ασθενής έχει αυτή τη διαταραχή. Σε μια τέτοια περίπτωση, ο ασθενής μπορεί να προσκολληθεί στην προσπάθεια να κάνει τις αριθμητικές ενδείξεις «σωστές», γεγονός που ενδέχεται να επιδεινώσει τη διαταραχή. Αν ο θεραπευτής γνωρίζει την κατάσταση, μπορεί να προσαρμόσει κατάλληλα τη θεραπεία ώστε να αποφύγει πιθανή επιδείνωση των συμπτωμάτων.

Ασθενείς με διαταραχή μετατραυματικού στρες (PTSD) που δεν αντιμετωπίζεται θεραπευτικά ή δεν βρίσκεται υπό επαρκή έλεγχο ενδέχεται να μην είναι κατάλληλοι υποψήφιοι για βιοανάδραση. Αυτή η θεραπεία απαιτεί από τους ασθενείς να αναπτύξουν και να εμβαθύνουν την επίγνωσή τους για τις εσωτερικές αισθήσεις του σώματός τους — μια ικανότητα που ονομάζεται ενδοδεκτικότητα. Αυτό θα μπορούσε να προκαλέσει αναβίωση του τραύματος.

Η κατάλληλη αξιολόγηση και παραπομπή είναι σημαντικές, ώστε ο ασθενής να λάβει τη φροντίδα που χρειάζεται και να αποφευχθούν αρνητικές εκβάσεις. Για άτομα με διαταραχή μετατραυματικού στρες που διαθέτουν ισχυρό υποστηρικτικό περιβάλλον και στρατηγικές αντιμετώπισης, η βιοανάδραση μπορεί να αποτελεί ασφαλή και αποτελεσματική θεραπεία.

For More Information

seattlechildrens.org

του Δρ. Γ. Τσόλα, Ιατρού: η θεραπεία της βιοανάδρασης δεν αποτελεί Εναλλακτική Ιατρική. Είναι τμήμα της mainstream Ιατρικής

