Ηρ. Γωνιάδης: Ευρωπαϊκή Ένωση: η ξεπεσμένη εταίρα

Από

October 18, 2026

του Δρ. Ηρακλή Γωνιάδη, Οικονομολόγου

Όταν η αλληλεγγύη εξαρτάται από την ισχύ και οι πολίτες πληρώνουν τον λογαριασμό, οι αξίες μετατρέπονται σε άλλοθι αντί για δεσμεύσεις.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση οικοδομήθηκε πάνω σε ένα ιστορικό όραμα ειρήνης, δημοκρατίας, κοινωνικής δικαιοσύνης και αλληλεγγύης. Παρουσιάστηκε ως αντίδοτο στην πολιτική της ωμής ισχύος, υποσχόμενη μια ήπειρο όπου οι κανόνες θα υπερίσχυαν των συμφερόντων. Παρά ταύτα, οι πολιτικοί οργανισμοί κρίνονται από τις πράξεις τους και όχι από τις διακηρύξεις τους. Όταν οι «βολεμένοι» υπερασπιστές της ισχυρίζονται ότι πρέπει να κρίνεται με βάση τα ιδανικά της και όχι την πραγματικότητα, παραβλέπουν ότι ο δρόμος προς την κόλαση είναι στρωμένος με καλές προθέσεις. Και η Ε.Ε. φαίνεται να βρίσκεται ήδη καθ’ οδόν.

Η Ελλάδα και το τίμημα της «αλληλεγγύης»

Η ελληνική κρίση χρέους ήταν η πρώτη μεγάλη δοκιμασία, στην οποία η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη απέτυχε με άριστα. Τα προγράμματα προσαρμογής εξαφάνισαν το ένα τέταρτο του ΑΕΠ, εκτίναξαν την ανεργία και ανάγκασαν μια γενιά νέων να μεταναστεύσει. Πίσω από τους καλλωπισμένους δείκτες των τελευταίων ετών και τα επικοινωνιακά τεχνάσματα, κρύβονται οικογένειες που επιβιώνουν με το ζόρι και επιχειρήσεις που είτε έκλεισαν οριστικά είτε ψυχορραγούν.

Για του λόγου το αληθές, η Eurostat για το 2025 καταγράφει επιδείνωση του κινδύνου φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού στην Ελλάδα. Τη δυσμενέστερη εικόνα εμφανίζει η Πελοπόννησος, όπου ο δείκτης φτάνει στο 38,1%, ενώ ακολουθούν τα Ιόνια Νησιά με 35,7%, η Κεντρική Μακεδονία με 33% και η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη με 31,6%. Σε επίπεδο Ε. Ένωσης, 92,7 εκατομμύρια άνθρωποι (το 20,9% του πληθυσμού) βρίσκονταν το 2025 σε κίνδυνο φτώχειας. Ωστόσο, ενώ τω ευρωπαϊκό ποσοστό υποχώρησε οριακά από το 21% του 2024, στην Ελλάδα κινήθηκε στην αντίθετη κατεύθυνση σημειώνοντας αύξηση από το 26,9% στο 27,5% (https://ec.europa.eu/eurostat).

Το 2013 το ίδιο το ΔΝΤ παραδέχθηκε ότι υποτίμησε τις υφεσιακές επιπτώσεις και καθυστέρησε την αναδιάρθρωση του χρέους. Μια «ευγενική» παραδοχή λάθους χωρίς κανένα αντίκρισμα: ουδείς παραιτήθηκε ή λογοδότησε και κανείς δεν αποζημιώθηκε, εξαιτίας ενός τεράστιου ελλείμματος ενσυναίσθησης. Οι ελληνικές κυβερνήσεις δεν είναι άμοιρες ευθυνών λόγω της χρόνιας κακοδιαχείρισης και του πελατειακού κράτους. Όμως, η εγχώρια ανικανότητα δεν απαλλάσσει τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, ούτε δικαιολογεί την άνιση κατανομή των βαρών. Κομισιόν, ΕΚΤ και ΔΝΤ σχεδίασαν ένα πρόγραμμα όπου ο ένας έδειχνε τον άλλον, μεταλλάσσοντας την ευθύνη σε επικοινωνιακή βιτρίνα.

Η αλληλεγγύη που εξανεμίζεται στη μοιρασιά του κόστους δεν είναι αλληλεγγύη, αλλά συμβόλαιο με ρήτρα διαφυγής για τον ισχυρό -κάτι ανάλογο με το «αμαρτωλό» άρθρο 86 του δικού μας Συντάγματος. Η Γερμανία διαμαρτύρεται για τα βάρη, αλλά βολεύεται καρπούμενη τη μερίδα του λέοντος από τον παραγόμενο πλούτο, επιβάλλοντας μέτρα που εξυπηρετούν τα συμφέροντά της με τη συναίνεση των επιγόνων του Ντε Γκολ.

Η χαμένη ηθική πυξίδα

Όταν οι διακηρυγμένες αρχές συγκρούονται με τα συμφέροντα των ισχυρών, οι κανόνες λυγίζουν και η αξιακή ρητορική περιορίζεται στις επίσημες οικογενειακές φωτογραφίες.

Δύο μέτρα και δύο σταθμά στο κράτος δικαίου: Η Ουγγαρία βλέπει τις χρηματοδοτήσεις της να παγώνουν, την ώρα που συστηματικές παραβιάσεις στη Βουλγαρία ή την Τσεχία περνούν στα ψιλά επειδή η ψήφος τους είναι απαραίτητη στο Συμβούλιο. Στον αντίποδα, η Ελλάδα της κυβέρνησης Μητσοτάκη αντιμετωπίζεται ως «δεδομένη»· λειτουργώντας ως το «καλό παιδί» των Βρυξελλών, προσφέρει εκ των προτέρων τη συναίνεσή της με αντάλλαγμα τη θεσμική ανοχή για τις εγχώριες παρεκτροπές της.

Δύο μέτρα στο μεταναστευτικό: Η Ένωση κηρύττει τα ανθρώπινα δικαιώματα, αλλά υπενοικιάζει τη φύλαξη των συνόρων της στην Τουρκία και τη Λιβύη, πληρώνοντας για να κρατά τους απελπισμένους μακριά από τα μάτια της. Η τραγωδία της Πύλου το 2023 χωρίς πειστική απόδοση ευθυνών απέδειξε ότι το ευρωπαϊκό «ποτέ ξανά» γράφτηκε πλέον με πολύ μικρά γράμματα. Δύο μέτρα και στις διεθνείς κρίσεις, όπου η αντίδραση των Βρυξελλών μεταβάλλεται δραματικά ανάλογα με το αν ο παραβάτης του διεθνούς δικαίου είναι σύμμαχος ή όχι. Η επιλεκτική εφαρμογή των αρχών τις μετατρέπει από θεμέλιο λίθο σε απλό επικοινωνιακό εργαλείο.

Η γεωπολιτική έξαψη και ο λογαριασμός της

Η Ευρώπη δεν υπήρξε ποτέ πραγματική υπερδύναμη. Η τραγωδία της είναι ότι επενδύει στην ψευδαίσθηση μιας ισχύος που στερείται ουσιαστικού αντικρίσματος. Η έκθεση Ντράγκι του 2024 κατέγραψε το χαοτικό χάσμα που τη χωρίζει από τις ΗΠΑ και την Κίνα στην καινοτομία και την παραγωγικότητα. Η εξάρτηση από το ρωσικό αέριο αντικαταστάθηκε από το πανάκριβο αμερικανικό LNG: αλλάξαμε προμηθευτή, όχι τη μοίρα του υποτελούς, ενώ η ενεργειακή αυτονομία παραμένει στα χαρτιά.

Μέχρι που οι Βρυξέλλες άρχισαν να μιλούν ανοιχτά για πόλεμο. Η στρατιωτικοποίηση γίνεται το νέο κεντρικό αφήγημα και ένας επανεξοπλισμός εκατοντάδων δισεκατομμυρίων παρουσιάζεται ως δήθεν αναγκαίος, χωρίς να εξηγείται ποιες κοινωνικές δαπάνες θα θυσιαστούν. Οι ηγεσίες της Ε.Ε. μετεωρίζονται ανάμεσα στην τυφλή εξάρτηση από την Ουάσιγκτον του Ντόναλντ Τραμπ και την αγωνιώδη πολιτική τους επιβίωση. Η συζήτηση για την ειρήνη στην Ουκρανία είναι απούσα, η ρητορική αναλώνεται στην εξάπλωση της σύρραξης και οι θυσίες ζητούνται πάντα από τους πολίτες. Στο πλαίσιο αυτό, στην Ελλάδα οι νεοσύλλεκτοι αυξάνονται με τη βίαιη μείωση των αναβολών, χωρίς καμία ενίσχυση των υποδομών. Οι Έλληνες, εξάλλου, έμαθαν στην ανέχεια πολύ πριν φορέσουν το χακί, ίσως αντέξουν και στον πόλεμο των προθύμων, παρά την κατάρρευση της εγχώριας παραγωγής.

Τι χάνεται, τι απομένει

Θα ήταν άδικο να αγνοήσουμε όσα πέτυχε η Ένωση: δεκαετίες ειρήνης, την ενιαία αγορά και ένα Ταμείο Ανάκαμψης που απέδειξε ότι η κοινή δανειοληψία είναι εφικτή όταν υπάρχει βούληση. Γι’ αυτό ακριβώς ενοχλεί η σημερινή παρακμή· επειδή ένα εγχείρημα που υπήρξε μεγάλο σπαταλά απερίσκεπτα την κληρονομιά του.

Αν η Ένωση δεν βρει το σθένος να επιστρέψει στην ουσία των ιδρυτικών της δεσμεύσεων, θα μετατραπεί οριστικά σε έναν στείρο γραφειοκρατικό μηχανισμό που εμπορεύεται το παρελθόν του καθώς διαβρώνεται το μέλλον του. Η επιστροφή απαιτεί χειροπιαστές πράξεις: ισότητα μέτρων, πραγματική λογοδοσία και πολιτική προσανατολισμένη στην ειρήνη. Η μεγαλύτερη ήττα της Ε.Ε. δεν θα είναι το να καταγγελθεί ως «ξεπεσμένη», αλλά το να μην μπορεί πλέον να αποδείξει ότι δεν είναι.

Ατζέντα 2030: Η πραγματική δοκιμασία του εκσυγχρονισμού των Ενόπλων Δυνάμεων βρίσκεται στο ανθρώπινο δυναμικό

Από

anixneuseis

October 18, 2026

Του Θεόδωρου Ατματζίδη

Υποστράτηγου ε.α., πρώην Διευθυντή Στρατιωτικής Συνεργασίας στο SHAPE του ΝΑΤΟ, ανεξάρτητου αναλυτή στρατηγικής και ασφάλειας

Η «Ατζέντα 2030» του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας συνιστά μία από τις σημαντικότερες προσπάθειες αναδιοργάνωσης των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων των τελευταίων ετών. Η αλλαγή της δομής διοίκησης, η συγχώνευση στρατοπέδων, η αναμόρφωση της σταδιοδρομίας, η αναβάθμιση της στρατιωτικής εκπαίδευσης και η ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών αποσκοπούν στη δημιουργία ενός αποτελεσματικότερου αμυντικού μηχανισμού, ικανού να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις ενός περιβάλλοντος που μεταβάλλεται ταχύτατα.

Η ανάγκη αυτής της προσπάθειας είναι αναμφισβήτητη. Ο πόλεμος στην Ουκρανία, οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και η επιστροφή της στρατιωτικής ισχύος στο επίκεντρο των διεθνών σχέσεων έχουν αναδείξει τη σημασία της αντιαεροπορικής άμυνας, των μη επανδρωμένων συστημάτων, του ηλεκτρονικού πολέμου, της κυβερνοασφάλειας και της ταχύτητας λήψης αποφάσεων. Παράλληλα, επιβεβαιώνουν ότι ακόμη και τα πλέον προηγμένα οπλικά συστήματα αποκτούν πραγματική αξία μόνο όταν εντάσσονται σε ένα λειτουργικό επιχειρησιακό σύστημα, με κατάλληλα εκπαιδευμένο προσωπικό, επαρκή τεχνική υποστήριξη, αξιόπιστη διοικητική μέριμνα και σαφή κατανομή ευθυνών.

Η στρατιωτική ισχύς δεν προκύπτει από την απλή πρόσθεση εξοπλισμών και οργανωτικών σχημάτων. Είναι αποτέλεσμα της συνδυασμένης λειτουργίας ανθρώπων, ηγεσίας, εκπαίδευσης, τεχνολογίας και επιχειρησιακού σχεδιασμού. Αυτή η αρχή αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν αξιολογούμε μια μεταρρύθμιση τέτοιας έκτασης.

Θα ήταν, επομένως, πραγματικά αβάσιμο να υποστηρίξει κανείς ότι η Ατζέντα 2030 αγνοεί συνολικά το προσωπικό. Το θεσμικό της πλαίσιο περιλαμβάνει ρυθμίσεις για τη σταδιοδρομία, τις αποδοχές, την εκπαίδευση και τη στρατολογία, ενώ έχουν ανακοινωθεί παρεμβάσεις στη στέγαση και στη μέριμνα των στρατιωτικών. Με τον ν. 5265/2026, «Χάρτης Μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων στη Νέα Εποχή», οι αλλαγές απέκτησαν συγκεκριμένη νομοθετική βάση [1].

Η ουσιαστική κριτική βρίσκεται αλλού: στην επάρκεια των παρεμβάσεων, στη μεταξύ τους συνοχή και στην ικανότητά τους να αντιμετωπίσουν τις δυσκολίες προσέλκυσης, εκπαίδευσης και διατήρησης έμπειρων στελεχών. Μια μεταρρύθμιση μπορεί να είναι συνεκτική ως οργανωτικό σχέδιο και ταυτόχρονα να συναντήσει σοβαρές δυσκολίες κατά την εφαρμογή της, εάν οι άνθρωποι που καλούνται να την υλοποιήσουν δεν διαθέτουν επαρκή κίνητρα, επαγγελματική προοπτική και σταθερές συνθήκες υπηρεσίας.

Για την Ελλάδα, η διάσταση αυτή έχει ιδιαίτερη βαρύτητα. Η γεωγραφία, οι εκτεταμένες θαλάσσιες περιοχές, η νησιωτικότητα, οι απαιτήσεις στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο και η ανάγκη διαρκούς παρουσίας στον Έβρο δημιουργούν συγκεκριμένες ανάγκες στελέχωσης και ετοιμότητας. Η επιτυχία της Ατζέντας 2030 θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το αν ο σχεδιασμός λαμβάνει επαρκώς υπόψη αυτές τις ιδιαιτερότητες.

Οι στρατιωτικές σχολές αποκαλύπτουν τις δυσκολίες ανανέωσης του προσωπικού

Η προσέλκυση νέων στελεχών αποτελεί έναν από τους πρώτους δείκτες με τους οποίους μπορεί να αξιολογηθεί η ελκυστικότητα της στρατιωτικής σταδιοδρομίας. Τα στοιχεία εισαγωγής στις στρατιωτικές σχολές για το 2025 ανέδειξαν σημαντικές δυσκολίες: σύμφωνα με δημοσιευμένες καταγραφές, παρέμειναν κενές 473 από τις 1.557 θέσεις, δηλαδή περίπου το 30%, με σημαντικό μέρος των κενών να αφορά σχολές υπαξιωματικών [2].

Το 2026 σημειώθηκε ουσιαστική βελτίωση. Οι κενές θέσεις περιορίστηκαν σε 227 από τις 1.556, περίπου στο 15%, σύμφωνα με δημοσιευμένα στοιχεία για τις εισαγωγές [3]. Η εξέλιξη αυτή πρέπει να αναγνωριστεί. Δείχνει ότι η εικόνα δεν είναι αμετάβλητη και ότι οι συνθήκες προσέλκυσης μπορούν να βελτιωθούν. Δεν αρκεί, ωστόσο, για να συναχθεί ότι το πρόβλημα έχει επιλυθεί ή ότι η μεταβολή οφείλεται σε ένα συγκεκριμένο μέτρο.

Η συνολική βελτίωση δεν κατανέμεται ομοιόμορφα. Οι διαθέσιμες καταγραφές για το 2026 εξακολουθούν να εμφανίζουν κενά σε σχολές, με ιδιαίτερη ανησυχία για ορισμένες ναυτικές ειδικότητες. Τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί για τη Σχολή Μονίμων Υπαξιωματικών Ναυτικού και τη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων αναδεικνύουν την ανάγκη προσεκτικής εξέτασης της ελκυστικότητας των συγκεκριμένων σταδιοδρομιών [3].

