Αρχική Blog Σελίδα 279

Το ΠΑΣΟΚ μετά το συνέδριο: ανακωχή στο εσωτερικό, επιθετική γραμμή στη Βουλή και το στοίχημα Ανδρουλάκη για πολιτική επανεκκίνηση

Από
anixneuseis
-
1

Από τη λήξη του συνεδρίου έως τη συζήτηση για το κράτος δικαίου, η Χαριλάου Τρικούπη επιχειρεί να αφήσει πίσω την εσωστρέφεια και να χτίσει νέο αντιπολιτευτικό βηματισμό. Οι διαφωνίες δεν εξαφανίστηκαν, αλλά υποχώρησαν. Το ερώτημα είναι αν αυτή η εσωκομματική ηρεμία μπορεί να μετατραπεί σε πραγματική πολιτική δυναμική.

Το ΠΑΣΟΚ βγήκε από το πρόσφατο συνέδριό του με ένα σαφές πολιτικό ζητούμενο: να αποδείξει ότι δεν είναι απλώς ένα κόμμα που διαχειρίζεται καλύτερα από άλλους την αντιπολίτευση, αλλά ένας φορέας που μπορεί να διεκδικήσει ξανά κεντρικό ρόλο στο πολιτικό σύστημα. Από τη λήξη των εργασιών του συνεδρίου μέχρι σήμερα, το κόμμα κινείται σε δύο παράλληλες γραμμές. Η πρώτη είναι η εσωτερική: συγκράτηση των εντάσεων, επιβολή πειθαρχίας και αποφυγή νέου κύκλου δημόσιων τριβών. Η δεύτερη είναι η εξωτερική: ένταση της αντιπολίτευσης απέναντι στην κυβέρνηση, με αιχμή το κράτος δικαίου, τη θεσμική λειτουργία και το ζήτημα της διαφάνειας.

Το πρώτο συμπέρασμα είναι ότι ο Νίκος Ανδρουλάκης κατάφερε, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση, να βγει από το συνέδριο πιο ισχυρός από ό,τι μπήκε. Το κλίμα που είχε προηγηθεί μόνο ανέφελο δεν ήταν. Υπήρξαν εσωκομματικές γκρίνιες, υπόγειες διαφωνίες, δημόσιες αιχμές και γνωστές ενστάσεις για τη φυσιογνωμία, τη στρατηγική και τη λειτουργία του κόμματος. Ωστόσο, το συνέδριο δεν εξελίχθηκε σε πεδίο σύγκρουσης. Αντιθέτως, παρήγαγε μια εικόνα ελεγχόμενης ενότητας, με την ηγεσία να διατηρεί το πάνω χέρι και να στέλνει το μήνυμα ότι το ΠΑΣΟΚ κλείνει —έστω προσωρινά— τον κύκλο της εσωστρέφειας.

Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι οι διαφωνίες εξαφανίστηκαν. Στο ΠΑΣΟΚ δεν επικράτησε κάποια βαθιά ιδεολογική συμφιλίωση, ούτε χάθηκαν ως διά μαγείας οι προσωπικές και πολιτικές επιφυλάξεις στελεχών απέναντι στην ηγεσία. Πιο σωστό θα ήταν να ειπωθεί ότι οι διαφωνίες χαμήλωσαν την έντασή τους και μετατέθηκαν χρονικά. Και αυτό έγινε για τρεις βασικούς λόγους.

Πρώτον, επειδή ο Ανδρουλάκης προσήλθε στο συνέδριο με καθαρή οργανωτική υπεροχή. Το ηγετικό μπλοκ έδειξε ότι εξακολουθεί να ελέγχει τους βασικούς συσχετισμούς και ότι δεν υπάρχει, αυτή την ώρα, συγκροτημένη εσωκομματική δύναμη ικανή να τον αμφισβητήσει ευθέως. Δεύτερον, επειδή έγιναν οι αναγκαίες τακτικές κινήσεις ώστε να μη μετατραπούν οι επιμέρους ενστάσεις σε κοινό αντικαθεστωτικό μέτωπο. Και τρίτον, επειδή όλα τα στρατόπεδα κατανοούν ότι μια ανοιχτή εσωτερική αναμέτρηση σε αυτή τη συγκυρία θα ήταν πολιτικά αυτοκαταστροφική.

Έτσι, στη Χαριλάου Τρικούπη διαμορφώθηκε μια άτυπη ανακωχή. Μια ανακωχή όχι χωρίς όρους, όχι χωρίς καχυποψίες, αλλά πάντως λειτουργική. Ο καθένας κράτησε τη θέση του, η ηγεσία κράτησε τον έλεγχο, και το κόμμα κέρδισε χρόνο. Το ζητούμενο πλέον δεν είναι αν σιώπησαν οι διαφωνίες. Το ζητούμενο είναι αν αυτή η σιωπή θα αποδειχθεί δημιουργική ή απλώς μεταβατική.

Η πρώτη σοβαρή δοκιμή για τον νέο αυτό βηματισμό ήρθε στη Βουλή, στη συζήτηση για το κράτος δικαίου. Εκεί ο Νίκος Ανδρουλάκης επιχείρησε να εμφανιστεί όχι μόνο ως αρχηγός ενός κόμματος που ασκεί σκληρή αντιπολίτευση, αλλά ως πολιτικός αρχηγός που διεκδικεί μερίδιο από τον κεντρικό δημόσιο χώρο. Η παρουσία του στην Ολομέλεια είχε σαφή στρατηγική στόχευση. Δεν περιορίστηκε σε αποσπασματικές καταγγελίες, αλλά επιχείρησε να δέσει σε ένα ενιαίο αφήγημα τις υποκλοπές, τις παρεμβάσεις στους θεσμούς, τη λειτουργία της δικαιοσύνης, τη συζήτηση περί διαφάνειας και την ευρύτερη αίσθηση θεσμικής διολίσθησης.

Σε αυτή την εμφάνιση, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ ήταν μάλλον πιο συγκροτημένος από άλλες φορές. Είχε καθαρό στόχο, σαφές ύφος και συγκεκριμένο πολιτικό αποδέκτη: τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Εκεί ακριβώς φάνηκε και το νέο σχέδιο της ηγεσίας. Το ΠΑΣΟΚ θέλει να απομακρυνθεί από τη θέση του συμπληρωματικού πόλου και να εγκαθιδρύσει, όσο μπορεί, μια πιο άμεση αντιπαράθεση με τη Νέα Δημοκρατία. Με άλλα λόγια, ο Ανδρουλάκης επιχειρεί να πείσει ότι το βασικό δίπολο δεν είναι μόνο «κυβέρνηση απέναντι σε μια κατακερματισμένη αντιπολίτευση», αλλά «Μητσοτάκης απέναντι σε έναν διακριτό, θεσμικό και σοβαρό αντίπαλο».

Από επικοινωνιακής πλευράς, αυτή η προσπάθεια είχε αποτέλεσμα. Η συζήτηση για το κράτος δικαίου προσέφερε στον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ ένα πεδίο στο οποίο μπορούσε να κινηθεί με σχετική άνεση: θεσμικά, αιχμηρά, αλλά χωρίς να εμφανίζεται κραυγαλέος. Και αυτό είναι ίσως το μεγάλο του πλεονέκτημα. Ο Ανδρουλάκης μπορεί, σε τέτοιες συζητήσεις, να εκπέμπει θεσμικότητα και σοβαρότητα, χαρακτηριστικά που τμήμα του κεντρώου ακροατηρίου εξακολουθεί να θεωρεί σημαντικά.

Υπάρχει όμως και η άλλη όψη. Το ΠΑΣΟΚ μπορεί να εμφανίζεται πιο πειθαρχημένο και πιο καθαρό στο θεσμικό του μήνυμα, αλλά ακόμη δεν έχει αποδείξει ότι αυτό αρκεί για να μετατραπεί σε πραγματικό ρεύμα εξουσίας. Η σκληρή κριτική απέναντι στην κυβέρνηση, ειδικά σε ζητήματα κράτους δικαίου, του δίνει πολιτικό οξυγόνο. Δεν του εξασφαλίζει όμως αυτόματα κοινωνική διεύρυνση. Το κόμμα εξακολουθεί να δείχνει πιο άνετο στην αποδόμηση της κυβερνητικής εικόνας παρά στην επιβολή ενός καθημερινού, χειροπιαστού, πλειοψηφικού κυβερνητικού αφηγήματος.

Εδώ βρίσκεται και η βασική ισορροπία της παρούσας περιόδου. Από τη μία πλευρά, θα ήταν άδικο να παραβλέψει κανείς ότι το ΠΑΣΟΚ έχει καταφέρει να ανασυγκροτήσει ένα μέρος της αξιοπιστίας του. Μετά από καιρό, εκπέμπει πιο καθαρή γραμμή, λιγότερο θόρυβο και μεγαλύτερη εσωτερική συνοχή. Από την άλλη, θα ήταν εξίσου βιαστικό να υποστηριχθεί ότι έχει ήδη λύσει το πρόβλημα της πολιτικής του εμβέλειας. Η εσωκομματική ανακωχή είναι χρήσιμη, αλλά δεν αρκεί. Η κοινοβουλευτική επιθετικότητα δίνει στίγμα, αλλά δεν συνιστά από μόνη της εναλλακτική διακυβέρνηση.

Γι’ αυτό και το επόμενο βήμα του Ανδρουλάκη θα είναι κρίσιμο. Όλα δείχνουν ότι επιχειρεί τώρα να οργανώσει πιο σφιχτά τον κομματικό μηχανισμό, να σταθεροποιήσει τους εσωτερικούς συσχετισμούς και να κρατήσει ανοιχτή τη διπλή ατζέντα: θεσμική σύγκρουση με την κυβέρνηση και ταυτόχρονα κοινωνικοοικονομική πίεση σε ζητήματα καθημερινότητας, τραπεζών, ακρίβειας και ανισοτήτων. Αν πετύχει να ενώσει αυτά τα δύο, το ΠΑΣΟΚ μπορεί να αποκτήσει μεγαλύτερο βάθος και πιο ανθεκτική πολιτική παρουσία. Αν όχι, υπάρχει ο κίνδυνος να εγκλωβιστεί σε μια εικόνα καλοσυνταγμένης, αλλά περιορισμένης αντιπολίτευσης.

Στο τέλος της ημέρας, η αλήθεια για το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται κάπου στη μέση. Ούτε καταρρέει από εσωτερικές έριδες, όπως θα ήθελαν οι αντίπαλοί του, ούτε έχει ήδη πετύχει τη μεγάλη επάνοδο, όπως θα ήθελαν οι πιο αισιόδοξοι εντός του. Αυτό που έχει πετύχει είναι μια προσωρινή σταθεροποίηση και μια πιο επιθετική πολιτική αυτοπεποίθηση. Αυτό που ακόμη δεν έχει πετύχει είναι να μετατρέψει αυτή τη σταθεροποίηση σε καθαρή κοινωνική πλειοψηφία.

Και αυτό ακριβώς θα κρίνει το επόμενο διάστημα: αν ο Νίκος Ανδρουλάκης μπορεί να κεφαλαιοποιήσει την εσωκομματική ηρεμία και τη θεσμική του αντεπίθεση, ή αν το συνέδριο θα αποδειχθεί απλώς μια ανάπαυλα πριν από τον επόμενο γύρο αμφισβήτησης. Για την ώρα, πάντως, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ έχει πετύχει κάτι που πριν από λίγες εβδομάδες κάθε άλλο παρά αυτονόητο έμοιαζε: να ξαναβάλει το κόμμα του σε θέση πολιτικής κίνησης και να δείξει ότι η συζήτηση για την επόμενη μέρα της Κεντροαριστεράς δεν μπορεί να γίνει χωρίς αυτόν.

Ζωή στο όριο του νερού: μια Επιτροπή του Lancet για την άνοδο της στάθμης της θάλασσας, την υγεία και τη δικαιοσύνη

Από
anixneuseis
-
0

Καθώς οι θάλασσες ανυψώνονται σε έναν κόσμο που θερμαίνεται, η προέλαση της ακτογραμμής αναδιαμορφώνει την καθημερινή ζωή εκατοντάδων εκατομμυρίων ανθρώπων, συνιστώντας μια κλιμακούμενη και άνισα κατανεμημένη απειλή για την υγεία και την ευημερία.¹ Η άνοδος της στάθμης της θάλασσας εντείνει τις ήδη υπάρχουσες ανισότητες στην υγεία, δημιουργεί νέα πρότυπα νόσου, επιταχύνει τον εκτοπισμό πληθυσμών και διαβρώνει τα κοινωνικά, πολιτισμικά και οικολογικά θεμέλια της υγείας. Οι επιπτώσεις και οι κίνδυνοι κατά μήκος των χαμηλού υψομέτρου ακτών αυξάνονται, περιλαμβάνοντας απώλεια γης και μέσων βιοπορισμού, τραύμα και κακώσεις από παράκτιες πλημμύρες και καταιγιδικά κύματα, αυξημένη μετάδοση υδατογενών και διαβιβαστικών νόσων καθώς καταρρέουν τα συστήματα αποχέτευσης, μόλυνση των αποθεμάτων γλυκού νερού, διατάραξη της επισιτιστικής και διατροφικής ασφάλειας, εντεινόμενο οικολογικό άγχος, καθώς και βαθιά βλάβη στα οικοσυστήματα και σε πολλαπλά είδη.²–⁴ Η άνοδος της στάθμης της θάλασσας σπανίως δρα μεμονωμένα· αντιθέτως, συμπλέκεται με άλλους κλιματικούς κινδύνους, δημιουργώντας αλυσιδωτές επιπτώσεις και λειτουργώντας ως ισχυρός πολλαπλασιαστής των κλιματικών ευαλωτοτήτων καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής. Μοντέλα υψομετρικής προσομοίωσης υπό σενάρια υψηλών εκπομπών δείχνουν ότι έως και 410 εκατομμύρια άνθρωποι ενδέχεται να ζουν έως το 2100 σε γη που θα βρίσκεται κάτω από το όριο της υψηλής παλίρροιας.⁵˒⁶

Τα Μικρά Νησιωτικά Αναπτυσσόμενα Κράτη και οι χώρες της περιοχής του Δυτικού Ειρηνικού βιώνουν ήδη ακραίες επιπτώσεις, παρά τη μηδαμινή συμβολή τους στη δημιουργία των εκπομπών.¹˒⁴ Το 2024, οι Υπουργοί Υγείας του Δυτικού Ειρηνικού κάλεσαν για επείγουσα παγκόσμια προσοχή, βελτιωμένη διακυβέρνηση και επιτάχυνση της δράσης για την προστασία των πληθυσμών από τις συνέπειες της ανόδου της στάθμης της θάλασσας στην υγεία.⁷ Αυτή η πολιτική εντολή αποτελεί βασική ώθηση για την Επιτροπή του Lancet σχετικά με την άνοδο της στάθμης της θάλασσας, την υγεία και τη δικαιοσύνη, η οποία συγκεντρώνει διεπιστημονική εμπειρογνωμοσύνη από έξι ηπείρους, συμπεριλαμβανομένης και διαγενεακής ηγεσίας.