0
του Δρ. Γεωργίου Τσόλα, Ιατρού
Χρησιμοποιώ στοιχεία από ανάρτηση καλού συναδέλφου και συμφοιτητή μου σε κλειστή ομάδα, προκειμένου να τοποθετηθώ για το θέμα της Προέδρου του κόμματος “Ελπίδα για τη Δημοκρατία” Μαρίας Καρυστιανού.
Τονίζω εξαρχής ότι ασκώ την Κλασική Ιατρική και δεν έχω γνώσεις για τις άλλες μορφές Ιατρικής και συγκεκριμένα της Εναλλακτικής Ιατρικής όπως η λεγόμενη Κβαντική Ιατρική κ.λπ..
Εν τούτοις υπάρχουν παραδεδεγμένες και διδασκόμενες σε πανεπιστήμια μορφές Εναλλακτικής Ιατρικής κι έτσι δεν μπορώ να αποκαλώ συλλήβδην απατεώνες όσους τις ασκούν.
Υπάρχει ασφαλώς η απάτη όπως συνέβαινε με όλα αυτά τα οποία ακούσαμε τελευταίως με αφορμή τον θάνατο του δημοφιλούς τραγουδιστή Γιώργου Μαζωνάκη, όμως υπάρχουν και οι εκδοχές της Εναλλακτικής Ιατρικής που έχουν ενδεχομένως τις ενδείξεις και τη θέση τους και δεν είναι δυνατόν, οποιονδήποτε ασκεί αυτές να τον θεωρούμε εξ ορισμού απατεώνα, επειδή εμείς ασκούμε την Κλασική Ιατρική, δηλαδή την Ιατρική που βασίζεται σε αποδείξεις (Evidence Based Medicine).
Με άλλα λόγια, εμείς που ασκούμε την Κλασική Ιατρική θεωρούμε την Εναλλακτική Ιατρική μη επαρκώς τεκμηριωμένη, ωστόσο δεν έχουμε το δικαίωμα να αποκαλούμε τους συναδέλφους που την ασκούν απατεώνες. Στην υπόθεση Μαζωνάκη και σε όλες τις ανάλογες μορφές άσκησης της Ιατρικής, άλλα είναι τα δεδομένα τα οποία στοιχειοθετούν την παρανομία και την απάτη και όχι το ότι επρόκειτο ενδεχομένως περί πρακτικών κάποιας μορφής Εναλλακτικής Ιατρικής.
Αυτά εισαγωγικά και έρχομαι στο κυρίως θέμα:
Η διορισμένη Πρόεδρος του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου Ματίνα Παγώνη, δήλωσε ότι το μηχάνημα βιοανάδρασης που έχει η Μ. Καρυστιανού είναι παράνομο, διότι ανήκει στην Εναλλακτική Ιατρική. Κάτι παρόμοιο υπαινίχθηκε και ο ανεκδιήγητος Υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης ο οποίος στοχοποίησε το ιατρείο της συναδέλφου πρώτο απ’ όλα, προφανώς επειδή είχε το θράσος να ασκήσει σφοδρή κριτική στην κυβέρνηση σε σειρά θεμάτων, ξεκινώντας από την τραγωδία των Τεμπών.
Πληροφορώ λοιπόν αμφοτέρους τους τηλεοπτικούς αστέρες- διότι εκτός της θεσμικής τους ιδιότητας χαρακτηρίζονται και από το γεγονός ότι περιφέρονται από ραδιοτηλεοπτικού σταθμού σε ραδιοτηλεοπτικό σταθμό λες και δεν έχουν να κάνουν άλλη δουλειά –, ότι η θεραπεία της βιοανάδρασης (biofeedback) δεν αποτελεί Εναλλακτική Ιατρική, αλλά είναι τμήμα της mainstream Ιατρικής εδώ και πάνω από μισό αιώνα. Στη χειρουργική για παράδειγμα εφαρμόζεται εδώ και 50 χρόνια, μετά από πρωτοπόρες εργασίες του St. Mark’s Hospital, στη θεραπεία παθήσεων του πυελικού εδάφους, όπως ακράτεια σφιγκτήρων, πρόπτωση ορθού, σύνδρομο πυελικής δυσλειτουργίας κ.λπ.. Η θεραπεία εκτελείται από εκπαιδευμένους φυσιοθεραπευτές, γαστρεντερολόγους, ουρολόγους κ.ά., είναι πλήρως αναγνωρισμένη από τις ασφαλιστικές εταιρείες και αποζημιώνεται ανάλογα.
Ενδεχομένως έχει έδαφος εφαρμογής και στην Παιδιατρική– παραθέτω σχετικό άρθρο. Πάντως δεν πρόκειται περί απάτης, υπάρχει σχετική βιβλιογραφία, σας παραθέτω μια ενδεικτική που αφορά στην δική μου ειδικότητα, την Παιδιατρική.
Εξ αιτίας, λοιπόν, των ανεκδιήγητων δηλώσεων της κ. Παγώνη και του κ. Γεωργιάδη, ενδέχεται διάφοροι φυσιοθεραπευτές και γαστρεντερολόγοι να τρέχουν αυτή τη στιγμή να εξαφανίσουν τα μηχανήματά τους και να σταματήσουν να παρέχουν τις πλήρως αναγνωρισμένες και επωφελείς θεραπείες για πάρα πολλούς ασθενείς. Όπως γράφει ο καλός συνάδελφος και συμφοιτητής μου στην ανάρτηση του, η κατάσταση θα ήταν για τρελό γέλιο, αν δεν ήταν για κλάματα.
Σε αυτό όμως εγώ θέλω να προσθέσω το θράσος ενός αχαρακτήριστου τύπου ο οποίος παριστάνει τον Υπουργό Υγείας, ενός πρώην τηλεπωλητή νανογιλέκων και άλλων τινών, αλλά και το θράσος της κυρίας συναδέλφου, επί σειρά ετών προέδρου της Ε.Ι.Ν.Α.Π. και τώρα διορισμένης- όχι εκλεγμένης- Προέδρου του Π.Ι.Σ., η οποία ξεκινώντας από την πανδημία έως και σήμερα δεν κάνει άλλο- πραγματικά δεν ξέρω πότε δουλεύει η συνάδελφος– να περιφέρεται από ραδιοτηλεοπτικού σταθμού σε ραδιοτηλεοπτικό σταθμό και μάλιστα πολλές φορές να εκφέρει επιστημονικές ανακρίβειες τις οποίες εμείς οι ιατροί τις αντιλαμβανόμαστε, όχι όμως και ο κόσμος.
Επιθυμώ λοιπόν να στηλιτεύσω το θράσος των δύο αυτών υποτίθεται υπευθύνων παραγόντων του χώρου της Υγείας να στοχοποιήσουν μία γυναίκα που τυχαίνει να είναι και ιατρός, όχι γιατί τους έπιασε ξαφνικά ο πόνος για τα φαινόμενα ιατρικής απάτης και αισχροκέρδειας, τα οποία άλλωστε γνώριζαν χωρίς ποτέ να έχουν ασχοληθεί ουσιαστικά με αυτά, αλλά επειδή τόλμησε να τους ασκήσει αντιπολίτευση και μάλιστα να ιδρύσει και κόμμα.
Τονίζω δε, προς άρση πάσης παρεξηγήσεως ότι δεν υποστηρίζω το κόμμα της κ. Μαρίας Καρυστιανού. Οι προσωπικές μου πολιτικές θέσεις και απόψεις είναι γνωστές σε όλους, ακριβώς διότι έχω το θάρρος να τις εκφράζω δημοσίως και φυσικά ουδεμία έχουν σχέση με τις ιδεολογικές θέσεις της συναδέλφου.
Θέλω, απλώς, με την ανάρτηση αυτή να καταδείξω την κατάντια του δημόσιου βίου της χώρας εν έτει 2026.

