Αρχική Blog Σελίδα 38

Επιστροφή 48 κειμηλίων από τη Βουλγαρία: έντονη αμφισβήτηση των όρων της συμφωνίας Ελλάδας – Βουλγαρίας από τον καθηγητή Paolo Odorico και τον πρώην υφυπουργό εξωτερικών Μάρκο Μπόλαρη

0

Στη 1 Οκτωβρίου 2026, στο Ράδιο Ε103 και στην εκπομπή «Αρχίζουν από Ε» καλεσμένοι της Μαρκέλλας Μικέλη, ήταν ο βυζαντινολόγος Paolo Odorico, ομότιμος καθηγητής στην Ecole de Hautes Etudes en Sciences Sociales, Centre des Etudes Byzantines, Neo–helleniques et Sud–Est Europeennes στο Παρίσι  και ο δικηγόρος, πρώην βουλευτής και πρώην υφυπουργός Εξωτερικών Μάρκος Μπόλαρης, μίλησαν με αφορμή την επικείμενη επιστροφή στην Ελλάδα 48 κειμηλίων από την Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης, την Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών. Τα κειμήλια είχαν που είχαν συληθεί κατά την Βουλγαρική κατοχή είχαν μεταφερθεί στη Σόφια το 1917, κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και εκτίθεντο ή φυλάσσονταν στο Εθνικό Μουσείο Ιστορίας της Βουλγαρίας.

Και οι δύο καλεσμένοι εξέφρασαν σοβαρές ανησυχίες για τη συμφωνία πολιτιστικής ανταλλαγής μεταξύ των δύο χωρών και για τον τρόπο με τον οποίο χειρίστηκε το ζήτημα το Υπουργείο Πολιτισμού.

Paolo Odorico: «Κίνδυνος να θεωρηθεί λήξαν το ζήτημα»

Ο κ. Odorico διευκρίνισε ότι πρόκειται για μια πρώτη αντίδραση, καθώς δεν γνωρίζει όλες τις επίσημες λεπτομέρειες. Τα βασικά σημεία της κριτικής του είναι τα εξής:

·       Κίνδυνος οριστικού «κλεισίματος» της διεκδίκησης. Με την υπογραφή της συμφωνίας, η Ελλάδα ενδέχεται να αναγνωρίζει έμμεσα ότι το ζήτημα έχει λήξει, ενώ η Βουλγαρία θα κρατήσει το υπόλοιπο και μεγαλύτερο μέρος των κειμηλίων.

·       Δυσανάλογη ανταλλαγή και ελλιπής ενημέρωση. Χαρακτήρισε ελάχιστη την επιστροφή 48 κωδίκων, όταν από τις μονές της Βόρειας Ελλάδας (μεταξύ άλλων την Εικοσιφοίνισσα και τον Τίμιο Πρόδρομο Σερρών) έχουν αφαιρεθεί εκατοντάδες ή και χιλιάδες χειρόγραφα και κειμήλια. Τόνισε ότι δεν έχει γίνει γνωστό ποιοι ακριβώς κώδικες επιστρέφονται, κάτι που έχει μεγάλη σημασία διότι  διαφέρει πολύ αν πρόκειται για κείμενα του 10ου αιώνα ή για έγγραφα ήσσονος σημασίας του 1800. Υπενθύμισε ότι η βουλγαρική πλευρά ισχυριζόταν διαχρονικά πως δεν είναι βέβαιη η προέλευση των κωδίκων από την Ελλάδα.

·       «Επικοινωνιακή φιέστα». Κατά τον ίδιο, η κίνηση εξυπηρετεί την ανάγκη της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Πολιτισμού να παρουσιάσει γρήγορο αποτέλεσμα, χωρίς ουσιαστική επιστημονική μελέτη του περιεχομένου και των όρων της συμφωνίας.

·       Τα οστά του Τσάρου Σαμουήλ. Για το ότι η Ελλάδα παραδίδει ως αντάλλαγμα τα οστά του Τσάρου Σαμουήλ, σχολίασε με χιούμορ ότι «τέσσερα κόκκαλα δεν αλλάζουν τον κόσμο».

Μάρκος Μπόλαρης: «Υποχρέωση της Βουλγαρίας, όχι παζάρι»

Ο κ. Μπόλαρης, που ασχολείται χρόνια με το θέμα (το 1995, ως πρόεδρος της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Σερρών, είχε εκδοθεί σχετικό βιβλίο του Βασίλη Κατσαρού), άσκησε οξεία πολιτική και νομική κριτική στην κυβέρνηση και στο Υπουργείο Πολιτισμού.

·       Η νομική βάση. Υποστήριξε ότι η επιστροφή των κειμηλίων δεν είναι θέμα «πολιτιστικής ανταλλαγής», αλλά ρητή υποχρέωση της Βουλγαρίας βάσει διεθνούς συνθήκης. Επικαλέστηκε τα άρθρα 125 και 126 της Συνθήκης του Νεϊγύ (1919), σύμφωνα με τα οποία η Βουλγαρία οφείλει να αναζητήσει και να επιστρέψει στην Ελλάδα όλα τα αντικείμενα αρχαιολογικού, ιστορικού ή καλλιτεχνικού ενδιαφέροντος που αφαιρέθηκαν κατά τον πόλεμο. Κατά τον ίδιο, η «ανταλλαγή» με τα οστά του Τσάρου Σαμουήλ, που είχαν εντοπιστεί από τον καθηγητή Μουτσόπουλο στην Πρέσπα, υποβαθμίζει τα κυριαρχικά και ιδιοκτησιακά δικαιώματα της χώρας.

·       Απαράγραπτα δικαιώματα. Απαντώντας σε όσους θεωρούν τη Συνθήκη ξεπερασμένη, υποστήριξε ότι οι διατάξεις της είναι απαράγραπτες. Εξήγησε ότι τα κειμήλια δεν υπήρξαν απλώς κλεμμένα, αλλά λαφυραγωγήθηκαν με τη βία σε εμπόλεμη περίοδο και σε κατεχόμενη χώρα, και ότι τέτοιου είδους σύληση πολιτιστικών αγαθών δεν παραγράφεται.

·       Το μέγεθος της λεηλασίας. Αναφέρθηκε στην άνοιξη του 1917, όταν βουλγαρικές στρατιωτικές δυνάμεις λεηλάτησαν τα πατριαρχικά μοναστήρια της Ανατολικής Μακεδονίας και της Θράκης (Εικοσιφοίνισσα, Τίμιος Πρόδρομος Σερρών, Παναγία Καλαμού Ξάνθης και Αρχαγγελιώτισας, Κορνοφολιά Έβρου). Ως ενορχηστρωτή ανέφερε τον Τσέχο βυζαντινολόγο Vladimir Sis, ο οποίος είχε καταγράψει εκ των προτέρων τις κρύπτες των μονών, κερδίζοντας την εμπιστοσύνη των μοναχών. Σύμφωνα με το χειρόγραφο σημειωματάριο του Sis, αφαιρέθηκαν 827 χειρόγραφα, ενώ τα συνολικά κειμήλια (εικόνες, ασημικά, ξυλόγλυπτα) ξεπερνούν τα 1.000 έως 1.300 αντικείμενα. Η επιστροφή μόλις 48, είπε, αποδυναμώνει τη διαπραγματευτική θέση της χώρας για τα υπόλοιπα. Σύμφωνα με τον ίδιο, ο κύριος όγκος τους φυλάσσεται σε πυρηνικό καταφύγιο στη Σόφια, πίσω από το Κέντρο Σλαβοβυζαντινών Ερευνών «Ivan Dujčev», ενώ ορισμένα εκτίθενται στο Εθνικό Εκκλησιαστικό Μουσείο της Σόφιας.

·       Το προηγούμενο της Ιαπωνίας. Ανέφερε ότι η Βουλγαρία είχε επιχειρήσει στο παρελθόν να εκθέσει στην Ιαπωνία αντικείμενα από τον Τίμιο Πρόδρομο και την Εικοσιφοίνισσα ως «βουλγαρικές αρχαιότητες». Ο τότε έφορος βυζαντινών αρχαιοτήτων Χαράλαμπος Μπακιρτζής αντιλήφθηκε την υπόθεση και κίνησε διαδικασίες διεθνούς κατάσχεσης. Τότε, κατά τον κ. Μπόλαρη, τα κειμήλια αποσύρθηκαν εσπευσμένα από την έκθεση και επέστρεψαν στη Σόφια με διπλωματικούς σάκους.

·       Οι διπλωματικές προσπάθειες του 2018-2019. Ως υφυπουργός Εξωτερικών (2018-2019), είχε συνεννοηθεί απευθείας με τη βουλγαρική πλευρά. Όπως υποστήριξε, είχε επιτευχθεί συναίνεση μεταξύ των δύο πρωθυπουργών και των προέδρων των δύο Δημοκρατιών για την πλήρη εφαρμογή της Συνθήκης του Νεϊγύ και την επιστροφή του συνόλου των κειμηλίων. Η Ελλάδα είχε θέσει δύο επιλογές: είτε εκούσια εφαρμογή της Συνθήκης και πλήρη επιστροφή, είτε παραπομπή στα ευρωπαϊκά δικαστήρια. Η διαδικασία πάγωσε λόγω των πρόωρων εκλογών του 2019, και, κατά τον κ. Μπόλαρη, επί 7,5 χρόνια δεν επαναδραστηριοποιήθηκε.

·       Έλλειψη διαφάνειας. Επισήμανε ότι το Υπουργείο Πολιτισμού δεν έχει δημοσιεύσει το κείμενο του Μνημονίου Συνεργασίας, παρά μόνο ένα γενικόλογο δελτίο τύπου. Σε ένα συντεταγμένο κράτος, είπε, θα έπρεπε να έχουν οριστεί επιστημονικές επιτροπές, να έχουν μεταβεί αρχαιολόγοι για αξιολόγηση και να έχει ενημερωθεί η Βουλή.

·       Σε οξύ ύφος, χαρακτήρισε τη συμφωνία «ατιμωτική, αισχρή και αξιόποινη», δήλωσε ότι, αν δεν αγγίζει τα όρια της εσχάτης προδοσίας, δεν γνωρίζει πώς αλλιώς να την χαρακτηρίσει, και προανήγγειλε ότι η υπόθεση θα οδηγηθεί στα ποινικά δικαστήρια.

Η TV100 περνά στην πλήρη ανάπτυξη της νέας σεζόν

0

Νέες εκπομπές, αγαπημένα πρόσωπα, ζωντανή ενημέρωση, πολιτισμός, αθλητισμός, ταξίδια, ντοκιμαντέρ, σειρές και κινηματογράφος σε ένα πρόγραμμα με επίκεντρο τη Θεσσαλονίκη

Η νέα τηλεοπτική σεζόν της TV100 περνά από τη σταδιακή επανεκκίνηση στην πλήρη ανάπτυξή της.

Από τη Δευτέρα 5 Οκτωβρίου 2026, το πρόγραμμα της Δημοτικής Τηλεόρασης Θεσσαλονίκης αποκτά ακόμη περισσότερες ζωντανές εκπομπές, νέα τηλεοπτικά ραντεβού, νέες θεματικές και νέα πρόσωπα, ενώ οι εκπομπές που αγαπήθηκαν από το κοινό επιστρέφουν στις θέσεις τους.

Η ενημέρωση παραμένει στον πυρήνα του προγράμματος, όμως η νέα σεζόν ανοίγει ακόμη περισσότερο τον ορίζοντα της TV100: η πόλη, οι άνθρωποί της, ο πολιτισμός, η κοινωνία, ο αθλητισμός, η επιχειρηματικότητα, η επιστήμη, τα ταξίδια, η ιστορία, η ψυχαγωγία και ο κινηματογράφος βρίσκουν τη δική τους θέση στην οθόνη.

Από νωρίς το πρωί, η Θεσσαλονίκη στο επίκεντρο

Η τηλεοπτική ημέρα ξεκινά στις 7:30 με την «Πρωινή Ενημέρωση», που επιστρέφει για τη νέα σεζόν με τη Βίκυ Δήμου.

Η επικαιρότητα της Θεσσαλονίκης και της Κεντρικής Μακεδονίας, η πολιτική, η οικονομία, η κοινωνία, ο πολιτισμός, οι χρηστικές πληροφορίες, οι ζωντανές συνδέσεις, τα ρεπορτάζ και οι καλεσμένοι συνθέτουν καθημερινά την πρώτη εικόνα της ημέρας.

Στις 9:30, τη σκυτάλη παίρνει το «Περίκεντρο» με τη Βιβή Ανδρίτσου, που επιστρέφει επίσης στο πρόγραμμα. Η εκπομπή στρέφει το βλέμμα στην περιφέρεια της Κεντρικής Μακεδονίας και στους ανθρώπους της, αναζητώντας πίσω από την είδηση τις ιστορίες, τα πρόσωπα και τις εξελίξεις που διαμορφώνουν την καθημερινότητα.

Και στις 11:00, τα «Καθέκαστα» με τη Χριστίνα Κανατάκη επιστρέφουν με την ιδιαίτερη ματιά τους στην πολιτιστική και κοινωνική ζωή της πόλης: πρόσωπα, παραστάσεις, συναυλίες, βιβλία, εκδηλώσεις, ιδέες και όλα όσα συμβαίνουν στη Θεσσαλονίκη και αξίζει να γνωρίζουμε.

Τέσσερις νέες εκπομπές κάνουν πρεμιέρα

Η νέα σεζόν φέρνει και τέσσερα καινούργια τηλεοπτικά ραντεβού.

Καθημερινά στις 19:30, το «Carnet» με τον Διογένη Μαριόλα κάνει την πρώτη του εμφάνιση στην TV100 και καταγράφει την πολιτιστική ζωή της Θεσσαλονίκης. Μουσική, θέατρο, εικαστικά, χορός, φεστιβάλ και σημαντικές πολιτιστικές διοργανώσεις περνούν από την κάμερα της εκπομπής, ενώ στο στούντιο φιλοξενούνται δημιουργοί και καλλιτέχνες που μιλούν για τη δουλειά τους, την πορεία τους και όσα ετοιμάζουν.

Η Δευτέρα αποκτά νέο αθλητικό ραντεβού στις 21:00, με το «Στο παρκέ» και τους Γιώργο Βένη και Παναγιώτη Γκαμπράνη. Το μπάσκετ βρίσκεται στο επίκεντρο, με αναλύσεις, ρεπορτάζ, συνεντεύξεις, σχολιασμό και όλη την επικαιρότητα από τις τέσσερις γραμμές του γηπέδου και όχι μόνο.

Την Τρίτη στις 21:00, κάνει πρεμιέρα το «Thessaloniki Hub» με τον Γιώργο Κατσιάνη. Η εκπομπή ανοίγει τη συζήτηση για την οικονομία, την έρευνα, την καινοτομία, την τεχνολογία και το επιχειρείν, φέρνοντας στο στούντιο ανθρώπους από την επιχειρηματική, ακαδημαϊκή και ερευνητική κοινότητα.

Το Σαββατοκύριακο προστίθεται ένα ακόμη νέο τηλεοπτικό ραντεβού. Το «Μέσα σε όλα» με την Πολυξένη Καραμίχα, κάθε Σάββατο και Κυριακή στις 15:00, έρχεται ως ένα ζωντανό μαγκαζίνο ποικίλης ύλης, με θεματολογία που κινείται σε διαφορετικές πλευρές της επικαιρότητας και της καθημερινής ζωής.

Οι εκπομπές που το κοινό περίμενε, επιστρέφουν

Η νέα σεζόν δεν σημαίνει μόνο καινούργιους τίτλους. Σημαίνει και επιστροφή γνώριμων εκπομπών και προσώπων.

Στο πρόγραμμα επανέρχονται το «Πρίσμα» με τον Παντελή Σαββίδη, με το βλέμμα στραμμένο στα Βαλκάνια, την ευρωπαϊκή πολιτική και τις διεθνείς σχέσεις, το «Εφ’ όλης της ύλης» με τον Βασίλη Κοντογουλίδη, το «Εκ Βαθέων» με τη Μαρία Δόικου, οι «Ακαδημαϊκές Διαδρομές», επίσης με τη Μαρία Δόικου, και οι «Περιπλανήσεις» με τον Νίκο Οικονόμου.

Η TV100 συνεχίζει παράλληλα να δίνει χώρο σε εκπομπές με ξεχωριστή θεματολογία και ταυτότητα, όπως το «Το δέρμα της πόλης» με τον Χρήστο Κατσικογιώργο, που αναζητά τις ιστορίες και τις μνήμες πίσω από δρόμους, κτίρια, μνημεία και τοπόσημα της Θεσσαλονίκης.

Στο πρόγραμμα επιστρέφει και η «Έξυπνη οικονομία» με τον Γιώργο Κατσιάνη, ενώ η κοινωνική ματιά εκπροσωπείται από το «Το συζητάμε» με τη Μαίρη Λεριά και το «Μαζί για το καλό» με τη Μάρνη Χατζηεμμανουήλ.

Αθλητισμός με καθημερινή παρουσία

Ο αθλητισμός παραμένει σημαντικό κομμάτι της TV100.

Το «Με 100 στα σπορ» με τη Βάσω Τσάνα συνεχίζει καθημερινά στις 17:00, μεταφέροντας την αθλητική επικαιρότητα με ρεπορτάζ, αναλύσεις, συνεντεύξεις και παρουσία από τα γήπεδα.

Τα βράδια έρχονται να συμπληρώσουν την αθλητική ενημέρωση το νέο «Στο παρκέ», αλλά και το «Μάθε μπαλίτσα» με τους Κώστα Ραπτόπουλο και Νίκο Κουλιανό, που συνεχίζει το δικό του ζωντανό ραντεβού με την ποδοσφαιρική επικαιρότητα.

Η TV100 ανοίγει παράθυρο στην Ελλάδα και τον κόσμο

Τα ταξίδια αποτελούν σταθερό και αγαπημένο κομμάτι του προγράμματος.

Ο Θάνος Παπαδημητρίου συνεχίζει τις διαδρομές του με το Travel Guide, η Βένια Αντωνίου και ο Μάνος Ατζαράκης μεταφέρουν την εμπειρία του ταξιδιού μέσα από το Travel Diary, ενώ ο Κώστας Μάντζιος επιστρέφει με το Fatsabook, ταξιδεύοντας το κοινό σε ξεχωριστούς προορισμούς στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Το «Είμαι στον τόπο σου» με τον Γιώργο Ροδάκογλου συνεχίζει τις περιηγήσεις του στους Δήμους της Κεντρικής Μακεδονίας, αναδεικνύοντας την πολιτιστική κληρονομιά, τις παραδόσεις, τους ανθρώπους και τις αναπτυξιακές δυνατότητες κάθε τόπου.

Στην ίδια λογική κινούνται και οι παραγωγές «Πολυτελή ταξίδια» και «Ταξιδέψτε με στυλ», που προσθέτουν διαφορετικές ταξιδιωτικές ματιές στο πρόγραμμα.

Ιστορίες της πόλης, της κοινωνίας και της επιστήμης

Η TV100 παραμένει στενά συνδεδεμένη με τη Θεσσαλονίκη και τους ανθρώπους της.

Το «Το δέρμα της πόλης» με τον Χρήστο Κατσικογιώργο κοιτάζει τη Θεσσαλονίκη μέσα από την αρχιτεκτονική, την ιστορία και τις μνήμες της, ενώ εκπομπές όπως το «Polis Green» με τον Νίκο Αβουκάτο φέρνουν στο προσκήνιο το περιβάλλον, την πράσινη ανάπτυξη και τα ζητήματα που αφορούν την ποιότητα ζωής στην πόλη.

Η επιστήμη και η γνώση έχουν τη δική τους θέση μέσα από τις «Ακαδημαϊκές Διαδρομές», ενώ το «Εκ Βαθέων» ανοίγει έναν ευρύτερο διάλογο γύρω από την τέχνη, την επιστήμη, τη φιλοσοφία, την πολιτική, τη θρησκεία και τις μεγάλες ερωτήσεις της ανθρώπινης ζωής.

Ντοκιμαντέρ: Ελλάδα, ιστορία και κόσμος

Στο πρόγραμμα της TV100 ξεχωριστή θέση συνεχίζουν να έχουν και τα ντοκιμαντέρ.

Παραγωγές για την ιστορία, τον πολιτισμό, τη φύση, την κοινωνία, τους ανθρώπους και τους διαφορετικούς πολιτισμούς του κόσμου εμπλουτίζουν το καθημερινό πρόγραμμα, προσφέροντας τηλεοπτικές διαδρομές πέρα από την επικαιρότητα.

Από την Ελλάδα και την ιστορία της μέχρι σημαντικά γεγονότα και πρόσωπα, από τη φύση και το περιβάλλον μέχρι τις κοινωνικές αλλαγές και τις μεγάλες ιστορίες του κόσμου, τα ντοκιμαντέρ αποτελούν σταθερό κομμάτι της φυσιογνωμίας της TV100.

Κυριακή στην TV100: παράδοση, κινηματογράφος και μεγάλες ιστορίες

Η Κυριακή έχει τον δικό της ξεχωριστό χαρακτήρα στην TV100.

Κάθε Κυριακή πρωί, η TV100 μεταδίδει ζωντανά τη Θεία Λειτουργία, δίνοντας τη δυνατότητα στους τηλεθεατές να παρακολουθούν τη λειτουργία μέσα από την οθόνη τους.

Παράλληλα, η Κυριακή είναι ημέρα κινηματογράφου.

Στο πρόγραμμα συνεχίζονται αγαπημένες ξένες σειρές, που κρατούν σταθερή τη σχέση τους με το κοινό της TV100, ενώ οι κινηματογραφικές ζώνες φιλοξενούν ταινίες από διαφορετικές εποχές και κινηματογραφικές σχολές.

Ο κλασικός ελληνικός κινηματογράφος έχει τη δική του θέση, με ταινίες που μεγάλωσαν γενιές Ελλήνων και παραμένουν σημείο αναφοράς, ενώ το πρόγραμμα ανοίγει χώρο και στον ευρωπαϊκό κινηματογράφο, φέρνοντας στην οθόνη σημαντικές ταινίες και δημιουργούς.

Και κάθε Κυριακή βράδυ, η TV100 επιστρέφει στη μεγάλη παράδοση του γουέστερν, με αγαπημένες ταινίες που συνδέθηκαν με την ιστορία του παγκόσμιου κινηματογράφου.

Η ενημέρωση παραμένει στον πυρήνα

Όλες αυτές οι παραγωγές πλαισιώνουν τον σταθερό ενημερωτικό κορμό της TV100.

Τα «Γεγονότα στην TV100» μεταδίδονται καθημερινά στις 14:00 και στις 20:00, ενώ στις 20:50 ακολουθεί το Δελτίο Ειδήσεων στη Νοηματική.

Ο «Δημότης Online» στις 15:00 με τον Παναγιώτη Κρινή, δίνει βήμα στα ζητήματα που αφορούν άμεσα τον πολίτη και την καθημερινότητά του, ενώ η ενημέρωση συμπληρώνεται από τις ζωντανές εκπομπές και τα ρεπορτάζ της ημέρας.

Στον ενημερωτικό χαρακτήρα της TV100 εντάσσονται και οι ζωντανές μεταδόσεις των συνεδριάσεων του Δημοτικού Συμβουλίου Θεσσαλονίκης, δίνοντας στους πολίτες τη δυνατότητα να παρακολουθούν άμεσα τις συζητήσεις και τις αποφάσεις που αφορούν την πόλη.

Η TV100 και στην ψηφιακή εποχή

Η νέα σεζόν δεν περιορίζεται στη μικρή οθόνη.

Η TV100 επενδύει και στην ψηφιακή της παρουσία, με το νέο της site, tv100.gr, που συγκεντρώνει σε ένα σύγχρονο και λειτουργικό περιβάλλον το τηλεοπτικό πρόγραμμα, τις εκπομπές, τις ειδήσεις και το περιεχόμενο της Δημοτικής Τηλεόρασης Θεσσαλονίκης.

Ο τηλεθεατής μπορεί να ενημερώνεται για το πρόγραμμα της ημέρας και της εβδομάδας, να βρίσκει τις αγαπημένες του εκπομπές και να παρακολουθεί ζωντανά την TV100, έχοντας την οθόνη της Δημοτικής Τηλεόρασης διαθέσιμη όπου κι αν βρίσκεται.

Το νέο site αποτελεί ένα ακόμη βήμα στον ψηφιακό μετασχηματισμό της TV100 και ενισχύει την εξωστρέφεια του σταθμού, προσφέροντας στο κοινό έναν άμεσο τρόπο πρόσβασης στο περιεχόμενό του, πέρα από την παραδοσιακή τηλεοπτική μετάδοση.

Η TV100 είναι εκεί που βρίσκεται και το κοινό της

Ιδιαίτερα ενεργή είναι και η παρουσία της TV100 στα social media, όπου η καθημερινή τηλεοπτική δραστηριότητα μετατρέπεται σε συνεχή ψηφιακή επικοινωνία.

Ρεπορτάζ, αποσπάσματα από εκπομπές, συνεντεύξεις, πρόσωπα, ειδήσεις, πολιτιστικά και αθλητικά θέματα, τηλεοπτικές πρεμιέρες και στιγμές από το πρόγραμμα μεταφέρονται καθημερινά στα social, δημιουργώντας έναν ακόμη τρόπο επικοινωνίας με το κοινό της Θεσσαλονίκης και όχι μόνο.

Η TV100 καλεί τους τηλεθεατές να ακολουθούν τις επίσημες σελίδες της και να μένουν καθημερινά συνδεδεμένοι με όσα συμβαίνουν στην πόλη, στην Ελλάδα και στον κόσμο:

Facebook:  tv100thessaloniki

Instagram: tv100.skg                    

Γιατί η TV100 δεν σταματά όταν κλείνει η τηλεόραση. Συνεχίζει να ενημερώνει, να μεταδίδει και να συνομιλεί με το κοινό της σε κάθε οθόνη. 

Ένα πρόγραμμα με περισσότερη TV100

Από τη Δευτέρα 5 Οκτωβρίου, η νέα σεζόν της TV100 αποκτά πλέον την πλήρη της εικόνα.

Νέες εκπομπές και νέα πρόσωπα συναντούν τις παραγωγές που το κοινό γνωρίζει και αγαπά. Η ενημέρωση συναντά τον πολιτισμό, ο αθλητισμός τα ταξίδια, η τοπική ιστορία την επιστήμη, τα ντοκιμαντέρ τον κινηματογράφο και οι ζωντανές μεταδόσεις την καθημερινότητα της πόλης.

Και όλα αυτά πλέον δεν μένουν μόνο στην τηλεοπτική οθόνη. Με το νέο tv100.gr και την ενεργή παρουσία της στα social media, η Δημοτική Τηλεόραση Θεσσαλονίκης διευρύνει καθημερινά τη σχέση της με το κοινό και δημιουργεί περισσότερες αφορμές για ενημέρωση, επικοινωνία και συμμετοχή.

Με σταθερό σημείο αναφοράς τη Θεσσαλονίκη και τους ανθρώπους της, η TV100 συνεχίζει να διαμορφώνει ένα πολυσυλλεκτικό πρόγραμμα που παρακολουθεί την πόλη, συνομιλεί μαζί της και ανοίγει την οθόνη της σε όσα αξίζει να γνωρίζουμε, να συζητήσουμε και να ανακαλύψουμε.

Από τη Δευτέρα 5 Οκτωβρίου, η TV100 έχει ακόμη περισσότερα να πει.

Και η Θεσσαλονίκη ακόμη περισσότερες ιστορίες να διηγηθεί.

Οι Ξανθιώτες περιμένουμε απαντήσεις για τα 50 βουλγαροκλεμμένα ιερά κειμήλια από την Μονή Αρχαγγελιώτισσας και Καλαμούς

0

xanthinews.gr

Η συμφωνία Ελλάδας και Βουλγαρίας για την επιστροφή 48 εκκλησιαστικών κειμηλίων, που προέρχονται από την Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης Παγγαίου, την Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών και την Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης, ανοίγει πλέον έναν μεγάλο και δύσκολο λογαριασμό για την Ξάνθη.

Το Μνημόνιο Κατανόησης υπογράφηκε στις 29 Σεπτεμβρίου και ανοίγει τον δρόμο για την επιστροφή των κειμηλίων από τη Βουλγαρία. Και εδώ προκύπτει ένα εύλογο ερώτημα: γιατί τα κειμήλια της Ξάνθης έμειναν έξω από αυτή τη συμφωνία;

Τα κειμήλια της Ξάνθης πού είναι;

Η Ιερά Μητρόπολη Ξάνθης και Περιθεωρίου διεκδικεί εδώ και περίπου 30 χρόνια την επιστροφή 48 κειμηλίων από τις Ιερές Μονές Παναγίας Καλαμούς και Παναγίας Αρχαγγελιώτισσας, τα οποία, σύμφωνα με τη Μητρόπολη, λεηλατήθηκαν από τα βουλγαρικά στρατεύματα κατοχής την περίοδο 1916-1919.

Η Ξάνθη δεν μπορεί να περιμένει άλλα 30 χρόνια.

Η κυβέρνηση οφείλει να επανέλθει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και να ζητήσει την επαναδιαπραγμάτευση της συμφωνίας, ώστε να συμπεριληφθούν και τα 50 κειμήλια της Ξάνθης και να δρομολογηθεί ο άμεσος επαναπατρισμός τους.

Δεν πρόκειται για ένα ακόμη ζήτημα που μπορεί να παραμείνει σε εκκρεμότητα. Πρόκειται για κειμήλια που συνδέονται άμεσα με την ιστορία και την πνευματική κληρονομιά της Ξάνθης.

Η Μητρόπολη έχει ήδη απευθυνθεί στην υπουργό Πολιτισμού και στον υπουργό Εξωτερικών, ζητώντας να υπάρξει μέριμνα για την επιστροφή τους.

Η Ξάνθη ζητά τώρα ξεκάθαρα: επαναδιαπραγμάτευση, συμπερίληψη των 50 κειμηλίων και άμεσο επαναπατρισμό τους.

Γιατί, όταν ανοίγει ο δρόμος για την επιστροφή των κειμηλίων από τη Βουλγαρία, δεν μπορεί η Ξάνθη να παραμένει για ακόμη μία φορά έξω από την πόρτα.

Καρυστιανού: «Υπάρχει κβαντική ιατρική, δεν υπάρχει εξειδίκευση» – «Νόμιμο το μηχάνημα βιοανάδρασης, με έλεγξαν χθες»

1

Επέμεινε στις αναφορές για ξυλόλια, απάντησε στις καταγγελίες για το ιατρείο της και μίλησε για τη δικαστική διερεύνηση των Τεμπών 

Στη δημόσια αντιπαράθεση για την «κβαντική ιατρική» και το μηχάνημα βιοσυντονισμού που διαθέτει στο ιατρείο της αναφέρθηκε εκτενώς η Μαρία Καρυστιανού, μιλώντας στο «Ενώπιος Ενωπίω» με τον Νίκο Χατζηνικολάου. Η πρόεδρος της «Ελπίδας για τη Δημοκρατία» υποστήριξε ότι το μηχάνημα είναι νόμιμο, δεν απαιτεί ειδική άδεια και δεν είναι επικίνδυνο, ενώ απέδωσε σε πολιτικά κίνητρα τη δημοσιοποίηση του ελέγχου στο ιατρείο της.

Παράλληλα, επανήλθε στους ισχυρισμούς της για την πυρόσφαιρα στα Τέμπη, λέγοντας ότι οφείλεται σε αρωματικούς υδρογονάνθρακες και επικαλούμενη τεχνικές εκθέσεις που, όπως υποστήριξε, αναφέρονται σε ξυλόλια.

«Δεν υπάρχει ειδικότητα “κβαντικού ιατρού”»

Ερωτηθείσα αν υφίσταται ο όρος «κβαντικός ιατρός» ως αναγνωρισμένη ειδικότητα, η Μαρία Καρυστιανού απάντησε αρνητικά.

«Όχι, δεν υπάρχει. Υπάρχει, όμως, η κβαντική ιατρική. Δεν υπάρχει εξειδίκευση», είπε.

Στη συνέχεια συνέδεσε την έννοια με τεχνολογικές εφαρμογές στην ιατρική, αναφέροντας το λέιζερ και τη μαγνητική τομογραφία.

«Η κβαντική ιατρική, λοιπόν, ουσιαστικά αφορά τεχνολογία και μηχανήματα. Το λέιζερ είναι κβαντικό. Το MRI έχει μέσα, δηλαδή, κβαντική τεχνολογία. Ο βιοσυντονισμός μπορεί να είναι», ανέφερε.

«Δεν χρειάζεται άδεια το μηχάνημα»

Αναφερόμενη στον βιοσυντονισμό, υποστήριξε ότι πρόκειται για μη επεμβατική διαδικασία και ότι το σχετικό μηχάνημα δεν χρειάζεται άδεια.

«Είναι ένα μηχάνημα με το οποίο μπορείς να σκανάρεις το σώμα μέσω συχνοτήτων. Δηλαδή, από τις συχνότητες που εκπέμπουν τα κύτταρα και οι ιστοί, να πάρεις πληροφορίες», είπε.

Η ίδια το χαρακτήρισε αποκλειστικά διαγνωστικό μέσο, λέγοντας ότι «δεν υπάρχει καμία επιβάρυνση και καμία επικινδυνότητα».

«Δεν απαιτείται [άδεια]. Υπάρχουν και κέντρα βιοσυντονισμού, ενώ το έχουν πάρα πολλές κλινικές Wellbeing και Longevity Medicine», πρόσθεσε.

Η Μαρία Καρυστιανού αποκάλυψε ότι πραγματοποιήθηκε έλεγχος στο ιατρείο της μία ημέρα πριν από τη συνέντευξη.

«Χθες ελέγχθηκα, κύριε Χατζηνικολάου. Ήρθαν, είδαν τα μηχανήματα, τους έδωσα τις πιστοποιήσεις και έφυγαν οι άνθρωποι. Ξέρετε, όμως, τι έμεινε; Έμεινε στον αέρα όλη η φασαρία», ανέφερε.

