Αρχική Blog Σελίδα 10

Κ. Χολέβας: Γαλλία: Κοινωνική εξέγερση ή πολυπολιτισμικά αδιέξοδα;

2

Δεν πρέπει να κάνουμε μονομερείς αναλύσεις, ούτε είναι σωστό να αθωώνουμε την ακραία ισλαμική διείσδυση στις ομάδες των διαδηλωτών
13:06 – 21 Οκτωβρίου 2026

Οι βίαιες διαδηλώσεις στο Παρίσι και σε άλλες γαλλικές πόλεις δίνουν την εικόνα μιας χώρας σε κοινωνικό αναβρασμό. Προφανώς οι διαδηλώσεις που ξεκίνησαν από τα λύκεια και πήραν μεγάλη έκταση οφείλονται σε πολλούς και διαφορετικούς παράγοντες. Είναι λανθασμένη κάθε προσπάθεια μονομερούς ερμηνείας. Βεβαίως υπάρχουν αίτια και προβλήματα. Όμως ο καλόπιστος παρατηρητής βλέπει ξεκάθαρα την προσπάθεια χειραγώγησης από ισλαμιστικά κινήματα και από ακροαριστερές οργανώσεις.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, αποδίδει την εξέγερση αποκλειστικά στους μετανάστες. Ανεπαρκής η ερμηνεία του, αλλά όχι τελείως αβάσιμη. Ας δούμε από κοντά μερικές χρήσιμες λεπτομέρειες:

Η εξέγερση των μαθητών επικεντρώνεται κυρίως στα σχολεία των μουσουλμανικών συνοικιών του Παρισιού και άλλων πόλεων.

Στα συνθήματα, στα πανώ, στις σημαίες κ.λπ. γίνεται σαφής αναφορά σε σύγχρονα προβλήματα της Μέσης Ανατολής.

Μία από τις κατηγορίες των διαδηλωτών κατά της κυβέρνησης Μακρόν είναι ότι διαπνέεται από «ισλαμοφοβία».

Η ηλεκτρονική έκδοση του μεγάλης κυκλοφορίας περιοδικού «Le Point» δημοσιεύει καταγγελία μετριοπαθούς ιμάμη ότι η «Μουσουλμανική Αδελφότητα» επιχειρεί να ελέγξει ή έστω να επηρεάσει το μαθητικό κίνημα.

Και όλα αυτά γίνονται σε μία χώρα, η οποία δίνει τη δυνατότητα σε μουσουλμάνους μετανάστες δεύτερης και τρίτης γενιάς να γίνονται υπουργοί, βουλευτές και καθηγητές πανεπιστημίων. Και μάλιστα σε μία χώρα, η οποία υπό την επίδραση των ιδεών της Γαλλικής Επανάστασης απαρνήθηκε σε επίπεδο νομοθεσίας και διοίκησης τις χριστιανικές ρίζες της και χαρακτηρίζεται ουδετερόθρησκη.

Χωρίς να υποτιμούμε τα άλλα υπαρκτά αίτια της εξέγερσης είναι χρήσιμο να επισημάνουμε τα αδιέξοδα της πολυπολιτισμικότητας στη Γαλλία (και όχι μόνον). Μία χώρα με γλώσσα, ιστορία και πολιτισμό παγκόσμιας ακτινοβολίας δεν μπόρεσε να αφομοιώσει και να εντάξει στις αξίες της σημαντικό ποσοστό των μεταναστών. Η πολυπολιτισμικότητα απέτυχε στη Γαλλία και γενικότερα στην Ευρώπη. Οι Σκανδιναβοί Σοσιαλδημοκράτες το κατάλαβαν πρώτοι και το παραδέχθηκαν δημοσίως. Στη Γερμανία ο όρος «multi-kulti», ο οποίος αρχικά δήλωνε την πολυπολιτισμικότητα, κατέληξε να έχει ειρωνικό περιεχόμενο. Χρησιμοποιείται για να εκφράσει την ασυναρτησία, την αποτυχημένη ανάμειξη ετερόκλητων στοιχείων.

Δεν πρέπει, λοιπόν, να κάνουμε μονομερείς αναλύσεις ούτε είναι σωστό να αθωώνουμε την ακραία ισλαμική δοιείσδυση στις ομάδες των διαδηλωτών. Το γαλλικό πρόβλημα είναι πολυσύνθετο. Πιστεύω ότι ο πρόεδρος Μακρόν θα δυσκολευθεί να το αντιμετωπίσει σε όλο το φάσμα του.

Ο Παρισινός Μάιος του 1968 ήταν μία εξέγερση με διαφορετικό υπόβαθρο. Επειδή ορισμένοι από τους εκφραστές του, ο Αλτουσέρ, ο Φουκώ, ο Ντελέζ κ.ά. έχουν μυθοποιηθεί στην Ελλάδα από την αριστερή διανόηση, κρίνω σκόπιμο να υπογραμμίσω την επισήμανση του Βρετανού συντηρητικού συγγραφέα Ρότζερ Σκράτον. Καταγράφει την άρνηση αυτών των διανοούμενων να καταδικάσουν τα εγκλήματα των κομμουνιστικών ολοκληρωτικών καθεστώτων. Οι Παρισινοί διανοούμενοι της γενιάς του 1968 ουδέποτε καταδίκασαν τη σφαγή εκατομμυρίων αθώων στην Καμπότζη, για την οποία υπεύθυνος ήταν ο Πολ Ποτ, μέλος του Γαλλικού Κομμουνιστικού Κόμματος.

Εφημερίδα Απογευματινή

Ιστότοποι ενδέχεται να τεθούν εκτός λειτουργίας

0

Ο απεσταλμένος του Ρώσου προέδρου, Κιρίλ Ντμίτριεφ, υποδέχεται τον ειδικό απεσταλμένο των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ, κατά την άφιξή του στο αεροδρόμιο Πούλκοβο της Αγίας Πετρούπολης. Φωτογραφία που παραχωρήθηκε στο Reuters.

Ημερήσια ενημέρωση Reuters
Της Κέιτ Τέρτον

Καλημέρα. Η κυριότερη είδησή μας αφορά τη συνάντηση του Πούτιν με τον απεσταλμένο του Τραμπ για νέες ειρηνευτικές συνομιλίες σχετικά με την Ουκρανία. Παράλληλα, το ενδιαφέρον των αναγνωστών μας προσελκύουν οι ειδήσεις για τους κολοσσούς της ομορφιάς που στρέφονται στην αντιμετώπιση του «προσώπου Ozempic», καθώς και η προειδοποίηση υπηρεσίας κυβερνοασφάλειας ότι ιστότοποι ενδέχεται να τεθούν εκτός λειτουργίας.

Οι σημαντικότερες ειδήσεις της ημέρας

Ο πόλεμος μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας

  • Ο πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν υποδέχθηκε τον ειδικό απεσταλμένο των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ, σε ένα επιβλητικό αυτοκρατορικό ανάκτορο, προκειμένου να εξετάσουν νέες ιδέες για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία. Η συνάντηση πραγματοποιείται εν μέσω ανησυχιών στο Κίεβο και μεταξύ των συμμάχων του ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αποσύρουν σταδιακά τη στήριξή τους προς την Ουκρανία.
  • Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε ότι οι αποφάσεις σχετικά με την πρόσβαση της Ουκρανίας στο Starlink ανήκουν στη SpaceX και στον Ίλον Μασκ, όχι στον Λευκό Οίκο. Οι δηλώσεις του άφησαν να εννοηθεί ότι ο Μασκ ενδέχεται να έχει περιορίσει την πρόσβαση του Κιέβου στην υπηρεσία.
  • Η Ρωσία θα αποστείλει την Πέμπτη το πρώτο της δεξαμενόπλοιο με ντίζελ προς τις ΗΠΑ, δήλωσε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Αλεξάντερ Νόβακ, σύμφωνα με το ειδησεογραφικό μέσο Vedomosti, έπειτα από συμφωνία με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ.

Σε άλλες ειδήσεις

  • Οι προγραμματιστές της ευρέως χρησιμοποιούμενης γλώσσας προγραμματισμού PHP ανακοίνωσαν ότι θα διαθέσουν διορθώσεις για δύο κρίσιμα κενά ασφαλείας. Παράλληλα, αξιωματούχοι κυβερνοασφάλειας της ΕΕ προειδοποίησαν ότι οι οργανισμοί που αδυνατούν να εφαρμόσουν τις διορθώσεις θα πρέπει να θέσουν εκτός λειτουργίας τους επηρεαζόμενους ιστοτόπους.
  • Η κυβέρνηση του προέδρου Τραμπ έχει ανακαλέσει περισσότερες από 300.000 αμερικανικές θεωρήσεις εισόδου κατά τη δεύτερη θητεία του, ανακοίνωσε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, καθώς η ομοσπονδιακή κυβέρνηση συνεχίζει την εκτεταμένη εκστρατεία αυστηροποίησης της μεταναστευτικής πολιτικής.
  • Υποψήφιος των Δημοκρατικών δίνει μάχη στήθος με στήθος για μια έδρα στη Γερουσία των ΗΠΑ, σε μια πολιτεία που δεν έχει εκλέξει Δημοκρατικό γερουσιαστή εδώ και 94 χρόνια. Η Ρενέ Χίκμαν εξηγεί στο podcast Reuters World News τα δύο ζητήματα που απασχολούν περισσότερο τους ψηφοφόρους του Κάνσας.
  • Η Βρετανία ενέκρινε την ανάπτυξη του κοιτάσματος φυσικού αερίου Jackdaw στη Βόρεια Θάλασσα, βάζοντας τέλος σε χρόνια νομικών και πολιτικών αντιπαραθέσεων, στις οποίες οι κλιματικές δεσμεύσεις της κυβέρνησης των Εργατικών συγκρούονταν με την προσπάθειά της να ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια.
  • Η Γαλλία θα ενισχύσει την αστυνομία με στρατιωτικές δυνάμεις και θα οργανώσει μια τεράστια επιχείρηση ασφαλείας ενόψει νέων διαδηλώσεων που έχουν προγραμματιστεί για το Σάββατο, ανακοίνωσε η κυβέρνηση, αναγνωρίζοντας αστοχίες στην αντιμετώπιση της βίας του περασμένου Σαββατοκύριακου.
  • Η Νιγηρία ανακοίνωσε το πρώτο κρούσμα Έμπολα εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία. Είναι η τέταρτη αφρικανική χώρα —και η πολυπληθέστερη μέχρι στιγμής— που πλήττεται από την επιδημική έξαρση, την οποία οι υγειονομικές αρχές περιγράφουν ως την ταχύτερα εξαπλούμενη που έχει καταγραφεί.

Επιχειρήσεις και αγορές

  • Η αρχική δημόσια προσφορά μετοχών της Jio Platforms, ύψους 3,2 δισ. δολαρίων, καλύφθηκε πλήρως σε λιγότερο από δύο ώρες από την έναρξη των δημόσιων εγγραφών. Οι επενδυτές έσπευσαν να συμμετάσχουν στη μεγαλύτερη διάθεση μετοχών στην Ινδία και στην πρώτη του ομίλου Reliance του δισεκατομμυριούχου Μουκές Αμπάνι εδώ και δύο δεκαετίες.
  • Οι καθαρές ζημίες της Anthropic αυξήθηκαν απότομα, φθάνοντας τα 80,7 δισ. δολάρια το πρώτο εξάμηνο του έτους, κυρίως λόγω της αύξησης της εύλογης αξίας ομολογιών που μπορούν να μετατραπούν σε μετοχές της νεοφυούς εταιρείας τεχνητής νοημοσύνης. Αυτό προκύπτει από προσχέδιο ενημερωτικού δελτίου για σχεδιαζόμενη αρχική δημόσια προσφορά, το οποίο εξέτασε το Reuters.
  • Ο Ίλον Μασκ δήλωσε ότι η συγχώνευση των δύο εταιρειών του, SpaceX και Tesla, θα ήταν «καλή ιδέα» και ότι έχουν συστήσει ειδικές επιτροπές για να συζητήσουν το ενδεχόμενο ενοποίησης. Οι δηλώσεις του οδήγησαν τη μετοχή της εταιρείας διαστημικής και τεχνολογίας σε άνοδο 8% στις συναλλαγές εκτός κανονικού ωραρίου. Ακολουθούν όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για την πιθανή συγχώνευση.
  • Η κυβέρνηση Τραμπ προσφέρεται να διαθέσει υπό μορφή δανεισμού έως και σχεδόν το ένα τρίτο του αμερικανικού αποθέματος έκτακτης ανάγκης σε πετρέλαιο θέρμανσης, συνολικού μεγέθους ενός εκατομμυρίου βαρελιών, ανακοίνωσε το υπουργείο Ενέργειας. Στόχος είναι να συγκρατηθούν οι τιμές, οι οποίες έχουν εκτιναχθεί λόγω ελλείψεων ντίζελ.
  • Ο πληθωρισμός και ο δημόσιος δανεισμός στη Βρετανία αυξήθηκαν περισσότερο από το αναμενόμενο τον περασμένο μήνα. Τα στοιχεία αναμένεται να εντείνουν τις εκκλήσεις για στήριξη των νοικοκυριών στον πρώτο προϋπολογισμό του υπουργού Οικονομικών Τζον Χίλι την επόμενη εβδομάδα, καθώς και την πιθανότητα αύξησης των επιτοκίων από την Τράπεζα της Αγγλίας.

Οι κολοσσοί της ομορφιάς στοχεύουν στο «πρόσωπο Ozempic», καθώς η άνθηση των φαρμάκων κατά της παχυσαρκίας ανοίγει μια νέα αγορά

Ασθενής υποβάλλεται σε ενέσιμη θεραπεία Sculptra στο Μαϊάμι. Galderma/Φωτογραφία που παραχωρήθηκε μέσω Reuters — φωτογραφία αρχείου.

Η ελβετική εταιρεία περιποίησης δέρματος Galderma, ο βραζιλιάνικος όμιλος καλλυντικών Natura και ο κολοσσός της ομορφιάς L’Oréal δοκιμάζουν θεραπείες για καταναλωτές που ανησυχούν για τη χαλάρωση και την απώλεια όγκου στο πρόσωπο. Στόχος τους είναι να αξιοποιήσουν μια αναπτυσσόμενη αγορά που συνδέεται με τη μεγάλη αύξηση της χρήσης φαρμάκων κατά της παχυσαρκίας.

Οι εταιρείες επικεντρώνονται στα προβλήματα που περιγράφονται με τον όρο «πρόσωπο Ozempic», ο οποίος εμφανίστηκε όταν το φάρμακο για τον διαβήτη συνδέθηκε ευρέως με την απώλεια βάρους. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η απώλεια όγκου στο πρόσωπο συνδέεται με την ταχεία απώλεια βάρους και όχι με τα ίδια τα φάρμακα GLP-1.

Αυτό είναι το τρίτο δημοσίευμα μιας σειράς πέντε ρεπορτάζ του Reuters για το πώς τα φάρμακα αδυνατίσματος αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι ψωνίζουν και τρώνε, καθώς και για το πώς ανταποκρίνονται οι επιχειρήσεις σε αυτή την τάση.

 

Και τέλος…

Ο πρίγκιπας Χάρι και η Μέγκαν, δούκας και δούκισσα του Σάσεξ, χαιρετούν συγκεντρωμένους πολίτες στο Νότιγχαμ. REUTERS/Phil Noble.

Ο πρίγκιπας Χάρι δήλωσε ότι ελπίζει να συμφιλιωθεί με τον βασιλιά Κάρολο και την υπόλοιπη οικογένειά του, με την οποία ήρθε σε ρήξη όταν μετακόμισε στις Ηνωμένες Πολιτείες πριν από έξι χρόνια.

Ο μικρότερος γιος του βασιλιά προκάλεσε ρήγμα στη βρετανική βασιλική οικογένεια όταν ο ίδιος και η σύζυγός του, Μέγκαν, εγκατέλειψαν τα βασιλικά τους καθήκοντα και μετακόμισαν στην Καλιφόρνια το 2020, από όπου άσκησαν έντονη κριτική στον θεσμό της μοναρχίας.

Ωστόσο, σε συνέντευξή του στο περιοδικό GQ, ο Χάρι, ο οποίος πρόσφατα επέστρεψε για να εγκατασταθεί στη Βρετανία μαζί με τη Μέγκαν και τα δύο παιδιά τους, δήλωσε ότι θέλει να αποκαταστήσει τις σχέσεις τους.

Οπτική Δορυφορική Ζεύξη «Made in Greece»

0

Σύμπραξη Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και Αριστοτελείου Πανεπιστημίου

Θεσσαλονίκη, 21/10/2026

Με μεγάλη επιτυχία στέφθηκαν τα πρώτα πειράματα οπτικής ζεύξης ανάμεσα στον Ελληνικό νανοδορυφόρο ERMIS-3, που σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε στο Τμήμα Αεροδιαστημικής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), και στον Οπτικό Σταθμό Εδάφους στον Χολομώντα, που κατασκευάστηκε από το Εργαστήριο Θεωρητικής Μηχανικής και Αστροδυναμικής του Τμήματος Φυσικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, σε συνεργασία με την εταιρία Astrolight και τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA).

Η συνεργασία ανάμεσα στα δύο πρωτοπόρα ελληνικά πανεπιστήμια (Τμήμα Αεροδιαστημικής ΕΚΠΑ, Τμήμα Φυσικής Αριστοτελείου Πανεπιστημίου)  οδήγησε στην επίτευξη μιας από τις πρώτες σταθερές ζεύξεις από νανοδορυφόρο (Cubesat) σε χαμηλή γήινη τροχιά (Low Earth Orbit, LEO) διεθνώς, με Οπτικό Σταθμό Εδάφους-τηλεσκόπιο (Optical Ground Station, OGS) στη Γη και χρήση δέσμης υπέρυθρου laser, τεχνολογία που θεωρείται ασφαλής (secure) για τη μετάδοση μεγάλου όγκου δεδομένων στο μέλλον. Παράλληλα, πρόκειται για την πρώτη επιτυχή ζεύξη με δορυφόρο χαμηλής τροχιάς και, άρα, μεγάλης ταχύτητας διάβασης στην Ελλάδα.