Η Επιτροπή θα αναλύσει τον τρόπο με τον οποίο η άνοδος της στάθμης της θάλασσας αναδιαμορφώνει την υγεία και την ευημερία και εμβαθύνει την αδικία, προτείνοντας εφαρμόσιμες απαντήσεις για κυβερνήσεις, κοινότητες και παγκόσμιους θεσμούς. Θα εξετάσει πώς οι ανερχόμενες θάλασσες μετασχηματίζουν την υγεία και την ευημερία σε διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές και διαγενεακά, καθώς και ποιες αποκρίσεις, θεμελιωμένες στη δικαιοσύνη, στα δικαιώματα και στην αλληλεγγύη, μπορούν να προστατεύσουν όσους ζουν στο όριο του νερού. Το έργο της Επιτροπής καθοδηγείται από τρεις αρχές: τη σύνδεση, τη φαντασία και τη δικαιοσύνη. Η σύνδεση αναγνωρίζει ότι η υγεία, ο πολιτισμός, το περιβάλλον και ο τόπος είναι αδιαχώριστα από την άνοδο της στάθμης της θάλασσας και ουσιώδη για τη διατήρηση διακριτών παραδοσιακών και πολιτισμικών ομάδων, της ταυτότητας και των τρόπων ύπαρξης και γνώσης. Η φαντασία καθιστά δυνατές αποκρίσεις που υπερβαίνουν τα ισχύοντα πλαίσια πολιτικής και επιστήμης, ώστε να περιλάβουν την ανθρώπινη και περιβαλλοντική ευημερία. Η δικαιοσύνη διασφαλίζει ότι οι πληθυσμοί που είναι περισσότερο ευάλωτοι στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας θα επηρεάζονται όσο το δυνατόν λιγότερο και, όπου απαιτείται, θα αποζημιώνονται, λειτουργώντας ταυτόχρονα ως μηχανισμός λογοδοσίας· οι φωνές των κοινοτήτων πρέπει να διαμορφώνουν τόσο την αφήγηση όσο και τις προτεινόμενες λύσεις.

Οι αρχές αυτές καθορίζουν τη δομή και την εντολή πέντε διατομεακών Ομάδων Εργασίας της Επιτροπής. Μετά την εναρκτήρια συνεδρίαση της Επιτροπής στη Σεούλ της Νότιας Κορέας, τον Σεπτέμβριο του 2025, κάθε Ομάδα Εργασίας θα εκπονήσει μια συνολική ανασκόπηση τεκμηρίων, θα ιεραρχήσει τα κενά γνώσης και θα προσδιορίσει τις ανάγκες μοντελοποίησης σε συνεργασία με διεθνείς επιστημονικούς εταίρους. Παράλληλα, οι Ομάδες Εργασίας θα έρθουν σε επαφή με τις πληττόμενες κοινότητες σε διαφορετικές περιφέρειες, θεμελιώνοντας τα τεκμήρια στη βιωμένη εμπειρία και αποτυπώνοντας τις τοπικές προτεραιότητες και πραγματικότητες. Οι Ομάδες αυτές θα οργανωθούν γύρω από τους εξής άξονες: θαλάσσια μοντελοποίηση και επιδημιολογία, συμπεριλαμβανομένων των υδατογενών και άλλων νόσων·²˒⁶˒⁸ πολιτισμός, σύνδεση και τόπος·⁹–¹¹ δίκαιο, πολιτική και δικαιοσύνη, με έμφαση στα υφιστάμενα νομικά εργαλεία και στις μελλοντικές ανάγκες·¹²˒¹³ οικονομία και τεχνολογία·¹⁴˒¹⁵ και, τέλος, ηθική και αξίες.¹⁶˒¹⁷ Το ευρύ φάσμα ακαδημαϊκών ειδικοτήτων των διεθνών μελών της Επιτροπής, σε συνδυασμό με τις διαφορετικές εμπειρίες ζωής τους, αναμένεται να συμβάλει ώστε οι προτεινόμενες στρατηγικές προσαρμογής να είναι δίκαιες, διαγενεακές και εδραιωμένες σε κοινές ηθικές αρχές και αξίες.

Η συμμετοχή των κοινοτήτων βρίσκεται στον πυρήνα του έργου της Επιτροπής. Πολλές παράκτιες και νησιωτικές κοινότητες ζουν ήδη με τις συνέπειες της υφαλμύρινσης, της παράκτιας διάβρωσης και της πολιτισμικής διατάραξης. Μέσα από τη συνάρθρωση της βιωμένης εμπειρίας, των Γνώσεων των Πρώτων Εθνών, των αυτόχθονων επιστημών και των στιβαρών επιστημονικών αναλύσεων, η Επιτροπή επιδιώκει να διαμορφώσει μια ολοκληρωμένη αποτύπωση των συνεπειών της ανόδου της στάθμης της θάλασσας για την υγεία και την ευημερία, καθώς και των απαιτούμενων λύσεων. Όπως επισημαίνει η επίτροπος ‘Ofa Kaisamy, απαιτείται μια «επαναφαντασίωση του μέλλοντος, με την κοινότητα στον πυρήνα», μέσα από μια σύμπραξη επιστήμης, τοπικής ηγεσίας, πολιτικής δέσμευσης και βιώσιμης χρηματοδότησης, η οποία θα κινητοποιήσει τη δράση και θα προαγάγει την ισότητα στην υγεία.

Η Επιτροπή θα παρουσιάσει πλαίσια και συστάσεις σχεδιασμένα για υιοθέτηση από κυβερνήσεις, πολυμερείς θεσμούς και την κοινωνία των πολιτών, συνοδευόμενα από μηχανισμούς λογοδοσίας και διαρκούς δράσης. Τα πορίσματά της θα αναδειχθούν μέσα από εκδηλώσεις με επίκεντρο την υγεία στη Διάσκεψη των Μερών της Σύμβασης-Πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (UNFCCC COP), στην Έβδομη Έκθεση Αξιολόγησης της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC AR7), στην Παγκόσμια Συνέλευση Υγείας και σε άλλα παγκόσμια φόρα, με σκοπό να ενθαρρυνθούν συντονισμένες και προσανατολισμένες στη δικαιοσύνη αποκρίσεις.

Η ζωή, όπως βιώνεται στο όριο του νερού, δεν επηρεάζει μόνο τους παράκτιους πληθυσμούς, αλλά και κοινότητες και πληθυσμούς παντού. Όπως υπενθυμίζει η υποβλητική παροιμία των αυτόχθονων νησιωτών του Ειρηνικού, την οποία μοιράστηκε η επίτροπος Brianna Fruean, «Αυτό που γίνεται αισθητό στις ακτές, σύντομα θα γίνει αισθητό και στην ενδοχώρα. Αυτό που γίνεται αισθητό στην Ανατολή, θα γίνει αισθητό και στη Δύση».

References

1.
Oppenheimer, M ∙ Glavovic, BC ∙ Hinkel, J ∙ et al.
2019: sea level rise and implications for low-lying islands, coasts and communities supplementary material
Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC). IPCC special report on the ocean and cryosphere in a changing climate
Cambridge University Press, 2019; 321-445
Google Scholar
2.
Wade, T, National Collaborating Centre for Environmental Health
Health risks associated with sea level rise: evidence review
National Collaborating Centre for Environmental Health, 2022
Google Scholar
3.
Romanello, M ∙ Walawender, M ∙ Hsu, SC ∙ et al.
The 2025 report of the Lancet Countdown on health and climate change
Lancet. 2025; 406:2804-2857
Google Scholar
4.
Mycoo, M ∙ Wairiu, M ∙ Campbell, D ∙ et al.
Small Islands
Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC). Climate change 2022: impacts, adaptation and vulnerability. Contribution of Working Group II to the sixth assessment report of the IPCC
Cambridge University Press, 2022; 2043
2021
Google Scholar
5.
Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC)
2021: summary for policymakers
Climate change 2021: the physical science basis. Contribution of Working Group I to the sixth assessment report of the Intergovernmental Panel on Climate Change
Cambridge University Press, 2021; 3-32
Google Scholar
6.
Hooijer, A ∙ Vernimmen, R
Global LiDAR land elevation data reveal greatest sea-level rise vulnerability in the tropics
Nat Commun. 2021; 12, 3592
Google Scholar
7.
WHO Western Pacific Region
Pacific Health Ministers tackle key priorities towards a healthier future for the Pacific Region
Google Scholar
8.
Shah, MAR ∙ Van Dau, Q ∙ Wang, X
Social-ecological vulnerability and risk to coastal flooding and erosion in major coastal cities
Int J Disaster Risk Reduc. 2025; 118, 105286
Google Scholar
9.
Palinkas, LA ∙ Wong, M
Global climate change and mental health
Curr Opin Psychol. 2020; 32:12-16
Google Scholar
10.
Hwong, AR ∙ Wang, M ∙ Khan, H ∙ et al.
Climate change and mental health research methods, gaps, and priorities: a scoping review
Lancet Planet Health. 2022; 6:e281-e291
Google Scholar
11.
Siders, AR ∙ Hino, M ∙ Mach, KJ
The case for strategic and managed climate retreat
Science. 2019; 365:761-763
Google Scholar
12.
Rothe, D ∙ Boas, I ∙ Farbotko, C ∙ et al.
Digital Tuvalu: state sovereignty in a world of climate loss
Int Affairs. 2024; 100:1491-1510
Google Scholar
13.
Office of the High Commissioner for Human Rights
Impacts of climate change on the right to health: report of the Special Rapporteur on Human Rights and the Environment
Google Scholar
14.
Leal Filho, W ∙ Kovaleva, M ∙ Ng, AW ∙ et al.
Artificial intelligence and climate change: the potential roles of foundation models
Environ Sci Eur. 2025; 37:159
Google Scholar
15.
Kotz, M ∙ Levermann, A ∙ Wenz, L
The economic commitment of climate change
Nature. 2024; 628:551-557
Google Scholar
16.
Anderson, W ∙ Troy, J ∙ Lucas, T ∙ et al.
Bioethics for the planet
Lancet. 2025; 406:881-884
Google Scholar
17.
Amir Singh, J ∙ Sheather, J ∙ Wright, K ∙ et al.
Why common values across the United Nations system should underpin the global response to climate change
Wellcome Open Res. 2025; 10:579
(post-publication peer review; version 1).
Google Scholar

Δ. Τσαϊλάς: Πύρρειος Νίκη των ΗΠΑ

Από
anixneuseis
-
1

Ο Αμερικανός Πρόεδρος ανακοίνωσε ακόμη μια Πύρρειο Νίκη

του Δημήτρη Τσαϊλά, Υποναυάρχου ε.α.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν τη στρατιωτική ικανότητα να καταγάγουν τακτική επιτυχία απέναντι σε περιφερειακούς αντιπάλους όπως το Ιράν. Πλήγματα ακριβείας, ναυτική υπεροχή και κυριαρχία στον αέρα θα μπορούσαν να αποφέρουν γρήγορα και αποφασιστικά αποτελέσματα στο πεδίο της μάχης. Ωστόσο, η τακτική επιτυχία δεν ταυτίζεται με τη στρατηγική σοφία. Η ιστορία προσφέρει μια αυστηρή προειδοποίηση. Η νίκες που εξαντλούν την εθνική ισχύ μπορεί τελικά να υπονομεύσουν τα ίδια τα συμφέροντα που υποτίθεται ότι εξυπηρετούν.

Ο αρχαίος Έλληνας βασιλιάς της Ηπείρου, Πύρρος,  έμαθε αυτό το μάθημα με τον δύσκολο τρόπο. Δοξασμένος για τη στρατιωτική του ιδιοφυΐα, ο Πύρρος νίκησε επανειλημμένα τις ρωμαϊκές λεγεώνες, μόνο και μόνο για να διαπιστώσει ότι οι δικές του δυνάμεις είχαν αποδυναμωθεί ανεπανόρθωτα. Μετά την αιματηρή μάχη του Άσκλο το 279 π.Χ., φέρεται να δήλωσε ότι άλλη μία τέτοια νίκη θα τον κατέστρεφε. Το όνομά του δεν έμεινε στην ιστορία ως σύμβολο θριάμβου, αλλά ως προειδοποίηση, δίνοντάς μας τον όρο «πύρρειος νίκη».

Αιώνες αργότερα, ο Πρώσος θεωρητικός του πολέμου Κλαούζεβιτς διατύπωσε την αρχή που ο Πύρρος δεν κατανόησε. Ο πόλεμος πρέπει να υπηρετεί πολιτικούς στόχους και οι πόροι πρέπει να συγκεντρώνονται εκεί όπου έχουν τη μεγαλύτερη σημασία. Ο Κλαούζεβιτς προειδοποίησε τους ηγέτες να μην διασκορπίζουν την ισχύ τους σε δευτερεύουσες προσπάθειες που θέτουν σε κίνδυνο τους πρωτεύοντες στόχους. Η στρατηγική πειθαρχία, και όχι μόνο η τόλμη στο πεδίο της μάχης, καθορίζει τη μακροπρόθεσμη επιτυχία.