«100% έχει πολιτικό κίνητρο»

Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν απέναντι στον υπουργό Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη, υποστηρίζοντας ότι το όνομά της δημοσιοποιήθηκε πριν ακόμη ενημερωθεί η ίδια για τον έλεγχο.

Όπως είπε, άκουσε το όνομά της στην τηλεόραση, ενώ άλλοι γιατροί που, σύμφωνα με όσα ανέφερε ο υπουργός, περιλαμβάνονταν στην ίδια υπόθεση δεν κατονομάστηκαν.

«Υπάρχει ειδικό ενδιαφέρον για μένα προσωπικά; […] Δεν άκουσα το όνομα των άλλων ιατρών. Το δικό μου, όμως, αναφέρθηκε πολλάκις και, μάλιστα, με πολύ άσχημους χαρακτηρισμούς. 100% έχει πολιτικό κίνητρο», δήλωσε.

Κάλεσε, μάλιστα, τον υπουργό Υγείας «να ανακαλέσει και να αποκαταστήσει την αλήθεια», εφόσον, όπως υποστήριξε, ο έλεγχος έδειξε ότι δεν απαιτείται άδεια για το μηχάνημα.

Η απάντηση στην Παγώνη

Η Καρυστιανού αναφέρθηκε και στη Ματίνα Παγώνη, από την οποία ζήτησε επίσης να ανακαλέσει τη θέση ότι το συγκεκριμένο μηχάνημα απαγορεύεται.

«Δεν απαγορεύεται. Δεν έχω κανένα παράνομο μηχάνημα. Είμαι μία έντιμη επαγγελματίας. Είμαι 16 χρόνια στον χώρο. Δεν έχω ούτε ένα πειθαρχικό», είπε.

Συνέχισε λέγοντας ότι όταν «ένας γιατρός δέχεται bullying για πολιτικούς λόγους», η κ. Παγώνη, όπως υποστήριξε, θα πρέπει «να τιμά τη θέση της και να σταθεί με τον σωστό τρόπο».

Η Μαρία Καρυστιανού διαχώρισε επίσης την πλασμαφαίρεση από τον βιοσυντονισμό, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για καθαρά ιατρική πράξη και όχι για εναλλακτική μέθοδο.

«Δεν είναι εναλλακτική μέθοδος η πλασμαφαίρεση και τέτοιες ανακρίβειες και αναλήθειες δεν επιτρέπεται να τις λέει ένας υπουργός Υγείας», ανέφερε.

Υπενθυμίζεται ότι λίγες ημέρες νωρίτερα η Μαρία Καρυστιανού είχε καταγγείλει πολιτική στοχοποίηση με αφορμή τον έλεγχο του ιατρείου της μέσω MedWatch, κατηγορώντας τον Άδωνι Γεωργιάδη ότι επιχειρεί να πλήξει την επαγγελματική της πορεία και ζητώντας να δημοσιοποιηθούν όλα τα ιατρεία που εντοπίστηκαν από την πλατφόρμα. Η πλευρά της είχε απορρίψει επίσης ως αβάσιμη τη θέση της Ματίνας Παγώνη ότι το μηχάνημα βιοανάδρασης είναι παράνομο, υποστηρίζοντας ότι «δεν συντρέχει καμία παρανομία» και ότι η συσκευή πληροί τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

Επιμένει για αρωματικούς υδρογονάνθρακες και ξυλόλια

Στη συζήτηση για τα Τέμπη, η Μαρία Καρυστιανού επέμεινε ότι η πυρόσφαιρα συνδέεται με αρωματικούς υδρογονάνθρακες.

«Αρωματικοί υδρογονάνθρακες είναι η αιτία της πυρόσφαιρας», είπε, ενώ αναφερόμενη στις τεχνικές εκθέσεις που επικαλείται πρόσθεσε: «Τα λένε οι εκθέσεις».

Οι συγκεκριμένες αναφορές αποτελούν δικές της θέσεις στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης αντιπαράθεσης γύρω από τα αίτια της πυρόσφαιρας.

Τι είπε για τα χρήματα της συναυλίας και τη χρηματοδότηση του κόμματος

Η Μαρία Καρυστιανού απάντησε και στις αιχμές που είχαν διατυπωθεί από μέλη του Συλλόγου Συγγενών Θυμάτων Τεμπών για τα χρήματα που συγκεντρώθηκαν από τη συναυλία στο Παναθηναϊκό Στάδιο.

Υποστήριξε ότι τα χρήματα βρίσκονται στους λογαριασμούς του Συλλόγου, απορρίπτοντας τις υπόνοιες εις βάρος της.

Για τη χρηματοδότηση της «Ελπίδας για τη Δημοκρατία» ανέφερε ότι το κόμμα δεν έχει χορηγούς και ότι τα έξοδά του καλύπτονται από εισφορές μελών, εθελοντική εργασία και συνεισφορές των ανθρώπων του κινήματος.

«Η συγκεκριμένη δίκη, όχι»

Ερωτηθείσα εάν θεωρεί ότι η δίκη για τα Τέμπη μπορεί να δικαιώσει τις οικογένειες των θυμάτων, απάντησε: «Η συγκεκριμένη δίκη, όχι».

Στη συνέχεια εξέφρασε έντονη δυσπιστία απέναντι στον τρόπο με τον οποίο οι θεσμοί χειρίστηκαν την υπόθεση.

«Τι να εμπιστευτώ, τη Δικαιοσύνη, τι να εμπιστευτώ, την Αστυνομία, τι να εμπιστευτώ, την Πυροσβεστική, όταν υπήρχαν όλοι αυτοί παρόντες στο συμβάν και κανένας δεν προστάτευσε τον χώρο;», είπε.

Αναφερόμενη στις επόμενες ημέρες του δυστυχήματος, πρόσθεσε: «Την επόμενη μέρα είδαμε και τους πολιτικούς να περπατάνε στον χώρο και να πετάνε λουλούδια. Είναι αυτό σοβαρή αντιμετώπιση μιας κατάστασης;».

Τριαντόπουλος και «μπάζωμα»

Η Καρυστιανού αναφέρθηκε ακόμη στον Χρήστο Τριαντόπουλο και στις παρεμβάσεις στον χώρο του δυστυχήματος, υποστηρίζοντας ότι υπάρχουν σχετικές μαρτυρίες και καταθέσεις υπαλλήλων της Περιφέρειας.

Παράλληλα, εξέφρασε την άποψη ότι η σημερινή δικαστική διαδικασία δεν καλύπτει το σύνολο των προσώπων και των ευθυνών που, κατά την ίδια, θα έπρεπε να διερευνηθούν, αναφερόμενη σε πρώην υπουργούς Μεταφορών, γενικούς και ειδικούς γραμματείς και εταιρείες.

«Εκείνη τη νύχτα, σαν Μαρία Καρυστιανού, πέθανα»

Στο πιο προσωπικό μέρος της συνέντευξης, η Μαρία Καρυστιανού περιέγραψε τη ζωή της πριν και μετά τον θάνατο της κόρης της.

«Για μένα, θεωρώ ότι εκείνη τη νύχτα εγώ, σαν Μαρία Καρυστιανού, πέθανα. Δεν είμαι ο άνθρωπος που ήμουν. Είμαι κάτι διαφορετικό», είπε.

«Αισθάνομαι ότι ό,τι κάνω πρέπει να γίνεται για την κόρη μου. Είμαι η φωνή της. Είμαι αυτό που θα ήθελα να κάνει, αυτό που θα ήθελα να πει. Αυτό έχει γίνει πλέον η ζωή μου», πρόσθεσε.

«Δεν υπάρχει περίπτωση να δικαιωθεί το παιδί μου»

Τέλος, εξηγώντας γιατί αποφάσισε να περάσει στην πολιτική, συνέδεσε την απόφασή της με την υπόθεση των Τεμπών.

«Γιατί αναγνωρίζω ότι δεν υπάρχει περίπτωση να δικαιωθεί το παιδί μου. Γιατί πλέον δεν αντέχω να ζω σε μια χώρα στην οποία πρέπει να παρακαλάω για δικαιοσύνη», είπε.

Δ. Καμπισιούλης: Η θανάσιμη παγίδα του Δημογραφικού και της Παιδείας

0

του Δημήτρη Καμπισιούλη*

Με αφορμή το περιστατικό με τη Διευθύντρια του νηπιαγωγείου στα Λιόσια, μεγάλη συζήτηση άρχισε πάλι στο διαδίκτυο για την κατάσταση στην παιδεία και πολλοί δημοσιογράφοι, εκπαιδευτικοί, γονείς και άλλοι άνθρωποι που έχουν αξιόπιστη άποψη ή και όχι, κατακλύζουν το διαδίκτυο με τις δικές τους αναλύσεις.

Ωστόσο, από σχεδόν το σύνολο των παραπάνω λείπει το κυρίαρχο στοιχείο που έχει ειπωθεί και έχουν προβλεφθεί από τον γράφοντα εδώ και καιρό. Είναι το δημογραφικό που καταστρέφει την παιδεία. Οι βόμβες του δημογραφικού αρχίζουν και σκάνε αδιάκοπα, τίποτα δεν μπορεί να μείνει αλώβητο και δυστυχώς δεν μπορούμε να τις σταματήσουμε. Έχουμε επιλέξει τον λάθος δρόμο για αυτό.

Όπως όμως και στους άλλους λειτουργικούς τομείς του κράτους με κυριότερους την οικονομία, το ασφαλιστικό, τον πρωτογενή τομέα και την υγεία, έτσι και στην παιδεία ισχύει και το αντίστροφο. Η κακή παιδεία επιδεινώνει το δημογραφικό.

Το δημογραφικό πρόβλημα και η κρίση της παιδείας δεν είναι δύο ξεχωριστές εθνικές προκλήσεις. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για τις δύο πλευρές του ίδιου νομίσματος. Λειτουργούν ως μια θανάσιμη παγίδα: το ένα πρόβλημα τροφοδοτεί το άλλο, δημιουργώντας έναν εγκλωβισμό που απειλεί το μέλλον της χώρας.

Ας τα εξετάσουμε και τα δύο.

Πώς το δημογραφικό πρόβλημα διαλύει την παιδεία.  

  • Τα παιδιά μειώνονται με αποτέλεσμα δεκάδες σχολεία να κλείνουν και εκατοντάδες να παραμένουν σε αναστολή κάθε χρόνο. Εκπαιδευτικοί και μαθητές μετακινούνται συνεχώς. Στην παιδεία πλέον κυριαρχεί ο μαρασμός και η ερήμωση. Δεν μπορεί να λειτουργήσει έτσι σε ένα τέτοιο περιβάλλον έλλειψης προοπτικής.
  • Λόγω των λίγων μαθητών και των ολοένα και λιγότερων σχολείων, δεν διορίζονται νέοι εκπαιδευτικοί σε επαρκή αριθμό με συνέπεια στα παιδιά μας να κάνουν μάθημα 50ρηδες και 60ρηδες εκπαιδευτικοί, οι οποίοι σαφώς διαθέτουν εμπειρία, αλλά τα σχολεία χρειάζονται νέους εκπαιδευτικούς.
  • Κατά κανόνα τα παιδιά που μεγαλώνουν μόνα τους ή το πολύ με έναν/μία αδερφό/ή είναι πιο προστατευμένα και πιο καλομαθημένα. Αυτήν την ανατροφή κουβαλάνε στο σχολείο. Δεν είναι τυχαίο πως το διαδίκτυο βοά με παράπονα των εκπαιδευτικών από τη συμπεριφορά των παιδιών σήμερα.
  • Λόγω των λίγων εργαζομένων και των χαμηλών εισφορών το κράτος δίνει 16 δισ. ευρώ κάθε χρόνο για τις συντάξεις. Τα χρήματα αυτά λείπουν και από την παιδεία που υποχρηματοδοτείται. Παιδεία χωρίς ικανά κονδύλια δεν μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά.
  • Ακόμα και παραβατικές συμπεριφορές κοινωνικών ομάδων στα σχολεία εν μέρει στο δημογραφικό οφείλονται. Σε μία κοινωνία γερόντων αυτοί κάνουν πολλά παιδιά, νιώθουν δυνατοί και εκτός νόμου, έχουν δημιουργήσει άβατα γκέτο, ενώ έχουν το ακαταδίωκτο από τους πολιτικούς διότι διαθέτουν πολλούς ψήφους.

Πώς η κακή παιδεία επιδεινώνει το δημογραφικό

Η ποιότητα και ο προσανατολισμός του εκπαιδευτικού συστήματος διαμορφώνουν σε μεγάλο βαθμό τις αξίες, τις προτεραιότητες και τη νοοτροπία της κοινωνίας. Όταν η παιδεία αδυνατεί να προσφέρει ουσιαστική μόρφωση (βλέπετε αποτελέσματα PISA) και αποκόπτεται από τις εθνικές της ρίζες και την ελληνορθόδοξη παιδεία και παράδοση, επηρεάζει αρνητικά τη δημογραφική εξέλιξη διότι:

  • Προκαλεί την αλλαγή προτεραιοτήτων τοποθετώντας τον απόλυτο ατομικισμό πάνω από τη συλλογικότητα και την προσφορά στην πατρίδα και στη συνέχεια του Έθνους.
  • Στερεί από τους νέους τα εθνικά ιδεώδη και την αίσθηση ότι αποτελούν μέρος μιας ιστορικής και εθνικής συνέχειας και τους εκπαιδεύει να θέτουν ως απόλυτη προτεραιότητα την καλοπέραση και την καριέρα, βλέποντας την οικογένεια όχι ως ολοκλήρωση ή προσφορά στο Έθνος, αλλά ως βάρος ή περιορισμό και φρένο στην επαγγελματική ανέλιξη.
  • Μαθαίνει στα παιδιά την ύπαρξη διάφορων μορφών οικογένειας και την απόλυτη ελευθερία μέσα σε αυτές και όχι την υπομονή, τη δέσμευση και την υπευθυνότητα που απαιτεί ο έγγαμος βίος μίας παραδοσιακής ελληνικής οικογένειας.
  • Καλλιεργεί τον ανταγωνισμό και τον υπερκαταναλωτισμό όπου η προσωπική επιτυχία μετριέται αποκλειστικά με βάση τις επαγγελματικές επιτυχίες και όχι τη δημιουργία οικογένειας.
  • Δεν εφοδιάζει τους νέους με τις απαραίτητες δεξιότητες και γνώσεις που απαιτεί η σύγχρονη οικονομία, με αποτέλεσμα η έλλειψη ουσιαστικής μόρφωσης και κατάρτισης να οδηγεί σε χαμηλά αμειβόμενες ή ευκαιριακές εργασίες με φυσικό επακόλουθο την αναβολή ή ματαίωση της δημιουργίας οικογένειας

Πρέπει να κατανοήσουμε ότι η σωτηρία της παιδείας περνά μέσα από την επίλυση του δημογραφικού και το αντίστροφο. Διαφορετικά, ο φαύλος αυτός κύκλος θα συνεχίσει να καταστρέφει το μέλλον των παιδιών μας και την ίδια τη χώρα.

Η χώρα χρειάζεται «παιδιά και παιδεία». Είναι ζήτημα εθνικής επιβίωσης.

Δημήτριος Καμπισιούλης

Σύμβουλος δημογραφικού προέδρου ΝΙΚΗΣ

Καπιταλισμός σε υπερδιέγερση (speedball capitalism): η τεχνητή νοημοσύνη τροφοδοτεί τη νέα χρηματοπιστωτική έκρηξη.-Κριτική στην επικίνδυνη ασυδοσία του καπιταλισμού

0
Illustration: Brett Ryder

Ο καπιταλισμός παίρνει νέες μορφές, με μεγαλύτερη ταχύτητα, δυναμική και εμβέλεια από το παρελθόν. Η τεχνητή νοημοσύνη, η συγκέντρωση κεφαλαίων και η επέκταση της χρηματοπιστωτικής ισχύος δημιουργούν νέες παραγωγικές δυνατότητες, αλλά και συνθήκες διεύρυνσης των ανισοτήτων. Το κρίσιμο ερώτημα είναι ποιοι θα ωφεληθούν από αυτές τις αλλαγές και ποιοι θα επωμιστούν το κόστος τους.

Ο Economist, περιγράφοντας την εμφάνιση ενός «καπιταλισμού σε υπερδιέγερση», καταγράφει το μέγεθος και την ένταση αυτής της μεταβολής. Συγγραφείς διεθνούς εμβέλειας, όπως η Katharina Pistor, η Nancy Fraser, οι Daron Acemoglu και Simon Johnson και ο Thomas Piketty, προσφέρουν διαφορετικές αλλά ουσιαστικές προσεγγίσεις για τους κινδύνους της συγκέντρωσης πλούτου και εξουσίας, καθώς και για τις δυνατότητες μιας δικαιότερης κοινωνικής οργάνωσης.

Οι Ανιχνεύσεις παρακολουθούν αυτές τις εξελίξεις από την οπτική της κοινωνίας. Εξετάζουν πώς οι τεχνολογικές και οικονομικές δυνατότητες μπορούν να μετατραπούν σε καλύτερη εργασία, μεγαλύτερη ασφάλεια, ουσιαστική δημοκρατική συμμετοχή και ευρύτερη ευημερία. Το κείμενο που ακολουθεί επιχειρεί να συμβάλει σε αυτή τη συζήτηση: με ποιους θεσμούς, ποιες πολιτικές και ποια κοινωνικά αντίβαρα μπορεί η πρόοδος να υπηρετήσει το κοινό συμφέρον;

ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΤΟΥ ECONOMIST

Συμφωνίες δισεκατομμυρίων, επενδύσεις σε υπολογιστική ισχύ και νέες μορφές δανεισμού μεταμορφώνουν την αμερικανική αγορά. Πίσω από τα ρεκόρ, όμως, εμφανίζονται ερωτήματα για τις αποδόσεις και την αντοχή του συστήματος.

Η αμερικανική χρηματοπιστωτική αγορά χρηματοδοτεί μια τεχνολογική επέκταση τεράστιας κλίμακας. Εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης συγκεντρώνουν πρωτοφανή κεφάλαια, οι τεχνολογικοί όμιλοι προσφεύγουν στις αγορές χρέους και οι προμηθευτές εξοπλισμού συμμετέχουν στη χρηματοδότηση των πελατών τους. Η υπόσχεση μελλοντικών εσόδων μετατρέπεται σήμερα σε επενδύσεις για τσιπ, κέντρα δεδομένων και ενεργειακές υποδομές.

Ο Economist περιγράφει αυτή τη συγκυρία ως την αυγή του «speedball capitalism». Η μεταφορά παραπέμπει στον ισχυρό και δυνητικά θανατηφόρο συνδυασμό κοκαΐνης και ηρωίνης: μια εικόνα έντονης ευφορίας, στην οποία συνυπάρχει ο κίνδυνος. Στο απόσπασμα που δημοσιεύθηκε στις 30 Σεπτεμβρίου, το περιοδικό παραθέτει μια αλληλουχία χρηματοδοτήσεων και επιχειρηματικών συμφωνιών-ρεκόρ, από τη SpaceX και την OpenAI έως την Electronic Arts.

Πρόκειται για δημοσιογραφική περιγραφή μιας αγοράς σε υπερδιέγερση. Το ερώτημα που θέτει είναι ουσιαστικό: πόσο γρήγορα μπορεί να μεγαλώνει η χρηματοδότηση προτού οι πραγματικές αποδόσεις χρειαστεί να δικαιολογήσουν τις προσδοκίες;

Η OpenAI αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της νέας κλίμακας. Η εταιρεία ανακοίνωσε ότι έκλεισε γύρο χρηματοδότησης με 122 δισ. δολάρια δεσμευμένων κεφαλαίων, σε αποτίμηση 852 δισ. δολαρίων μετά τη χρηματοδότηση. Η διάκριση έχει σημασία: η αποτίμηση αφορά την αξία που αποδίδουν οι επενδυτές στην εταιρεία, ενώ τα δεσμευμένα κεφάλαια δεν πρέπει να ταυτίζονται αυτομάτως με χρήματα που έχουν ήδη καταβληθεί στο σύνολό τους.

Η χρηματοδότηση επεκτείνεται και στις σχέσεις μεταξύ προμηθευτών και πελατών. Σύμφωνα με το Reuters, η Broadcom έχει δεσμευθεί να δανείσει στην Anthropic έως 42 δισ. δολάρια για τη μίσθωση τσιπ. Η συμφωνία προβλέπει δυνατότητα μετατροπής του χρέους σε μετοχές, ενώ η Anthropic επισημαίνει πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων από τον διπλό ρόλο της Broadcom ως προμηθευτή και χρηματοδότη.

Η διάταξη αυτή επιταχύνει την ανάπτυξη, αλλά δημιουργεί και αλληλεξαρτήσεις. Ο προμηθευτής στηρίζει οικονομικά τον πελάτη που αγοράζει την υπολογιστική του υποδομή. Αν η ζήτηση εξελιχθεί όπως αναμένεται, ωφελούνται και οι δύο. Αν υποχωρήσει, ο ίδιος επιχειρηματικός δεσμός μπορεί να μεταφέρει την πίεση από τη μία πλευρά στην άλλη.

Παράλληλα, η χρηματοπιστωτική αγορά επιχειρεί να μετατρέψει τα ίδια τα τσιπ σε βάση νέων δανείων. Το Reuters αναφέρει ότι η πρωτοβουλία χρηματοδότησης της Nvidia, ύψους 500 δισ. δολαρίων, συναντά επιφυλάξεις για τη χρήση των επεξεργαστών ως εξασφαλίσεων. Οι χρηματοδότες ανησυχούν για την υπολειμματική τους αξία και ζητούν ισχυρότερες εγγυήσεις, όπως συμβάσεις πελατών και αξιόπιστες ροές εσόδων.

Εδώ βρίσκεται μία από τις κρίσιμες δοκιμασίες της νέας αγοράς: ο εξοπλισμός μπορεί να είναι απαραίτητος σήμερα, αλλά η τεχνολογική εξέλιξη ενδέχεται να αλλάξει γρήγορα την οικονομική αξία του. Η χρηματοδότηση πρέπει επομένως να στηρίζεται και στην ικανότητα του δανειολήπτη να παράγει έσοδα.

Υπάρχουν ήδη ενδείξεις αυστηρότερου ελέγχου. Σύμφωνα με το Reuters, ο δανεισμός που συνδέεται με την τεχνητή νοημοσύνη στην αμερικανική αγορά μοχλευμένης χρηματοδότησης έφτασε τα 88 δισ. δολάρια το 2026. Οι επενδυτές, όμως, ζητούν υψηλότερες αποδόσεις και περισσότερες αποδείξεις ότι τα επιχειρηματικά μοντέλα μπορούν να συντηρήσουν το χρέος τους. Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται περισσότερο σε υποδομές με προβλέψιμα έσοδα.

Η διόγκωση της χρηματοδότησης ξεπερνά την τεχνητή νοημοσύνη. Η Electronic Arts πέρασε σε ιδιωτική ιδιοκτησία μέσω εξαγοράς 55 δισ. δολαρίων, στην οποία συμμετείχαν το σαουδαραβικό κρατικό επενδυτικό ταμείο PIF, η Silver Lake και η Affinity Partners. Η συμφωνία περιλάμβανε περίπου 20 δισ. δολάρια χρέους, προκαλώντας ανησυχίες για την πίεση που μπορεί να ασκήσει στις μελλοντικές δαπάνες της εταιρείας.

Σε διαφορετικό πεδίο, το Vanguard S&P 500 ETF ξεπέρασε το 1 τρισ. δολάρια ενεργητικού, αποτελώντας το πρώτο διαπραγματεύσιμο αμοιβαίο κεφάλαιο που έφτασε αυτό το μέγεθος. Το ορόσημο αποτυπώνει τη συγκέντρωση αποταμιεύσεων σε επενδυτικά προϊόντα χαμηλού κόστους που ακολουθούν την αγορά.

Ωστόσο, τα εντυπωσιακά ρεκόρ δεν σημαίνουν ότι κάθε τμήμα της αγοράς επιταχύνεται. Το Reuters καταγράφει παγκόσμιες συγχωνεύσεις και εξαγορές 993 δισ. δολαρίων στο τρίτο τρίμηνο του 2026, μειωμένες κατά 41% έναντι του προηγούμενου τριμήνου. Στο εννεάμηνο, η αξία τους παρέμενε αυξημένη κατά 28%, στα 3,9 τρισ. δολάρια. Η εικόνα συνδυάζει λοιπόν ισχυρή συνολική δραστηριότητα με πρόσφατη επιβράδυνση.

Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να δημιουργήσει νέες υπηρεσίες, παραγωγικότητα και σημαντικά έσοδα. Τα διαθέσιμα στοιχεία, όμως, δεν αρκούν για να αποδείξουν ότι κάθε επένδυση θα αποδώσει ή ότι κάθε αποτίμηση δικαιολογείται. Η επόμενη δοκιμασία θα είναι η μετατροπή της υπολογιστικής ισχύος σε σταθερά κέρδη, αρκετά για να καλύψουν το κόστος των υποδομών και του δανεισμού. Εκεί θα κριθεί η αντοχή αυτής της χρηματοπιστωτικής έκρηξης.

economist.com

Καπιταλισμός σε υπερδιέγερση, κοινωνία σε εξάντληση

Πίσω από τα χρηματοπιστωτικά ρεκόρ βρίσκεται ένα πολιτικό ερώτημα: ποιος αποφασίζει για τον πλούτο που παράγουμε, ποιος τον απολαμβάνει και ποιος πληρώνει το κόστος;

Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης, φωτογραφία του 2008. Arnoldius / Wikimedia Commons · CC BY-SA 3.0

 

Ο Economist ονομάζει τη νέα συγκυρία «speedball capitalism»: καπιταλισμό σε υπερδιέγερση. Η μεταφορά παραπέμπει στον επικίνδυνο συνδυασμό κοκαΐνης και ηρωίνης. Στο απόσπασμα του άρθρου της 30ής Σεπτεμβρίου 2026, οι αγορές εμφανίζονται να απορροφούν διαδοχικές χρηματοδοτήσεις και συμφωνίες πρωτοφανούς μεγέθους, ενώ δημιουργούνται νέες αγορές γύρω από την υπολογιστική ισχύ και τις προβλέψεις. Η χρηματοπιστωτική μηχανή παρουσιάζεται τόσο ευέλικτη και ορμητική ώστε ακόμη και σοβαρές αποτυχίες δυσκολεύονται να ανακόψουν τον ρυθμό της.

Η εικόνα είναι εύστοχη ως προειδοποίηση. Χρειάζεται όμως να εξεταστεί από τη θέση εκείνων που ζουν έξω από τις αίθουσες των συναλλαγών. Μια χρηματοδότηση-ρεκόρ μετρά την ικανότητα μιας εταιρείας να προσελκύει χρήματα. Δεν μετρά την κοινωνική χρησιμότητα της δραστηριότητάς της, την ποιότητα των θέσεων εργασίας, την κατανομή των ωφελειών ή την περιβαλλοντική της επίπτωση. Μια υψηλή αποτίμηση εκφράζει προσδοκίες επενδυτών για μελλοντικές αποδόσεις. Δεν αποτελεί πιστοποιητικό συλλογικής προόδου.

Αυτή είναι η αφετηρία μιας κοινωνικής κριτικής: να αποσυνδέσουμε την οικονομική ισχύ από το τεκμήριο ότι υπηρετεί αναγκαστικά το κοινό συμφέρον. Και να θέσουμε ένα ερώτημα που οι πίνακες των χρηματιστηρίων δεν μπορούν να απαντήσουν: σε ποια κοινωνία οδηγεί αυτή η επέκταση;

Το ιδιωτικό κέρδος χρειάζεται δημόσια δικαιολόγηση

Στο The Code of Capital, η Katharina Pistor δείχνει ότι το κεφάλαιο συγκροτείται μέσα από το δίκαιο. Συμβάσεις, εταιρικές μορφές, δικαιώματα ιδιοκτησίας, εξασφαλίσεις και κανόνες πτώχευσης προσδίδουν σε περιουσιακά στοιχεία ιδιαίτερη προστασία και δυνατότητα συσσώρευσης. Η κρατική εξουσία επιβάλλει αυτά τα δικαιώματα. [1]

Αυτό αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να μιλάμε για τον «ασύδοτο» καπιταλισμό. Η ασυδοσία μπορεί να λειτουργεί απολύτως νόμιμα. Μπορεί να βρίσκεται σε έναν κανόνα που προστατεύει αποτελεσματικά ορισμένους πιστωτές, σε ένα προνόμιο που θωρακίζει την περιουσία, σε μια εξαίρεση ή σε μια δυνατότητα επιλογής της ευνοϊκότερης δικαιοδοσίας. Η οικονομική εξουσία συχνά ασκείται μέσω προσεκτικά οργανωμένων δικαιωμάτων.

Επομένως, το ερώτημα δεν εξαντλείται στο αν μια συναλλαγή συμμορφώνεται με τον νόμο. Πρέπει να εξετάζουμε ποια συμφέροντα προστατεύει ο ίδιος ο νόμος και ποια αφήνει εκτεθειμένα. Πόσο ισχυρή είναι η προστασία της προσδοκίας του μετόχου για κέρδος, σε σύγκριση με την προσδοκία του εργαζομένου για εισόδημα και αξιοπρεπή ζωή;

Στο τελευταίο κεφάλαιό της, η Pistor ζητά να αντιμετωπίζονται με δυσπιστία τα αιτήματα για νέα προνόμια και να φέρουν οι διεκδικητές τους το βάρος της απόδειξης ότι το ιδιωτικό όφελος θα μεταφραστεί σε κοινωνική ευημερία. Πρόκειται για μια χρήσιμη αντιστροφή: η κοινωνία δικαιούται εξηγήσεις από εκείνους που χρησιμοποιούν τη δημόσια ισχύ για να προστατεύσουν και να επεκτείνουν τον πλούτο τους.

Η πρόοδος έχει ιδιοκτήτες — αλλά μπορεί να έχει περισσότερους δικαιούχους

Οι Daron Acemoglu και Simon Johnson, στο Power and Progress, αμφισβητούν την ιδέα ότι καλύτερη τεχνολογία σημαίνει αυτομάτως καλύτερη ζωή για όλους. Η ιστορική τους ανάλυση δείχνει ότι η αύξηση της παραγωγικής δυνατότητας μπορεί να συνυπάρχει με εκμετάλλευση και κοινωνική υποβάθμιση. Η ευρύτερη ευημερία απαιτεί αλλαγές στην κατεύθυνση της τεχνολογίας και στην κατανομή της ισχύος. [2]

Η εφαρμογή αυτής της σκέψης στη σημερινή τεχνητή νοημοσύνη είναι άμεση. Μια επιχείρηση μπορεί να χρησιμοποιήσει την τεχνολογία για να ενισχύσει τις γνώσεις και την αυτονομία των εργαζομένων. Μπορεί επίσης να την χρησιμοποιήσει για εντατικότερη επιτήρηση, τυποποίηση της εργασίας και μείωση προσωπικού. Η τεχνική δυνατότητα αφήνει χώρο για επιλογές. Οι στόχοι των επενδυτών, τα κίνητρα των επιχειρήσεων και η δύναμη των εργαζομένων επηρεάζουν το ποια επιλογή επικρατεί.

Όταν ο χρηματοπιστωτικός ενθουσιασμός επιβραβεύει κυρίως την υπόσχεση γρήγορης απόδοσης, δημιουργείται πίεση να αναζητηθεί το εύκολα μετρήσιμο όφελος: μικρότερο μισθολογικό κόστος, περισσότεροι πελάτες, μεγαλύτερος έλεγχος δεδομένων. Η κοινωνική αξία μιας εφαρμογής —η καλύτερη περίθαλψη, η ασφαλέστερη εργασία, η πρόσβαση στη γνώση— χρειάζεται θεσμούς που να την καθιστούν πραγματικό κριτήριο επένδυσης.

Οι Acemoglu και Johnson προτείνουν ισχυρότερα κοινωνικά αντίβαρα και πολιτικές ανακατεύθυνσης της τεχνολογίας. Οι εργαζόμενοι πρέπει να έχουν λόγο στην εισαγωγή νέων συστημάτων. Η δημόσια χρηματοδότηση πρέπει να ενισχύει κοινωνικά ωφέλιμη καινοτομία. Η φορολογία δεν πρέπει να ευνοεί συστηματικά την αντικατάσταση της εργασίας έναντι της επένδυσης στους ανθρώπους.

Η οικονομία καταναλώνει όσα δεν πληρώνει

Η Nancy Fraser, στο Cannibal Capitalism, διευρύνει την κριτική πέρα από την επιχείρηση. Η οικονομική παραγωγή στηρίζεται σε οικογένειες, κοινότητες, φροντίδα, δημόσιους θεσμούς και φυσικά οικοσυστήματα. Πολλά από αυτά δεν εμφανίζονται στους εταιρικούς ισολογισμούς, παρότι αποτελούν προϋποθέσεις των κερδών. Η συσσώρευση μπορεί να τα αποδυναμώνει, εξαντλώντας τις ίδιες τις βάσεις της. [3]

Ένας εργαζόμενος χρειάζεται να έχει μεγαλώσει, μορφωθεί, τραφεί και φροντιστεί. Χρειάζεται χρόνο ανάπαυσης και ανθρώπους που θα τον στηρίξουν σε μια ασθένεια. Όταν η οικονομική οργάνωση αυξάνει την επισφάλεια ή μεταφέρει περισσότερη φροντίδα στα νοικοκυριά, το κόστος δεν εξαφανίζεται. Μεταφέρεται σε άλλους ανθρώπους, συχνά σε γυναίκες, σε εξαντλημένους συγγενείς ή σε υποχρηματοδοτούμενες υπηρεσίες.

Αντίστοιχα, μια ψηφιακή υποδομή χρειάζεται ενέργεια, υλικά, γη και, ανάλογα με τον σχεδιασμό της, νερό για ψύξη. Η κοινωνική αξιολόγηση της επέκτασής της πρέπει να υπολογίζει τη χρήση αυτών των πόρων και τις τοπικές επιπτώσεις. Δεν αρκεί το ότι ένας επενδυτής αναμένει κέρδος. Πρέπει να εξετάζεται αν η δραστηριότητα αναπληρώνει όσα καταναλώνει και αν οι κοινότητες συμμετέχουν στις αποφάσεις που τις επηρεάζουν.