H συσκευή laser ATLAS-1 που βρίσκεται στον ελληνικό νανοδορυφόρο ERMIS-3 έχει τη δυνατότητα να μεταδώσει δεδομένα με ρυθμό 1 Gbps επί του παρόντος, ενώ τα περιθώρια του προϋπολογισμού ζεύξης (link budget) υποδεικνύουν ότι το σύστημα θα μπορούσε να υποστηρίξει ρυθμούς έως και 10 Gbps. Τόσο το ATLAS-1 όσο και ο OGS του Χολομώντα πέτυχαν την πρώτη λήψη σήματος («first light») κατά το πρώτο ενεργό πέρασμα του δορυφόρου πάνω από τον επίγειο σταθμό. Μέχρι το τρίτο πέρασμα, τα συστήματα είχαν βαθμονομηθεί πλήρως και λειτουργούσαν αυτόνομα, βάσει προκαθορισμένου προγράμματος, και στα δύο άκρα της ζεύξης. Έκτοτε, ο δορυφόρος και ο σταθμός εδάφους πραγματοποιούν σε τακτική βάση δύο ζεύξεις ημερησίως.

Τα πρώτα αποτελέσματα δείχνουν ότι τα χαρακτηριστικά της ζεύξης – διάρκεια, ποιότητα σήματος και ευστάθεια λήψης – συντελούν στην αξιόπιστη μετάδοση δεδομένων, σε επίπεδο κατάλληλο για επιχειρησιακή ή εμπορική λειτουργία, τόσο την ημέρα όσο και τη νύχτα, ακόμη και υπό συνθήκες μερικής νέφωσης, χαμηλής ανύψωσης του δορυφόρου ή ακόμα και μερικής παρεμπόδισης της οπτικής επαφής. Τα σήματα λαμβάνονταν σε γωνίες ανύψωσης μέχρι και κάτω των δέκα μοιρών από τον ορίζοντα, ακόμη και όταν η οπτική διαδρομή παρεμποδιζόταν κατά διαστήματα από σύννεφα ή δέντρα. Μετά την κατάλληλη βαθμονόμηση, η διαθεσιμότητα της ζεύξης ξεπέρασε το 85% του διαθέσιμου χρόνου.

Η τεχνολογία των οπτικών τηλεπικοινωνιών με laser ανοίγει νέους δρόμους. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, θα επιτρέψει τη μεταφορά τεράστιου όγκου δεδομένων για δίκτυα 5G, εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, διαδορυφορικές συνδέσεις (inter-satellite links) και υπερασφαλείς κυβερνητικές και στρατιωτικές επικοινωνίες. Οι οπτικές τηλεπικοινωνίες με τεχνολογία laser αποτελούν την ασφαλέστερη μέθοδο τηλεπικοινωνιών ειδικά για εφαρμογές εθνικής ασφάλειας και άμυνας, δεν μπορούν να υποκλαπούν, και ανοίγουν τον δρόμο για την Ελλάδα και για την υλοποίηση προηγμένων κβαντικών τηλεπικοινωνιών, τεχνολογίες που διαθέτουν ελάχιστες χώρες σήμερα, όπως αναφέρουν.

Τα επιτυχή πειράματα επισφραγίζουν τη σύμπραξη ΕΚΠΑ και Αριστοτελείου Πανεπιστημίου στον τομέα της διαστημικής. Ο πομπός laser στον δορυφόρο και ο δέκτης στον σταθμό εδάφους κατασκευάστηκαν από τη λιθουανική εταιρεία Astrolight. Τα πειράματα έγιναν με την υποστήριξη του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (European Space Agency), του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος.

Οι Καθηγητές του ΕΚΠΑ Βάιος Λάππας και Αντώνης Πασχάλης, Επιστημονικοί Υπεύθυνοι του έργου ERMIS και του πειράματος ανέφεραν ότι «ο νανοδορυφόρος ERMIS-3 συγκαταλέγεται στους πιο προηγμένους δορυφόρους τύπου CubeSat που έχουν αναπτυχθεί στην Ευρώπη. Η χρήση του ATLAS-1 ως τερματικού επικοινωνίας λέιζερ οδήγησε σε μια μοναδική συνεργασία και στην πραγματοποίηση των πρώτων σταθερών ζεύξεων λέιζερ από νανοδορυφόρο σε παγκόσμιο επίπεδο. Αυτό το επίτευγμα ανοίγει νέες δυνατότητες και μεγάλες ευκαιρίες για ασφαλείς επικοινωνίες μικρών δορυφόρων εντός του ευρωπαϊκού οικοσυστήματος».

«Πρόκειται για ένα σημαντικό ορόσημο για την ομάδα μας και για τις οπτικές επικοινωνίες στην Ελλάδα, καθώς σηματοδοτεί την πρώτη επιτυχημένη οπτική ζεύξη με δορυφόρο χαμηλής γήινης τροχιάς (LEO) από την Ελλάδα και από τις εγκαταστάσεις μας στον Χολομώντα. Είναι ακόμη πιο σημαντικό το γεγονός ότι η ζεύξη αυτή πραγματοποιήθηκε με τον νανοδορυφόρο ERMIS, μια αποστολή που αναπτύχθηκε στην Ελλάδα από το ΕΚΠΑ. Αξίζει να προσθέσουμε ότι η τεχνογνωσία της Astrolight και η αφοσίωσή της στην κάλυψη των εξελισσόμενων αναγκών μας αποδείχθηκαν πολύτιμες σε αυτή την κοινή προσπάθεια», δήλωσε ο Επικεφαλής των δραστηριοτήτων SSA και OGS του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, Κύριος Ερευνητής του προγράμματος HolOGS, Καθηγητής του Τμήματος Φυσικής Κλεομένης Τσιγάνης.

Σύμφωνα με τον Frederic Rouesnel, προϊστάμενο του Γραφείου Διαχείρισης Εφαρμογής Πρωτοβουλιών Ανθεκτικότητας της ESA, «αυτό το επίτευγμα αποδεικνύει ότι η Ευρώπη μπορεί να προσφέρει καινοτομία παγκόσμιας κλάσης μέσα από τη στενή συνεργασία μεταξύ της βιομηχανίας, της ακαδημαϊκής κοινότητας και των θεσμικών φορέων. Για πρώτη φορά, ένας μικροδορυφόρος 8U (CubeSat) που αναπτύχθηκε από το Πανεπιστήμιο Αθηνών, συνδέθηκε οπτικά (laser) απευθείας με τη Γη, χρησιμοποιώντας έναν μικρών διαστάσεων οπτικό τερματικό σταθμό που αναπτύχθηκε από την Astrolight και ενός αντίστοιχου δέκτη που φιλοξενείται στον Οπτικό Σταθμό Βάσης του Χολομώντα του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, στο πλαίσιο του Εθνικού Διαστημικού Προγράμματος. Η ESA είναι υπερήφανη που παρείχε διαχείριση προγράμματος, τεχνική εποπτεία και υποστήριξη καθ’ όλη τη διάρκεια αυτού του ταξιδιού, συμβάλλοντας στη μετατροπή μιας φιλόδοξης ιδέας σε μια πρωτοποριακή επίδειξη ανθεκτικότητας σε τροχιά».

Ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρης Παπαστεργίου δήλωσε πως «το Εθνικό Πρόγραμμα Μικροδορυφόρων μετατρέπει την επένδυση της χώρας στο Διάστημα σε ουσιαστική τεχνογνωσία. Η επιτυχής οπτική στόχευση μεταξύ ενός κυβοδορυφόρου και ενός εθνικού αστεροσκοπείου δείχνει πώς ελληνικά πανεπιστήμια και τεχνολογικές επιχειρήσεις μπορούν να αξιοποιούν από κοινού νέες υποδομές πολλαπλασιάζοντας την αξία του εθνικού προγράμματος και να ανοίγουν δρόμους για τις δορυφορικές επικοινωνίες του αύριο. Παράλληλα, το πρόγραμμα προσφέρει στη νέα γενιά επιστημόνων και μηχανικών πολύτιμες ευκαιρίες εκπαίδευσης και απόκτησης πρακτικής εμπειρίας σε τεχνολογίες αιχμής».

To πρόγραμμα ΕΡΜΗΣ αποτελεί μέρος του Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων και χρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης (RRF – EU Next Generation EU) και το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και υποστηρίζεται από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (European Space Agency) και το Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος.

Βίντεο Οπτικής Δορυφορικής Ζεύξη Laser ERMIS: https://youtu.be/zXHgPp4wo2Y

Περισσότερες πληροφορίες για τον Οπτικό Σταθμό Εδάφους στον Χολομώντα:

https://websites.auth.gr/ltma/en/hologs_1/

https://www.satelliteevolution.com/post/astrolight–and–aristotle–university–of–thessaloniki–to–boost–europe–s–space–connectivity–with–new–op

Περισσότερες πληροφορίες για την αποστολή ERMIS και βίντεο:

https://www.aerospace.uoa.gr/erevnitika-erga.php

https://youtu.be/M8ndq8RLzjk

 Οι “άγγελοι της αναστάσεως” αδιαφορούν για την Κόλαση της Αχλάδας !!!

0
Γράφει ο Αλέξανδρος Κων. Κοκκινίδης
Την Τετάρτη 12 Αυγούστου 2026, βρεθήκαμε στην Αχλάδα, σε ένα χωριό της Φλώρινας, το οποίο μόνο όταν πας εκεί και συναντήσεις τους κατοίκους του, μπορείς να αντιληφθείς ότι βρίσκεσαι σε ένα χωριό και όχι σε κάποιο σημείο της Κολάσεως !!!
Στην Αχλάδα της Κόλασης λοιπόν και όχι της Φλώρινας, ένα χωριό που πνίγεται, ή πιο σωστά “που  καίγεται” στους κρατήρες όπου μαίνονται “φωτιές” όπως στα καζάνια της Κόλασης, πήραμε μια γνώριμη γεύση από την κόλαση της καθημερινότητα τους !!!

Γνώριμη γεύση διότι μόνο όσοι είναι από Κόμανο, Μαυροπηγή, Ακρινή, Άγιο Δημήτριο, Χαραυγή, Κλείτο, Καρδιά, Ποντοκώμη, Άγιοι Ανάργυροι, Προάστειο, Άγιο Χριστόφορο, Ερμακιά, Καρυοχώρι, Εξοχή, Βαλτόνερα, μπορούν να γνωρίζουν το πως είναι να ζεις δίπλα από την Κόλαση των Ορυχείων της ΔΕΗ (εκεί στην Αχλάδα ο Μυτιληναίος) και την πλήρη απαξίωση του Κράτους και της αδιαφορίας των Κυβερνήσεων !!!

Σε αυτήν την απαξίωση και την αδιαφορία για την Κόλαση της Αχλάδας πρέπει να προστεθούν όπως φαίνεται και η συμμετοχή – συνενοχή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης σε όλους τους βαθμούς της, εφόσον επιτρέπουν όλα αυτά τα χρόνια να συμβαίνει, να χειροτερεύει και να συνεχίζεται αυτή η τραγική κατάσταση !!!
Ένα καζάνι που βράζει είναι η Αχλάδα έτοιμο να εκραγεί, με τους κατοίκους της να βρίσκονται σε έναν εμφύλιο πόλεμο, όταν τα οικονομικά συμφέροντα των ιδιωτικών εταιρειών και οι καθεστωτικές κυβερνήσεις που τα προωθούν με τις αποφάσεις τους, ξεπουλάνε τις ζωές των ανθρώπων στο παζάρι του κέρδους, αδιαφορώντας για τις ζωές τους, την ύπαρξη και υπόσταση τους και για την αξιοπρέπεια τους !!!
Σε αυτήν την Κόλαση της Αχλάδας κάποιοι κάτοικοι προσπαθούν να ζήσουν, ή πιο σωστά αγωνίζονται για να αναπνεύσουν και αντιστέκονται σε μία Κόλαση κυριολεκτικά, όπου με την ψυχολογική βία, την τρομοκρατία των συλλήψεων, τις απειλές, τις μηνύσεις, τον φόβο των απολύσεων και φυσικά με τα οικονομικά ανταλλάγματα εξαγοράς, κάποιοι θέλουν να τους την επιβάλουν ως φυσιολογική !!!
Πόσο φυσιολογική όμως μπορεί να είναι μία Κόλαση ;!;!;
Ο Μητροπολίτης Φλωρίνης Πρεσπών και Εορδαίας Ειρηναίος που χαιρέτησε με την φράση “άγγελοι της αναστάσεως” για να χαρακτηρίσει τους υπουργούς και εκπροσώπους της κυβέρνησης καλωσορίζοντας τους, αδιαφορεί (;) για την Κόλαση που ζουν οι κάτοικοι της Αχλάδας και για την οποία ευθύνονται αυτοί που καλωσόρισε !!!
Υ.γ. : Το κείμενο δεν δημοσιεύτηκε εκείνη την περίοδο σεβόμενος το πρόβλημα υγείας του Μητροπολίτη Φλωρίνης Πρεσπών και Εορδαίας.
Με αφορμή όμως τις προ 15-20 ημερών εκ νέου δηλώσεις του, για να δικαιολογήσει την τότε φράση του “άγγελοι της αναστάσεως”, είναι μια ευκαιρία για να θυμηθούμε ποιοι μας κυβερνάνε και ποιοι τους σιγοντάρουν και τους “αγιάζουν”, διότι δεν είναι η πρώτη φορά που γίνεται αυτό και σίγουρα δεν (θα) είναι και η τελευταία !!!
Υ.γ. 1. : Το Σχέδιο για να επιφέρουν την Κόλαση στον κόσμο, με την Ελλάδα και τους Έλληνες να είναι ένα ακόμα πειραματικό πεδίο, επιβάλλοντας το και παρουσιάζοντας το ως κάτι το απολύτως φυσιολογικό είναι σε εξέλιξη και εμείς οφείλουμε να προσευχηθούμε και να αντισταθούμε !!!
Υ.γ. 2. : Η αναφορά στον Λιγνίτη και τα εγκλήματα της Ενέργειας απουσιάζει από το κείμενο για να τονιστεί η τραγική κατάσταση των κατοίκων της Αχλάδας !!!
Υ.γ. 3. : Δεν έκανα ούτε αναφορά στον εξ’ από δω για να μην αναγκαστώ να αλλάξω το λεξικό (κορέκτορα) του πληκτρολογίου μου προσθέτοντας την λέξη, όμως είναι μια πραγματικότητα που ζούμε και ο Θεός βοηθός !!!
Υ.γ. 4. : Οι φωτογραφίες είναι από την σελίδα τους στο Φέις Μπουκ Η Φωνή της Αχλάδας !!!
Άγιος Δημήτριος Ελλησπόντου Κοζάνης
Αλέξανδρος Κων. Κοκκινίδης

Η γεωπολιτική ενηλικίωση που δεν ήρθε ποτέ και η «επταετία» Μητσοτάκη που συρρίκνωσε τη χώρα