Θ. Κωτσόπουλος: Γιατί έπαψε να έχει ιδεολογία η ΝΔ

2

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ / ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΛΕΣΙΔΗΣ
Παρακολούθησα πρόσφατα σε μια τηλεοπτική εκπομπή τον βουλευτή της ΝΔ κύριο Καλογερόπουλο. Μου έκανε ιδιαίτερη εντύπωση η θέση, του μεταξύ άλλων, ότι η ΝΔ έχει μεταλλαχθεί και ότι έχει γεμίσει με υπουργούς από το ΠΑΣΟΚ, οι οποίοι δεν είχαν αρχικά καν εκλεχθεί βουλευτές της ΝΔ και πως έτσι δεν συσπειρώνεται η βάση της ΝΔ ενόψει εκλογών .

Έκανα μια μικρή έρευνα για να δω αν ισχύουν τα όσα υποστήριξε ο βουλευτής. Διαπίστωσα λοιπόν αναφορικά με τις κυβερνήσεις και την κομματική στελέχωση της ΝΔ στη θητεία κ. Μητσοτάκη τα εξής: Από τα συνολικά 21 υπουργεία, συμπεριλαμβανομένου του χαρτοφυλακίου του υπουργού επικρατείας, τα 6 βρίσκονται με κομματικά κριτήρια ένταξης ή  πολιτικής συνεργασίας στα χέρια υπουργών με προηγούμενη ένταξη ή συνεργασία με ΠΑΣΟΚ ή Συνασπισμό/ΚΚΕ…

Συγκεκριμένα, το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών υπό τον Κυριάκο Πιερρακάκη (ΠΑΣΟΚ), το Υπουργείο Ανάπτυξης υπό τον Τάκη Θεοδωρικάκο (ΚΝΕ-ΚΚΕ/ Συνασπισμός ), το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη υπό τον Μιχάλη Χρυσοχοΐδη (ΠΑΣΟΚ), το Υπουργείο Δικαιοσύνης υπό τον Γιώργο Φλωρίδη (ΠΑΣΟΚ) το Υπουργείο Πολιτισμού υπό τη Λίνα Μενδώνη (ΠΑΣΟΚ) και το υπουργείο επικρατείας υπό τον Άκη Σκέρτσο (πρώην στενός συνεργάτης του Μιχάλη Χρυσοχοΐδη και στέλεχος κυβερνητικών δομών της περιόδου 2009-2014)

Εάν προστεθεί και ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, ο οποίος ήταν ειδικός σύμβουλος της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ μεταξύ 2009 και 2011 και στο παρελθόν σύμβουλος Υπουργών του ΠΑΣΟΚ, τότε 7 από τα 21 υπουργεία – ποσοστό 33% ή το 1/3 – διοικούνται από πρόσωπα προερχόμενα από το ΠΑΣΟΚ ή την ευρύτερη Αριστερά ή Κεντροαριστερά.