Το μάθημα αυτό είναι ιδιαίτερα επίκαιρο για τις Ηνωμένες Πολιτείες σήμερα. Η αμερικανική στρατηγική, όπως αποτυπώνεται σε επίσημα αμυντικά έγγραφα, δίνει προτεραιότητα στον Ινδο-Ειρηνικό και την Ευρώπη έναντι της Μέσης Ανατολής. Ωστόσο, οι τρέχουσες στρατιωτικές δεσμεύσεις και η κατανάλωση πυρομαχικών υποδηλώνουν απόκλιση από αυτές τις προτεραιότητες. Συστήματα υψηλής τεχνολογίας χρησιμοποιούνται με ρυθμό που ενδέχεται να υπερβαίνει την παραγωγική ικανότητα, δημιουργώντας ανησυχίες για την ετοιμότητα απέναντι σε πιο κρίσιμα ενδεχόμενα, ιδίως στον Δυτικό Ειρηνικό.

Ο κίνδυνος δεν είναι ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα χάσουν μια σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι ότι μπορεί να τη «κερδίσουν», με υπερβολικά υψηλό κόστος. Μια αποφασιστική εκστρατεία κατά του Ιράν που θα εξαντλήσει κρίσιμα αποθέματα, θα επιβαρύνει την ετοιμότητα των δυνάμεων ή θα αποσπάσει την προσοχή από τον ανταγωνισμό μεγάλων δυνάμεων, θα μπορούσε να αφήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες στρατηγικά εκτεθειμένες αλλού. Σε ένα τέτοιο σενάριο, η νίκη σε ένα θέατρο επιχειρήσεων θα μπορούσε να οδηγήσει σε ήττα σε ένα άλλο.

Ο Πόλεμος της Κορέας προσφέρει ένα ιστορικό αντιπαράδειγμα. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι σύμμαχοί τους απέφυγαν την υπερεπέκταση, επιλέγοντας περιορισμένους στόχους που διατήρησαν πόρους για τον ευρύτερο Ψυχρό Πόλεμο στην Ευρώπη. Ήταν μια άσκηση αυτοσυγκράτησης όσο και αποφασιστικότητας, μια αναγνώριση ότι δεν αξίζει κάθε πεδίο μάχης τη μέγιστη δυνατή προσπάθεια.

Η στρατηγική ηγεσία απαιτεί αυτού του είδους την ιεράρχηση. Απαιτεί την αντίσταση στον πειρασμό της κλιμάκωσης απλώς και μόνο επειδή η νίκη φαίνεται εφικτή. Προϋποθέτει νηφάλια αξιολόγηση του κόστους ευκαιρίας, δηλαδή τι θυσιάζεται όταν δεσμεύονται πόροι εδώ αντί αλλού; Και επιβάλλει την ευθυγράμμιση της στρατιωτικής δράσης με μακροπρόθεσμους πολιτικούς στόχους, αντί για βραχυπρόθεσμα κέρδη.

Ο πειρασμός να «διπλασιάζει» κανείς το στοίχημα είναι βαθιά ανθρώπινος, ιδίως σε ζητήματα πολέμου και εθνικής υπερηφάνειας. Όμως, όπως υπενθυμίζουν τόσο ο Πύρρος όσο και ο Κλαούζεβιτς, η ανεξέλεγκτη φιλοδοξία μπορεί να οδηγήσει σε στρατηγική καταστροφή. Για τις Ηνωμένες Πολιτείες, το δίδαγμα είναι σαφές. Και αυτό είναι, να κερδίζουν τους πολέμους που έχουν τη μεγαλύτερη σημασία και να αποφεύγουν νίκες που κοστίζουν περισσότερο απ’ όσο αξίζουν.

Σε μια εποχή πεπερασμένων πόρων και παγκόσμιων δεσμεύσεων, η σύνεση δεν είναι αδυναμία, είναι η ουσία της ισχύος.

Ο Δημήτριος Τσαϊλάς είναι απόστρατος Αξιωματικός του ΠΝ, δίδαξε επί σειρά ετών στις έδρες Επιχειρησιακής Σχεδιάσεως καθώς και της Στρατηγικής και Ασφάλειας, σε ανώτερους Αξιωματικούς στην Ανώτατη Διακλαδική Σχολή Πολέμου. Σήμερα είναι συνεργάτης και ερευνητής του Institute for National and International Security(INIS), του Strategy International (SI) και του Research Institute for European and American Studies (RIEAS).

 

Συναυλία μνήμης για την 111η επέτειο της Γενοκτονίας των Αρμενίων

Από
anixneuseis
-
0

Πέμπτη, 30 Απριλίου 2026, 20:30

Αίθουσα Φίλων Μουσικής (Μ1)

Το Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης και η Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης τιμούν την 111η επέτειο της Γενοκτονίας των Αρμενίων με μια συναυλία μνήμης που περιλαμβάνει δύο υπέροχα έργα του Αράμ Χατσατουριάν και του Χρήστου Χατζή και φιλοξενεί σπουδαίους καλλιτέχνες επί σκηνής. Η συναυλία πραγματοποιείται σε συνεργασία με την Πρεσβεία της Αρμενίας στην Ελλάδα.

Ο Hayk Melikian είναι ένας από τους πλέον συναρπαστικούς πιανίστες των ημερών μας. Το BBC Music Magazine τον ονόμασε «Μουσικό Ήρωα για την προώθηση της σύγχρονης μουσικής», ενώ τιμήθηκε πρόσφατα με το Μετάλλιο Movses Khorenatsi από τον Πρόεδρο της Αρμενίας, την ύψιστη κρατική τιμή για πολιτιστικά επιτεύγματα. Η διακεκριμένη σοπράνο Σιρανούς Τσαλικιάν έχει αφιερώσει σημαντικό μέρος του έργου της στην παρουσίαση της αρμενικής φωνητικής μουσικής στην Ελλάδα και στην Ευρώπη, ενώ ο αναγνωρισμένος Γάλλος μαέστρος Philippe Forget έχει τιμηθεί από τη Γαλλική Δημοκρατία με τον τίτλο του Ιππότη του Τάγματος των Τεχνών και των Γραμμάτων.

Το πρόγραμμα ξεκινά με το κοντσέρτο για πιάνο του Αράμ Χατσατουριάν, του σπουδαιότερου Αρμένιου συνθέτη, το οποίο χαρακτηρίζεται από τη βαθιά αγάπη του δημιουργού του για την Αρμενία. Αντλώντας έμπνευση από δημοτικά τραγούδια και παραδοσιακές μελωδίες της πατρίδας του, ο Χατσατουριάν εκφράζει και αναδεικνύει την αρμενική μουσική παράδοση μέσα από ρυθμικούς και αρμονικούς συνδυασμούς που καλλιεργούν ένα ζεστό ανατολίτικο χρώμα.

Το Φως εκ του Σταυρού του Χρήστου Χατζή, έργο βασισμένο σε αρμενικούς λειτουργικούς ύμνους της Μεγάλης Εβδομάδας, είναι αφιερωμένο στη σοπράνο Ιζαμπέλ Μπαϊρακνταριάν, για την οποία και γράφτηκε. Πρόθεση του συνθέτη ήταν η δημιουργία ενός ορατορίου βασισμένου στα Πάθη του Κυρίου, και στόχος του, ο στοχασμός πάνω στο θέμα της Σταύρωσης, που εξαρχής τον ενέπνευσε, καθώς και στη σημασία του γεγονότος αυτού για το παρόν και το μέλλον του κόσμου.

Σιρανούς Τσαλικιάν Σοπράνο
Hayk Melikyan Πιάνο
Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης
Philippe Forget Διεύθυνση Ορχήστρας

 

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
A. Khachaturian: Κοντσέρτο για πιάνο σε ρε ύφεση μείζονα, έργο 38
Χρ. Χατζής: Φως εκ του Σταυρού για Αρμένισσα σοπράνο και ορχήστρα

ΤΙΜΕΣ ΕΙΣΙΤΗΡΙΩΝ

20€, 15€, 10€, 10€-5€ (άνεργοι, πολύτεκνοι, μαθητές, φοιτητές, σπουδαστές ωδείων, κάτοχοι Ευρωπαϊκής Κάρτας Νέων, μέλη Ένωσης Ελλήνων Μουσουργών, μέλη Συλλόγου Μονίμων Υπαλλήλων ΥΠΠΟ)
Προπώληση εισιτηρίων: www.tsso.gr & εκδοτήρια ΚΟΘ, Εθν. Αμύνης 2,

τηλ. 2310 236990

Για περισσότερες πληροφορίες: https://www.tch.gr/default.aspx?lang=el-GR&page=3&tcheid=3589

 

 

 

Το βιβλίο για το Ιράν που δεν διάβασε ο Τραμπ και οι επιτελείς του πριν τον πόλεμο!

Από
anixneuseis
-
0

Edited by iEpikaira*

Σε μια εποχή όπου οι γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή κορυφώνονται, η κατανόηση της ιρανικής στρατηγικής άμυνας δεν είναι απλώς ακαδημαϊκό ενδιαφέρον, είναι ζήτημα διεθνούς ασφάλειας. Σε συνέντευξη που παραχώρησε ο καθηγητής Κώστας Γρίβας σχετικά με τον πόλεμο στο Ιράν (δείτε εδώ), έκανε μια σημαντική αναφορά σε ένα ιδιαίτερου ενδιαφέροντος πόνημα.

Το βιβλίο «Defending Iran: From Revolutionary Guards to Ballistic Missiles» (Cambridge University Press, 2021) των Gawdat Bahgat και Anoushiravan Ehteshami το οποίο αποτελεί μια ολοκληρωμένη και τεκμηριωμένη ανάλυση του ιρανικού αμυντικού δόγματος μετά την Επανάσταση του 1979. Βασισμένο σε πρωτογενείς πηγές στα περσικά, αραβικά και αγγλικά. Μια εργασία νηφάλια, κάτι που συχνά λείπει από τις δημόσιες συζητήσεις.

Ο κεντρικός σκοπός: Γιατί το Ιράν αμύνεται «διαφορετικά»

Οι συγγραφείς δεν προσπαθούν να δικαιολογήσουν την στάση ή να δαιμονοποιήσουν την Τεχεράνη. Αντιθέτως, θέτουν ένα ερώτημα: πώς και γιατί μια χώρα υπό διεθνείς κυρώσεις, με περιορισμένη πρόσβαση σε σύγχρονα οπλικά συστήματα, κατάφερε να αναπτύξει μια αποτελεσματική στρατηγική αποτροπής;

Η απάντηση που δίνουν είναι σαφής: το ιρανικό μοντέλο άμυνας δεν είναι προϊόν «παραλογισμού» ή ιδεολογικού φανατισμού, αλλά ορθολογικής προσαρμογής σε δομικούς περιορισμούς – κυρώσεις, στρατιωτική υστέρηση και γεωπολιτική σχετική απομόνωση – αν και οι παρασκηνιακές σχέσεις με Ρωσία και Κίνα σίγουρα παίζουν τον ρόλο τους.

Το Ιράν είναι μια περιφερειακή δύναμη με έντονη αίσθηση ανασφάλειας, λόγω γεωπολιτικών πιέσεων και εχθρικού περιβάλλοντος τις αμείλικτης γεωγραφίας. Η στρατηγική του δεν είναι «παράλογη», αλλά αποτελεί ορθολογική προσαρμογή σε περιορισμούς.

Ιδεολογία, ρεαλισμός και η σκιά του πολέμου Ιράν-Ιράκ

Το πρώτο κεφάλαιο θέτει το θεωρητικό πλαίσιο. Η ιρανική αμυντική σκέψη συνδυάζει:

Η Τεχεράνη αντιλαμβάνεται τον εαυτό της ως περικυκλωμένη, από τις ΗΠΑ στον Περσικό Κόλπο, το Ισραήλ, και περιφερειακούς αντιπάλους όπως η Σαουδική Αραβία. Αυτή η «νοοτροπία πολιορκίας» δεν είναι παρανοϊκή – είναι επιβεβαιωμένη.

Η απειλή δεν είναι μόνο στρατιωτική αλλά και πολιτική και οικονομική.

Η διπλή στρατιωτική δομή: Artesh vs. IRGC

Ένα από τα πιο διαφωτιστικά κεφάλαια αναλύει την πολύπλοκη θεσμική αρχιτεκτονική:

Artesh (Τακτικός Στρατός)
– Παραδοσιακές ένοπλες δυνάμεις
– Εστίαση σε συμβατική άμυνα εδαφών
– Υπάγεται στο Υπουργείο Άμυνας
IRGC (Φρουροί της Επανάστασης)
– «Στρατός του καθεστώτος»
– Πολιτικός, οικονομικός και στρατιωτικός ρόλος
– Έλεγχος βαλλιστικών πυραύλων, κυβερνοπολέμου, proxy δικτύων
– Άμεσα υπόλογοι στον Ανώτατο Ηγέτη

 

Οι συγγραφείς επισημαίνουν ότι αυτή η δυαδικότητα δημιουργεί ανταγωνισμό αλλά και ανθεκτικότητα. Αν η μία δομή αποτύχει, η άλλη μπορεί να αντισταθμίσει.

Από το εμπάργκο στην καινοτομία: Το στρατιωτικο-βιομηχανικό σύμπλεγμα

Λόγω μακροχρόνιων κυρώσεων, το Ιράν αναγκάστηκε να αναπτύξει εγχώρια παραγωγή όπλων. Αρχικά βασίστηκε στην Κίνα και Βόρεια Κορέα, αλλά σταδιακά απέκτησε τεχνογνωσία σε:

  • Βαλλιστικούς πυραύλους
  • Συστήματα drones
  • Κυβερνο-εργαλεία
  • Ναυτικές τακτικές ασύμμετρου πολέμου

Σημαντική διαπίστωση του βιβλίου: Η απομόνωση δεν οδήγησε σε κατάρρευση, αλλά σε στρατηγική καινοτομία.