Έτσι μπορούμε να καταλάβουμε πώς μια οικονομία εμφανίζει εντυπωσιακά ρεκόρ ενώ η καθημερινή ζωή παραμένει δύσκολη. Το ιδιωτικό οικονομικό αποτέλεσμα μπορεί να βελτιώνεται επειδή ένα μέρος του πραγματικού κόστους έχει μεταφερθεί έξω από τον ισολογισμό.

Διακομιστές του Wikimedia Foundation, 2015. Ενδεικτική φωτογραφία ψηφιακής υποδομής. Victor Grigas / Wikimedia Foundation · CC BY-SA 3.0

Τα χάσματα είναι και χάσματα ελευθερίας

Ο Thomas Piketty, στο Capital and Ideology, αντιμετωπίζει τις ανισότητες ως ιστορικά και πολιτικά οργανωμένες σχέσεις. Κάθε κοινωνία αναπτύσσει αφηγήματα που δικαιολογούν την κατανομή της περιουσίας και της ισχύος. Η αξιοκρατία και η επιχειρηματική επιτυχία μπορούν να λειτουργήσουν ως τέτοια αφηγήματα, ακόμη και όταν οι αφετηρίες είναι βαθιά άνισες. [4]

Η κριτική αυτή δεν απαιτεί να αρνηθούμε το ταλέντο, την προσπάθεια ή τη δημιουργικότητα. Απαιτεί να αναγνωρίσουμε ότι οι αποδόσεις τους εξαρτώνται επίσης από κληρονομιές, εκπαίδευση, δημόσια γνώση, θεσμούς και διαπραγματευτική δύναμη. Το μέγεθος μιας περιουσίας δεν μετρά με ακρίβεια την προσωπική συμβολή του κατόχου της στην κοινωνία.

Το πρώτο χάσμα αφορά την ιδιοκτησία. Όσοι κατέχουν περιουσιακά στοιχεία συμμετέχουν στην άνοδο της αξίας τους. Όσοι στηρίζονται κυρίως στην εργασία τους πρέπει να διαπραγματευτούν μερίδιο από αυτή την άνοδο. Όταν η διαπραγματευτική τους θέση αποδυναμώνεται, η αύξηση του συνολικού πλούτου μπορεί να συνοδεύεται από μεγαλύτερη απόσταση μεταξύ των δύο ομάδων.

Το δεύτερο χάσμα αφορά την πραγματική ελευθερία. Η περιουσία δίνει χρόνο, ασφάλεια και δυνατότητα άρνησης. Ο άνθρωπος που φοβάται ότι δεν θα πληρώσει το ενοίκιο έχει μικρότερο περιθώριο να απορρίψει μια κακοπληρωμένη δουλειά ή να καταγγείλει καταχρηστικές συνθήκες. Η άνιση κατανομή πλούτου διαμορφώνει άνισες δυνατότητες ζωής.

Το τρίτο χάσμα αφορά τις γενιές. Η συσσώρευση που μεταβιβάζεται δημιουργεί πολύ διαφορετικές αφετηρίες. Μια κοινωνία που ζητά από όλους να ανταγωνιστούν, ενώ κάποιοι έχουν πρόσβαση σε κεφάλαιο και άλλοι σε χρέος, δυσκολεύεται να διατηρήσει πειστική την υπόσχεση ίσων ευκαιριών.

Όταν η οικονομική ισχύς περιορίζει τη δημοκρατία

Η συγκέντρωση περιουσίας μπορεί να συγκεντρώνει και δυνατότητες επιρροής: πρόσβαση σε κέντρα αποφάσεων, χρηματοδότηση πολιτικής επικοινωνίας, έλεγχο επιχειρήσεων που διαμορφώνουν τη δημόσια συζήτηση. Η έκταση αυτής της επιρροής εξαρτάται από τους κανόνες κάθε χώρας. Ο κίνδυνος, όμως, είναι σαφής: η τυπική ισότητα της ψήφου μπορεί να συνυπάρχει με πολύ άνιση δυνατότητα καθορισμού της πολιτικής ατζέντας.

Η Fraser συνδέει την κρίση της δημοκρατίας με την ευρύτερη κοινωνική οργάνωση. Μια δημόσια εξουσία που καλείται να εγγυάται τις προϋποθέσεις της συσσώρευσης, αλλά δυσκολεύεται να υπηρετήσει τις κοινωνικές ανάγκες, κινδυνεύει να χάσει τη νομιμοποίησή της.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η ανισότητα οδηγεί μηχανικά στον αυταρχισμό. Μεσολαβούν πολιτικές οργανώσεις, θεσμοί, ιστορικές εμπειρίες και συγκεκριμένες επιλογές. Ωστόσο, όταν μεγάλα τμήματα της κοινωνίας αισθάνονται ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται χωρίς αυτά, δημιουργούνται ευνοϊκές συνθήκες για δυσπιστία, αποχή, πόλωση και αναζήτηση αποδιοπομπαίων τράγων.

Ο Piketty εξετάζει πώς οι πολιτικές συγκρούσεις μπορούν να απομακρύνονται από την αναδιανομή και να οργανώνονται γύρω από αποκλεισμούς και ταυτότητες. Η κοινωνική ανασφάλεια μπορεί έτσι να στραφεί εναντίον άλλων επισφαλών ανθρώπων αντί να μετατραπεί σε διεκδίκηση δικαιωμάτων. Η δημοκρατική απάντηση χρειάζεται υλική βάση: ασφάλεια, συμμετοχή και αίσθηση κοινής προοπτικής.

Ποιος θα αναλάβει τον κίνδυνο;

Η πιστωτική επέκταση επιτρέπει να πραγματοποιούνται σήμερα επενδύσεις που στηρίζονται σε προσδοκίες μελλοντικών εσόδων. Αυτό μπορεί να χρηματοδοτεί χρήσιμη παραγωγή. Μπορεί επίσης να δημιουργεί εύθραυστες αλληλεξαρτήσεις όταν πολλά σχέδια στηρίζονται στην ίδια αισιόδοξη πρόβλεψη.

Η κοινωνική κριτική πρέπει να αποφεύγει την εύκολη προφητεία ότι κάθε τεχνολογική έκρηξη θα καταρρεύσει. Χρειάζεται όμως να ρωτά ποιοι θα χάσουν αν οι προσδοκίες δεν επαληθευτούν. Ποιος έχει εξασφαλίσεις; Ποιος μπορεί να αποχωρήσει; Ποιος κινδυνεύει να χάσει δουλειά, αποταμιεύσεις ή δημόσιες υπηρεσίες;

Η Pistor δείχνει ότι οι νομικές προτεραιότητες έχουν καθοριστική σημασία σε τέτοιες στιγμές. Μια κρατική παρέμβαση μπορεί να είναι αναγκαία για την προστασία της κοινωνίας. Ακριβώς γι’ αυτό πρέπει να συνοδεύεται από όρους, λογοδοσία και δίκαιη κατανομή των ζημιών. Η προστασία της χρηματοπιστωτικής λειτουργίας δεν μπορεί να συνεπάγεται άνευ όρων προστασία εκείνων που ανέλαβαν και αποκόμισαν ιδιωτικά τα οφέλη του κινδύνου.

Η κοινωνική διέξοδος απαιτεί μεταφορά δύναμης

Οι τέσσερις συγγραφείς δεν προτείνουν ένα ενιαίο πρόγραμμα. Οι Acemoglu και Johnson δίνουν έμφαση στην ανακατεύθυνση της τεχνολογίας και στα κοινωνικά αντίβαρα. Η Pistor εξετάζει την αναθεώρηση των νομικών προνομίων. Ο Piketty προτείνει συμμετοχικό σοσιαλισμό, με διαμοιρασμό εξουσίας στις επιχειρήσεις και ευρύτερη κυκλοφορία της περιουσίας. Η Fraser ζητά βαθύτερο μετασχηματισμό της σχέσης παραγωγής, φροντίδας, φύσης και δημοκρατίας.

Από αυτή τη συζήτηση προκύπτουν συγκεκριμένες κατευθύνσεις. Πρώτον, συλλογικές διαπραγματεύσεις και συμμετοχή εργαζομένων στις αποφάσεις για την τεχνολογία και την οργάνωση της εργασίας. Τα οφέλη της παραγωγικότητας πρέπει να μπορούν να μεταφράζονται σε καλύτερους μισθούς, ασφάλεια και περισσότερο ελεύθερο χρόνο.

Δεύτερον, φορολογική δικαιοσύνη και περιορισμός της υπερσυγκέντρωσης περιουσίας. Ο Piketty συνδυάζει προοδευτική φορολόγηση περιουσίας, κληρονομιάς και εισοδήματος με μια καθολική κεφαλαιακή ενίσχυση για νέους ενηλίκους. Η πρόταση αφορά τη δυνατότητα περισσότερων ανθρώπων να αποκτήσουν περιουσία και ουσιαστική ανεξαρτησία. Η εφαρμογή της απαιτεί αξιόπιστη αποτίμηση, διαφάνεια, διοικητική ικανότητα και αντιμετώπιση της φοροαποφυγής.

Τρίτον, έλεγχος συγκέντρωσης και αναθεώρηση προνομίων που επιτρέπουν στο κεφάλαιο να αποφεύγει κοινωνικές υποχρεώσεις. Η Pistor προτείνει, μεταξύ άλλων, περιορισμό της ευχέρειας επιλογής του ευνοϊκότερου νομικού καθεστώτος. Οι κοινωνίες χρειάζονται δυνατότητα να εφαρμόζουν αποτελεσματικά τους κανόνες τους, με διεθνή συνεργασία όπου απαιτείται.

Τέταρτον, δημόσια χρηματοδότηση της καινοτομίας με κοινωνικούς όρους: αξιοπρεπή εργασία, πρόσβαση στα αποτελέσματα, περιβαλλοντικές υποχρεώσεις και διαφανή αξιολόγηση. Όταν το δημόσιο αναλαμβάνει σημαντικό κίνδυνο, δικαιούται αντίστοιχη συμμετοχή στα οφέλη, μέσα από κατάλληλα σχεδιασμένους μηχανισμούς.

Πέμπτον, ισχυρές καθολικές υπηρεσίες υγείας, παιδείας, στέγασης και φροντίδας. Με την οπτική της Fraser, αυτές αποτελούν ουσιώδη κοινωνική υποδομή. Μειώνουν την εξάρτηση της αξιοπρεπούς ζωής από την αγοραστική δύναμη και στηρίζουν την καθημερινή αναπαραγωγή της κοινωνίας.

Τέλος, οι επενδυτικές προτεραιότητες πρέπει να γίνονται αντικείμενο δημοκρατικής συζήτησης. Οικολογικά όρια, βασικές ανάγκες και κοινωνική χρησιμότητα οφείλουν να συνυπολογίζονται όταν αποφασίζουμε ποιες δραστηριότητες θα στηριχθούν. Η Fraser επιμένει ότι ακόμη και το τι είδους ανάπτυξη επιθυμούμε πρέπει να αποτελεί συλλογική επιλογή.

Αυτές οι κατευθύνσεις χρειάζονται κοστολόγηση, πειραματισμό και θεσμικές εγγυήσεις. Η δημόσια εξουσία μπορεί επίσης να γίνει αναποτελεσματική ή καταχρηστική. Γι’ αυτό η κοινωνική εναλλακτική απαιτεί διαφάνεια, πλουραλισμό, ανεξάρτητο έλεγχο και πραγματική συμμετοχή. Ο δημοκρατικός έλεγχος πρέπει να περιορίζει τόσο την ιδιωτική όσο και την κρατική αυθαιρεσία.

Η προειδοποίηση του Economist αξίζει να ληφθεί σοβαρά. Η υπερδιέγερση του χρηματοπιστωτικού συστήματος αφορά και την κοινωνία που στηρίζει τη λειτουργία του. Το κριτήριο της προόδου πρέπει να είναι αν οι άνθρωποι αποκτούν μεγαλύτερη ασφάλεια, χρόνο, ελευθερία και δυνατότητα να αποφασίζουν για τη ζωή τους.

Μια οικονομία που αυξάνει αδιάκοπα τη δύναμη των ιδιοκτητών της, ενώ αποδυναμώνει αυτές τις δυνατότητες για τους υπόλοιπους, χρειάζεται πολιτική αλλαγή. Και η αλλαγή αρχίζει όταν η κοινωνία διεκδικεί λόγο στον σχεδιασμό του μέλλοντός της, προτού κληθεί απλώς να πληρώσει τον λογαριασμό.

Πηγές και σημείωση τεκμηρίωσης

Το κείμενο αποτελεί πρωτότυπο κριτικό σχόλιο. Οι εφαρμογές των θεωρητικών επιχειρημάτων στη σημερινή χρηματοπιστωτική και τεχνολογική συγκυρία αποτελούν σύνθεση του παρόντος κειμένου και δεν αποδίδονται ως δηλώσεις των συγγραφέων. Ως αφετηρία χρησιμοποιείται το απόσπασμα του Economist που δόθηκε, όχι το πλήρες άρθρο. Δεν υιοθετείται ως αυτοτελώς επαληθευμένο το σύνολο των επιμέρους αναφορών του σε συναλλαγές-ρεκόρ.

Economist, «The era of speedball capitalism has dawned», 30 Σεπτεμβρίου 2026, διαθέσιμο απόσπασμα: https://www.economist.com/business/2026/09/30/the-era-of-speedball-capitalism-has-dawned

[1] Katharina Pistor, The Code of Capital: How the Law Creates Wealth and Inequality, Princeton University Press, 2019. Ιδίως πρόλογος, κεφ. 1 «Empire of Law» και κεφ. 9 «Capital Rules by Law», σ. 205–234.

[2] Daron Acemoglu και Simon Johnson, Power and Progress: Our Thousand-Year Struggle Over Technology and Prosperity, PublicAffairs, 2023. Ιδίως πρόλογος και κεφ. 11 για την ανακατεύθυνση της τεχνολογίας. Το παρεχόμενο αντίγραφο έχει ισπανικό κείμενο (Poder y Progreso)· για τον λόγο αυτό δεν χρησιμοποιούνται αυτούσια παραθέματα ούτε αριθμοί σελίδων της αγγλικής έκδοσης.

[3] Nancy Fraser, Cannibal Capitalism: How Our System Is Devouring Democracy, Care, and the Planet—and What We Can Do About It, Verso, 2022. Ιδίως πρόλογος και κεφ. 3 για τη φροντίδα, κεφ. 5 για τη δημοκρατία και κεφ. 6 για τον σοσιαλισμό του 21ου αιώνα, σ. 53–74, 115–140 και 141–158 αντίστοιχα.

[4] Thomas Piketty, Capital and Ideology, μετάφραση Arthur Goldhammer, Belknap Press / Harvard University Press, 2020. Ιδίως εισαγωγή, κεφ. 15–16 για τις πολιτικές διαιρέσεις και κεφ. 17 «Elements for a Participatory Socialism for the Twenty-First Century», σ. 966–1034.

Γ. Μαγκριώτης: Τι ρόλο, μπορεί να έχει μια ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, στις εκλογές;

0

του Γιάννη Μαγκριώτη, πρώην Υπουργού

Τα εθνικά θέματα και η εξωτερική πολιτική, ήταν πάντα ψηλά στην προεκλογική ατζέντα των κομμάτων και σε πολλές εκλογές διαμόρφωσαν και το τελικό αποτέλεσμα. Μια ανασκόπηση των ελληνοτουρκικών σχέσεων, από το 1974 μέχρι σήμερα, θα μας δείξει πως επηρέασαν το προεκλογικό περιβάλλον και το αποτέλεσμα των εθνικών εκλογών. Μπορεί να είναι και χρήσιμη, για να κατανοήσουμε τις επιλογές της σημερινής κυβέρνησης και των κομμάτων, μέχρι τις εκλογές.

Οι δημοσκοπήσεις, μετά την ΔΕΘ, έδειξαν ότι, οι εξαγγελίες του Πρωθυπουργού, δεν του προσέφεραν την ανάσα που ήθελε.
Οι επιδόσεις της κυβέρνησης, στα θεσμικά, οικονομικά και κοινωνικά πεδία, αλλά και οι νέες προτάσεις της, δεν μπορούν να την βοηθήσουν να ανακάμψει, πολύ περισσότερο να πετύχει τον βασικό εκλογικό της στόχο, την αυτοδυναμία.

Η εξωτερική πολιτική, η ελληνική προεδρία της ΕΕ και τα ελληνοτουρκικά μπορούν;

Πέραν, του ότι, η κυβέρνηση έχει τον καλύτερο δείκτη αποδοχής, σε αυτά τα πεδία,  τα οποία επηρεάζουν και την ψυχολογία των πολιτών, που θέλουν «σταθερότητα και αποφυγή περιπετειών», είναι πολύ πιθανόν να γίνουν βασικά διακυβεύματα των εκλογών.
Ο Πρωθυπουργός, τους αυτοτοποθετούμενους ως Κεντροδεξιούς τους έχει, συντηρεί την επιρροή του σε μεγάλο μέρος των  Κεντρώων, οι Κεντροαριστεροί θα σκοτωθούν μεταξύ τους, τους Δεξιούς θέλει να μαζέψει, από την επιρροή του Αντώνη Σαμαρά, και όχι μόνο.

Οι πρόωρες εκλογές, πάντα γίνονταν, με το άρθρο 41 παράγραφος 2 του Συντάγματος, δηλαδή με επίκληση Εθνικού θέματος εξαιρετικής σημασίας, υπαρκτού ή όχι, κυρίως αφορούσε τις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Εκλογές αρχές Μαΐου, με επίκληση εθνικού θέματος, για να γίνουν οι δεύτερες στα μέσα Ιουνίου, λίγες ημέρες πριν αρχίσει η Ελληνική Προεδρία της ΕΕ, θα είναι από τα βασικά προεκλογικά χαρτιά της κυβέρνησης, είναι μια καλή ημερομηνία για τον Πρωθυπουργό.  Ήδη, ο πρωθυπουργός, έχει αρχίσει να το θέτει στις ομιλίες του και, στον τελευταίο ανασχηματισμό όρισε και αρμόδιο υφυπουργό για την προετοιμασία της ελληνικής Προεδρίας.

Από σήμερα και μέχρι τις εκλογές, την Άνοιξη του 2027, ποιος θα ανεβάσει την ένταση μεταξύ Ελλάδας και Τουρκία, και πως;
Το νομοσχέδιο για την «Γαλάζια Πατρίδα», πολύ πιθανόν να ψηφιστεί από την Τουρκική βουλή τον Οκτώβριο. Για το καλώδιο ηλεκτρικής σύνδεσης Κύπρου-Κρήτης, η κυβέρνηση δεν έχει δώσει χρονοδιάγραμμα για την έναρξη των ερευνών στο βυθό, εκεί που σταμάτησαν στην Κάσο, τον Ιούλιο του 2024. Μήπως, μια απόπειρα στις αρχές του 2027, είναι πιθανή;

«Γαλάζια πατρίδα», «Καλώδιο», μαζί με την επερχόμενη ελληνική Προεδρία της ΕΕ, είναι τρία θέματα, που μπορούν και ένταση να δημιουργήσουν και τις εκλογές να επηρεάσουν.

Μέχρι, που μπορεί να φθάσει η κυβέρνηση και, πως θα αντιδράσει ο Ερντογάν, ειδικά μετά τις δηλώσεις του στην Νέα Υόρκη;  Όπου, από την μια πλευρά προειδοποιούσε και πάλι, ότι: «Χωρίς την συμμετοχή της Τουρκίας ή χωρίς την άδειά της, καμιά σημαντική ενεργειακή υποδομή δεν μπορεί να υλοποιηθεί στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο» και, από την άλλη μιλούσε για την δυνατότητα να λυθούν με βάση το Διεθνές Δίκαιο τα διμερή προβλήματα, καλώντας όμως ταυτόχρονα την ελληνική κυβέρνηση: «Να μην χρησιμοποιήσει τις διμερείς σχέσεις, ως προεκλογικό εργαλείο».

 

Συρία – Χεζμπολάχ: Μυστικές συνομιλίες στην Τουρκία

0

Η Άγκυρα έφερε τις δύο πλευρές στο τραπέζιΕκπρόσωποι της νέας συριακής κυβέρνησης και της Χεζμπολάχ πραγματοποίησαν μυστικές συνομιλίες στην Τουρκία τον Σεπτέμβριο, σε μια προσπάθεια να περιοριστούν οι εντάσεις μεταξύ των δύο πλευρών. Πρόκειται, σύμφωνα με έξι πηγές που μίλησαν στο Reuters, για την πρώτη γνωστή απευθείας συνάντησή τους.

Στις συνομιλίες συμμετείχαν εκπρόσωποι της Χεζμπολάχ, καθώς και στελέχη των συριακών υπηρεσιών πληροφοριών και του υπουργείου Εξωτερικών. Η συνάντηση έγινε έπειτα από πρωτοβουλία των τουρκικών υπηρεσιών ασφαλείας και πληροφοριών, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.

Τι συζήτησαν

Οι επαφές πραγματοποιήθηκαν σε μια περίοδο έντασης, καθώς η νέα κυβέρνηση της Δαμασκού έχει κατηγορήσει τη Χεζμπολάχ για μεταφορά όπλων μέσω της Συρίας. Η οργάνωση, από την πλευρά της, είχε στηρίξει επί χρόνια το καθεστώς του Μπασάρ αλ Άσαντ στον εμφύλιο πόλεμο.

Σύμφωνα με Σύρο αξιωματούχο, οι δύο πλευρές συμφώνησαν ότι δεν θεωρούν η μία την άλλη εχθρική. Η Δαμασκός φέρεται επίσης να διαβεβαίωσε τη Χεζμπολάχ ότι δεν σκοπεύει να επέμβει στρατιωτικά στον Λίβανο για να την αφοπλίσει.

Οι Σύροι ζήτησαν από τη Χεζμπολάχ να συμβάλει στον τερματισμό της διασυνοριακής διακίνησης όπλων και στην εξάρθρωση υπολειπόμενων πυρήνων της στη Συρία, ιδιαίτερα στα νότια. Η οργάνωση, σύμφωνα με τις πηγές, δεν έδωσε άμεση απάντηση στα συγκεκριμένα αιτήματα, αλλά δεσμεύτηκε να μην παρεμβαίνει στις εσωτερικές υποθέσεις της Συρίας.

Παρά την πρόοδο που καταγράφηκε σε ζητήματα ασφαλείας, δεν επιτεύχθηκε τελική συμφωνία και δεν υπήρχε σχεδιασμός για δημόσια ανακοίνωση της συνάντησης.

Ο ρόλος της Τουρκίας και η απουσία του Ιράν

Τρεις από τις πηγές του Reuters ανέφεραν ότι η Τουρκία πίεσε για την πραγματοποίηση της συνάντησης, επιδιώκοντας να διαδραματίσει άμεσο ρόλο στις προσπάθειες σταθεροποίησης της Συρίας.

Το Ιράν, βασικός υποστηρικτής της Χεζμπολάχ, γνώριζε για τη συμμετοχή της οργάνωσης στις συνομιλίες, όμως δεν πήρε μέρος. Σύμφωνα με λιβανέζικη πηγή, η Τεχεράνη ήταν δυσαρεστημένη από την απουσία της, ενώ η συριακή πλευρά δεν είχε δεχθεί προς το παρόν την προοπτική άμεσων σχέσεων με το Ιράν.

Οι επαφές μεταξύ Δαμασκού και Χεζμπολάχ μέσω Τουρκίας φέρεται να είχαν ξεκινήσει περίπου δύο μήνες πριν από τη συνάντηση του Σεπτεμβρίου. Το Reuters δεν μπόρεσε να επιβεβαιώσει πού ακριβώς έγινε η συνάντηση, πόσο διήρκεσε ή αν πραγματοποιήθηκαν και άλλες επαφές.

https://www.pronews.gr/kosmos/diethnis-politiki/syria-xezmpolax-mystikes-synomilies-stin-tourkia/

Αποκαλύπτοντας την ιστορία του νερού στον Άρη

0

Στο ενημερωτικό δελτίο αυτής της εβδομάδας, ανακαλύψτε τι αποκαλύπτει μια νέα μελέτη για τον κρατήρα Jezero του Άρη και την αινιγματική «Περιφερειακή Ενότητα» (Margin Unit) του· μάθετε τι παρατήρησε το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble της NASA κατά την 200.000ή περιφορά του γύρω από τη Γη· και γνωρίστε τα τέσσερα μέλη του πληρώματος της αποστολής SpaceX Crew‑14 της NASA, που προετοιμάζονται να ταξιδέψουν στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό για μια επιστημονική αποστολή μεγάλης διάρκειας. Επιπλέον, διαβάστε περισσότερες ειδήσεις που ίσως σας διέφυγαν.

ΑΠΟΣΤΟΛΕΣ

Όταν το ρόβερ Perseverance της NASA έφτασε στο εσωτερικό χείλος του κρατήρα Jezero στον Άρη, τον Σεπτέμβριο του 2023, οι επιστήμονες της αποστολής εξεπλάγησαν από όσα βρήκαν. Η γεωλογική περιοχή που ονομάζεται «Περιφερειακή Ενότητα» εκτείνεται κατά μήκος της όχθης μιας αρχαίας αρειανής λίμνης. Έτσι, περίμεναν να βρουν ιζηματογενή πετρώματα, τα οποία θα είχαν σχηματιστεί καθώς στρώματα άμμου συσσωρεύονταν το ένα πάνω στο άλλο επί χιλιετίες.

Αντί γι’ αυτό, η ομάδα του ρόβερ βρήκε πυριγενή πετρώματα, τα οποία μπορούν να σχηματιστούν είτε βαθιά στο υπέδαφος από μάγμα είτε στην επιφάνεια μέσω ηφαιστειακής δραστηριότητας. Τα πυριγενή πετρώματα αποτελούν εξαιρετικά αρχεία του παρελθόντος, κυρίως επειδή οι κρύσταλλοι των ορυκτών που περιέχουν διατηρούν πληροφορίες για την ακριβή χρονική στιγμή του σχηματισμού τους. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, διατήρησαν ένα εκπληκτικά σύνθετο αρχείο της δραστηριότητας του νερού στον πρώιμο Άρη. Μάλιστα, αυτά τα πετρώματα έδειξαν ότι είχαν αλληλεπιδράσει με νερό σε τουλάχιστον τρεις διαφορετικές περιπτώσεις, με κάθε επαφή να μεταβάλλει περαιτέρω τη χημική τους σύσταση και την εμφάνισή τους.

ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΑΡΗ

Ανακάλυψη της NASA αποκαλύπτει σύνθετα συστήματα νερού στον πρώιμο Άρη

Εργαστήριο Αεριώθησης (Jet Propulsion Laboratory — JPL)
21 Σεπτεμβρίου 2026

Περιεχόμενα

  • Αργή ψύξη στο υπέδαφος
  • Πολλαπλά επεισόδια
  • Περισσότερα για το Perseverance

Το ρόβερ Perseverance κατέγραψε τα δεδομένα που χρησιμοποιήθηκαν για αυτό το πανόραμα της «Περιφερειακής Ενότητας» (Margin Unit), μιας γεωλογικής περιοχής που εκτείνεται κατά μήκος της εσωτερικής πλευράς του χείλους του κρατήρα Jezero, από τις 8 έως τις 16 Οκτωβρίου 2023.

NASA/JPL-Caltech/MSSS

Όταν το ρόβερ Perseverance της NASA έφτασε στο εσωτερικό χείλος του κρατήρα Jezero στον Άρη, τον Σεπτέμβριο του 2023, οι επιστήμονες της αποστολής εξεπλάγησαν από όσα βρήκαν. Η γεωλογική περιοχή που ονομάζεται «Περιφερειακή Ενότητα» εκτείνεται κατά μήκος της όχθης μιας αρχαίας αρειανής λίμνης. Γι’ αυτό περίμεναν να βρουν ιζηματογενή πετρώματα, τα οποία θα είχαν σχηματιστεί καθώς στρώματα άμμου συσσωρεύονταν το ένα πάνω στο άλλο επί χιλιετίες. Στη Γη, τα ιζηματογενή πετρώματα που αποτελούνται από άργιλο και ιλύ διατηρούν καλά ίχνη παλαιότερης μικροβιακής ζωής. Το ενδιαφέρον των επιστημόνων είχαν κινήσει ιδιαίτερα οι ισχυρές ενδείξεις παρουσίας ανθρακικών ορυκτών που είχαν εντοπίσει διαστημικά σκάφη σε τροχιά γύρω από τον Άρη. Στη Γη, τα ανθρακικά ορυκτά σχηματίζονται συχνά σε ρηχά θαλάσσια και λιμναία περιβάλλοντα που μπορούν να υποστηρίξουν ζωή.

Αντί γι’ αυτό, η ομάδα του ρόβερ βρήκε πυριγενή πετρώματα, τα οποία μπορούν να σχηματιστούν είτε βαθιά στο υπέδαφος από μάγμα είτε στην επιφάνεια μέσω ηφαιστειακής δραστηριότητας. Τα πυριγενή πετρώματα αποτελούν εξαιρετικά αρχεία του παρελθόντος, κυρίως επειδή οι κρύσταλλοι των ορυκτών τους διατηρούν πληροφορίες για την ακριβή χρονική στιγμή του σχηματισμού τους. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, διατήρησαν ένα εκπληκτικά σύνθετο αρχείο της δραστηριότητας του νερού στον πρώιμο Άρη. Μάλιστα, αυτά τα πετρώματα έδειξαν ότι είχαν αλληλεπιδράσει με νερό σε τουλάχιστον τρεις διαφορετικές περιπτώσεις, με κάθε επαφή να μεταβάλλει περαιτέρω τη χημική τους σύσταση και την εμφάνισή τους. Τα ευρήματα δημοσιεύτηκαν τη Δευτέρα στο επιστημονικό περιοδικό Communications Earth & Environment.

Το όργανο στο οποίο βασίστηκαν αυτά τα ευρήματα είναι το SuperCam. Βρίσκεται στον ιστό του ρόβερ και προσδιορίζει την ορυκτολογική σύσταση των γεωλογικών σχηματισμών με βάση το φως που ανακλούν. Όταν η επιστημονική ομάδα εντοπίζει ένα ενδιαφέρον πέτρωμα, μπορεί να δώσει εντολή στο SuperCam να το στοχεύσει με το λέιζέρ του από απόσταση έως και 6,5 μέτρων. Το φάσμα του πλάσματος που παράγεται αποκαλύπτει τη χημική σύσταση του στόχου. Με αυτόν τον τρόπο, το Perseverance έχει αναλύσει περισσότερα από 185 σημεία του συμπαγούς πετρώματος σε ολόκληρη την ενότητα.

«Πριν φτάσουμε στην Περιφερειακή Ενότητα, η βασική υπόθεση —που προέκυπτε από παρατηρήσεις από τροχιά— ήταν ότι τα ανθρακικά ορυκτά που βλέπαμε από τροχιά είχαν σχηματιστεί μέσω αλληλεπίδρασης με τη λίμνη που υπήρχε στον κρατήρα Jezero», δήλωσε η Candice Bedford, ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο Purdue στο Γουέστ Λαφαγιέτ της Ιντιάνα και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης. «Τώρα, όμως, γνωρίζουμε ότι αυτή η τοποθεσία έγινε ένα είδος σταυροδρομιού υδατικών συστημάτων. Τα ευρήματα από την Περιφερειακή Ενότητα είναι σημαντικά, επειδή ο κρατήρας Jezero βρίσκεται μέσα σε μία από τις μεγαλύτερες επιφανειακές εμφανίσεις ανθρακικών ορυκτών στον Άρη. Επομένως, όσα μαθαίνουμε εδώ έχουν σημασία πολύ πέρα από αυτόν τον κρατήρα».

Αργή ψύξη στο υπέδαφος

Το Perseverance εξερεύνησε την Περιφερειακή Ενότητα σε ένα εύρος υψομετρικής διαφοράς περίπου 265 μέτρων. Στα μεγαλύτερα υψόμετρα βρήκε χονδρόκοκκο, κρυσταλλικό πέτρωμα —χαρακτηριστικά του ορυκτού ολιβίνη— με σχεδόν καμία ένδειξη ότι είχε έρθει ποτέ σε επαφή με νερό. Η ενότητα ολιβίνη της περιοχής, ενός ορυκτού που περιέχει μαγνήσιο και σίδηρο, σχηματίστηκε μέσα σε μια μάζα μάγματος βαθιά στο υπέδαφος. Το μάγμα ψύχθηκε αρκετά αργά ώστε οι κόκκοι του ορυκτού να μεγαλώσουν, και το πέτρωμα εκτέθηκε στην επιφάνεια μόνο αφού διαβρώθηκαν τα υπερκείμενα στρώματα. Χαμηλότερα στην ενότητα, στον πυθμένα της λίμνης, το πέτρωμα φαίνεται αλλοιωμένο: οι κόκκοι ολιβίνη έχουν υποστεί ρωγμάτωση και ανάμεσά τους υπάρχει διοξείδιο του πυριτίου.

Τα ανθρακικά ορυκτά και τα ορυκτά διοξειδίου του πυριτίου αποτελούν σημαντικές ενδείξεις στην αναζήτηση αρχαίας ζωής. Όταν το νερό αλληλεπιδρά με τον ολιβίνη στη Γη, η αντίδραση μπορεί να απελευθερώσει υδρογόνο, το οποίο μπορεί να αποτελέσει πηγή τροφής για ορισμένα μικρόβια. Παράλληλα, αφήνει πίσω της ανθρακικά ορυκτά και διοξείδιο του πυριτίου, δύο ορυκτά υλικά που μπορούν να εγκλωβίσουν ίχνη της παλαιότερης ύπαρξης αυτών των μικροβίων.