Στους υπόλοιπους υφυπουργούς αυτής της προέλευσης περιλαμβάνονται ο Χάρης Θεοχάρης (Ποτάμι) και ο Ιάσων Φωτήλας (Ποτάμι)· στους γενικούς γραμματείς ο Γιώργος Μαυρωτάς (Ποτάμι) ο οποίος ψήφισε και υπέρ της συμφωνίας των Πρεσπών, ενώ στα ενεργά ή κατά καιρούς τα τελευταία 7 έτη υποψήφια και συνεργαζόμενα στελέχη της ΝΔ σε εθνικές ή ευρωεκλογές συγκαταλέγονται, οι Ανδρέας Λοβέρδος (ΠΑΣΟΚ), Εύη Χριστοφιλοπούλου (ΠΑΣΟΚ), Βασίλης Οικονόμου (ΠΑΣΟΚ-ΔΗΜΑΡ), Σπύρος Καρανικόλας (ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ), Δημήτρης Τσιόδρας (Ποτάμι), Γιώργος Αμυράς (Ποτάμι), Άννα Ροκοφύλλου (ΠΑΣΟΚ), Ζέφη Δημαδάμα (ΠΑΣΟΚ), Κατερίνα Μάρκου (ΔΗΜΑΡ-Ποτάμι), Γρηγόρης Ψαριανός (ΣΥΡΙΖΑ-ΔΗΜΑΡ-Ποτάμι), Πέτρος Τατσόπουλος (ΣΥΡΙΖΑ-Ποτάμι) .

Μεταλλαγμένη η ΝΔ του Μητσοτάκη

Η έκταση αυτής της μετακίνησης δείχνει ότι η ΝΔ του Κυριάκου Μητσοτάκη δεν λειτουργεί πλέον ως κόμμα της Κεντροδεξιάς, αλλά ως ένας ευρύτερος κυβερνητικός σχηματισμός που έχει ενσωματώσει μεγάλο μέρος του εκσυγχρονιστικού ΠΑΣΟΚ, του  πολιτικού λεγόμενου Κέντρου προς τα Αριστερά.

Το φαινόμενο των μεταγραφών υπουργών σε άλλα κόμματα ιδίως από Κεντροαριστερά στα Κεντροδεξιά σε επίσης υπουργικές θέσεις είναι στην κεντρική Ευρώπη σχεδόν αδιανόητο. Ένας υπουργός των Γερμανών Χριστιανοδημοκρατών CDU, δεν νοείται να γίνει υπουργός των Σοσιαλιστών SPD. Στην Ελλάδα οι ιδεολογίες είναι πλέον κάτι σχετικό. Η ΝΔ δεν έχει κανένα πρόβλημα να υποστηρίζει ότι είναι κεντροδεξιά παράταξη ενώ το 1/3 των υπουργών της έχουν προέλευση από τα αριστερά της.

Γιατί όμως έχει αυτήν την ανάγκη η ΝΔ; Προφανώς είτε ο πρωθυπουργός θεωρεί ότι δεν υπάρχουν αρκετά άξια στελέχη στην Κεντροδεξιά και άρα τα αριστερά στελέχη είναι πιο κατάλληλα ή θεωρεί ότι η βάση της ΝΔ δεν ενοχλείται ουδόλως αν το κόμμα κινηθεί προς τα αριστερά ή απλά θα το ανεχτεί.

Άξιον αναφοράς είναι επίσης ότι στις πρώτες θητείες τους ως υπουργοί, τα στελέχη αυτά δεν είχαν καν εκλεγεί βουλευτές της ΝΔ. Δεν χρειάστηκε να εργαστούν για το κόμμα της ΝΔ. Απλά κρίθηκαν από τον πρωθυπουργό ως αυτομάτως άξιοι υπουργοί για την ΝΔ. Δικαίωμα του φυσικά, απόλυτο. Στα πλαίσια αυτής της συζήτησης, στελέχη της ΝΔ απαντούν συχνά ότι ανεξάρτητα από που προέρχονται πολιτικά, τα στελέχη αυτά ασκούν την πολιτική που επιβάλλει ο πρωθυπουργός. Και αυτή είναι μια κεντροδεξιά πολιτική.