Τα «εργαλεία ισχύος» της Τεχεράνης

Το βιβλίο αφιερώνει ξεχωριστά κεφάλαια σε κάθε πυλώνα της ιρανικής άμυνας:

1. Βαλλιστικοί πύραυλοι και διαστημικό πρόγραμμα

  • Κεντρικός μηχανισμός αποτροπής
  • Αντισταθμίζουν την αδύναμη αεροπορία
  • Επενδύσεις σε ακρίβεια, εμβέλεια και πολλαπλές κεφαλές
  • Ρόλος: αποτροπή επιθέσεων και δυνατότητα πλήγματος σε βάθος

2. Κυβερνοπόλεμος

  • Χαμηλό κόστος, υψηλή απόδοση
  • Χρήση για κατασκοπεία, αποσταθεροποίηση υποδομών, ψυχολογικές επιχειρήσεις

3. Ναυτική στρατηγική στον Περσικό Κόλπο

  • Τακτικές «σμήνους» με μικρά σκάφη
  • Νάρκες, ταχύπλοα, ασύμμετρες επιθέσεις
  • Στόχος: να καταστήσει το κόστος επέμβασης απαγορευτικό για ισχυρότερες ναυτικές δυνάμεις

4. Drones (UAVs)

  • Φθηνά, ευέλικτα, γρήγορα στην παραγωγή
  • Χρήση σε επιτήρηση, επιθέσεις ακριβείας

5. Δίκτυο proxies

  • Hezbollah (Λίβανος), σιιτικές πολιτοφυλακές (Ιράκ, Υεμένη), Χαμάς
  • Επιτρέπουν στο Ιράν να επεκτείνει επιρροή χωρίς άμεση εμπλοκή
  • Κλασικό παράδειγμα «forward defense» – άμυνα μέσω προβολής ισχύος εκτός συνόρων

Η Στρατηγική: Ασύμμετρη, Πολυεπίπεδη, Προσαρμοστική

Οι συγγραφείς συνοψίζουν την ιρανική στρατηγική σε τρία επίθετα:

Αυτή η προσέγγιση επιτρέπει στο Ιράν να «παίζει ασύμμετρα» απέναντι σε αντιπάλους με συντριπτική συμβατική υπεροχή.

Συνέχεια πριν και μετά το 1979: Μια γεωπολιτική σταθερά

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα του βιβλίου είναι ότι, παρά την επαναστατική ρητορική, υπάρχει σημαντική συνέχεια στην ιρανική εξωτερική πολιτική:

  • Το Ιράν παραμένει μια περιφερειακή δύναμη με ισχυρή ιστορικό/πολιτισμικό υπόβαθρο 
  • Έχει έντονη την αίσθηση ανασφάλειας λόγω της γεωγραφικής του θέσης
  • Στοχεύει στη στρατηγική αυτονομία

Η ιδεολογία άλλαξε, αλλά οι γεωπολιτικές σταθερές παρέμειναν.

Τα 4 κεντρικά συμπεράσματα των συγγραφέων

  1. Το Ιράν δεν είναι «παράλογος δρων», αλλά ένας στρατηγικά υπολογίσιμος δρων που λαμβάνει αποφάσεις βάσει κόστους-οφέλους.
  2. Η ισχύς του βασίζεται στην αποτροπή, όχι στην κατάκτηση. Στόχος είναι να κάνει το κόστος επίθεσης απαγορευτικό.
  3. Οι περιορισμοί έγιναν πηγή καινοτομίας. Οι κυρώσεις ώθησαν σε εγχώρια ανάπτυξη τεχνολογιών.
  4. Η στρατηγική είναι αμυντική στη λογική, αλλά επιθετική στα μέσα. Χρήση proxies, πυραύλων, κυβερνο-επιθέσεων για να αντισταθμιστούν αδυναμίες.

Γιατί το βιβλίο «δεν μελετήθηκε» πριν από κρίσιμες αποφάσεις;

Εδώ βρίσκεται η ειρωνεία και το μάθημα:

Πολλές δυτικές αναλύσεις για το Ιράν εστιάζουν στη ρητορική (απειλές, ιδεολογία) και αγνοούν τη στρατηγική λογική που διέπει τις αποφάσεις της Τεχεράνης.

Το «Defending Iran» δείχνει ότι:

  • Οι ιρανικές «προκλήσεις» συχνά -όχι πάντα- έχουν αμυντικό πρόσημο
  • Η χρήση proxies ή πυραύλων, από ιρανική σκοπιά, λειτουργεί ως εργαλείο αποτροπής, αν και παραμένει αμφιλεγόμενη διεθνώς
  • Η παρανόηση αυτής της λογικής οδηγεί σε κλιμάκωση αντί για αποκλιμάκωση

Αν οι επιτελείς της Ουάσινγκτον είχαν μελετήσει αυτή την ανάλυση, ίσως είχαν αντιληφθεί νωρίτερα ότι:

  • Οι συγκεκριμένες κυρώσεις δεν «γονατίσαν» το Ιράν αλλά εμμέσως το ενδυνάμωσαν στρατηγικά
  • Η στρατιωτική απειλή χωρίς διπλωματική διέξοδο ενίσχυσε τη θέση των σκληροπυρηνικών στην Τεχεράνη
  • Η κατανόηση της ιρανικής «νοοτροπίας πολιορκίας» είναι εν τέλει προαπαιτούμενο για οποιαδήποτε επιτυχημένη διαπραγμάτευση

Εν κατακλείδι

Το «Defending Iran» δεν είναι ένα βιβλίο που «δικαιολογεί» την Τεχεράνη. Είναι ένα εργαλείο κατανόησης. Και στην διεθνή πολιτική, η κατανόηση δεν είναι αδυναμία αλλά αποτελεί προϋπόθεση για στρατηγική επιτυχία.

Αν θέλετε να καταλάβετε πώς σκέφτεται το Ιράν -όχι το πώς θα το ήθελαν κάποιοι να σκέφτεται- αυτό το βιβλίο είναι μια καλή αρχή. 
 
Άξιον απορίας τελικά το πώς το επιτελείο Τραμπ λαμβάνει τις αποφάσεις του, επηρεάζοντας άμεσα τη διεθνή ασφάλεια.

*με χρήση εργαλείων ΤΝ και των iEp Widgets™. Τα διαγράμματα είναι πρωτότυπα πλην της κύριας φωτο: The Times

Πηγή: i-epikaira.blogspot.com

Η τρωτότητα των ηγεμονικών δυνάμεων

Από
anixneuseis
-
0

Του Νίκου Ιγγλέση

19/04/2026

Ο σημερινός πολυπολικός κόσμος δεν εμφανίζεται, όπως νομίζουν κάποιοι, για πρώτη φορά στην ανθρώπινη ιστορία. Αποτελεί μάλλον τον κανόνα, ενώ χρονική εξαίρεση είναι ο μονοπολικός ή ο διπολικός κόσμος. Κάθε πόλος έχει στον πυρήνα του μια ηγεμονική δύναμη, γύρω από την οποία συνασπίζονται, με ισχυρούς (στρατιωτικούς) ή χαλαρούς (πολιτικοοικονομικούς)  δεσμούς άλλες κρατικές οντότητες ή οργανώσεις.

Κάθε πόλος διαμορφώνεται είτε από την ύπαρξη κοινών γεωπολιτικών συμφερόντων είτε από καταναγκασμούς που επιβάλλει, σε συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή, μια ηγεμονική δύναμη. Στο σημερινό πολυπολικό κόσμο όλοι οι πόλοι δεν είναι ισοδύναμοι. Άλλοι έχουν μεγαλύτερη ισχύ, κινούμενοι σε πλανητικό επίπεδο και άλλοι μικρότερη, δρώντας περιφερειακά. Όλοι οι πόλοι βρίσκονται σε διαρκή ανταγωνισμό για ανακατανομή της πολιτικής, οικονομικής και στρατιωτικής επιρροής.

Σ’ αυτόν τον αέναο ανταγωνισμό οι ιδεολογίες διαδραματίζουν το ρόλο του «περιτυλίγματος» των γεωπολιτικών και γεωοικονομικών συμφερόντων. Αυτό ίσχυε και για τις παλαιότερες ιδεολογίες (π.χ. κομμουνισμός, αστικός φιλελευθερισμός κ.α.) και ισχύει ιδιαίτερα για την κυριαρχούσα σήμερα ιδεολογία της παγκοσμιοποίησης που υποβαθμίζει την κρατική κυριαρχία, διαλύει την κοινωνική συνοχή, ανατρέπει τις πολιτισμικές αξίες και ομνύει σε μια παγκόσμια αγορά που εξαρτάται από τις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες.

Η ισχύς κάθε κράτους, των ηγεμονικών δυνάμεων συμπεριλαμβανομένων, εξαρτάται από ένα πλήθος παραγόντων και του συνδυασμού αυτών. Μεταξύ των παραγόντων που καθορίζουν την κρατική ισχύ είναι: Η γεωγραφία, το μέγεθος και το μορφωτικό επίπεδο του πληθυσμού, η κατοχή ορυκτών πόρων και ιδιαίτερα ενεργειακών, η οικονομία σε σχέση με το εύρος της παραγωγής και την τεχνολογία που ενσωματώνει, η προηγμένη αμυντική βιομηχανία, η ισχύς των ενόπλων δυνάμεων, οι συμμαχίες, η αποτελεσματική διπλωματία, η κοινωνική ομοιογένεια και συναίνεση, η ύπαρξη υψηλής εθνικής στρατηγικής (εθνικό όραμα), η ικανότητα της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας κ.α.

Στον πολυπολικό κόσμο οι ηγεμονικές δυνάμεις εμφανίζουν ορισμένα στοιχεία τρωτότητας που οφείλονται στον μεταξύ τους έντονο ανταγωνισμό, αλλά και στην ανάδυση δυνάμεων που φιλοδοξούν να αποτελέσουν ένα νέο πόλο. Οι ηγεμονικές δυνάμεις είναι ισχυρές, αλλά όχι πανίσχυρες και δεν μπορούν να επιβάλλουν τη βούλησή τους σ’ όλες τις περιπτώσεις στις οποίες εμπλέκονται. Όταν δεν γίνεται σωστή εκτίμηση του πολύπλευρου συσχετισμού ισχύος, τότε αυτές αναγκάζονται να καταβάλουν το ανάλογο κόστος σε πολιτικό, οικονομικό και στρατιωτικό επίπεδο.

Χαρακτηριστικές περιπτώσεις τρωτότητας των ηγεμονικών δυνάμεων είναι της Ρωσίας στον πόλεμο με την Ουκρανία, των ΗΠΑ στον πόλεμο με το Ιράν και της Κίνας στον παγκόσμιο εμπορικό-δασμολογικό πόλεμο, λόγω της καθοριστικής εξάρτησής της από τις εξαγωγές. Χαρακτηριστικές περιπτώσεις ανάδυσης περιφερειακών ηγεμονικών δυνάμεων είναι το Ιράν και η Τουρκία.

Η Ρωσία

Η ρωσική εισβολή, το Φεβρουάριο του 2022, παρά την αρχική επιτυχία της, με την κατάληψη περίπου του 20% του εδάφους της Ουκρανίας, έχει οδηγηθεί σ’ έναν πόλεμο χαρακωμάτων και κατατριβής. Επί τέσσερα χρόνια ανταλλάσσονται καθημερινά πλήγματα με πυραύλους και drones κατά των ενεργειακών υποδομών, των βιομηχανικών εγκαταστάσεων και των συγκοινωνιακών δικτύων των δύο αντιπάλων. Η Ρωσία, όλο αυτό το διάστημα, έχει καταβάλει μεγάλο κόστος ανθρώπινων απωλειών και στρατιωτικού υλικού, υπέστη επώδυνες οικονομικές κυρώσεις και απώλεσε την επιρροή που ασκούσε στην ΕΕ ως κύριος ενεργειακός προμηθευτής της. Το διεθνές κύρος της υποχώρησε και έδειξε αδυναμία να στηρίξει συμμάχους της, όπως η Συρία του Άσαντ, η Βενεζουέλα του Μαδούρου και η Κούβα. Δεν πέτυχε το στρατηγικό στόχο της να εντάξει την όλη Ουκρανία, που μεγάλο μέρος του πληθυσμού της είναι Ρώσοι, στη δική της σφαίρα επιρροής. Αντίθετα, προωθείται από τις Βρυξέλλες η προσχώρηση της Ουκρανίας στην ΕΕ και σχεδιάζεται η δημιουργία μιας νέας στρατιωτικής συμμαχίας μεταξύ Ευρώπης και Κιέβου. Πόσο πιο δύσκολη θα ήταν η θέση της Ρωσίας αν οι ΗΠΑ, υπό τη Διοίκηση Τραμπ, δεν είχαν σταματήσει, εδώ και ένα χρόνο, την άμεση οικονομική και στρατιωτική στήριξη της Ουκρανίας;

Οι ΗΠΑ. 

Τον Ιούνιο του 2025 οι Αμερικανοί και οι Ισραηλινοί βομβάρδισαν επί 12 ημέρες το Ιράν. Στις 28 Φεβρουαρίου 2026 επιτέθηκαν ξανά. Στόχος τους η οριστική κατάργηση του πυρηνικού προγράμματός του, ο δραστικός περιορισμός της ανάπτυξης βαλλιστικών πυραύλων και η παύση της ενίσχυσης των πληρεξουσίων του στην ευρύτερη Μ. Ανατολή. Οι βομβαρδισμοί που διήρκεσαν πέντε εβδομάδες εξάλειψαν τη θρησκευτική και στρατιωτική ηγεσία της Ισλαμικής Δημοκρατίας και προκάλεσαν σημαντικές καταστροφές στη χώρα, αλλά, δεν οδήγησαν στην άμεση συνθηκολόγησή της. Αντίθετα, προκάλεσαν μια παγκόσμια ενεργειακή κρίση με το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ. Ακολούθησε μια εκεχειρία δύο εβδομάδων για την πραγματοποίηση διαπραγματεύσεων.  Μέχρι την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές δε γνωρίζουμε αν θα υπάρξει μια οριστική συμφωνία, που θα ικανοποιεί τους στρατηγικούς στόχους των ΗΠΑ και του Ισραήλ, αν υπάρξει και τι είδους συμβιβασμός ή αν επαναληφθούν οι στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Το Ιράν.