6

Υπάρχουν στιγμές στη σύγχρονη ιστορία των εθνών που η πραγματικότητα εισβάλλει στις γυάλες της εικονικής πραγματικότητας των πολιτικών ελίτ με ωμό τρόπο. Η καταλυτική εξέλιξη στη Λιβύη —με την επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από το κοινοβούλιο της Ανατολικής Λιβύης που ελέγχεται από την οικογένεια Χάφταρ— δεν αποτελεί μια απλή διπλωματική αστοχία. Είναι το ηχηρό καμπανάκι ενός στρατηγικού στραπατσαρίσματος.
Επιμέλεια iEpikaira
Κι όμως, στην Αθήνα, η πρώτη αντίδραση θύμιζε ξανά εκείνο το θλιβερό τελετουργικό όπου οι κυβερνώντες «πέφτουν από τα σύννεφα».
Συμπληρώθηκαν ήδη επτά χρόνια διακυβέρνησης υπό τον Κυριάκο Μητσοτάκη —μια «επταετία» η οποία ειδικά στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής, σημείωσε βαριές ήττες με την ευθύνη να βαρύνει αποκλειστικά τον ίδιο τον πρωθυπουργό ο οποίος επέλεξε να τοποθετήσει στο τιμόνι του ΥΠΕΞ μη εκλεγμένα πρόσωπα του στενού του περιβάλλοντος. Είναι πρόδηλο ότι όταν η εξωτερική πολιτική ασκείται με όρους επικοινωνιακής διαχείρισης, ευχολογίων και παρελκυστικών τακτικών, τα αποτελέσματα είναι πάντοτε προδιαγεγραμμένα.
Για χρόνια, το αφήγημα της Αθήνας βασίστηκε σε μια βολική αυταπάτη: ότι οι συμμαχίες με τους δυτικούς εταίρους, οι διμερείς επαφές και η επίκληση του Διεθνούς Δικαίου αρκούν από μόνες τους για να αναχετίσουν τον αναθεωτισμό της Άγκυρας. Στηρίχθηκαν στη σχέση με την Αίγυπτο και επένδυσαν επιφανειακά στον Στρατηγό Χάφταρ, φιλοξενώντας μέλη της οικογένειάς του στα αθηναϊκά σαλόνια, χωρίς ποτέ να διαθέτουν το απαιτούμενο ειδικό πολιτικό βάρος ή τη στρατηγική διορατικότητα για να επηρεάσουν τις εξελίξεις στην Κυρηναϊκή.
Η Τουρκία, αντίθετα, λειτούργησε για άλλη μια φορά μεθοδικά και αποφασιστικά. Διάβρωσε τις συμμαχίες μας, αξιοποίησε τις αδυναμίες της λιβυκής πολιτικής σκηνής και κατάφερε να μετατρέψει το ανυπόστατο, κατά τα άλλα, τουρκολιβυκό ψευδομνημόνιο σε εσωτερικά νομιμοποιημένο εργαλείο που «δένει» -δήθεν- τις υφαλοκρηπίδες των δύο χωρών. Τη στιγμή που ο Σαντάμ Χάφταρ υπό την πίεση της Άγκυρας απομακρύνει τον πρόεδρο της λιβυκής Βουλής των Αντιπροσώπων Ακίλα Σάλεχ που αντιδρούσε στην κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου, η Ελλάδα μοιάζει με κράτος-φάντασμα στην περιοχή.
Οι χάρτες μιλούν από μόνοι τους. Με το μνημόνιο αυτό να αποκτά θεσμική ισχύ στη Λιβύη, η Κρήτη «εξαφανίζεται» από τον χάρτη των θαλάσσιων ζωνών, η δυνάμει ελληνική ΑΟΖ υποσκάπτεται και η Τουρκία εδραιώνει τον ρόλο της ως ρυθμιστής στην περιοχή. Απέναντι σε αυτό το τετελεσμένο, η απάντηση της ελληνικής διπλωματίας περιορίζεται σε τυπικές ανακοινώσεις περί «νομικά αβάσιμης απόφασης».
Η γεωπολιτική ενηλικίωση της χώρας παραμένει, δυστυχώς, ζητούμενο.
Και δυστυχώς το Βατερλό στην εξωτερική πολιτική δεν είναι αποκομμένο από την εσωτερική παθογένεια του πολιτικού μας συστήματος. Οι ελίτ των Αθηνών συνεχίζουν να ζουν σε αποστειρωμένη «γυάλα», μακριά από τα πραγματικά προβλήματα της ελληνικής κοινωνίας.
Ενώ η μεσαία τάξη και τα λαϊκά στρώματα συμπιέζονται καθημερινά από την ακρίβεια, το κόστος ενέργειας, τη φορολογική αφαίμαξη και τη γενική αβεβαιότητα, βλέπουν την ίδια στιγμή τα εθνικά κυριαρχικά δικαιώματα να ακρωτηριάζονται. Η αίσθηση ότι η πατρίδα διολισθαίνει σε ρόλο φοβικού δορυφόρου, ο οποίος άγεται και φέρεται με βάση τις στρατηγικές των ΗΠΑ και του Ισραήλ, δημιουργεί ένα επικίνδυνο υπόστρωμα ανασφάλειας και απογοήτευσης το οποίο αργά ή γρήγορα θα οδηγήσει σε επικίνδυνες ατραπούς. Ήδη τα πρώτα σημάδια διαφαίνονται με τους φοιτητές να ρίχνουν τις πρώτες τροχιοδεικτικές.
Είναι το ίδιο ακριβώς εύφορο έδαφος που στο παρελθόν γέννησε τα ακραία αντισυστημικά κύματα – είτε από τα δεξιά είτε από τα αριστερά. Όταν οι κυβερνώντες λοιδορούν ή αγνοούν τις ανησυχίες των πολιτών, όταν αντιμετωπίζουν την κριτική ως «λαϊκισμό» και κλείνονται στον μικρόκοσμο της επικοινωνιακής τους φούσκας, τότε η κοινωνική συνοχή διαρρηγνύεται.
Ας θυμηθούμε τα διδάγματα ιστορικών κρίσεων, όπως η περίοδος του 2012 στην Ελλάδα ή το πολιτικό σοφτ σοκ του 2016 στις ΗΠΑ: οι λαοί δεν τιμωρούν απλώς την οικονομική δυσπραγία· τιμωρούν την αλαζονεία, την έλλειψη οράματος και την αίσθηση ότι οι άρχοντες της χώρας είναι θεατές στη μοίρα τους.
Η «επταετία» Μητσοτάκη χαρακτηρίζεται κατά γενική ομολογία από μια βαθιά θεσμική βραδύτητα και έναν πασιφιστικό, σχεδόν παραλυτικό φόβο:
-Το τουρκολιβυκό ψευδομνημόνιο (Νοέμβριος 2019)
-Η κρίση του Oruç Reis (Καλοκαίρι – Φθινόπωρο 2020)
-Το σκάνδαλο υποκλοπών (2022)
-Η τραγωδία των Τεμπών (Φεβρουάριος 2023)
-Η κακοκαιρία Daniel (Σεπτέμβριος 2023)
-Η υποχώρηση με το καλώδιο Κάσο – Κάρπαθο (Ιούλιος 2024)
-Η ένταση για τα Θαλάσσια Πάρκα (2024)
-Η επικύρωση του τουρκολιβυκού από την λιβυκή Βουλή (Οκτώβριος 2026)
Όλα έχουν τον ίδιο κοινό παρονομαστή: την πλήρη υποκατάσταση της ουσιαστικής διακυβέρνησης και της στρατηγικής πρόληψης από μια κοντόφθαλμη, φοβική τακτική επικοινωνιακής διαχείρισης ζημίας. Είτε πρόκειται για τις εθνικές υποχωρήσεις στο πεδίο της γεωπολιτικής είτε για την κατάρρευση των υποδομών και των θεσμών στο εσωτερικό, η ηγεσία επιλέγει σταθερά τη μετακύλιση ευθυνών, την αδράνεια και το «μπάζωμα» των ευθυνών.
Και ενώ η Άγκυρα προετοιμάζει το επόμενο βήμα της —την ενεργοποίηση της «Γαλάζιας Πατρίδας» και πιθανές ανάλογες συμφωνίες με τη Συρία—, η ελληνική κυβέρνηση χρειάστηκε μήνες σιωπής απλώς για να αποστείλει στο Συμβούλιο της Επικρατείας το Προεδρικό Διάταγμα για το Θαλάσσιο Πάρκο των Νοτίων Κυκλάδων. Αυτός ο αργόσυρτος βηματισμός, η αγωνία να μην «ενοχληθεί» κανείς σύμμαχος και η έλλειψη ενιαίας, εθνοκεντρικής στρατηγικής συνθέτουν μια εικόνα απόλυτου στρατηγικού τέλματος.
Αν οι πολιτικές ελίτ συνεχίσουν να πορεύονται με τα χέρια σταυρωμένα, φοβούμενες τη σκιά της ίδιας της αναποφασιστικότητάς τους, τότε ο ακρωτηριασμός των κυριαρχικών δικαιωμάτων θα είναι μόνο η αρχή σε μια κατρακύλα με πολύ δυσοίωνη κατάληξη για την οποία το παρόν βήμα έχει προειδοποιήσει επανειλημμένα. Η ιστορία δεν συγχωρεί όσους είχαν τα εργαλεία στα χέρια τους (πχ επέκταση αιγιαλίτιδας ζώνης) και επέλεξαν την υποχώρηση. Η διαπίστωση του Τσώρτσιλ αποτελεί ιστορικό αξίωμα: «σου δόθηκε η επιλογή ανάμεσα στον πόλεμο και την ατιμία. Διάλεξες την ατιμία και θα έχεις πόλεμο!»

Πηγή: i-epikaira.blogspot.com

Αχ. Ταουξής: Το γκρίζο πήρε χαρτί

1

του Αχιλλέα Ταουξή, Υποστρατήγου ε.α.

Η κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου επιβεβαίωσε ότι η σύγκλιση Τουρκίας και Λιβύης δεν ήταν απρόβλεπτη.
Στο πρόσφατο άρθρο μου «Το γκρίζο χρώμα στον καμβά της εθνικής κυριαρχίας» έγραψα ότι οι εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο δεν είναι μεμονωμένα περιστατικά. Το τουρκολιβυκό μνημόνιο, οι λιβυκές αξιώσεις, οι αντιδράσεις στις ελληνικές έρευνες και το καλώδιο Ελλάδας και Κύπρου συνθέτουν μία εικόνα. Το ερώτημα δεν ήταν μόνο τι επιδιώκουν η Άγκυρα και η Τρίπολη. Ήταν γιατί δεν προβλέψαμε ότι οι επιδιώξεις τους θα συναντηθούν.
Το έγραφα ξεκάθαρα, «τώρα το χαρτί περνά από τη Βεγγάζη». Ο Αγκίλα Σάλεχ, που αρνιόταν να φέρει το μνημόνιο προς επικύρωση, είχε ήδη φύγει από την προεδρία της Βουλής στις 6 Οκτωβρίου. Η επικύρωση, σημείωνα, δεν θα άλλαζε τίποτα στο πεδίο, αλλά θα έδινε επίφαση νομιμότητας. Έτσι δουλεύει το γκρίζο. Με χαρτιά, όχι με πλοία. Δύο μέρες μετά, στις 20 Οκτωβρίου, η Βουλή των Αντιπροσώπων επικύρωσε ομόφωνα το μνημόνιο και ανάκλησε το ψήφισμα του 2020 που το απέρριπτε.
Το ελληνικό ΥΠΕΞ υπενθύμισε ότι Τουρκία και Λιβύη δεν έχουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές, άρα δεν υπάρχει νόμιμη βάση για οριοθέτηση. Η ΕΕ έστειλε μήνυμα κατά κάθε εξωτερικής παρέμβασης στη Λιβύη. Σωστά και τα δύο, αλλά δεν αρκούν.
Δεν μιλάμε για προφητεία. Η σύγκλιση Τουρκίας και Λιβύης ήταν λογική συνέπεια μιας στρατηγικής που είχε ήδη τεθεί σε κίνηση. Η Άγκυρα ήθελε εργαλείο πίεσης κατά των ελληνικών ενεργειών. Η λιβυκή πλευρά ήθελε να προβάλλει αξιώσεις χωρίς οριοθέτηση. Το μνημόνιο τους έδωσε την κοινή γλώσσα. Η κύρωση τους έδωσε το κοινό χαρτί.
Οι Κορίνθιοι το είπαν στους Σπαρτιάτες πριν από δυόμισι χιλιάδες χρόνια. Αμύνεστε με την αναβολή και όχι με τη δύναμη, τους είπαν, και σταματάτε τον αντίπαλο όταν η δύναμή του έχει ήδη διπλασιαστεί. Η κύρωση δεν είναι η αρχή του προβλήματος. Είναι η στιγμή που η αναβολή γίνεται αποδοχή.
Η νομική ορθότητα δεν σταματά κανέναν. Η Βεγγάζη δεν χρειάστηκε να κερδίσει νομικά για να πετύχει πολιτικά. Της αρκεί η εντύπωση αμφισβήτησης, οι «ευαισθησίες», και η Ελλάδα να εξηγείται για ενέργειες που ασκεί βάσει διεθνούς δικαίου. Η απάντηση πρέπει να είναι άμεση, στοχευμένη και ορατή, με μέτρα που δείχνουν ότι η κύρωση έχει κόστος. Η γενική ρητορική και οι απειλές χωρίς περιεχόμενο δεν πείθουν κανέναν.
Η πρώτη κίνηση είναι διπλωματική. Επίσημη διαμαρτυρία και κλήση του λιβυκού πρεσβευτή στην Αθήνα, ανάκληση του Έλληνα πρεσβευτή από την Τρίπολη για διαβουλεύσεις. Το μήνυμα πρέπει να φτάσει και στις δύο λιβυκές πλευρές. Δεν χρειάζεται ρήξη. Αρκεί να φανεί ότι οι σχέσεις δεν συνεχίζονται ως συνήθως.
Ακολουθεί το χρήμα. Αίτημα προς την ΕΕ να αναστείλει κάθε νέα χρηματοδότηση λιβυκών κρατικών φορέων, σε Τρίπολη και Βεγγάζη, που στηρίζουν ή προωθούν το μνημόνιο. Η ανθρωπιστική βοήθεια συνεχίζεται μέσω ΟΗΕ και ΜΚΟ. Η Ευρώπη όμως δεν μπορεί να χρηματοδοτεί, έστω έμμεσα, όσους νομιμοποιούν μια παράνομη θαλάσσια αμφισβήτηση.
Τρίτη κίνηση οι κυρώσεις. Η Ελλάδα και η Κύπρος πρέπει να φέρουν κοινή πρωτοβουλία στο Συμβούλιο Εξωτερικών για στοχευμένες κυρώσεις σε πρόσωπα της Βουλής της Βεγγάζης και σε όσους ηγήθηκαν ή προωθούν την κύρωση. Η ΕΕ αποφασίζει με ομοφωνία, και αυτό δίνει σε Αθήνα και Λευκωσία πραγματική δύναμη, είτε να τις προωθήσουν είτε να τις μπλοκάρουν. Χρειάζεται και ρητή δήλωση. Κάθε προσπάθεια να εμποδιστούν ελληνικές έρευνες, η πόντιση του GSI ή οποιαδήποτε νόμιμη δραστηριότητα στις ελληνικές θαλάσσιες ζώνες θα αντιμετωπιστεί ως παράβαση του διεθνούς δικαίου και ως απειλή για την ασφάλεια στη Μεσόγειο.
Τέλος, ο στόλος πρέπει να φανεί. Όχι για να προκαλέσουμε, αλλά για να αποτρέψουμε. Περιπολίες και επιτήρηση νότια της Κρήτης, γύρω από Κάσο και Κάρπαθο και στη διαδρομή του GSI, σε συντονισμό με Κύπρο, Αίγυπτο, Γαλλία και Ιταλία. Έτσι το μήνυμα γίνεται κοινό. Η Ανατολική Μεσόγειος δεν είναι χώρος όπου μπορούν να επιβληθούν τετελεσμένα χωρίς αντίδραση.
Το μνημόνιο δεν είναι δωρεάν χαρτί. Όποιος θέλει σχέση με την Ευρώπη, χρήματα, υποδομές και διπλωματική νομιμοποίηση, οφείλει να σεβαστεί το διεθνές δίκαιο και τα δικαιώματα των γειτόνων του. Όποιος επιλέγει να λειτουργεί ως προέκταση της τουρκικής αμφισβήτησης, πληρώνει το τίμημα.
Η Βεγγάζη έδωσε το χαρτί. Η Αθήνα οφείλει να δώσει την απάντηση πριν το χαρτί γίνει συνήθεια. Το γκρίζο δεν απλώνεται μόνο του. Το απλώνουμε εμείς, κάθε φορά που περιμένουμε τον άλλον να κινηθεί πρώτος.

Υποστράτηγος ε.α. Αχιλλεύς Ταούξης

Απόφοιτος της Σχολής Ευελπίδων και με 43 χρόνια υπηρεσίας στις Ένοπλες Δυνάμεις, υπηρέτησε σε επιχειρησιακές και επιτελικές θέσεις στην Ελλάδα, στο ΝΑΤΟ και σε διεθνείς αποστολές. Διετέλεσε Εκπαιδευτής και Διευθυντής Σπουδών στη ΣΕΘΑ, Διευθυντής Κέντρου Επιχειρήσεων στο ΝΑΤΟϊκό Στρατηγείο Σκοπίων και στέλεχος του ΓΕΣ, του ΓΕΕΘΑ και του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, με αντικείμενο την άμυνα, την αμυντική πολιτική, την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις διεθνείς σχέσεις.

Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου στην Εφαρμοσμένη Στρατηγική και Διεθνείς Σχέσεις από το University of Plymouth και έχει συμμετάσχει ως ομιλητής σε ημερίδες και εκδηλώσεις. Αρθρογραφεί για θέματα εθνικής ασφάλειας, άμυνας, στρατηγικής και γεωπολιτικής.

 

Που οφείλεται η κοινωνική έκρηξη στη Γαλλία και που οδηγείται;

2

Οι διαδηλώσεις στη Γαλλία φέρνουν στην επιφάνεια προβλήματα που συσσωρεύονταν πριν εμφανιστούν οι πρώτοι αποκλεισμοί σχολείων: υποβάθμιση της εκπαίδευσης, οικονομική ανασφάλεια και δυσπιστία απέναντι στην πολιτική εξουσία. Το μαθητικό αίτημα για αξιοπρεπείς συνθήκες μάθησης συναντήθηκε με την αγανάκτηση για την ακρίβεια και τη λειτουργία των δημόσιων υπηρεσιών. Αυτή η συνάντηση εξηγεί τη διεύρυνση των κινητοποιήσεων και τη δυσκολία να αντιμετωπιστούν με μία μεμονωμένη κυβερνητική παραχώρηση.

Η αφετηρία του μαθητικού κύματος εντοπίζεται στο λύκειο Σεντ-Εξιπερί του Κρετέιγ, στα προάστια του Παρισιού. Μετά τις πρώτες κινητοποιήσεις εκπαιδευτικών στα μέσα Σεπτεμβρίου, ο αποκλεισμός της 21ης Σεπτεμβρίου αποτέλεσε σημείο αναφοράς για την εξάπλωση της διαμαρτυρίας. Οι μαθητές ζητούσαν κάλυψη των κενών εκπαιδευτικών, αντικατάσταση των απόντων και καλύτερες υποδομές. Στα αιτήματα προστέθηκαν η επιβάρυνση των ωρολογίων προγραμμάτων και η ανασφάλεια γύρω από το Parcoursup, το σύστημα εισαγωγής στην ανώτατη εκπαίδευση.

Μέσα σε περίπου δέκα ημέρες, οι αποκλεισμοί εξαπλώθηκαν από τα παρισινά προάστια σε πολλές περιοχές της χώρας. Η Le Monde περιγράφει μια κινητοποίηση που αναπτύχθηκε αυθόρμητα στα λύκεια, ενισχύθηκε από τα κοινωνικά δίκτυα και στη συνέχεια προσέλκυσε πανεπιστημιακές κοινότητες. Η συσσωρευμένη εμπειρία της σχολικής καθημερινότητας ήταν αρκετή για να προκαλέσει την έκρηξη, χωρίς να προηγηθεί κάποια νέα μεταρρύθμιση.

Στις 6 Οκτωβρίου, σύμφωνα με το TIME, περισσότεροι από 250.000 άνθρωποι συμμετείχαν σε κινητοποιήσεις, με γονείς, εκπαιδευτικούς και συνδικαλιστές να πλαισιώνουν τους μαθητές. Η εκπαιδευτική διαμαρτυρία αποκτούσε πλέον ευρύτερη κοινωνική υποστήριξη.

Η 17η Οκτωβρίου έγινε το μεγάλο σημείο συνάντησης διαφορετικών διεκδικήσεων. Οι αρχές υπολόγισαν τους συμμετέχοντες σε 550.000, ενώ οι οργανωτές σε περίπου 800.000. Μαθητές, φοιτητές, συνδικαλιστές, παλαιοί συμμετέχοντες στα Κίτρινα Γιλέκα, ακτιβιστές για το κλίμα και αγρότες βρέθηκαν στους δρόμους. Η κινητοποίηση απέκτησε μαζικότητα ακριβώς επειδή συγκέντρωσε διαφορετικές εμπειρίες κοινωνικής πίεσης.