Η εικόνα αυτή αξίζει ιδιαίτερη προσοχή. Η Ελλάδα είναι κατεξοχήν ναυτική χώρα, με οικονομικά, γεωστρατηγικά και αμυντικά συμφέροντα που συνδέονται άμεσα με τη θάλασσα. Το Πολεμικό Ναυτικό καλείται να διατηρεί παρουσία, ετοιμότητα και δυνατότητα επιχειρήσεων σε ένα σύνθετο περιβάλλον, ενώ τα νέα πλοία και τα σύγχρονα συστήματα απαιτούν εξειδικευμένους χειριστές και τεχνικούς. Επομένως, οι δυσκολίες προσέλκυσης προσωπικού σε συγκεκριμένες ναυτικές ειδικότητες δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως απλό πρόβλημα εκπαιδευτικών επιλογών.

Χρειάζεται, βέβαια, προσοχή στην ερμηνεία των αριθμών. Οι κενές θέσεις του 2025 δεν αποδεικνύουν ότι προκλήθηκαν από την Ατζέντα 2030, όπως και η βελτίωση του 2026 δεν αποδεικνύει ότι το πρόβλημα έχει επιλυθεί. Οι επαγγελματικές επιλογές των νέων επηρεάζονται από τις αποδοχές, τις συνθήκες υπηρεσίας, τη γεωγραφική κινητικότητα, το κόστος διαβίωσης και τις δυνατότητες απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα.

Επιπλέον, η εισαγωγή σε μια στρατιωτική σχολή δεν ισοδυναμεί με την ολοκλήρωση των σπουδών, ενώ η αποφοίτηση δεν εγγυάται τη μακροχρόνια παραμονή στην υπηρεσία.

Η στελέχωση πρέπει να εξετάζεται σε ολόκληρο τον κύκλο της σταδιοδρομίας, από την προσέλκυση και την εκπαίδευση μέχρι την τοποθέτηση στις μονάδες και τη διατήρηση των στελεχών με κρίσιμες γνώσεις.

Για τον λόγο αυτό, το Υπουργείο χρειάζεται ένα συστηματικό και διαρκώς ενημερωμένο σύστημα παρακολούθησης, με στοιχεία ανά Κλάδο και ειδικότητα για τις εισαγωγές, τις αποφοιτήσεις, τις αποχωρήσεις κατά την εκπαίδευση, τις παραιτήσεις και την κάλυψη των οργανικών θέσεων. Χωρίς αυτή την εικόνα, η διοίκηση δυσκολεύεται να διακρίνει αν αντιμετωπίζει μια πρόσκαιρη διακύμανση ή ένα πρόβλημα που απειλεί τη μακροπρόθεσμη επιχειρησιακή της ικανότητα.

Η διατήρηση της εμπειρίας και η εμπιστοσύνη στη διοίκηση

Η ανανέωση του προσωπικού δεν κρίνεται μόνο από το πόσοι εισέρχονται στις Ένοπλες Δυνάμεις, αλλά και από το πόσοι επιλέγουν να παραμείνουν. Η δεύτερη διάσταση είναι συχνά δυσκολότερη, επειδή αφορά τη συσσωρευμένη εμπειρία, την τεχνική κατάρτιση και την επιχειρησιακή συνέχεια.

Στο δημόσιο πεδίο έχουν δημοσιευθεί καταγραφές που υποδεικνύουν αυξημένες παραιτήσεις στο Πολεμικό Ναυτικό. Ορισμένα δημοσιεύματα αναφέρουν 179 παραιτήσεις το 2023, 291 το 2024 και 353 το 2025, ενώ άλλες καταγραφές δίνουν διαφορετικούς αριθμούς. Υπάρχουν επίσης αναφορές για αυξημένες αποχωρήσεις κατά το πρώτο τετράμηνο του 2026 [4][5].

Τα στοιχεία αυτά χρειάζονται επιφύλαξη. Δεν αποτελούν ενιαία, επίσημη στατιστική σειρά του Υπουργείου και οι επιμέρους καταγραφές δεν συμφωνούν πλήρως μεταξύ τους. Δεν είναι, επομένως, ορθό να χρησιμοποιούνται ως οριστική απόδειξη ότι η Ατζέντα 2030 προκαλεί μαζική έξοδο στελεχών. Είναι, όμως, επαρκής λόγος για να ζητηθούν συστηματική καταγραφή, διαφάνεια και διερεύνηση των αιτιών.

Μια παραίτηση μπορεί να σχετίζεται με τις νέες ρυθμίσεις σταδιοδρομίας, αλλά μπορεί επίσης να αντανακλά δυσαρέσκεια που προϋπήρχε, οικογενειακές δυσκολίες, καλύτερες οικονομικές προοπτικές στον ιδιωτικό τομέα ή αυξημένη ζήτηση για τεχνικές δεξιότητες. Η χρονική σύμπτωση δύο εξελίξεων δεν αρκεί για να αποδείξει σχέση αιτίου και αποτελέσματος.

Ειδικά στο Πολεμικό Ναυτικό, η απώλεια ενός έμπειρου τεχνικού ή αξιωματικού μπορεί να έχει συνέπειες που δεν αποτυπώνονται άμεσα στους συνολικούς αριθμούς. Η εκπαίδευση ενός νέου στελέχους απαιτεί χρόνο, ενώ η εμπειρία στη λειτουργία και στη συντήρηση σύνθετων συστημάτων αποκτάται μέσα από πραγματική υπηρεσία. Η αποχώρηση ενός ανθρώπου με πολυετή εξειδίκευση μπορεί να δημιουργήσει κενό που δεν καλύπτεται απλώς με την τοποθέτηση κάποιου άλλου στην ίδια οργανική θέση.

Το ίδιο ισχύει για τους τεχνικούς της Πολεμικής Αεροπορίας, τους ειδικούς επικοινωνιών, τους αναλυτές πληροφοριών, τους επαγγελματίες της κυβερνοασφάλειας και όσους υποστηρίζουν σύγχρονα συστήματα διοίκησης και ελέγχου. Σε αυτές τις ειδικότητες, η στρατιωτική υπηρεσία ανταγωνίζεται μια αγορά εργασίας που μπορεί να προσφέρει διαφορετικές αποδοχές, μεγαλύτερη γεωγραφική σταθερότητα ή περισσότερες δυνατότητες επαγγελματικής εξέλιξης.

Η ενδεδειγμένη απάντηση είναι η καθιέρωση ετήσιας επίσημης έκθεσης ανθρώπινου δυναμικού, με στοιχεία για τις αποχωρήσεις ανά Κλάδο, βαθμό και ειδικότητα, καθώς και με συστηματικές συνεντεύξεις εξόδου. Η δημοσίευση συγκεντρωτικών δεδομένων δεν απαιτεί αποκάλυψη ευαίσθητων επιχειρησιακών πληροφοριών. Αντίθετα, θα επέτρεπε στην πολιτική και στρατιωτική ηγεσία να εντοπίζει έγκαιρα τα προβλήματα και να παρεμβαίνει με βάση πραγματικά δεδομένα.

Η εμπιστοσύνη στη διοίκηση συνδέεται άμεσα και με το σύστημα σταδιοδρομίας. Ο ν. 5265/2026 αποτελεί κεντρικό στοιχείο της θεσμικής μεταρρύθμισης, καθώς επιχειρεί να αναμορφώσει το πλαίσιο εξέλιξης αξιωματικών, υπαξιωματικών και επαγγελματιών οπλιτών, μαζί με τις σχετικές ρυθμίσεις για την εκπαίδευση, τις αποδοχές και τη στρατολογία [1].

Η επιδίωξη εξορθολογισμού της ιεραρχίας και σύνδεσης της εξέλιξης με τις πραγματικές υπηρεσιακές ανάγκες είναι θεμιτή. Κανένας σύγχρονος στρατός δεν μπορεί να λειτουργεί αποτελεσματικά όταν οι οργανικές θέσεις, οι απαιτήσεις κάθε βαθμού και η επαγγελματική επάρκεια δεν συνδέονται μεταξύ τους. Η μεταρρύθμιση, ωστόσο, δεν κρίνεται μόνο από την εσωτερική λογική των διατάξεών της, αλλά και από τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζονται και γίνονται αντιληπτές από το προσωπικό.

Η αίσθηση δικαιοσύνης στη σταδιοδρομία αποτελεί ουσιαστικό παράγοντα λειτουργίας ενός στρατιωτικού οργανισμού. Η ιεραρχία δεν στηρίζεται μόνο στην τυπική εξουσία του βαθμού. Χρειάζεται σαφείς κανόνες, προβλεψιμότητα, αναγνώριση της επαγγελματικής αξίας και εμπιστοσύνη ότι οι κρίσεις και οι προαγωγές βασίζονται σε αντικειμενικά κριτήρια.

Στη δημόσια συζήτηση έχουν διατυπωθεί ενστάσεις από εκπροσώπους των υπαξιωματικών σχετικά με τις προοπτικές εξέλιξής τους και τις συνέπειες του νέου πλαισίου [6]. Οι αντιδράσεις αυτές δεν πρέπει να απορρίπτονται εκ προοιμίου ως συντεχνιακή αντίδραση απέναντι στην αλλαγή. Χρειάζεται εξέταση των συγκεκριμένων διατάξεων και των επιπτώσεών τους στην υπηρεσιακή πραγματικότητα.

Οι υπαξιωματικοί αποτελούν βασικό φορέα επιχειρησιακής συνέχειας. Είναι συχνά οι άνθρωποι που γνωρίζουν σε βάθος τον εξοπλισμό, τις τεχνικές διαδικασίες, τις δυνατότητες και τις αδυναμίες των μέσων, αλλά και τις πραγματικές απαιτήσεις της καθημερινής λειτουργίας μιας μονάδας. Συνδέουν τις κατευθύνσεις της διοίκησης με την πρακτική εκτέλεση της αποστολής, μεταφέρουν εμπειρία στους νεότερους και συμβάλλουν στη διατήρηση της τεχνογνωσίας όταν αλλάζουν οι διοικήσεις.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στο ζήτημα των αποστρατειών συνταγματαρχών, καθώς πίσω από κάθε υπηρεσιακή μεταβολή βρίσκονται άνθρωποι με πολυετή προσφορά, σημαντική επαγγελματική εμπειρία και συσσωρευμένη γνώση της λειτουργίας των Ενόπλων Δυνάμεων. Οι αποφάσεις που αφορούν τη σταδιοδρομία τους δεν επηρεάζουν μόνο την προσωπική και επαγγελματική τους πορεία, αλλά και τον οικογενειακό προγραμματισμό, τις οικονομικές υποχρεώσεις και τις προοπτικές που έχουν διαμορφώσει έπειτα από δεκαετίες υπηρεσίας.

Όταν οι αλλαγές στην ιεραρχική εξέλιξη ή στις προϋποθέσεις παραμονής δεν συνοδεύονται από επαρκή ενημέρωση, σαφή κριτήρια και αίσθημα δικαιοσύνης, είναι εύλογο να δημιουργούνται προβληματισμός και αβεβαιότητα και σε άλλα στελέχη που παρακολουθούν τις εξελίξεις. Το ζήτημα, επομένως, δεν περιορίζεται στις συνέπειες για όσους αποστρατεύονται, αλλά αφορά και το ηθικό, την εμπιστοσύνη στη διοίκηση και την αντίληψη ότι η πολυετής προσφορά αναγνωρίζεται μέσα από σταθερούς και αξιοκρατικούς κανόνες.

Σε μια περίοδο κατά την οποία οι Ένοπλες Δυνάμεις επιδιώκουν να διατηρήσουν την εμπειρία και να ενισχύσουν την επαγγελματική προοπτική των στελεχών τους, η διαχείριση των αποστρατειών πρέπει να αποτελεί μέρος μιας συνολικής και συνεκτικής πολιτικής προσωπικού.

Η κατάλληλη αντιμετώπιση δεν είναι η διατήρηση κάθε παλαιάς ρύθμισης ανεξάρτητα από την αποτελεσματικότητά της. Είναι η εφαρμογή σαφών και διαφανών κριτηρίων, η πρόβλεψη δίκαιων μεταβατικών ρυθμίσεων, η ουσιαστική αξιολόγηση της εμπειρίας και η ύπαρξη διαδικασιών επανεξέτασης όπου διαπιστώνονται ανεπιθύμητες συνέπειες. Η διοίκηση οφείλει, παράλληλα, να αξιολογεί με μετρήσιμα δεδομένα αν το νέο πλαίσιο βελτιώνει την κάλυψη των οργανικών θέσεων, ενισχύει την επαγγελματική επάρκεια και διατηρεί τα έμπειρα στελέχη.

Αποδοχές, στέγαση και το πραγματικό κόστος της στρατιωτικής σταδιοδρομίας

Στις 28 Μαρτίου 2025, το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας ανακοίνωσε αυξήσεις αποδοχών από 13% έως 20% και πλέον, με συνολική ενίσχυση 268 εκατομμυρίων ευρώ. Σύμφωνα με την επίσημη παρουσίαση, περίπου το 60% της ενίσχυσης συνδέεται με εξοικονομήσεις που αναμένονται από τον εξορθολογισμό της δομής και της λειτουργίας των Ενόπλων Δυνάμεων [7].

Η αύξηση των αποδοχών είναι θετική παρέμβαση, ιδίως σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος διαβίωσης επιβαρύνει τα νοικοκυριά. Η αποτελεσματικότητά της, ωστόσο, πρέπει να αξιολογηθεί σε σχέση με τις πραγματικές συνθήκες υπηρεσίας και όχι μόνο με το ονομαστικό ποσοστό της αύξησης.

Ένας στρατιωτικός που υπηρετεί σε νησί με υψηλό κόστος κατοικίας αντιμετωπίζει διαφορετικές οικονομικές συνθήκες από έναν συνάδελφό του που υπηρετεί κοντά στον τόπο μόνιμης κατοικίας του. Οι συχνές μεταθέσεις, τα έξοδα μετακίνησης, η ανάγκη διατήρησης δεύτερης κατοικίας και η επιβάρυνση της οικογένειας επηρεάζουν το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα. Επομένως, η οικονομική πολιτική προσωπικού πρέπει να λαμβάνει υπόψη το συνολικό κόστος της υπηρεσίας.

Το στεγαστικό πρόγραμμα των Ενόπλων Δυνάμεων αποτελεί μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις που έχουν ανακοινωθεί. Στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται η κατασκευή 1.000 κατοικιών στα νησιά του Αιγαίου και στη Θράκη για το 2026, επιπλέον 4.000 έως το 2030 και συνέχιση της κατασκευής κατοικιών τα επόμενα χρόνια [7].

Οι στόχοι είναι σημαντικοί, αλλά η αξιολόγηση πρέπει να βασίζεται στην πραγματική πρόοδο. Πόσες κατοικίες έχουν ολοκληρωθεί; Πόσες είναι διαθέσιμες προς χρήση; Πόσες καλύπτουν τις ανάγκες στελεχών σε περιοχές όπου η αγορά κατοικίας είναι ιδιαίτερα πιεστική; Ποιος είναι ο χρόνος αναμονής για τη χορήγησή τους;

Η στέγαση έχει άμεση σχέση με την επιχειρησιακή ετοιμότητα. Η σταθερή παρουσία έμπειρων στελεχών σε παραμεθόριες και νησιωτικές περιοχές δεν εξασφαλίζεται αποκλειστικά με διαταγές μεταθέσεων. Προϋποθέτει συνθήκες που επιτρέπουν στους ανθρώπους να υπηρετούν αποτελεσματικά χωρίς να επιβαρύνονται δυσανάλογα οι ίδιοι και οι οικογένειές τους.

Στο ίδιο πλαίσιο πρέπει να εξεταστούν η υγειονομική μέριμνα, η δυνατότητα φροντίδας των παιδιών, η οικογενειακή σταθερότητα, η προβλεψιμότητα των μεταθέσεων και η πρόσβαση σε επαγγελματική εκπαίδευση. Αυτά δεν αποτελούν απλώς κοινωνικές παροχές. Επηρεάζουν την απόφαση ενός στελέχους να παραμείνει στην υπηρεσία, ιδιαίτερα όταν διαθέτει δεξιότητες που μπορούν να αξιοποιηθούν και εκτός στρατεύματος.

Η πολιτική προσωπικού δεν μπορεί να εξαντλείται σε μια μισθολογική ρύθμιση και ένα πρόγραμμα κατοικιών. Χρειάζεται ενιαίο σχεδιασμό που να συνδέει τις αποδοχές, τη στέγαση, τη σταδιοδρομία, την εκπαίδευση και τις ιδιαίτερες απαιτήσεις κάθε Κλάδου.

