Ο Αμερικανός Πρόεδρος ανακοίνωσε ακόμη μια Πύρρειο Νίκη
του Δημήτρη Τσαϊλά, Υποναυάρχου ε.α.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν τη στρατιωτική ικανότητα να καταγάγουν τακτική επιτυχία απέναντι σε περιφερειακούς αντιπάλους όπως το Ιράν. Πλήγματα ακριβείας, ναυτική υπεροχή και κυριαρχία στον αέρα θα μπορούσαν να αποφέρουν γρήγορα και αποφασιστικά αποτελέσματα στο πεδίο της μάχης. Ωστόσο, η τακτική επιτυχία δεν ταυτίζεται με τη στρατηγική σοφία. Η ιστορία προσφέρει μια αυστηρή προειδοποίηση. Η νίκες που εξαντλούν την εθνική ισχύ μπορεί τελικά να υπονομεύσουν τα ίδια τα συμφέροντα που υποτίθεται ότι εξυπηρετούν.
Ο αρχαίος Έλληνας βασιλιάς της Ηπείρου, Πύρρος, έμαθε αυτό το μάθημα με τον δύσκολο τρόπο. Δοξασμένος για τη στρατιωτική του ιδιοφυΐα, ο Πύρρος νίκησε επανειλημμένα τις ρωμαϊκές λεγεώνες, μόνο και μόνο για να διαπιστώσει ότι οι δικές του δυνάμεις είχαν αποδυναμωθεί ανεπανόρθωτα. Μετά την αιματηρή μάχη του Άσκλο το 279 π.Χ., φέρεται να δήλωσε ότι άλλη μία τέτοια νίκη θα τον κατέστρεφε. Το όνομά του δεν έμεινε στην ιστορία ως σύμβολο θριάμβου, αλλά ως προειδοποίηση, δίνοντάς μας τον όρο «πύρρειος νίκη».
Αιώνες αργότερα, ο Πρώσος θεωρητικός του πολέμου Κλαούζεβιτς διατύπωσε την αρχή που ο Πύρρος δεν κατανόησε. Ο πόλεμος πρέπει να υπηρετεί πολιτικούς στόχους και οι πόροι πρέπει να συγκεντρώνονται εκεί όπου έχουν τη μεγαλύτερη σημασία. Ο Κλαούζεβιτς προειδοποίησε τους ηγέτες να μην διασκορπίζουν την ισχύ τους σε δευτερεύουσες προσπάθειες που θέτουν σε κίνδυνο τους πρωτεύοντες στόχους. Η στρατηγική πειθαρχία, και όχι μόνο η τόλμη στο πεδίο της μάχης, καθορίζει τη μακροπρόθεσμη επιτυχία.
Το μάθημα αυτό είναι ιδιαίτερα επίκαιρο για τις Ηνωμένες Πολιτείες σήμερα. Η αμερικανική στρατηγική, όπως αποτυπώνεται σε επίσημα αμυντικά έγγραφα, δίνει προτεραιότητα στον Ινδο-Ειρηνικό και την Ευρώπη έναντι της Μέσης Ανατολής. Ωστόσο, οι τρέχουσες στρατιωτικές δεσμεύσεις και η κατανάλωση πυρομαχικών υποδηλώνουν απόκλιση από αυτές τις προτεραιότητες. Συστήματα υψηλής τεχνολογίας χρησιμοποιούνται με ρυθμό που ενδέχεται να υπερβαίνει την παραγωγική ικανότητα, δημιουργώντας ανησυχίες για την ετοιμότητα απέναντι σε πιο κρίσιμα ενδεχόμενα, ιδίως στον Δυτικό Ειρηνικό.
Ο κίνδυνος δεν είναι ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα χάσουν μια σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι ότι μπορεί να τη «κερδίσουν», με υπερβολικά υψηλό κόστος. Μια αποφασιστική εκστρατεία κατά του Ιράν που θα εξαντλήσει κρίσιμα αποθέματα, θα επιβαρύνει την ετοιμότητα των δυνάμεων ή θα αποσπάσει την προσοχή από τον ανταγωνισμό μεγάλων δυνάμεων, θα μπορούσε να αφήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες στρατηγικά εκτεθειμένες αλλού. Σε ένα τέτοιο σενάριο, η νίκη σε ένα θέατρο επιχειρήσεων θα μπορούσε να οδηγήσει σε ήττα σε ένα άλλο.
Ο Πόλεμος της Κορέας προσφέρει ένα ιστορικό αντιπαράδειγμα. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι σύμμαχοί τους απέφυγαν την υπερεπέκταση, επιλέγοντας περιορισμένους στόχους που διατήρησαν πόρους για τον ευρύτερο Ψυχρό Πόλεμο στην Ευρώπη. Ήταν μια άσκηση αυτοσυγκράτησης όσο και αποφασιστικότητας, μια αναγνώριση ότι δεν αξίζει κάθε πεδίο μάχης τη μέγιστη δυνατή προσπάθεια.