Πολλαπλά επεισόδια

Η ομάδα του Perseverance μπορεί να προσδιορίσει τη σειρά με την οποία η Περιφερειακή Ενότητα αλληλεπίδρασε με το νερό, αλλά όχι το πότε συνέβησαν αυτές οι αλληλεπιδράσεις. Την πρώτη φορά που το νερό έφτασε στα πετρώματα της ενότητας, υπόγεια νερά πλούσια σε διοξείδιο του άνθρακα αντέδρασαν με τον ολιβίνη. Έτσι σχηματίστηκαν ανθρακικά ορυκτά μέσα στις ρωγμές του συμπαγούς πετρώματος στα χαμηλότερα υψόμετρα. Σήμερα, καθώς το μαλακότερο πέτρωμα γύρω τους διαβρώνεται, αυτές οι γεμάτες ανθρακικά ορυκτά ρωγμές παραμένουν ως προεξέχουσες ράχες.

Η δεύτερη φορά που το νερό έφτασε στα πετρώματα ενδέχεται να συνδεόταν με τη λίμνη που υπήρχε κάποτε στον κρατήρα.

«Ορισμένα από τα πετρώματα της Περιφερειακής Ενότητας περιέχουν επίσης διοξείδιο του πυριτίου», δήλωσε η Eleni Ravanis, πλανητική επιστήμονας στο Πανεπιστήμιο της Χαβάης στη Μανόα και συν-συγγραφέας της μελέτης. «Η μετατροπή του ολιβίνη σε ανθρακικά ορυκτά μπορεί να αφήσει πίσω της διοξείδιο του πυριτίου, και βλέπουμε μεγαλύτερες ποσότητες από αυτό στα πετρώματα που βρίσκονταν κάτω από τη στάθμη του νερού».

Τελευταίο συνέβη ένα επεισόδιο δράσης του νερού που δημιούργησε ορυκτές φλέβες πάχους περίπου 25 εκατοστών σε μια τοποθεσία στο ανατολικό τμήμα της Περιφερειακής Ενότητας, σχηματίζοντας ορυκτά όπως το θειικό ασβέστιο και ο φθορίτης. Η ανεύρεση φθορίτη αποτελεί σημαντική ένδειξη, επειδή συνήθως σχηματίζεται όταν θερμό νερό κυκλοφορεί μέσα σε ηφαιστειακά πετρώματα. Αυτό αποκαλύπτει ότι η περιοχή γνώρισε ένα μεταγενέστερο επεισόδιο κυκλοφορίας θερμών υπόγειων νερών.

«Αν υπάρχει κάτι που έμαθα ύστερα από δέκα χρόνια δουλειάς με τα ρόβερ του Άρη, είναι ότι ο Άρης σε εκπλήσσει συνεχώς», δήλωσε η Bedford. «Πολύ σπάνια τα πράγματα είναι όπως τα περιμένουμε με βάση τα δεδομένα από τροχιά. Ελπίζω αυτή η εργασία να βοηθήσει να αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο οι επιστήμονες αντιλαμβάνονται την ιστορία του νερού στον κρατήρα Jezero και σε ολόκληρο τον Άρη. Τελικά, ελπίζω να βοηθήσει τους πλανητικούς επιστήμονες να ανασυνθέσουν τις μεταβολές του κλίματος και της δυνατότητας του πρώιμου Άρη να υποστηρίξει ζωή».

Περισσότερα για το Perseverance

Ένας βασικός στόχος της αποστολής του Perseverance στον Άρη είναι η αστροβιολογία, συμπεριλαμβανομένης της αναζήτησης ενδείξεων αρχαίας μικροβιακής ζωής. Το ρόβερ μελετά τη γεωλογία και το παλαιότερο κλίμα του πλανήτη και συλλέγει και αποθηκεύει δείγματα αρειανών πετρωμάτων και ρεγόλιθου.

Το Εργαστήριο Αεριώθησης (JPL) στη Νότια Καλιφόρνια, το οποίο διαχειρίζεται το Caltech για λογαριασμό της NASA, κατασκεύασε το ρόβερ Perseverance και διαχειρίζεται τη λειτουργία του για τη Διεύθυνση Επιστημονικών Αποστολών της υπηρεσίας, στο πλαίσιο του Προγράμματος Εξερεύνησης του Άρη της NASA. Τη συνδιεύθυνση του SuperCam έχουν το Πανεπιστήμιο Purdue στην Ιντιάνα, το Εθνικό Εργαστήριο Los Alamos στο Νέο Μεξικό, καθώς και το IRAP —Ινστιτούτο Έρευνας στην Αστροφυσική και την Πλανητολογία— και το CNES —Εθνικό Κέντρο Διαστημικών Μελετών— στην Τουλούζη της Γαλλίας.

Περισσότερες πληροφορίες για το Perseverance:

https://science.nasa.gov/mission/mars-2020-perseverance

ΑΠΟΣΤΟΛΕΣ

200.000 περιφορές

Το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble της NASA ολοκλήρωσε την 200.000ή περιφορά του γύρω από τη Γη στις 19 Σεπτεμβρίου, σηματοδοτώντας ένα σημαντικό ορόσημο για ένα παρατηρητήριο που συνεχίζει να αλλάζει την κατανόησή μας για το Σύμπαν. Την ημέρα αυτής της ιστορικής περιφοράς, το Hubble πραγματοποίησε μια παρατήρηση που συνδέεται με μία από τις χαρακτηριστικές επιστημονικές συνεισφορές του: τη μέτρηση του ρυθμού διαστολής του Σύμπαντος. Η εικόνα που δημοσιεύτηκε πρόσφατα αναδεικνύει την ικανότητα του Hubble να παρατηρεί ξανά την ίδια περιοχή του ουρανού σε διαφορετικές χρονικές στιγμές, επιτρέποντας στους αστρονόμους να αναζητούν την επανεμφάνιση ενός υπερκαινοφανούς —δηλαδή μιας αστρικής έκρηξης— που ονομάζεται Athena.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ HUBBLE

Το Hubble της NASA αναζητά έναν υπερκαινοφανή μέσω βαρυτικού φακού και συμπληρώνει 200.000 περιφορές

Ομάδα της αποστολής Hubble της NASA
Κέντρο Διαστημικών Πτήσεων Goddard

23 Σεπτεμβρίου 2026

Αυτή η εικόνα του σμήνους γαλαξιών MACS J0417 από το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble της NASA αποτελεί μέρος επαναλαμβανόμενων παρατηρήσεων για την αναζήτηση της επανεμφάνισης του υπερκαινοφανούς Athena, η οποία μπορεί να βοηθήσει τους αστρονόμους να μετρήσουν τον ρυθμό διαστολής του Σύμπαντος.

NASA, ESA, STScI, M. Pascale (UCLA)· Επεξεργασία εικόνας: J. DePasquale (STScI)

Το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble της NASA ολοκλήρωσε την 200.000ή περιφορά του γύρω από τη Γη στις 19 Σεπτεμβρίου, κατακτώντας ακόμη ένα ορόσημο για ένα παρατηρητήριο που συνεχίζει να μεταμορφώνει την κατανόησή μας για το Σύμπαν.

Στα 36 χρόνια λειτουργίας του, το Hubble έχει διανύσει περισσότερα από 5 δισεκατομμύρια μίλια γύρω από τη Γη και έχει πραγματοποιήσει συνολικά πάνω από 1,7 εκατομμύρια παρατηρήσεις. Μια παρατήρηση που ολοκληρώθηκε την ημέρα της 200.000ής περιφοράς αφορά μία από τις σημαντικότερες επιστημονικές συνεισφορές του: τη μέτρηση του ρυθμού διαστολής του Σύμπαντος, δηλαδή της σταθεράς του Hubble. Η εικόνα αξιοποιεί την ικανότητα του τηλεσκοπίου να επιστρέφει στις ίδιες περιοχές του ουρανού σε διαφορετικές χρονικές στιγμές, ώστε να αναζητά την επανεμφάνιση ενός υπερκαινοφανούς —δηλαδή μιας αστρικής έκρηξης— που ονομάζεται Athena.

Το τεράστιο σμήνος γαλαξιών MACS J0417, που βρίσκεται αριστερά από το κέντρο της εικόνας, λειτουργεί ως βαρυτικός φακός, εκτρέποντας και μεγεθύνοντας το φως αντικειμένων που βρίσκονται πολύ πιο πίσω του. Το φως ενός υπερκαινοφανούς μπορεί να φτάσει στη Γη ακολουθώντας διαφορετικές διαδρομές. Έτσι, η ίδια αστρική έκρηξη μπορεί να εμφανιστεί περισσότερες από μία φορές, με χρονική διαφορά μηνών ή ακόμη και ετών, ανάλογα με τη διαδρομή που ακολούθησε το φως. Ο υπερκαινοφανής Athena, που ανακαλύφθηκε από το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb της NASA το 2025, προβλέπεται να επανεμφανιστεί από τώρα έως τις αρχές Μαρτίου του 2027. Η μέτρηση των χρονικών στιγμών των επανεμφανίσεών του μπορεί να βοηθήσει τους ερευνητές να χαρτογραφήσουν την κατανομή της μάζας του MACS J0417, το οποίο λειτουργεί ως μεγεθυντικός φακός μπροστά από μακρινά αντικείμενα, και να προσδιορίσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τον ρυθμό διαστολής του Σύμπαντος.

Έπειτα από περισσότερα από 36 χρόνια στο διάστημα, το Hubble εξακολουθεί να φτάνει σε νέα επίπεδα επιστημονικής παραγωγικότητας και επιρροής. Η μοναδική του ικανότητα να παρατηρεί και να αναλύει το φως σε υπεριώδη και ορατά μήκη κύματος συμπληρώνει τις δυνατότητες των διαστημικών τηλεσκοπίων James Webb και Roman της NASA. Ως αποτέλεσμα, η ζήτηση για χρόνο παρατήρησης με το Hubble παραμένει υψηλή: οι αστρονόμοι ζητούν περίπου επταπλάσιο χρόνο από εκείνον που είναι διαθέσιμος κάθε χρόνο.

Το Hubble συνεχίζει να παρατηρεί στόχους από όλους τους τομείς της αστρονομίας, όλο το εικοσιτετράωρο. Μπορείτε να παρακολουθείτε αυτές τις παρατηρήσεις σε πραγματικό χρόνο στον ιστότοπο της NASA.

PODCAST

Η αποστολή SpaceX Crew‑13 της NASA

Στο τελευταίο επεισόδιο του podcast «Houston We Have a Podcast», τα μέλη της αποστολής SpaceX Crew‑13 της NASA —οι αστροναύτες της NASA Jessica Watkins και Luke Delaney, ο αστροναύτης της Καναδικής Διαστημικής Υπηρεσίας Joshua Kutryk και ο κοσμοναύτης της Roscosmos Sergey Teteryatnikov— συζητούν για την πορεία τους μέχρι να γίνουν αστροναύτες και για την επικείμενη αποστολή τους στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό την Πέμπτη 1 Οκτωβρίου.

ΑΚΟΥΣΤΕ

Crew‑13

Χιούστον, έχουμε ένα podcast — Houston We Have a Podcast

Σεζόν 1 · Επεισόδιο 438 · 25 Σεπτεμβρίου 2026

Οι αστροναύτες της NASA Jessica Watkins και Luke Delaney, ο αστροναύτης της Καναδικής Διαστημικής Υπηρεσίας Josh Kutryk και ο κοσμοναύτης της Roscosmos Sergey Teteryatnikov ποζάρουν κρατώντας το έμβλημα του πληρώματός τους, σε μια εκπαιδευτική μονάδα που προσομοιώνει τμήμα του διαστημικού σταθμού.

Από την τροχιά γύρω από τη Γη έως τη Σελήνη και τον Άρη, εξερευνήστε κάθε εβδομάδα τον κόσμο των επανδρωμένων διαστημικών πτήσεων μαζί με τη NASA, μέσα από το επίσημο podcast του Διαστημικού Κέντρου Johnson στο Χιούστον του Τέξας. Ακούστε συζητήσεις σε βάθος με τους αστροναύτες, τους επιστήμονες και τους μηχανικούς που κάνουν αυτές τις πτήσεις πραγματικότητα.

Στο επεισόδιο 438, τα μέλη της αποστολής SpaceX Crew‑13 της NASA συζητούν για την πορεία τους μέχρι να γίνουν αστροναύτες και για την επικείμενη αποστολή τους στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Το επεισόδιο ηχογραφήθηκε τον Ιούλιο και τον Αύγουστο του 2026.

Απομαγνητοφώνηση — Crew‑13

Leah Cheshier

Χιούστον, έχουμε ένα podcast. Καλώς ήρθατε στο επίσημο podcast του Διαστημικού Κέντρου Johnson της NASA, στο επεισόδιο 438: Crew‑13. Είμαι η Leah Cheshier και θα είμαι μία από τις παρουσιάστριές σας σήμερα. Αργότερα θα με πλαισιώσουν η Nilufar Ramji και ο Joseph Zakrzewski. Σε αυτό το podcast φιλοξενούμε ειδικούς, επιστήμονες, μηχανικούς και αστροναύτες. Σας ενημερώνουμε επίσης για όσα συμβαίνουν στον κόσμο των επανδρωμένων διαστημικών πτήσεων και όχι μόνο.

Τέσσερις ταξιδιώτες του διαστήματος ετοιμάζονται να εκτοξευθούν προς τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό με την αποστολή SpaceX Crew‑13 της NASA, συνεχίζοντας την αδιάλειπτη ανθρώπινη παρουσία άνω των 25 ετών στο τροχιακό εργαστήριο, όπου άνθρωποι ζουν και εργάζονται. Οι αστροναύτες της NASA Jessica Watkins και Luke Delaney, ο αστροναύτης της Καναδικής Διαστημικής Υπηρεσίας Joshua Kutryk και ο κοσμοναύτης της Roscosmos Sergey Teteryatnikov έχουν ολοκληρώσει την εκπαίδευσή τους και είναι έτοιμοι να απογειωθούν με το σκάφος Dragon της SpaceX, που ονομάζεται Grace, στην κορυφή ενός πυραύλου Falcon 9. Μόλις φτάσουν στον διαστημικό σταθμό, θα ενταχθούν στο υπόλοιπο πλήρωμα της Αποστολής 75 για μια αποστολή διάρκειας περίπου έξι μηνών.

Μιλήσαμε και με τα τέσσερα μέλη του πληρώματος για την πορεία τους μέχρι να γίνουν αστροναύτες, τις προσδοκίες τους για την αποστολή και το γιατί η εργασία τους στον διαστημικό σταθμό είναι τόσο σημαντική.

Ας ξεκινήσουμε.

Leah Cheshier

Η αστροναύτης της NASA Jessica Watkins επιλέχθηκε ως υποψήφια αστροναύτης το 2017 και είναι η κυβερνήτης της αποστολής SpaceX Crew‑13 της NASA. Η Watkins μεγάλωσε στο Λαφαγιέτ του Κολοράντο και απέκτησε πτυχίο Γεωλογικών και Περιβαλλοντικών Επιστημών από το Πανεπιστήμιο Stanford, καθώς και διδακτορικό στη Γεωλογία από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Λος Άντζελες. Ως γεωλόγος, μελέτησε την επιφάνεια του Άρη και ήταν μέλος της επιστημονικής ομάδας του ρόβερ Curiosity στο Εργαστήριο Αεριώθησης της NASA στη Νότια Καλιφόρνια.

Αυτή είναι η δεύτερη πτήση της στον διαστημικό σταθμό. Είχε προηγουμένως συμμετάσχει στην αποστολή SpaceX Crew‑4 της NASA, περνώντας συνολικά 170 ημέρες στο διάστημα στο πλαίσιο των Αποστολών 67 και 68 του διαστημικού σταθμού το 2022. Θα είναι η πρώτη αστροναύτης της NASA που θα εκτοξευθεί δύο φορές με διαστημικό σκάφος Dragon της SpaceX.

Ακολουθεί η συζήτησή μου με την Jessica Watkins.

Jessica, καλώς ήρθες ξανά στο «Houston We Have a Podcast».

Jessica Watkins

Ευχαριστώ πολύ. Χαίρομαι που βρίσκομαι εδώ.

Leah Cheshier

Χαίρομαι πάρα πολύ που θα σε δω να επιστρέφεις στο διάστημα, αυτή τη φορά ως κυβερνήτης της Crew‑13, για περίπου έξι μήνες στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Σωστά;

Jessica Watkins

Σωστά. Ναι, ευχαριστώ.

Leah Cheshier

Πριν περάσουμε σε όσα έρχονται, ας μιλήσουμε λίγο για εσένα και την ιστορία σου. Πού μεγάλωσες και τι σε ενέπνευσε να γίνεις αστροναύτης;

Jessica Watkins

Ναι, φυσικά. Μεγάλωσα στο Μπόλντερ του Κολοράντο, ακριβώς στους πρόποδες των Flatirons. Νομίζω ότι αυτή η εμπειρία με συνόδευσε και αργότερα στη ζωή μου — ίσως μιλήσουμε γι’ αυτό στη συνέχεια.

Αλλά τι με ενέπνευσε αρχικά να γίνω αστροναύτης; Στην πραγματικότητα γεννήθηκα στο Μέριλαντ και, όσο ζούσα εκεί, παρακολουθούσα ένα πρόγραμμα πρόσθετων δραστηριοτήτων μετά το σχολείο, στο Δημοτικό Σχολείο Judy Resnick. Θυμάμαι λοιπόν να ρωτάω τους γονείς μου ποια ήταν και τι έκανε. Αυτή ήταν η πρώτη φορά που άκουσα ότι μπορείς να πας στο διάστημα και ότι μπορείς να το κάνεις επάγγελμα. Τότε ήταν που άρχισα να το βάζω ως στόχο.

Leah Cheshier

Είναι υπέροχο. Καταρχάς, ζηλεύω πολύ που μεγάλωσες στο Μπόλντερ! Αλλά όταν ένα σχολείο παίρνει το όνομα κάποιου, δεν σκέφτεσαι πάντα πόσο μεγάλη επίδραση μπορεί να έχει αυτό — ότι μπορεί πραγματικά να εμπνεύσει ένα παιδί που πηγαίνει εκεί. Είναι πολύ όμορφο. Μου αρέσει πολύ αυτή η ιστορία.

Φαίνεται λοιπόν ότι από εκείνη τη στιγμή ήξερες πως ήθελες να ασχοληθείς με τις επανδρωμένες διαστημικές πτήσεις. Υπήρξε ποτέ κάτι άλλο που σε ενδιέφερε έστω και λίγο ή ήσουν τόσο προσηλωμένη σε αυτή την πορεία που δεν έβλεπες τίποτε άλλο;

Jessica Watkins

Από εκείνη τη στιγμή έγινε ένα μακρινό όνειρο που υπήρχε πάντα στο πίσω μέρος του μυαλού μου, αλλά, ειλικρινά, δεν πίστευα πραγματικά ότι θα γινόταν ποτέ πραγματικότητα. Στην πορεία, λοιπόν, είχα πολλές άλλες ιδέες για το τι θα έκανα στη ζωή μου.

Αυτό που τελικά συνέβη ήταν ότι αγάπησα τη γεωλογία και τη δυνατότητα να ερευνώ και να εξερευνώ τις επιφάνειες άλλων πλανητών, πέρα από τον δικό μας. Ειδικά η ιδέα της εξερεύνησης του Άρη με ενθουσίαζε πολύ.

Αγάπησα τη δυνατότητα να χρησιμοποιούμε τα διαστημικά σκάφη μας σε τροχιά και τα ρόβερ, να συλλέγουμε δεδομένα, κυρίως από την επιφάνεια του Άρη, και να κατανοούμε καλύτερα την ιστορία του. Παράλληλα, μέσα από αυτή τη διαδικασία, μπορούμε να μαθαίνουμε περισσότερα και για τη γεωλογική ιστορία της Γης.

Αυτό πίστευα ότι θα έκανα για το υπόλοιπο της ζωής μου, μέχρι που δέχτηκα το τηλεφώνημα για να έρθω εδώ.

Leah Cheshier

Κι αυτό είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον! Ειδικά αν σκεφτείς τη θέα που έχεις από τον διαστημικό σταθμό, περίπου 400 χιλιόμετρα πάνω από τη Γη. Πώς είναι αυτή η εμπειρία για μια γεωλόγο; Δεν έχουν υπάρξει πολλοί γεωλόγοι που έγιναν αστροναύτες. Πώς είναι να βρίσκεσαι στον διαστημικό σταθμό και να κοιτάζεις τη Γη μέσα από αυτή την επιστημονική οπτική;

Jessica Watkins

Είναι μια εκπληκτική εμπειρία για μένα. Είναι σαν να κλείνει ένας κύκλος, ιδιαίτερα όταν βλέπω μέρη όπου είχα κάνει επιτόπια έρευνα, όπου είχα βρεθεί στο έδαφος και είχα αγγίξει τα πετρώματα, και στη συνέχεια μπορώ να τα δω από ύψος 400 χιλιομέτρων.

Αυτό ήταν πολύ παρόμοιο με την εργασία που έχω κάνει πάνω στις επιφάνειες άλλων πλανητών. Εκεί διαθέτουμε κυρίως δεδομένα από σκάφη σε τροχιά, τα οποία φωτογραφίζουν την επιφάνεια από μια αντίστοιχη τροχιά πάνω από τον πλανήτη. Σκεφτόμουν λοιπόν πόσο διαφορετική είναι η εικόνα που βλέπουμε από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό σε σχέση με όσα γνωρίζω ότι υπάρχουν πραγματικά στο έδαφος μιας συγκεκριμένης τοποθεσίας.

Είναι απίστευτο να σκέφτομαι πόσο εκπληκτικό θα είναι να μπορέσουμε να κάνουμε το ίδιο στην επιφάνεια της Σελήνης και του Άρη: να βρεθούμε πραγματικά εκεί και να συγκρίνουμε τις εικόνες από τροχιά με την επιτόπια έρευνα.

Leah Cheshier

Είναι πολύ ενδιαφέρον και συναρπαστικό. Μου αρέσει πολύ. Όπως είπαμε, δεν είναι η πρώτη σου φορά. Είναι η δεύτερη πτήση σου, και πάλι με το Dragon.

Σου φάνηκε λοιπόν πιο οικεία η εκπαίδευση αυτή τη φορά; Ένιωθες πλέον έμπειρη και σου έρχονταν όλα φυσικά; Τα θυμόσουν όλα; Πώς ήταν;

Jessica Watkins

Νομίζω ότι η εκπαίδευση αυτή τη φορά ήταν παρόμοια από πολλές απόψεις. Φυσικά, δεν έχουν αλλάξει πάρα πολλά στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό ή στο Dragon, αλλά υπάρχουν οπωσδήποτε κάποιες διαφορές σε σχέση με την προηγούμενη φορά που βρέθηκα εκεί, τις οποίες έπρεπε να μάθω.

Αυτό όμως που μου έδωσε κυρίως η δυνατότητα μιας δεύτερης πτήσης ήταν η ευκαιρία να εμβαθύνω περισσότερο και να κατανοήσω καλύτερα πώς συνδέονται μεταξύ τους όλα τα επιμέρους στοιχεία. Την πρώτη φορά πίστευα ότι τα καταλάβαινα καλά, αλλά τώρα μπόρεσα να επικεντρωθώ σε συγκεκριμένους τομείς και να προχωρήσω σε ένα βαθύτερο επίπεδο κατανόησης, θέτοντας τις επόμενες ερωτήσεις για το πώς λειτουργούν αυτά τα συστήματα και πώς πρέπει να τα χειριζόμαστε.

Ήταν πολύ ενδιαφέρον για μένα να προχωρήσω πέρα από αυτό το πρώτο επίπεδο. Επίσης, έχω την ευκαιρία να αναλάβω έναν περισσότερο ηγετικό ρόλο και να επικεντρωθώ στο να βοηθήσω τους συναδέλφους μου να δώσουν τον καλύτερό τους εαυτό, αξιοποιώντας τα δυνατά σημεία κάθε μέλους του πληρώματος ώστε να λειτουργούμε όσο το δυνατόν καλύτερα ως ομάδα.

Leah Cheshier

Είναι υπέροχο, και θέλω να μιλήσουμε λίγο περισσότερο για το πλήρωμά σου ως ομάδα. Πες μου γι’ αυτούς. Κάποια μέλη θα πετάξουν για πρώτη φορά και, φυσικά, όπως είπα, εσύ έχεις ήδη τη δική σου εμπειρία. Πώς είναι τα υπόλοιπα μέλη του πληρώματος; Πώς ήταν η διαδικασία να γνωριστείτε και να συνεργαστείτε;

Jessica Watkins

Έχω ένα πραγματικά καταπληκτικό πλήρωμα. Τους λέω συνέχεια ότι δεν με χρειάζονται καθόλου — είναι εξαιρετικοί. Και έχει ενδιαφέρον ότι όλοι μοιάζουμε αρκετά μεταξύ μας: είμαστε πολύ ικανοί, αλλά και πολύ ήρεμοι. Όλοι έχουμε μια χαλαρή, ευχάριστη διάθεση, που μας βοηθά να συνεργαζόμαστε εύκολα και να τα πηγαίνουμε καλά. Αυτό είναι υπέροχο. Σε αυτό το θέμα έχουμε όλοι την ίδια προσέγγιση.

Ο Luke, ο πιλότος μου, είναι δοκιμαστής πιλότος των Πεζοναυτών. Έχει πετάξει με πάρα πολλούς διαφορετικούς τύπους αεροσκαφών και φέρνει στην ομάδα ένα ευρύ φάσμα γνώσεων και εμπειριών. Μπορεί να εντοπίσει τη σωστή ερώτηση την κατάλληλη στιγμή και να βεβαιωθεί ότι θέτουμε τα σωστά ερωτήματα για να φτάσουμε σε βαθύτερη κατανόηση. Εκτιμώ πολύ αυτή τη φιλομάθειά του.

Ο Josh Kutryk είναι ο ειδικός αποστολής 1 και είναι Καναδός. Θα είναι ο πρώτος αστροναύτης της Καναδικής Διαστημικής Υπηρεσίας που θα πετάξει με Crew Dragon, και χαίρομαι πάρα πολύ γι’ αυτόν. Ο Josh είναι συμμαθητής μου από την εκπαίδευση αστροναυτών. Ανήκει κι εκείνος στους «Turtles», τις «Χελώνες». Επιλεχθήκαμε την ίδια περίοδο, και είμαι πολύ χαρούμενη και νιώθω μεγάλη τιμή που θα πετάξω μαζί του. Είναι πραγματικό προνόμιο να πετάς με κάποιον από τη δική σου εκπαιδευτική σειρά. Είναι κι εκείνος δοκιμαστής πιλότος, στη Βασιλική Καναδική Πολεμική Αεροπορία, και εξαιρετικά ικανός. Είμαστε πολύ τυχεροί που τον έχουμε στο πλήρωμα, στη θέση του ειδικού αποστολής.

Ο δεύτερος ειδικός αποστολής μας είναι ο Sergey Teteryatnikov. Είναι ο κοσμοναύτης μας και έχει υπηρετήσει σε υποβρύχια του Ρωσικού Ναυτικού. Είναι επίσης απίστευτα εργατικός και πολύ ενθουσιώδης. Ανυπομονεί να πετάξει στο διάστημα. Είναι πολύ όμορφο να ξαναζώ, μέσα από τη δική τους εμπειρία, το συναίσθημα της πρώτης διαστημικής πτήσης. Ανυπομονώ να δω τις εκφράσεις τους όταν φτάσουμε στον διαστημικό σταθμό.

Leah Cheshier

Είναι τόσο συναρπαστικό. Το περιμένω κι εγώ. Δεν υπάρχει τίποτα σαν τη στιγμή που ανοίγει η καταπακτή και βλέπεις όλους να περνούν αιωρούμενοι μέσα και να αγκαλιάζουν τους φίλους τους. Αυτή είναι η μεγάλη στιγμή.

Η εκτόξευση είναι υπέροχη, και όλοι την παρακολουθούν. Αλλά ακούστε αυτή τη μικρή προτροπή: μη σταματήσετε να παρακολουθείτε πριν από την πρόσδεση, το άνοιγμα της καταπακτής και όλα αυτά, γιατί εκεί βλέπουμε πραγματικά πολύτιμες στιγμές. Βλέπουμε τα όνειρα μιας ολόκληρης ζωής να γίνονται πραγματικότητα. Είναι μεγάλο δώρο να μπορούμε να το παρακολουθούμε ζωντανά από εδώ.

Jessica Watkins

Ναι, εκεί βλέπουμε την ανθρώπινη πλευρά των επανδρωμένων διαστημικών πτήσεων.

Leah Cheshier

Ακριβώς. Έχεις λοιπόν πετάξει ξανά. Πώς αλλάζει αυτό την οπτική σου και την προετοιμασία σου αυτή τη φορά; Μιλήσαμε λίγο για την εκπαίδευση στο Dragon και για όσα γνωρίζεις σχετικά με τον διαστημικό σταθμό.

Είμαι όμως σίγουρη ότι, για όποιον πετάει πρώτη φορά, υπάρχουν πολλά άγνωστα που εμένα προσωπικά θα με άγχωναν πολύ. Ποια πράγματα αισθάνεσαι ότι πλέον τα κατέχεις, ότι έχεις ήδη την εμπειρία και ίσως δεν σε αγχώνουν τόσο αυτή τη φορά;

Jessica Watkins

Αυτή τη φορά, όλη η διαστημική πτήση, από την αρχή μέχρι το τέλος —η εκτόξευση, η παραμονή στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό και η επιστροφή στο σπίτι— μου είναι πλέον γνώριμη. Έτσι, έχει φύγει ένα μέρος του άγχους και της αβεβαιότητας, επειδή τα έχω ζήσει ήδη.

Στην εκπαίδευση μπορούσα και πριν να εκτελέσω τη διαδικασία ή τον χειρισμό που απαιτούνταν. Τώρα όμως αισθάνομαι ότι έχει διευρυνθεί λίγο η οπτική μου: μπορώ να ρωτήσω γιατί εκτελούμε αυτή τη διαδικασία, αν υπάρχει κάποια διαφορετική που θα μπορούσαμε να ακολουθήσουμε ή τι θα έπρεπε να κάνουμε παράλληλα.

Για μένα, λοιπόν, πρόκειται περισσότερο για την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο συνδέονται όλα τα επιμέρους στοιχεία, παρά για ξεχωριστά κομμάτια ενός παζλ που πρέπει απλώς να ολοκληρωθούν.

Leah Cheshier

Υπάρχει πλέον και μια διαφορά στη ζωή σου εδώ στη Γη σε σχέση με την προηγούμενη διαστημική σου πτήση. Τώρα έχεις μια κόρη, που θα μπορέσει να παρακολουθήσει την εκτόξευσή σου. Πώς είναι αυτό; Πώς της το έχεις εξηγήσει και πώς την έχεις κάνει να ανυπομονεί να σε δει στον διαστημικό σταθμό;

Jessica Watkins

Το ότι έχω πλέον μια κόρη στο σπίτι είναι πολύ συναρπαστικό, αλλά φέρνει και προκλήσεις. Είναι μεγάλη διαφορά σε σχέση με την προηγούμενη φορά που πέταξα.

Χαίρομαι πολύ που μπορώ να προσπαθήσω να την κάνω μέρος αυτής της διαδικασίας, να διατηρήσω την επαφή μαζί της και να τη συμπεριλάβω όσο περισσότερο γίνεται. Θέλω επίσης να φροντίσουμε να υπάρχουν χειροπιαστά πράγματα στα οποία θα μπορεί να επιστρέφει αργότερα και να θυμάται αυτή την περίοδο.

Είναι τριών ετών, οπότε δεν ξέρω πόσα θα θυμάται πραγματικά. Μπορούμε όμως να τη βοηθήσουμε να κρατήσει κάποιες αναμνήσεις μέσα από βίντεο, λούτρινα ζωάκια και άλλα παρόμοια πράγματα.

Είναι λοιπόν πολύ όμορφο να την κάνω μέρος της αποστολής, και αυτό δίνει στην αποστολή ακόμη μεγαλύτερη σημασία για μένα. Μου θυμίζει και αντιπροσωπεύει την επόμενη γενιά, καθώς και το πόσο σημαντικό είναι να τους αφήσουμε μια παρακαταθήκη, ώστε να πάρουν τη σκυτάλη και να συνεχίσουν.

Leah Cheshier

Είναι πάρα πολύ γλυκό. Θα κερδίσεις τον τίτλο της «Πιο κουλ μαμάς της χρονιάς» στο σχολείο της!

Ας μιλήσουμε λίγο περισσότερο για τον ελεύθερο χρόνο σας στον διαστημικό σταθμό. Δουλεύετε πολλές ώρες, και ξέρω ότι το πρόγραμμά σας καθορίζεται με ακρίβεια, σε διαστήματα των πέντε λεπτών. Συνήθως όμως έχετε ελεύθερα τα Σαββατοκύριακα και τα βράδια, περίπου όπως κι εμείς εδώ στη Γη. Πώς πιστεύεις ότι θα περνάς τον ελεύθερο χρόνο σου;

Jessica Watkins

Νομίζω ότι μεγάλο μέρος του ελεύθερου χρόνου μας θα το περνάμε μιλώντας με φίλους και συγγενείς στη Γη. Σήμερα, στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, έχουμε ακόμη περισσότερες δυνατότητες επικοινωνίας απ’ ό,τι όταν πέταξα πριν από λίγα μόλις χρόνια, όπως βιντεοκλήσεις και άλλα παρόμοια. Σίγουρα θα τις αξιοποιήσουμε.

Θα περνάμε επίσης χρόνο μαζί ως πλήρωμα — τόσο ως Crew‑13 όσο και με το πλήρωμα του Soyuz, της αποστολής 75S: τον Anil Menen και τους κοσμοναύτες Pyotr και Anna.

Ανυπομονώ να μαζευόμαστε για οικογενειακά δείπνα, βραδιές κινηματογράφου ή για να παρακολουθούμε κάποιον μεγάλο αγώνα. Ό,τι κι αν κάνουμε, ο χρόνος που περνάμε μαζί ως πλήρωμα όταν δεν εργαζόμαστε είναι εξίσου σημαντικός με τον χρόνο που συνεργαζόμαστε στη δουλειά.