Οι αμυντικές δαπάνες και η αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων

Η Ελλάδα διαθέτει σημαντικούς πόρους για την άμυνα. Σύμφωνα με την έκθεση του ΝΑΤΟ για τις αμυντικές δαπάνες των κρατών-μελών κατά την περίοδο 2014–2025, οι ελληνικές δαπάνες εκτιμήθηκαν για το 2025 στο 2,85% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ). Η έκθεση καταγράφει επίσης τη σημαντική αύξηση των εξοπλιστικών δαπανών τα τελευταία χρόνια [8].

Η αναλογία των αμυντικών δαπανών προς το ΑΕΠ δεν αποτυπώνει από μόνη της την επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα. Δείχνει το επίπεδο των διαθέσιμων πόρων σε σχέση με το μέγεθος της οικονομίας, όχι το κατά πόσο αυτοί μετατρέπονται σε επαρκώς στελεχωμένες μονάδες, διαθεσιμότητα μέσων, ποιοτική εκπαίδευση και πραγματική ετοιμότητα.

Αντίστοιχα, το ποσοστό που καταγράφεται ως δαπάνη προσωπικού χρειάζεται προσεκτική ερμηνεία. Η μεθοδολογία του ΝΑΤΟ περιλαμβάνει στις σχετικές δαπάνες και τις συντάξεις, επομένως το συνολικό ποσοστό δεν ταυτίζεται με τους πόρους που διατίθενται αποκλειστικά για την ενίσχυση των συνθηκών υπηρεσίας των εν ενεργεία στελεχών [8].

Αυτό έχει πρακτική σημασία για την αξιολόγηση της Ατζέντας 2030. Η συζήτηση δεν πρέπει να περιορίζεται στο πόσα χρήματα διατίθενται συνολικά για την άμυνα ή ποιο ποσοστό κατευθύνεται σε κάθε κατηγορία δαπανών. Χρειάζεται να εξετάζεται τι αποδίδει κάθε ευρώ σε όρους πραγματικής αμυντικής ικανότητας.

Μια επιτυχημένη πολιτική προσωπικού πρέπει να μπορεί να απαντήσει σε συγκεκριμένα ερωτήματα:

Βελτιώθηκε η στελέχωση των κρίσιμων μονάδων;
Μειώθηκαν οι αποχωρήσεις σε ειδικότητες με υψηλό κόστος εκπαίδευσης;
Αυξήθηκε η διαθεσιμότητα των μέσων;
Περιορίστηκαν οι καθυστερήσεις στη συντήρηση;
Βελτιώθηκε η ικανότητα αξιοποίησης των νέων συστημάτων;

Η λογιστική καταγραφή των δαπανών είναι αναγκαία, αλλά δεν αρκεί. Η αμυντική πολιτική οφείλει να συνδέει τους οικονομικούς πόρους με συγκεκριμένα αποτελέσματα, ώστε η στρατιωτική ηγεσία και η πολιτική εξουσία να γνωρίζουν πού αποδίδουν οι παρεμβάσεις και πού χρειάζονται διορθώσεις.

Συγχωνεύσεις στρατοπέδων και αναδιοργάνωση: η εξοικονόμηση πρέπει να αποδεικνύεται

Η αναδιοργάνωση των μονάδων και η συγχώνευση στρατοπέδων μπορούν να συμβάλουν στον περιορισμό των διοικητικών επικαλύψεων, στην καλύτερη κατανομή του προσωπικού και στη μείωση των λειτουργικών δαπανών. Η διατήρηση κάθε υφιστάμενης δομής μόνο και μόνο επειδή υπάρχει επί δεκαετίες δεν αποτελεί από μόνη της ορθολογική αμυντική πολιτική. Οι οργανωτικές δομές πρέπει να εξυπηρετούν τις σημερινές και μελλοντικές επιχειρησιακές ανάγκες.

Στην πράξη, ωστόσο, η αναδιοργάνωση κινδυνεύει να χάσει τον επιχειρησιακό της προσανατολισμό όταν οι αποφάσεις για τη διατήρηση, τη μεταφορά ή τη συγχώνευση στρατοπέδων επηρεάζονται από πολιτικές σκοπιμότητες και τοπικιστικές πιέσεις. Η προσπάθεια διατήρησης στρατιωτικών εγκαταστάσεων για την εξυπηρέτηση τοπικών οικονομικών συμφερόντων ή για την αποφυγή πολιτικού κόστους δεν μπορεί να υποκαθιστά την αξιολόγηση των πραγματικών αμυντικών αναγκών.

Η απόφαση για κάθε στρατόπεδο οφείλει να στηρίζεται σε σαφή επιχειρησιακά κριτήρια: στη γεωγραφική θέση, στην αποστολή και στην ετοιμότητα των μονάδων, στους χρόνους αντίδρασης, στις δυνατότητες διοικητικής μέριμνας, στις ανάγκες επάνδρωσης και στη συνολική συμβολή του στην εθνική άμυνα.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι τοπικές κοινωνίες και οι οικονομικές συνέπειες των αποφάσεων πρέπει να αγνοούνται. Σημαίνει ότι πρέπει να αντιμετωπίζονται με κατάλληλα μέτρα πολιτικής και όχι με τη διατήρηση μιας στρατιωτικής δομής που ενδέχεται να μην εξυπηρετεί πλέον επαρκώς την αποστολή της. Η πολιτική ηγεσία οφείλει να ασκεί τη θεσμική της ευθύνη, χωρίς να υποκαθιστά τα επιχειρησιακά κριτήρια με τοπικές ή κομματικές προτεραιότητες.

Κατά την παρουσίαση της δεύτερης φάσης της Ατζέντας 2030, το Υπουργείο ανακοίνωσε εκτιμώμενη ετήσια εξοικονόμηση 85 εκατομμυρίων ευρώ από ευρύτερες οργανωτικές αλλαγές και επιπλέον 16,5 εκατομμυρίων ευρώ από τις συγχωνεύσεις στρατοπέδων [9].

Τα ποσά αυτά αποτελούν σημαντικό στοιχείο του σχεδιασμού, αλλά για να αξιολογηθεί η πραγματική τους αξία χρειάζεται απολογισμός μετά την εφαρμογή.

Η συγκέντρωση δραστηριοτήτων σε λιγότερες εγκαταστάσεις μπορεί να μειώσει συγκεκριμένες δαπάνες, δημιουργεί όμως και μεταβατικό κόστος. Απαιτούνται μετακινήσεις προσωπικού και υλικού, προσαρμογή εγκαταστάσεων, πιθανές νέες ανάγκες στέγασης και ανακατανομή αρμοδιοτήτων. Παράλληλα, πρέπει να εξετάζεται εάν η νέα διάταξη επηρεάζει τους χρόνους αντίδρασης, τη διοικητική μέριμνα και την υποστήριξη των μονάδων στις περιοχές ευθύνης τους.

Δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία ώστε να χαρακτηριστούν εκ των προτέρων οι συγχωνεύσεις επιτυχημένες ή αποτυχημένες. Υπάρχει, όμως, σαφής ανάγκη να δημοσιοποιηθεί συγκεντρωτικός απολογισμός που θα συγκρίνει τις αρχικές εκτιμήσεις με το πραγματικό κόστος και θα καταγράφει τις επιχειρησιακές επιπτώσεις.

Το ουσιαστικό όφελος θα προκύψει εάν το προσωπικό που απελευθερώνεται από διοικητικές και υποστηρικτικές λειτουργίες μετακινηθεί εκεί όπου υπάρχουν πραγματικές ελλείψεις. Εάν οι αλλαγές περιοριστούν στη μείωση εγκαταστάσεων και δαπανών, χωρίς αντίστοιχη ενίσχυση της επιχειρησιακής ετοιμότητας, το αποτέλεσμα θα είναι κατώτερο των προσδοκιών.

Νέα οπλικά συστήματα χωρίς ολοκληρωμένο σχέδιο ανθρώπινου δυναμικού

Ο τεχνολογικός εκσυγχρονισμός αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για τη διατήρηση της αποτρεπτικής ικανότητας της χώρας. Τα σύγχρονα αεροσκάφη, τα πλοία νέας γενιάς, τα συστήματα αεράμυνας, οι αισθητήρες και τα μέσα ηλεκτρονικού πολέμου μπορούν να ενισχύσουν σημαντικά τις δυνατότητες των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.

Κάθε νέα τεχνολογική δυνατότητα, όμως, μεταβάλλει και τις απαιτήσεις σε προσωπικό. Χρειάζονται χειριστές, μηχανικοί, τεχνικοί συντήρησης, ειδικοί πληροφορικής, αναλυτές πληροφοριών και στελέχη με γνώσεις κυβερνοασφάλειας. Απαιτούνται επίσης συνεχής εκπαίδευση, πιστοποιήσεις, εξοικείωση με τα συστήματα και διαρκής ανανέωση των δεξιοτήτων.

Το πρόβλημα γίνεται ιδιαίτερα σύνθετο όταν οι ειδικότητες αυτές είναι περιζήτητες και στην ιδιωτική αγορά εργασίας. Η χώρα μπορεί να επενδύει σημαντικά ποσά στην εκπαίδευση ενός τεχνικού, αλλά να δυσκολεύεται να διατηρήσει τις υπηρεσίες του εάν οι συνθήκες σταδιοδρομίας δεν ανταποκρίνονται στις επαγγελματικές του προσδοκίες. Η απώλεια τέτοιου προσωπικού έχει διπλό κόστος: χάνεται η εμπειρία που έχει ήδη αποκτηθεί και δημιουργείται ανάγκη νέας εκπαίδευσης.

Γι’ αυτό κάθε μεγάλο εξοπλιστικό πρόγραμμα πρέπει να συνοδεύεται από ολοκληρωμένο σχέδιο ανθρώπινου δυναμικού. Πριν από την προμήθεια ενός συστήματος πρέπει να είναι γνωστά:

ο αριθμός των απαιτούμενων στελεχών,
οι ειδικότητες και τα επίπεδα πιστοποίησης,
ο χρόνος εκπαίδευσης,
οι ανάγκες συντήρησης,
το κόστος διαρκούς κατάρτισης,
οι προϋποθέσεις διατήρησης της τεχνογνωσίας.

Η επιχειρησιακή αξία ενός μέσου δεν καθορίζεται μόνο από τις τεχνικές προδιαγραφές του. Εξαρτάται από τη διαθεσιμότητά του, την ποιότητα της συντήρησης, την επάρκεια των πληρωμάτων και την ικανότητα ένταξής του σε ένα ευρύτερο σύστημα επιχειρήσεων. Ένα σύγχρονο οπλικό σύστημα που δεν διαθέτει επαρκές προσωπικό για την αξιοποίησή του δεν προσφέρει το σύνολο της δυνατότητας για την οποία αποκτήθηκε.

Η ίδια λογική ισχύει για τη διακλαδικότητα. Η συνεργασία Στρατού Ξηράς, Πολεμικού Ναυτικού και Πολεμικής Αεροπορίας δεν εξασφαλίζεται μόνο με τη διασύνδεση τεχνολογικών μέσων. Απαιτεί κοινά πρότυπα, συμβατές διαδικασίες, εκπαιδευμένο προσωπικό, σαφείς αρμοδιότητες και ασκήσεις που επιβεβαιώνουν ότι τα επιμέρους συστήματα λειτουργούν ως ενιαίο σύνολο.

Η εμπειρία από πολυεθνικά περιβάλλοντα του ΝΑΤΟ αναδεικνύει ακριβώς τη σημασία αυτής της διασύνδεσης: η τεχνολογία δημιουργεί δυνατότητες, αλλά η διοίκηση, η εκπαίδευση και η συνεργασία καθορίζουν το αποτέλεσμα. Αυτή η διάσταση πρέπει να βρίσκεται στον πυρήνα της εφαρμογής της Ατζέντας 2030.

Δημογραφικό και εφεδρεία: ο σχεδιασμός πρέπει να κοιτάζει πέρα από το 2030

Η δημογραφική συρρίκνωση της Ελλάδας αποτελεί μακροπρόθεσμη πρόκληση για τη στελέχωση των Ενόπλων Δυνάμεων. Η μείωση των νεότερων ηλικιακών ομάδων περιορίζει τη δυνητική δεξαμενή στρατολόγησης και εντείνει τον ανταγωνισμό με την αγορά εργασίας για ανθρώπους με τεχνικές και επιστημονικές δεξιότητες.

Η επίπτωση δεν αφορά μόνο τον αριθμό των στρατευσίμων ή των υποψηφίων στις στρατιωτικές σχολές. Αφορά τη δυνατότητα εξεύρεσης και διατήρησης επαγγελματιών που θα στελεχώσουν κρίσιμες ειδικότητες τα επόμενα χρόνια. Εάν οι απαιτήσεις των Ενόπλων Δυνάμεων αυξάνονται λόγω τεχνολογικού εκσυγχρονισμού, ενώ η διαθέσιμη δεξαμενή ανθρώπινου δυναμικού περιορίζεται, ο σχεδιασμός πρέπει να προβλέπει εγκαίρως εναλλακτικές λύσεις.

Ο ν. 5265/2026 περιλαμβάνει ρυθμίσεις για τη στρατολογία και την εθελοντική στράτευση γυναικών [1]. Η αξιοποίηση της εφεδρείας μπορεί να ενισχύσει τη συνολική αμυντική ικανότητα, υπό την προϋπόθεση ότι δεν αντιμετωπίζεται ως απλή αριθμητική αύξηση διαθέσιμων προσώπων.

Η αποτελεσματικότητα της εφεδρείας δεν κρίνεται από τις εξαγγελίες ή από την επιδίωξη προσωπικής υστεροφημίας οποιουδήποτε αρχηγού Α/ΓΕΣ ή Α/ΓΕΕΘΑ. Κρίνεται από τη συνέχεια του σχεδιασμού, την αξιοκρατική αξιοποίηση των στελεχών και τη δημιουργία μιας εφεδρείας που μπορεί πράγματι να ενεργοποιηθεί και να υποστηρίξει τις επιχειρησιακές ανάγκες. Όταν οι επιλογές επηρεάζονται από προσωπικές φιλοδοξίες ή από την προτίμηση ημετέρων αντί κατάλληλων και έμπειρων στελεχών, υπάρχει κίνδυνος να υπονομευθούν η αξιοπιστία και η αποτελεσματικότητα της προσπάθειας.

Μια αξιόπιστη εφεδρεία απαιτεί επικαιροποιημένα μητρώα, κατάλληλη αντιστοίχιση ειδικοτήτων, τακτική μετεκπαίδευση, διαθέσιμο εξοπλισμό και σαφείς διαδικασίες ενεργοποίησης. Απαιτεί, επίσης, πραγματική σύνδεση των εφέδρων με τις μονάδες στις οποίες θα κληθούν να υπηρετήσουν, ώστε να γνωρίζουν τις διαδικασίες, τα μέσα και την αποστολή τους.

Η θητεία προσφέρει ένα σημαντικό ανθρώπινο απόθεμα, αλλά δεν υποκαθιστά την ανάγκη για επαγγελματίες με πολυετή εμπειρία στη λειτουργία και στη συντήρηση σύνθετων συστημάτων. Η ισορροπία ανάμεσα στο μόνιμο προσωπικό, στους επαγγελματίες οπλίτες, στους στρατευσίμους και στην εφεδρεία πρέπει να σχεδιαστεί με βάση τις ανάγκες που θα υπάρχουν το 2030 και μετά.

Η Ατζέντα 2030 χρειάζεται, επομένως, ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο ανθρώπινου δυναμικού, το οποίο θα λαμβάνει υπόψη τις δημογραφικές προβλέψεις, τις τεχνολογικές εξελίξεις, τις απαιτήσεις των Κλάδων και τις ειδικότητες που θα είναι κρίσιμες στο μέλλον. Η αναδιοργάνωση του παρόντος δεν μπορεί να υποκαταστήσει τον σχεδιασμό για το ανθρώπινο δυναμικό της επόμενης δεκαετίας.

Τι διδάσκει η ευρωπαϊκή εμπειρία

Οι δυσκολίες στελέχωσης δεν αποτελούν αποκλειστικά ελληνικό φαινόμενο. Η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, δύο χώρες με διαφορετικές στρατιωτικές παραδόσεις, οικονομικές δυνατότητες και μοντέλα στελέχωσης, προσφέρουν χρήσιμα παραδείγματα για την αξιολόγηση των πολιτικών προσωπικού.

Στη Γερμανία, η ετήσια έκθεση του Κοινοβουλευτικού Επιτρόπου για τις Ένοπλες Δυνάμεις, που δημοσιεύθηκε στις 3 Μαρτίου 2026 για το έτος 2025, ανέδειξε τις ελλείψεις προσωπικού ως σοβαρό πρόβλημα της Bundeswehr, παρά την αύξηση των διαθέσιμων πόρων [10].