Μετά την επικράτηση της ισλαμικής επανάστασης του 1979 και τον οκταετή πόλεμο με το Ιράκ που ακολούθησε, το Ιράν, για λόγους ασφαλείας, άρχισε να οικοδομεί έναν ανεξάρτητο πόλο, συνασπίζοντας γύρω του κρατικές και μη σιιτικές δυνάμεις της περιοχής. Το ιδεολογικό πλαίσιο του νέου πόλου ήταν η εξ’ αρχής διακηρυγμένη θέση τής καταστροφής του σιωνιστικού Ισραήλ. Σημειώνεται ότι το Ιράν με το Ισραήλ δεν έχουν μεταξύ τους κοινά σύνορα γιατί παρεμβάλλονται η Συρία, η Ιορδανία και το Ιράκ. Η Ισλαμική Δημοκρατία συμμάχησε με τη Συρία του Άσαντ, οργάνωσε, χρηματοδότησε και εξόπλισε τη Χεσμπολάχ του Λιβάνου, τους Χούθι της Υεμένης, τη Χαμάς στη Γάζα και διάφορες σιιτικές πολιτοφυλακές στο Ιράκ. Ο πόλος αυτός ονομάστηκε «Άξονας της Αντίστασης». Από τους Αμερικανούς και τους Ισραηλινούς αποκλήθηκε «Άξονας του Κακού». Παράλληλα το Ιράν ενέτεινε το πρόγραμμα εμπλουτισμού ουρανίου για την κατασκευή πυρηνικών όπλων και ανέπτυξε ένα οπλοστάσιο πυραύλων, συμπεριλαμβανομένων  βαλλιστικών, καθώς και drones με στόχο να καταστεί ηγεμονική περιφερειακή δύναμη.

Το όλο εγχείρημα αποδυναμώθηκε σημαντικά μετά την ανατροπή του Άσαντ στη Συρία και τις στρατιωτικές επιχειρήσεις του Ισραήλ κατά της Χαμάς και της Χεσμπολάχ. Τώρα το Ιράν, χωρίς ισχυρούς συμμάχους, βρίσκεται αντιμέτωπο με τις στρατιωτικές μηχανές των Αμερικανών και των Ισραηλινών. Έχει ακόμα κάποια διαπραγματευτικά όπλα όπως το κλείσιμο, λόγω γεωγραφίας, του Στενού του Ορμούζ και την ικανότητά του να πλήττει τις ενεργειακές εγκαταστάσεις των άλλων χωρών του Περσικού Κόλπου. Τα όπλα αυτά είναι ικανά να αναγκάσουν τη μεγαλύτερη ηγεμονική δύναμη, τις ΗΠΑ, σε συμβιβασμό; Θα το διαπιστώσουμε το επόμενο διάστημα.

Η Τουρκία

Μια δεύτερη χώρα που επιχειρεί να καταστεί περιφερειακή ηγεμονική δύναμη στην περιοχή της Μ. Ανατολής είναι η Τουρκία, που θα εκμεταλλευτεί την όποια αποδυνάμωση του Ιράν και θα επιχειρήσει να συσπειρώσει τον ισλαμικό κόσμο με ιδεολόγημα τον αντισημιτισμό. Η Τουρκία κατέχει τη Βόρεια Κύπρο, η οποία αποτελεί προκεχωρημένο φυλάκιο προβολής ισχύος στην Α. Μεσόγειο. Επίσης ελέγχει τη Συρία, μετά την ανατροπή του καθεστώτος Άσαντ, με εξαίρεση μια μικρή ζώνη των Δρούζων στα σύνορα με το Ισραήλ. Τουρκικές δυνάμεις βρίσκονται στο βόρειο Ιράκ, το Κατάρ, τη δυτική Λιβύη και τη Σομαλία, ενώ η Αλβανία της παρέχει ναυτικές διευκολύνσεις.

Η Τουρκία είναι μια μεγάλη πληθυσμιακά χώρα, με αξιόλογη βιομηχανική παραγωγή, ελέγχει τα Στενά και άρα τον Εύξεινο Πόντο, έχει το δεύτερο αριθμητικά μεγαλύτερο στρατό του ΝΑΤΟ και έχει αναπτύξει σημαντικά την αμυντική βιομηχανία της. Όλα αυτά την καθιστούν χρήσιμο εταίρο για τις ηγεμονικές δυνάμεις, ιδιαίτερα τη Ρωσία και την ΕΕ. Τις τουρκικές φιλοδοξίες δυσχεραίνει η έλλειψη ενεργειακών πόρων. Γι’ αυτό οι Τούρκοι αγόρασαν δύο ερευνητικά σκάφη και τέσσερα θαλάσσια γεωτρύπανα για αναζήτηση υπεράκτιων υδρογονανθράκων. Γι’ αυτό το Δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» και το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο. Το διακύβευμα βρίσκεται στην ενεργειακά πολλά υποσχόμενη Α. Μεσόγειο.

Το άρθρο αυτό, λόγω χώρου, δεν αναφέρεται αναλυτικά σε άλλες ηγεμονικές δυνάμεις όπως η Κίνα, η ΕΕ και διεξοδικά οι ΗΠΑ. Γι’ αυτές ο αναγνώστης μπορεί να ανατρέξει στο «Ο πολυπολικός κόσμος του 2026» στην ιστοσελίδα της Ελληνικής Αντίστασης.

Υ.Γ. Δύο από τις ηγεμονικές δυνάμεις, οι ΗΠΑ και η Ρωσία, στήριξαν την επανεκλογή του Βίκτωρ Όρμπαν στην Ουγγαρία. Απέτυχαν, ο Όρμπαν, μετά από 16 χρόνια, έχασε τις εκλογές. Νίκησε ο υποστηριζόμενος από την ΕΕ Πίτερ Μαγιάρ. Όλες οι ηγεμονικές δυνάμεις έχουν τα όρια τους.

 Πηγή : www.ellinikiantistasi.gr

Το Ιράν δεν έχει ακόμη σχέδιο να συμμετάσχει στον επόμενο γύρο συνομιλιών με τις ΗΠΑ στο Πακιστάν, λέει εκπρόσωπος

Από
anixneuseis
-
0

20 Απριλίου 2026 – 11:41 | Πολιτική

ΤΕΧΕΡΑΝΗ (Tasnim) – Το Ιράν δεν έχει ακόμη λάβει απόφαση για το αν θα συμμετάσχει σε νέο γύρο διαπραγματεύσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες, με τη μεσολάβηση του Πακιστάν στο Ισλαμαμπάντ, δήλωσε τη Δευτέρα ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, επικαλούμενος τις αντιφατικές ενέργειες της Ουάσινγκτον.

Μιλώντας σε δημοσιογράφους κατά την εβδομαδιαία συνέντευξη Τύπου, ο Εσμαΐλ Μπαγαεΐ είπε: «Μέχρι στιγμής, δεν έχουμε λάβει καμία απόφαση σχετικά με τον επόμενο γύρο διαπραγματεύσεων».

Επικρίνοντας τις Ηνωμένες Πολιτείες για ενέργειες που, όπως είπε, έρχονται σε αντίθεση με τους ισχυρισμούς τους ότι επιδιώκουν τη διπλωματία, ο εκπρόσωπος δήλωσε ότι από την αρχή κιόλας της εκεχειρίας το Ιράν είχε απέναντί του «κακή πίστη και συνεχείς υπαναχωρήσεις» από την Ουάσινγκτον.

Όπως εξήγησε, οι ΗΠΑ αρχικά υποστήριξαν ότι ο Λίβανος δεν αποτελούσε μέρος της εκεχειρίας, παρά τις σαφείς διαβεβαιώσεις του Πακιστάν για το αντίθετο.

Ο Μπαγαεΐ πρόσθεσε ότι ακόμη και μετά την επίτευξη μιας κατανόησης, το Ιράν βρέθηκε αντιμέτωπο με «ναυτικές ενέργειες στα Στενά του Ορμούζ», μεταξύ των οποίων και αμερικανική επίθεση σε ιρανικό εμπορικό πλοίο το βράδυ της Κυριακής, την οποία χαρακτήρισε παραβίαση της εκεχειρίας και «πράξη επιθετικότητας».

Τόνισε ότι η συμπεριφορά των ΗΠΑ δεν συμβαδίζει με τη ρητορική τους, λέγοντας ότι αυτή η ασυνέπεια βαθαίνει ακόμη περισσότερο τη δυσπιστία της Τεχεράνης απέναντι σε ολόκληρη τη διαδικασία. «Το Ιράν θα λάβει τις αναγκαίες αποφάσεις για την περαιτέρω πορεία, εξετάζοντας με προσοχή τα εθνικά του συμφέροντα», πρόσθεσε.

Αναφερόμενος στη στάση της Ουάσινγκτον στις διαπραγματεύσεις και στο ενδεχόμενο νέων επιθέσεων, ο εκπρόσωπος είπε ότι το Ιράν δεν μπορεί να αγνοήσει την «πολύ δαπανηρή εμπειρία» του τελευταίου έτους. Υποστήριξε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «πρόδωσαν τη διπλωματία δύο φορές» και εξαπέλυσαν επιθέσεις κατά της ιρανικής κυριαρχίας και περιουσιακών στοιχείων.

«Όλα τα στοιχεία του Ιράν παρακολουθούν με επαγρύπνηση κάθε διαδικασία», δήλωσε ο Μπαγαεΐ, προσθέτοντας ότι ακόμη και στο διπλωματικό πεδίο η χώρα πρέπει να παραμένει προσεκτική απέναντι στα σχέδια του εχθρού.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το ισραηλινό καθεστώς εξαπέλυσαν ευρείας κλίμακας, απρόκλητη στρατιωτική εκστρατεία κατά του Ιράν, μετά τη δολοφονία του τότε ηγέτη της Ισλαμικής Επανάστασης Αγιατολάχ Σαγιέντ Αλί Χαμενεΐ, μαζί με αρκετούς ανώτερους στρατιωτικούς διοικητές και αμάχους, στις 28 Φεβρουαρίου.

Οι επιθέσεις περιλάμβαναν εκτεταμένα αεροπορικά πλήγματα τόσο σε στρατιωτικούς όσο και σε πολιτικούς στόχους σε ολόκληρο το Ιράν, προκαλώντας σημαντικές απώλειες και εκτεταμένες ζημιές στις υποδομές.

Σε απάντηση, οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις πραγματοποίησαν ανταποδοτικές επιχειρήσεις, πλήττοντας αμερικανικές και ισραηλινές θέσεις στα κατεχόμενα εδάφη και σε περιφερειακές βάσεις με κύματα πυραύλων και drones.

Ο πόλεμος έχει σταματήσει για δύο εβδομάδες, μετά την εκεχειρία της 8ης Απριλίου, που επιτεύχθηκε με τη μεσολάβηση του Πακιστάν.

Η καλλιτεχνική κίνηση στη Θεσσαλονίκη για την εβδομάδα 20–26 Απριλίου

Από
anixneuseis
-
0

Η Θεσσαλονίκη μπαίνει στην εβδομάδα αυτή με ένα αρκετά καθαρό πολιτιστικό στίγμα: λιγότερο «μεγάλο γεγονός» μιας βραδιάς και περισσότερο πυκνή, πολυεστιακή κίνηση, με το Μέγαρο να τραβά το κεντρικό βάρος στο μουσικό πρόγραμμα, το ΚΘΒΕ να κρατά σταθερά τη θεατρική του γραμμή και τα εικαστικά να απλώνονται από το λιμάνι και το MOMus μέχρι το Τελλόγλειο, το ΜΙΕΤ, το Βαφοπούλειο και δημοτικούς χώρους. Είναι, με άλλα λόγια, μια εβδομάδα όπου η πόλη δείχνει βάθος και όχι μόνο βιτρίνα.

Το κέντρο βάρους της εβδομάδας είναι το Μέγαρο

Αν κάποιος θέλει να διαβάσει γρήγορα τον παλμό της εβδομάδας, πρέπει να ξεκινήσει από το Μέγαρο Μουσικής. Τη Δευτέρα 20 Απριλίου υποδέχεται τη βιολονίστρια Λίζα Μπατιασβίλι και τον πιανίστα Giorgi Gigashvili, με έργα Μπετόβεν, Προκόφιεφ, Φρανκ και ελληνική πρεμιέρα Μπαρντανασβίλι. Την Τρίτη 21 Απριλίου ακολουθεί το OutHear New Music Week με νέες συνθέσεις για mixed ensembles, δηλαδή ένα πιο απαιτητικό αλλά και ουσιαστικό σήμα ότι η πόλη δεν τρέφεται μόνο από το ασφαλές ρεπερτόριο. Την Τετάρτη 22 Απριλίου η Συμφωνική Ορχήστρα Δήμου Θεσσαλονίκης περνά «Από τον Ρομαντισμό στην Τζαζ» με ελεύθερη είσοδο και δελτία, ενώ την Πέμπτη 23 Απριλίου το Μέγαρο φιλοξενεί τη Natasha Brown στο πλαίσιο του κύκλου «Συγγραφείς του κόσμου ταξιδεύουν στο Μέγαρο».

Η κορύφωση έρχεται το Σάββατο 25 Απριλίου, όπου συνυπάρχουν δύο τελείως διαφορετικές λογικές πολιτισμού: από τη μία η Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης με την Πέμπτη Συμφωνία του Μάλερ στις 20:30, από την άλλη το International Dance Day 2026 του Συλλόγου Χορού Βορείου Ελλάδος, επίσης στο Μέγαρο. Το μήνυμα είναι σαφές: το παραλιακό αυτό κέντρο επιμένει να λειτουργεί ταυτόχρονα ως θεσμική σκηνή υψηλού κύρους και ως ανοιχτή πλατφόρμα για ευρύτερη καλλιτεχνική κινητοποίηση.