Η κοινή παρουσία, ωστόσο, δεν σημαίνει κοινή ιδεολογία. Ένας μαθητής που ζητά καθηγητές, ένας εργαζόμενος που διεκδικεί καλύτερο μισθό και ένας πολίτης που δυσκολεύεται να πληρώσει τα καύσιμα μπορούν να συμμετέχουν στην ίδια πορεία, διαφωνώντας για τα κόμματα, την οικονομία ή τις μορφές αντίστασης. Η κοινωνική δυσαρέσκεια δημιουργεί συμμαχίες, αλλά η μετατροπή τους σε σταθερό πολιτικό σχέδιο απαιτεί περισσότερα από την αγανάκτηση.

Οι λεηλασίες και οι καταστροφές είναι καταγεγραμμένα γεγονότα. Η συλλογική ενοχοποίηση των διαδηλωτών δεν προκύπτει από αυτά. Δημοσιογράφοι του Associated Press κατέγραψαν λεηλατημένα καταστήματα, πυρπολήσεις και συγκρούσεις. Ο υπουργός Εσωτερικών απέδωσε τις επιθέσεις σε βίαιες ομάδες της άκρας Αριστεράς και σε άτομα που εκμεταλλεύθηκαν την αναταραχή για πλιάτσικο. Το ίδιο πρακτορείο περιέγραψε την πλειονότητα των διαδηλωτών ως ειρηνική.

Η διάκριση έχει ουσιαστική σημασία. Μια λεηλασία μπορεί να καταστρέψει τον βιοπορισμό ανθρώπων που αντιμετωπίζουν τις ίδιες οικονομικές δυσκολίες με τους διαδηλωτές. Παράλληλα, η παρουσία δραστών σε μια κινητοποίηση δεν ακυρώνει τις διεκδικήσεις όσων διαμαρτύρονται ειρηνικά. Η πολιτική διαμαρτυρία, η επιδίωξη σύγκρουσης και η κλοπή για προσωπικό όφελος χρειάζονται χωριστή εξέταση, ακόμη και όταν εκτυλίσσονται στον ίδιο δρόμο.

Οι απαντήσεις των συμμετεχόντων στις κατηγορίες διαφέρουν. Σε συνεντεύξεις στη Le Monde, μαθητές και φοιτητές καταδίκασαν τις λεηλασίες, ενώ ορισμένοι εξέφρασαν κατανόηση για την οργή που οδηγεί σε καταστροφές, επικαλούμενοι την αστυνομική βία και την κυβερνητική αδιαφορία. Άλλοι επέμειναν ότι η αλληλεγγύη και τα αιτήματα της ημέρας χάθηκαν πίσω από τις εικόνες των επεισοδίων. Αυτές είναι διαφορετικές προσωπικές τοποθετήσεις, όχι μια ενιαία θέση του κινήματος.

 

Εκπρόσωποι των Κίτρινων Γιλέκων που συμμετείχαν στη διοργάνωση, σύμφωνα με τους Irish Times, αρνήθηκαν να αποκηρύξουν τη βία με τους όρους που τους τέθηκαν, θεωρώντας ότι τους ζητείται να καταδικάσουν τη λαϊκή οργή. Η UNEF επέμεινε στη συνέχιση της πίεσης για την εκπαίδευση. Οι τοποθετήσεις αυτές αποκαλύπτουν και ένα εσωτερικό πρόβλημα: πώς διατηρείται η ενότητα μιας κινητοποίησης όταν οι συμμετέχοντες διαφωνούν για τα όρια της δράσης της;

Η δημόσια εικόνα των διαδηλώσεων αποτελεί επίσης πεδίο αντιπαράθεσης. Τα τμήματα της CGT και της CFDT στη France Télévisions κατηγόρησαν το France 2 ότι αφιέρωσε δυσανάλογο χρόνο στις καταστροφές, υποβαθμίζοντας τις διεκδικήσεις. Η καταγγελία αφορά τις δημοσιογραφικές επιλογές και δεν αναιρεί τα επεισόδια. Αναδεικνύει, όμως, πόσο διαφορετική εικόνα σχηματίζει το κοινό ανάλογα με το αν ακούει τα αιτήματα ή παρακολουθεί κυρίως τις συγκρούσεις.

Ως προς την οργάνωση, συνυπάρχουν πρωτοβουλίες από τη βάση και συνδικαλιστικός συντονισμός. Η μαθητική ένωση USL απηύθυνε πανεθνικά καλέσματα, ενώ οργανώσεις υποστήριξαν τους αποκλεισμούς και τις πορείες. Η αυτονομία και η οργάνωση συνυπάρχουν: ένα κίνημα μπορεί να διαθέτει εκπροσώπους, χωρίς αυτοί να ελέγχουν όλες τις τοπικές δράσεις.

Η Ανυπότακτη Γαλλία του Μελανσόν, υποστήριξε ενεργά τις κινητοποιήσεις. Η παρουσία στελεχών της και η δημόσια στήριξη αποτελούν πολιτική παρέμβαση, αλλά δεν αποδεικνύουν από μόνες τους ότι το κόμμα δημιούργησε ή διευθύνει ολόκληρο το κίνημα. Η πολιτική επιρροή χρειάζεται να διακρίνεται από την οργανωτική καθοδήγηση.

Οι ιδεολογικές αναφορές ποικίλλουν. Οι διεκδικήσεις για δημόσιες υπηρεσίες και κοινωνική ισότητα συναντούν την παράδοση της Αριστεράς, ενώ η δυσπιστία προς τους αντιπροσώπους θυμίζει την εμπειρία των Κίτρινων Γιλέκων. Στους συγκρουσιακούς χώρους υπάρχουν αναρχικές, αντικαπιταλιστικές και αντιφασιστικές επιρροές. Το black bloc αφορά κυρίως μια μορφή συλλογικής δράσης και απόκρυψης ταυτότητας, χωρίς ενιαία επίσημη ηγεσία. Η παρουσία του δεν τεκμηριώνει κεντρική καθοδήγηση όλων των διαδηλωτών.

Οι αντιδράσεις των Γάλλων πολιτικών φανερώνουν διαφορετικές προτεραιότητες. Ο Εμανουέλ Μακρόν, στο διάγγελμά του μετά τα επεισόδια, καταδίκασε τις καταστροφές και ζήτησε ηρεμία. Παράλληλα αναγνώρισε ότι οι ειρηνικοί διαδηλωτές έχουν θεμιτά παράπονα και ότι πρέπει να διακρίνονται από εκείνους που προκαλούν χάος. Η στάση αυτή συνδυάζει την υπεράσπιση της δημόσιας τάξης με την αναγνώριση κοινωνικών αιτημάτων.

Ο Σεμπαστιέν Λεκορνί κατηγόρησε την Ανυπότακτη Γαλλία για εκλογική αξιοποίηση της μαθητικής δυσαρέσκειας. Η Μαρίν Λεπέν προέβαλε την αποκατάσταση της τάξης, την πειθαρχία στα σχολεία και την ενίσχυση της αστυνομίας. Έτσι, η διαμάχη αφορά και το ποιος θα ορίσει το πολιτικό νόημα των γεγονότων: κοινωνική αδικία, κυβερνητική ανεπάρκεια ή κρίση ασφάλειας.

Ο Ζαν-Λικ Μελανσόν, ήδη πριν από τη 17η Οκτωβρίου, παρουσίαζε τις μαθητικές κινητοποιήσεις ως ένδειξη πολιτικής και συνδικαλιστικής ωριμότητας. Υποστήριξε τη μείωση της ηλικίας ψήφου στα 16 και την κατάργηση της επιλεκτικής εισαγωγής στα πανεπιστήμια. Απαντώντας στους επικριτές του, δήλωσε ότι το κόμμα του δεν οργανώνει το κίνημα και ότι επιθυμεί ειρηνική δράση. Η στήριξή του συνδέεται, επομένως, με συγκεκριμένες προγραμματικές θέσεις και με τη διεκδίκηση της νεανικής ψήφου.

Οι Γάλλοι διανοητές δεν συγκλίνουν σε μία ερμηνεία. Ο οικονομολόγος Τομά Πικετί, σε άρθρο του στη Le Monde στις 17 Οκτωβρίου, έθεσε στο επίκεντρο την εκπαιδευτική ανισότητα και την κατανομή των πόρων. Αμφισβήτησε ότι η Γαλλία στερείται συνολικά των μέσων για να επενδύσει στην εκπαίδευση, επισημαίνοντας την αύξηση του ιδιωτικού πλούτου παράλληλα με το δημόσιο χρέος. Κατά την ανάλυσή του, το κρίσιμο ζήτημα είναι ποιοι διαθέτουν τους πόρους και πώς κατανέμονται.

Ο ιστορικός Κεντέν Ντελιερμόζ, γράφοντας στις 20 Οκτωβρίου, προειδοποίησε ότι η εστίαση στους βανδαλισμούς αποκρύπτει την κοινωνική δυναμική της κινητοποίησης. Συνέδεσε τις αναφορές στη Γαλλική Επανάσταση, στην Κομμούνα και στον Μάη του 1968 με την ανάγκη των συμμετεχόντων να εκφράσουν το βάθος της οργής τους. Έδωσε ιδιαίτερο βάρος στην καταστολή και στην προστασία των δημοκρατικών ελευθεριών, χωρίς να θεωρεί δεδομένο ότι βρίσκεται σε εξέλιξη μια νέα επανάσταση.

Διαφορετική έμφαση έδωσε ο φιλόσοφος Ολιβιέ Πουριόλ, στο Vanity Fair. Υποστήριξε ότι οι καταστροφές στερούν από τους ειρηνικούς διαδηλωτές τη δημόσια ορατότητά τους: οι εικόνες της λεηλασίας κυριαρχούν και τα αιτήματα χάνονται. Ταυτόχρονα επέκρινε την εξουσία όταν περιορίζει τη συζήτηση στην υποχρέωση καταδίκης της βίας. Στη δική του ανάγνωση, η κοινωνική διαμαρτυρία κινδυνεύει να αποσιωπηθεί τόσο από τους καταστροφείς όσο και από τον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση απαντά σε αυτούς.

Στην ευρωπαϊκή συζήτηση, ο Γιάνης Βαρουφάκης, με παρέμβασή του στο UnHerd πριν από τη 17η Οκτωβρίου, εξέφρασε αλληλεγγύη στους μαθητές και ερμήνευσε την κινητοποίηση ως αντίδραση στη μακροχρόνια υποεπένδυση στο μέλλον των νέων. Δεν περιορίστηκε, όμως, στην υποστήριξη του αυθορμητισμού. Τόνισε την ανάγκη να μετατραπεί η οργή σε οργανωμένο πρόγραμμα, με χρηματοδότηση της εκπαίδευσης και δημόσιες επενδύσεις. Προειδοποίησε επίσης ότι η απογοήτευση και ο κοινωνικός διχασμός μπορούν να αξιοποιηθούν από την Ακροδεξιά.

Οι πανεπιστημιακοί που μελετούν τη Γαλλία διαφωνούν για το εκλογικό αποτέλεσμα. Ο Πολ Σμιθ, από το Πανεπιστήμιο του Νότιγχαμ, εκτιμά ότι η Λεπέν είναι η βασική ωφελημένη. Ο Εμίλ Σαμπάλ, από το Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, είναι πιο επιφυλακτικός: ο φόβος της αταξίας έχει ιστορικά ενισχύσει και συντηρητικές ή κεντρώες δυνάμεις. Η κοινωνική αναταραχή δεν μεταφράζεται αυτόματα σε συγκεκριμένη εκλογική επιλογή.

Εκτός Ευρώπης, ο Αυστραλός ιστορικός Πίτερ ΜακΦί, του Πανεπιστημίου της Μελβούρνης, συνέδεσε το σημερινό κύμα με την αίσθηση περιορισμένων προοπτικών που χαρακτήριζε και τη νεανική αμφισβήτηση του 1968. Παράλληλα επέμεινε στη διάκριση ανάμεσα στους μαθητές και τους υποστηρικτές τους και στις ομάδες που λεηλατούν. Προειδοποίησε ότι οι καταστροφές μπορούν να αντιστρέψουν την αρχική κοινωνική συμπάθεια, να προκαλέσουν διαφωνίες μεταξύ μαθητών και συνδικάτων και να ενισχύσουν τη Λεπέν. Η έκβαση, κατά τον ίδιο, παραμένει ανοιχτή.

Ο δοκιμιογράφος Άνταμ Γκόπνικ, σε συνέντευξή του στο New Yorker στις 20 Οκτωβρίου, έδωσε μεγαλύτερο βάρος στην πολιτική αγωνία ενόψει των προεδρικών εκλογών. Εξήγησε τη διαμαρτυρία στον δρόμο ως καθιερωμένο τρόπο έκφρασης σε ένα ιδιαίτερα συγκεντρωτικό κράτος. Ωστόσο, εκτίμησε ότι η βίαιη κλιμάκωση ευνοεί όσους υπόσχονται αποκατάσταση της τάξης, ιδιαίτερα την Ακροδεξιά. Η δική του αξιολόγηση του Μακρόν είναι σαφώς επιεικέστερη από εκείνη του Πικετί ή του Βαρουφάκη.

Αυτές οι παρεμβάσεις αναδεικνύουν τρία βασικά ερωτήματα: ποια κοινωνικά προβλήματα παράγουν την οργή, πώς η βία μεταβάλλει το περιεχόμενο της διαμαρτυρίας και ποιος μπορεί να αξιοποιήσει πολιτικά την κρίση. Η αποδοχή της σοβαρότητας των αιτημάτων δεν συνεπάγεται συμφωνία για τις τακτικές του κινήματος. Αντίστοιχα, η καταδίκη των λεηλασιών δεν απαντά στις αιτίες που έφεραν εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους στους δρόμους.

Για το μέλλον, η αντοχή των κινητοποιήσεων θα εξαρτηθεί από τη δυνατότητά τους να διαμορφώσουν σαφή κοινά αιτήματα, αξιόπιστη εκπροσώπηση και διάρκεια πέρα από τις ημέρες μαζικής διαδήλωσης. Η διεύρυνση αυξάνει την πίεση προς την κυβέρνηση, αλλά δυσκολεύει τη διαπραγμάτευση: ποιος εκπροσωπεί ποιους και ποια παραχώρηση θα θεωρηθεί επαρκής;

Ουσιαστικές παρεμβάσεις στην εκπαίδευση μπορούν να μειώσουν την ένταση. Σταθερός συντονισμός με τους εργαζομένους μπορεί να δώσει μεγαλύτερη διάρκεια στις διεκδικήσεις. Αντίθετα, η επανάληψη λεηλασιών και συγκρούσεων μπορεί να απομακρύνει υποστηρικτές και να μεταφέρει τη συζήτηση από την κοινωνική πολιτική στην ασφάλεια.

Η κυβέρνηση θα κριθεί από το αν μπορεί να προστατεύσει τους πολίτες και να απαντήσει ουσιαστικά στα προβλήματά τους. Το κίνημα θα κριθεί από το αν μπορεί να μετατρέψει τη μαζική συμμετοχή σε συγκεκριμένες αλλαγές. Εκεί θα φανεί αν αυτή η έκρηξη θα αφήσει πίσω της θεσμικά και κοινωνικά αποτελέσματα ή βαθύτερη απογοήτευση.

Ι. Αλμπάνης: ΤΟ ΓΡΑΜΜΑ «ΔΕΛΤΑ» ΕΙΣ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΝ ΑΛΦΑΒΗΤΟΝ.

1

 

Γράφει ο Επίλαρχος ε.α ΙΩΑΝΝΗΣ ΑΛΜΠΑΝΗΣ.Τάξεως 1966 Σχολής Ευλεπίδων

Μετά τήν ανάρτησιν εις τάς «ΑΝΙΧΝΕΥΣΕΙΣ» δύο άρθρων «ΠΕΡΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΗΣ» & «ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΑΛΦΑΒΗΤΟΥ» κλείω σήμερον μέ τήν ανάρτησιν τού γράμματος ΔΕΛΤΑ λαβών αφορμήν από τού ότι τρία (3) μεγάλα Μαντεία-Ιεροί Χώροι εν τή κυρίως Ελλαδι ήτοι ΔΕΛΦΟΙ,ΔΩΔΩΝΗ,ΔΗΛΟΣ και έν (1) εν Μικρά Ασία ήτοι ΔΙΔΥΜΟΙ το μέν ότι ήρχιζον με το γράμμα ΔΕΛΤΑ το δε ότι το άθροισμα των λεξαρίθων* και τών τεσσάρων μάς δίδει κατά προσέγγισιν χιλίας φοράς τον έναν έκ τών τριών ούτως ειπείν «ΙΕΡΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ» τουτέστιν τόν (π=3,145…) ήτοι τού λόγου τής Περιφερείας πρός τήν Διάμετρον Κύκλου ο οποίος δίδει 3135 κατά προσέγγισιν 3145…καθό ατέρμων υπερβατικός αριθμός !!!

Ειρήσθω εν παρόδω ότι οι έτεροι δύο έκ τών τριών Ιερών αριθμών είναι:

.α.Ο Φ=1,618…Χρυσούς Αριθμός δηλ.τής Χρυσής Τομής τού Ακρου και Μέσου λόγου τήν τιμήν τού οποίου 1,618… τήν εθεώρουν «ουράνιον τιμήν» ή «αριθμόν εν τοίς νοητοίς» ίσον με «2/ρίζα τού 5-1) και

β.Ο αριθμός τής Γαληνίου Αρμονίας e=λ=2,72..τόν οποίον οι Αρχαίοι τον υπελόγιζον ώς ίσον μέ το ήμισυ τής πλευράς ισοπλεύρου τριγώνου εγγεγραμμένου εις κύκλον ακτίνος π=3,14…

Και τούς τρείς (π=3,14…Φ=1,618..e=λ=2,72…) ώς άνω αριθμούς είτε λεξαριθμικώς είτε απλώς σεβασμού ένεκεν οι αρχαίοι πρόγονοί μας τούς ενεσωμάτουν εις Αρχιτεκτονικάς κατασκευάς,ονόματα τετιμημένων προσώπων,Θεών,Θεαινών,εις τήν Γεωδαισίαν κ.α.ώς κατωτέρω ενδεικτικώς θα καταγράψω.