ΝΔ: Κόμμα ιδεολογίας ή μηχανισμός εξουσίας;

Ας είμαστε ειλικρινείς. Έχει δημιουργηθεί η εντύπωση ότι τα στελέχη αυτά ήρθαν στη ΝΔ για να καταλάβουν υπουργικές θέσεις και όχι λόγω ιδεολογικής μεταστροφής. Δεν θα γίνουν ποτέ ΝΔ. Και αν η ΝΔ φτάσει όπως το ΠΑΣΟΚ ή το Ποτάμι σε μικρά ποσοστά, πιθανότατα θα αποχωρήσουν και θα ενταχθούν πιθανώς σε ένα νέο σχηματισμό που μπορεί να τους προσφέρει υπουργικούς θώκους.

Βέβαια, το ότι με αυτά τα στελέχη εκλέχθηκε δύο φορές η ΝΔ κυβέρνηση, κανείς δεν μπορεί να το αρνηθεί. Όμως τότε γιατί άραγε συζητάμε για  πολιτικές ιδεολογίες; Κάποιος που για δεκαετίες ήταν σοσιαλιστής και πάει σε ένα κεντροδεξιό κόμμα, τι μήνυμα δίνει στην κομματική βάση της ΝΔ; Τους βοηθάει να μείνουν πιστοί στην κομματική τους επιλογή ή δίνει ένα μήνυμα ότι εσείς απλά ψηφίστε μας όπως πάντα και εμείς θα φέρουμε και το 1/3 των υπουργών από τα αριστερά μας γιατί θέλουμε διεύρυνση προς τα αριστερά; Εσείς απλά ψηφίστε.

Ο υπογράφων ποτέ δεν κατανόησε την ευκολία με την οποία  πολιτικοί μετακινούνται ως εκκρεμές και γίνονται αποδεκτοί από τα αριστερά προς τα δεξιά. Η αντίθετη κίνηση είναι ιδιαίτερα σπάνια. Επίσης δεν κατανόησε ποτέ τι το ιδιαίτερο έχουν οι πολιτικοί αυτοί που δεν έχουν άλλα στελέχη της ΝΔ. Δεν υπάρχουν ελέω θεού σωτήρες, αλλά υπάρχουν ελέω πρωθυπουργού υπουργοί ανεξαρτήτως ιδεολογίας.

Και αν τελικά πλέον στην ελληνική πολιτική τάξη ισχύει ο “θάνατος” των ιδεολογιών και ζούμε στην εποχή απλά της επιλογής του πρωθυπουργού ανεξαρτήτως ιδεολογίας, τότε ποιος ο λόγος η ΝΔ να ισχυρίζεται ότι είναι Κεντροδεξιά ή το ΠΑΣΟΚ Κεντροαριστερά κτλ, κτλ. Ας επικοινωνήσουμε στις κομματικές βάσεις ότι οι ιδεολογίες είναι σχετικές πλέον και ας πάψουμε να αναφερόμαστε σε ιδεολογίες όταν εμείς οι ίδιοι πρώτοι τις έχουμε σχετικοποιήσει στην πράξη.

Η ΝΔ κατά την άποψη του υπογράφοντα ενόψει εκλογών μόνο από ένα ενδεχόμενο κινδυνεύει. Από το αν θα καταφέρει να συσπειρώσει την κομματική της βάση αντικρούοντας τα όσα εύστοχα υποστήριξε και ο βουλευτής της κ. Καλογερόπουλος εχθές. Δηλαδή ότι δεν έχει μεταλλαχθεί σε έναν απλά μηχανισμό εξουσίας όπου οι ιδεολογίες δεν παίζουν ρόλο, παρά μόνο η κατάληψη της εξουσίας. Να εξηγήσει επίσης, γιατί η βάση της ΝΔ θα πρέπει να αποδέχεται να ψηφίζει ΝΔ και το 1/3 των υπουργών να προέρχεται από τα αριστερά της.

Το εγχείρημα φαντάζει δύσκολο, αν δε ιδρυθεί και ένα κόμμα Σαμαρά θα καταστεί ακόμα πιο δύσκολο αφού τότε θα υπάρξει πιθανώς μια προφανή ιδεολογική επιλογή ψηφοφόρων, που θεωρούν ότι αγνοείται η ιδεολογία τους και οι οποίοι θα αναζητήσουν μια πιθανώς αυθεντικότερη έκφραση της ψήφου τους.