Θέατρο: το ΚΘΒΕ κρατά τη ραχοκοκαλιά, οι μικρότερες σκηνές κρατούν τη θερμοκρασία

Στο θέατρο, το ΚΘΒΕ συνεχίζει να δίνει τον βασικό κορμό της εβδομάδας. Το «Κάθε Τρίτη με τον Μόρι», σε σκηνοθεσία Γρηγόρη Βαλτινού, παίζεται στο Θέατρο Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών στις 22, 23 και 24 Απριλίου, ενώ ο «Βυσσινόκηπος» της Αθανασίας Καραγιαννοπούλου συνεχίζεται στο Βασιλικό Θέατρο στις 22, 23, 24, 25 και 26 Απριλίου. Δεν πρόκειται για εβδομάδα θεατρικής έκρηξης από πρεμιέρες· είναι μάλλον εβδομάδα σταθερού ρεπερτορίου, κι αυτό επίσης λέει κάτι για την πόλη: ότι δεν κυνηγά μόνο την επικοινωνία, αλλά και τη διάρκεια.

Παράλληλα, η μικρότερη σκηνή δείχνει ότι δεν υποχωρεί. Το Artbox Fargani φιλοξενεί ξανά τη «Νέμεσις», που κινείται ανάμεσα στη μαύρη κωμωδία και το δραματικό θρίλερ, ενώ το ThessalonikiGuide καταγράφει για τις 23–25 Απριλίου τον μονόλογο «Πάντοτε ζήλευα τα αποδημητικά πουλιά» στο Θέατρο Τ και για το τριήμερο 24–26 Απριλίου την «Οικογένεια Τσεκμέ» στο Κολοσσαίον. Αυτός ο δεύτερος κύκλος χώρων είναι συχνά εκεί όπου η πόλη αναπνέει πιο ελεύθερα και λιγότερο τελετουργικά.

Εικαστικά: το δυνατό χαρτί της εβδομάδας

Στα εικαστικά, η εικόνα είναι ίσως ακόμη πιο πλούσια από τη μουσική. Το MOMus κρατά ταυτόχρονα ανοιχτές τρεις πολύ ισχυρές μουσειακές γραμμές: την έκθεση «Alexis Gritchenko (1883–1977). Η Ελληνική Περιπέτεια» έως τις 30 Απριλίου, το «Ήχος από φως, χαρτί και αιθέρα» έως τις 24 Μαΐου και τους «Τρεις δρόμους: Constantine Manos, Nikos Economopoulos, Enri Canaj» επίσης έως τις 24 Μαΐου. Στο ίδιο οικοσύστημα, το MOMus-Πειραματικό Κέντρο Τεχνών στο λιμάνι συνεχίζει το «Wait…How did we get here?» έως τις 14 Ιουνίου, με έκθεση, εργαστήρια, ξεναγήσεις, residency και club nights. Εδώ φαίνεται πιο έντονα ότι η Θεσσαλονίκη φέτος επενδύει στην τέχνη όχι μόνο ως αντικείμενο θέασης αλλά και ως πεδίο διαδικασίας.

Το Τελλόγλειο παραμένει ένας ακόμη σταθερός άξονας της εβδομάδας, με την κεντρική έκθεση «ΤΕΧΝΗ-ΔΙΑΓΩΝΙΟΣ και το Μουσείο που δεν έγινε» να συνεχίζεται έως τις 5 Ιουλίου και τη συμπληρωματική «Μανουσάκης, Πιτέρη, Τσατσάγιας: Τρεις καλλιτέχνες από το Μουσείο που δεν έγινε» έως τις 18 Μαΐου. Πρόκειται για πρόγραμμα που έχει σαφή τοπική και ιστορική αυτοσυνείδηση· και αυτή είναι ίσως μια από τις πιο γόνιμες ποιότητες της φετινής εικαστικής Θεσσαλονίκης: θυμάται την πόλη ενώ μιλά για τέχνη.

Γκαλερί και εκθεσιακοί χώροι: εδώ βρίσκεται η πιο «καθημερινή» καρδιά της κίνησης

Αν βάλουμε μέσα και τις γκαλερί με την ευρύτερη έννοια του όρου, τότε η εβδομάδα αποκτά ακόμη περισσότερο ενδιαφέρον. Στο Παράρτημα του ΜΙΕΤ, στη Βίλα Μεχμέτ Καπαντζή, συνεχίζεται έως τις 24 Απριλίου η έκθεση «1967-1974. Κουλτούρες σε αντιπαράθεση. Ζωή – Τέχνη – Προπαγάνδα», ενώ στο Βιβλιοπωλείο του ΜΙΕΤ στην Τσιμισκή 11 μένει ανοιχτή έως τις 24 Απριλίου η φωτογραφική έκθεση του Αντώνη Πασβάντη «Έβρος: Η ζωή στις όχθες». Στο Βαφοπούλειο Πνευματικό Κέντρο, πάλι, τρέχει από 3 Απριλίου έως 8 Μαΐου η έκθεση ζωγραφικής και χαρακτικής του Ξενή Σαχίνη «ΣΥΝ-ΠΛΗΝ ΣΤΗΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ». Αυτοί οι χώροι δεν έχουν ίσως το θόρυβο των μεγάλων θεσμών, αλλά συχνά κρατούν τη σοβαρότερη σχέση με το βλέμμα του καθημερινού επισκέπτη.

Στη Δημοτική Πινακοθήκη, στο κτίριο Casa Bianca, ο Δήμος έχει παρουσιάσει την έκθεση «7+1 γυναίκες δημιουργοί και οι αφηγήσεις τους». Στους διαθέσιμους δημοτικούς συνδέσμους που εντόπισα δεν εμφανίζεται καθαρά ημερομηνία λήξης, άρα δεν θα το έδινα ως απολύτως «κλειδωμένη» πρόταση χωρίς ένα τηλέφωνο πρώτα· όμως είναι σαφές ότι ο δημοτικός αυτός χώρος παραμένει ενεργός και με σαφή εικαστικό προσανατολισμό.

Στην πιο καθαρά gallery πλευρά, οι τοπικές αναρτήσεις δείχνουν ότι η Poseidon Art Gallery προβάλλει αυτές τις μέρες την ομαδική έκθεση «Ατομικός Κήπος», με έναρξη στις 17 Απριλίου και διάρκεια έως τις 14 Ιουνίου. Το κρατώ με μια μικρή επιφύλαξη, επειδή το πιο καθαρό αποτύπωμα που βρήκα είναι από τη σελίδα της ίδιας της γκαλερί και τοπικά listings, αλλά ως σήμα της ιδιωτικής εικαστικής κίνησης της πόλης έχει αξία.

Η ανεξάρτητη live σκηνή παραμένει ζωηρή

Έξω από τους μεγάλους θεσμούς, το τέλος της εβδομάδας έχει και πιο ηλεκτρικό αποτύπωμα. Τα listings της πόλης δείχνουν για το Σάββατο 25 Απριλίου τους Maruja στο 8Ball, τους Joker/Two-Face στο WE και τον Δημήτρη Μυστακίδη στη Μικρή Σκηνή. Αυτό έχει σημασία, γιατί δείχνει ότι η πολιτιστική κίνηση της Θεσσαλονίκης δεν χωρίζεται τεχνητά σε «υψηλή» και «λαϊκή» τέχνη· μάλλον λειτουργεί σαν συνεχές, από τον Μάλερ μέχρι το jazz-punk και από τη λογοτεχνική συζήτηση μέχρι το ραπ live.

Συμπέρασμα εβδομάδας

Το συμπέρασμα είναι ότι αυτή την εβδομάδα η Θεσσαλονίκη δεν στηρίζεται σε ένα μόνο headline. Αντίθετα, δείχνει μια πόλη με πολιτιστική διασπορά: ισχυρό μουσικό θεσμό στο Μέγαρο, ανθεκτικό θεατρικό κορμό στο ΚΘΒΕ, γερό εικαστικό βάθος στο MOMus και το Τελλόγλειο, και παράλληλα μια πιο ευέλικτη, καθημερινή κίνηση σε μικρότερους χώρους, γκαλερί και live venues. Ελαφρά σχολιαστικά: δεν είναι ίσως η πιο «φανταχτερή» εβδομάδα της σεζόν, είναι όμως από τις εβδομάδες που αποδεικνύουν ότι η Θεσσαλονίκη εξακολουθεί να έχει πολιτιστικό νεύρο και, κυρίως, εύρος.

Δύσκολα για τον ΠΑΟΚ

Από
anixneuseis
-
1

Το Σαββατοκύριακο της Θεσσαλονίκης είχε δύο εντελώς διαφορετικές εικόνες: ο Άρης νίκησε τον Βόλο με 3-2 στο “Κλεάνθης Βικελίδης”, ενώ ο ΠΑΟΚ γνώρισε βαριά ήττα με 3-0 από την ΑΕΚ στην Αθήνα. Μετά από αυτά τα αποτελέσματα, ο Άρης έμεινε ζωντανός στη μάχη της 5ης θέσης στα playoffs 5-8 με 19 βαθμούς, πίσω από ΟΦΗ 20 και Λεβαδειακό 22, ενώ ο ΠΑΟΚ έμεινε 3ος στα playoffs 1-4 με 58 βαθμούς, πίσω από ΑΕΚ 66 και Ολυμπιακό 61.

Για τον ΠΑΟΚ, η ήττα δεν ήταν απλώς ένα κακό αποτέλεσμα. Ήταν σημάδι ότι η ομάδα μπήκε στο πιο κρίσιμο σημείο της σεζόν χωρίς φρεσκάδα και χωρίς ισορροπία. Ο επίσημος απολογισμός της ΠΑΕ μίλησε για ομάδα “weakened by a host of absentees”, αποδυναμωμένος από πολλές απουσίες, ενώ ο Λουτσέσκου μετά το ματς είπε ότι εδώ και δύο μήνες ο ΠΑΟΚ περνά δύσκολα, ότι δεν είχε ενέργεια και ότι οι επιλογές του ήταν σε μεγάλο βαθμό αναγκαστικές. Στο ίδιο το παιχνίδι αυτό φάνηκε ξεκάθαρα: αυτογκόλ του Κεντζιόρα στο 36’, δύο αλλαγές από την ανάπαυλα, και μετά πλήρης απώλεια ελέγχου με τα γκολ των Κοϊτά και Πινέδα στο 73’ και 80’.

Ο ΠΑΟΚ δεν έχασε μόνο από μια ανώτερη ΑΕΚ, αλλά λύγισε πνευματικά και αγωνιστικά. Όταν μια ομάδα κυνηγά τίτλο και ο προπονητής της παραδέχεται ότι δεν είχε ενέργεια ούτε ετοιμότητα, τότε το πρόβλημα δεν είναι μόνο τακτικό. Είναι και θέμα διαχείρισης ρόστερ, timing και ψυχολογικής κατάστασης. Με απλά λόγια, ο ΠΑΟΚ έφτασε στο ντέρμπι βαρύς, και στα ντέρμπι τίτλου αυτό πληρώνεται ακριβά.

Στο πρωτάθλημα, οι προοπτικές του ΠΑΟΚ έχουν στενέψει πολύ. Με τέσσερις αγωνιστικές να απομένουν, είναι στο -8 από την ΑΕΚ και ακολουθεί πρόγραμμα-φωτιά: ΠΑΟΚ–Ολυμπιακός στις 3 Μαΐου, Ολυμπιακός–ΠΑΟΚ στις 10 Μαΐου, ΠΑΟΚ–ΑΕΚ στις 13 Μαΐου και Παναθηναϊκός–ΠΑΟΚ στις 17 Μαΐου. Άρα, μαθηματικά ο τίτλος δεν έχει χαθεί, αλλά ρεαλιστικά ο ΠΑΟΚ πια δεν κρατάει την τύχη του στα χέρια του. Πιο ρεαλιστικός στόχος μοιάζει η μάχη για τη 2η θέση, επειδή είναι μόνο στο -3 από τον Ολυμπιακό και έχει δύο απευθείας παιχνίδια μαζί του.

Στο Κύπελλο Ελλάδας, όμως, η εικόνα αλλάζει. Ο τελικός με τον ΟΦΗ είναι το Σάββατο 25 Απριλίου 2026, στις 20:30, στο Πανθεσσαλικό, και εκεί ο ΠΑΟΚ έχει μπροστά του τον πιο απτό στόχο της χρονιάς. Αγωνιστικά μπαίνει ως φαβορί, γιατί έχει κερδίσει φέτος τον ΟΦΗ και στα δύο ματς πρωταθλήματος, 2-1 εκτός και 3-0 εντός. Από την άλλη, ο ΟΦΗ έρχεται από νίκη 2-0 επί του Λεβαδειακού, προετοιμάζεται ήδη για τον τελικό και θα έχει ισχυρή ώθηση από τον κόσμο του, αφού εξάντλησε τα εισιτήριά του. Επιπλέον, στον ΠΑΟΚ υπάρχει ανησυχία για τον Γιακουμάκη ενόψει τελικού.

Άρα η συνολική εκτίμηση είναι αυτή: στο πρωτάθλημα ο ΠΑΟΚ έχει πια μικρό περιθώριο για θαύμα, αλλά στο Κύπελλο παραμένει το φαβορί. Όχι ακλόνητο φαβορί· φαβορί υπό προϋποθέσεις. Αν εμφανιστεί με την ένταση, τη σοβαρότητα και τη συγκέντρωση που είχε στα φετινά ματς με τον ΟΦΗ, μπορεί να πάρει το τρόπαιο. Αν όμως πάει στον Βόλο με την άδεια εικόνα της Νέας Φιλαδέλφειας, τότε ο τελικός μόνο εύκολος δεν θα είναι.

Ελλάδα: η εικόνα της ημέρας  

Από
anixneuseis
-
0

Η σημερινή ειδησεογραφική εικόνα στην Ελλάδα διαμορφώνεται από μια σειρά παράλληλων εξελίξεων που δείχνουν πού βρίσκεται αυτή τη στιγμή η χώρα: σε αυξημένη γεωπολιτική επιφυλακή, με ανοιχτές πολιτικές πληγές στο εσωτερικό και με την οικονομία να παρακολουθεί στενά τις ενεργειακές αναταράξεις της ευρύτερης περιοχής.