Leah Cheshier

Μέχρι πρόσφατα δεν ήξερα ότι οι διαστημικές τούρτες ήταν τόσο δημοφιλείς! Φτιάξατε κι εσείς τούρτες στο διάστημα κατά την αποστολή σας;

Jessica Watkins

Ναι, φτιάξαμε. Ένα μέλος του πληρώματός μας είχε μια μικρή κόρη, και δεν γιορτάζαμε μόνο τα γενέθλιά της. Γιορτάζαμε κάθε μήνα που μεγάλωνε, οπότε είχαμε τούρτα κάθε μήνα.

Είναι πραγματικά ένας τρόπος να εκφράζεις τη δημιουργικότητά σου: προσπαθείς να χρησιμοποιήσεις τα υλικά που έχεις διαθέσιμα στον σταθμό για να φτιάξεις μια διαστημική τούρτα. Πάντως, έχει πάντα πλάκα.

Leah Cheshier

Είναι πολύ αστείο. Φαίνεται ότι πρέπει να είστε αρκετά εφευρετικοί.

Τι αγάπησες στην πρώτη σου πτήση και ανυπομονείς να ξαναζήσεις αυτή τη φορά; Θα μπορούσε να είναι κάτι στον διαστημικό σταθμό, ένα συναίσθημα, μια θέα — οτιδήποτε.

Jessica Watkins

Νομίζω ότι το πρώτο που μου έρχεται στο μυαλό είναι, φυσικά, η θέα από την Cupola, τον θόλο παρατήρησης. Το να βλέπεις τη Γη από αυτή την οπτική είναι κάτι που δεν το χορταίνεις ποτέ, και δεν πιστεύω ότι αυτό θα αλλάξει στη δεύτερη πτήση.

Μπορώ να βλέπω μέρη όπου έχω ζήσει, μέρη όπου βρίσκονται αγαπημένα μου πρόσωπα, να τα χαιρετάω και να με χαιρετούν κι εκείνα, αλλά και μέρη όπου έχω εργαστεί. Ανέφερα ήδη τις περιοχές όπου έχω κάνει επιτόπια έρευνα. Είναι πραγματικά απίστευτο.

Έχω επίσης πολύ όμορφες αναμνήσεις από τις νύχτες στην Cupola: να νιώθουμε ότι βρισκόμαστε μέσα στο σέλας, να το βλέπουμε γύρω μας, σαν να χορεύει ολόγυρα. Ανυπομονώ να ζήσω αυτές τις εμπειρίες με αυτό το πλήρωμα.

Leah Cheshier

Είναι απίστευτο! Δεν μπορώ καν να το φανταστώ, αλλά ανυπομονώ να δω και τις φωτογραφίες, γιατί νομίζω ότι την προηγούμενη φορά τράβηξες πολύ όμορφες φωτογραφίες του σέλαος.

Jessica Watkins

Το πλήρωμά μου τράβηξε καταπληκτικές φωτογραφίες. Ναι.

Leah Cheshier

Ωραία. Ανυπομονούμε λοιπόν να δούμε τι θα φωτογραφίσει το πλήρωμά σου αυτή τη φορά.

Πλησιάζοντας στο τέλος της συζήτησής μας, ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός φιλοξενεί αδιάλειπτα ανθρώπους εδώ και σχεδόν 26 χρόνια, και όλο αυτό το διάστημα πραγματοποιείται έρευνα σε συνθήκες μικροβαρύτητας. Γιατί είναι τόσο σημαντικό αυτό;

Jessica Watkins

Ο τρόπος με τον οποίο μπορούμε να διεξάγουμε έρευνα στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό είναι πραγματικά μοναδικός χάρη στο περιβάλλον του. Η δυνατότητα να αφαιρούμε τη βαρύτητα από την εξίσωση και να εξερευνούμε τι συμβαίνει σε συνθήκες μικροβαρύτητας μάς επιτρέπει να κάνουμε επιστήμη και να εξετάζουμε ακόμη και νέες τεχνολογίες με τρόπους που δεν είναι δυνατοί στη Γη.

Ένα παράδειγμα του πώς μπορούμε να αξιοποιήσουμε το περιβάλλον μικροβαρύτητας του σταθμού για να βελτιώσουμε τη ζωή στη Γη είναι ένα πείραμα στο οποίο θα συμμετάσχουμε. Σε αυτό μπορούμε να αξιοποιήσουμε την επιτάχυνση βιολογικών διεργασιών που παρατηρούμε στους ανθρώπους όταν βρίσκονται σε μικροβαρύτητα και να την εφαρμόσουμε στην παραγωγή οργανοειδών εγκεφάλου και καρδιάς από βλαστοκύτταρα.

Αυτού του είδους η παραγωγή στο διάστημα, με άμεση εφαρμογή στη βελτίωση της ζωής εδώ στη Γη, είναι ο λόγος για τον οποίο συνεχίζουμε την έρευνα στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό.

Leah Cheshier

Νομίζω ότι είναι καθοριστικής σημασίας. Μακάρι περισσότεροι άνθρωποι να καταλάβαιναν ότι όλα όσα κάνουμε έχουν στόχο, με κάποιον τρόπο, να ωφελήσουν τη ζωή στη Γη. Εδώ και πολλά χρόνια βλέπουμε ήδη τα οφέλη από εργασίες που πραγματοποιήθηκαν στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό και τώρα βελτιώνουν τη ζωή όλων μας εδώ κάτω.

Μια τελευταία ερώτηση πριν σε αφήσω: κατά τη γνώμη σου, γιατί πρέπει να συνεχίσουμε να διευρύνουμε τα όρια της εξερεύνησης;

Jessica Watkins

Για μένα, το να διευρύνουμε τα όρια της εξερεύνησης είναι πολύ σημαντικό, επειδή μας επιτρέπει να κατανοούμε τόσο τους περιορισμούς όσο και τις δυνατότητές μας.

Μας βοηθά να καταλάβουμε τι συμβαίνει όταν δοκιμάζουμε τα όρια των ανθρώπινων δυνατοτήτων μας — σωματικά, νοητικά, ακόμη και πνευματικά. Μέσα από αυτή τη διαδικασία ανακαλύπτουμε ποιοι πραγματικά είμαστε, τι μπορούμε να καταφέρουμε και, κυρίως, τι μπορούμε να καταφέρουμε όταν το κάνουμε μαζί.

Νομίζω ότι η δουλειά μας στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό αναδεικνύει πολύ καθαρά τη διαφορά ανάμεσα στο πόσο μακριά μπορούμε να φτάσουμε ως άτομα και στο πόσο μακριά μπορούμε να φτάσουμε ως ομάδα.

Leah Cheshier

Τα είπες εξαιρετικά. Σε ευχαριστώ πολύ που ήρθες και συζήτησες μαζί μας σήμερα. Ανυπομονούμε να σε δούμε ξανά στον διαστημικό σταθμό. Ευχαριστούμε!

Jessica Watkins

Ευχαριστώ πολύ, Leah.

Nilufar Ramji

Στη συνέχεια έχουμε μαζί μας τον αστροναύτη της NASA Luke Delaney, ο οποίος θα ταξιδέψει για πρώτη φορά στο διάστημα και θα είναι ο πιλότος της αποστολής SpaceX Crew‑13 της NASA προς τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό.

Ο Delaney κατάγεται από τη Φλόριντα και επιλέχθηκε ως αστροναύτης της NASA το 2021, ύστερα από μια σταδιοδρομία που τον οδήγησε από το Σώμα Πεζοναυτών των Ηνωμένων Πολιτειών στο Ερευνητικό Κέντρο Langley της NASA. Ξεκίνησε τη σταδιοδρομία του στην αεροπορία ως οπλίτης των Πεζοναυτών και αργότερα έγινε αξιωματικός, υπηρετώντας ως αεροπόρος της ναυτικής αεροπορίας και δοκιμαστής πιλότος. Κατά τη διάρκεια της καριέρας του πραγματοποίησε πολεμικές αποστολές για την υποστήριξη της επιχείρησης Enduring Freedom, έγινε εκπαιδευτής δοκιμαστών πιλότων και συμπλήρωσε περισσότερες από 3.900 ώρες πτήσης με 48 διαφορετικούς τύπους αεροσκαφών. Πιο πρόσφατα, πριν ενταχθεί στο σώμα αστροναυτών, εργάστηκε ως ερευνητικός πιλότος και αεροδιαστημικός μηχανικός στο Langley της NASA, υποστηρίζοντας επιστημονικές αποστολές με αεροσκάφη.

Τώρα, καθώς προετοιμάζεται για το πρώτο του ταξίδι στο διάστημα, ο Delaney θα υπηρετήσει ως πιλότος της Crew‑13, ταξιδεύοντας στον διαστημικό σταθμό στο πλαίσιο της Αποστολής 75.

Luke Delaney, καλώς ήρθες στο «Houston We Have a Podcast».

Luke Delaney

Ευχαριστώ. Χαίρομαι που βρίσκομαι εδώ.

Nilufar Ramji

Θέλω να μάθω τα πάντα για εσένα και θέλω οι ακροατές μας να σε γνωρίσουν καλύτερα. Ας ξεκινήσουμε λοιπόν με την ιστορία σου. Πού μεγάλωσες και τι σε ενέπνευσε αρχικά να γίνεις αστροναύτης;

Luke Delaney

Μεγάλωσα στην κεντρική Φλόριντα, οπότε νομίζω ότι μεγάλο μέρος της έμπνευσής μου προήλθε από τις εκτοξεύσεις των διαστημικών λεωφορείων, τις οποίες μπορούσα εύκολα να παρακολουθώ.

Ζούσα σε μια μικρή πόλη, το ΝτεΜπάρι της Φλόριντα, αλλά είχε όλα όσα μου άρεσαν, κυρίως δραστηριότητες στη φύση: να περνάω χρόνο δίπλα σε ποτάμια, λίμνες και παραλίες και να εξερευνώ μονοπάτια. Υπήρχαν πολλά ωραία πράγματα να κάνεις.

Nilufar Ramji

Είχες λοιπόν λίγη έμπνευση από το διάστημα, επαφή με τη φύση και ένα όμορφο μέρος για να ζεις. Με βάση τις εκτοξεύσεις των διαστημικών λεωφορείων και όλα αυτά που έβλεπες, ήθελες πάντα να συμμετέχεις με κάποιον τρόπο στις επανδρωμένες διαστημικές πτήσεις ή υπήρξε μια καθοριστική στιγμή που άλλαξε την οπτική σου;

Luke Delaney

Νομίζω ότι υπήρχε πάντα στο πίσω μέρος του μυαλού μου. Ποτέ δεν μου φαινόταν πραγματικά εφικτό, αλλά ήταν κάτι προς το οποίο πάντα προσπαθούσα να κινηθώ.

Υπήρχαν όμως και πολλά άλλα πράγματα που μου άρεσαν, και όλα ταίριαζαν με τον ρόλο του αστροναύτη: το ενδιαφέρον μου για τη μηχανική, η μεγάλη αγάπη μου για την αεροπορία και τις διαφορετικές πτητικές δραστηριότητες. Μου αρέσει η δουλειά του δοκιμαστή πιλότου, δηλαδή η αξιολόγηση αεροσκαφών που βρίσκονται υπό ανάπτυξη ή είναι πειραματικά.

Και έπειτα υπάρχει όλο το υπόβαθρο από τους Πεζοναύτες: η εκπαίδευση και η διαβίωση σε δύσκολα περιβάλλοντα με περιορισμένες υποδομές. Όλα αυτά συνδυάζονται πολύ καλά στον ρόλο του αστροναύτη.

Nilufar Ramji

Άρα αυτό που κρατάω είναι ότι σου αρέσουν οι συγκινήσεις και η ζωή στη φύση.

Luke Delaney

Δεν ξέρω αν θα έφτανα μέχρι το «μου αρέσουν οι συγκινήσεις», αλλά σίγουρα μου αρέσει η ζωή στη φύση. Ναι.

Nilufar Ramji

Εκπαιδεύεσαι λοιπόν για την αποστολή. Ποιο ήταν το πιο απαιτητικό μέρος της εκπαίδευσής σου;

Luke Delaney

Όλοι το ρωτούν αυτό, και δεν νομίζω ότι έχω κάποια ιδιαίτερα καλή απάντηση. Για μένα, πάντως, είναι η γλωσσική εκπαίδευση, κυρίως επειδή δεν βρίσκεσαι στη Ρωσία, μέσα σε ένα περιβάλλον όπου μιλιέται συνεχώς η γλώσσα. Δεν αποκτάς την ίδια ευχέρεια που θα είχες αν έπρεπε να εργάζεσαι και να ζεις εκεί.

Όταν βρίσκομαι εκεί, είναι πολύ καλά. Αισθάνομαι ότι μαθαίνω πιο γρήγορα. Όμως, με όλες τις άλλες εκπαιδευτικές δραστηριότητες, τα ταξίδια και την εργασία σε άλλες χώρες, είναι πολύ δύσκολο να διατηρήσω την ευχέρειά μου. Οπότε η γλώσσα με δυσκολεύει λίγο.

Nilufar Ramji

Αυτό είναι πάντα δύσκολο. Πόσες γλώσσες μιλάς;

Luke Delaney

Μόνο μία, πραγματικά, με ευχέρεια.

Nilufar Ramji

Σωστά. Στις άλλες μπορείς να συζητήσεις, να συνεννοηθείς κάπως.

Luke Delaney

Ναι, μπορώ να συνεννοηθώ λίγο.

Nilufar Ramji

Άρα το δυσκολότερο μέρος της εκπαίδευσής σου ήταν η εκμάθηση της γλώσσας, όχι το να πηδάς από αεροπλάνο ή να αντιμετωπίζεις καταστάσεις επείγουσας εγκατάλειψης και τέτοια πράγματα.

Luke Delaney

Όχι. Έχω περάσει δύσκολη εκπαίδευση στους Πεζοναύτες, αλλά και σε ορισμένα στάδια της εκπαίδευσής μου ως δοκιμαστή πιλότου. Για μένα, η διαστημική εκπαίδευση είναι πραγματικά ευχάριστη.

Απολαμβάνω την εκπαίδευση με το πλήρωμα. Μου αρέσει πολύ να συνεργάζομαι με την Jessica, τον Josh και τον Sergey. Είναι μια υπέροχη ομάδα και ανυπομονώ να φτάσουμε στον διαστημικό σταθμό. Δεν μπορώ λοιπόν να παραπονεθώ. Το έχω απολαύσει.

Nilufar Ramji

Η Αποστολή 75 και η Crew‑13 θα έχουν σίγουρα πολύ ενδιαφέρον. Ας γυρίσουμε λίγο πίσω στον χρόνο. Πριν από μερικά χρόνια, όταν επιλέχθηκες ως υποψήφιος αστροναύτης, εργαζόσουν ως ερευνητικός πιλότος στο Langley. Πώς έχει επηρεάσει αυτή η εμπειρία τον ρόλο σου ως αστροναύτη;

Luke Delaney

Νομίζω ότι το Langley ήταν η πρώτη μου ουσιαστική γνωριμία με τη NASA. Έφυγα από τον στρατό και πήγα να εργαστώ εκεί κατά την περίοδο της πανδημίας COVID, οπότε η μετάβαση είχε εξαρχής τις ιδιαιτερότητές της.

Εκεί είδα πώς πραγματοποιείται η επιστημονική έρευνα με αεροσκάφη και πώς συνδέεται με παρατηρήσεις που εκτείνονται από το υπέδαφος και την επιφάνεια μέχρι τα μέσα που βρίσκονται σε τροχιά.

Αυτή η συνολική εικόνα του τρόπου με τον οποίο συνεργάζονται τα διαφορετικά τμήματα της NASA με βοήθησε πολύ όταν πέρασα στο σώμα αστροναυτών, όπως και η εμπειρία μου από την επιστημονική έρευνα με αεροσκάφη. Φυσικά, στο Langley γίνεται και πολλή άλλη δουλειά, αλλά το μεγαλύτερο μέρος της δικής μου δραστηριότητας αφορούσε τα αεροσκάφη.

Nilufar Ramji

Μιας και μιλάμε για πτήσεις, έχεις περισσότερες από 550 ώρες πτήσης σε πολεμικές αποστολές, αλλά αυτή θα είναι η πρώτη σου πτήση στον διαστημικό σταθμό. Πώς σε έχει βοηθήσει η προηγούμενη εμπειρία σου να προετοιμαστείς για τον ρόλο του πιλότου σε αυτή την αποστολή;

Luke Delaney

Το βλέπω πραγματικά ως τη συνισταμένη πολλών εμπειριών που με έχουν βοηθήσει. Η εκπαίδευση στους Πεζοναύτες ήταν εξαιρετική. Μαθαίνεις να ζεις σε συνθήκες εκστρατείας, σε δύσκολες τοποθεσίες με περιορισμένα μέσα, να λειτουργείς σε μικρές ομάδες και να στηρίζετε ο ένας τον άλλον.

Μαθαίνεις επίσης πώς αυτές οι μικρές ομάδες εντάσσονται σε μια πολύ μεγαλύτερη οργανωτική δομή, παρόμοια με τον τρόπο λειτουργίας της NASA.

Νομίζω ότι οι ώρες πτήσης σε πολεμικές αποστολές και η υπηρεσία σε διαφορετικά επιχειρησιακά περιβάλλοντα ήταν επίσης πολύ χρήσιμες. Αυτές οι συνθήκες ανεβάζουν τις απαιτήσεις απόδοσης. Το περιβάλλον έχει μεγαλύτερο κίνδυνο και σοβαρότερες συνέπειες σε περίπτωση λάθους, κάτι που συνδέεται και με τον τρόπο λειτουργίας της NASA.

Nilufar Ramji

Ετοιμάζεσαι λοιπόν να πας σε ένα δύσκολο περιβάλλον με περιορισμένα μέσα: το διάστημα. Θα βιώσεις τη μικροβαρύτητα, αλλά έχεις αναφερθεί αρκετές φορές σε τέτοιες συνθήκες. Θέλεις να μας πεις λίγο για τα μέρη όπου έχεις ζήσει; Θα είχε ενδιαφέρον.

Luke Delaney

Έχω ζήσει σε διάφορα μέρη σε όλη την Αμερική. Νομίζω ότι μια ιδιαίτερη πτυχή της ζωής μας είναι ότι είμαστε οικογένεια στρατιωτικού. Μετακομίσαμε μάλλον 16 φορές μέσα σε 20 χρόνια, περίπου τόσες. Οπότε…

Nilufar Ramji

Πω πω, σχεδόν κάθε χρόνο και σε άλλο μέρος.

Luke Delaney

Ναι, και ζήσαμε για μερικά χρόνια στην Ιαπωνία. Περάσαμε λοιπόν ένα διάστημα και στο εξωτερικό.

Όσο για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, έχω βρεθεί σε διάφορα περιβάλλοντα: στην Αυστραλία, στην Ταϊλάνδη, γενικότερα στην περιοχή Ασίας και Ειρηνικού. Φυσικά και στο Αφγανιστάν, όπου βρέθηκα νωρίς, γύρω στο 2001, όταν οι επιχειρησιακές υποδομές ήταν ακόμη πολύ περιορισμένες.

Έχω λοιπόν βρεθεί σε αρκετές διαφορετικές τοποθεσίες. Με τα C‑130 συνήθως πηγαίνεις σε μέρη όπου δεν πηγαίνουν πολλά άλλα αεροσκάφη, επειδή μπορείς να προσγειωθείς σε δρόμους και σε άλλες τέτοιες επιφάνειες.

Nilufar Ramji

Πολύ συναρπαστικό. Γι’ αυτό λέω ότι είσαι λάτρης της αδρεναλίνης. Φαίνεται να είναι μέρος του τρόπου ζωής σου.

Luke Delaney

Ίσως, αλλά δεν ξέρω αν θα χαρακτήριζα τον εαυτό μου άνθρωπο που παίρνει μεγάλα ρίσκα σε πράγματα εκτός της διαστημικής εξερεύνησης.

Nilufar Ramji

Ωραία, μιας και μιλάμε για διαστημική εξερεύνηση, ας περάσουμε στην αποστολή Crew‑13. Θα πετάξεις με το Dragon της SpaceX μαζί με δύο αστροναύτες της NASA και έναν κοσμοναύτη. Πες μας για το πλήρωμά σου και πώς ήταν η εκπαίδευση μαζί τους.

Luke Delaney

Η εκπαίδευση ήταν εξαιρετική. Ίσως όλοι να το πιστεύουν για τη δική τους ομάδα, αλλά νομίζω ότι έχουμε ένα από τα καλύτερα πληρώματα που έχουν συγκροτηθεί.

Η Jessica έχει εμπειρία από διαστημική πτήση και έχει καταφέρει να προσαρμόσει την εκπαίδευσή μας και να μας βοηθήσει να έχουμε ρεαλιστικές προσδοκίες. Η συνεργασία μαζί της είναι εξαιρετική.

Ο Josh δεν έχει πετάξει ξανά, αλλά διαθέτει πολύ βαθιά γνώση. Έχει εργαστεί σε πολλά προγράμματα από τότε που βρίσκεται εδώ, και αν δεις την εκπαίδευσή του στα διαστημικά σκάφη και το υπόβαθρό του, είναι σαφές ότι ενισχύει πολύ την ομάδα.

Και ο Sergey είναι ένας άνθρωπος που σε παρακινεί. Ανέλαβε τη θέση του στο πλήρωμα λίγο αργότερα απ’ ό,τι συμβαίνει συνήθως, αλλά αποδέχτηκε πλήρως την πρόκληση και ανταποκρίθηκε —και μάλιστα ξεπέρασε— ουσιαστικά κάθε προσδοκία. Είναι πραγματικά υπέροχο να ανήκω σε αυτό το πλήρωμα.

Nilufar Ramji

Φαίνεται λοιπόν ότι το σύντομο ταξίδι σας μέχρι την τροχιά θα είναι πολύ διασκεδαστικό.

Luke Delaney

Σίγουρα. Έχουμε μάλιστα προγραμματίσει κάποιες δραστηριότητες, οπότε θα δούμε πώς θα εξελιχθούν.

Nilufar Ramji

Θέλεις να μας πεις γι’ αυτές; Μπορείς να μας αποκαλύψεις κάτι;

Luke Delaney

Υπάρχουν κάποιες έρευνες για τον ανθρώπινο οργανισμό που θέλουν να πραγματοποιήσουν και που συνήθως δεν γίνονται κατά τη διαδρομή προς τον σταθμό. Θα εξετάσουμε πόσο γρήγορα μετατοπίζονται τα υγρά του σώματος και ποιες αλλαγές συμβαίνουν τόσο γρήγορα στον οργανισμό, καθώς και ορισμένες άλλες πτυχές της φυσιολογίας.

Έχουμε μια συσκευή υπερήχων, ώστε να μπορούμε να εξετάζουμε το εσωτερικό του σώματός μας και να διαπιστώνουμε τι συμβαίνει εκεί.

Nilufar Ramji

Άρα θα είστε πραγματικά πολύ απασχολημένοι, και αυτή είναι η πρώτη σου διαστημική πτήση. Πες μας λίγο: τι περιμένεις με τη μεγαλύτερη ανυπομονησία;

Luke Delaney

Είναι άλλη μία ερώτηση που μου κάνουν συχνά, και νομίζω ότι ούτε εδώ έχω κάποια ιδιαίτερα καλή απάντηση, γιατί η απάντηση είναι «τα πάντα».

Ανυπομονώ για κάθε πτυχή: για τη διαδρομή μέχρι εκεί και για τον χρόνο που θα έχω απλώς να στέκομαι, να κάθομαι —ή μάλλον να αιωρούμαι— και να κοιτάζω έξω από το παράθυρο. Αυτό από μόνο του θα είναι υπέροχο.

Ανυπομονώ και για τις πιο δυναμικές δραστηριότητες. Τις βρίσκω επίσης συναρπαστικές: τους διαστημικούς περιπάτους, την αντιμετώπιση έκτακτων καταστάσεων, αν παρουσιαστεί κάποιο πρόβλημα. Νομίζω ότι κάθε μέρα που ξυπνάς μπορεί να σου επιφυλάσσει διαφορετικά πράγματα. Ανυπομονώ για όλα.

Nilufar Ramji

Θα είναι πολύ διασκεδαστικό και σίγουρα θα έχετε γεμάτο πρόγραμμα. Μίλησες λίγο για τα πειράματα ανθρώπινης υγείας κατά τη διαδρομή προς τον σταθμό. Μπορείς να μας πεις περισσότερα για όσα θα κάνετε όταν θα βρίσκεστε σε τροχιά;

Luke Delaney

Πραγματοποιούνται πολλές έρευνες για τον ανθρώπινο οργανισμό. Ορισμένες συνεχίζονται εδώ και αρκετό καιρό, επειδή πρέπει να κατανοήσουμε σε βάθος κάποιες από τις διεργασίες που συμβαίνουν στο σώμα.

Για παράδειγμα, η ροή του αίματος αλλάζει όταν βρίσκεσαι εκεί πάνω, και πρέπει να περιγράψουμε και να κατανοήσουμε καλύτερα αυτές τις αλλαγές. Αυτό μπορεί να βοηθήσει ανθρώπους στη Γη που αντιμετωπίζουν παρόμοια προβλήματα. Είναι επίσης σημαντικό επειδή, για την εξερεύνηση βαθύτερα στο διάστημα ή για αποστολές μεγαλύτερης διάρκειας, θα χρειαστούμε κατάλληλα μέτρα αντιμετώπισης.

Έχουμε και άλλες έρευνες που εξετάζουν τη μετατόπιση των υγρών του σώματος. Αυτή η επίμονη μετατόπιση σε συνθήκες μικροβαρύτητας μπορεί να επηρεάσει την όραση και να έχει άλλες επιπτώσεις. Συνεχίζουμε λοιπόν να μελετάμε αυτά τα ζητήματα.

Η έρευνα για την οστική πυκνότητα συνεχίζεται επίσης εδώ και καιρό. Γνωρίζουμε ότι, χωρίς τη συνήθη επίδραση της βαρύτητας, χάνουμε ένα μέρος της οστικής μας πυκνότητας, και προσπαθούμε να το κατανοήσουμε καλύτερα.

Υπάρχουν ακόμη έρευνες που δεν αφορούν άμεσα το ανθρώπινο σώμα, αλλά έχουν προφανώς εφαρμογές στην ανθρώπινη υγεία, όπως κάποιες από τις μελέτες με βλαστοκύτταρα. Εξετάζουμε πώς σχηματίζονται και πολλαπλασιάζονται αυτά τα κύτταρα, πώς μπορούμε να αξιοποιήσουμε αυτή τη γνώση στη Γη και ίσως να εφαρμόσουμε αυτές τις διαδικασίες σε μεγαλύτερη κλίμακα, ώστε να βελτιώσουμε την καθημερινότητα όλων. Αυτά είναι τα πράγματα που πιστεύω ότι θα έχουν πραγματικά μεγάλη σημασία.

Nilufar Ramji

Ακούγεται συναρπαστικό. Ανυπομονώ να δω τα αποτελέσματα αυτών των ερευνών. Ανέφερες τους διαστημικούς περιπάτους, και θα φτάσετε στον σταθμό αφού θα έχουν πραγματοποιηθεί τρεις εξωοχηματικές δραστηριότητες, ή EVA. Ενδέχεται να ακολουθήσουν κι άλλες, σωστά; Θέλεις να μας μιλήσεις γι’ αυτές;

Luke Delaney

Ναι. Είναι πάντα δύσκολο να προβλέψεις ακριβώς τι θα γίνει, αλλά με βάση τον τρέχοντα επιχειρησιακό προγραμματισμό, προβλέπεται να πραγματοποιήσουμε τουλάχιστον τρεις ή τέσσερις διαστημικούς περιπάτους.

Οι περισσότεροι θα αφορούν αναβαθμίσεις του συστήματος ηλεκτρικής ισχύος στο εξωτερικό του σταθμού. Ένα μέρος της προετοιμασίας έγινε στον τελευταίο διαστημικό περίπατο, με την εγκατάσταση των στηριγμάτων που θα συγκρατούν τα νέα ηλιακά πάνελ τα οποία θα τοποθετήσουμε.

Εξετάζουμε επίσης εργασίες στο όργανο AMS, δηλαδή το Άλφα Μαγνητικό Φασματόμετρο — αν θυμάμαι σωστά την ονομασία.

Nilufar Ramji

Σωστά το είπες!

Luke Delaney

Θα αναβαθμιστεί και αυτό το όργανο, και ίσως κάνουμε κάποιες προκαταρκτικές εργασίες, ώστε όταν φτάσει ο εξοπλισμός σε τροχιά, να μπορούν απλώς να βγουν έξω και να τον εγκαταστήσουν.

Nilufar Ramji

Αυτό θα είναι σίγουρα άλλη μία περιπέτεια γεμάτη αδρεναλίνη: να βρίσκεσαι έξω από τον διαστημικό σταθμό, ενώ ταξιδεύεις με 17.500 μίλια την ώρα.

Luke Delaney

Ναι, είναι σίγουρα ένα από τα πράγματα που περιμένω με ανυπομονησία.

Nilufar Ramji

Πώς ελπίζεις να περνάς τον ελεύθερο χρόνο σου; Μιλήσαμε για το πόσο απασχολημένος θα είσαι, αλλά φυσικά θα υπάρχουν και στιγμές ξεκούρασης. Τι θα ήθελες να κάνεις;

Luke Delaney

Το να κοιτάζω έξω από το παράθυρο είναι σίγουρα ψηλά στη λίστα. Νομίζω όμως ότι πολλοί θα έχουν το κεφάλι τους εκεί, οπότε θα δούμε αν θα χωράμε όλοι!

Θέλω επίσης να κάνω την οικογένεια και τους φίλους μου μέρος αυτής της εμπειρίας όσο περισσότερο μπορώ. Οι δυνατότητες επικοινωνίας στον σταθμό είναι πιο εκτεταμένες απ’ όσο περίμενα. Υπάρχουν διάφοροι τρόποι να τους φέρουμε κοντά μας, είτε με τηλεφωνήματα και μηνύματα είτε ακόμη και με βιντεοκλήσεις τύπου FaceTime.

Θα είναι υπέροχο να μοιραστώ μαζί τους ένα μέρος αυτού του ταξιδιού. Έχω επίσης πάρει μαζί μου μερικά πράγματα για διασκέδαση, οπότε θα δούμε αν θα αρέσουν και στους υπόλοιπους στον σταθμό.

Nilufar Ramji

Αυτό ακριβώς θα σε ρωτούσα: θα πάρεις κατά κάποιον τρόπο την οικογένεια και τους φίλους σου μαζί στο ταξίδι. Έχεις λοιπόν μια λίστα με πράγματα που θέλεις να δεις και να κάνεις στον σταθμό και που θα μπορέσουμε να παρακολουθήσουμε κι εμείς ως κοινό; Ή τα κρατάς για έκπληξη;

Luke Delaney

Νομίζω ότι τα περισσότερα θα είναι εκπλήξεις. Δεν ξέρω αν θα είναι ανοιχτές οι κάμερες για κάποια από αυτά… Όχι, αστειεύομαι! Δεν πρόκειται για κάτι κακό.

Είναι πράγματα που ίσως παρουσιάζουν ενδιαφέρον σε ένα περιβάλλον μικροβαρύτητας και που μπορεί να μην έχουν δοκιμαστεί εκεί στο παρελθόν.

Nilufar Ramji

Ωραία, ανυπομονώ. Ας περάσουμε στη μικροβαρύτητα και την έρευνα. Θα σου δώσω για λίγο τον λόγο να μας πεις όσα θεωρείς σημαντικά. Γιατί είναι τόσο σημαντικοί ο Διεθνής Διαστημικός Σταθμός και η έρευνα σε συνθήκες μικροβαρύτητας;

Luke Delaney

Για μένα αυτό είναι πολύ σημαντικό. Η δυνατότητα να έχουμε ένα εργαστήριο σε τροχιά εδώ και περισσότερα από 25 χρόνια είναι τεράστια ευκαιρία. Τόσο για την έρευνα που έχουμε πραγματοποιήσει μέχρι σήμερα όσο και για τη μελλοντική έρευνα που θα υποστηρίξει τις αποστολές στη Σελήνη και ακόμη πιο μακριά.

Η μελέτη του ανθρώπινου σώματος σε συνθήκες μικροβαρύτητας είναι ένα μέρος της δουλειάς. Τώρα πρέπει να ενσωματώνουμε και τα συστήματα και τις τεχνολογίες που χρειαζόμαστε για να προχωρήσουμε βαθύτερα στο διάστημα.

Ο διαστημικός σταθμός μπορεί, πρέπει και ήδη λειτουργεί ως πεδίο δοκιμών γι’ αυτά. Όταν στέλνουμε εκεί πειράματα επίδειξης τεχνολογίας, θέλουμε να επιβεβαιώνουμε στην πράξη ότι οι συσκευές και τα συστήματα που θα μας υποστηρίξουν σε μεγαλύτερης διάρκειας και πιο μακρινές διαστημικές πτήσεις λειτουργούν όπως πρέπει.

Nilufar Ramji

Αυτό μας οδηγεί πολύ όμορφα στην επόμενη ερώτησή μου. Κατά τη γνώμη σου, γιατί εξερευνούμε;

Luke Delaney

Αυτή είναι εύκολη ερώτηση για μένα. Στη βάση όλων βρίσκεται η περιέργεια.

Το βλέπω και στην οικογένειά μας, στην οποία πρόσφατα προστέθηκαν νέα μέλη. Παρατηρώ αυτά τα μωρά να μεγαλώνουν και να αρχίζουν να κατανοούν το περιβάλλον τους. Η περιέργεια τα ωθεί να κοιτάξουν κάτι, να πιάσουν ένα αντικείμενο και να προσπαθήσουν να καταλάβουν πώς λειτουργούν τα πράγματα.