Η γερμανική εμπειρία υπογραμμίζει ότι η αύξηση των αμυντικών δαπανών δεν εξασφαλίζει αυτομάτως την απαιτούμενη στελέχωση. Οι διαδικασίες προσλήψεων, η ταχύτητα ολοκλήρωσης των ελέγχων, η επαγγελματική προοπτική και η διατήρηση όσων έχουν ήδη εκπαιδευτεί επηρεάζουν καθοριστικά το τελικό αποτέλεσμα.

Το Ηνωμένο Βασίλειο προσφέρει μια ενδιαφέρουσα εικόνα βελτίωσης ορισμένων δεικτών. Σύμφωνα με την επίσημη τριμηνιαία στατιστική του βρετανικού Υπουργείου Άμυνας, την 1η Ιουλίου 2026 η πλήρως εκπαιδευμένη δύναμη ανήλθε σε 127.060 άτομα, αυξημένη κατά 880 σε σύγκριση με έναν χρόνο νωρίτερα. Κατά το δωδεκάμηνο έως τις 30 Ιουνίου 2026, οι προσλήψεις στις τακτικές ένοπλες δυνάμεις ανήλθαν σε 14.500, ενώ οι αποχωρήσεις σε 13.050 [11].

Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι οι προσλήψεις μπορούν να υπερβούν τις αποχωρήσεις και να συμβάλουν στην ενίσχυση της στελέχωσης. Δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι έχουν εξαλειφθεί οι ελλείψεις ή ότι όλα τα επιμέρους προβλήματα έχουν επιλυθεί.

Το δίδαγμα για την Ελλάδα δεν είναι η αυτούσια αντιγραφή ξένων μοντέλων. Οι επιχειρησιακές ανάγκες, η γεωγραφία και η σύνθεση των Ενόπλων Δυνάμεων διαφέρουν. Η αξία της σύγκρισης βρίσκεται στις αρχές που μπορούν να εφαρμοστούν: συστηματική καταγραφή των αναγκών, παρακολούθηση της σταδιοδρομίας, έγκαιρος εντοπισμός των ειδικοτήτων που παρουσιάζουν ελλείψεις και διαφανής αξιολόγηση των μέτρων.

Η δημοσίευση αξιόπιστων στοιχείων δεν είναι απλώς ζήτημα διοικητικής διαφάνειας. Αποτελεί εργαλείο στρατηγικού σχεδιασμού. Επιτρέπει στην ηγεσία να εντοπίζει τις αιτίες των προβλημάτων, να κατανέμει καλύτερα τους πόρους και να προσαρμόζει τις πολιτικές πριν οι ελλείψεις επηρεάσουν σοβαρά την επιχειρησιακή ετοιμότητα.

Η Ελλάδα χρειάζεται έναν αντίστοιχο μηχανισμό αξιολόγησης, προσαρμοσμένο στις εθνικές ανάγκες και με πλήρη προστασία των ευαίσθητων επιχειρησιακών πληροφοριών. Χωρίς αυτή τη βάση, η δημόσια συζήτηση κινδυνεύει να εξαρτάται από αποσπασματικές καταγραφές και αντιφατικούς αριθμούς, ενώ η διοίκηση στερείται μιας ολοκληρωμένης εικόνας για την πραγματική κατάσταση.

Έξι παρεμβάσεις που μπορούν να ενισχύσουν την Ατζέντα 2030

Η κριτική μιας αμυντικής μεταρρύθμισης αποκτά αξία όταν οδηγεί σε εφαρμόσιμες προτάσεις. Η Ατζέντα 2030 δεν χρειάζεται να εγκαταλειφθεί ούτε να ανατραπεί συνολικά. Χρειάζεται να συνδεθεί στενότερα με την πραγματική κατάσταση του προσωπικού, να αποκτήσει μετρήσιμους στόχους και να προβλέπει διορθωτικές παρεμβάσεις όταν τα αποτελέσματα αποκλίνουν από τις αρχικές εκτιμήσεις.

Πρώτον, να θεσπιστεί ετήσια έκθεση ανθρώπινου δυναμικού προς τη Βουλή. Η έκθεση πρέπει να περιλαμβάνει συγκεντρωτικά στοιχεία για την κάλυψη οργανικών θέσεων, τις εισαγωγές και αποφοιτήσεις στρατιωτικών σχολών, τις παραιτήσεις, τις αποχωρήσεις ανά Κλάδο και ειδικότητα και τις ελλείψεις σε κρίσιμες θέσεις. Η δημοσίευση θα επιτρέπει την αξιολόγηση της πολιτικής προσωπικού με αντικειμενικά κριτήρια, χωρίς να αποκαλύπτονται ευαίσθητα επιχειρησιακά δεδομένα.

Δεύτερον, κάθε μεγάλο εξοπλιστικό πρόγραμμα να συνοδεύεται από ολοκληρωμένο σχέδιο στελέχωσης. Το σχέδιο πρέπει να προσδιορίζει τις απαιτούμενες ειδικότητες, τον αριθμό των στελεχών, τον χρόνο εκπαίδευσης, το κόστος πιστοποίησης και τις προϋποθέσεις διατήρησης της τεχνογνωσίας. Η προμήθεια ενός συστήματος πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ολοκληρωμένη επιχειρησιακή επένδυση, η οποία περιλαμβάνει ανθρώπους, υποστήριξη, εκπαίδευση και συντήρηση.

Τρίτον, να αξιολογείται συστηματικά το νέο πλαίσιο σταδιοδρομίας. Οι αλλαγές στον ν. 5265/2026 πρέπει να συνοδεύονται από ετήσια αποτίμηση των επιπτώσεών τους στην εξέλιξη, στην αξιολόγηση και στην παραμονή των στελεχών. Όπου εντοπίζονται δυσλειτουργίες, πρέπει να εξετάζονται διορθώσεις με βάση τα πραγματικά αποτελέσματα, διασφαλίζοντας την αξιοκρατία, τη διαφάνεια και την επαγγελματική προοπτική.

Τέταρτον, να εφαρμοστεί στοχευμένο πρόγραμμα διατήρησης προσωπικού. Οι πολιτικές αποδοχών, στέγασης, οικογενειακής μέριμνας και επαγγελματικής εξέλιξης πρέπει να συνδέονται με τις πραγματικές ανάγκες κάθε Κλάδου. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτούν οι τεχνικές και επιστημονικές ειδικότητες για τις οποίες ο ανταγωνισμός με την αγορά εργασίας είναι έντονος. Οι παρεμβάσεις πρέπει να βασίζονται σε καταγραφή των λόγων αποχώρησης και σε αξιολόγηση του πραγματικού κόστους αντικατάστασης έμπειρων στελεχών.

Πέμπτον, να δημοσιοποιείται απολογισμός του στεγαστικού προγράμματος και των συγχωνεύσεων στρατοπέδων. Για τη στέγαση, βασικοί δείκτες πρέπει να είναι οι κατοικίες που παραδίδονται και χρησιμοποιούνται, ο χρόνος αναμονής και η κάλυψη των αναγκών ανά περιοχή. Για τις συγχωνεύσεις, απαιτείται σύγκριση των προβλεπόμενων εξοικονομήσεων με το πραγματικό οικονομικό αποτέλεσμα και με τις επιπτώσεις στην επιχειρησιακή λειτουργία.

Έκτον, να εκπονηθεί ειδικό σχέδιο στελέχωσης και τεχνολογικής υποστήριξης για το Πολεμικό Ναυτικό. Τα κενά στις στρατιωτικές σχολές και οι διαθέσιμες, αν και όχι πλήρως εναρμονισμένες, καταγραφές παραιτήσεων δικαιολογούν στοχευμένη διερεύνηση. Το σχέδιο πρέπει να εξετάσει τις συνθήκες υπηρεσίας, την επαγγελματική εξέλιξη, το κόστος διαβίωσης, τις ανάγκες τεχνικής υποστήριξης και τον ανταγωνισμό με την εμπορική ναυτιλία, χωρίς να προδικάζει τις αιτίες πριν αυτές τεκμηριωθούν.

Οι παρεμβάσεις αυτές μπορούν να ενισχύσουν τη μεταρρύθμιση χωρίς να ακυρώσουν τον αρχικό της προσανατολισμό. Κυρίως, μπορούν να δημιουργήσουν έναν μηχανισμό συνεχούς αξιολόγησης, ώστε οι αποφάσεις να μην παραμένουν στατικές όταν μεταβάλλονται οι συνθήκες ή όταν η εφαρμογή αποκαλύπτει αδυναμίες που δεν είχαν προβλεφθεί στον αρχικό σχεδιασμό.

Συμπέρασμα: Η αποτροπή αρχίζει από τους ανθρώπους που καλούνται να την υπηρετήσουν

Η Ατζέντα 2030 αποτελεί μια αναγκαία προσπάθεια προσαρμογής των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων στις απαιτήσεις του σύγχρονου πολέμου. Η αναδιοργάνωση, η τεχνολογική αναβάθμιση, η ενίσχυση της διακλαδικότητας και η ορθολογικότερη αξιοποίηση των πόρων μπορούν να βελτιώσουν ουσιαστικά την αμυντική ικανότητα της χώρας. Η επιτυχία τους, ωστόσο, δεν είναι δεδομένη ούτε μπορεί να συναχθεί μόνο από τη θέσπιση νόμων, την ανακοίνωση εξοπλιστικών προγραμμάτων ή την παρουσίαση νέων οργανωτικών δομών.

Τα διαθέσιμα στοιχεία δίνουν μια σύνθετη εικόνα. Η βελτίωση της κάλυψης των στρατιωτικών σχολών το 2026 είναι θετική εξέλιξη. Οι δυσκολίες που εξακολουθούν να εμφανίζονται σε συγκεκριμένες σχολές, οι αναφορές για αποχωρήσεις στελεχών και οι ανησυχίες γύρω από τη σταδιοδρομία δείχνουν, παράλληλα, ότι η πολιτική προσωπικού χρειάζεται συνεχή παρακολούθηση και βελτίωση. Οι αναφορές αυτές δεν αρκούν για να προεξοφλήσουν την αποτυχία της μεταρρύθμισης, αρκούν όμως για να καταστήσουν αναγκαία μια πιο συστηματική και διαφανή αξιολόγηση.

Η εμπειρία από τη στρατιωτική διοίκηση και τη λειτουργία σύνθετων πολυεθνικών οργανισμών, όπως το SHAPE του ΝΑΤΟ, αναδεικνύει τη σημασία της σαφούς κατανομής ευθυνών, της εμπιστοσύνης, της διαλειτουργικότητας και της ικανότητας μετατροπής του σχεδιασμού σε εφαρμόσιμες διαδικασίες. Καμία οργανωτική αλλαγή δεν αποδίδει πλήρως όταν οι άνθρωποι που καλούνται να την εφαρμόσουν δεν έχουν επαρκή εκπαίδευση, κατάλληλα μέσα και σαφή αντίληψη της αποστολής τους.

Αυτή η αρχή πρέπει να καθοδηγεί και την ελληνική αμυντική μεταρρύθμιση. Το ανθρώπινο δυναμικό δεν μπορεί να αποτελεί μεταβλητή που προσαρμόζεται εκ των υστέρων στις νέες δομές. Πρέπει να συνυπολογίζεται από την αρχή, μαζί με τις επιχειρησιακές απαιτήσεις, τις τεχνολογικές δυνατότητες και τους διαθέσιμους οικονομικούς πόρους.

Ο σύγχρονος στρατιωτικός οργανισμός χρειάζεται νέες δεξιότητες, υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης, επαγγελματική συνέχεια και ικανότητα προσαρμογής. Χρειάζεται αξιωματικούς που μπορούν να σχεδιάζουν και να διοικούν σε σύνθετα περιβάλλοντα, υπαξιωματικούς με σαφή επαγγελματική εξέλιξη και δυνατότητα ανέλιξης στην ιεραρχία, οι οποίοι διατηρούν και μεταφέρουν την τεχνική και επιχειρησιακή εμπειρία, καθώς και εξειδικευμένο προσωπικό που μπορεί να αξιοποιεί τα συστήματα στα οποία επενδύει η χώρα. Για να προσελκύσει και να διατηρήσει αυτούς τους ανθρώπους, οφείλει να τους προσφέρει ένα πλαίσιο σταδιοδρομίας με σαφείς κανόνες, αξιοκρατία και πραγματική προοπτική.

Η αποτροπή δεν είναι απλώς το άθροισμα των οπλικών συστημάτων που διαθέτει μια χώρα ούτε το ποσοστό του ΑΕΠ που δαπανά για την άμυνά της. Είναι η ικανότητά της να μετατρέπει τους διαθέσιμους πόρους σε διαρκή επιχειρησιακή ετοιμότητα, να επανδρώνει τις μονάδες της, να συντηρεί τα μέσα της και να διατηρεί την ικανότητα αντίδρασης όταν οι συνθήκες το απαιτήσουν.

Η πραγματική δοκιμασία της Ατζέντας 2030 είναι αν θα καταφέρει να μετατρέψει την οργανωτική και τεχνολογική αλλαγή σε διατηρήσιμη στρατιωτική ισχύ. Εάν η ανθρώπινη διάσταση παραμείνει ισότιμος πυλώνας της μεταρρύθμισης, το σχέδιο μπορεί να αποτελέσει ουσιαστικό βήμα προς την ενίσχυση της ελληνικής άμυνας. Εάν η στελέχωση, η εμπειρία και η επαγγελματική προοπτική δεν αντιμετωπιστούν με την ίδια συνέπεια όπως οι εξοπλισμοί και οι οργανωτικές αλλαγές, υπάρχει ο κίνδυνος η μεταρρύθμιση να εμφανίσει θεσμική πρόοδο χωρίς να αποδώσει το σύνολο των επιχειρησιακών δυνατοτήτων που υπόσχεται.

Η πραγματική δοκιμασία της Ατζέντας 2030 είναι αν θα καταφέρει να μετατρέψει την οργανωτική και τεχνολογική αλλαγή σε διατηρήσιμη στρατιωτική ισχύ. Εάν η ανθρώπινη διάσταση παραμείνει ισότιμος πυλώνας της μεταρρύθμισης, το σχέδιο μπορεί να αποτελέσει ουσιαστικό βήμα προς την ενίσχυση της ελληνικής άμυνας. Εάν η στελέχωση, η εμπειρία και η επαγγελματική προοπτική δεν αντιμετωπιστούν με την ίδια συνέπεια όπως οι εξοπλισμοί και οι οργανωτικές αλλαγές, υπάρχει ο κίνδυνος η μεταρρύθμιση να εμφανίσει θεσμική πρόοδο χωρίς να αποδώσει το σύνολο των επιχειρησιακών δυνατοτήτων που υπόσχεται.