Όμως πρίν εί καταγράψωμεν τά τού Γράμματος ΔΕΛΤΑ κρίνω σκόπιμον ν’ αναφέρω ολίγα τινά περί των ώς είρηται τεσσάρων ΜΑΝΤΕΙΩΝ-ΧΩΡΩΝ.

ΔΩΔΩΝΗ.Ελαβεν πιθανόν τήν ονομασίαν έκ τού Δώδωνος υιού τού Διός μετά τής Ευρώπης ή έκ τού ρήματος Δ-ωδώ  το οποίον έχει σχέσειν μέ το «δ-ονείν» τά νέφη υπό τού Δ-ιός ή έκ τού δωτήρ-δώτειρα=προσαγορευτικά τού Διός και της Γαίας αντιστοίχως ή έκ τού Διός και τής Διώνης μίας των Ωκεανίδων Νυμφών.Πάντως εν Δωδώνη ελατρεύετο αρχικώς ο Ζεύς υπό των Πελασγών οι οποίοι ίδρυσαν και το Μαντείον πρόν τιμήν του διό και ο Αχιλλεύς (Ιλιάς Π233) αναφωνεί «Ζεύ άνα Δωδωναίε Πελασγικέ….».Μετά τά Τρωϊκα ότε το ηρωϊκόν και προοδευτικόν μέρος τών Πελασγών υπό το όνομα «Ελληνες» διά πρώτην φοράν κατά Θουκυδίδην επικρατεί τού συντηρητικού Πελασγικού Ιερατείου λατρεύεται ώς «σύνναος» εν τω συσκίω ναώ και η σύζυγος αυτού Δ–ιώνη.Κύριον στοιχείον τής όλης Δωδωναίας λατρείας ήτο η Ιερά Δ-ρύς η οποία εις τον Ελλαδικόν χώρον εθεωρείτο υψηλότατον και ανθεκτικώτατον δ-ένδρον ανθιστάμενον εις τους ανέμους και κεραυνούς.

ΔΕΛΦΟΙ:Συνωδά παλαιοτάτης παραδόσεως ο χώρος επελέγη επειδή δύο περισ-τεραί ή αετοί πετώντες η μία ή ο είς εξ Ανατολών και οι έτεραι έκ Δυσμών συνην-τήθησαν εις τον χώρον αυτόν,τον ΟΜΦΑΛΟΝ ΤΗΣ ΓΗΣ ή κατ’ άλλην εκδοχήν ο Απόλλων υπό μορφήν Δεφίνος ωδήγησεν εις τον λιμενα τής Κίρρας Κρήτας και εκείθεν μεταμορφωθείς εις ωραίον νεανίαν ήγαγεν αυτούς εις το σημείον ένθα ο ομώνυμος Ναός σήμερον τού Απόλλωνος ονομασθείς εξ αυτού και Δελφίνιος.Κατά μίαν άλλην εκδοχήν ορμώμενος ο Απολλων έκ τού Ολύμπου αφού περιήλθεν πολλούς τόπους αφίχθη ενταύθα ένθα μόνος του ανήγειρεν τον ναόν και ιερόν φυτόν τήν Δάφνην η οποία ούσα ωραιοτάτη κόρη τού Πηνειού τήν ηράσθη ο Απόλλων και τήν κατεδίωκεν και προκειμένου τήν προστατεύση ο πατήρ της Πηνειός τήν μετεμόρφωσεν εις το φυτόν Δάφνη το οποίον ανευρών και αρέσας ο Απόλλων εις τά Τέμπη το καθιέρωσεν ώς ιερόν εν τώ Ναώ δι’αυτό εκελείτο και Δαφναίος..Ομως επειδή εφόνευσεν τήν εκεί υπάρχουσαν Δ-ράκαιναν και επειδή το σώμα της εσάπη ωνομάσθη ο χώρος Πυθώ .(πυθώ=σήπομαι) ένεκεν τής δυσοσμίας ο Θεός έλαβεν τήν ονομασίαν Πύθιος.Τέλος υφίσταται και ετέρα παράδοσις ότι εδώ ελατρεύετο ώς πρωτογενής Θεότης η Γαία,και ευρισκομένου ενταύθα στομίου τινός τής γής ανεδύοντο εξ αυτού ψυχροί ιδιάζοντες ατμοί το δε στόμιον απεκαλείτο ο «Γάς ομφαλός».Ενταυθα υπήρχεν ώς πρώτη μάντις η Δ-αφνίς αλλά η Γαία μετέ-πειτα εδώρησεν το Μαντείον εις τήν Θέμιδα κι’ αυτή εις τον Απόλλωνα.

ΔΗΛΟΣ.Αρχικώς εκαλείτο Αστερία κι’ αποσπασθείσα έκ τής Σικελίας έπλεεν αστα-θής εις το Αιγαίον ότε τη παρακλήσει τού Διός ο Ποσειδών τήν κατέστησεν σταθεράν-Δ-ήλον ίνα επ’ αυτή η Λητώ καταδιωκομένη γεννήσει τον τού φωτός Θεόν Απόλλωνα και τήν Θέαιναν τού κυνηγίου Αρτέμιδα.

ΔΙΔΥΜΟΙ-ΔΙΔΥΜΑ:Εν Διδύμοις 18 χλμ νοτίως τής Μιλητου υπήρχεν πανάρχαιος ναός τού Απόλλωνος μετά περιφήμου Μαντείου από τους «Μυθικούς» εισέτι χρόνους πλήν όμως η μεγίστη ακμή του σημειούται τον 6ον π.Χ αιώνα.Εν αυτώ ενυπήρχεν περικαλλές άγαλμα τού Διδυμαίου Απόλλωνος τιμωμένου ουχί μόνον υπό των Ελληνων αλλά και των Βαρβάρων ιδία υπό τού Βασιλέως τής Λυδίας Κροίσου αποστείλαντος πρός τιμήν εις αυτό τόσον πολλούς θησαυρούς όσους και εν Δελφοίς.Η λατρεία τούτου ομοιάζει μετά των Δελφών με τη διαφοράν ότι ο ενδιάμεσος μετά τού Θεού προήρχετο από το γένος τών Βραγχιδών αλλά το Ιερόν Φυτόν κι’ εδώ ήτο η Δάφνη.

Μετά ταύτα θα διερευνήσωμεν το μέν διατί και τά τέσσαρα ήρχιζον με το Γράμμα ΔΕΛΤΑ το δε διατί και έτερα σπουδαία αντικείμενα,πρόσωπα παρομοίως αρχίζουν από ΔΕΛΤΑ.

Αναμφισβητήτως το Μαντείον εθεωρείτο ο υπέρτατος οίκος τού Θεού η κορυφή πάντων ώς τής Πυραμίδος,τού Τριγώνου,τού Γράμματος ΔΕΛΤΑ κ.α διό και όλαι αι λέξεις που αρχίζουν από ΔΕΛΤΑ δεικνύουν το ακρότατον σημείον επιφα-νείας,αντικειμένου σκέψεως κ.α.

Όμως πρίν παραθέσωμεν ενδεικτικάς αρχιζούσας μέ το ΔΕΛΤΑ λέξεις θεωρούμεν ότι πρέπει ν’ αναλύσωμεν τήν εννοιολογικήν σημασίαν αυτών τούτων των ονομασιών τών Μαντείων με βάσιν τά αναφερόμενα εν τω εξαιρέτω βιβλίω «Ιστορία Γενέσεως της Ελληνικής γλώσσης» τού Ηλία Τσατσόμοιρου εκδ.ΔΑΥΛΟΣ 1991.

ΔΩΔΩΝΗ:

Δ=Δύναμις-Δίκη- Διανέμω

Ω=Σύμπαν,αχανής χώρος

Δ=Δύναμις-Δικη-Διανέμω

Ω=Σύμπαν,αχανής χώρος.

Ν=Νέμω-Ναίειν (κατοικείν) Διανέμω.

Η=.Ηλιος,το φώς των γνώσεων

Αρα ΔΩΔΩΝΗ=Η Δύναμις,η εις το Σύμπαν υπάρχουσα,η διανέμουσα εις αυτό το φώς των γνώσεων δηλ.ό,τι αντεπροσώπευεν παρ’ αρχαίοις ο εις αυτό λατρευό-μενος Θεός Ζεύς

ΔΕΛΦΟΙ

Δ=Δύναμις-Δίκη- Διανέμω

Ε=Ελαύνω,εδράζω διά λόγων.

Λ=Λόγος,λαμπρός

Φ=Φώς,φύσις

Ο= Χώρος περιωρισμένος επί τής γής

Ι=Ιθύνω,ισχύω.

Αρα ΔΕΛΦΟΙ=Η Δύναμις η οποία ελαύνει,διαδίδει διά λόγων το φώς των γνώσεων εις τον χώρον,ιθύνουσα,κατευθύνουσα πάντοτε.

ΔΗΛΟΣ

Δ=Δύναμις-Δίκη-Διανέμω

Η=Ηλιος,φώς των γνώσεων.

Λ=Λόγος,λαμπρός

Ο=Χώρος περιωρισμένος.

Σ=Σήμα,σημασία

Αρα ΔΗΛΟΣ:Η δύναμις η οποία το φώς των γνώσεων διά λόγων λαμπρών εις τον χώρον και δια σημάτων διαδίδει.

ΔΙΔΥΜΟΙ.

Δ=Δύναμις-Δίκη-Διανέμω.

Ι-Ιθύνω,ισχύω

Δ=Δύναμις-Δικη- Διανέμω

Υ=Κοιλότης,κόλπος

Μ=Μήτηρ,μάθησις

Ο=Χώρος περιωρισμένος.

Ι=Ιθυνω,ισχύω

Αρα ΔΙΔΥΜΟΙ:Η πάντοτε ισχύουσα Δύναμις τήν εις τον κόλπον τής μητρός  (Μήτις,μήτηρ) υπάρχουσαν μάθησιν εις τον χώρον κατευθύνει.

Οθεν έκ τής ανωτέρω τού Ηλ.Τσατσόμοιρου αναλύσεως συνάγεται ότι τά Μαντεία ήσαν

«Η πάντοτε ενυπάρχουσα και ισχύουσα πνευματική δύναμις η πρός τον χώρον ελαυνομένη πρός διάδοσιν τού φωτός,των γνώσεων εις τούς ανθρώπους»

Ενδεικτικώς παραθέτω λέξεις αρχομένας μέ το ΔΕΛΤΑ και δεικνυούσας το ακρό-τατον,τό υψηλόταστον είτε των γνώσεων είτε τού αντικειμένου.

Δίας ο υπέρτατος των Θεών

Δημήτηρ η υπερβασίλισσα τής γής

Διόνυσος ο πρώτος υιός τού Διός

Δόρυ το οξύ,το αιχμηρόν

Δίκτη,Δίρφυς όρη υψηλά,αιχμηρά.

Δόλοπες,Δρύοπες,οι κατοικούντες εις τά υψηλά.

Δαλματία,η υπέρ τήν Ελλάδα Χώρα.

Δαναός ο ηγήτωρ των Πελασγών ο αλλάξας το όνομα αυτών πρός το ΔΑΝΑΟΙ

Διευθυντής ο απόλυτος κατευθυντής

Διοικητής ο απόλυτος κατευθυντής

Δράκων το μέγιστον των θηρίων τής Μυθολογίας

Δένδρον-Δρύς  το σκληρότερον και υψηλότατον δένδρον

Δύναμις το υψηλότατον σωματικόν και πνευματικόν στοιχείον

Διγενής,ο ισχυρός,ο κραταιός

Δαίμων,ο Θεός

Δάκτυλος το ακραίον σημείον τού σώματος.

Δειράς,η ράχις τού βουνού,υψώματος.

Δήμος η ανωτάτη αρχή της πόλεως

Δίνη ισχυρότατον ρεύμα ύδατος ή αέρος

Δρέπανον,το οξύ,το κοπτερόν

Δριμύς,ο οξύς,ο κοπτερός,

Διάνοια,η οξεία σκέψις

Δημιουργία το Α και Ω των πάντων.

Διαρρήδην,κατηγορηματικώς,ρητώς

Διαγωγή η οξυτάτη συμπεριφορά τού ανθρώπου

Δέρμα,το εξώτατον σημείον τού σώματος

Δόρυ οξύτατον πολεμικόν όπλον και πλήθος άλλων παρεμφερών λέξεων.

Οθεν έκ των ανωτέρω δυνάμεθα να καταγράψωμεν

 Οτι έκαστον ΓΡΑΜΜΑ τού Ελληνικού Αλφαβήτου είναι προϊόν μακροτάτης ακουστικής και οφθαλμολογικής παρατηρήσεως τόσον τών φαινομένων τής φύσεως όσον και τών ανθρωπίνων ενεργειών,αντικειμένων αποτέλεσμα τών οποίων το μέν έκαστον τών γραμμάτων να είναι προϊόν υψηλοτάτης νοηματικής σημασίας και διεργασίας τών πρώτων Ελλών-Σελλών Πελασγών αι δε λέξεις υπέροχος και καταπληκτικός συνδυασμός τοιούτος ώστε η Ελληνική Γλώσσα να είναι Η ΜΗΤΕΡΑ ΠΑΣΩΝ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ.

*Διευκρινίσεις Λεξαρίθμου και Ιερών αριθμών

Οι αρχαίοι πρόγονοί μας αντί αριθμών εχρησιμοποίουν τά γράμματα και δι’ αυτών υπέκρυπτον και εννοίας.Ούτω πως προκειμένου δείξω ότι το άθροισμα τών λεξα-ρίθμων τών τεσσάρων μας ΜΑΝΤΕΙΩΝ πού προανεφέρομεν το ισοδυναμούν με χιλίας φοράς τό ατέρμον,υπερβατικόν π=3,14…..θα καταγράψω ολίγα τινά περί των λεξαρίθμων:

 

Π    Ι   Ν   Α   Ξ      Λ  Ε  Ξ  Α  Ρ  Ι  Θ  Μ  Ω  Ν

Βάσει αυτών εάν αντί τών γραμμάτων θέσωμεν τούς αντιστοίχους έκ τού πίνακος αριθμούς θα έχωμεν:

Δ-Ω-Δ-Ω-Ν-Η =4+800+4+800+50+8=1666

Δ-Ε-Λ-Φ-Ο-Ι  =4+5+30+500+70++10=619

Δ-Η-Λ-Ο-Σ=4+8+30+70++200=312

Δ-Ι-Δ-Υ-Μ-Ο-Ι=4+10+4+400+40+70+10=538

ήτοι προσθέτοντες τούς λεξαρίθμους εκάστης τών τεσσάρων ονομασιών θα έχωμεν:

(1.666+619+312+538=3.135…και διαιρούντες διά τού 1.000 ήτοι 3135/1000 έχομεν

π=3,135…κατά προσέγγισιν 3,145…καθό ατέρμων,υπερβατικός αριθμός..)

Παραθέτω μερικά λεξαριθμικά παραδείγματα σχετιζόμενα μέ τούς ώς είρηται Ιερούς αριθμούς:

1.Χρυσούς αρθμό Φ=1,618… δηλ.τού Μέσου και Άκρου λόγου,τής Χρυσής Τομής

Παράδειγμα 1ον.

Ο λεξάριθμος τού ΑΠΟΛΛΩΝ είναι 1061

Ο λεξάριθμος τής άδελφής τού ΑΡΤΕΜΙΣ είναι 656

Εάν διαιρέσωμεν τούς λεξαρίθμους τών δύο Θεών,αδελφών γεννηθέντων εις τήν ΔΗΛΟΝ θα εχωμεν 1.061/656=1,617=1,62…δηλ τον Χρυσούν αριθμόν.

Παράδειγμα 2ον.

Ο λεξάριθμος τής ΑΦΡΟΔΙΤΗΣ είναι 993.

Ο λεξαριθμος τού ΖΕΥΣ είναι 612.

Εάν διαρέσωμεν τούς δύο λεξαρίθμους θα έχωμεν 993/612=1,62… δηλ.τόν Χρυσούν αριθμόν.

Παραδειγμα 3ον

Εκτός λεξαρίθμου ο Χρυσούς αριθμός Φ εις το θέατρον τής Επιδαύρου.

Το κάτω διάζωμα έχει 34 σειράς καθισμάτων.

Τό άνω διάζωμα έχει 21 σειράς καθισμάτων.

Εάν διαιρέσωμεν αυτά θα έχωμεν 34/21=1.61.. δηλ.ο Χρυσούς αριθμός Φ.

Παράδειγμα 4ον

Εάν διαιρέσωμεν διαδοχικώςς τάς φαλάγγας τού ενός δακτύλου τής χειρός μας  δηλ.τού μεγαλυτέρου διά τού μικροτέρου ευρίσκομεν 1,62…,το μήκος τού προσώπου διά τού πλάτους ευρίσκομεν 1,62…το μήκος τού σώματος κάτωθεν τού ομφαλού διά τού άνωθεν τού ομφαλού ευρίσκομεν 1,62…και πλείστα άλλα.

2.Ο αριθμός 2,72..τής Γαληνίου αρμονίας.

Οι αρχαίοι τον αριθμόν αυτόν τον υπελόγιζον κατά προσέγγισιν ώς ίσον μέ το ήμισυ πλευράς ισοπλεύρου τριγώνου εγγεγραμμένου εις κύκλον ακτίνος (π=3,14..) δηλ.(π.ρίζα 3)/2)=2,72…ή

 το πηλίκον τών λεξαρίθμων  ΑΡΜΟΝΙΑ/ΓΑΛΗΝΗ=272/100=2,72… διό και τής Γαληνίου Αρμονίας ωνομάσθη.

 

Ι. Κόντης: Το μικρό κύμα και το μέτρο του ανθρώπου

5

του Ιωάννη Κόντη, Υποστρατήγου ε.α.

Ήταν νωρίς το απόγευμα. Καθόμουν μόνος στην παραλία, απέναντι από τη θάλασσα, και προσπαθούσα να ακούσω τη σιωπή μέσα μου. Δεν τα κατάφερνα.