Νομίζω ότι αυτή είναι η βάση όλης της διάθεσης για εξερεύνηση. Για μένα, η περιέργεια αφορά τόσο την ανακάλυψη όσο και τις δυνατότητες που ανοίγονται. Τι θα βρούμε στη συνέχεια που θα αλλάξει τα πάντα;

Πιστεύω ότι βρισκόμαστε πολύ κοντά σε τέτοιες εξελίξεις, καθώς η διαστημική οικονομία αναπτύσσεται πλέον με όλο και μεγαλύτερη δυναμική.

Nilufar Ramji

Είσαι λοιπόν ο κατάλληλος άνθρωπος για αυτή τη δουλειά. Ευχαριστούμε που ήρθες στο podcast.

Luke Delaney

Ευχαριστώ πολύ. Το εκτιμώ και ανυπομονώ να τα ξαναπούμε στο μέλλον.

Leah Cheshier

Ο αστροναύτης της Καναδικής Διαστημικής Υπηρεσίας Joshua Kutryk επιλέχθηκε ως υποψήφιος αστροναύτης το 2017, και αυτή η αποστολή θα είναι η πρώτη του διαστημική πτήση.

Πριν επιλεγεί ως αστροναύτης, υπηρέτησε ως πιλότος μαχητικών CF‑18, πραγματοποιώντας αποστολές στο πλαίσιο των υποχρεώσεων του Καναδά προς το ΝΑΤΟ, τον ΟΗΕ και τη Διοίκηση Αεροδιαστημικής Άμυνας της Βόρειας Αμερικής.

Κατάγεται από το Φορτ Σασκάτσουαν της Αλμπέρτα και εργάστηκε επίσης ως δοκιμαστής πιλότος σε πειραματικές και επιχειρησιακές δοκιμές στο Κέντρο Δοκιμών Αεροδιαστημικής Μηχανικής στο Κολντ Λέικ της Αλμπέρτα.

Ο Kutryk απέκτησε πτυχίο μηχανολόγου μηχανικού από το Βασιλικό Στρατιωτικό Κολέγιο του Καναδά στο Κίνγκστον του Οντάριο και αποφοίτησε με διάκριση από τη Σχολή Δοκιμαστών Πιλότων της Πολεμικής Αεροπορίας των Ηνωμένων Πολιτειών στο Έντουαρντς της Καλιφόρνιας. Διαθέτει μεταπτυχιακούς τίτλους στις διαστημικές σπουδές, στη μηχανική πτητικών δοκιμών και στις αμυντικές σπουδές.

Ακολουθεί η συζήτησή μου με τον Josh.

Josh, καλώς ήρθες στο «Houston We Have a Podcast». Ευχαριστώ που είσαι μαζί μας.

Joshua Kutryk

Με χαρά. Ευχαριστώ για την πρόσκληση.

Leah Cheshier

Ας μάθουμε λοιπόν περισσότερα για εσένα. Πες μου την ιστορία σου. Από πού κατάγεσαι; Πού μεγάλωσες; Τι σε ενέπνευσε να ακολουθήσεις την πορεία στην οποία βρίσκεσαι τώρα;

Joshua Kutryk

Ας πούμε τη σύντομη εκδοχή της ιστορίας μου. Είμαι Καναδός, φυσικά — ας ξεκινήσουμε από αυτό. Αισθάνομαι πολύ τυχερός που βρίσκομαι εδώ, που συνεργάζομαι με τη NASA και που θα εκτοξευθώ μαζί με αυτό το πλήρωμα.

Μεγάλωσα σε μια πολύ μικρή, απομονωμένη περιοχή του Καναδά, σε μια κτηνοτροφική φάρμα. Εκτρέφαμε βοοειδή Angus για κρέας. Για να σας δώσω μια εικόνα, διανύαμε περίπου 48 χιλιόμετρα για να πάμε στο σχολείο, και το σχολείο είχε περίπου 180 παιδιά συνολικά, από το νηπιαγωγείο μέχρι την τελευταία τάξη του λυκείου.

Ήταν λοιπόν ένας πολύ μικρός τόπος. Μεταφορικά, νομίζω ότι δύσκολα θα μπορούσε να βρίσκεται κανείς πιο μακριά από εδώ, από το Διαστημικό Κέντρο Johnson.

Αυτό μας φέρνει στο δεύτερο μέρος της ερώτησής σου: πότε ξεκίνησε το όνειρο; Δεν ξέρω. Ξέρω ότι το είχα από πολύ μικρός. Ήθελα να γίνω αστροναύτης. Θυμάμαι να κοιτάζω τα αστέρια και να νιώθω δέος, όπως νιώθω ακόμη.

Δεν το έλεγα όμως σε πολλούς. Είχα αυτό το όνειρο από τα έξι μου, αλλά το κρατούσα σαν μικρό μυστικό, επειδή πίστευα ότι ήταν σχεδόν αδύνατο. Και, σε κάποιον βαθμό, ακόμη έτσι αισθάνομαι.

Δεν έχω πάει ακόμη στο διάστημα, αλλά έχω απολαύσει κάθε λεπτό της διαδρομής. Παραμένει ο προσωπικός μου στόχος και συνεχίζω να προσπαθώ να τον πετύχω.

Leah Cheshier

Είναι απίστευτο. Δεν είχα ιδέα ότι κατάγεσαι από τόσο μικρό μέρος. Κι εγώ είμαι από μικρή πόλη, αλλά όχι τόσο μικρή.

Joshua Kutryk

Πόσο μικρή είναι η δική σου πόλη;

Leah Cheshier

Μιλάμε για περίπου 5.000 κατοίκους. Στη δική μου σχολική χρονιά ήμασταν περίπου 100 παιδιά. Σε σύγκριση με το Χιούστον φαίνεται μικρή, αλλά σε σύγκριση με τη δική σου περιοχή είναι τεράστια.

Από τότε μέχρι σήμερα, από το όνειρο που είχες στα έξι σου μέχρι την ημέρα που υπέβαλες αίτηση για να γίνεις αστροναύτης, πώς είναι η διαδικασία αίτησης και επιλογής στην Καναδική Διαστημική Υπηρεσία; Δεν επιλέγονται πολλοί Καναδοί αστροναύτες. Είστε λίγοι όσοι συμμετέχετε στις αποστολές.

Joshua Kutryk

Αυτό είναι το πιο δύσκολο κομμάτι. Πρέπει να τα κάνεις όλα σωστά. Να έχεις όσα αναζητούν: τις δεξιότητες, τη δουλειά, τα πτυχία και την εμπειρία. Αλλά πρέπει και πολλά πράγματα να εξελιχθούν ευνοϊκά για σένα.

Έχω πει πολλές φορές ότι, ως έναν βαθμό, πρέπει να είσαι τυχερός. Εγώ αισθάνομαι τυχερός. Η Καναδική Διαστημική Υπηρεσία δεν επιλέγει πολλούς αστροναύτες. Η Jenni κι εγώ επιλεχθήκαμε μόλις στην τέταρτη διαδικασία επιλογής που έγινε ποτέ στον Καναδά.

Στη δική μου περίπτωση, είχα υποβάλει αίτηση το 2009, στην τρίτη διαδικασία επιλογής αστροναυτών. Έφτασα μέχρι το τέλος, αλλά δεν επιλέχθηκα. Με απέρριψαν και πίστεψα πραγματικά ότι μάλλον εκεί τελείωνε η πορεία μου.

Ευτυχώς, έγινε άλλη μία διαδικασία επιλογής οκτώ χρόνια αργότερα, και τότε με προσέλαβαν. Έχεις λοιπόν δίκιο: και μόνο λόγω του μικρού αριθμού θέσεων και της συχνότητας των επιλογών στον Καναδά, είναι δύσκολο. Πρέπει να έχεις και λίγη τύχη. Εγώ σίγουρα έτσι αισθάνομαι.

Leah Cheshier

Πω πω. Ειδικά όταν είχες πιστέψει ότι το όνειρό σου είχε τελειώσει και χρειάστηκε να περιμένεις οκτώ ολόκληρα χρόνια για να έχεις ίσως άλλη μία ευκαιρία να το πραγματοποιήσεις.

Joshua Kutryk

Ξέρεις, ποτέ δεν το αντιμετώπισα ως ένα όνειρο που έπρεπε οπωσδήποτε να πραγματοποιηθεί. Ποτέ δεν ήθελα να πω ότι ο σκοπός της ζωής μου είναι να γίνω αστροναύτης και ότι αυτό το όνειρο είναι τόσο σημαντικό ώστε όλα να κρίνονται από αυτό — ότι πρέπει να κάνω αυτό και τίποτε άλλο.

Νομίζω ότι αυτή είναι μια πλευρά του θέματος που την προσέγγισα σωστά. Δεν θέλεις να περάσεις τη ζωή σου ονειρευόμενος από τα έξι σου ότι θα γίνεις αστροναύτης και να επενδύσεις τα πάντα σε αυτό, επειδή υπάρχουν αμέτρητοι λόγοι, έξω από τον έλεγχό σου, για τους οποίους μπορεί να μη συμβεί ποτέ.

Ταυτόχρονα, όμως, έχει μεγάλη αξία να έχεις έναν τόσο δύσκολο, φαινομενικά αδύνατο στόχο, ακόμη κι αν τελικά δεν τον πετύχεις. Βοηθά να δώσεις κατεύθυνση στη ζωή σου, επηρεάζει τις αποφάσεις σου στην πορεία και σου δίνει κάτι για το οποίο αξίζει να προσπαθείς.

Το παράδοξο είναι ότι, με τόσο δύσκολους στόχους, όταν φτάσεις στο τέλος της ζωής σου ίσως να μην έχει τόσο μεγάλη σημασία αν τους πέτυχες. Αυτό που έχει σημασία είναι ότι είχες έναν στόχο και οργάνωσες τη ζωή σου γύρω από κάτι.

Leah Cheshier

Είναι πολύ όμορφη αυτή η οπτική.

Joshua Kutryk

Αυτή είναι η δική μου φιλοσοφία, τουλάχιστον. Δεν ταιριάζει σε όλους, αλλά…

Leah Cheshier

Ίσως όχι, αλλά νομίζω ότι έχει μεγάλη αξία. Γιατί, αν δεν ονειρεύεσαι… δεν θέλω να πω ότι η ζωή σου είναι δυστυχισμένη, αλλά ένα όνειρο μπορεί να σου ανοίξει άλλες πόρτες, να σε οδηγήσει σε πράγματα που σε ενδιαφέρουν και που προηγουμένως δεν ήξερες καν ότι υπήρχαν. Είναι πολύ ωραίο.

Πες μου λοιπόν λίγο για την εκπαίδευσή σου. Επιλέχθηκες το 2017 και πέρασες τη διετή εκπαίδευση των υποψήφιων αστροναυτών. Στη συνέχεια τοποθετήθηκες αρχικά στην αποστολή Starliner‑1. Τα σχέδια άλλαξαν και τώρα είσαι στην Crew‑13.

Έχεις λοιπόν εκπαιδευτεί σε διαφορετικά διαστημικά σκάφη. Πώς ήταν αυτή η εμπειρία για σένα;

Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ

Έρευνα στον Διαστημικό Σταθμό

Κατά την αποστολή SpaceX Crew‑13 της NASA στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, οι αστροναύτες θα υποστηρίξουν μια σειρά ερευνών στη βιοϊατρική και την ανθρώπινη απόδοση. Σε αυτές περιλαμβάνεται μια νέα συνεργατική προσπάθεια για τη μελέτη του τρόπου με τον οποίο οι διαστημικές πτήσεις επηρεάζουν τη ροή και την πήξη του αίματος. Πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την πτήση, οι αστροναύτες θα υποβληθούν σε μαγνητικές τομογραφίες, υπερηχογραφήματα των σφαγίτιδων φλεβών, ελέγχους αρτηριακής πίεσης και αιμοληψίες, ώστε οι ερευνητές να παρακολουθήσουν τις αλλαγές στη ροή και τη σύσταση του αίματος. Τα αποτελέσματα θα συμβάλουν στη διαμόρφωση προληπτικών μέτρων για μέλη πληρωμάτων με αυξημένο κίνδυνο και στη βελτίωση της υγείας και της ασφάλειας σε μελλοντικές αποστολές.

Joshua Kutryk

Η διαδρομή ήταν, φυσικά, γεμάτη προκλήσεις, αλλά για μένα ήταν πολύ ευχάριστη και γεμάτη ικανοποίηση. Τώρα που βρίσκομαι εδώ, αισθάνομαι μεγάλη ευγνωμοσύνη γι’ αυτή την εμπειρία.

Έχεις δίκιο: ήρθα στο Χιούστον πριν από σχεδόν εννέα χρόνια, ολοκλήρωσα τη βασική εκπαίδευση και στη συνέχεια ανέλαβα διάφορα καθήκοντα στη NASA για λογαριασμό του Καναδά. Εργάστηκα πολύ στον έλεγχο πτήσεων. Ήμουν Capcom —ο υπεύθυνος επικοινωνίας με το πλήρωμα— κατά την πρώτη πρόσδεση της αποστολής Demo‑2 της SpaceX. Αμέσως μετά πέρασα στο Starliner και άρχισα να συνεργάζομαι με εκείνη την ομάδα.

Έγινα μέλος της ομάδας ελέγχου πτήσης και ήμουν Capcom κατά την άνοδο και την επανείσοδο της CFT, της πρώτης δοκιμαστικής πτήσης του σκάφους με πλήρωμα. Ήταν μια δοκιμαστική αποστολή και, ως δοκιμαστής πιλότος, αγαπούσα αυτή τη δουλειά. Μου άρεσε να συνεργάζομαι με την ομάδα, να βοηθώ στην επίλυση προβλημάτων, να πετάω στον προσομοιωτή και να συμμετέχω στην ανάπτυξη. Μου έδινε μεγάλη ικανοποίηση.

Εν μέρει χάρη σε αυτή την εμπειρία, τοποθετήθηκα τελικά στην αποστολή Starliner‑1. Στον Καναδά πιστεύαμε ότι η πρώτη μας αποστολή στο πλαίσιο αυτού του συναρπαστικού Προγράμματος Εμπορικών Πτήσεων Πληρωμάτων θα ήταν η συμμετοχή μου στην πρώτη επιχειρησιακή πτήση του Starliner.

Για αρκετά χρόνια —περίπου τρία, νομίζω— δουλεύαμε προς αυτόν τον στόχο. Τελικά, τα πράγματα δεν εξελίχθηκαν ακριβώς όπως τα είχαμε σχεδιάσει. Αλλά, όπως ξέρεις, στις διαστημικές πτήσεις σπάνια συμβαίνει αυτό.

Ανυπομονούσα πραγματικά να πετάξω με το Starliner. Ταυτόχρονα, όμως, ο Καναδάς έπρεπε να πραγματοποιήσει αυτή την αποστολή. Έχει ήδη καθυστερήσει λίγο, και δεν έχουμε πολλές τέτοιες ευκαιρίες. Ο γρηγορότερος τρόπος να την πραγματοποιήσουμε τώρα είναι με το Dragon και την Crew‑13.

Για μένα αυτό σημαίνει ότι, όπως είπες, ήμουν τυχερός: γνώρισα δύο διαστημικά σκάφη και αισθάνομαι σχεδόν σαν να προετοιμάστηκα για δύο αποστολές. Δεν εκτοξεύθηκα με το Starliner, αλλά πέρασα όλα εκείνα τα χρόνια εκπαίδευσης που οδηγούν στην εκτόξευση. Νιώθω λοιπόν μεγάλη ευγνωμοσύνη για όλη αυτή την εμπειρία.

Leah Cheshier

Είναι υπέροχο. Έχεις επίσης ένα εξαιρετικό πλήρωμα στην Crew‑13.

Joshua Kutryk

Και γι’ αυτό αισθάνομαι πολύ τυχερός.

Leah Cheshier

Μιλήσαμε λίγο με την κυβερνήτη σας, την Jessica Watkins. Οι υπόλοιποι θα πετάξετε για πρώτη φορά. Πες μου λοιπόν για τη σύνθεση της ομάδας και πώς έχει λειτουργήσει. Μίλησέ μου για τους συναδέλφους σου.

Joshua Kutryk

Νομίζω ότι, αν ήμασταν και οι τέσσερις εδώ, όλοι θα σου λέγαμε ότι αισθανόμαστε πολύ τυχεροί για το πλήρωμα που έχουμε. Δεθήκαμε πολύ φυσικά, ιδιαίτερα η Jessica, ο Luke κι εγώ.

Μπορείς να κρίνεις κι εσύ, αλλά οι περισσότεροι μας λένε ότι έχουμε πολύ παρόμοιο χαρακτήρα. Είμαστε ήσυχοι και ήρεμοι, χωρίς έντονη ή πληθωρική παρουσία. Νομίζω ότι αυτό μας έχει φέρει κοντά.

Το πλήρωμά μας πέρασε αρκετές αλλαγές ως προς το ποιοι θα συμμετείχαν τελικά. Η σύνθεσή του άλλαξε πολλές φορές μέσα στα χρόνια. Όμως, τον τελευταίο χρόνο, όταν έγινε σαφές ότι θα είμαστε ο Luke, η Jessica κι εγώ, μαζί με τον Sergey από τη Ρωσία, αισθανθήκαμε όλοι πολύ καλά και αποκτήσαμε μεγάλη σιγουριά.

Δεν ξέρω αν συμβαίνει αυτό σε κάθε αποστολή, αλλά εμείς, πριν ακόμη από την εκτόξευση, πιστεύουμε στην ικανότητά μας να διατηρήσουμε αυτή τη συνοχή σε όλη τη διάρκεια της αποστολής. Είμαστε τυχεροί που την έχουμε.

Leah Cheshier

Απολύτως. Και, όπως ανέφερα, αυτή είναι η πρώτη σου διαστημική πτήση. Τι περιμένεις με τη μεγαλύτερη ανυπομονησία;

Joshua Kutryk

Ακούγεται απλή απάντηση, αλλά είναι η αλήθεια: την πρώτη ματιά έξω από το παράθυρο.

Αυτό συνδέεται με την πρώτη σου ερώτηση, για το πού ξεκίνησαν όλα. Ξεκίνησαν όταν ήμουν ένα παιδί πέντε ή έξι ετών, που κοιτούσε τα αστέρια και ήθελε να κοιτάξει πίσω προς τον μικρό μας πλανήτη, το σπίτι μας, τον τόπο όπου έχει εκτυλιχθεί ολόκληρη η ανθρώπινη ιστορία, και να τον δει σαν ένα μικρό αντικείμενο που αιωρείται στο διάστημα.

Αυτό ανυπομονώ να κάνω. Πρώτα να κοιτάξω έξω από το παράθυρο. Και μετά, φυσικά, όλη η επιστημονική δουλειά, οι επιχειρησιακές δραστηριότητες και όσα εκπαιδευόμαστε εδώ και χρόνια να κάνουμε θα έχουν μεγάλο ενδιαφέρον. Αλλά θα φτάσουμε και σε αυτά. Αρχικά θέλω απλώς να δω τη Γη.

Leah Cheshier

Νομίζω ότι κι εγώ αυτή την απάντηση θα έδινα. Ανυπομονώ λοιπόν να ακούσω τι θα δεις στην πρώτη σου ματιά έξω από το παράθυρο. Ελπίζω να βρίσκεστε στην πλευρά της τροχιάς όπου είναι μέρα ή πάνω από κάτι πραγματικά εντυπωσιακό τη νύχτα.

Joshua Kutryk

Όπως κι αν είναι, θα είναι υπέροχο.

Leah Cheshier

Σίγουρα. Θα είσαι βέβαια πολύ απασχολημένος με τη δουλειά. Πιστεύεις ότι θα περνάς τον περισσότερο ελεύθερο χρόνο σου στο παράθυρο ή σκέφτεσαι και άλλες δραστηριότητες;

Joshua Kutryk

Είναι πολύ καλή ερώτηση, γιατί περνάμε χρόνια και χρόνια εκπαιδευόμενοι για τη δουλειά, ενώ το τι θα κάνουμε στον ελεύθερο χρόνο μένει σχεδόν σε δεύτερη μοίρα.

Δεν το έχω σκεφτεί πολύ. Νομίζω ότι θα προσπαθήσω να κάνω πράγματα που κάνω και στη Γη. Αγαπώ πολύ τη γυμναστική. Με κάνει να αισθάνομαι καλά και υγιής. Κάνω ποδηλασία δρόμου και περνάω πολύ χρόνο πάνω στο ποδήλατο. Θα προσπαθήσω να το κάνω και στο διάστημα, με ένα κάπως διαφορετικό ποδήλατο.

Θα διαβάζω επίσης πολύ, όπως κάνω και στη Γη. Και ναι, μάλλον θα περνάω αρκετό χρόνο κοιτάζοντας έξω από το παράθυρο. Τουλάχιστον θα προσπαθήσω.

Leah Cheshier

Τι είδη βιβλίων διαβάζεις;

Joshua Kutryk

Ιστορικά μυθιστορήματα. Και, σε σχέση με τη συζήτησή μας, μου αρέσει πολύ να διαβάζω για προηγούμενες γενιές εξερευνητών — για εποχές πριν από τη διαστημική εξερεύνηση. Εννοώ εξερευνητές των ωκεανών και, ιδιαίτερα, της Αρκτικής και της Ανταρκτικής.

Νομίζω ότι αυτές οι ιστορίες είναι απίστευτες. Πολλές φορές, στη δική μας δουλειά, κοιτάζουμε τους κινδύνους, τις προκλήσεις και όσα κάνουμε σε συνθήκες απομόνωσης, και μας φαίνονται τρομακτικά.

Αλλά ως αστροναύτης που ετοιμάζεται να φύγει για έξι μήνες, αντλώ πολλά από αυτές τις ιστορίες. Διαβάζω, για παράδειγμα, για τον Σάκλετον ή για τους πρώτους ανθρώπους που προσπάθησαν να φτάσουν στον Βόρειο Πόλο. Εκείνοι έμπαιναν πραγματικά στο άγνωστο.

Ήξεραν ότι, στη χειρότερη περίπτωση, δεν θα επέστρεφαν ποτέ και, στην καλύτερη, θα επέστρεφαν ύστερα από τρία ή τέσσερα χρόνια. Έπαιρναν κινδύνους που σήμερα είναι σχεδόν αδιανόητοι. Κι όμως το έκαναν. Δεν πετύχαιναν πάντα, αλλά σε πολλές περιπτώσεις τα κατάφερναν.

Μου αρέσει να διαβάζω γι’ αυτά, επειδή μου δίνουν ένα ενδιαφέρον πλαίσιο για να κατανοήσω αυτό που ετοιμάζομαι να κάνω.

Leah Cheshier

Είναι πολύ σωστό. Εμείς υπολογίζουμε προσεκτικά τους κινδύνους μας. Τότε, πολλές φορές, δεν μπορούσες καν να υπολογίσεις τον κίνδυνο, επειδή ήταν η πρώτη φορά που επιχειρούνταν κάτι.

Έχεις λοιπόν μια λίστα με πράγματα που θέλεις οπωσδήποτε να ζήσεις στον διαστημικό σταθμό; Πράγματα που ελπίζεις να δεις και να κάνεις;

Joshua Kutryk

Δεν ξέρω αν έχω τέτοια λίστα. Θέλω να κάνω πολύ ποδήλατο, να διαβάζω πολύ και να κοιτάζω συχνά έξω από το παράθυρο.

Θέλω επίσης να διατηρώ συχνή επαφή με τη Γη. Είναι σημαντικό για μένα να προσπαθήσω να μοιραστώ την εμπειρία, είτε μέσω τηλεφώνου, διαδικτύου, μέσων ενημέρωσης ή κοινωνικών δικτύων. Θέλω να επικοινωνώ με ανθρώπους που υπήρξαν μέρος της ζωής μου μέχρι σήμερα.

Και μετά υπάρχει η ουσιαστική δουλειά. Και οι τέσσερις την αντιμετωπίζουμε πολύ σοβαρά και θέλουμε να την κάνουμε όσο καλύτερα μπορούμε: να προωθήσουμε την επιστήμη, να ολοκληρώσουμε τα έργα, να επισκευάσουμε όσα χρειάζονται επισκευή και να προσπαθήσουμε να τα κάνουμε χωρίς λάθη.

Leah Cheshier

Για την επικοινωνία με το κοινό, πάντως, έχεις εμάς εδώ στο τμήμα δημόσιας ενημέρωσης.

Joshua Kutryk

Το ξέρω. Ξέρουμε ποιον να καλέσουμε.

Leah Cheshier

Πάρε μας τηλέφωνο και θα σε βοηθήσουμε να οργανώσεις ό,τι χρειάζεσαι.

Όταν σκέφτεσαι τον διαστημικό σταθμό και την έρευνα σε συνθήκες μικροβαρύτητας που ανέφερες, γιατί θεωρείς τόσο σημαντικό να συνεχίσουμε να την πραγματοποιούμε;

Joshua Kutryk

Είναι εξαιρετική ερώτηση, με τόσες πολλές απαντήσεις που θα μπορούσαμε να συζητάμε όλη μέρα. Μου αρέσει να το βλέπω από δύο πλευρές.

Γιατί το κάνουμε; Η πιο απλή απάντηση είναι ότι μας προσφέρει πολλά πρακτικά οφέλη. Στον διαστημικό σταθμό κάνουμε επιστήμη που δεν μπορούμε να κάνουμε πουθενά στη Γη. Αυτό είναι γεγονός.

Προκύπτουν ανακαλύψεις, εφευρέσεις και καινοτομίες που βελτιώνουν τη ζωή στη Γη και που δεν θα είχαμε ανακαλύψει αν δεν πηγαίναμε στο διάστημα.

Το διάστημα προσφέρει ευκαιρίες. Αν κοιτάξω τη χώρα μου, τον Καναδά, έχει δημιουργήσει τεράστιες βιομηχανικές και εμπορικές δυνατότητες. Έχει προωθήσει τους επιστημονικούς μας τομείς, ολόκληρες εταιρείες και την τεχνολογική μας υποδομή. Υπάρχουν λοιπόν όλοι αυτοί οι πολύ σημαντικοί πρακτικοί λόγοι: βελτιώνει τη ζωή μας.

Αν όμως κάνω ένα βήμα πίσω και κοιτάξω τη μεγαλύτερη εικόνα, το κάνουμε επειδή έχουμε ανάγκη να το κάνουμε. Είναι κάτι που ανέκαθεν κάναμε ως είδος, ως άνθρωποι. Δεν ξέρουμε πώς να μην εξερευνούμε. Πιστεύω ότι, αν σταματούσαμε, αυτό θα οδηγούσε στον αφανισμό μας.

Θέλω να είμαι σαφής: έχουμε πολλούς λόγους για να πηγαίνουμε στο διάστημα, και ανέφερα μερικούς. Αλλά, όπως το βλέπω εγώ, δεν χρειαζόμαστε απαραίτητα κάποιον επιπλέον λόγο. Πηγαίνουμε επειδή έχουμε ανάγκη να εξερευνούμε. Αυτό κάναμε πάντα.

Αν κοιτάξεις την ιστορία, δεν θα είχαμε προχωρήσει πολύ —και σίγουρα δεν θα ζούσαμε στον σημερινό κόσμο— αν είχαμε αρκεστεί στο να σταματήσουμε την εξερεύνηση. Αν δεν είχαμε προσπαθήσει να διασχίσουμε έναν ωκεανό, να φτάσουμε στον Βόρειο ή στον Νότιο Πόλο, όπως λέγαμε προηγουμένως, ή να κάνουμε τα αεροπλάνα να πετούν.

Πόσο διαφορετικός θα ήταν ο κόσμος αν είχαμε αρκεστεί στο να μην πάρουμε αυτούς τους κινδύνους και να μην επιχειρήσουμε όλα αυτά! Έχουμε ανάγκη να το κάνουμε. Γι’ αυτό εξακολουθούμε να υπάρχουμε ως άνθρωποι: επειδή πάντα εξερευνούμε. Και σήμερα η εξερεύνηση σημαίνει να πηγαίνουμε στο διάστημα.

Leah Cheshier

Το είπες πολύ όμορφα. Josh, σε ευχαριστούμε πολύ που ήσουν μαζί μας σήμερα στο podcast. Ήταν χαρά μας να σε έχουμε εδώ και ανυπομονούμε να σε δούμε να πετάς.

Joshua Kutryk

Ευχαριστώ για την πρόσκληση. Είναι πάντα χαρά μου.

Joseph Zakrzewski

Η τελευταία μας συζήτηση είναι με τον κοσμοναύτη της Roscosmos και ειδικό αποστολής της Crew‑13, Sergey Teteryatnikov. Αυτή θα είναι η πρώτη του αποστολή στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό.

Αποφοίτησε από τη Ναυτική Ακαδημία στην Αγία Πετρούπολη της Ρωσίας το 2011, ως μηχανικός με ειδίκευση στη λειτουργία των συστημάτων ισχύος των πλοίων. Πριν επιλεγεί ως κοσμοναύτης δοκιμών, υπηρέτησε σε διάφορες θέσεις μηχανικού στο ναυτικό, μεταξύ άλλων σε υποβρύχια και σε εξειδικευμένα καθήκοντα λειτουργίας μηχανοστασίων.

Επιλέχθηκε για το σώμα κοσμοναυτών του Κέντρου Έρευνας, Δοκιμών και Εκπαίδευσης Κοσμοναυτών Gagarin το 2021 και υπηρετεί ως κοσμοναύτης δοκιμών από το 2023.

Sergey, καλώς ήρθες στο «Houston We Have a Podcast».

Sergey Teteryatnikov

Ευχαριστώ.

Joseph Zakrzewski

Ας ξεκινήσουμε με την ιστορία σου. Πού μεγάλωσες και τι σε ενέπνευσε αρχικά να γίνεις κοσμοναύτης;

Sergey Teteryatnikov

Γεννήθηκα σε έναν μικρό οικισμό στη νότια Ρωσία, στην περιοχή της Σταυρούπολης, κοντά στην πόλη Μινεράλνιε Βόντι. Μεγάλωσα σε ένα γραφικό μέρος, με όμορφη φύση, ποτάμια και βουνά.

Όταν ήμουν παιδί, δεν μπορούσα καν να ονειρευτώ ότι θα πετούσα στο διάστημα. Ήθελα να γίνω ναυτικός στο πολεμικό ναυτικό.

Έτσι, όταν τελείωσα το σχολείο, μπήκα σε στρατιωτική ναυτική ακαδημία. Ειδικεύτηκα ως μηχανικός στη συντήρηση ενεργειακών εγκαταστάσεων και συστημάτων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.

Άρχισα να υπηρετώ στον Στόλο του Ειρηνικού της Ρωσικής Ομοσπονδίας και αργότερα μετακινήθηκα στα υποβρύχια. Ενώ ήμουν μέλος πληρώματος υποβρυχίου, έμαθα για έναν ανοιχτό διαγωνισμό επιλογής για το σώμα κοσμοναυτών.

Αποφάσισα να δοκιμάσω και τελικά έγινα δεκτός. Το 2021 εντάχθηκα στο σώμα, και τώρα έρχεται το επόμενο στάδιο: η διαστημική μου πτήση.

Joseph Zakrzewski

Ποια στοιχεία από την εμπειρία σου στο ναυτικό σε βοήθησαν να προετοιμαστείς για τη διαστημική πτήση;

Sergey Teteryatnikov

Πιστεύω ότι με βοήθησε η πειθαρχία που είχα στη ζωή μου. Ασχολούμουν επίσης με διάφορα αθλήματα και ήμουν σε πολύ καλή κατάσταση υγείας.

Εντάχθηκα πολύ καλά στο πλήρωμα του υποβρυχίου και αισθανόμουν μέλος της ομάδας. Με ενδιέφερε επίσης να χρησιμοποιώ διαφορετικό εξοπλισμό και να μαθαίνω για διάφορα συστήματα.

Όλα αυτά ενώθηκαν σαν κομμάτια ενός παζλ και με οδήγησαν στο ενδιαφέρον για τη διαστημική δραστηριότητα.

Joseph Zakrzewski

Με βάση την προηγούμενη εμπειρία σου, αλλά και την προετοιμασία για τη διαστημική πτήση, ποια ήταν μερικά από τα πιο απαιτητικά σημεία της εκπαίδευσής σου μέχρι τώρα;

Sergey Teteryatnikov

Αν δούμε συνολικά την προετοιμασία για μια διαστημική πτήση, το πιο δύσκολο μέρος ήταν η μάχη με τον εαυτό μου, η έλλειψη αυτοπεποίθησης και οι αμφιβολίες: «Μπορώ; Θα τα καταφέρω; Το χρειάζομαι πραγματικά;»

Σε κάθε στάδιο, όμως, ήξερα ότι υπήρχαν γύρω μου άνθρωποι που ενδιαφέρονταν και με υποστήριζαν. Το μόνο που απαιτούνταν από εμένα ήταν να δουλεύω και να μην αφήνω αυτές τις αρνητικές σκέψεις να με κυριεύουν.

Joseph Zakrzewski

Αυτό μας οδηγεί πολύ καλά στην επόμενη ερώτηση. Είναι η πρώτη σου διαστημική αποστολή. Πώς αισθάνεσαι και πώς διαχειρίζεσαι αυτές τις σκέψεις;

Sergey Teteryatnikov

Προσπαθώ να σκέφτομαι μόνο τη δουλειά. Αγαπώ συνολικά αυτή την εμπειρία.

Κάθε μέρα σκέφτομαι πώς θα πραγματοποιηθεί η εργασία και ποια βήματα μπορούμε να κάνουμε ώστε όλα να εξελιχθούν κανονικά. Όλες μου οι σκέψεις είναι στραμμένες στην εκπαίδευση και στην προετοιμασία για την ομαλή διεξαγωγή της αποστολής.

Joseph Zakrzewski

Θα πετάξεις με το Dragon μαζί με δύο αστροναύτες της NASA, την Jessica και τον Luke, και φυσικά με τον Josh Kutryk της Καναδικής Διαστημικής Υπηρεσίας. Πες μου για το πλήρωμα. Πώς ήταν η εκπαίδευση μαζί τους;

Sergey Teteryatnikov

Για μένα είναι μια εξαιρετική εμπειρία, επειδή προηγουμένως δεν είχα συνεργαστεί με ανθρώπους από άλλες χώρες.