Πηγές

[1] Νόμος 5265/2026 – «Χάρτης Μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων στη Νέα Εποχή». Taxheaven – Νομοθεσία https://www.taxheaven.gr/law/5265/2026

[2] alfavita – Τι συμβαίνει με τις στρατιωτικές σχολές; 473 κενές θέσεις το 2025. https://www.alfavita.gr/panellinies/485049_ti-symbainei-me-tis-stratiotikes-sholes-stratiotikes-sholes-473-kenes-theseis

[3] AMYNA News – Στρατιωτικές σχολές και Πανελλαδικές 2026: Κενές θέσεις και στοιχεία εισαγωγής. https://amyna.news/ellada/stratiotikes-sxoles-panellinies-2026-vaseis-kenes-theseis/

[4] Armyvoice.gr – Παραιτήσεις στρατιωτικών: 23 αξιωματικοί αποχωρούν, σύμφωνα με δημοσίευμα του Σεπτεμβρίου 2026. https://armyvoice.gr/2026/09/paraitiseis-stratiotikon-23-axiomatikoi-fevgoun/

[5] Defence Review – Ιστορικό ρεκόρ παραιτήσεων στο Πολεμικό Ναυτικό. https://defencereview.gr/asfaleia/esoteriki-asfaleia/istoriko-rekor-paraitiseon-sto-polem/

[6] Πανελλήνια Ομοσπονδία Ενώσεων Στρατιωτικών (ΠΟΕΣ) – Ανακοινώσεις και παρεμβάσεις για τα υπηρεσιακά και εργασιακά ζητήματα των στρατιωτικών. https://www.poes.gr/

[7] Υπουργείο Εθνικής Άμυνας – Ανακοίνωση για τις αυξήσεις στις αποδοχές των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων, 28 Μαρτίου 2025. https://www.mod.mil.gr/dilosi-ypoyrgoy-ethnikis-amynas-nikoy-dendia-schetika-tin-ayxisi-ton/

[8] NATO – Defence Expenditure of NATO Countries (2014–2025) (Αμυντικές δαπάνες των χωρών του ΝΑΤΟ, 2014–2025). Επίσημα στοιχεία του ΝΑΤΟ. https://www.nato.int/en/news-and-events/articles/news/2025/08/28/defence-expenditure-of-nato-countries-2014-2025

[9] Υπουργείο Εθνικής Άμυνας – Παρουσίαση της Β΄ Φάσης της μεταρρύθμισης «Ατζέντα 2030». Επίσημη ανακοίνωση για την εξοικονόμηση πόρων και την αναδιοργάνωση των Ενόπλων Δυνάμεων. https://www.mod.mil.gr/paroysiastike-ton-yetha-n-dendia-v-fasi-tis-metarrythmisis-atzenta/

[10] Γερμανική Ομοσπονδιακή Βουλή (Deutscher Bundestag) – Ετήσιες εκθέσεις του Κοινοβουλευτικού Επιτρόπου για τις Ένοπλες Δυνάμεις. https://www.bundestag.de/parlament/wehrbeauftragter/jahresberichte

[11] Υπουργείο Άμυνας του Ηνωμένου Βασιλείου (UK Ministry of Defence) – Quarterly Service Personnel Statistics: 1 July 2026 (Τριμηνιαία στατιστικά στοιχεία στρατιωτικού προσωπικού, 1 Ιουλίου 2026). Επίσημα στοιχεία για τη στελέχωση, τις προσλήψεις και τις αποχωρήσεις από τις βρετανικές Ένοπλες Δυνάμεις. https://www.gov.uk/government/statistics/quarterly-service-personnel-statistics-2026/quarterly-service-personnel-statistics-1-july-2026

Θεόδωρος Ατματζίδης

Ο Υποστράτηγος ΕΑ Θεόδωρος Ατματζίδης, έχει υπηρετήσει σε ανώτατες θέσεις στρατηγικής ασφάλειας, πληροφοριών, διοίκησης και διεθνών σχέσεων, με πολυετή υπηρεσία στο ΝΑΤΟ, στο ΓΕΣ και στο Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας. Υπηρέτησε ως Director – Assistant Chief of Staff (ACOS) (2019–2021), καθώς και ως Executive Officer στο Public Affairs Office (2006–2009) στο NATO SHAPE Mons- Βέλγιο , με ευθύνη στη στρατηγική επικοινωνία και διεθνή εκπροσώπηση. Διετέλεσε επίσης ως Τμηματάρχης στην Διεύθυνση Εξοπλισμών του ΓΕΣ , ως Διευθυντής Πληροφοριών και Ασφάλειας και Διευθυντής Αντικατασκοπείας στο ΓΕΕΘΑ, ενώ έχει διατελέσει και καθηγητής στη Ανώτατη Διακλαδική Σχολή Πολέμου. Διαθέτει μεταπτυχιακούς τίτλους στις Στρατηγικές Σπουδές και στη Διοίκηση .

Η δολοφονία του Ιταλού Τελλίνι κοντά στην Κακαβιά το 1923

Από

pcuser

October 17, 2026

Τον Μάιο του 1920, Ελλάδα και Αλβανία συμφώνησαν να αποδεχτούν τον διακανονισμό για τη χάραξη των συνόρων τους που θα πρότεινε η Πρεσβευτική Διάσκεψη, ένα νεόκοπο όργανο που δημιουργήθηκε από τις Μεγάλες Δυνάμεις για την ειρηνική διευθέτηση των διαφορών μεταξύ κρατών. Έναν χρόνο μετά, συστήνεται μια διεθνής επιτροπή χάραξης των συνόρων, με επικεφαλής τον ιταλό στρατηγό Enrico Tellini. Ως επικεφαλής της ελληνικής αντιπροσωπείας ορίστηκε ο αντισυνταγματάρχης Νότης Μπότσαρης, με καταγωγή από την Ήπειρο.

Αρχικά, η βάση της επιτροπής ήταν Κορυτσά, με την ελληνική πλευρά να εκφράζει ουκ ολίγες φορές τη δυσαρέσκειά της προς το πρόσωπο του Τελλίνι (αρκετοί συγγραφείς αναφέρουν ότι ο ιταλός επικεφαλής τηρούσε μια φιλοαλβανική στάση). Η έδρα μεταφέρθηκε αργότερα στα Γιάννενα, από όπου, εν έτει 1923, θα ξεκινούσε να γράφεται ο πρόλογος μιας ιστορίας που έμελλε να αναδείξει τη διπλωματική απομόνωση της Ελλάδας, την αδυναμία επί της ουσίας της Κοινωνίας των Εθνών να διαμεσολαβήσει και κυρίως τις προθέσεις της φασιστικής Ιταλίας υπό την ηγεσία του Μουσολίνι. Η Ελλάδα, εκείνη την περίοδο, βρισκόταν σε πολύ δύσκολη κατάσταση. Ήταν εξαντλημένη, σε πολλά επίπεδα, από τη Μικρασιατική Καταστροφή και διχασμένη από την εκτέλεση των έξι στο Γουδή. Τη χώρα κυβερνούσε η Επαναστατική Επιτροπή υπό τον Νικόλαο Πλαστήρα.

Η ιστορία λοιπόν έμεινε γνωστή ως «επεισόδιο Τελλίνι». Οδήγησε δε στην ιταλική εισβολή στην Κέρκυρα και στον βομβαρδισμό του παλαιού φρουρίου που προκάλεσε τον θάνατο 16 αμάχων στις 31 Αυγούστου του 1923.

26 Αυγούστου 1923: Η επιτροπή χάραξης των ελληνοαλβανικών συνόρων βρισκόταν στα Γιάννενα. Το βράδυ, ο στρατηγός Τελλίνι γιόρτασε τα 56ά γενέθλιά του σε συνεστίαση σε ξενοδοχείο των Ιωαννίνων, έχοντας προσκαλέσει και τα μέλη της επιτροπής. Η ελληνική, η αλβανική και η ιταλική αντιπροσωπεία έδωσαν ραντεβού για τις 9 το πρωί, στο φυλάκιο της Κακαβιάς.

27 Αυγούστου 1923: Στον δρόμο προς Κακαβιά, βρέθηκαν δολοφονημένοι πέντε Ιταλοί, μέλη της επιτροπής: Ο στρατηγός Τελλίνι, ο ταγματάρχης Κόρτι, ο λοχαγός Μπανατσίνι, ο οδηγός στρατιώτης Φαρνέτι και ο Βορειοηπειρώτης διερμηνέας Αθανάσιος Κράβαρης.

Στο ταξίδι αυτό, προπορευόταν το αλβανικό αυτοκίνητο, ακολουθούσε το ιταλικό και τέλος το ελληνικό. Κοντά στο Καλπάκι, το ελληνικό αυτοκίνητο έπαθε μηχανική βλάβη. Η αντιπροσωπεία αναγκάστηκε να σταματήσει την πορεία της για να επιδιορθώσει τη βλάβη.

Το ιταλικό αυτοκίνητο έπεσε σε ενέδρα. Δύο κορμοί που είχαν τοποθετηθεί κάθετα στον δρόμο, ανέκοψαν την πορεία του. Σύμφωνα με το πόρισμα έκθεσης, οι δολοφόνοι βρίσκονταν μέσα στις συστάδες των δέντρων και πυροβολούσαν. Το τέλος και των πέντε ήταν αναπόφευκτο. Ο Τελλίνι προσπάθησε να ξεφύγει όντας χτυπημένος, αλλά οι δολοφόνοι του έριξαν τη χαριστική βολή.

Στον τόπο του εγκλήματος, πρώτο έφτασε το ελληνικό αυτοκίνητο, με τον Μπότσαρη να οργανώνει τις έρευνες για τον εντοπισμό των δραστών.

Στις 27-28 Αυγούστου, οι σοροί των θυμάτων, τοποθετημένες σε μεταλλικά φέρετρα, μεταφέρθηκαν στα Γιάννενα, σε ειδικά διαμορφωμένη αίθουσα της Ζωσιμαίας Σχολής.

Και ενώ η ελληνική κυβέρνηση διέταξε άμεσα να γίνει το ανακριτικό έργο και διαβεβαίωνε ότι το έγκλημα δεν θα επηρέαζε τις ελληνοϊταλικές σχέσεις, ο Μουσολίνι δεν περίμενε κανένα πόρισμα, θεωρώντας ότι οι δράστες ήταν Έλληνες. Έσπευσε να επιδώσει στην Επανάσταση του 1922 μέσω του πρεσβευτή του στην Αθήνα Μοντάνια, ένα τελεσίγραφο με προθεσμία 24 ωρών: Απόδοση τιμών στην ιταλική σημαία και στις σορούς των δολοφονημένων, αίτηση συγγνώμης προς την Ιταλία, τέλεση μνημόσυνου παρουσία του υπουργικού συμβουλίου, συμμετοχή του στρατιωτικού ακολούθου της ιταλικής πρεσβείας στις ανακρίσεις, καταδίκη σε θάνατο των ενόχων και καταβολή ως ποινή του ποσού των 50.000.000 λιρεττών.

H ελληνική κυβέρνηση αποδέχτηκε μόνο τρεις από τους όρους και προσπαθούσε να πείσει τον Μουσολίνι ότι οι δολοφόνοι του Τελλίνι δεν ήταν Έλληνες αλλά ληστές αλβανικής καταγωγής.

Στο ενδιάμεσο, η κυβέρνηση όντως προσπαθούσε να βρει τους ενόχους, «επιστρατεύοντας» και έμπειρα στελέχη της Αστυνομίας Πόλεων σε στυγερά εγκλήματα να συνδράμουν τη Χωροφυλακή στο έργο της. Μεταξύ των στελεχών, και ένας Βρετανός, μέλος της Σκότλαντ Γιαρντ, ο Τ. Ριντ (ο Ριντ ήταν μέλος μιας βρετανικής αποστολής στην Ελλάδα που είχε αναλάβει την εκπαίδευση των ελλήνων αστυνομικών), ο οποίος κατέφτασε στα Γιάννενα με την υπόλοιπη ομάδα. Ωστόσο, δεν πρόλαβε να συνεχίσει την έρευνά του, γιατί διατάχθηκε η επιστροφή του στην Αθήνα. Φέρεται ότι αυτή η παρέμβαση έγινε από τον ιταλό πρέσβη στην Αθήνα με το σκεπτικό ότι η Ιταλία δεν ήθελε την εμπλοκή της Μεγάλης Βρετανίας στην υπόθεση.

Στις 31 Αυγούστου, η Κοινωνία των Εθνών κάλεσε την Ελλάδα να ενεργήσει όσο το δυνατόν πιο γρήγορα για τον εντοπισμό των ενόχων. Κι ενώ οι διπλωματικές προσπάθειες συνεχίζονταν για την εκτόνωση της κρίσης, η Ιταλία, την ίδια μέρα, προχώρησε στην κατάληψη και στον κανονιοβολισμό της Κέρκυρας. Η ΚτΕ, μέλος της οποίας ήταν και η Ιταλία, δεν μπόρεσε να χειριστεί την όλη υπόθεση και την παρέπεμψε στην Πρεσβευτική Διάσκεψη, η οποία αποφάσισε να αποδεχτεί το ιταλικό τελεσίγραφο προς την Ελλάδα.

Η Ελλάδα αναγκάστηκε να δεχθεί τους όρους (και την καταβολή των 50 εκατ. λιρετών), με την εθνική περηφάνια βαριά πληγωμένη, Ένας από τους όρους ήταν η σύσταση μιας διεθνούς ανακριτικής επιτροπής με πρόεδρο τον ιάπωνα συνταγματάρχη Σιμπούγια για την εύρεση των ενόχων. Στις 20 Σεπτεμβρίου έγινε και αναπαράσταση του εγκλήματος.

Παρότι η επιτροπή συγκέντρωσε αρκετά στοιχεία που αθώωναν την ελληνική πλευρά, η Πρεσβευτική Διάσκεψη είχε πάρει τις αποφάσεις της. Η Ιταλία έπρεπε να εγκαταλείψει την Κέρκυρα στις 27 Σεπτεμβρίου, ακόμα και αν οι ένοχοι του εγκλήματος δεν είχαν βρεθεί ως τότε. Η Πρεσβευτική Διάσκεψη ήθελε να κλείσει άρον άρον το φάκελο του ελληνοϊταλικού επεισοδίου.

Στις 27 Σεπτεμβρίου η Ιταλία αποχώρησε από την Κέρκυρα.

* Kεντρική φωτογραφία: Από το λεύκωμα «Ιωάννινα 1890-1950» του Ριζάρειου Ιδρύματος, με τη λεζάντα «Η κηδεία του Ενρίκο Τελλίνι, προέδρου της Διεθνούς Επιτροπής Χάραξης των Συνόρων Ελλάδας-Αλβανίας, που δολοφονήθηκε τον Αύγουστο του 1923». Οι σοροί του Τελλίνι και των υπόλοιπων Ιταλών που δολοφονήθηκαν, μεταφέρθηκαν στην Πρέβεζα κι από κει στην Ιταλία.

Πηγή: Βαρβάρα Αγγελή / i-typos.gr

Αλβανία | Διεθνής αναλυτής αποδομεί το αφήγημα Ράμα περί «ξένων δακτύλων» – «Η κυβέρνηση αγνόησε τους νέους, η αντιπολίτευση αδυνατεί να πείσει»

Από

pcuser

October 17, 2026

Δαμιανός Χ.

Σοβαρές ευθύνες στην κυβέρνηση του Έντι Ράμα για την κλιμάκωση της κοινωνικής και πολιτικής κρίσης στην Αλβανία αποδίδει ο διεθνής αναλυτής Γκάμπριελ Πάρτος, χαρακτηρίζοντας τις συνεχιζόμενες διαδηλώσεις τη μεγαλύτερη πρόκληση που έχει αντιμετωπίσει ο Αλβανός πρωθυπουργός στα 13 χρόνια παραμονής του στην εξουσία. Παράλληλα, αμφισβητεί ευθέως την κυβερνητική επιχειρηματολογία περί ξένων παρεμβάσεων, επισημαίνοντας ότι τα πραγματικά αίτια της αναταραχής βρίσκονται στα προβλήματα που αντιμετωπίζει η αλβανική κοινωνία.

Ο πρώην αναλυτής του BBC για την Κεντρική και Νοτιοανατολική Ευρώπη και του Economist Intelligence Unit, μιλώντας στον δημοσιογράφο Μουχαμέντ Βελίου του Top Channel, περιγράφει μία χώρα στην οποία η διαφθορά, το υψηλό κόστος ζωής, οι οικονομικές δυσκολίες των φοιτητών και η έλλειψη επαγγελματικών προοπτικών έχουν δημιουργήσει συνθήκες βαθιάς δυσαρέσκειας.

Αλβανία | Η αστυνομία πυροβολεί με σφαίρες από καουτσούκ κατά διαδηλωτών – «Ράμα, παραιτήσου» φωνάζουν έξω από το υπουργείο Παιδείας

Σύμφωνα με τον Πάρτος, οι κινητοποιήσεις που εξελίσσονται τις τελευταίες ημέρες σε ολόκληρη την Αλβανία, με επίκεντρο τα Τίρανα, αποτελούν συνέχεια της «Επανάστασης των Φλαμίνγκο», ενός κινήματος διαμαρτυρίας που βρίσκεται σε εξέλιξη εδώ και μήνες. Η έκταση των συγκεντρώσεων και τα πρωτοφανή, κατά την εκτίμησή του, επίπεδα βίας δείχνουν ότι η κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με μία κρίση που δεν μπορεί πλέον να υποβαθμίζει.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει στα αιτήματα των νέων, οι οποίοι καλούνται να αντιμετωπίσουν υψηλό κόστος σπουδών και διαβίωσης, χωρίς να διακρίνουν αντίστοιχες δυνατότητες επαγγελματικής αποκατάστασης. Όπως επισημαίνει, η κατάσταση αυτή τροφοδοτεί τη μαζική μετανάστευση μορφωμένων Αλβανών προς άλλες ευρωπαϊκές χώρες, στερώντας από την Αλβανία σημαντικό μέρος του ανθρώπινου δυναμικού της.

Στο επίκεντρο της κριτικής του βρίσκεται η διαφθορά, την οποία χαρακτηρίζει χρόνιο πρόβλημα της αλβανικής κοινωνίας, παρά τις προσπάθειες του δικαστικού συστήματος να την αντιμετωπίσει. Η δυσαρέσκεια εντείνεται, σύμφωνα με τον αναλυτή, από τις σοβαρές κατηγορίες διαφθοράς που αντιμετωπίζουν πρώην υψηλόβαθμα κυβερνητικά στελέχη, γεγονός που επιβαρύνει περαιτέρω την πολιτική θέση του πρωθυπουργού.