Οι σκέψεις μου, ανυπόμονες και άναρχες, έτρεχαν προς κάθε κατεύθυνση. Άλλες γεννιούνταν και πριν προλάβω να τις ολοκληρώσω είχαν ήδη χαθεί, άλλες επέστρεφαν επίμονα, σαν κύματα που αρνούνται να υποχωρήσουν. Προσπαθούσα να τις συγκρατήσω, να τις τακτοποιήσω, να τις βάλω σε μια σειρά, μήπως και μπορέσω να βρω μέσα τους μια απάντηση.

Και τότε, σχεδόν χωρίς να το καταλάβω, άρχισα να ακούω τη θάλασσα.

Ο ήχος των κυμάτων έφτανε στα αυτιά μου σαν μουσική. Κάθε κύμα ερχόταν από μακριά, έτρεχε προς την ακτή, άγγιζε την άμμο, την ίσιωνε για μια στιγμή και ύστερα, σαν να μετάνιωνε για την παρουσία του, γύριζε πίσω και χανόταν μέσα στο απέραντο σώμα της θάλασσας.

Κάποια κύματα ήταν μεγάλα. Έρχονταν με δύναμη και έσπαζαν στην ακτή με έναν ήχο που δεν μπορούσε να περάσει απαρατήρητος.

Κάποια άλλα ήταν μικρά. Τόσο μικρά, που σχεδόν δεν υπήρχαν.

Κι όμως, όλα μαζί έφτιαχναν τη θάλασσα που άκουγα.

Κοίταξα για λίγο ένα μεγάλο κύμα να σηκώνεται και να πέφτει με ορμή. Και τότε πέρασε από τη σκέψη μου μια απλή, σχεδόν παιδική απορία:

Πόσο μεγάλο θα ήταν ένα κύμα αν πίσω του δεν υπήρχε ολόκληρη η θάλασσα;

Κανένα κύμα δεν θα τολμούσε να ταξιδέψει μόνο του προς την ακτή. Η δύναμή του δεν ήταν δική του. Ήταν η δύναμη του συνόλου που περνούσε για μια στιγμή μέσα από το μικρό του σώμα.  Ίσως, σκέφτηκα, έτσι να συμβαίνει με όλα όσα υπάρχουν.  Ίσως τίποτα να μην είναι πραγματικά μόνο του.

Εκείνη ακριβώς τη στιγμή άκουσα κάτι που με έκανε να σηκώσω το κεφάλι.

Ήταν μια φωνή.   Μια μικρή φωνή.

Ήταν ένα από εκείνα τα ασήμαντα κύματα που μέχρι τότε δεν είχα προσέξει.

«Εμένα δεν με πρόσεξες καθόλου», μου είπε. Κοίταξα γύρω μου. Δεν υπήρχε κανείς. «Δεν άκουσες ούτε τον παφλασμό μου. Ήμουν μικρό, σχεδόν αθόρυβο. Κι όμως, ήμουν κι εγώ μέρος της μουσικής που άκουγες. Δεν με πρόσεξες ούτε όταν γύρισα πίσω στη μητέρα θάλασσα. Δεν είδες πως, καθώς υποχωρούσα, παρέσυρα μαζί μου δύο μικρά ψάρια που είχαν ξεβραστεί στην άμμο από ένα μεγαλύτερο κύμα. Εκείνα θα πέθαιναν. Εγώ τα πήρα μαζί μου και τα έσωσα».

Έμεινα σιωπηλός.  Αιφνιδιάστηκα.  Δεν είχα απάντηση.

Είχα προσέξει το μεγάλο κύμα, γιατί ήταν μεγάλο. Είχα ακούσει τον δυνατό του θόρυβο, γιατί ήταν δυνατός. Είχα κοιτάξει αυτό που μπορούσε να επιβληθεί στις αισθήσεις μου. Και είχα προσπεράσει εκείνο που έκανε το καλό του αθόρυβα.

Τότε κατάλαβα πως ίσως η ζωή να μας ξεγελά με το μέγεθος!

Μας κάνει να πιστεύουμε πως ό,τι είναι μεγάλο είναι και σημαντικό, πως ό,τι εντυπωσιάζει αξίζει περισσότερο από ό,τι περνά απαρατήρητο. Κι όμως, πόσες φορές η πραγματική αξία κρύβεται σε κάτι που δεν ζητά να το προσέξουμε;

Πώς είναι δυνατόν να συντεθεί το όλον χωρίς να υπάρχει το μέρος;

Πώς μπορεί να υπάρξει η συμφωνία χωρίς την κάθε ξεχωριστή νότα;

Ακόμη και η πιο μικρή νότα, εκείνη που ίσως δεν ξεχωρίζουμε όταν ακούμε μια μεγάλη μουσική σύνθεση, έχει τη θέση της. Αν λείψει, κάτι θα έχει αλλάξει. Μπορεί να μην μπορούμε αμέσως να πούμε τι, αλλά η αρμονία δεν θα είναι πλέον ακριβώς η ίδια.

Έτσι είναι και η ζωή!

Δεν αποτελείται μόνο από τις μεγάλες στιγμές. Δεν αποτελείται μόνο από τις αποφάσεις που θυμόμαστε, από τα γεγονότα που καταγράφονται, από τους ανθρώπους που ξεχωρίζουν και ακούγονται περισσότερο!

Η ζωή αποτελείται και από μικρές πράξεις που κανείς δεν χειροκροτεί.

Από ένα χαμόγελο που δόθηκε σε έναν άγνωστο.

Από ένα χέρι που απλώθηκε την ώρα που κάποιος έπεφτε.

Από μια λέξη που ειπώθηκε τη σωστή στιγμή.

Από μια συγγνώμη.

Από μια σιωπή που δεν πλήγωσε.

Από μια μικρή πράξη καλοσύνης που ίσως δεν έμαθε ποτέ κανείς ότι έγινε.

Κι όμως, μπορεί αυτή η μικρή πράξη να άλλαξε ολόκληρη τη ζωή ενός ανθρώπου.

Όπως ακριβώς το μικρό κύμα!

Και δεν είναι μόνο ο άνθρωπος.

Η ίδια η φύση μάς μιλά με αμέτρητες μικρές φωνές, τις οποίες έχουμε συνηθίσει να μην ακούμε. Το κελάηδημα ενός πουλιού, το θρόισμα των φύλλων, το νερό που κυλά πάνω στις πέτρες, ο άνεμος που περνά ανάμεσα στα βουνά και τα φαράγγια, ο μακρινός ήχος της βροντής, το αδιόρατο πέταγμα ενός εντόμου.

Μικροί ήχοι. Ασήμαντοι, αν τους πάρεις έναν-έναν. Κι όμως, όλοι μαζί είναι ο ήχος της ζωής.

Αν μπορούσαμε να αφαιρέσουμε έναν-έναν όλους αυτούς τους μικρούς ήχους, ίσως στην αρχή να μην αντιλαμβανόμασταν την απουσία τους. Στο τέλος, όμως, θα είχε σωπάσει κάτι πολύ μεγαλύτερο.

Θα είχε σωπάσει η ίδια η συμφωνία της ζωής!

Και ίσως το ίδιο να συμβαίνει και με την πίστη!

Πώς είναι δυνατόν να υπάρξει μια προσευχή χωρίς τα ιερά ονόματα που προφέρει ο άνθρωπος όταν στρέφεται προς τον Θεό; Μια λέξη μπορεί να είναι μικρή, μια φωνή μπορεί να είναι αδύναμη, ένας ψίθυρος μπορεί να χάνεται μέσα στον άνεμο. Κι όμως, για εκείνον που τον προφέρει, μπορεί να περιέχει ολόκληρο τον κόσμο του.

Άρχισα τότε να σκέφτομαι και κάτι ακόμη.

Τον άνθρωπο. Και το μέτρο του μέσα στο σύμπαν!

Εμείς, που συχνά θεωρούμε τον εαυτό μας τόσο σημαντικό, είμαστε μπροστά στην απεραντοσύνη του σύμπαντος σχεδόν αόρατοι. Γύρω μας απλώνονται γαλαξίες, άστρα και ήλιοι. Υπάρχουν αποστάσεις εκατομμυρίων ετών φωτός, κόσμοι που δεν θα αγγίξουμε ποτέ, μαύρες τρύπες και ουράνια σώματα τόσο μεγάλα, ώστε η ανθρώπινη φαντασία δυσκολεύεται να συλλάβει το μέγεθός τους.

Και εμείς;  Ένα άτομο…  Ένα μόριο… μόνον…

Μια μικρή, εφήμερη παρουσία μέσα σε μια απεραντοσύνη που δεν μπορούμε να μετρήσουμε ούτε να κατανοήσουμε πλήρως.

Κι όμως…

Αυτό το μικροσκοπικό πλάσμα (ο Άνθρωπος), έχει τη δυνατότητα να κοιτάξει προς τα άστρα και να αναρωτηθεί. Να αισθανθεί δέος. Να αγαπήσει. Να δημιουργήσει. Να θυμηθεί. Να ονειρευτεί. Να αναζητήσει τον Θεό. Να αναρωτηθεί γιατί υπάρχει.

Ίσως, λοιπόν, το ανθρώπινο μέτρο να μην βρίσκεται στο πόσο μεγάλο είναι το σώμα μας μέσα στο σύμπαν, αλλά στο πόσο μεγάλη μπορεί να γίνει η ψυχή και το πνεύμα μας μέσα στον μικρό χώρο που της αναλογεί!

Δεν χρειάζεται να είμαστε μεγάλοι για να είμαστε σημαντικοί.

Δεν χρειάζεται να φωνάζουμε για να ακουστούμε.

Δεν χρειάζεται να κατακτήσουμε το σύμπαν για να αφήσουμε το μικρό μας αποτύπωμα πάνω στη ζωή.

Ίσως αρκεί να κάνουμε, κάποια στιγμή, αυτό που έκανε εκείνο το μικρό κύμα.

Να φτάσουμε λίγο πιο πέρα από εκεί που περιμένουν οι άλλοι.

Να αγγίξουμε κάποιον που κινδυνεύει να χαθεί.

Να επιστρέψουμε στη δική μας «θάλασσα»… έχοντας αφήσει πίσω μας κάτι λίγο καλύτερο από εκείνο που βρήκαμε.

Γιατί το μεγάλο δεν υπάρχει χωρίς το μικρό.

Η θάλασσα δεν υπάρχει χωρίς τα κύματά της.

Η συμφωνία δεν υπάρχει χωρίς τις νότες της.

Η ζωή δεν υπάρχει χωρίς τις μικρές στιγμές που τη συνθέτουν.

Και ο Άνθρωπος, όσο μικρός κι αν μοιάζει μπροστά στην απεραντοσύνη του Σύμπαντος, δεν παύει να είναι ένας μοναδικός κόκκος μέσα στη Μεγάλη Δημιουργία.

Ίσως, τελικά, αυτό να είναι και το παράδοξο της ύπαρξής μας:

Είμαστε απειροελάχιστοι μπροστά στο σύμπαν και, ταυτόχρονα, ανεκτίμητοι μέσα στον μικρό κόσμο που μας εμπιστεύτηκε.

Ένα μικρό κύμα μπορεί να μοιάζει ασήμαντο.

Μπορεί όμως να σώσει δύο ψάρια.

Μια μικρή λέξη μπορεί να μοιάζει ασήμαντη.

Μπορεί όμως να σώσει μια ψυχή.

Μια μικρή πράξη μπορεί να μη γραφτεί ποτέ πουθενά.

Μπορεί όμως να αλλάξει μια ζωή για πάντα.

Γι’ αυτό ίσως δεν πρέπει ποτέ να περιφρονούμε το μικρό.

Να μην προσπερνάμε το απλό επειδή δεν είναι εντυπωσιακό. Να μην αγνοούμε το αθόρυβο επειδή δεν διεκδικεί την προσοχή μας. Να μην θεωρούμε ασήμαντο εκείνο που δεν μπορεί να μετρηθεί με το μέγεθος.

Γιατί πολλές φορές, μέσα στο μικρό και το ταπεινό, κρύβεται η λύση, ίσως και η μεγάλη αλήθεια.

Μέσα στο σχεδόν αόρατο κρύβεται η διαφορά.

Και ίσως… όταν κάποτε καθίσουμε μόνοι απέναντι στη θάλασσα και οι σκέψεις μας θα παλεύουν να βρουν τον δρόμο και την λύση τους, να χρειαστεί να κάνουμε κάτι πολύ απλό:

Να σωπάσουμε… Να ακούσουμε… Και να προσέξουμε το μικρό κύμα…

Γιατί μπορεί να είναι εκείνο που, χωρίς να το γνωρίζουμε, θα μας μάθει ξανά το μέτρο της ζωής.

Ιωάννης Αθαν. Κόντης 

Υποστράτηγος ε.α

Οκτώβριος 2026

Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν υπενθυμίζει ότι η Ε.Ε. δεν αναγνωρίζει το τουρκολιβυκό μνημόνιο

4

«Η συμφωνία αυτή παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συμμορφώνεται με το Δίκαιο της Θάλασσας και είναι άκυρη και ανίσχυρη» διαμηνύει η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, για το τουρκολιβυκό μνημόνιο.

Σε κοινή δήλωσή της με τον Αντόνιο Κόστα, η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής  τονίζει πως το τουρκολιβυκό μνημόνιο είναι αντίθετο με το Δίκαιο της Θάλασσας.

Η ανακοίνωση της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν
«Λυπούμαστε βαθύτατα για την επικύρωση σήμερα από το λιβυκό Κοινοβούλιο του λεγόμενου Μνημονίου Κατανόησης μεταξύ Λιβύης και Τουρκίας σχετικά με την οριοθέτηση των θαλάσσιων δικαιοδοσιών στη Μεσόγειο Θάλασσα.

Υπενθυμίζουμε ότι η θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης επί του ζητήματος αυτού διατυπώθηκε με σαφήνεια από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο το 2019 και παραμένει αμετάβλητη.

Η συμφωνία αυτή παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας και είναι άκυρη και ανίσχυρη.

«Επαναβεβαιώνουμε την αλληλεγγύη μας προς την Ελλάδα και την Κύπρο. Επαναλαμβάνουμε την πάγια και γνωστή θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά οποιασδήποτε εξωτερικής παρέμβασης στη Λιβύη».

Τι σημαίνουν οι εκλογές στη Βραζιλία για την εξωτερική της πολιτική;

0

rusi.org

Δρ Daniela Portella Sampaio

14 Οκτωβρίου 2026  

Ο Φλάβιο Μπολσονάρου, υποψήφιος για την προεδρία της Βραζιλίας, ψηφίζει στο σχολείο Barão Homem de Mello, στη Βίλα Ιζαμπέλ, συνοικία στη βόρεια ζώνη του Ρίο ντε Τζανέιρο.

Είτε κερδίσει ο Λούλα είτε ο Φλάβιο Μπολσονάρου στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών της Βραζιλίας, ένα Κογκρέσο με δεξιό προσανατολισμό και οι πιέσεις από την Κίνα, τις ΗΠΑ και την Ευρώπη θα περιορίσουν τα περιθώρια άσκησης της εξωτερικής πολιτικής της χώρας.

«Η Βραζιλία δεν είναι για αρχάριους». Η φράση που διατύπωσε ο Βραζιλιάνος συνθέτης Τομ Ζομπίμ τη δεκαετία του 1960 είναι πιο επίκαιρη από ποτέ. Καθώς πλησιάζουμε στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών του 2026, όλοι —από τους χρηματοοικονομικούς αναλυτές στη Φαρία Λίμα, τη χρηματοπιστωτική καρδιά της Βραζιλίας, έως τους κατοίκους της μικρής πόλης Ουμπαΐρα, όπου βρίσκονται μεγάλα κοιτάσματα σπάνιων γαιών— περιμένουν το εκλογικό αποτέλεσμα. Όποια και αν είναι η έκβαση της κάλπης, προμηνύει βαθιές αλλαγές στη ζωή τους.

Δύο πολιτικά σχέδια, κοινός πραγματισμός

Στο επίκεντρο βρίσκονται δύο πολιτικά, οικονομικά, θεσμικά και κοινωνικά σχέδια που, με την πρώτη ματιά, διαφέρουν ριζικά. Από τη μία πλευρά βρίσκεται ο πρόεδρος Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, ο οποίος συμπληρώνει τα 81 του χρόνια και διεκδικεί τέταρτη θητεία. Ο Λούλα είναι ένας έμπειρος και επιδέξιος πολιτικός, ο οποίος συνίδρυσε το Κόμμα των Εργαζομένων (PT) το 1980. Πριν εκλεγεί πρόεδρος το 2002, είχε ηττηθεί στις εκλογές του 1989, του 1994 και του 1998.

Η φήμη του Λούλα στηρίζεται στην ικανότητά του να οικοδομεί πραγματιστικές συμμαχίες και να ανανεώνει το πολιτικό του πρόσωπο, διατηρώντας παράλληλα τη δυνατότητα να επικοινωνεί με ένα ευρύ φάσμα της βραζιλιάνικης κοινωνίας. Οι κυβερνήσεις του βρήκαν υποστήριξη σε προοδευτικά στρώματα που επιδίωκαν την οικονομική ανάπτυξη σε συνδυασμό με τη μείωση των ανισοτήτων και την προάσπιση των δικαιωμάτων των μειονοτήτων.

Η εξωτερική πολιτική του Λούλα επιδίωξε τη διαφοροποίηση των διεθνών συνεργασιών και την ενίσχυση των περιφερειακών δεσμών μέσω περιφερειακών οργανισμών. Σε αυτό το πλαίσιο εντάχθηκαν η ίδρυση της UNASUR, της Ένωσης Νοτιοαμερικανικών Εθνών, σε συνεργασία με τον Ούγκο Τσάβες, καθώς και η χρηματοδότηση έργων υποδομής στη Βενεζουέλα και στην Κούβα μέσω της Βραζιλιάνικης Αναπτυξιακής Τράπεζας.