Τώρα συνειδητοποιώ ότι όλοι έχουμε την ίδια αποστολή και τον ίδιο στόχο. Όλοι διαθέτουμε γνώσεις, και ξέρω ότι κάθε άνθρωπος έχει κάτι που μπορώ να υιοθετήσω ή να μάθω από αυτόν.

Κάνω λοιπόν ό,τι μπορώ ώστε όλοι να αισθάνονται άνετα.

Joseph Zakrzewski

Όταν φτάσετε στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, θα συναντήσετε αρκετό κόσμο: τα πληρώματα της Crew‑12 και του Soyuz MS‑29. Θα ξαναδείς τον κοσμοναύτη Andrey Fedyaev, καθώς και τον Pyotr Dubrov και την Anna Kikina. Τι περιμένεις περισσότερο από αυτή την επανένωση με τους συναδέλφους σου;

Sergey Teteryatnikov

Η πρώτη συνάντηση θα είναι πολύ ευχάριστη. Θα είναι και πάλι μια νέα εμπειρία, σε συνθήκες έλλειψης βάρους, με ανθρώπους που έχω δει στη Γη και συναντώ συχνά στη δουλειά.

Θα χαιρετηθούμε, θα χαρώ που θα τους δω και ελπίζω ότι θα χαρούν κι εκείνοι που θα με δουν.

Στη συνέχεια, επειδή θα αναλάβω τη θέση του Andrey Fedyaev, θα βρίσκομαι σε στενή επαφή μαζί του για να ενημερωθώ για όλα όσα συμβαίνουν στον διαστημικό σταθμό. Κάθε πληροφορία θα μου είναι χρήσιμη. Θα προσπαθήσω να τον αντικαταστήσω επάξια και να κάνω ό,τι μπορώ.

Joseph Zakrzewski

Σου έχει δώσει κάποιο μέλος του πληρώματος ή κάποιος συνάδελφος κοσμοναύτης συμβουλές για τις πρώτες ώρες και ημέρες στο διάστημα, ώστε να μπορέσεις να αρχίσεις να εργάζεσαι όσο γρήγορα θα ήθελες;

Sergey Teteryatnikov

Θυμάμαι την πρώτη συμβουλή που μου έδωσαν όταν εντάχθηκα στην Crew‑13. Ο Alexander Grebenkin, που είχε επίσης πετάξει με Dragon, μου έδωσε μια πολύ καλή συμβουλή όταν ήμουν στη Ρωσία.

Μου είπε: «Χαλάρωσε. Θα σου μάθουν όλα όσα χρειάζεσαι. Μην προσπαθείς να τρέξεις μπροστά. Ακολούθησε τις οδηγίες που σου δίνουν. Κάνε κάθε βήμα στην ώρα του και όλα θα εξελιχθούν όπως πρέπει».

Joseph Zakrzewski

Φαίνεται ότι σου αρέσει να είσαι απασχολημένος και να αφοσιώνεσαι στη δουλειά. Όταν όμως θα βρίσκεσαι στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, ή ακόμη και κατά τη διαδρομή προς αυτόν ή την επιστροφή, πώς φαντάζεσαι ότι θα περνάς τον ελεύθερο χρόνο σου; Τι περιμένεις με ανυπομονησία;

Sergey Teteryatnikov

Φυσικά, έχω σχέδια για το πώς θα απασχολούμαι όταν θα έχω ελεύθερο χρόνο.

Κατά την εκπαίδευση στη Γη είμαι αφοσιωμένος στα μηχανικά μου καθήκοντα. Στο διάστημα, όμως, πρέπει να φροντίζει κανείς και τον εαυτό του.

Γι’ αυτό θα πάρω ορισμένα βιβλία που θέλω να διαβάσω, σχετικά με την ιστορία της χώρας μου και της περιοχής όπου μεγάλωσα. Θα έχουν ενδιαφέρον για μένα και θα είναι ο τρόπος μου να ξεκουράζομαι.

Joseph Zakrzewski

Έχεις κάποια λίστα με πράγματα που ανυπομονείς να δεις ή να κάνεις όσο θα βρίσκεσαι στο τροχιακό εργαστήριο;

Sergey Teteryatnikov

Όχι, δεν έχω λίστα, επειδή για μένα μια λίστα θα σήμαινε ότι πρόκειται για πράγματα που πρέπει υποχρεωτικά να κάνω.

Η λίστα μου περιλαμβάνει όσα οφείλω να κάνω στο πλαίσιο της αποστολής. Στον ελεύθερο χρόνο μου θα διαβάζω ή θα συμμετέχω σε δραστηριότητες που ίσως προκύψουν με το πλήρωμα, όπως να ανταλλάσσουμε ευχές στις γιορτές ή απλώς να περνάμε χρόνο μαζί.

Joseph Zakrzewski

Η έρευνα στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό είναι εξαιρετικά σημαντική για την πρόοδο της επιστήμης και για το όφελος όλων εδώ στη Γη. Γιατί θεωρείς τόσο σημαντικούς τον σταθμό και την έρευνα που πραγματοποιείται εκεί;

Sergey Teteryatnikov

Η έρευνα και κάθε πείραμα στον σταθμό αποτελούν συνεισφορά στο μέλλον και στην κατανόησή μας γι’ αυτό.

Κάθε ερευνητικό πεδίο μπορεί να μας αποκαλύψει κάτι καινούργιο. Αν αφορά τα υλικά, ίσως προκύψει ένα νέο υλικό. Αν αφορά τη βιολογία, ίσως ένα νέο φάρμακο. Αν αφορά το βαθύ διάστημα, μπορεί να ανακαλύψουμε νέους πλανήτες ή νέα φαινόμενα που συμβαίνουν εκεί.

Joseph Zakrzewski

Από την εξερεύνηση κάτω από το νερό, μέσα σε υποβρύχια, περνάς τώρα στο διάστημα. Κατά τη γνώμη σου, γιατί εξερευνούμε; Γιατί συνεχίζουμε να διευρύνουμε τα όρια των επανδρωμένων διαστημικών πτήσεων και της ανθρώπινης εξερεύνησης;

Sergey Teteryatnikov

Πιστεύω ότι η επιθυμία για εξερεύνηση είναι έμφυτη στον άνθρωπο.

Από τη στιγμή που γεννιόμαστε, μαθαίνουμε να μιλάμε, να περπατάμε, να χρησιμοποιούμε ένα κουτάλι για να φάμε. Όταν μεγαλώνουμε, αυτή η ίδια ανάγκη για εξέλιξη παραμένει.

Και καθώς στη Γη όλα είναι γνωστά, στρέφουμε το βλέμμα μας στο διάστημα, σε κάτι που δεν έχει ακόμη εξερευνηθεί.

Joseph Zakrzewski

Και η τελευταία μου ερώτηση, Sergey. Η περιέργεια παίζει μεγάλο ρόλο σε όλα αυτά. Τι θα ήθελες να ανακαλύψεις ή να γνωρίσεις καλύτερα κατά την παραμονή σου στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό;

Sergey Teteryatnikov

Η περιέργεια είναι καλό χαρακτηριστικό, και θα προσπαθήσω να φροντίσω ώστε η δική μου να μην ενοχλεί τα υπόλοιπα μέλη του πληρώματος.

Πρώτα θέλω να εκπληρώσω όλα τα καθήκοντά μου. Αυτός θα είναι ο κύριος στόχος μου. Θέλω να πραγματοποιήσω την αποστολή μου και να κατανοήσω πώς λειτουργούν όλα μαζί — εννοώ ολόκληρο το διαστημικό πρόγραμμα.

Η περιέργειά μου θα είναι λοιπόν στραμμένη στην πρακτική αξιοποίηση και την ανακάλυψη.

Joseph Zakrzewski

Sergey, σε ευχαριστούμε πολύ που ήρθες στο «Houston We Have a Podcast». Σπασίμπα — ευχαριστώ.

Sergey Teteryatnikov

Ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ.

Joseph Zakrzewski

Ευχαριστούμε που μείνατε μαζί μας. Ελπίζω να απολαύσατε τη γνωριμία με την Crew‑13!

Μπορείτε να ενημερώνεστε για τις τελευταίες εξελίξεις στη NASA στο NASA.gov. Μπορείτε επίσης να παρακολουθήσετε τη μετάδοση της εκτόξευσης της Crew‑13 προς τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό στο NASA+.

Ολόκληρη η συλλογή των επεισοδίων μας, καθώς και όλα τα άλλα υπέροχα podcast της NASA, είναι διαθέσιμα στο nasa.gov/podcasts.

Στα κοινωνικά δίκτυα θα μας βρείτε στις σελίδες του Διαστημικού Κέντρου Johnson της NASA στο Facebook, στο X και στο Instagram. Αν έχετε ερωτήσεις ή προτάσεις για μελλοντικά επεισόδια, στείλτε μας email στο [email protected].

Αυτές οι συνεντεύξεις ηχογραφήθηκαν τον Ιούλιο και τον Αύγουστο του 2026.

Παραγωγός μας είναι ο Dane Turner. Ηχολήπτες είναι οι Will Flato και Daniel Tohill. Τα κοινωνικά μας δίκτυα διαχειρίζονται η Leah Cheshier και η Kelcie Howren. Το «Houston We Have a Podcast» δημιουργήθηκε από τον Gary Jordan, ο οποίος έχει και την εποπτεία του.

Ευχαριστούμε ιδιαίτερα τους υπεύθυνους προγραμματισμού των αστροναυτών για τη βοήθειά τους στην οργάνωση αυτών των συνεντεύξεων. Και, φυσικά, ευχαριστούμε ξανά την Jessica Watkins, τον Luke Delaney, τον Joshua Kutryk και τον Sergey Teteryatnikov που αφιέρωσαν χρόνο για να συμμετάσχουν στην εκπομπή.

Βαθμολογήστε μας και αφήστε τα σχόλιά σας στην πλατφόρμα από την οποία μας ακούτε. Πείτε μας τη γνώμη σας για το podcast.

Θα επιστρέψουμε την επόμενη εβδομάδα.

 

Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ

 

Έρευνα στον Διαστημικό Σταθμό

Κατά την αποστολή SpaceX Crew‑13 της NASA στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, οι αστροναύτες θα υποστηρίξουν μια σειρά ερευνών στη βιοϊατρική και την ανθρώπινη απόδοση. Σε αυτές περιλαμβάνεται μια νέα συνεργατική προσπάθεια για τη μελέτη του τρόπου με τον οποίο οι διαστημικές πτήσεις επηρεάζουν τη ροή και την πήξη του αίματος.

Πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την πτήση, οι αστροναύτες θα υποβληθούν σε μαγνητικές τομογραφίες, υπερηχογραφήματα των σφαγίτιδων φλεβών, μετρήσεις αρτηριακής πίεσης και αιμοληψίες, ώστε οι ερευνητές να παρακολουθούν τις αλλαγές στη ροή και τη σύσταση του αίματος.

Τα αποτελέσματα θα συμβάλουν στη διαμόρφωση προληπτικών μέτρων για τα μέλη του πληρώματος που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο και στη βελτίωση της υγείας και της ασφάλειας σε μελλοντικές αποστολές.

Γνωρίστε το πλήρωμα της αποστολής SpaceX Crew‑14 της NASA

Τέσσερα μέλη πληρώματος από τρεις διαστημικές υπηρεσίες προγραμματίζεται να εκτοξευθούν προς τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, το νωρίτερο την άνοιξη του 2027, για μια επιστημονική αποστολή μεγάλης διάρκειας στο πλαίσιο της αποστολής SpaceX Crew‑14 της NASA. Οι αστροναύτες της NASA Kayla Barron και Chris Birch θα πλαισιωθούν από τον αστροναύτη της JAXA Makoto Suwa και τον κοσμοναύτη της Roscosmos Arutyun Kiviryan σε αυτό το ταξίδι στη χαμηλή γήινη τροχιά. Ως η 14η αποστολή εναλλαγής πληρωμάτων με τη SpaceX στο πλαίσιο του Προγράμματος Χαμηλής Γήινης Τροχιάς της NASA, η Crew‑14 θα προωθήσει ένα ευρύ φάσμα επιστημονικών πειραμάτων και επιδείξεων τεχνολογίας.

 

Περισσότερες ειδήσεις της NASA

Ένα μοντέλο μηχανικής δοκιμών του ανιχνευτή καθόδου της αποστολής DAVINCI της NASA —της αποστολής διερεύνησης ευγενών αερίων, χημείας και απεικόνισης της βαθιάς ατμόσφαιρας της Αφροδίτης— πέρασε πρόσφατα μια κρίσιμη δοκιμή στις εγκαταστάσεις της Rex Heat Treat στο Μπέντφορντ της Πενσιλβάνια, αποδεικνύοντας ότι μπορεί να αντέξει τις ακραίες θερμοκρασίες της Αφροδίτης. Το διαστημικό σκάφος DAVINCI αναπτύσσεται για να ταξιδέψει στην Αφροδίτη και να διερευνήσει πολλά αναπάντητα ερωτήματα, όπως αν ο πλανήτης είχε κάποτε ωκεανούς και ήταν κατοικήσιμος, όπως η Γη. Για να εξερευνήσει αυτά τα μυστήρια, το σκάφος θα απελευθερώσει έναν ανιχνευτή που θα αντέξει κολασμένες θερμοκρασίες για σχεδόν μία ώρα, καθώς θα κατεβαίνει μέσα από την τοξική ατμόσφαιρα της Αφροδίτης, συλλέγοντας δεδομένα κατά τη διαδρομή.


Οι εκπομπές από τη γεωργία και την κτηνοτροφία αποτελούν ένα σημαντικό, αλλά ανεπαρκώς μελετημένο, μέρος του συστήματος αλληλεπίδρασης μεταξύ της ξηράς και της ατμόσφαιρας της Γης. Η αποστολή FarmFlux της NASA στοχεύει να καλύψει αυτό το κενό, χρησιμοποιώντας περισσότερους από δώδεκα αισθητήρες για τη μέτρηση του όζοντος, του μεθανίου, της αμμωνίας, των αιωρούμενων σωματιδίων και άλλων ρύπων που εκπέμπονται από καλλιεργήσιμες εκτάσεις και κτηνοτροφικές μονάδες, καθώς και για τη μελέτη της αλληλεπίδρασής τους με την ατμόσφαιρα. Τον επόμενο μήνα, η πρώτη σειρά ερευνητικών πτήσεων σε χαμηλό ύψος θα πραγματοποιηθεί πάνω από το Κολοράντο.


Ο θαλάσσιος πάγος της Αρκτικής έφτασε στην ετήσια ελάχιστη έκτασή του στις 12 Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με τη NASA και το Εθνικό Κέντρο Δεδομένων Χιονιού και Πάγου του Πανεπιστημίου του Κολοράντο στο Μπόλντερ. Ο πάγος κάλυπτε περίπου 1,78 εκατομμύρια τετραγωνικά μίλια, ισοφαρίζοντας τις τιμές του 2008, του 2010 και του 2025 στη δέκατη χαμηλότερη ελάχιστη έκταση του δορυφορικού αρχείου. Οι επιστήμονες παρακολουθούν τον θαλάσσιο πάγο των πόλων από το διάστημα εδώ και σχεδόν πέντε δεκαετίες, διατηρώντας ένα συνεχές αρχείο με όργανα που έχουν μεταφερθεί από διαδοχικούς δορυφόρους της NASA και της Εθνικής Υπηρεσίας Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ, γνωστής ως NOAA. Η συλλογή δεδομένων ξεκίνησε με τον δορυφόρο Nimbus‑7 της NASA, ο οποίος άρχισε να παρατηρεί τον θαλάσσιο πάγο τον Οκτώβριο του 1978.


Η NASA ανακοίνωσε την Πέμπτη τους νικητές του διαγωνισμού «Deep Space Food Challenge: Mars to Table», με το πρώτο βραβείο των 300.000 δολαρίων να απονέμεται στη Chinyere Ukeje από τη Φιλαδέλφεια για την πρόταση συστήματος διατροφής «Adaptive Nourishment Infrastructure» — «Προσαρμοστική Υποδομή Διατροφής». Ο διαγωνισμός κάλεσε τους συμμετέχοντες να διερευνήσουν καινοτόμες λύσεις για ολοκληρωμένα συστήματα διατροφής στο διάστημα, τα οποία θα παρέχουν ασφαλή και θρεπτικά γεύματα στους αστροναύτες που ζουν και εργάζονται εκεί.


Έπειτα από έναν ισχυρό σεισμό τον Ιούλιο του 2025, το ηφαίστειο Κρασενίνικοφ στη Ρωσία εξερράγη για πρώτη φορά ύστερα από σχεδόν 500 χρόνια. Έκτοτε, ο δορυφόρος NISAR, του Ινδικού Οργανισμού Διαστημικής Έρευνας, με ραντάρ συνθετικού ανοίγματος, παρακολουθεί τη συνεχιζόμενη ροή λάβας, καταγράφοντας εικόνες ραντάρ υψηλής ανάλυσης περίπου κάθε 12 ημέρες. Έτσι, οι ερευνητές μπορούν να συνθέσουν μια λεπτομερή ακολουθία εικόνων που παρουσιάζει την εξέλιξη του φαινομένου.

Το γνωρίζατε;

Πριν από τριάντα χρόνια, αυτό το Σάββατο, η αστροναύτης της NASA Shannon Lucid ολοκλήρωσε την πρωτοποριακή διαστημική πτήση μεγάλης διάρκειας στον ρωσικό διαστημικό σταθμό Mir. Η αποστολή της είχε αρχικά προγραμματιστεί να διαρκέσει τέσσερις μήνες, αλλά η παραμονή της παρατάθηκε στους έξι μήνες λόγω καθυστερήσεων στις εκτοξεύσεις του διαστημικού λεωφορείου. Όταν προσγειώθηκε στις 26 Σεπτεμβρίου 1996, η Lucid είχε περάσει 188 ημέρες σε τροχιά, σημειώνοντας νέο ρεκόρ διάρκειας διαστημικής πτήσης τόσο για Αμερικανό αστροναύτη όσο και για γυναίκα.

Ποια χρονιά μια γυναίκα αστροναύτης ξεπέρασε το ρεκόρ διάρκειας παραμονής στο διάστημα της Lucid;

Α. 2002
Β. 2005
Γ. 2007
Δ. 2017

Μάθετε την απάντηση στο ενημερωτικό δελτίο της NASA την επόμενη εβδομάδα! 🤓


Την προηγούμενη εβδομάδα, σας ρωτήσαμε ποιο όνομα είχε αρχικά σχεδιάσει να δώσει η NASA στο Enterprise, το πρώτο διαστημικό λεωφορείο της υπηρεσίας. Η απάντηση; Constitution — «Σύνταγμα». Η NASA επέλεξε το όνομα Constitution για να τιμήσει το ιδρυτικό έγγραφο της χώρας κατά τη χρονιά της διακοσιοστής επετείου των Ηνωμένων Πολιτειών. Η παρουσίασή του στις 17 Σεπτεμβρίου, την Ημέρα του Συντάγματος, δεν ήταν τυχαία. Αν και το πρώτο διαστημικό λεωφορείο δεν είχε σχεδιαστεί για να πετάξει στο διάστημα, έπαιξε ουσιαστικό ρόλο στην ιστορία του Προγράμματος Διαστημικών Λεωφορείων. Το Enterprise πραγματοποίησε τις δοκιμές προσέγγισης και προσγείωσης που απέδειξαν ότι το διαστημικό λεωφορείο μπορούσε να ανεμοπορεί, να εκτελεί ελιγμούς και να προσγειώνεται με ασφάλεια. Αυτές οι δοκιμές ήταν καθοριστικές για την επιβεβαίωση της ορθότητας του σχεδιασμού, προτού το Columbia πραγματοποιήσει την πρώτη τροχιακή πτήση του προγράμματος το 1981.


Επισκεφθείτε τον πρόσφατα ανασχεδιασμένο εκθεσιακό χώρο στα κεντρικά γραφεία της NASA στην Ουάσιγκτον, όπου η διαστημική εξερεύνηση ζωντανεύει. Περιηγηθείτε σε εκθέσεις που σας βυθίζουν στον κόσμο του διαστήματος, δείτε από κοντά αντικείμενα από τα προγράμματα Apollo και Artemis και παρακολουθήστε εκδηλώσεις με φυσική παρουσία στο αμφιθέατρο James Webb. Στη συνέχεια, χαλαρώστε με έναν καφέ ή ένα τσάι —και ίσως ένα ντόνατ με θέμα τη NASA— από το προσωρινό καφέ, πριν εξερευνήσετε τα δώρα με έμπνευση από το διάστημα στο κατάστημα NASA Employee Exchange. Είτε σας συναρπάζουν οι σημερινές αποστολές αιχμής είτε σας εμπνέει η ιστορία του αμερικανικού διαστημικού προγράμματος, τα κεντρικά γραφεία της NASA προσφέρουν έναν φιλόξενο χώρο για να εξερευνήσετε, να μάθετε και να γνωρίσετε τη NASA από κοντά.

Προσεχείς εκδηλώσεις με φυσική παρουσία

Πτήσεις σε άλλους κόσμους

ΔΕΥΤΕΡΑ 28 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ, 11:00 π.μ. EDT

Ανακαλύψτε πώς τα ιπτάμενα ρομπότ αλλάζουν την πλανητική εξερεύνηση, σε αυτή την ομιλία με ειδικούς της NASA. Μάθετε για το Ingenuity, το πρώτο ελικόπτερο που πέταξε στον Άρη· γνωρίστε τη νέα τριάδα SkyFall, που έχει σχεδιαστεί για να χαρτογραφεί τον υπόγειο πάγο και να αναγνωρίζει το έδαφος· και δείτε τι επιφυλάσσει το μέλλον με το Dragonfly, ένα σκάφος με ρότορες που κατευθύνεται στον Τιτάνα, τον δορυφόρο του Κρόνου, για να μελετήσει τα χημικά δομικά συστατικά που μπορεί να προηγήθηκαν της ζωής.

ΕΓΓΡΑΦΕΙΤΕ

Κέντρο Πληροφοριών για τη Γη

ΔΕΥΤΕΡΑ–ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 8:30 π.μ.–5:30 μ.μ. EDT

Μάθετε πώς οι επιστήμονες συλλέγουν και ερμηνεύουν δεδομένα από διάφορες πηγές, ώστε να μας δώσουν μια συνολική εικόνα των γνώσεών μας για τον πλανήτη μας. Εξερευνήστε οπτικοποιήσεις δεδομένων υψηλής ανάλυσης, ανακαλύψτε τρεις διαδραστικές εμπειρίες και παρακολουθήστε σύντομα βίντεο με αφήγηση, τα οποία προβάλλονται στο μεγάλο σύστημα οθονών «hyperwall» της NASA.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΕ ΤΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΑΣ

Κεντρικά γραφεία της NASA

ΔΕΥΤΕΡΑ–ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 8:30 π.μ.–5:30 μ.μ. EDT

Η περιήγησή σας χωρίς ξεναγό ξεκινά με εκθέματα που σας προσκαλούν να συμμετάσχετε ενεργά και να εξερευνήσετε με τον δικό σας ρυθμό: από ένα αντίγραφο αρειανού ρόβερ και αυθεντικά αντικείμενα αποστολών έως διαδραστικά εκθέματα που κεντρίζουν την περιέργεια και αποκαλύπτουν κάτι καινούργιο σε κάθε βήμα.

 

Πώς η κακή επιστήμη της καταστροφολογίας για την τεχνητή νοημοσύνη ωφελεί τις μεγάλες επιχειρήσεις

0

 

Δεν υπάρχει σαφής διαδρομή που να δείχνει ότι τα σημερινά συστήματα τεχνητής νοημοσύνης θα οδηγήσουν στην υπερνοημοσύνη — πόσο μάλλον επιστημονική βάση για τον υπολογισμό της πιθανότητας καταστροφής.

Της Σάρα Γκουντάρζι
30 Σεπτεμβρίου 2026

Αρχική εικόνα: Clarote και AI4Media, μέσω του Better Images of AI, με άδεια CC BY. Τροποποίηση: Thomas Gaulkin.

Όταν ο Τζέικομπ Κόξον παραιτήθηκε νωρίτερα αυτόν τον μήνα από την Anthropic, επικαλούμενος έντονες ανησυχίες ότι η τεχνητή νοημοσύνη οδηγεί με ταχύτητα την ανθρωπότητα προς την εξαφάνιση, προστέθηκε σε μια σειρά δημόσιων αποχωρήσεων εργαζομένων τα τελευταία χρόνια. Οι εργαζόμενοι αυτοί προειδοποιούν ότι οι εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης προχωρούν υπερβολικά γρήγορα και αναλαμβάνουν τεράστιους κινδύνους.

Το 2024, ο Γιαν Λάικε, επικεφαλής της OpenAI στον τομέα της ευθυγράμμισης της τεχνητής νοημοσύνης με τις ανθρώπινες αξίες και προθέσεις, παραιτήθηκε, δηλώνοντας ότι η ασφάλεια είχε «περάσει σε δεύτερη μοίρα μπροστά στα εντυπωσιακά προϊόντα». Την ίδια χρονιά, ο Μάιλς Μπράντατζ, ο οποίος είχε αναλάβει διάφορους ρόλους στην OpenAI, μεταξύ αυτών και του ανώτερου συμβούλου για την ετοιμότητα απέναντι στην τεχνητή γενική νοημοσύνη (AGI), αποχώρησε από την εταιρεία. Ανέφερε ότι ήθελε να ακολουθήσει πιο ανεξάρτητη ερευνητική πορεία και ότι «η τεχνητή νοημοσύνη είναι απίθανο να γίνει όσο το δυνατόν ασφαλέστερη και ωφελιμότερη χωρίς συντονισμένη προσπάθεια προς αυτή την κατεύθυνση».

Η ίδια η Anthropic προέκυψε από παρόμοιες ανησυχίες. Πρώην εργαζόμενοι της OpenAI ίδρυσαν την εταιρεία το 2021, περιγράφοντας το νέο τους εγχείρημα ως «εταιρεία έρευνας και ασφάλειας στην τεχνητή νοημοσύνη».

Πίσω από τις ολοένα εντονότερες προειδοποιήσεις για την υπερνοημοσύνη βρίσκεται, σύμφωνα με τους επικριτές, ένα πιο θεμελιώδες ζήτημα: δεν υπάρχει τεκμηριωμένη διαδρομή που να δείχνει ότι τα σημερινά συστήματα τεχνητής νοημοσύνης θα ξεπεράσουν τους ευφυέστερους ανθρώπους, πόσο μάλλον επιστημονική βάση για τον υπολογισμό της πιθανότητας να καταστρέψουν την ανθρωπότητα. Κι όμως, η καταστροφολογική αφήγηση επισκιάζει όλο και περισσότερο τους πιο άμεσους και συγκεκριμένους κινδύνους της τεχνητής νοημοσύνης, ενισχύοντας παράλληλα τις ίδιες τις εταιρείες των οποίων τα προϊόντα παρουσιάζονται ως εξαιρετικά ισχυρά και δυνητικά ανεξέλεγκτα.

«Πιστεύω ότι η Anthropic και η OpenAI ωφελούνται πολύ από τους ισχυρισμούς ότι τα συστήματά τους —τα εμπορικά τους προϊόντα, όχι τα προϊόντα επιστημονικής έρευνας— είναι τόσο ισχυρά ώστε μπορεί να αφανίσουν την ανθρωπότητα», λέει ο Ντέιβιντ Γουίντερ, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Τέξας στο Όστιν. «Κατά κάποιον τρόπο, αυτό σημαίνει ότι αξιοποιούν τον φόβο για να πουλήσουν προϊόντα ή, τουλάχιστον, για να προσελκύσουν επενδύσεις και να προκαλέσουν ενδιαφέρον για το πόσο ισχυρά είναι τα συστήματά τους».

Η παραίτηση του Τζέικομπ Κόξον έστρεψε έντονα την προσοχή στην ασφάλεια της έρευνας που διεξάγουν οι εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης.

Παιχνίδι σαλονιού, όχι επιστήμη

Οι ανησυχίες του Κόξον προέρχονται από τα αλληλεπικαλυπτόμενα διανοητικά κινήματα του αποτελεσματικού αλτρουισμού και του μακροπροθεσμισμού, τα οποία διαμορφώθηκαν τη δεκαετία του 2000 στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, στο Ηνωμένο Βασίλειο, και συνδέονται με την κοινότητα των ορθολογιστών.

«Συναναστρέφομαι ορθολογιστές εδώ και σχεδόν μία δεκαετία», απάντησε ο Κόξον στο X, όταν ρωτήθηκε για τη σχέση του με αυτά τα κινήματα. «Οι ιδέες τους ήταν πειστικές και δεν μπορεί κανείς να αρνηθεί την προνοητικότητά τους». Ο Κόξον δεν απάντησε σε αίτημα για σχολιασμό.

Ο αποτελεσματικός αλτρουισμός στηρίζεται στην ιδέα ότι οι άνθρωποι πρέπει να αξιοποιούν τους πόρους τους ώστε να επιτυγχάνουν το μεγαλύτερο δυνατό καλό μέσω φιλανθρωπικών δράσεων. Ο μακροπροθεσμισμός, μια αντίληψη στο εσωτερικό αυτού του κινήματος, θεωρεί ηθική προτεραιότητα την προστασία των μελλοντικών όντων από το ενδεχόμενο αφανισμού. Οι υποστηρικτές του αντιμετωπίζουν την ανάπτυξη προηγμένης τεχνητής νοημοσύνης ως μια πολλά υποσχόμενη ευκαιρία για την ανθρωπότητα, αλλά και ως έναν από τους μεγαλύτερους κινδύνους για το μέλλον της.

Η υπερνοημοσύνη θα μπορούσε, θεωρητικά, να βοηθήσει στην επίλυση πολλών κοινωνικών προβλημάτων —όπως η φτώχεια και η κλιματική κρίση— και να οδηγήσει σε έναν καλύτερο κόσμο. Ωστόσο, στοχαστές αυτών των κινημάτων προειδοποιούν ότι, αν τα συστήματα αυτά δεν κατασκευαστούν σωστά ώστε να ευθυγραμμίζονται με τις ανθρώπινες αξίες, θα μπορούσαν να απειλήσουν την ίδια την ύπαρξη της ανθρωπότητας.

Η ισχύς που αποδίδεται στην υπερνοημοσύνη έχει οδηγήσει ορισμένα μέλη αυτών των κοινοτήτων να περιγράφουν την προηγμένη τεχνητή νοημοσύνη με όρους που παραπέμπουν σε θεό. Για παράδειγμα, συζητώντας πώς οι άνθρωποι θα μπορούσαν να διαμορφώσουν τον χαρακτήρα αυτών των συστημάτων, ο Γουίλ ΜακΆσκιλ, εξέχουσα μορφή του κινήματος του αποτελεσματικού αλτρουισμού, λέει ότι «η σύνταξη ενός συντάγματος που καθοδηγεί τον χαρακτήρα της τεχνητής νοημοσύνης μοιάζει με τη σύνταξη οδηγιών προς τον Θεό».

«Πιστεύουν στην έλευση ενός παντοδύναμου θεού τεχνητής νοημοσύνης, ο οποίος είτε θα οδηγήσει στην καταστροφή της ανθρωπότητας είτε θα μας βοηθήσει να φτάσουμε στην ουτοπία», λέει ο Μπογιάν Μιλάνοφ, ανώτερος ερευνητής στο Ινστιτούτο AI Now.

Ορισμένοι στο εσωτερικό αυτών των κινημάτων έχουν φτάσει ακόμη και στο σημείο να αποδώσουν μια εντυπωσιακή αριθμητική πιθανότητα στο ενδεχόμενο η τεχνητή νοημοσύνη να καταστρέψει την ανθρωπότητα. Πρόκειται για το λεγόμενο p(doom), δηλαδή την «πιθανότητα καταστροφής».

Το 2025, ο διευθύνων σύμβουλος της Anthropic, Ντάριο Αμοντέι, είχε εκτιμήσει αυτή την πιθανότητα στο 25%. Άλλοι, όπως ο Έβαν Χούμπινγκερ, επικεφαλής του τομέα Επιστήμης της Ευθυγράμμισης στην Anthropic, έχουν υποστηρίξει ότι η πιθανότητα αφανισμού ξεπερνά το 10%.

Δεν είναι σαφές πώς κατέληξαν σε αυτά τα ποσοστά.

«Αυτό που πρέπει να έχουμε κατά νου είναι ότι όλη αυτή η καταστροφολογία δεν βασίζεται σε καμία επιστημονική εργασία», λέει ο Μιλάνοφ. «Πρόκειται πραγματικά για επιστημονική φαντασία. Κανένας από αυτούς τους ισχυρισμούς δεν μπορεί να επαληθευτεί ή να διαψευστεί επιστημονικά».

Όσοι ασχολούνται με την τεχνητή νοημοσύνη και υποστηρίζουν ότι υπάρχει συγκεκριμένη πιθανότητα αφανισμού της ανθρωπότητας πρέπει να πιέζονται να παρουσιάσουν τα στοιχεία τους, λέει η Έμιλι Μ. Μπέντερ, καθηγήτρια και διευθύντρια του Εργαστηρίου Υπολογιστικής Γλωσσολογίας στο Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον.

«“Πώς το υπολογίσατε; Από πού προέκυψε; Ποια δεδομένα χρησιμοποιήσατε στον υπολογισμό σας; Και ποιοι είναι οι τύποι; Μου δίνετε έναν αριθμό, επομένως πρέπει να υπάρχει κάτι πίσω από αυτόν”».

Σύμφωνα με την Μπέντερ, τα ποσοστά που προβάλλονται σήμερα δεν στηρίζονται σε τίποτε από αυτά. «Πρόκειται πραγματικά για παιχνίδι σαλονιού, όχι για επιστήμη», λέει.