Ο Πάρτος απορρίπτει την προσπάθεια του Ράμα να αποδώσει τις ταραχές σε «ξένα χέρια». Παρότι αναγνωρίζει ότι η Ρωσία επιδιώκει να αποδυναμώσει την Ευρωπαϊκή Ένωση και να εμποδίσει τη διεύρυνσή της στα Δυτικά Βαλκάνια, υπογραμμίζει ότι δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία ώστε οι σημερινές διαδηλώσεις να αποδοθούν σε εξωτερικούς παράγοντες.

«Δεν πιστεύω ότι για όσα προκάλεσαν αυτές τις διαδηλώσεις πρέπει να κατηγορούνται ξένοι παράγοντες από άλλες χώρες», δηλώνει χαρακτηριστικά, ξεκαθαρίζοντας ότι ακόμη και η πιθανότητα ξένης παρέμβασης δεν αναιρεί τις πραγματικές αιτίες της κοινωνικής δυσαρέσκειας.

Αναφερόμενος προσωπικά στον Έντι Ράμα, ο διεθνής αναλυτής υποστηρίζει ότι έχει μετατραπεί σε «θύμα της προσωπικής του επιτυχίας». Η τέταρτη εκλογική του νίκη και η μακροχρόνια κυριαρχία του στην πολιτική ζωή της χώρας δεν τον προστατεύουν πλέον από την αυξανόμενη αμφισβήτηση. Αντίθετα, όπως εξηγεί, ένα σημαντικό μέρος της κοινωνίας θεωρεί τον ίδιο υπεύθυνο για τα προβλήματα που αντιμετωπίζει.

Ο Πάρτος επισημαίνει ότι ο Αλβανός πρωθυπουργός πρέπει να εγκαταλείψει την πρακτική της υποβάθμισης των αιτημάτων των διαδηλωτών και να προχωρήσει σε ουσιαστικό διάλογο. Κατά την εκτίμησή του, η κυβέρνηση δεν αντιμετώπισε με την απαιτούμενη σοβαρότητα τις διαμαρτυρίες των προηγούμενων μηνών, επιτρέποντας στη δυσαρέσκεια να συσσωρευτεί και να οδηγήσει στη σημερινή έκρηξη.

Η κριτική του, ωστόσο, επεκτείνεται και στην αλβανική αντιπολίτευση. Όπως σημειώνει, πολλοί διαδηλωτές εκφράζουν την ίδια δυσαρέσκεια τόσο απέναντι στο κυβερνών Σοσιαλιστικό Κόμμα όσο και απέναντι στο Δημοκρατικό Κόμμα του Σαλί Μπερίσα, αρνούμενοι να ταυτιστούν με οποιονδήποτε από τους δύο πολιτικούς σχηματισμούς.

Σύμφωνα με τον Πάρτος, η σημερινή κινητοποίηση στρέφεται συνολικά εναντίον του πολιτικού συστήματος που έχει κυβερνήσει τη χώρα τις τελευταίες δεκαετίες. Η αντιπολίτευση, παρά τη στήριξη που έχει εκφράσει στις διαδηλώσεις, δεν έχει καταφέρει να αποκτήσει ουσιαστικό ρόλο στην εκπροσώπηση των αιτημάτων ή στην αναζήτηση διαπραγματευτικής λύσης.

Ο αναλυτής αποδίδει αυτή την αδυναμία στις εσωτερικές διαφωνίες της αντιπολίτευσης, οι οποίες, όπως εκτιμά, επέτρεψαν στον Ράμα να διατηρήσει την πολιτική του κυριαρχία επί 13 χρόνια. Επισημαίνει μάλιστα ότι η αντιπολίτευση δεν έχει πείσει πως μπορεί να προσφέρει μία αξιόπιστη εναλλακτική διακυβέρνησης, να διαμορφώσει ένα ευρύτερο μέτωπο πολιτικών δυνάμεων ή να προωθήσει μία λύση μέσω κυβέρνησης τεχνοκρατών.

Η απουσία συγκροτημένης πολιτικής ηγεσίας στις διαδηλώσεις, σύμφωνα με τον Πάρτος, αποτελεί παράγοντα αδυναμίας για το κίνημα και ενδέχεται να διευκολύνει τον πρωθυπουργό να ξεπεράσει την κρίση, όπως συνέβη τους προηγούμενους μήνες. Ωστόσο, προειδοποιεί ότι η σημερινή κατάσταση είναι πλέον περισσότερο σύνθετη και οι πιέσεις προς την κυβέρνηση σημαντικά μεγαλύτερες.

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στην αστυνομική αντιμετώπιση των κινητοποιήσεων, τονίζοντας ότι η διατήρηση της δημόσιας τάξης πρέπει να γίνεται με σεβασμό στην αρχή της αναλογικότητας. Επικαλείται την παρέμβαση της Αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα Τίρανα, η οποία υπογράμμισε ότι οι δυνάμεις ασφαλείας δεν πρέπει να χρησιμοποιούν περισσότερη βία από την απολύτως αναγκαία, ακόμη και όταν διαδηλωτές εμπλέκονται σε βίαια επεισόδια.

Παράλληλα, ο Πάρτος προειδοποιεί ότι η παρατεταμένη αστάθεια ενδέχεται να επηρεάσει ολόκληρη την περιοχή των Δυτικών Βαλκανίων. Εκτιμά ότι η ενίσχυση της κοινωνικής πόλωσης και του εθνικισμού αποτελεί ευρύτερο κίνδυνο, ιδιαίτερα σε μία περίοδο κατά την οποία η δυσαρέσκεια καταγράφεται σε πολλές ευρωπαϊκές κοινωνίες.

Σημαντικές μπορεί να είναι και οι συνέπειες για την ευρωπαϊκή πορεία της Αλβανίας. Ο αναλυτής θεωρεί ότι η συνέχιση της πολιτικής κρίσης και των βίαιων επεισοδίων ενδέχεται να καθυστερήσει την ένταξη της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, παρά τον στόχο της κυβέρνησης Ράμα για ολοκλήρωση της διαδικασίας έως το 2030.

Το μήνυμα της παρέμβασής του είναι σαφές. Η αλβανική κυβέρνηση καλείται να αντιμετωπίσει τα πραγματικά προβλήματα που κινητοποιούν τους πολίτες, να συνεχίσει τις μεταρρυθμίσεις στο κράτος δικαίου και να ενισχύσει την καταπολέμηση της διαφθοράς. Η επίκληση εξωτερικών εχθρών δεν μπορεί, σύμφωνα με την ανάλυσή του, να υποκαταστήσει την πολιτική ευθύνη για την κοινωνική δυσαρέσκεια ούτε να δώσει απαντήσεις στη νέα γενιά που διεκδικεί ένα διαφορετικό μέλλον.

Αλβανία | Διεθνής αναλυτής αποδομεί το αφήγημα Ράμα περί «ξένων δακτύλων» – «Η κυβέρνηση αγνόησε τους νέους, η αντιπολίτευση αδυνατεί να πείσει»

Κοντεύουν τις 100 χιλιάδες οι Τουρκοκύπριοι που έχουν ταυτότητες της Κυπριακής Δημοκρατίας…

Από

pcuser

October 17, 2026

Ανακοινώθηκε ο σοκαριστικός αριθμός των Τουρκοκυπρίων που κατέχουν έγκυρη ταυτότητα που εκδόθηκε από την «Κυπριακή Δημοκρατία» και αυτός είναι 96.487, όπως γράφει τουρκοκυπριακό δημοσίευμα.

Σύμφωνα με αυτό:

Ο Υπουργός Εσωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Ιωάννου, κοινοποίησε τα στοιχεία από το Μητρώο Πληθυσμού με ημερομηνία 11 Σεπτεμβρίου 2026, απαντώντας σε ερώτηση που έθεσε στη βουλή ο βουλευτής του ΔΗΣΥ, Ανδρέας Κωνσταντίνου.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, υπάρχουν συνολικά 870.632 έγκυρες ταυτότητες. Από αυτές, οι 774.145 ανήκουν σε άτομα εγγεγραμμένα στην ελληνοκυπριακή κοινότητα και οι 96.487 σε άτομα εγγεγραμμένα στην τουρκοκυπριακή κοινότητα

Ο Ιωάννου δήλωσε ότι τα στοιχεία που δημοσιεύθηκαν δεν περιλαμβάνουν ταυτότητες που είχαν λήξει και δεν είχαν ανανεωθεί, σύμφωνα με την τουρκοκυπριακή bagimsiz.com.

—

Echedoros.blog

Ο Αλίγιεφ χρησιμοποίησε τον Ισραηλινό πρόεδρο Χέρτζογκ για να επιπλήξει με τρία χτυπήματα τον Ερντογάν (ανάλυση Andrew Korybko)

Από

pcuser

October 17, 2026

Η αμοιβαία δηλωμένη έννοια του «ένα έθνος, δύο κράτη» δεν είναι τόσο πιστευτή όσο ήταν παλιά.

Πρόσφατα εκτιμήθηκε ότι « η Αζερμπαϊτζανο-Τουρκική Αδελφότητα δοκιμάζεται από τις διαμαρτυρίες υπέρ της χιτζάμπ στο Αζερμπαϊτζάν », αφού ορισμένοι Αζέροι υποψιάστηκαν ότι ορισμένες από αυτές τις διαδηλώσεις ενορχηστρώνονταν, τουλάχιστον εν μέρει, από ορισμένους Τούρκους ακτιβιστές που υπάρχουν υποψίες ότι συνδέονται με το τουρκικό κράτος.

Αυτό ακολούθησε ομιλία του Τούρκου προέδρου, ο οποίος καταδίκαζε την απαγόρευση της χιτζάμπ, χωρίς όμως να κατονομάσει χώρες, ακριβώς πριν από την εφαρμογή της νέας πολιτικής σχολικών στολών του Αζερμπαϊτζάν, την οποία ορισμένοι διοικητικοί υπάλληλοι ερμήνευσαν με αυτόν τον τρόπο.

Η προαναφερθείσα ανάλυση αξιολόγησε επίσης ότι οι στενοί δεσμοί στρατιωτικής ασφάλειας του Αζερμπαϊτζάν με το Ισραήλ διαταράσσουν την Τουρκία, καθώς το Αζερμπαϊτζάν και η Τουρκία θεωρούν επίσημα τους εαυτούς τους ως «ένα έθνος, δύο κράτη», ωστόσο το Αζερμπαϊτζάν εξακολουθεί να έχει στενές σχέσεις με τον ισραηλινό αντίπαλο της Τουρκίας μετά τα γεγονότα της 7ης Οκτωβρίου.

Αυτή η παρατήρηση πλαισιώνει τον τρόπο με τον οποίο ο Πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίγιεφ χρησιμοποίησε τον Ισραηλινό ομόλογό του Ισαάκ Χέρτζογκ για να επιτεθεί στον Ερντογάν κατά τη διάρκεια της τελευταίας συνόδου κορυφής της CICA που πραγματοποιήθηκε την περασμένη εβδομάδα στο Μπακού.

Το CICA αναφέρεται στη «Διάσκεψη για την Αλληλεπίδραση και τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης στην Ασία», η οποία είναι ένα από τα κύρια πολυμερή φόρουμ της Ασίας και φιλοξενεί συνόδους κορυφής ηγεσίας κάθε τέσσερα χρόνια.

Το Middle East Eye επιβεβαίωσε δημοσιεύματα στα τουρκικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι ο Χέρτζογκ έφτασε στο Αζερμπαϊτζάν με την εθνική αεροπορική εταιρεία του, Azerbaijan Airlines, η οποία διήλθε από τον τουρκικό εναέριο χώρο.

Αυτό ερμηνεύτηκε ως το πρώτο χτύπημα του Αλίγιεφ στον Ερντογάν μέσω του Χέρτζογκ από τότε που η Τουρκία απαγόρευσε τις ισραηλινές πτήσεις στον εναέριο χώρο της.

Η δεύτερη επίπληξη εναντίον του αφορούσε το όνομα του αεροπλάνου, Shusha, το οποίο το Middle East Eye επικαλέστηκε τουρκικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να αναφέρει ότι θα μπορούσε να είναι μια σκόπιμη αναφορά στη Διακήρυξη Shusha του 2021 , η οποία επισημοποίησε ένα σύμφωνο αμοιβαίας άμυνας μεταξύ Αζερμπαϊτζάν και Τουρκίας.

Ορισμένοι Τούρκοι, επομένως, θεωρούν την πτήση του Χέρτζογκ προς το Ισραήλ με ένα αεροσκάφος του Αζερμπαϊτζάν που πήρε το όνομά του από αυτή τη συμμαχία και πέρασε τον τουρκικό εναέριο χώρο, παραβιάζοντας την απαγόρευση της Άγκυρας στις ισραηλινές πτήσεις, ως μια κατάφωρη – ακόμη και ασυγχώρητη – περιφρόνηση.

Το τελευταίο χτύπημα του Αλίγιεφ στον Ερντογάν επισημάνθηκε από το άρθρο « Turkish Century », το οποίο επέστησε την προσοχή στο πώς αυτός και η σύζυγός του μοιράστηκαν ξεχωριστά μια φωτογραφία του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν να υποκλίνεται με σεβασμό ενώ σφίγγει το χέρι του Αλίγιεφ, την οποία ερμήνευσαν ως «μια άθλια προσπάθεια προσβολής της Τουρκίας».

Άλλωστε, ο Φιντάν απεικονίζεται με τρόπο που θα μπορούσε να ερμηνευτεί ως ένδειξη σεβασμού προς τον Αλίγιεφ, αλλά ο Αλίγιεφ θα μπορούσε «εύλογα να αρνηθεί» ότι πρόκειται για προσβολή αν αμφισβητηθεί και να κατηγορήσει έναν διαχειριστή μέσων κοινωνικής δικτύωσης, αν πιεστεί.

Ως λιγότερο ερεθιστικό και περισσότερο μήνυμα, η φωτογραφία του Αλίγιεφ από την κατ’ ιδίαν συνάντησή του με τον Φιντάν τους δείχνει ψυχρά να αντικατοπτρίζουν ο ένας τη στάση του άλλου στις καρέκλες τους, ενώ η φωτογραφία της κατ’ ιδίαν συνάντησής του με τον Χέρτζογκ τους δείχνει ενεργά εμπλεκόμενους σε μια φιλική συζήτηση.

Αυτή η αντίθεση δείχνει πόσο άβολα έχει γίνει ο Αλίγιεφ με την Τουρκία εν μέσω των διαμαρτυριών υπέρ της χιτζάμπ, τις οποίες ορισμένοι Αζέροι αποδίδουν σε Τούρκους ακτιβιστές που συνδέονται με το τουρκικό κράτος, ενώ παράλληλα δείχνει πόσο άνετα νιώθει με το Ισραήλ παρά την έντονη αντιπαλότητά του με την Τουρκία.

Επιστρέφοντας στο πώς ο Αλίγιεφ χρησιμοποίησε τον Χέρτζογκ για να χτυπήσει τον Ερντογάν τρεις φορές σε μια εκδήλωση, είναι σαφές ότι είναι εξαιρετικά δυσαρεστημένος μαζί του και θέλει να το μάθει όλος ο κόσμος.

Από την τουρκική οπτική γωνία, ωστόσο, ο Αλίγιεφ μπορεί να έχει ξεπεράσει μια κόκκινη γραμμή.

Αντί οι ακτιβιστές του (είτε συνδέονται πραγματικά με το τουρκικό κράτος είτε μόνο υπάρχουν υποψίες ότι συνδέονται) να μειώσουν την εκστρατεία τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης εναντίον του Αζερμπαϊτζάν και του ίδιου προσωπικά, μπορεί να την εντείνουν προκλητικά, καίγοντας έτσι τα τελευταία νήματα αδελφοσύνης μεταξύ τους.

Andrew Korybko

(Σημείωση: Το Echedoros. blog δημοσιεύει κείμενα του Andrew Korybko κατόπιν επικοινωνίας με τον γεωπολιτικό αναλυτή)

Echedoros.blog

Σκόπια, η καρδιά των Βαλκανίων, με μεταρρυθμίσεις που δεν προχωρούν, αναμένουν ένταξη στην ΕΕ (ιταλική αρθρογραφία)

Από

pcuser

October 17, 2026

Φωτογραφία του 2018. Διαδηλωτές κρατούν κόκκινες σημαίες με τον Ήλιο της Βεργίνας και τη σημαία της χώρας, διαμαρτυρόμενοι για την προώθηση της Συνθήκης των Πρεσπών και τη μετονομασία του κράτους

Ανεξάρτητη από το 1991, η βαλκανική χώρα, Βόρεια Μακεδονία, στρέφεται στις Βρυξέλλες, αλλά οι διαπραγματεύσεις δεν έχουν ποτέ ξεκινήσει αφού έχει αντιμετωπίσει σημαντικά πολιτικά εμπόδια, γράφει Marco Fedeli στο ιταλικό open.online.