Ένα είναι σίγουρο. Δεν θα πλήξουμε ως τις εκλογές.

slpress.gr

Αϊβαλί, 14 Ιουνίου 1821: Η κρατική διαταγή πίσω από τη σφαγή

1
του Αχιλλέα Ταουξή, Υποστρατήγου ε.α.
Φωτογραφία: Κωνσταντίνος Βολανάκης, «Η πυρπόληση του τουρκικού δίκροτου στην Ερεσσό» (1882). Το γεγονός που πυροδότησε την καταστροφή του Αϊβαλιού.

Υπάρχουν πράγματα που τα ξέρουμε, αλλά δεν τα έχουμε κοιτάξει ποτέ κατάματα. Το Αϊβαλί του 1821 σιγουρα είναι ένα από αυτά.
Για μένα δεν ξεκίνησε από περιέργεια. Ξεκίνησε από έναν τόπο που υπάρχει μέσα στην οικογένειά μου. Από εκεί κατάγεται ο παππούς μου. Κι όταν ένας τόπος δεν είναι απλώς μια κουκκίδα στον χάρτη, αλλά ο τόπος από τον οποίο ξεκίνησε ένας δικός σου άνθρωπος, θέλεις να μάθεις τι ακριβώς συνέβη εκεί. Όχι όπως το θυμήθηκαν οι επόμενες γενιές. Όπως το γράφουν τα ίδια τα έγγραφα.
Τότε οι Κυδωνίες, το σημερινό Αϊβαλί, ήταν μια ακμαία ελληνική πόλη. Είχε σχολεία, τυπογραφείο, εμπόριο, πνευματική ζωή. Η Επανάσταση του 1821 έφτασε κι εκεί, και η οθωμανική διοίκηση αποφάσισε να την καταστείλει με στρατό. Στις 14 Ιουνίου 1821, σύμφωνα με τα οθωμανικά έγγραφα, άρχισε η επίθεση που κατέστρεψε την πόλη.
Κωνσταντίνος Βολανάκης, «Η πυρπόληση του τουρκικού δίκροτου στην Ερεσσό» (1882). Το γεγονός που πυροδότησε την καταστροφή του Αϊβαλιού.
Η ελληνική ιστοριογραφία μιλά για περίπου 10.000 νεκρούς, αιχμαλώτους και πρόσφυγες. Ο αριθμός αυτός είναι εκτίμηση, όχι εξακριβωμένος απολογισμός. Τα οθωμανικά αρχεία όμως δίνουν από μόνα τους μια εικόνα που κόβει την ανάσα. Περίπου 2.000 κάτοικοι αναφέρονται ως «kahr ve tedmir», δηλαδή συντριμμένοι και εξοντωμένοι. Περίπου 3.000 ως «seby ve esir», δηλαδή αιχμάλωτοι. Άλλοι κάηκαν ή πνίγηκαν προσπαθώντας να ξεφύγουν. Η πόλη και τα σπίτια της καταστράφηκαν.
Και εδώ είναι το πιο συγκλονιστικό. Δεν μιλάμε για ελληνικές αφηγήσεις που γράφτηκαν αργότερα. Μιλάμε για τις ίδιες τις διαταγές του οθωμανικού κράτους.
Σε ένα έγγραφο του 1821 αναφέρεται ότι, αν επιβεβαιωνόταν η εξέγερση των κατοίκων του Αϊβαλιού και της Γιούντα, έπρεπε να εφαρμοστούν τα «kahr ve tedmir» και «iyal ve evladları seby ve esir». Δηλαδή συντριβή και καταστροφή των εξεγερμένων, και αιχμαλωσία των γυναικών και των παιδιών τους. Σε άλλη διαταγή γράφεται ότι οι περιουσίες θα γίνονταν λάφυρα και οι γυναίκες και τα παιδιά θα υποδουλώνονταν.
Ακόμη πιο αποκαλυπτικά είναι τα λόγια του ίδιου του Σουλτάνου Μαχμούτ Β΄:
«Heman her tarafta reaya edna hareket ederse istimalet vermeyüb kırmağa bakmalı.»
Δηλαδή, όπου οι ραγιάδες κάνουν ακόμη και την παραμικρή κίνηση, να μη δείχνεται επιείκεια αλλά να επιδιώκεται η συντριβή τους.
Και δεν σταματά εκεί. Ο Σουλτάνος γράφει «Aferin», που σημαίνει μπράβο, επαινώντας την ενέργεια, και ζητά να εφαρμοστεί το ίδιο και στη Γιούντα.