Από την άλλη πλευρά βρίσκεται ο 45χρονος Φλάβιο Μπολσονάρου. Εξελέγη τέσσερις φορές βουλευτής στην πολιτειακή νομοθετική συνέλευση του Ρίο ντε Τζανέιρο και το 2018 εξελέγη γερουσιαστής, συγκεντρώνοντας τον τέταρτο μεγαλύτερο αριθμό ψήφων στη χώρα. Όπως και ο πατέρας του, ο πρώην πρόεδρος Ζαΐχ Μπολσονάρου, ο Φλάβιο έχει περάσει από πολλά κόμματα.

Κατά το μεγαλύτερο μέρος της θητείας του στην πολιτειακή συνέλευση ανήκε στο Προοδευτικό Κόμμα (PP). Το PP είναι ένα παραδοσιακό κεντροδεξιό κόμμα, το οποίο συμμετείχε στον κυβερνητικό συνασπισμό του PT από το 2003 έως το 2016 και είχε άμεση εμπλοκή σε σκάνδαλα διαφθοράς.

Ο Φλάβιο αποχώρησε από το PP το 2016 και προσχώρησε στο Κοινωνικό Χριστιανικό Κόμμα, όταν διεκδίκησε τη δημαρχία του Ρίο ντε Τζανέιρο. Το 2018 εντάχθηκε στο Κοινωνικό Φιλελεύθερο Κόμμα, με το οποίο εξελέγη στη Γερουσία. Μετά την αποτυχία της προσπάθειάς τους να ιδρύσουν δικό τους κόμμα, ο Φλάβιο και ο Ζαΐχ Μπολσονάρου πέρασαν για σύντομα διαστήματα από τους Republicanos (2020–2021) και το Patriota (2021), προτού ενταχθούν στο Φιλελεύθερο Κόμμα (PL) το 2021.

Όπως και το PP, το PL ήταν στο παρελθόν ένα κεντροδεξιό κόμμα του centrão («μεγάλο κέντρο») και είχε συμμετάσχει στην κοινοβουλευτική βάση στήριξης των κυβερνήσεων του PT. Η Βραζιλία είναι γνωστή για τον «προεδρισμό των συνασπισμών», ένα σύστημα στο οποίο οι πρόεδροι χρειάζονται κοινοβουλευτική υποστήριξη για να μπορέσουν να κυβερνήσουν. Αυτή η βάση στήριξης αποτελείται από κόμματα που λειτουργούν με συναλλακτική λογική: ανταλλάσσουν τη στήριξή τους προς την εκάστοτε κυβέρνηση με μεγαλύτερες πιστώσεις από τον προϋπολογισμό και καίριες θέσεις στα υπουργεία.

Η κομματική σύνθεση του 2027 αποκαλύπτει μια διχασμένη χώρα, η οποία, από το 2018, στρέφεται σταδιακά προς μια δεξιά συντηρητική ατζέντα — ή, τουλάχιστον, απομακρύνεται από την προοδευτική Αριστερά.

Υπάρχει, επομένως, ένα ενδιαφέρον κοινό στοιχείο ανάμεσα στον Λούλα και τον Φλάβιο: ο πολιτικός πραγματισμός τους. Οι κυβερνήσεις του Λούλα σχημάτισαν συμμαχίες με το «μεγάλο κέντρο», ενώ ο Φλάβιο και ο πατέρας του υπήρξαν μέρος του για πολλά χρόνια της πολιτικής τους σταδιοδρομίας.

Ωστόσο, οι διαφορές τους φαίνεται να έχουν πολύ μεγαλύτερη σημασία για τις αγορές και για ξένους ηγέτες, όπως ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ. Το προβάδισμα του Φλάβιο στον πρώτο γύρο των εκλογών του 2026 έγινε δεκτό με ενθουσιασμό από τον Τραμπ, ο οποίος χαρακτήρισε το αποτέλεσμα «μια πολύ, πολύ μεγάλη νίκη. Εκπληκτική, πραγματικά».

Για τις ΗΠΑ, μια ενδεχόμενη νίκη του Φλάβιο θα επιβεβαίωνε τη στενότερη ευθυγράμμιση της Βραζιλίας με την αμερικανική εξωτερική πολιτική και την προώθηση του «Δόγματος Ντονρόε» στη Λατινική Αμερική.

Στις αγορές επικράτησε επίσης έντονη αισιοδοξία: ο Ibovespa, ο βασικός χρηματιστηριακός δείκτης της Βραζιλίας, σημείωσε άνοδο 7,7% την επόμενη ημέρα και κατέγραψε ιστορικό ρεκόρ, ξεπερνώντας τις 200.000 μονάδες.

Η προοπτική μιας κυβέρνησης που θα μπορεί να εξασφαλίζει κοινοβουλευτική στήριξη και να εφαρμόζει την πολιτική της μπορεί να εξηγήσει αυτόν τον ενθουσιασμό των αγορών, ο οποίος συνδέεται με όσα θα σήμαινε μια πιθανή νίκη του Φλάβιο Μπολσονάρου για τη Βραζιλία, την περιοχή και τον κόσμο.

Μια ισχυρότερη Δεξιά

Το Φιλελεύθερο Κόμμα (PL), στο οποίο ανήκει ο Φλάβιο, μετασχηματίστηκε το 2021, όταν υποδέχθηκε την οικογένεια Μπολσονάρου στις τάξεις του. Από κόμμα του κέντρου, το PL εξελίχθηκε στον θεσμικό εκφραστή του μπολσοναρισμού, υιοθετώντας μια πολύ πιο συντηρητική πολιτική ατζέντα. Στις εκλογές του 2022 κατέγραψε εντυπωσιακή επίδοση, αυξάνοντας τους εκπροσώπους του στη Βουλή από 33 σε 99. Το 2026 έφθασε τις 121 από τις 513 έδρες. Στη Γερουσία εξασφάλισε 28 από τις 81 έδρες. Αυτό σημαίνει ότι το κόμμα ελέγχει πλέον μόνο του σχεδόν το ένα τέταρτο της Βουλής και το ένα τρίτο της Γερουσίας.

Καθώς άλλα δεξιά και κεντροδεξιά κόμματα δήλωσαν τη στήριξή τους στον Φλάβιο Μπολσονάρου ενόψει του δεύτερου γύρου, μια ενδεχόμενη κυβέρνησή του θα μπορούσε να στηριχθεί σε κοινοβουλευτικές πλειοψηφίες. Αυτό θα του έδινε πολύ μεγαλύτερη ευχέρεια διακυβέρνησης από ό,τι στον Λούλα, ο οποίος κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπος με πλήρες κυβερνητικό αδιέξοδο.

Την προοπτική αυτή ενισχύει και το ευνοϊκό κλίμα στην κοινή γνώμη. Καθώς ο Λούλα διεκδικεί τέταρτη θητεία, αυξάνεται σταδιακά η κόπωση απέναντι στο πολιτικό σχέδιο του PT — ένα αίσθημα που έχει τις ρίζες του στις διαδηλώσεις του 2013 κατά του υψηλού κόστους ζωής.

Οι κυβερνήσεις του Λούλα την περίοδο 2003–2010 κληρονόμησαν οικονομική σταθερότητα, ύστερα από χρόνια υπερπληθωρισμού και προβλημάτων εσωτερικού και εξωτερικού χρέους. Οι ισχυρές οικονομικές επιδόσεις, που τροφοδοτήθηκαν από τις ευνοϊκές τιμές των βασικών εμπορευμάτων και την ακμάζουσα κινεζική οικονομία που τα απορροφούσε, αναβάθμισαν τη θέση της Βραζιλίας ως «αναδυόμενης οικονομίας».

Μια νέα μεσαία τάξη επιθυμούσε να αποκτήσει πρόσβαση σε χώρους και να καταναλώσει προϊόντα που προηγουμένως ήταν απρόσιτα. Αυτή η ευνοϊκή συγκυρία έδωσε στον Λούλα το πολιτικό κεφάλαιο για να εξασφαλίσει την εκλογή της διαδόχου του, Ντίλμα Ρούσεφ, για την περίοδο 2011–2014.

Ωστόσο, η κυβέρνηση της Ντίλμα Ρούσεφ επλήγη από την επιδείνωση των οικονομικών επιδόσεων της Βραζιλίας. Τα αρνητικά οικονομικά αποτελέσματα, σε συνδυασμό με τα σκάνδαλα διαφθοράς, ανέδειξαν το χάσμα ανάμεσα στις φιλοδοξίες της χώρας και στις πραγματικές επιδόσεις της, τόσο στα μάτια της κοινωνίας όσο και στα διεθνή φόρα.

Η λαϊκή δυσαρέσκεια διοχετεύθηκε γρήγορα μέσα από αναδυόμενες οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, όπως το Movimento Brasil Livre («Κίνημα Ελεύθερη Βραζιλία») και το Vem Pra Rua («Βγες στον δρόμο»). Οι οργανώσεις αυτές δεν συγκρότησαν μόνο ένα κίνημα κατά της διαφθοράς, αλλά ανέδειξαν και νέα πολιτικά πρόσωπα στη βραζιλιάνικη Δεξιά, με κοινό σημείο αναφοράς την ευθεία αντιπαράθεση με το PT και την κυβέρνηση Ρούσεφ.

Η Ρούσεφ κέρδισε τον δεύτερο γύρο με μικρή διαφορά, εξασφαλίζοντας μια εύθραυστη δεύτερη θητεία, η οποία αντιμετώπισε αμέσως προβλήματα εξαιτίας της έλλειψης κοινοβουλευτικής στήριξης. Δεν ολοκλήρωσε τη θητεία της, καθώς καθαιρέθηκε το 2016.

Το ιδεολογικό ρήγμα βάθυνε με την πάροδο των χρόνων. Ο Λούλα αποκλείστηκε από τις εκλογές του 2018, έπειτα από καταδικαστικές αποφάσεις που αργότερα ακυρώθηκαν. Το πολιτικό του κεφάλαιο δεν στάθηκε αρκετό για να εξασφαλίσει τη νίκη του PT ούτε με υποψήφιο τον Φερνάντο Χαντάντ, και ο Ζαΐχ Μπολσονάρου επικράτησε ως αντισυστημικός υποψήφιος.

Μόλις ανέλαβε την εξουσία, συγκρότησε γρήγορα την κοινοβουλευτική του βάση και ανέδειξε τη δικαστική εξουσία σε νέο βασικό αντίπαλό του. Η θητεία του, από το 2019 έως το 2022, σημαδεύτηκε από πολιτικές συγκρούσεις με το Ανώτατο Ομοσπονδιακό Δικαστήριο και από αμφισβήτηση του εκλογικού συστήματος.

Στο διεθνές πεδίο, ο Λούλα και η Ντίλμα επιδίωξαν να αυξήσουν την επιρροή της Βραζιλίας στα σημαντικότερα διεθνή φόρα, αναδεικνύοντάς την σε ηγετική φωνή του Παγκόσμιου Νότου. Αυτό επιχείρησαν μέσω της συμμετοχής σε ειρηνευτικές επιχειρήσεις του ΟΗΕ —τη MINUSTAH στην Αϊτή και την UNIFIL στον Λίβανο— και μέσω της συνεργασίας στο πλαίσιο των BRICS από το 2006, ως αντιστάθμισμα στους δυτικούς θεσμούς.

Αντίθετα, η κυβέρνηση Μπολσονάρου χαρακτηρίστηκε από την υποχώρηση της συμμετοχής της Βραζιλίας στους διεθνείς οργανισμούς, την άμεση ευθυγράμμιση με τις ΗΠΑ επί προεδρίας Τραμπ και την ισχυρή υποστήριξη προς το Ισραήλ.

Η κομματική σύνθεση του 2027 αποκαλύπτει, επομένως, μια διχασμένη χώρα, η οποία, από το 2018, στρέφεται σταδιακά προς μια δεξιά συντηρητική ατζέντα — ή, τουλάχιστον, απομακρύνεται από την προοδευτική Αριστερά.

Το βασικό ερώτημα για την επόμενη ημέρα είναι, ωστόσο, το εξής: θα διέφερε ουσιαστικά μια ενδεχόμενη προεδρική θητεία του Φλάβιο Μπολσονάρου από εκείνη του πατέρα του; Ή θα μπορούσε ο Λούλα να συνεχίσει να προωθεί την ατζέντα του μέσα σε ένα τόσο δυσμενές πλαίσιο διακυβέρνησης το 2027;

Εάν κερδίσει ο Φλάβιο, θα συναντήσει πολύ ευνοϊκότερη στάση από τις αγορές και τα δύο νομοθετικά σώματα —τη Βουλή και τη Γερουσία— απέναντι στα σχέδιά του. Έχει καταστήσει σαφές ότι επιδιώκει την ακύρωση της καταδικαστικής απόφασης που εκδόθηκε το 2025 κατά του πατέρα του για τον σχεδιασμό πραξικοπήματος. Παράλληλα, σύμμαχοί του προβλέπουν την παροχή αμνηστίας σε όσους συμμετείχαν στην εισβολή στο Κογκρέσο στις 8 Ιανουαρίου 2023.

Ορισμένοι ειδικοί έχουν εκφράσει ανησυχίες για το μέλλον της ανεξαρτησίας της δικαστικής εξουσίας, καθώς η Γερουσία έχει τη δυνατότητα να καθαιρεί δικαστές του Ανώτατου Δικαστηρίου, ενώ το PL κατέχει πλέον το ένα τρίτο των εδρών της.

Σε περιφερειακό επίπεδο, ο Φλάβιο θα βρεθεί επίσης σε ένα πολύ ευνοϊκότερο ιδεολογικό περιβάλλον, καθώς οι περισσότερες χώρες της Νότιας Αμερικής κυβερνώνται πλέον από δεξιές κυβερνήσεις.

Διεθνείς περιορισμοί

Στο διεθνές πεδίο, η εικόνα είναι πιο ασαφής. Η Κίνα βρίσκεται σε άμεσο ανταγωνισμό με τις ΗΠΑ στους τομείς της τεχνολογίας, των φυσικών πόρων και του εμπορίου, ιδιαίτερα στη Λατινική Αμερική. Το 2009 αναδείχθηκε στον κυριότερο εμπορικό εταίρο της Βραζιλίας.

Τα τελευταία χρόνια, η Κίνα έχει διευρύνει το ενδιαφέρον της στους τομείς των εξορύξεων, των υποδομών και της ενέργειας. Το 2025, η κινεζική MMG συμφώνησε να εξαγοράσει τις δραστηριότητες νικελίου της Anglo American, ενώ η China Nonferrous Metal Mining Group εξαγόρασε τη Mineração Taboca, η οποία δραστηριοποιείται στην εξόρυξη κασσίτερου και νιοβίου. Στον τομέα των υποδομών, η κινεζική CRRC, σε κοινοπραξία με βραζιλιάνικη εταιρεία, θα κατασκευάσει υπεραστική σιδηροδρομική γραμμή μεταξύ του Σάο Πάολο και της Καμπίνας.

Επομένως, ο περιορισμός των κινεζικών επενδυτικών εισροών προς όφελος των ΗΠΑ, ιδιαίτερα στον τομέα των κρίσιμων ορυκτών, θα αποτελέσει δύσκολο εγχείρημα σε περίπτωση νίκης του Φλάβιο. Αντίστοιχα, η επέκταση των κινεζικών επενδύσεων σε περίπτωση νίκης του Λούλα θα μπορούσε επίσης να αποδειχθεί ιδιαίτερα δύσκολη, καθώς η κυβέρνησή του θα αντιμετωπίσει την ευρύτερη μέχρι τότε αντιπολίτευση.

Οι σχέσεις με την Ευρώπη θα καθοριστούν από την εφαρμογή της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ–Mercosur, αλλά και από τον τρόπο με τον οποίο η επόμενη κυβέρνηση θα προωθήσει την προστασία του περιβάλλοντος, καθώς η αποψίλωση των δασών αποτελεί μη δασμολογικό φραγμό για την πρόσβαση στην αγορά της ΕΕ.

Στις σχέσεις με τις ΗΠΑ, το οργανωμένο έγκλημα και οι διαπραγματεύσεις για τους δασμούς ενδέχεται να κυριαρχήσουν στον διμερή διάλογο. Το 2025, ο Τραμπ επέβαλε δασμούς 50% σε σειρά βραζιλιάνικων εξαγωγών, επικαλούμενος εμπορικές ανισορροπίες και πολιτική δίωξη του Ζαΐχ Μπολσονάρου.

Παρότι το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ ακύρωσε το προεδρικό διάταγμα του Τραμπ, οι δασμοί επανήλθαν το 2026. Οι δύο χώρες συμφώνησαν να συγκροτήσουν ομάδα εργασίας, με στόχο τη διαπραγμάτευση συμφωνίας για την ελάφρυνση των δασμών.

Η ισχυρή κυριαρχία των δεξιών κομμάτων στα νομοθετικά σώματα και η ενδεχόμενη αποδυνάμωση της δικαστικής εξουσίας ως θεσμικού αντιβάρου αφήνουν ανοιχτό τον δρόμο για την προώθηση μιας συντηρητικής ατζέντας, ανεξάρτητα από το ποιος θα εγκατασταθεί στο προεδρικό μέγαρο Αλβοράντα.

Μια νίκη του Φλάβιο θα μπορούσε να καταστήσει τις σχέσεις νομοθετικής και εκτελεστικής εξουσίας πολύ λιγότερο περίπλοκες απ’ ό,τι μια νίκη του Λούλα. Ωστόσο, οι συγκρούσεις με τη δικαστική εξουσία αναμένεται να αποτελέσουν την κύρια εστία έντασης. Σε κάθε περίπτωση, τα επόμενα χρόνια στη Βραζιλία προμηνύονται γεμάτα καταιγιστικές εξελίξεις, με επιπτώσεις τόσο στο εσωτερικό της χώρας όσο και διεθνώς.

© RUSI, 2026.

Οι απόψεις που εκφράζονται στο παρόν άρθρο ανήκουν στη συγγραφέα και δεν αντιπροσωπεύουν τις θέσεις του RUSI ή οποιουδήποτε άλλου οργανισμού.

rusi.org

Το τουρκολιβυκό μνημόνιο και η ανατροπή των συσχετισμών: οι υπολογισμοί του Χαφτάρ, το δίλημμα της Αιγύπτου και η Ελλάδα

1

ΥΠΕΞ για τουρκολιβυκό μνημόνιο: Νομικά αβάσιμη απόφαση

?