Άμυνα και εξωτερική πολιτική: Αθήνα και Παρίσι σφίγγουν ξανά τη στρατηγική τους σχέση

Το πιο βαρύ διεθνώς μήνυμα για την Ελλάδα σήμερα είναι η επικείμενη ανανέωση της ελληνογαλλικής αμυντικής συμφωνίας για ακόμη πέντε χρόνια, κατά την επίσκεψη του Εμανουέλ Μακρόν στην Αθήνα στις 24-25 Απριλίου. Η συμφωνία, που είχε υπογραφεί το 2021, προβλέπει ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής και συνδέεται με μια ευρύτερη στρατηγική σύμπλευση σε εξοπλισμούς και ασφάλεια. Το γεγονός ότι η ανανέωση έρχεται εν μέσω έντασης στον Περσικό και αβεβαιότητας γύρω από το Στενό του Ορμούζ δείχνει ότι η Αθήνα επιχειρεί να θωρακίσει τον γεωπολιτικό της ρόλο χωρίς να εμπλακεί άμεσα σε πιο ριψοκίνδυνες στρατιωτικές ζώνες. Δεν είναι απλώς μια τυπική ανανέωση· είναι σήμα ότι η Ελλάδα επενδύει στη στρατηγική της αξία μέσα σε ένα ταραγμένο περιφερειακό περιβάλλον.

Γαλλία και Ελλάδα ανανεώνουν την αμυντική τους συμφωνία για ακόμη πέντε χρόνια
By Reuters
19 Απριλίου 2026, 1:50 μ.μ. GMT+3  

ΑΘΗΝΑ, 19 Απριλίου – Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν θα ταξιδέψει στην Ελλάδα την επόμενη εβδομάδα, προκειμένου να ανανεωθεί η συμφωνία ασφάλειας μεταξύ των δύο χωρών, στον απόηχο του πολέμου στο Ιράν, όπως δήλωσε την Κυριακή Έλληνας κυβερνητικός αξιωματούχος.

Η Γαλλία και η Ελλάδα, μακροχρόνιοι σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ, υπέγραψαν το 2021 συμφωνία ασφάλειας και άμυνας, η οποία προβλέπει ότι οι δύο χώρες θα συνδράμουν η μία την άλλη σε περίπτωση επίθεσης. Η συμφωνία περιλάμβανε επίσης την αγορά από την Αθήνα τριών γαλλικών φρεγατών και περίπου 24 μαχητικών αεροσκαφών Rafale της Dassault.

Η επίσκεψη του Μακρόν στην Ελλάδα, στις 24-25 Απριλίου, θα οδηγήσει στην ανανέωση της συμφωνίας για ακόμη πέντε χρόνια, με αυτόματη ανανέωση στη συνέχεια, ανέφερε ο αξιωματούχος, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας.

Ο Μακρόν και η ελληνική κυβέρνηση θα συζητήσουν επίσης ζητήματα θαλάσσιας ασφάλειας και το Στενό του Ορμούζ, πρόσθεσε ο ίδιος αξιωματούχος.

Η ναυσιπλοΐα μέσω του Στενού του Ορμούζ είχε ουσιαστικά ακινητοποιηθεί την Κυριακή, αφού το Ιράν επανέφερε τον έλεγχό του πάνω στη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό, λίγες ημέρες πριν από τη λήξη της εύθραυστης εκεχειρίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η Ελλάδα ηγείται της ναυτικής αποστολής της Ευρωπαϊκής Ένωσης που έχει αναλάβει την προστασία πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα, αλλά έχει αντιταχθεί σε οποιαδήποτε εμπλοκή σε στρατιωτικές επιχειρήσεις στο Στενό του Ορμούζ.

Ρεπορτάζ: Angeliki Koutantou
Επιμέλεια: Christina Fincher

Πολιτικό μέτωπο: το σκάνδαλο των αγροτικών επιδοτήσεων παραμένει ανοιχτή πληγή

Στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό, το θέμα που εξακολουθεί να βαραίνει περισσότερο είναι η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ και των

παράνομων ευρωπαϊκών αγροτικών ενισχύσεων. Σήμερα βρίσκεται στην ατζέντα η συζήτηση στην Επιτροπή Δεοντολογίας της Βουλής για την άρση ασυλίας δύο ακόμη βουλευτών της Νέας Δημοκρατίας, έπειτα από αίτημα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Η υπόθεση δεν είναι πια μια απλή διοικητική εκκρεμότητα: έχει ήδη προκαλέσει πολιτικές αναταράξεις, παραιτήσεις και κυβερνητικό ανασχηματισμό, ενώ διατηρεί ανοικτό το ερώτημα αν η κυβέρνηση μπορεί να ανακτήσει τον έλεγχο της πολιτικής πρωτοβουλίας. Το βάρος του σκανδάλου δεν βρίσκεται μόνο στις ποινικές ή κοινοβουλευτικές προεκτάσεις του, αλλά στο ότι τροφοδοτεί ξανά την αίσθηση πως το κράτος παραμένει ευάλωτο σε πελατειακές πρακτικές.

Ενέργεια και καθημερινότητα: επάρκεια υπάρχει, αλλά η ανησυχία μεγαλώνει

Στο πεδίο της ενέργειας, η σημερινή συζήτηση περιστρέφεται γύρω από το ερώτημα αν η Ελλάδα μπορεί να αντέξει παρατεταμένη ένταση στον Κόλπο. Οι εκτιμήσεις που δημοσιεύονται σήμερα κάνουν λόγο για επάρκεια καυσίμων περίπου δύο μηνών, χάρη στα εγχώρια διυλιστήρια και στα διαθέσιμα αποθέματα. Όμως η ουσία βρίσκεται αλλού: όχι τόσο στον άμεσο κίνδυνο ελλείψεων, όσο στο ενδεχόμενο παρατεταμένης ακρίβειας και πίεσης στην εφοδιαστική αλυσίδα. Η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει ήδη ακόμη και αποδέσμευση αποθεμάτων αεροπορικού καυσίμου αν οι αναταράξεις στο Ορμούζ συνεχιστούν. Άρα, η ελληνική αγορά σήμερα δεν εκπέμπει συναγερμό επάρκειας, αλλά σαφές σήμα κόστους και αβεβαιότητας. Και αυτό είναι αρκετό για να επηρεάσει πληθωρισμό, μεταφορές και τελικά το οικογενειακό εισόδημα.

Ψηφιακή πολιτική και ανήλικοι: η κυβέρνηση επιμένει στη γραμμή των περιορισμών

Ένα δεύτερο, πιο κοινωνικό αλλά εξίσου φορτισμένο μέτωπο, είναι η κυβερνητική προσπάθεια να περιοριστεί η πρόσβαση των κάτω των 15 ετών στα social media. Το θέμα επανέρχεται σήμερα έντονα στην επικαιρότητα, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να υπερασπίζεται δημόσια την απόφαση και να επαναλαμβάνει ότι η ρύθμιση θα θεσπιστεί μέσα στο καλοκαίρι και θα τεθεί σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2027. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται άμεσα με την ευρωπαϊκή εφαρμογή επαλήθευσης ηλικίας που ετοιμάζει η Κομισιόν. Πολιτικά, η κυβέρνηση επιχειρεί να εμφανιστεί ως δύναμη «προστασίας» των ανηλίκων απέναντι στην ψηφιακή εξάρτηση και την τοξικότητα των πλατφορμών. Το αν αυτή η πολιτική θα αποδειχθεί αποτελεσματική ή υπερβολικά παρεμβατική παραμένει ανοιχτό· πάντως, είναι σαφές ότι η Αθήνα θέλει να βρεθεί στην πρώτη γραμμή αυτής της ευρωπαϊκής συζήτησης.

Θεσμική και οικονομική συνέχεια: το μήνυμα της παραμονής Στουρνάρα

Στη σημερινή μεγάλη εικόνα της οικονομίας εντάσσεται και η κυβερνητική απόφαση να προτείνει την ανανέωση της θητείας του Γιάννη Στουρνάρα στην Τράπεζα της Ελλάδος για τρίτη συνεχόμενη εξαετία. Η εξέλιξη είχε ανακοινωθεί πριν από λίγες ημέρες, αλλά παραμένει κομβική, γιατί εκπέμπει μήνυμα συνέχειας σε μια περίοδο που η Ελλάδα χρειάζεται θεσμική σταθερότητα, ιδίως υπό την πίεση των ενεργειακών κινδύνων και της ευρωπαϊκής αβεβαιότητας. Σε μια συγκυρία όπου η αγορά παρακολουθεί ταυτόχρονα γεωπολιτική ένταση, δημοσιονομικά περιθώρια και κόστος ζωής, η επιλογή Στουρνάρα λειτουργεί ως σήμα προβλεψιμότητας προς τις αγορές και τους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Δεν λύνει τα προβλήματα της οικονομίας, αλλά δείχνει ότι η κυβέρνηση δεν θέλει να ανοίξει και θεσμικό μέτωπο στο πεδίο της νομισματικής αξιοπιστίας.

Η συνολική εικόνα της ημέρας

Αν έπρεπε να συμπυκνωθεί η σημερινή εικόνα της Ελλάδας σε μία φράση, θα ήταν η εξής: η χώρα προσπαθεί να κρατήσει ταυτόχρονα τρία μέτωπα υπό έλεγχο — τη γεωπολιτική πίεση, την εσωτερική πολιτική φθορά και την οικονομική ανασφάλεια της καθημερινότητας. Η άμυνα και η εξωτερική πολιτική δείχνουν προσπάθεια ενίσχυσης του διεθνούς αποτυπώματος, το σκάνδαλο των επιδοτήσεων κρατά ανοιχτή την κρίση αξιοπιστίας στο εσωτερικό, ενώ η ενέργεια και η ψηφιακή πολιτική αποκαλύπτουν μια κυβέρνηση που θέλει να απαντήσει σε φόβους της κοινωνίας πριν αυτοί γίνουν ανεξέλεγκτοι. Με αυτή την έννοια, η 20ή Απριλίου 2026 δεν είναι μια ημέρα θεαματικών ανατροπών, αλλά μια ημέρα που αποτυπώνει καθαρά τις βασικές πιέσεις της χώρας.

Παραδοχή πρώην Αμερικανού πρέσβη: «Λυπάμαι, το Ιράν ξέρει καλύτερα τη διπλωματία από τη χώρα μου» – Η τακτική «Μοχάμεντ Άλι»

Από
anixneuseis
-
0

in.gr

Η Τεχεράνη εφαρμόζει με επιδεξιότητα μια διπλωματία αξιόπιστη υιοθετώντας την τακτική του Μοχάμεντ Άλι.

Βαγγέλης Γεωργίου

Τη δεκαετία του 1970 ο Ρίτσαρντ Νίξον τον είχε δίπλα του όταν θα πραγματοποιούσε την ιστορική επίσκεψη στη Κίνα. Τη δεκαετία του 1990 θα αναλάμβανε την αμερικανική πρεσβεία στη Σαουδική Αραβία και αργότερα αν. υπουργός στο υπουργείο Αμύνης. Σήμερα, ο 83χρονος Τσας Φρίμαν βλέπει με λύπη τη χώρα του να παίρνει διδάγματα στη διπλωματία από το Ιράν.

Υπενθυμίζεται ότι λίγο πριν λήξει η εκεχειρία δύο εβδομάδων μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν στις 21 Απριλίου, με σκοπό τη διεξαγωγή περαιτέρω συνομιλιών, υπήρξαν εξαιρετικά αρνητικές εξελίξεις.

Ενώ η Τεχεράνη άνοιξε τα Στενά του Ορμούζ στις 17 Απριλίου, ώστε να διέρχονται τα πλοία μετά από συντονισμό με τις ιρανικές αρχές, στη συνέχεια ανακάλεσε, καθώς οι Αμερικανοί δήλωσαν ότι  αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών θα συνεχιστεί.
«Παρατηρώ ότι υπάρχει τώρα μεγάλη σύγχυση σχετικά με την παρούσα κατάσταση» αναφέρει ο Φρίντμαν μιλώντας στην εκπομπή του καθηγητή Γκλεν Ντίσεν. «Ουσιαστικά, ίσως οι ΗΠΑ να μην κατανοούν πλέον τη διπλωματία».

Αντίθετα, υποστηρίζει, οι Ιρανοί «κατανοούν ξεκάθαρα τη διπλωματία» καθώς, όπως εξηγεί, έδωσαν στον Αμερικανό πρόεδρο «μια ευκαιρία να κηρύξει νίκη και να αποχωρήσει ανοίγοντας τα Στενά του Ορμούζ, φυσικά υπό τον δικό τους έλεγχο».

Έτσι με το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ θα δημιουργούνταν οι προϋποθέσεις για μια συνάντηση, ίσως μια διάσκεψη, ώστε να συζητηθεί το μακροπρόθεσμο σύστημα διαχείρισης των Στενών του Ορμούζ. Όλα αυτά οι ΗΠΑ τα τίναξαν στον αέρα όμως.

Διπλωματία: «Κοιτάξτε τι στείλαμε για διαπραγμάτευση»
Τα πράγματα πήγαιναν άσχημα για τους Αμερικανούς ήδη από τις διαπραγματεύσεις στο Ισλαμαμπάντ όταν ανώτατοι αξιωματούχοι των ΗΠΑ και του Ιράν -μεταξύ των οποίων ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς και ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί- επιδόθηκαν σε διαπραγματεύσεις 21 ωρών.

«Αυτό που είδαμε στο Ισλαμαμπάντ, […], δεν ήταν διαπραγμάτευση» σημειώνει ο Αμερικανός διπλωμάτης, αλλά «μια αμερικανική επιτελεστική πράξη που αποσκοπούσε στο να υποδηλώσει ότι υπήρχε διαπραγμάτευση, ενώ δεν υπήρχε».