Υπήρξε η διαμάχη για το όνομα από τη δεκαετία του ‘90 με την Ελλάδα και τώρα οι διαφωνίες με τη Σόφια σχετικά με την αναγνώριση της βουλγαρικής μειονότητας της χώρας.

Τώρα, η χώρα των κεντρικών Βαλκανίων ελπίζει ότι η νέα ώθηση της ΕΕ για διεύρυνση θα υλοποιήσει τελικά τις φιλοδοξίες της. Αλλά ο δρόμος προς τις μεταρρυθμίσεις είναι ακόμα μακρύς και η Επιτροπή θεωρεί επί του παρόντος άλλες χώρες των Βαλκανίων ως πιο προηγμένες.

Ένα σταυροδρόμι πολιτισμών

Τα Σκόπια βρίσκονται στην καρδιά των Βαλκανίων, φωλιασμένα ανάμεσα στη Σερβία και το Κοσσυφοπέδιο στα βόρεια, τη Βουλγαρία στα ανατολικά, την Αλβανία στα δυτικά και την Ελλάδα στα νότια.

Η χώρα λόγω της θέσης της, ήταν πάντα ένα σταυροδρόμι διαφορετικών πολιτισμών: σήμερα, τα εναλλασσόμενα καμπαναριά των ορθόδοξων εκκλησιών και οι μιναρέδες των τζαμιών το μαρτυρούν.

Το σημερινό κράτος περιλαμβάνει μόνο ένα μικρό μέρος της αρχαίας περιοχής της Μακεδονίας, αλλά κυρίως της αρχαίας Παιονίας και της Δαρδανίας, είναι μεσόγειος και το έδαφός της είναι κυρίως ορεινό, που διασχίζεται από τα Όρη Σάρρος στα βορειοδυτικά.

Σχεδόν 2 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν εκεί , πάνω από το ένα τρίτο των οποίων ζουν στην πρωτεύουσα Σκόπια (σχεδόν 600.000 κάτοικοι) κατά μήκος του ποταμού Αξιού, του μεγαλύτερου της χώρας.

Τα Σκόπια, ακολουθούμενα σε σημασία από τις πόλεις Μπίτολα, Τέτοβο και Κουμάνοβο, υπέστησαν σοβαρές ζημιές από έναν τρομερό σεισμό το 1963.

Σήμερα η Βόρεια Μακεδονία είναι επίσης γνωστή ως τουριστικός προορισμός, ειδικά για τις φυσικές της ομορφιές, όπως η λίμνη Αχρίδα , μία από τις παλαιότερες στην Ευρώπη: είναι ένα από τα δύο μνημεία της UNESCO της χώρας, μαζί με τα αρχαία δάση οξιάς των Καρπαθίων.

Μια ταραγμένη ιστορία

Η σημερινή επικράτεια της Βόρειας Μακεδονίας υπήρξε μέρος μεγάλων αυτοκρατοριών: από την ομώνυμη αυτοκρατορία του Μεγάλου Αλεξάνδρου μέχρι τη Ρωμαϊκή και στη συνέχεια τη Βυζαντινή.

Τον 15ο αιώνα κατακτήθηκε από τους Τούρκους και παρέμεινε υπό οθωμανική κυριαρχία μέχρι τους δύο Βαλκανικούς Πολέμους του 1912 και του 1913.

Κατά τη διάρκεια αυτών των ετών, λόγω της διάλυσης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας , η περιοχή εκατέρωθεν του Αξιού προσαρτήθηκε στη Σερβία, η οποία, μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, εντάχθηκε στο νέο Βασίλειο των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων .

Το 1945, με το όνομα ‘Μακεδονία’ έγινε μία από τις δημοκρατίες της σοσιαλιστικής Γιουγκοσλαβίας του Τίτο.

Το 1991, μετά τη διάλυσή της, ανακήρυξε την ανεξαρτησία της από τη Γιουγκοσλαβική Ομοσπονδία (με το όνομα «Μακεδονία» ) σχετικά ειρηνικά, αποφεύγοντας τους αιματηρούς πολέμους που ενέπλεξαν πολλές από τις χώρες της περιοχής τα επόμενα χρόνια.

Το νέο κράτος, ωστόσο, έπρεπε αμέσως να αντιμετωπίσει ένα εμπάργκο που επέβαλε η Ελλάδα σε σχέση με τη διαμάχη για το όνομα , καθώς και τη δύσκολη μετάβαση από μια σχεδιασμένη οικονομία σε ένα σύστημα ελεύθερης αγοράς που οδήγησε στο κλείσιμο πολλών κρατικών βιομηχανιών και στην αυξανόμενη ανεργία .

Η πιο κρίσιμη στιγμή ήρθε το 2001 , όταν οι εντάσεις μεταξύ της σλαβικής πλειοψηφίας και της αλβανικής κοινότητας ξέσπασαν σε εμφύλιο πόλεμο .

Η κρίση επιλύθηκε με τη Συνθήκη της Αχρίδας , η οποία υπογράφηκε τον Αύγουστο του ίδιου έτους, χάρη εν μέρει στη διεθνή διαμεσολάβηση.

Η συμφωνία ανασχεδίασε τη θεσμική αρχιτεκτονική της χώρας, εισάγοντας μηχανισμούς για μεγαλύτερη εκπροσώπηση της αλβανικής κοινότητας και αναγνωρίζοντας το δικαίωμα χρήσης της γλώσσας της.

Διαμαρτυρία Αλβανών φοιτητών στο Κόσοβο κατά των Σκοπίων κατά τη διάρκεια του πολέμου μεταξύ της σλαβικής και της αλβανικής κοινότητας – Πρίστινα, 26 Μαρτίου 2001

Ο (ανώμαλος) δρόμος προς την ΕΕ

Οι σχέσεις με την ΕΕ ήταν ανέκαθεν η κατευθυντήρια αρχή της εξωτερικής πολιτικής της πΓΔΜ, αλλά για μεγάλο χρονικό διάστημα η χώρα μπορούσε να την παρατηρήσει μόνο από μακριά.

Η διαδικασία προσέγγισης με τις Βρυξέλλες ξεκίνησε το 2001 με τη Συμφωνία Σταθεροποίησης και Σύνδεσης , μέσω της οποίας η Ένωση προσέφερε πρόσβαση σε ορισμένες από τις αγορές της με αντάλλαγμα τη δέσμευση για μεταρρύθμιση του νομικού της πλαισίου.

Τον Μάρτιο του 2004, τα Σκόπια υπέβαλαν επίσημα αίτηση ένταξης στην ΕΕ. Στις 17 Δεκεμβρίου 2005, έλαβαν καθεστώς υποψήφιας χώρας, αλλά οι συγκεκριμένες διαπραγματεύσεις παρέμειναν σε αδιέξοδο για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Το επίμαχο ζήτημα γύρω από το όνομα της χώρας επιβράδυνε τη διαδικασία . Από την ανεξαρτησία της το 1991, η Ελλάδα αμφισβητεί τη χρήση του ονόματος «Μακεδονία» που είχε επιλέξει η χώρα, θεωρώντας την ακατάλληλη αναφορά σε μια περιοχή και μια ιστορική-πολιτιστική κληρονομιά που η Αθήνα θεωρεί μέρος της εθνικής της ταυτότητας, αναφερόμενη στην αρχαία Μακεδονία του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Για χρόνια, αυτή η διαμάχη έχει μπλοκάρει την είσοδο της χώρας σε διεθνείς οργανισμούς, συμπεριλαμβανομένης της έναρξης των ενταξιακών διαπραγματεύσεων στην ΕΕ.

Από την ένταξη της στον ΟΗΕ το 1993, για να παρακαμφθεί αυτό το εμπόδιο, η χώρα αναφέρεται διεθνώς ως «Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας» ( ΠΓΔΜ ).

Αυτή η προσωρινή λύση ξεπεράστηκε αργότερα μετά την υπογραφή της Συμφωνίας των Πρεσπών τον Ιούνιο του 2018 μεταξύ των κυβερνήσεων των Σκοπίων και της Αθήνας, η οποία έλυσε το ζήτημα αλλάζοντας επίσημα το όνομα του κράτους σε « Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας ».

Η συμφωνία, που έγινε δεκτή με ικανοποίηση από τη διεθνή κοινότητα, ξεμπλοκάρισε αμέσως την ευρωατλαντική πορεία της χώρας.

Τον Μάρτιο του 2020, πραγματοποιήθηκε τόσο η ένταξη στο ΝΑΤΟ όσο και η απόφαση της ΕΕ για έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων .

Ωστόσο, το ζήτημα του ονόματος της χώρας συνεχίζει να τροφοδοτεί μια έντονη συζήτηση για την ταυτότητα στη χώρα.

Μόλις επιλύθηκε το ελληνικό ζήτημα, η χώρα έπρεπε επίσης να αντιμετωπίσει το βέτο της Βουλγαρίας στην έναρξη των διαπραγματεύσεων.

Δείτε Χάρτες

Η Σόφια απαίτησε επίσημη αναγνώριση της βουλγαρικής μειονότητας που υπάρχει στην επικράτεια της Βόρειας Μακεδονίας.

Ως εκ τούτου, η ΕΕ έθεσε ως όρο για τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων τη δέσμευση των Σκοπίων να τροποποιήσουν το Σύνταγμα .

Τον Ιούλιο του 2022, η Βόρεια Μακεδονία συμφώνησε να επισημοποιήσει την αναγνώριση και την προστασία της βουλγαρικής μειονότητας και έτσι ξεκίνησε τελικά η διαδικασία των διαπραγματεύσεων.

Ωστόσο, έπρεπε να υποβληθεί στην περαιτέρω ενδιάμεση φάση του προπαρασκευαστικού « ελέγχου » διαφόρων τομέων της κοινωνίας και της οικονομίας μέχρι τον Δεκέμβριο του 2023.

Επενδύσεις στην ΕΕ και απογοητεύσεις

Έκτοτε, τα Σκόπια έχουν προβεί σε διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που επηρεάζουν το κράτος δικαίου, τη δικαιοσύνη, τη δημόσια διοίκηση και την καταπολέμηση της διαφθοράς.

Για να υποστηρίξει αυτή τη διαδικασία, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκίνησε το νέο Σχέδιο Ανάπτυξης για τα Δυτικά Βαλκάνια το 2023, ένα χρηματοδοτικό πακέτο ύψους 6 δισεκατομμυρίων ευρώ για την επιτάχυνση της ευθυγράμμισης της περιοχής με την ΕΕ.

Επιπλέον, η ΕΕ έχει διαθέσει 750,4 εκατομμύρια ευρώ σε επιχορηγήσεις και δάνεια με ευνοϊκούς όρους στη Βόρεια Μακεδονία για το 2024 (μέχρι τον Μάιο του 2026, η χώρα είχε ήδη λάβει 142,1 εκατομμύρια ευρώ σε αναγνώριση της προόδου της).

Αυτά συμπληρώνονται από κεφάλαια από το πρόγραμμα Global Gateway για την κατασκευή νέων έργων υποδομής, όπως η σιδηροδρομική γραμμή μεταξύ Κουμάνοβο και των βουλγαρικών συνόρων, το αιολικό πάρκο Μπογκντάντσι και η μονάδα επεξεργασίας λυμάτων των Σκοπίων στον ποταμό Αξιό.

Ωστόσο, από το κλείσιμο της φάσης ελέγχου το 2023, η Βόρεια Μακεδονία δεν έχει σημειώσει καμία συγκεκριμένη πρόοδο προς την ένταξή της στην ΕΕ.

Από τις έξι θεματικές ομάδες, η Ένωση δεν έχει ακόμη ανοίξει μία. Αυτό συμβαίνει επειδή η υπόσχεση των Σκοπίων να μεταρρυθμίσουν το Σύνταγμα ώστε να αναγνωρίσουν πολίτες άλλων εθνοτικών ομάδων, όπως η Βουλγαρία, δεν έχει ακόμη εκπληρωθεί.

Το Συμβούλιο έχει θέσει ως προϋπόθεση το άνοιγμα του πρώτου από τα κεφάλαια των διαπραγματεύσεων, του «θεμελιώδους» κεφαλαίου, από αυτό.

Επί της ουσίας, ωστόσο, η Επιτροπή αναγνωρίζει θετικά στην τελευταία της έκθεση για τη χώρα τη σταθερότητα των σχέσεων μεταξύ των διαφόρων εθνοτικών ομάδων της χώρας, που συνδέεται με την κληρονομιά της Συμφωνίας της Αχρίδας, και την επανενεργοποίηση του Συμβουλίου Συνεργασίας μεταξύ Κυβέρνησης και Κοινωνίας των Πολιτών.

Άλλα ευπρόσδεκτα βήματα προς τα εμπρός περιλαμβάνουν την ευθυγράμμιση στην εξωτερική πολιτική, συμπεριλαμβανομένων των κυρώσεων κατά της Ρωσίας , την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και την ολοκλήρωση της κεφαλαιαγοράς με την είσοδο στον SEPA (Ενιαίο Χώρο Πληρωμών σε Ευρώ).

Όσον αφορά τη δημόσια διοίκηση, ωστόσο, επισημαίνονται επίσης οι νόμοι για τους δημόσιους υπαλλήλους και τους υπαλλήλους και η νομοθεσία για τον εσωτερικό δημοσιονομικό έλεγχο.

Ωστόσο, οι απογοητεύσεις της ΕΕ είναι πολύ περισσότερες.

Η Επιτροπή πιστεύει ότι η χώρα δεν έχει σημειώσει «καμία πρόοδο» στους τομείς της δικαιοσύνης και των θεμελιωδών δικαιωμάτων.

Η δικαστική ανεξαρτησία υπονομεύεται από την πίεση άλλων κρατικών κλάδων, συμπεριλαμβανομένων των προσπαθειών του Κοινοβουλίου να αναγκάσει μέλη του Δικαστικού Συμβουλίου να παραιτηθούν.

Η διαφθορά παραμένει διαδεδομένη και, σύμφωνα με την έκθεση, αποτελεί «αίτιο σοβαρής ανησυχίας».

Άλλοι παράγοντες περιλαμβάνουν τις «απαίσιες» συνθήκες κράτησης , την έλλειψη προστασίας των προσωπικών δεδομένων, τις απειλές κατά των δημοσιογράφων, την αδιαφανή ιδιοκτησία των μέσων ενημέρωσης και την κατανομή της κρατικής διαφήμισης.

Οι προσπάθειες του κράτους για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος και του ξεπλύματος χρήματος κρίνονται επίσης ανεπαρκείς .

Τέλος, στο οικονομικό μέτωπο, η κλίμακα της παραοικονομίας και η κακοδιαχείριση των δημόσιων επενδύσεων αποτελούν αιτία ανησυχίας .

Γλώσσα, πολιτική και θρησκείες

Η κοινωνία της Βόρειας Μακεδονίας είναι βαθιά πολυεθνική : η εθνοτική σλαβομακεδονική πλειοψηφία (66,5%) αποτελείται από μια σημαντική αλβανική κοινότητα (το ένα τέταρτο του πληθυσμού), καθώς και από τουρκικές, ρομά, σερβικές και βοσνιακές μειονότητες.

Οι επίσημες γλώσσες είναι η ονομαζόμενη «μακεδονική» (μια νοτιοσλαβική γλώσσα) και η αλβανική , η οποία αναγνωρίζεται σε δήμους με αλβανική παρουσία μεγαλύτερη από το 20% του πληθυσμού.

Επιπλέον, τα Σκόπια αναγνωρίζουν επίσημα τη ρουμανική γλώσσα , η οποία ομιλείται από μια αυτόχθονη ομάδα της περιοχής, αλλά είναι γνωστή από χιλιάδες πολίτες της Βόρειας Μακεδονίας, αρμάνικης καταγωγής.

Σε θρησκευτικό επίπεδο , επικρατεί η Ορθόδοξη Χριστιανοσύνη , παράλληλα με το Ισλάμ, το οποίο ασκείται ιδιαίτερα από την αλβανική μειονότητα.

Αυτή η πολλαπλότητα, ενώ αφενός αποτελεί πολιτιστικό πλούτο, αφετέρου αποτελεί πηγή πολιτικής έντασης για δεκαετίες, με αποκορύφωμα την εσωτερική σύγκρουση με την αλβανική μειονότητα το 2001.