του Γιώργου Κουτσούμη

Η έγκριση της θαλάσσιας συμφωνίας με την Τουρκία από τη Βουλή της ανατολικής Λιβύης, την οποία μεταδίδει σήμερα, 20 Οκτωβρίου, το Reuters, επικαλούμενο δύο βουλευτές, μεταφέρει την υπόθεση από τις παρασκηνιακές διαβουλεύσεις σε μια νέα πολιτική πραγματικότητα. Σύμφωνα με το πρακτορείο, το κοινοβούλιο ανακάλεσε παράλληλα τις αποφάσεις του 2020, με τις οποίες απέρριπτε την επικύρωση των μνημονίων με την Άγκυρα και διέκοπτε τις πολιτικές σχέσεις μαζί της. Η ακριβής διαδικασία και η ολοκλήρωση των απαιτούμενων εσωτερικών πράξεων μένει να αποσαφηνιστούν με την εξέταση του επίσημου κειμένου. Η πολιτική ανατροπή, ωστόσο, είναι ήδη σαφής.

Το στρατόπεδο που επί χρόνια αποτελούσε το βασικό λιβυκό αντίβαρο στην τουρκική παρουσία επιλέγει πλέον τη συνεννόηση με την Άγκυρα. Για την Ελλάδα, το δυσμενέστερο στοιχείο είναι ότι αμβλύνεται η αντίθεση μεταξύ ανατολικής και δυτικής Λιβύης, στην οποία είχε στηριχθεί μέρος της ελληνικής διπλωματικής προσέγγισης. Η Τουρκία επιχειρεί να καταστήσει τη συμφωνία του 2019 κοινό σημείο αναφοράς των αντίπαλων λιβυκών κέντρων εξουσίας, περιορίζοντας την εξάρτησή της από την πολιτική επιβίωση της κυβέρνησης της Τρίπολης.

Ανακοίνωση Υπουργείου Εξωτερικών σχετικά με την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης για το τουρκολιβυκό μνημόνιο (20.10.2026)

Η Ελλάδα απορρίπτει την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης περί έγκρισης του ψευδεπίγραφου τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019 για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών.

Η απόφαση αυτή δεν μεταβάλλει τον παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο χαρακτήρα του μνημονίου, το οποίο αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και θίγει τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών της περιοχής.

Η γεωγραφία και το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας δεν αλλάζουν με μονομερείς, νομικά αβάσιμες κοινοβουλευτικές αποφάσεις. Η Τουρκία και η Λιβύη δεν διαθέτουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές που να παρέχουν νόμιμη βάση για την επιχειρούμενη οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών. Το μνημόνιο παραγνωρίζει, εξάλλου, τα ελληνικά νησιά και τα δικαιώματά τους σε θαλάσσιες ζώνες με βάση την UNCLOS και το διεθνές εθιμικό δίκαιο.

Έχοντας ήδη συνάψει συμφωνίες οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών με την Αίγυπτο και την Ιταλία, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, η Ελλάδα έχει αποδείξει τον σεβασμό της στο Διεθνές Δίκαιο και στα κυριαρχικά δικαιώματα γειτονικών κρατών. Καλούμε τη λιβυκή πλευρά να απόσχει από κάθε ενέργεια που αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο και υπονομεύει τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η Ελλάδα έχει ήδη ενημερώσει τους εταίρους και συμμάχους της και θα προβεί σε κάθε ενδεδειγμένη ενέργεια για τη διασφάλιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων.

 

Η εξέλιξη αυτή δεν νομιμοποιεί διεθνώς τις τουρκολιβυκές διεκδικήσεις. Η ευρωπαϊκή θέση παραμένει ότι το μνημόνιο προσβάλλει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας και δεν παράγει έννομα αποτελέσματα για τρίτες χώρες. Μια λιβυκή κοινοβουλευτική απόφαση δεν αίρει αυτές τις αντιρρήσεις. Αυξάνει, όμως, το πολιτικό βάρος της συμφωνίας και δυσχεραίνει την ελληνική προσπάθεια αποδόμησής της στο εσωτερικό της Λιβύης.

Η Άγκυρα επιδιώκει περισσότερα από την πρόσβαση σε ενδεχόμενα κοιτάσματα. Θέλει να διατηρήσει τη δυνατότητα παρέμβασης στις θαλάσσιες διευθετήσεις της Ανατολικής Μεσογείου, να αμφισβητήσει την επήρεια των ελληνικών νησιών και να εξασφαλίσει ότι οι περιφερειακές ενεργειακές συνεννοήσεις θα λαμβάνουν υπόψη τις δικές της αξιώσεις. Παράλληλα, οι σχέσεις με τη Βεγγάζη διευρύνουν τις οικονομικές και στρατιωτικές επιλογές της. Η τουρκική επιρροή αποκτά μεγαλύτερη ισχύ όταν στηρίζεται σε ανταγωνιστικές λιβυκές ηγεσίες, καθεμία από τις οποίες έχει διαφορετικούς λόγους να τη χρειάζεται.

 

Για τον Χαλίφα Χαφτάρ, η μεταστροφή εξηγείται πρωτίστως από την επιδίωξη διατήρησης της εξουσίας και διασφάλισης της διαδοχής του. Η αντιπαράθεση με την Τουρκία υπήρξε χρήσιμη όσο συνέβαλλε στη συσπείρωση του ανατολικού στρατοπέδου και στην προσέλκυση εξωτερικής στήριξης. Σήμερα, η συνεννόηση μπορεί να αποφέρει συμβάσεις ανοικοδόμησης, στρατιωτική συνεργασία και ευρύτερη αποδοχή του ίδιου και της οικογένειάς του ως αναγκαίων συνομιλητών. Το μνημόνιο μετατρέπεται έτσι σε διαπραγματευτικό αντάλλαγμα, μέσω του οποίου η ανατολική ηγεσία διεκδικεί μερίδιο στα οφέλη της τουρκικής παρουσίας.

Στους υπολογισμούς αυτούς αποκτά ιδιαίτερη σημασία ο Σαντάμ Χαφτάρ. Η ανάπτυξη δικών του διαύλων με την Άγκυρα ενισχύει την αυτονομία του έναντι των παραδοσιακών προστατών της οικογένειας και το βάρος του στις συζητήσεις για την επόμενη πολιτική διευθέτηση στη Λιβύη. Δεν προκύπτει ότι έχει εξασφαλίσει τουρκική εγγύηση για τη διαδοχή. Η πολιτική λογική, όμως, είναι ευδιάκριτη: επιδιώκει να καταστεί αποδεκτός και από δυνάμεις που προηγουμένως υποστήριζαν τους αντιπάλους του.

Η αλλαγή στην προεδρία της Βουλής εντάσσεται σε αυτή την προσπάθεια συγκέντρωσης επιρροής. Η Al-Araby Al-Jadeed συνδέει την απομάκρυνση του Αγκίλα Σάλεχ και την ανάδειξη του Αλ-Σαλχίν Αμπντέλ Νάμπι με τη στήριξη της ηγεσίας Χαφτάρ. Η προηγούμενη συμμετοχή του νέου προέδρου στην επιτροπή Τουρκολιβικής κοινοβουλευτικής φιλίας προσδίδει στην επιλογή πρόσθετη σημασία. Η αλλαγή δεν περιορίζεται στην αντικατάσταση ενός αξιωματούχου, σηματοδοτεί την εξασθένηση ενός θεσμικού πόλου που διατηρούσε αυτοτελή περιθώρια ελιγμών.

Η Τρίπολη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια αντίφαση. Η διεύρυνση της λιβυκής αποδοχής του μνημονίου ενισχύει μια συμφωνία που προήλθε από τη δική της πλευρά. Ταυτόχρονα, περιορίζει την αποκλειστικότητα της σχέσης της με την Τουρκία. Εφόσον η Άγκυρα εξασφαλίζει συνεργασία και στην ανατολή, η κυβέρνηση του Αμπντούλ Χαμίντ Ντμπέιμπα χάνει μέρος της αξίας της ως μοναδικού αξιόπιστου τουρκικού εταίρου. Η σύγκλιση στο θαλάσσιο ζήτημα μπορεί, επομένως, να συνυπάρχει με οξύτερο ανταγωνισμό για την εξουσία, τα έσοδα και την εξωτερική στήριξη.

 

Το δυσκολότερο περιφερειακό δίλημμα αφορά την Αίγυπτο. Το Κάιρο ενδιαφέρεται για την ασφάλεια των δυτικών συνόρων του, τη διατήρηση της επιρροής του στην Κυρηναϊκή και την αποτροπή της εγκατάστασης εχθρικών στρατιωτικών δυνάμεων στη γειτονική χώρα. Παράλληλα, έχει επενδύσει στη συνεργασία με την Ελλάδα και στη συμφωνία οριοθέτησης του 2020. Η ενίσχυση της Τουρκίας στην ανατολική Λιβύη επηρεάζει, συνεπώς, τόσο τη χερσαία ασφάλεια όσο και τη θέση της Αιγύπτου στη Μεσόγειο.

Αυτό που κινδυνεύει να χάσει το Κάιρο είναι κυρίως η προνομιακή πρόσβαση στην ανατολική λιβυκή ηγεσία. Ένας Χαφτάρ που διαθέτει περισσότερους εξωτερικούς υποστηρικτές εξαρτάται λιγότερο από τις αιγυπτιακές επιλογές. Η αποδυνάμωση του Αγκίλα Σάλεχ περιορίζει επίσης έναν διακριτό δίαυλο επιρροής. Στη θάλασσα, η αναβάθμιση του μνημονίου ενισχύει μια ανταγωνιστική προσέγγιση των περιφερειακών οριοθετήσεων.

Η συγκεκριμένη ψηφοφορία, πάντως, δεν συνεπάγεται αυτομάτως απώλεια συγκεκριμένης αιγυπτιακής θαλάσσιας έκτασης ούτε ανατροπή της ελληνοαιγυπτιακής συμφωνίας.

Θα μπορούσε η αιγυπτιακή στάση να υποκρύπτει ευρύτερη συνεννόηση με την Τουρκία; Πρόκειται για ενδεχόμενο που αξίζει να διερευνηθεί, χωρίς να παρουσιάζεται ως γεγονός. Το Κάιρο μπορεί να επιδιώκει τον περιορισμό του ανταγωνισμού στη Λιβύη, εφόσον εξασφαλίζει εγγυήσεις για την ασφάλεια των συνόρων του, πρόσβαση σε οικονομικές ευκαιρίες και διατήρηση λόγου στις πολιτικές εξελίξεις. Η ανοχή μιας επιμέρους τουρκικής επιτυχίας θα μπορούσε να αποτελεί το τίμημα μιας ευρύτερης εξισορρόπησης. Δεν έχει, όμως, γίνει γνωστή μυστική αιγυπτιακή αποδοχή του μνημονίου. Η αδυναμία παρεμπόδισης του Χαφτάρ, η προσωρινή ανοχή και μια συμφωνημένη συναλλαγή αποτελούν διαφορετικές καταστάσεις.

Στο παρασκήνιο κινούνται και άλλοι παίκτες, με συμφέροντα που δεν συμπίπτουν πλήρως. Για τις Ηνωμένες Πολιτείες, η λιβυκή διευθέτηση συνδέεται με την ενεργειακή σταθερότητα και τον περιορισμό της ρωσικής επιρροής. Για τη Ρωσία, η σχέση με την ανατολική Λιβύη αποτελεί μέσο διατήρησης στρατηγικής παρουσίας στη Μεσόγειο και πρόσβασης στην Αφρική. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ενδιαφέρονται για τη διατήρηση της επιρροής τους στις δομές εξουσίας που έχουν στηρίξει. Οι παράγοντες αυτοί μπορούν να επηρεάζουν τις επιλογές του Χαφτάρ, χωρίς να εμπλέκονται δημόσια στη θαλάσσια διαφορά. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επαρκή στοιχεία ότι συνδιαμόρφωσαν τη συγκεκριμένη ψηφοφορία.

Υπάρχουν ενδείξεις ότι ο θαλάσσιος φάκελος συζητείται παράλληλα με ευρύτερες οικονομικές διευθετήσεις. Διπλωματική πηγή συνέδεσε συνάντηση του Σαντάμ Χαφτάρ με τον Ιμπραήμ Ντμπέιμπα στη Ρώμη, υπό αμερικανική διαμεσολάβηση, με συζητήσεις για την ενέργεια και τη συγκρότηση πιθανού εταιρικού σχήματος με συμμετοχή περιφερειακών κρατών. Η πληροφορία αποδίδεται σε ανώνυμη πηγή και δεν τεκμηριώνει την ύπαρξη ολοκληρωμένης συμφωνίας. Υποδεικνύει, όμως, την κατεύθυνση προς την οποία πρέπει να στραφεί η έρευνα: στη σύνδεση της κατανομής εξουσίας με τις οικονομικές προσόδους και την εξωτερική υποστήριξη.

Αντίστοιχα, η Ιταλία και η Γαλλία δεν μπορούν να θεωρούνται δεδομένοι υποστηρικτές κάθε ελληνικού χειρισμού. Η Ρώμη δίνει ιδιαίτερο βάρος στην ενέργεια και στον έλεγχο των μεταναστευτικών διαδρομών. Το Παρίσι ενδιαφέρεται για τη στρατηγική ισορροπία, την ασφάλεια και την παρουσία του στη Βόρεια Αφρική. Η ευρωπαϊκή απόρριψη του μνημονίου προσφέρει στην Αθήνα ισχυρό έρεισμα. Η μετατροπή της, όμως, σε συγκεκριμένη πίεση προϋποθέτει διαπραγμάτευση με εταίρους που διατηρούν δικές τους προτεραιότητες στη Λιβύη.

Για την Ελλάδα, η αναγκαία αυτοκριτική αφορά την προσδοκία ότι η αντιτουρκική στάση της ανατολικής Λιβύης θα παρέμενε σταθερή. Η επαφή με τον Χαφτάρ και τον Σάλεχ είχε διπλωματική χρησιμότητα. Δεν μπορούσε, ωστόσο, να υποκαταστήσει μια πολιτική που θα κάλυπτε το σύνολο του λιβυκού πεδίου.

Εξαρχής απαιτούνταν διαρκής παρουσία και στους δύο λιβυκούς πόλους, συνέχεια στις τεχνικές συνομιλίες για τις θαλάσσιες ζώνες και συγκεκριμένη οικονομική πρόταση συνεργασίας. Η διατήρηση διαύλων με την Τρίπολη θα επέτρεπε καλύτερη πρόσβαση στις διεργασίες, εκεί ακριβώς όπου είχε υπογραφεί το μνημόνιο.

Σήμερα, η ελληνική πολιτική χρειάζεται να συνδυάσει νομική επιμονή και διπλωματική κινητικότητα. Προέχει ο συντονισμός με το Κάιρο για συγκεκριμένες ενέργειες. Η Αθήνα οφείλει να αποσαφηνίσει κατά πόσον η Αίγυπτος επιθυμεί να προχωρήσει σε περαιτέρω οριοθέτηση ή προτιμά να διατηρεί την εκκρεμότητα ως περιθώριο ελιγμών. Οι διαβεβαιώσεις φιλίας έχουν σημασία, ακόμη μεγαλύτερη έχουν οι συγκεκριμένες δεσμεύσεις που τις συνοδεύουν.

Εξίσου κρίσιμη είναι η συνέχιση των επαφών με την Τρίπολη και την ανατολική ηγεσία, με στόχο μια οριοθέτηση σύμφωνη με το διεθνές δίκαιο. Οι ενεργειακές πρωτοβουλίες μπορούν να ενισχύσουν την ελληνική παρουσία, αλλά οι άδειες έρευνας δεν επιλύουν από μόνες τους μια εκκρεμή οριοθέτηση. Απαιτούν διπλωματική υποστήριξη, σαφή νομική τεκμηρίωση και συνέχεια στον διάλογο. Αντίστοιχα, η συνεργασία για το μεταναστευτικό πρέπει να υπηρετεί συγκεκριμένους στόχους, χωρίς να καλλιεργεί την προσδοκία ότι ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα στη θάλασσα μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο ανταλλαγής.

Ο Χαφτάρ επιχειρεί να μετατρέψει τη γεωγραφική και στρατιωτική του ισχύ σε διεθνή αποδοχή. Η στάση του προκαλεί ιδιαίτερο προβληματισμό. Άραβας αναλυτής που βρίσκεται στο πεδίο, σε συνομιλία με τον υπογράφοντα, τον χαρακτήρισε «ανθέλληνα». Η Αθήνα φαίνεται να επένδυσε περισσότερο στην αντιπαλότητά του με την Τουρκία παρά σε συγκεκριμένες δεσμεύσεις του έναντι της Ελλάδας. Στη Λιβύη, οι χθεσινές διαβεβαιώσεις έχουν μικρή αξία όταν οι σημερινοί συσχετισμοί προσφέρουν ισχυρότερα ανταλλάγματα.

Το δίδαγμα για την ελληνική πολιτική είναι σαφές. Η στρατηγική σχέση με την Αίγυπτο απαιτεί συνεχή επένδυση, χωρίς να θεωρείται αυτονόητη η σύμπτωση των συμφερόντων των δύο χωρών σε κάθε ζήτημα. Αντίστοιχα, η παρουσία στη Λιβύη χρειάζεται βάθος, συνέχεια και δίκτυο επαφών που να υπερβαίνει πρόσωπα τα οποία αναπροσαρμόζουν τις επιλογές τους ανάλογα με τα προσφερόμενα ανταλλάγματα.

Εάν Κάιρο και Άγκυρα κατορθώσουν να διαχειριστούν τον ανταγωνισμό τους, εξασφαλίζοντας το καθένα τα βασικά του συμφέροντα, η Ελλάδα θα βρεθεί αντιμέτωπη με ένα απαιτητικότερο περιβάλλον. Ο κίνδυνος για την Αθήνα είναι να κληθεί να τοποθετηθεί εκ των υστέρων σε διευθετήσεις που θα έχουν διαμορφωθεί χωρίς τη συμμετοχή της.