Δεν μπορούμε, χωρίς περισσότερη τεκμηρίωση, να μεταφέρουμε αυτούσιο τον σημερινό νομικό όρο «γενοκτονία» στο 1821. Μπορούμε όμως να πούμε κάτι που δεν αποσιωπάται εύκολα. Υπήρξε κρατικά οργανωμένη μαζική βία. Καταστροφή πληθυσμού, αιχμαλωσία γυναικών και παιδιών, ολοκληρωτική καταστροφή της πόλης. Και όσοι την έκαναν δεν αντιμετωπίστηκαν ως εγκληματίες. Αντίθετα, επαινέθηκαν.
Η καταστροφή δεν σταμάτησε στη σφαγή. Τα οθωμανικά έγγραφα καταγράφουν μετά την περιουσία των κατοίκων, ελαιώνες, γαίες, καλλιέργειες, αξίας περίπου 20.000 kese akçe, που πέρασαν στη διαχείριση του κράτους. Ο ξεριζωμός των ανθρώπων συνοδεύτηκε από την απώλεια της περιουσίας τους.
Όσο περισσότερο διαβάζω αυτά τα έγγραφα, τόσο περισσότερο καταλαβαίνω ότι η σχέση με έναν τόπο δεν είναι μόνο θέμα καταγωγής αλλά είναι και ευθύνη. Να μη μένουν άγνωστα όσα συνέβησαν εκεί. Το Αϊβαλί δεν είναι για μένα μια πόλη που χάθηκε κάπου στις σελίδες της ιστορίας. Είναι ο τόπος από τον οποίο ξεκίνησε ο παππούς μου. Είναι κομμάτι της δικής μου ιστορίας.
Κι όμως, όλα αυτά τα έγγραφα, όλα αυτά τα ονόματα, όλοι αυτοί οι άνθρωποι, δεν βρίσκονται στα βιβλία που διαβάζουν τα παιδιά μας. Το Αϊβαλί του 1821 δεν διδάσκεται. Δεν υπάρχει στο μάθημα της Ιστορίας. Λες και κάποιοι αποφάσισαν ότι δεν αξίζει να το ξέρουν οι νέοι μας.
Και για αυτό το ερώτημα είναι απλό. Αν δεν μπορούμε να κοιτάξουμε κατάματα αυτά που γράφουν τα ίδια τα αρχεία, τι φοβόμαστε να μάθουμε για την ιστορία μας;
Το Αϊβαλί του 1821 δεν χρειάζεται μύθους για να μας συγκλονίσει. Έχει τα ίδια τα οθωμανικά έγγραφα.
Δεν χρειάζεται να φωνάξουμε για να ακουστεί. Αρκεί να διαβάσουμε.
Τότε καταλαβαίνουμε γιατί κάποιοι τόποι δεν είναι απλώς πατρίδες των προγόνων μας. Είναι μνήμες που, όταν ξεχαστούν, χάνεται μαζί τους ένα κομμάτι της αλήθειας μας.
Το Αϊβαλί του 1821 δεν είναι θρύλος αλλά ιστορία. Και η ιστορία, όσο κι αν κάποιοι την άφησαν στη σιωπή, δεν παύει να υπάρχει.

Υποστράτηγος ε.α. Αχιλλεύς Ταούξης

Απόφοιτος της Σχολής Ευελπίδων και με 43 χρόνια υπηρεσίας στις Ένοπλες Δυνάμεις, υπηρέτησε σε επιχειρησιακές και επιτελικές θέσεις στην Ελλάδα, στο ΝΑΤΟ και σε διεθνείς αποστολές. Διετέλεσε Εκπαιδευτής και Διευθυντής Σπουδών στη ΣΕΘΑ, Διευθυντής Κέντρου Επιχειρήσεων στο ΝΑΤΟϊκό Στρατηγείο Σκοπίων και στέλεχος του ΓΕΣ, του ΓΕΕΘΑ και του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, με αντικείμενο την άμυνα, την αμυντική πολιτική, την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις διεθνείς σχέσεις.

Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου στην Εφαρμοσμένη Στρατηγική και Διεθνείς Σχέσεις από το University of Plymouth και έχει συμμετάσχει ως ομιλητής σε ημερίδες και εκδηλώσεις. Αρθρογραφεί για θέματα εθνικής ασφάλειας, άμυνας, στρατηγικής και γεωπολιτικής.