Τα επιχειρήματα υπέρ της αυτορρύθμισης

Οι επικεφαλής μεγάλων εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης, όπως η Anthropic και η OpenAI, υποστηρίζουν ο καθένας ότι μόνο η δική του εταιρεία μπορεί να κατασκευάσει υπεύθυνα αυτά τα συστήματα, με τις κατάλληλες δικλίδες ασφαλείας, τις οποίες θα καθορίσει η ίδια. Δηλώνουν επίσης ότι η υπερνοημοσύνη της εταιρείας τους θα ευθυγραμμίζεται με τις ανθρώπινες αξίες, αντί να καταστρέψει τα πάντα. Έτσι, επικαλούνται πλέον τους σοβαρούς κινδύνους αφανισμού για να υποστηρίξουν την επιβράδυνση της ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης σε ολόκληρο τον κλάδο.

Η Τίμνιτ Γκέμπρου, ερευνήτρια τεχνητής νοημοσύνης και συγγραφέας του υπό έκδοση βιβλίου Deep Unlearning, λέει ότι αυτές οι εκκλήσεις για επιβράδυνση αποτελούν μέρος μιας προσπάθειας των μεγάλων εταιρειών να διαμορφώσουν το ρυθμιστικό πλαίσιο προς όφελός τους.

«Όλο τους το επιχείρημα είναι ότι απλώς πρέπει να γίνει σωστά», λέει η Γκέμπρου, η οποία αποχώρησε από την Google το 2020, ύστερα από διαφωνία σχετικά με μια επιστημονική εργασία που προειδοποιούσε για τους κινδύνους των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων.

Η Γκέμπρου διευθύνει σήμερα το Ινστιτούτο Έρευνας Κατανεμημένης Τεχνητής Νοημοσύνης (DAIR), έναν ανεξάρτητο οργανισμό που εξετάζει κριτικά την επιρροή των τεχνολογικών κολοσσών στην τεχνητή νοημοσύνη. Κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για το πώς η υπερβολική προβολή της τεχνητής νοημοσύνης αποσπά την προσοχή από τους άμεσους κινδύνους αυτών των συστημάτων και των εταιρειών που βρίσκονται πίσω τους.

Θεωρεί τις εκκλήσεις για επιβράδυνση της ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης «έξυπνη επικοινωνιακή στρατηγική», επειδή, όπως εξηγεί, «το μήνυμα δεν είναι: “Βρισκόμαστε σε λάθος δρόμο· αυτός ο τρόπος ανάπτυξης της τεχνολογίας είναι κακός”. Λένε: “Πρέπει να ακολουθήσουμε αυτόν τον δρόμο. Απλώς πρέπει να επιβραδύνουμε”».

Η ίδια και άλλοι επικριτές υποστηρίζουν ότι ο ανταγωνισμός μεταξύ αυτών των εταιρειών χρησιμοποιείται επίσης ως επιχείρημα κατά της εξωτερικής ρύθμισης. Παραπέμπουν στο κείμενο του επικεφαλής και συνιδρυτή της Anthropic, Ντάριο Αμοντέι, που δημοσιεύθηκε μετά την παραίτηση του Κόξον, με τίτλο We Must Pace the Frontier — «Πρέπει να ελέγξουμε τον ρυθμό της ανάπτυξης στην αιχμή της τεχνολογίας». Σε αυτό προτείνεται ένα σχέδιο τριών βημάτων, το οποίο ξεκινά με αξιολογητές εγκατεστημένους μέσα στις ίδιες τις εταιρείες.

Σύμφωνα με τον Μιλάνοφ, η προσέγγιση αυτή ισοδυναμεί με αυτορρύθμιση: οι εταιρείες καθορίζουν τα δικά τους πρότυπα και τις δικές τους διαδικασίες, αντί να ελέγχονται από ανεξάρτητους φορείς που υπηρετούν το δημόσιο συμφέρον.

«Αν διαβάσετε ανάμεσα στις γραμμές, όλα όσα υποστηρίζει είναι πράγματα που θα βοηθούσαν εταιρείες όπως η Anthropic», λέει.

Ο Μιλάνοφ και η Γκέμπρου αντιμετωπίζουν επίσης με σκεπτικισμό οργανισμούς που συνδέονται με τον κλάδο, όπως το METR — Model Evaluation and Threat Research, δηλαδή «Αξιολόγηση Μοντέλων και Έρευνα Απειλών». Πρόκειται για έναν μη κερδοσκοπικό οργανισμό που ιδρύθηκε το 2023 και αξιολογεί το ενδεχόμενο καταστροφικών βλαβών από μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης.

Στις 11 Σεπτεμβρίου, ο Τζο Μπέντον, ερευνητής ευθυγράμμισης στην Anthropic, ανακοίνωσε στο X ότι είχε αποχωρήσει από την εταιρεία δύο εβδομάδες νωρίτερα και ότι θα εντασσόταν στο METR.

Ωστόσο, οι σχέσεις μεταξύ των δύο οργανισμών προϋπήρχαν της μετακίνησης του Μπέντον, και οι επικριτές επισημαίνουν τους στενούς δεσμούς του METR με τις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης.

«Είναι συνδεδεμένοι και ευθυγραμμισμένοι με αυτές τις μεγάλες εταιρείες, τόσο οικονομικά όσο και ιδεολογικά», λέει ο Μιλάνοφ, αναφερόμενος στο METR.

Απαντώντας σε αίτημα για σχολιασμό, εκπρόσωπος του METR ανέφερε ότι, από τους περίπου 50 εργαζομένους του οργανισμού, ένας είχε εργαστεί προηγουμένως στην Anthropic, ενώ ένας ακόμη, ο Μπέντον, επρόκειτο να ενταχθεί στο προσωπικό του. Στην ανακοίνωση περιλαμβανόταν επίσης η ακόλουθη δήλωση:

«Διασφαλίζουμε την οικονομική και λειτουργική ανεξαρτησία μας από τις εταιρείες που αναπτύσσουν τα πιο προηγμένα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, επειδή θεωρούμε εξαιρετικά σημαντικό να ελαχιστοποιούμε τις πιέσεις που ενδέχεται να δεχθούμε για να προσαρμόσουμε τις εκθέσεις ή τις ενέργειές μας στα συμφέροντά τους».

Η Anthropic δεν απάντησε σε αίτημα για σχολιασμό.

Διαδηλωτές σε κινητοποίηση έξω από το συνέδριο Datacloud USA, στο Όστιν του Τέξας, στις 2 Σεπτεμβρίου. Φωτογραφία: John Anderson/Alamy Live News.

Οι κίνδυνοι της τεχνητής νοημοσύνης είναι ήδη εδώ

Καθώς αυτά τα συστήματα αναπτύσσονται με ταχύτητα, η έκταση των απτών βλαβών που προκαλούν γίνεται ολοένα δυσκολότερο να αγνοηθεί, ενισχύοντας τις εκκλήσεις για αυστηρότερη και πιο ανεξάρτητη ρύθμιση. Πρόσφατα, για παράδειγμα, το CNN ανέφερε ότι μια έκθεση πληροφοριών που συντάχθηκε με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης παραλίγο να οδηγήσει σε αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση εναντίον κινεζικού πλοίου την περασμένη άνοιξη.

Τέτοια περιστατικά, μαζί με τις επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης στην εργασία, στην ιδιωτικότητα και στις κοινότητες, ωθούν τους πολίτες να δίνουν μεγαλύτερη προσοχή στην τεχνολογία και στις συνέπειές της.

Μια ένδειξη αυτής της ανησυχίας είναι η στάση απέναντι στα κέντρα δεδομένων που υποστηρίζουν τη λειτουργία μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης. Σε δημοσκόπηση των New York Times/Siena, η οποία πραγματοποιήθηκε από τις 8 έως τις 13 Σεπτεμβρίου σε δείγμα 1.503 δυνητικών ψηφοφόρων, το 61% των ερωτηθέντων αντιτάχθηκε στην κατασκευή κέντρων δεδομένων.

Ωστόσο, παρά την ενημέρωση του κοινού για ορισμένα από τα πιο ορατά προβλήματα, η συζήτηση για κινδύνους που απειλούν την ίδια την ύπαρξη της ανθρωπότητας επισκιάζει τους σημερινούς, συγκεκριμένους κινδύνους από την υιοθέτηση και τη χρήση αυτών των συστημάτων, αποσπώντας την προσοχή των πολιτών και όσων χαράσσουν πολιτική.

Όπως εξηγεί η Μπέντερ, οι συγκεκριμένοι αυτοί κίνδυνοι εκτείνονται από τις περιβαλλοντικές βλάβες και την εργασιακή εκμετάλλευση έως την κλοπή δημιουργικού έργου και δεδομένων της καθημερινής ζωής. Επισημαίνει επίσης την εκτεταμένη επιτήρηση και την υποβάθμιση των κοινωνικών υπηρεσιών, καθώς οι άνθρωποι ενθαρρύνονται να πιστεύουν ότι οι μηχανές μπορούν να αναλάβουν ορισμένες εργασίες που προηγουμένως εκτελούσαν άνθρωποι.

«Όλα αυτά είναι πραγματικές βλάβες στις οποίες θα έπρεπε να επικεντρώνονται οι πολίτες και όσοι χαράσσουν πολιτική. Αντί γι’ αυτό, έχουμε τον γερουσιαστή Σάντερς να καταθέτει ένα νομοσχέδιο που αντανακλά σε μεγάλο βαθμό αυτή τη φαντασίωση ενός καταστροφολογικού θεάματος με πρωταγωνιστή μια παντοδύναμη τεχνητή νοημοσύνη», προσθέτει, αναφερόμενη στην πρόταση του Σάντερς για απαγόρευση της υπερνοημοσύνης και προσωρινή αναστολή της ανάπτυξης προηγμένης τεχνητής νοημοσύνης.

Ο γερουσιαστής Μπέρνι Σάντερς μιλά στη συνέλευση Pro-Human Assembly στις 15 Σεπτεμβρίου. Φωτογραφία: SAUL LOEB / AFP μέσω Getty Images.

Δημιουργία εντυπώσεων πριν από την είσοδο στο χρηματιστήριο

Οι δημόσιες παραιτήσεις ερευνητών τεχνητής νοημοσύνης έχουν επίσης προκαλέσει ανησυχίες ότι οι εργαζόμενοι αυτοί αξιοποιούν τη δημοσιότητα για να προσελκύσουν χρηματοδότηση για ένα νέο επιχειρηματικό εγχείρημα ή να εξασφαλίσουν νέες θέσεις εργασίας. Ο συνιδρυτής της Anthropic, Ίλια Σουτσκέβερ, ο οποίος αποχώρησε από την εταιρεία το 2024 λόγω ζητημάτων ασφάλειας της τεχνητής νοημοσύνης, κατάφερε να συγκεντρώσει χρηματοδότηση τουλάχιστον 3 δισ. δολαρίων για τη νεοφυή εταιρεία του, Safe Superintelligence.

Η παραίτηση του Κόξον είναι το πιο πρόσφατο περιστατικό σε μια σειρά γεγονότων κατά τα οποία οι εταιρείες τόνισαν πόσο απρόβλεπτη, επικίνδυνη και εντυπωσιακή θα μπορούσε να είναι μια παντοδύναμη τεχνητή νοημοσύνη, προκαλώντας φρενίτιδα στα μέσα ενημέρωσης.

Τον Απρίλιο, η Anthropic δήλωσε ότι το νεότερο μοντέλο της, το Mythos, ήταν υπερβολικά ισχυρό για να διατεθεί στο κοινό. Στις 21 Ιουλίου, η OpenAI ανακοίνωσε δημόσια τον ρόλο της στο περιστατικό με το Hugging Face, υποστηρίζοντας ότι περίπου 1.200 αυτόνομοι πράκτορες τεχνητής νοημοσύνης ξέφυγαν από το απομονωμένο περιβάλλον δοκιμών τους και επιτέθηκαν στη διαδικτυακή πλατφόρμα.

Μόλις λίγες ημέρες αργότερα, η Anthropic ανέφερε ότι είχε εντοπίσει τρεις περιπτώσεις στις οποίες ένα μοντέλο απέκτησε πρόσβαση στο διαδίκτυο μέσω συνεργάτη αξιολόγησης και στη συνέχεια απέκτησε μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση σε άλλους οργανισμούς. Στις αρχές Σεπτεμβρίου, η OpenAI ισχυρίστηκε ότι οι πράκτορές της είχαν λύσει το πρόβλημα Navier–Stokes, ένα μαθηματικό πρόβλημα που παραμένει άλυτο εδώ και δεκαετίες και για την επίλυση του οποίου προβλέπεται βραβείο ενός εκατομμυρίου δολαρίων.

Αυτή η δημιουργία εντυπώσεων αποδίδει, επειδή οι προειδοποιήσεις δεν αποθαρρύνουν τους επενδυτές από το να τοποθετήσουν τα χρήματά τους στην τεχνητή νοημοσύνη, λέει ο Γουίντερ, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Τέξας στο Όστιν.

«Νομίζω ότι τα ακούν όλα αυτά και σκέφτονται: “Εντυπωσιακό, αυτά τα συστήματα φαίνονται πραγματικά ισχυρά. Ίσως θα έπρεπε να εξετάσω αυτή την επένδυση”».

Σάρα Γκουντάρζι

Επικοινωνία | Twitter

Η Σάρα Γκουντάρζι είναι αναπληρώτρια συντάκτρια στο Bulletin of the Atomic Scientists. Κείμενά της έχουν δημοσιευθεί, μεταξύ άλλων, στα Scientific American, The New York Times και National Geographic News.

Έχει γράψει το πρώτο της μυθιστόρημα, The Almond in the Apricot («Το αμύγδαλο μέσα στο βερίκοκο»), καθώς και αρκετά παιδικά βιβλία, μεταξύ των οποίων το Leila’s Day at the Pool («Η μέρα της Λέιλα στην πισίνα»).

Μπορείτε να τη βρείτε στην ιστοσελίδα saragoudarzi.com και στο Bluesky.

Σημείωση Ανιχνεύσεων: Το πρωτότυπο περιέχει ένα πραγματολογικό λάθος: ο Ίλια Σουτσκέβερ ήταν συνιδρυτής της OpenAI, όχι της Anthropic, και αποχώρησε από την OpenAI το 2024.

thebulletin.org

 

#OYΔΕΝ_ΝΕΟΤΕΡΟΝ_ΑΠΟ_ΤΟ_ΑΝΑΤΟΛΙΚΟ_ΜΕΤΩΠΟ…”

0
#ΑΡΧΙΣΕ_Η_ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ_ΤΗΣ_ΠΟΛΗΣ_ΤΑΙΖ_ΣΤΗΝ_ΥΕΜΕΝΗ
απο τους Σαουδαραβες μισθοφορους και τους αυτονομιστες Γιγαντες των Η.Α.Ε. …
Γράφει ο   Στρατιωτικίς αναλυτής Ευθύμιος.
#ΑΡΩΜΑ_ΒΑΣΙΛΕΥΟΥΣΑΣ..!!!
Μεσα απο  Τουρκικες πηγες για το τι πραγματικα συνεβη στο Ανατολικο ζητημα …
#Constantinople:
Σάκαρυα  (#Σαγγαριος)  Πόλεμος την 6η ημέρα του… Ο Αρχιστράτηγος Μουσταφά Κεμάλ εξακολουθεί να μην είναι στο μέτωπο. Ο Φεβζή Πασάς κάνει ό,τι μπορεί. ΧΙΛΙΑΔΕΣ ΤΟΥΡΚΙΚΟΙ ΣΤΡΑΤΙΩΤΕΣ ΕΓΚΑΤΕΛΕΙΨΑΝ ΤΟ ΠΕΔΙΟ ΤΗΣ ΜΑΧΗΣ. ΟΙ ΥΠΟΛΟΙΠΟΙ ΔΙΝΟΥΝ ΤΗΝ ΨΥΧΗ ΣΤΟΥΣ ΔΟΝΤΙΑ ΣΤΗ ΜΑΧΗ… ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΕΙΝΑΙ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΟ ΝΑ ΑΝΟΙΞΟΥΝ ΤΟΝ ΔΡΟΜΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΚΥΡΑ Φωτογραφία: Πάνω χάρτης που δείχνει τι συνέβη την 6η ημέρα του πολέμου.. 28 Αυγούστου 1921. Πριν από 105 χρόνια σήμερα. Στον βορρά, στην περιοχή απέναντι από τη Μπεϊλικκιούπρου, η ελληνική επίθεση στο μέτωπο του Συνδυασμένου Σώματος σταμάτησε προσωρινά. Οι Έλληνες μετέφεραν όλες τους τις δυνάμεις νότια και τις ρίξανε στη μάχη από αυτή την περιοχή. Επιτίθενται από νότο προς βορρά. Οι στρατιώτες που εγκατέλειψαν τη μάχη αποτελούν μεγάλο πρόβλημα. Δεν μπορούν να ελεγχθούν. Οι μονάδες του Στρατού της Εθνοσυνέλευσης στο νότιο πλευρό βρίσκονται αντιμέτωπες με κίνδυνο πολιορκίας και εξόντωσης. Η 7η ομάδα στην περιοχή του Πολάτλι μετακινήθηκε προς την πλευρά του Χαγιμάν και έτσι ο κίνδυνος αποφεύχθηκε εν μέρει. Αλλά, προς το παρόν… Σύμφωνα με την κλασική δογματική θεωρία του πολέμου που εφαρμόζεται εδώ και αιώνες· αν η αμυντική γραμμή ενός στρατού, που είναι απλωμένη σαν σχοινί, σπάσει, ο στρατός πρέπει να υποχωρήσει. Επειδή αν ο στρατός δεν υποχωρήσει, ο εχθρός που εισέρχεται από το σπασμένο τμήμα της γραμμής θα περικυκλώσει τα τμήματα του στρατού και θα τα εξοντώσει. Δηλαδή, θεωρείται ότι η υποχώρηση είναι απαραίτητη για να μην εξοντωθεί. Ένας στρατός με σπασμένη γραμμή πρέπει να υποχωρήσει ανάλογα με το μέγεθός του. Διαφορετικά, ο εχθρός θα τον πιάσει πριν προλάβει να σχηματίσει νέα γραμμή. Ο Ελληνικός Διοικητής του Στρατού, Παπούλας, πιστεύει ότι μόλις σπάσει η τουρκική γραμμή στο Χαγιμάν, ο Στρατός της Εθνοσυνέλευσης θα υποχωρήσει πίσω από την Άγκυρα. Δηλαδή, αν πέσει το Χαγιμάν, θα πέσει και η Άγκυρα. Γιασαρ Γκορεν.
Συνεχιζεται…
-#Υemen: Ο στρατος της #Υεμενης  έχει εξαπολύσει μια ισχυρή επίθεση στην #Ταΐζ από τις πρώτες πρωινές ώρες. Αυτό μπορεί να σηματοδοτήσει την έναρξη μιας σοβαρής προσπάθειας αποκοπής της πόλης από την υπόλοιπη περιοχή που ελέγχεται από τους μισθοφορους του  PLC. Ο ηχος απο τα οπλα ακουγεται μεσα στην πολη Ταιζ.
Οι δυνάμεις της Σαναά αναλαμβάνουν τον έλεγχο των πόλεων Al Mamlah, Al Mazhanah και Al Masnamah στο μέτωπο Bani Omar στην περιοχή Shamayatayn. #Taiz
Μεγάλες μισθοφορικές δυνάμεις αποσύρονται από την πόλη #Ταΐζ εν μέσω σημαντικής προέλασης των δυναμεων της Υεμενης.
Οι δυνάμεις της Σαναά αναλαμβάνουν τον έλεγχο των χωριών Ασουάν, Αλ Νταλίφα, Ακάφ, Αλ Σαΐντ, Μαντάφα, Ανάμ, Τζαμπάλ Σαρ, Μπαρχάτ και Αλ Ζατάν στην περιοχή Τζαμπάλ Χαμπάσι. Οι δυνάμεις του PLC αποσύρονται γρήγορα από εκεί. #Taiz
Και το Jabal Al Maswari και το χωριό Daraha στο μέτωπο Daba al-Dakhil της περιοχής Shamayatayn βρίσκονται υπό τον έλεγχο των δυνάμεων της Sanaa. #Taiz

Οι δυνάμεις της Υεμενης προέλασαν σήμερα στην περιοχή #Σάμα (سامع) νοτιοδυτικά της Ταΐζ…,οι μισθοφοροι των ΗΑΕ και Σαουδικης Αραβιας καταρρεουν.


Επιχείρηση «Και ο Αλλάχ είναι πιο αυστηρός σε δύναμη και πιο αυστηρός σε τιμωρία» [30/9/2026] Μέρος 2:Μετά την άφιξη ενισχύσεων και καθώς άρχισαν να προκύπτουν διαφωνίες μεταξύ των δυνάμεων του PLC και των φυλετικών δυνάμεων, η #Ansarallah κατάφερε να διασπάσει τις άμυνες των δυνάμεων του Άντεν στα βόρεια του Al-Mudarabah και να πάρει τον έλεγχο του στρατηγικού Jabal Hawab, το οποίο είχε χαθεί μέρες νωρίτερα και είναι το υψηλότερο σημείο πριν από τις κοιλάδες Al Malbiyah, Al-Ma’amiyah, Al-Sudair και Shaykh Hadi Qasis. Οι μάχες έχουν πλέον μετατοπιστεί στο Hassi Seif και το Al-Ruways καθώς οι δυνάμεις της Σαναά προσπαθούν να σταθεροποιήσουν την πρώτη γραμμή από το Jabal al-Jarubah έως το Jabal Naman.
-#EU: Η Ursula έζησε στο Λονδίνο στα τέλη της δεκαετίας του 1970 αλλά όχι με το πραγματικό της όνομα. Χρησιμοποιούσε το ψευδώνυμο «#Rose_Ladson». Η οικογένεια Albrecht ήταν σημαντικοί έμποροι βαμβακιού που παντρεύτηκαν στην οικογένεια «Ladson» από τη 
 Νότια Καρολίνα, ιδιοκτήτρια σκλάβων και φυτειών…,με την von der Leyen να είναι απόγονος μέσω της αμερικανικής προγιαγιάς της Mary Ladson Robertson.
Υπάρχουν άλλες, άσχετες οικογένειες με το επώνυμο Albrecht που έχουν #εβραϊκές ρίζες (π.χ. σε διαφορετικά ιστορικά πρόσωπα στο Αμβούργο), αλλά δεν συνδέονται με αυτή την οικογένεια…
.
Η οικογένεια Albrecht περιγράφεται ως παλιά βορειογερμανική πατρικιακή (hübsche) οικογένεια από την περιοχή του Ανόβερου/Höxter και αργότερα της Βρέμης. Τα μέλη της ήταν κυρίως γιατροί, νομικοί, δημόσιοι υπάλληλοι και έμποροι βαμβακιού,
-#Ιran:  Κύμα  της Επιχείρησης «#Αληθινή_Υπόσχεση_4»
 
  O καθηγητης Μαραντι: Ορισμένες δυτικές ελίτ φαντασιώνονται ότι το καθεστώς Τραμπ έχει το πάνω χέρι έναντι του Ιράν. Πρόκειται για έναν ακόμη ανόητο λανθασμένο υπολογισμό που γεννήθηκε από ευσεβείς πόθους. Ο χρόνος θα δείξει.
-#UK:Ο Πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Άντι Μπέρναμ κατηγορεί επίσημα το Ιράν για εμπλοκή στο περιστατικό της RAF Fairford Παρά το γεγονός ότι οι βρετανικές αρχές ανακοίνωσαν ότι επρόκειτο απλώς για τυχαίους κλέφτες που έκαναν λαθρεμπόριο πετρελαίου και αφέθηκαν ελεύθεροι.
-#Pakistan: Το Πακιστάν εξαπέλυσε πλήγματα εντός αφγανικού εδάφους στις επαρχίες Κουнар και Χελμάντ, ισχυριζόμενο ότι σκότωσε 22 μαχητές και εξάλειψε τρομοκρατικές βάσεις χωρίς καμία παράπλευρη απώλεια. Οι Ταλιμπάν ωστόσο κατηγορούν το Ισλαμαμπάντ ότι βομβάρδισε πολιτικά σπίτια και σκότωσε εννέα ανθρώπους συμπεριλαμβανομένων γυναικών και παιδιών στις επιθέσεις.
-#US: Ο Τραμπ ανακοινώνει την αναχώρηση των τελευταίων αμερικανικών στρατευμάτων από το Ιράκ Ο Τραμπ πρόσθεσε, σε ανάρτηση στην πλατφόρμα “Truth Social”, ότι η απόσυρση των στρατευμάτων και του εξοπλισμού από τη Βάση Hewlêr (Erbil) προχωρά με οργανωμένο τρόπο, σε αντίθεση με τη διαδικασία απόσυρσης από το Αφγανιστάν.
#Romania: O Γεωργέσκου συνελήφθη στο σπίτι του, με προορισμό τη φυλακή. Ήθελε να βγει από την ΕΕ, το ΝΑΤΟ, τον ΠΟΥ, ήθελε Ειρήνη μεταξύ Ρωσίας Ουκρανίας.
-#Israel / Syria:12 ισραηλινά στρατιωτικά οχήματα έχουν προελάσει από την ύπαιθρο της Κουνέιτρα προς τη λεκάνη του Γιαρμούκ δυτικά της Ντάραα.
-#Syria-#Rum : H ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ ΑΛΑΟΥΙΤΩΝ ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ…
#Alawite Άμαχοι σκοτώθηκαν και τραυματίστηκαν σε τρομοκρατική επίθεση σε λεωφορείο στη #Μασιάφ (Δ. #Χάμα ) Μια HTS ένοπλη τρομοκρατική ομάδα επιτέθηκε σε ένα βαν που μετέφερε υπαλλήλους και μηχανικούς της εταιρείας al-Mateen κοντά στη γέφυρα Μασσιάφ στην ύπαιθρο της Χάμα, απολογισμος 8 νεκροί, ( και ενας Χριστιανος Ρουμ) , 3 τραυματίες.
-#Syria: Ο Anwar Abu Jundi, αρχηγός των τρομοκρατών HTS, δολοφονήθηκε από άγνωστους ενόπλους στο Al-Sanamayn, στην ύπαιθρο Daraa,
-#Rojava:Ο υφυπουργός Άμυνας για την Ανατολική Περιοχή, ο Ταγματάρχης Σιμπάν Χαμού, σε δήλωση στο κανάλι Ronahi:Η Κουρδική γλώσσα είναι βασικό μέρος της ταυτότητάς μας, και η διατήρησή της και η ανάπτυξή της είναι κοινή ευθύνη.Αυτό που έχει επιτευχθεί μέχρι τώρα μπορεί να μην είναι στο επίπεδο που φιλοδοξούσαμε, αλλά αυτό που έχει επιτευχθεί αποτελεί σημαντικά βήματα προς την ενίσχυση της παρουσίας της Κουρδικής γλώσσας στα κρατικά σχολεία, και πρέπει να υποστηριχθεί και να χτιστεί πάνω σε αυτό.Και από εδώ, καλώ τα παιδιά του λαού μας να εγγραφούν στα σχολεία και να δεσμευτούν στην καθημερινή προσέλευση με την έναρξη του σχολικού έτου
-#Kurdistan/Iraq: Οι δυνάμεις των Πεσμεργκά οχυρώνουν τις θέσεις τους στις κορυφές του όρους Κάρα Τσογ κοντά στο Ερμπίλ.
-#Turkey:Ο Οζγκιούρ Οζέλ σχολίασε το «σκάνδαλο χρηματοδότησης»: « Ο Ερντογάν θα πρέπει είτε να παραιτηθεί είτε να φέρει αμέσως πίσω τις κάλπες».
-#Hellas: Επισκευτηκαμε για πρωτη φορα τον ναο της Παναγιας  στο χωριο Κονταριωτισσα Πιεριας που ειναι διπλα απ την αρχαια ιερη πολη των Μακεδων το Διον . Εκει συμφωνα με τον Αγιο Πορφυριο ειναι θαμμενος ο #Μεγας_Αλεξανδρος. Πολλοι δεν το πιστευουν αυτο, εγω το πιστευω οτι εκει ειναι ,ο λοφος διπλα απ την εκκλησια φαινεται οτι εχει δεχθει προσχωσεις, τα μέλη του ναου ειναι παρα πολυ παλια.
Τώρα που υπαρχουν συγχρονα μεσα  με ακτινες κλπ ,ας το δει η Μενδωνη να κανουν ερευνες αν το εσωτερικο του λοφου ειναι κατι αναλογο τυπου Αμφιπολης ,η Βεργινας .Ο Πτολεμαιος ο λαγου που πηρε το ταριχευμενο σωμα του ,το πηγε ενα διαστημα στην Αιγυπτο, το πιο πιθανο οτι η μεταφορα και ο ταφος στην Κονταριωτισσα εγινε στη ρωμαικη περιοδο.  Θα δειτε στο μελλον οτι ελεγε την αληθεια ο Αγιος Πορφυριος. ( μαλιστα στον ναο ειχαν παει και τουριστες απο την Πολωνια,απο την Βαρσοβια).
-#Rum_Pontos: Στην Τραπεζούντα , η μετανάστευση στα ορεινά δεν είναι απλώς μια παράδοση, είναι ένας τρόπος ζωής.Κάθε δρόμος που οδηγεί από την πόλη στα ορεινά οδηγεί πίσω στην πατρίδα, το παρελθόν και τις ρίζες. #Τραπεζούντα.
Όσοι θέλετε να κοινοποιείτε την σελίδα διότι η κρατική ΕΡΤ και τα λεγόμενα μεγάλα κανάλια δεν τα δείχνουν αυτά προς το παρόν. “Ουδέν νεότερον από το Ανατολικό Μέτωπο” Καλο μηνα σε ολον τον κοσμο..!!!

Εν κρυπτώ συμφωνία

6
Αυτή η εν κρυπτώ συμφωνία του Μητσοτάκη με τη βουλγαρική κυβέρνηση για τα οστά του Σαμουήλ είναι άλλη μία πράξη της κυβέρνησης που δείχνει το ήθος και το ύφος της, όπως αυτά εκδηλώνονται καθημερινά και μέσα από τις δημόσιες εμφανίσεις του Άδωνη Γεωργιάδη.
Προσέξτε τη λογική: οι Βούλγαροι επιθυμούν διακαώς να αποκτήσουν τα οστά του Σαμουήλ, τον οποίο θεωρούν τσάρο τους. Και στην ελληνική ιστορική αφήγηση ο Σαμουήλ αναφέρεται ως Βούλγαρος τσάρος, αν και η οικογενειακή καταγωγή του παραμένει αντικείμενο συζήτησης, με αναφορές και σε αρμενική προέλευση.
Τον Σαμουήλ διεκδικούν και τα Σκόπια λέγοντας ότι δημιούργησε το πρώτο “μακεδονικό” κράτος. (Ο Αλέξανδρος τι έκανε;)
Ο Μουτσόπουλος, που ανακάλυψε στον Άγιο Αχίλλειο των Πρεσπών τα οστά που απέδωσε στον Σαμουήλ, εισηγούνταν στην πολιτεία να τα ανταλλάξει η Ελλάδα με τα εκατοντάδες χειρόγραφα και κειμήλια που οι Βούλγαροι έκλεψαν από τις μονές και τις εκκλησίες της Δράμας, των Σερρών και της Ξάνθης.
Οι διαπραγματεύσεις γίνονταν εδώ και καιρό, αλλά δεν είχαν αποτέλεσμα, καθώς η βουλγαρική πλευρά ζητούσε το μείζον, προσφέροντας ελάχιστα.
Ώσπου ήρθε η κυβέρνηση Μητσοτάκη και προχώρησε σε συμφωνία για την παράδοση των οστών έναντι της επιστροφής 48 κειμηλίων. Κι όμως, σύμφωνα με τον Μητροπολίτη Δράμας, μόνο από τη Μονή Εικοσιφοίνισσας είχαν κλαπεί 800 ιερά κειμήλια και 430 χειρόγραφα.
Η επιστροφή των 48 κειμηλίων παρουσιάζεται ως η πρώτη φάση μιας διαδικασίας που θα συνεχιστεί. Θα ακολουθήσουν, μας διαβεβαιώνουν, νέες διαπραγματεύσεις για να πάρουμε και τα υπόλοιπα.
Ελπίζω ο Μητσοτάκης να περνά εμάς για αφελείς. Διότι, αν πιστεύει ο ίδιος ότι έτσι θα εξασφαλίσει την επιστροφή των υπόλοιπων θησαυρών, τότε το πρόβλημα είναι τεράστιο: αφελής θα ήταν ο ίδιος ο πρωθυπουργός.
Αν οι Βούλγαροι πάρουν τα οστά, τα οποία επιθυμούν διακαώς, ποιο κίνητρο θα έχουν να συνεχίσουν τις διαπραγματεύσεις; Και πόσο περισσότερο θα δυσκολέψει η διεκδίκηση, αν αλλάξουν οι κυβερνήσεις στις δύο χώρες; Όταν παραδίδεις το μείζον που σου ζητούν, χωρίς να έχεις εξασφαλίσει συγκεκριμένες και δεσμευτικές ανταποδόσεις, αποδυναμώνεις ο ίδιος τη διαπραγματευτική σου θέση.
Άλλη μία συμφωνία στα πρότυπα εκείνης του Τσίπρα για το Μακεδονικό. Εκεί στην Αθήνα, χωρίς συνείδηση του ιστορικού βάρους της χώρας, παραχωρούν με την παραμικρή πίεση ιστορία, πολιτισμό και δικαιώματα.
Δεν ενημέρωσαν ούτε τον Μητροπολίτη Δράμας, από τη μητρόπολη του οποίου εκλάπησαν οι θησαυροί. Μήπως επειδή γνώριζαν ότι θα αντιδρούσε; Ο αποκλεισμός του από τις διαβουλεύσεις ενισχύει τα ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο προετοιμάστηκε αυτή η συμφωνία.
Θέλω να πιστεύω πως δεν θα δούμε και τον Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο στο ψηφοδέλτιο Επικρατείας του Μητσοτάκη.