Ο Φρίμαν συγκρίνει τις δύο αποστολές για να καταλήξει ότι οι Ιρανοί ήταν στην πραγματικότητα πιο σοβαροί στην προσέγγιση της όλης διαδικασίας που απαιτούσε διάθεση για διπλωματία.

Ο Τσας Φρίμαν πίσω όρθιος, μεταφραστής του Νίξον κατά την ιστορική επίσκεψή του στην Κίνα το 1972 (www.jesus.cam.ac.uk)

«Η ιρανική πλευρά έφτασε με περίπου 70 άτομα στην αντιπροσωπεία της, με την πλήρη εξουσιοδότηση, απ’ ό,τι φαίνεται, των αρχών στην Τεχεράνη, περιλαμβανομένων των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, για να διεξαγάγει σοβαρή διαπραγμάτευση και να καταλήξει σε συμφωνία. Είχαν μαζί τους τεχνικό προσωπικό, έτοιμο να συζητήσει ζητήματα σε βάθος» λέει.

Αντίθετα, όμως, συνεχίζει ο Φρίμαν «η αμερικανική πλευρά είχε πολλούς πολιτικά συνδεδεμένους ανθρώπους και ελάχιστους ειδικούς. Και ουσιαστικά βρισκόταν εκεί για να παρουσιάσει ένα τελεσίγραφο, αλλά ήταν ένα τελεσίγραφο χωρίς πραγματικά αποτελεσματική πίεση πίσω του. Η αμερικανική αντιπροσωπεία έπρεπε να υποταχθεί στους παράλογους ισχυρισμούς του Ντόναλντ Τραμπ, της μοναδικής πλέον λειτουργικής αρχής στις ΗΠΑ σε αυτά τα ζητήματα, ότι κατά κάποιον τρόπο οι ΗΠΑ είχαν κερδίσει τον πόλεμο» λέει.

Ο Αμερικανός πρέσβης εντοπίζει εδώ και το τραγικό λάθος των Αμερικανών να συγχέουν τον θάνατο με την νίκη όπως την εννοούσε ο Κλαούζεβιτς ή ο Σουν Τζου, δηλαδή ότι ο σκοπός του πολέμου είναι να επιφέρει προσαρμογές στις σχέσεις και στις πολιτικές.

«Αυτό είναι ένα πολιτικό αποτέλεσμα, όχι απλώς να κατακόψεις τον εχθρό και να του επιβάλεις οδύνη» όπως θέλει σήμερα η Ουάσιγκτον, υπονοεί ο Φρίμαν.

Η τακτική του Μοχάμεντ Άλι
Όσον αφορά τη διπλωματική δεινότητα των Ιρανών και την τεράστια στρατιωτική αντοχή τους να αντέχουν πλήγματα, και να συνεχίζουν να μάχονται, ο Φρίμαν τους παραλληλίζει με τον θρυλικό πυγμάχο Μοχάμεντ Άλι.

«Η συνολική στρατηγική του Ιράν ήταν η ίδια με τη στρατηγική rope-a-dope του Μοχάμεντ Άλι, δηλαδή να αφήσει τον εχθρό να σε χτυπά όσο πιο δυνατά μπορεί, στην προσπάθειά του να εξαντληθεί, να αποδυναμωθεί, και να περιμένεις τη στιγμή για να δώσεις τα δικά σου αντίμετρα και το δικό σου αντεπιθετικό χτύπημα». Προφανώς, προσθέτει, ότι το Ιράν δεν θέλει περισσότερη τιμωρία, «αλλά εξακολουθεί να μπορεί να την αντέξει».

Την ίδια στιγμή όμως ο Αμερικανός πρέσβης παρατηρεί ότι ΗΠΑ και Ισραήλ δεν έχουν ανάλογες ικανότητες.

«Η δυνατότητα αμφοτέρων να αναχαιτίζουν πυραύλους έχει μειωθεί σημαντικά. Το Ιράν έχει ουσιαστικά καθηλώσει μεγάλα αμερικανικά πολεμικά πλοία, αεροπλανοφόρα, σε απόσταση πεντακοσίων ή εξακοσίων μιλίων, περίπου χιλίων χιλιομέτρων, επειδή αν πλησιάσουν περισσότερο στο Ιράν, γίνονται στόχος επίθεσης, και το αποφεύγουν. Η κατάσταση πάνω στα πλοία που διεξάγουν τον αποκλεισμό φαίνεται να επιδεινώνεται αρκετά γρήγορα. Το Ιράν, από την άλλη πλευρά, τώρα ανασύρει τα αποθέματα πυραύλων του που ήταν αποθηκευμένα εκεί όπου οι σήραγγες είχαν φραχθεί από Αμερικανικούς και ισραηλινούς βομβαρδισμούς. Προετοιμάζεται να καταστήσει δυνατή την εκτόξευσή τους».

Έτσι, καταλήγει ότι οι ΗΠΑ δεν είναι προετοιμασμένες για αυτόν τον πόλεμο φθοράς. «Δεν έχουμε τη βιομηχανική βάση για να αναπληρώσουμε αμέσως όσα έχουμε δαπανήσει. Το Ιράν μπορεί να έχει μια τέτοια βιομηχανική βάση υπόγεια. Όλα δείχνουν ότι έχει. Έτσι έχουμε μια παράξενη κατάσταση, στην οποία ο ισχυρότερος στρατός στον κόσμο και ο μικρότερος εταίρος του στο Ισραήλ αδυνατούν να υπερνικήσουν αυτό που στην ουσία είναι ένας απομονωμένος και όχι ιδιαίτερα ισχυρός ιρανικός στρατός».

Κίνα: Αναλύσεις της πολυθρόνας
Ο έμπειρος διπλωμάτης δεν παρέλειψε να αξιολογήσει πολύ αρνητικά την πολιτική της χώρας του έναντι της Κίνας, όσον αφορά τον πόλεμο στο Ιράν.

«Στις ΗΠΑ γίνεται πολλή ανόητη στρατηγική ανάλυση της πολυθρόνας, ότι δήθεν διακυβεύεται η ύπαρξη της Κίνας ή ότι αυτό που κάνουμε στη Μέση Ανατολή αποτελεί θανάσιμο πλήγμα για την Κίνα ή στρατηγική οπισθοχώρηση» υπογραμμίζει.

Εξηγεί πως αυτό δεν είναι αλήθεια πρώτον, διότι «οι Κινέζοι στην πραγματικότητα βρίσκονται σε καλή θέση λόγω της πρωτοπορίας τους στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και των αποθεμάτων άνθρακα, καθώς και των πολύ, πολύ μεγάλων στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου, ώστε να αντέξουν αρκετά καλά οποιαδήποτε κρίση. Αυτό κοστίζει στην Κίνα ορισμένες σχέσεις στην περιοχή, επειδή ο κόσμος, και ειδικά η Ανατολική και Νοτιοανατολική Ασία, έχει καταστεί εξαρτημένος από τις κινεζικές εξαγωγές ντίζελ και καυσίμων αεροσκαφών, και αυτές τώρα έχουν ανασταλεί, με τη λογική ότι η φιλανθρωπία αρχίζει από το σπίτι, υποθέτω. Άρα η Κίνα βέβαια θα πληγεί, αλλά μπορεί να διαχειριστεί το επίπεδο του πόνου που θα υποστεί».

Ο δεύτερος λόγος είναι ότι ο πόλεμος έφερε πιο κοντά Κίνα και Ρωσία, με τον περίφημο αγωγός φυσικού αερίου Power of Siberia, που συζητιόταν επί πολλά χρόνια χωρίς να προχωρά, τώρα να προωθείται.

«Λυπάμαι πολύ»
Έτσι, ο Φρίμαν βλέπει παράλογη εν τέλει την πρόσφατη αντίδραση του Τραμπ που αντί να υιοθετήσει μια στρατηγική εξόδου μετά το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ από τους Ιρανούς, εκείνο κλιμάκωσε με αποκλεισμό αναγκάζοντας φυσικά τους Ιρανούς να αποσύρουν την προσφορά του και τώρα επιστρέψαμε ουσιαστικά στο κλείσιμο και να απομακρυνθούμε ακόμα περισσότερο από τη διπλωματία.

«Η απάντηση του Ντόναλντ Τραμπ σε αυτό ήταν ουσιαστικά εντελώς παράλογη. Ήταν να κλείσει την πόρτα και να της βάλει λουκέτο, να τη σφραγίσει. Αυτό μεγιστοποιεί την πίεση σε κάθε οικονομία του κόσμου. Βασικά θα ρίξει την παγκόσμια οικονομία σε ύφεση. Εξασφαλίζει υψηλότερες τιμές βενζίνης για τους Αμερικανούς καταναλωτές, που είναι η βασική ανησυχία του προέδρου καθώς αντιμετωπίζει τις ενδιάμεσες εκλογές. Και χαρακτηριστικά έχει χειριστεί όλο αυτό το ζήτημα με δημόσιες μεγαλοστομίες και δηλώσεις που φαίνονται εντελώς αποκομμένες από την πραγματικότητα. Για παράδειγμα, τώρα ισχυρίζεται ότι το Ιράν συμφώνησε σε όλα. Αν το Ιράν συμφώνησε σε κάτι, τότε γιατί κάνουμε αυτό που κάνουμε; Γιατί δεν συνομιλούμε; Το Ιράν λέει ότι δεν έχει συμφωνήσει σε τίποτα. Άρα η αξιοπιστία του Ιράν σε αυτό το θέμα είναι, λυπάμαι που το λέω ως Αμερικανός, πολύ μεγαλύτερη από εκείνη των ΗΠΑ» σημειώνει με απογοήτευση.

in.gr

Η Βουλγαρία ψήφισε λιγότερο υπέρ του Ράντεφ και περισσότερο κατά του παλιού της εαυτού

Από
anixneuseis
-
0

Οι βουλγαρικές εκλογές της 19ης Απριλίου 2026 δεν είναι απλώς μια μεγάλη νίκη του Ρούμεν Ράντεφ. Είναι μια ετυμηγορία κατά ενός πολιτικού συστήματος που έμαθε να επιβιώνει χωρίς να κυβερνά. Μετά από οκτώ εκλογικές αναμετρήσεις μέσα σε πέντε χρόνια, η «Προοδευτική Βουλγαρία» του Ράντεφ κατέγραψε σαρωτικό προβάδισμα, περίπου 44%-45% στα μερικά αποτελέσματα και στις παράλληλες καταμετρήσεις, αφήνοντας πολύ πίσω τόσο το PP-DB όσο και το GERB. Αυτό από μόνο του δείχνει ότι η κοινωνία δεν ζήτησε απλώς αλλαγή προσώπων· ζήτησε τέλος στην παράλυση.

Όποιος διαβάσει όμως το αποτέλεσμα μόνο μέσα από το πρίσμα του «φιλορωσικού θριάμβου» θα χάσει τη μισή αλήθεια. Ο Ράντεφ κέρδισε επειδή κατάφερε να εκφράσει μια μαζική κόπωση: από τη διαφθορά, από τους εύθραυστους συνασπισμούς, από την αίσθηση ότι οι ίδιες πολιτικές δυνάμεις ανακυκλώνονται χωρίς να λύνουν τα προβλήματα της χώρας. Λίγες ημέρες πριν από την κάλπη, το Reuters κατέγραφε ότι οι φόβοι για εκλογική νοθεία, πελατειακά δίκτυα και τοπικούς μηχανισμούς επιρροής παρέμεναν έντονοι. Γι’ αυτό η ψήφος αυτή είναι πρώτα αντισυστημική και μετά γεωπολιτική.

Οι διεθνείς ανησυχίες, βέβαια, δεν είναι αβάσιμες. Ο Ράντεφ έχει ταχθεί κατά της στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία, έχει μιλήσει για αποκατάσταση δεσμών με τη Μόσχα και έχει επικρίνει τόσο την ενεργειακή πολιτική της ΕΕ όσο και την ένταξη της Βουλγαρίας στο ευρώ. Όμως η εικόνα δεν είναι τόσο απλή ώστε να μιλά κανείς για «στροφή εκτός Δύσης». Η Βουλγαρία παραμένει κράτος-μέλος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, μπήκε στην ευρωζώνη την 1η Ιανουαρίου 2026, και ο ίδιος ο Ράντεφ δήλωσε μετά την κάλπη ότι η χώρα πρέπει να συνεχίσει «την ευρωπαϊκή της πορεία» και άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο συνεργασίας σε θεσμικές μεταρρυθμίσεις.

Η πραγματική σημασία αυτών των εκλογών, λοιπόν, είναι άλλη: η Βουλγαρία δεν ψήφισε υπέρ μιας εξόδου από την Ευρώπη, αλλά υπέρ μιας πιο σκληρής διαπραγμάτευσης με το παλιό της πολιτικό κατεστημένο και, πιθανώς, με τις Βρυξέλλες. Η νέα εξουσία θα κριθεί όχι από το πόσο εύκολα θα σηκώνει σημαίες «κυριαρχίας», αλλά από το αν μπορεί να διαμορφώσει κράτος, θεσμούς και σταθερή διακυβέρνηση. Γιατί αν ο Ράντεφ μετατρέψει την οργή σε μεταρρύθμιση, θα έχει κλείσει έναν ιστορικό κύκλο αστάθειας. Αν την μετατρέψει μόνο σε πολιτικό θόρυβο και γεωπολιτικό τακτικισμό, η σημερινή νίκη θα είναι απλώς η πιο εντυπωσιακή πράξη του ίδιου βαλκανικού αδιεξόδου. Το ίδιο το Reuters σημειώνει ότι τα μεγάλα ανοιχτά μέτωπα παραμένουν η ακρίβεια, η οικονομική πίεση και η δημογραφική κρίση, ενώ ακόμη και στο ζήτημα του ευρώ η κοινωνική στήριξη φαίνεται να έχει ενισχυθεί αντί να καταρρεύσει. Με άλλα λόγια, το εκλογικό σοκ είναι αληθινό, αλλά η ιστορική του αξία θα κριθεί από το τι θα ακολουθήσει.

1...278279280...3,032Σελίδα 279 από 3,032