Η στρατηγική ηγεσία απαιτεί αυτού του είδους την ιεράρχηση. Απαιτεί την αντίσταση στον πειρασμό της κλιμάκωσης απλώς και μόνο επειδή η νίκη φαίνεται εφικτή. Προϋποθέτει νηφάλια αξιολόγηση του κόστους ευκαιρίας, δηλαδή τι θυσιάζεται όταν δεσμεύονται πόροι εδώ αντί αλλού; Και επιβάλλει την ευθυγράμμιση της στρατιωτικής δράσης με μακροπρόθεσμους πολιτικούς στόχους, αντί για βραχυπρόθεσμα κέρδη.
Ο πειρασμός να «διπλασιάζει» κανείς το στοίχημα είναι βαθιά ανθρώπινος, ιδίως σε ζητήματα πολέμου και εθνικής υπερηφάνειας. Όμως, όπως υπενθυμίζουν τόσο ο Πύρρος όσο και ο Κλαούζεβιτς, η ανεξέλεγκτη φιλοδοξία μπορεί να οδηγήσει σε στρατηγική καταστροφή. Για τις Ηνωμένες Πολιτείες, το δίδαγμα είναι σαφές. Και αυτό είναι, να κερδίζουν τους πολέμους που έχουν τη μεγαλύτερη σημασία και να αποφεύγουν νίκες που κοστίζουν περισσότερο απ’ όσο αξίζουν.
Σε μια εποχή πεπερασμένων πόρων και παγκόσμιων δεσμεύσεων, η σύνεση δεν είναι αδυναμία, είναι η ουσία της ισχύος.
Ο Δημήτριος Τσαϊλάς είναι απόστρατος Αξιωματικός του ΠΝ, δίδαξε επί σειρά ετών στις έδρες Επιχειρησιακής Σχεδιάσεως καθώς και της Στρατηγικής και Ασφάλειας, σε ανώτερους Αξιωματικούς στην Ανώτατη Διακλαδική Σχολή Πολέμου. Σήμερα είναι συνεργάτης και ερευνητής του Institute for National and International Security(INIS), του Strategy International (SI) και του Research Institute for European and American Studies (RIEAS).
Σκέπτομαι -τελευταία συχνά- μήπως όσοι Έλληνες και ξένοι -που φυσικά δεν μισούν τη Δύση- ”τα βάζουν’ με τον κ. Τραμπ κάνουν μεγάλο λάθος αμφισβητώντας την στρατηγική και την τακτική των ΗΠΑ , όπως την εκφράζει ο όντως διαφορετικός από όλους τους πρόσφατους προκατόχους του Πρόεδρος κ. Τραμπ;;;.
Πάντως δεν είναι ο μόνος στην Παγκόσμια Ιστορία , που ήταν η απαρχή αλλαγών σε πολλούς τομείς .
Δύσκολα η Ιστορία θα του δώσει τον τίτλο του Μεγάλου ,αλλά τον τίτλο του ρηξικέλευθου ηγέτη τον δικαιούται.
”Δεν τάραξαν τα στάσιμα νερά” του κόσμου οι γνωστοί μας ο Τζων Κένεντυυ, ο Ντεγκ Σιάο Πιν , ο Ρήγκαν ,η Θάτσερ , ο Γκορμπατσώφ και οι Ανδρέας και Τσίπρας στην Ελλάδα μας -που δεν μας βγήκε σε καλό-;;;.
Ποιοι ηγέτες βλέπουν τον ΤΡΑΜΠ ενεοί ,εκτός της πλειάδος των μετρίων ηγετών ,που εδώ και πενήντα χρόνια άφησαν τους Μουλάδες του Ιράν να προετοιμάζονται ”να ξεκινήσουν τρίτο Παγκόσμιο πόλεμο” ,άφησαν άλυτο αδικαιολογήτως το Κυπριακό και ”αφέθηκαν μακαρίως ” στους υπομονετικούς Ανατολικούς ,Κινέζους και Ρώσους για τα καλά και συμφέροντα τους .
ΝΑ ΤΑ ΕΧΟΥΜΕ ΚΑΛΑ ΜΕ ΟΛΟ ΤΟ ΧΩΡΙΟ ,ΑΛΛΑ ΝΑ ΜΗ ΓΚΡΕΜΙΣΟΥΜΕ ΚΑΙ ΤΟΝ ΦΡΑΧΤΗ ΤΗΣ ΑΥΛΗΣ ΜΑΣ ,μάς ορμήνευαν οι αείμνηστοι συγγενείς όλων μας πάππου προς πάππο και να προετοιμαζόμαστε για το κακό, που υπάρχει από τότε που έγινε ο κόσμος και ιδίως οι άνθρωποι .