Η Βόρεια Μακεδονία είναι κοινοβουλευτική δημοκρατία. Από τον Ιούνιο του 2024, επικεφαλής της κυβέρνησης είναι ο Χρίστιαν Μίτσκοσκι , ηγέτης του VMRO-DPMNE, του κεντροδεξιού εθνικοσυντηρητικού κόμματος που ηγείται του συνασπισμού Твоја Македонија («Η Μακεδονία σου»).

Πρόεδρος της Δημοκρατίας, που εκλέγεται άμεσα κάθε πέντε χρόνια από τους πολίτες, είναι η Γκορντάνα Σιλιάνοβσκα-Ντάβκοβα , επίσης του VMRO-DPMNE, από τον Μάιο του 2024. Είναι η πρώτη γυναίκα που κατέχει αυτό το αξίωμα στην ιστορία της χώρας.

Η Πρόεδρος της Βόρειας Μακεδονίας, Γκορντάνα Σιλιάνοφσκα -Ντάνκοβα– 8 Μαΐου 2024 (EPA – Georgi Licovski)

Οικονομική ανανέωση και η ώθηση για την Τεχνητή Νοημοσύνη

Από οικονομικής άποψης, η Βόρεια Μακεδονία εμφανίζει τα χαρακτηριστικά μιας μικρής, ανοιχτής και σταδιακά εξελισσόμενης οικονομίας.

Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ, που εκτιμάται σε περίπου 16,3 δισεκατομμύρια ευρώ το 2025, αυξάνεται με μέτριο αλλά σταθερό ρυθμό —περίπου 3% ετησίως— μετά τη συρρίκνωση που σχετίζεται με την πανδημία το 2020.

Οι υπηρεσίες αντιπροσωπεύουν πάνω από το 71% του ΑΕΠ, ενώ η μεταποίηση —αυτοκινητοβιομηχανία, ηλεκτρονικά είδη, κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα και μεταλλουργία— ανέρχεται σε περίπου 22% και η γεωργία αντιπροσωπεύει πλέον μόνο το 6%.

Ο πληθωρισμός , αφού κορυφώθηκε στο 14,2% το 2022 , λόγω της ενεργειακής κρίσης και του πολέμου στην Ουκρανία, έχει επιστρέψει σε πιο μέτρια επίπεδα ( 2,6% το 2026), ενώ η ανεργία έφτασε στο ιστορικό χαμηλό του 11,7% το 2025 , υποβοηθούμενη από την αύξηση της απασχόλησης στον τομέα της μεταποίησης, των κατασκευών και των υπηρεσιών.

Το εμπορικό έλλειμμα, που ξεπέρασε τα 2 δισεκατομμύρια ευρώ το 2024, και η εξάρτηση από τις εισαγωγές ενέργειας παραμένουν διαρθρωτικά , σε ένα πλαίσιο στο οποίο η ΕΕ απορροφά ήδη πάνω από τα δύο τρίτα των εθνικών εξαγωγών και είναι, συνολικά, ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος, ο μεγαλύτερος επενδυτής και ο μεγαλύτερος χρηματοδότης της χώρας.

Το δημόσιο χρέος , περίπου στο 57-58% του ΑΕΠ για αξία 9,7 δισεκατομμυρίων ευρώ, παραμένει σε επίπεδα που θεωρούνται βιώσιμα και πολύ κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Τα τελευταία χρόνια, η Βόρεια Μακεδονία βιώνει μια ισχυρή ψηφιακή επιτάχυνση χάρη στην υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και μιας νέας και ζωντανής κοινότητας ειδικών πληροφορικής στην πρωτεύουσα Σκόπια.

Η χώρα τοποθετείται ως στρατηγικός τεχνολογικός κόμβος στα Βαλκάνια, ειδικά όσον αφορά την τεχνολογική καινοτομία.

Διαθέτει ένα Εθνικό Κέντρο Τεχνητής Νοημοσύνης , με την ονομασία « Vezilka », το οποίο εγκαινιάστηκε το 2025 και χρησιμεύει ως κόμβος για πολλά έργα σχετικά με τα chatbots, την Τεχνητή Νοημοσύνη, την κυβερνοασφάλεια και τον ψηφιακό μετασχηματισμό.

Υπάρχουν όμως και επιτυχημένες νεοσύστατες επιχειρήσεις στον τομέα της fintech , όπως η Native Teams, η οποία προσφέρει μια παγκόσμια πλατφόρμα για τη διαχείριση πληρωμών, συμβάσεων και νομικής συμμόρφωσης για ελεύθερους επαγγελματίες και εργαζόμενους εξ αποστάσεως.

Ή ακόμα και στο ηλεκτρονικό εμπόριο: Η Pixyle.ai , μια νεοσύστατη επιχείρηση που συνδυάζει την τεχνητή νοημοσύνη και τη μόδα μέσω της υπολογιστικής όρασης , βοηθά μεγάλες διεθνείς εταιρείες ηλεκτρονικού εμπορίου να καταγράφουν και να βελτιστοποιούν τις οπτικές αναζητήσεις για ρούχα.

Marco Fedeli- open.online

Echedoros.blog

Η Υεμένη στην τουρκική ιστορική μνήμη: Το Νεκροταφείο των Τούρκων Οθωμανών

Από

pcuser

October 17, 2026

Μετά από εβδομάδες δισταγμού εν μέσω της επιδεινούμενης κατάστασης ασφαλείας στην Ερυθρά Θάλασσα, η Σαουδική Αραβία, το Πακιστάν και η Τουρκία συμφώνησαν τελικά να ενεργοποιήσουν «μέτρα αποτροπής» στο πλαίσιο της συμφωνίας αμοιβαίας ασφάλειας, του Συμφώνου της Μέκκας.

Με βάση τη συμφωνία, το Πακιστάν και η Τουρκία συμφώνησαν να «αναπτύξουν γρήγορα δυνάμεις» στη Σαουδική Αραβία για να αντιμετωπίσουν τις επιθέσεις των ανταρτών Χούθι της Υεμένης.

Αυτή είναι η πρώτη φορά που γίνεται επίκληση της «Συμφωνίας της Μέκκας», η οποία υπογράφηκε τον Αύγουστο.

«Η επιτροπή συμφώνησε να ενεργοποιήσει συλλογικά μέτρα αποτροπής, στο πλαίσιο της Συμμαχίας, σε απάντηση στις επιθέσεις και σε όλους όσους είναι υπεύθυνοι γι’ αυτές», δήλωσε ο Χαλίντ μπιν Σαλμάν, υπουργός Άμυνας της Σαουδικής Αραβίας.

Το «Σύμφωνο της Μέκκας» έχει μια ρήτρα αμοιβαίας άμυνας, παρόμοια με το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, ότι μια ένοπλη επίθεση εναντίον μιας χώρας θα θεωρούνταν επίθεση και εναντίον και των τριών.

Με βάση τη συμφωνία, η Άγκυρα θα μπορούσε να αναπτύξει τους στρατιώτες της στη νότια Αραβική χερσόνησο για πρώτη φορά μετά από πάνω από έναν αιώνα.

Η τελευταία φορά που Τούρκοι στρατιώτες υπηρέτησαν στην Υεμένη ήταν το 1919 υπό οθωμανική κυριαρχία. Μετά την ήττα των Οθωμανών στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο , η Άγκυρα συμφώνησε να παραδώσει φρουρές εκτός Ανατολίας βάσει της Ανακωχής του Μούδρου.

Μετά την Ανακωχή, που υπογράφηκε μεταξύ των Οθωμανών και των Συμμάχων το 1918, οι οθωμανικές φρουρές στην Υεμένη παραδόθηκαν στις βρετανικές δυνάμεις μία προς μία.

Επομένως, η ενεργοποίηση της Συμφωνίας της Μέκκας θα μπορούσε να οδηγήσει τις τουρκικές δυνάμεις στην επιστροφή της νότιας Αραβικής Χερσονήσου μετά από περισσότερο από έναν αιώνα.

Η επιστροφή των Τούρκων…

Στην πραγματικότητα, ενώ η Συμφωνία της Μέκκας υπογράφηκε μόλις το 2026, η Τουρκία περιμένει την ευκαιρία να επιστρέψει στην Υεμένη για πάνω από μια δεκαετία.

Το 2015, όταν η Σαουδική Αραβία παρενέβη στρατιωτικά στην Υεμένη εναντίον των ανταρτών Χούθι για πρώτη φορά, ο Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε ότι «Ανάλογα με την πορεία των γεγονότων, ενδέχεται να εξετάσουμε το ενδεχόμενο παροχής υλικοτεχνικής υποστήριξης».

Ωστόσο, η Άγκυρα δεν πρέπει να πανηγυρίζει πολύ τόσο νωρίς, καθώς η ιστορία επιφυλάσσει ένα σοβαρό μάθημα για τους Τούρκους.

Η ισχυρή Οθωμανική Αυτοκρατορία κάποτε κυριαρχούσε στις τρεις ηπείρους της Ασίας, της Αφρικής και της Ευρώπης· έλεγχε τρεις από τους ιερότερους τόπους του Ισλάμ, συμπεριλαμβανομένης της Μέκκας, της Μεδίνας και της Ιερουσαλήμ· και έλεγχε μια τεράστια περιοχή στις ευρωπαϊκές χώρες των Βαλκανίων και της νότιας Ευρώπης.

Οι Οθωμανοί, ωστόσο, δεν μπόρεσαν ποτέ να υποτάξουν πλήρως τις Ζαϊντές φυλές της Υεμένης, τους ιστορικούς προγόνους των σημερινών ανταρτών Χούθι.

Η Υεμένη, μάλιστα, αποκαλούνταν συχνά «νεκροταφείο της Ανατολίας» ή «νεκροταφείο Οθωμανών στρατιωτών».

Υεμένη – Το Νεκροταφείο των Τούρκων (Οθωμανών)

Η Βικτόρια Κλαρκ, στο βιβλίο της με τίτλο «Υεμένη: Χορεύοντας στα κεφάλια των φιδιών» (2010), γράφει ότι μέχρι τη δεκαετία του 1890 η Υεμένη ήταν ήδη «γνωστή ως το «νεκροταφείο των Τούρκων»» κατά τη διάρκεια των εκστρατειών του Αχμέτ Φεϊζί Πασά.

Παρέθεσε επίσης τα λόγια ενός Οθωμανού αξιωματούχου: «Η Υεμένη έχει γίνει πλέον το νεκροταφείο των Μουσουλμάνων και του χρήματος».

Ο Τούρκος δημοσιογράφος και συγγραφέας Μουσταφά Μπαλμπάι τιτλοφόρησε το βιβλίο του « Türkler Mezarlığı Yemen », που σημαίνει «Νεκροταφείο των Τούρκων».

Στην πραγματικότητα, η περιγραφή της Υεμένης ως «νεκροταφείο Τούρκων στρατιωτών» είναι ένα επαναλαμβανόμενο θέμα στην οθωμανική (τουρκική) ιστορική μνήμη.

Το Yemen Türküsü είναι ένα διάσημο τουρκικό λαϊκό τραγούδι που χρησιμεύει ως τραγικός θρήνος για τους Οθωμανούς στρατιώτες που βάδισαν για να πολεμήσουν στην Υεμένη κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου και δεν επέστρεψαν ποτέ.

Ένα άλλο τουρκικό λαϊκό τραγούδι θυμάται τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν οι Οθωμανοί στρατιώτες στην Υεμένη και αποτίει φόρο τιμής στους Τούρκους που πήγαν στην Υεμένη αλλά δεν επέστρεψαν ποτέ.

«Δεν υπάρχουν σύννεφα στον ουρανό, τι καπνός είναι αυτός;
Δεν υπάρχει θάνατος στη γειτονιά, τι αναταραχή είναι αυτή;
Αυτές οι χώρες της Υεμένης είναι τόσο ύπουλες.
Ω, Υεμένη, το τριαντάφυλλό της είναι ένα λιβάδι.
Γιατί αυτοί που φεύγουν δεν επιστρέφουν;»

Η Ayşe Hür, στο άρθρο της με τίτλο « Το μεγαλύτερο οθωμανικό νεκροταφείο: Υεμένη », αφηγείται ότι η οθωμανική κυριαρχία στην Υεμένη αντιτάχθηκε σθεναρά από τους Ζαϊντές, τους προγόνους των ανταρτών Χούθι.

Σύμφωνα με τους Ζαϊντί, οι Οθωμανοί ήταν «άπιστοι με τουρμπάνι».

Ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν (δεξιά) περνάει δίπλα σε έναν Τούρκο στρατιώτη που φοράει οθωμανική στολή κατά τη διάρκεια μιας εκδήλωσης μνήμης για την τρίτη επέτειο στο Διεθνές Αεροδρόμιο Ατατούρκ στην Κωνσταντινούπολη στις 15 Ιουλίου 2019. Η Τουρκία τιμά, στις 15 Ιουλίου 2019, την τρίτη επέτειο της απόπειρας πραξικοπήματος, η οποία ακολουθήθηκε από μια σειρά εκκαθαρίσεων στον δημόσιο τομέα και αλλαγές για την ενίσχυση των εξουσιών του Τούρκου Προέδρου. (Φωτογραφία: Ozan KOSE / AFP)

Στο έργο του με τίτλο «Ο Θρήνος μου», ο Αχμέτ Ιζέτ (Φουργκάς) Πασάς, ο οποίος στάλθηκε στην Υεμένη στις αρχές του 20ού αιώνα για να καταστείλει μια εξέγερση των Ζαϊντί εναντίον των Οθωμανών, περιέγραψε την περίοδο του οθωμανικού αγώνα στην Υεμένη (1635-1840) με τα ακόλουθα λόγια: «Μετά από έναν αιώνα συγκρούσεων στο Τζαμπάλ, με εσωτερικές εξεγέρσεις και συνεχείς πολέμους εναντίον των ιμάμηδων Ζαϊντί, οι οποίοι συνεχίστηκαν μέχρι το έτος 1045 ΑΧ (1635), ολόκληρη η περιοχή της Υεμένης έπεσε υπό την κυριαρχία των ιμάμηδων Ζαϊντί λόγω της πολιορκίας και της πίεσης που ασκήθηκε στον Χαϊντάρ Πασά, ο οποίος ξεχάστηκε και εγκαταλείφθηκε στο Τζαμπάλ από την κεντρική κυβέρνηση».

Οι οθωμανικές πηγές δεν διευκρινίζουν πόσοι άνθρωποι πέθαναν στους πολέμους με τους Ζαϊντές κατά τη διάρκεια αυτών των 100 ετών, αναφέροντας απλώς ότι «χιλιάδες άνθρωποι πέθαναν».

«Το να πηγαίνουν στην Υεμένη και να μην επιστρέφουν» είναι η μοίρα των Οθωμανών στρατιωτών από τον 16ο αιώνα, έγραψε η Ayşe Hür στο άρθρο της.

Στο άρθρο με τίτλο «Η Κατάσταση στην Υεμένη» στο 15ο τεύχος της Οθωμανικής Εφημερίδας με ημερομηνία 1316 (1900), αναφερόταν: «Ως αποτέλεσμα των λανθασμένων πολιτικών του Αχμέτ Φεβζή Πασά, περίπου 4.000 στρατιώτες πέθαιναν κάθε χρόνο».

Η Ayşe Hür παρέθεσε επίσης στο άρθρο της έναν Οθωμανό αξιωματούχο, ο οποίος ανέφερε ότι 130.000 Οθωμανοί στρατιώτες θάφτηκαν στο Χιτζάζ και την Υεμένη μεταξύ 1871 και 1894.

Ο στρατάρχης Γκαλίπ, ο οποίος υπηρέτησε ως λοχαγός στην Υεμένη τον 19ο αιώνα, έγραψε: «Από τότε που εργαζόμουν υπό το Γενικό Επιτελείο, όλα τα αρχεία του γενικού επιτελείου περνούσαν από τα χέρια μου. Σε αυτά τα αρχεία, παρατήρησα ένα μεγάλο και τρομερό χάσμα μεταξύ των νέων στρατιωτών που εντάσσονταν στον στρατό και εκείνων που αντικαταστάθηκαν ή έγιναν ανάπηροι… Η Υεμένη ήταν μόνιμη εμπόλεμη ζώνη εκείνη την εποχή.

«Σύγκρινα τον αριθμό όσων εντάχθηκαν στις φατρίες τους ή κινητοποιήθηκαν μαζικά και απελάθηκαν λόγω εξεγέρσεων με τον αριθμό όσων επέζησαν και επέστρεψαν στην πατρίδα τους. Το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξα ήταν το εξής: Στα 22 χρόνια που πέρασαν, συνολικά 130.000 νέοι της Ανατολίας είχαν ταφεί στις ερήμους της Χετζάζ και της Υεμένης».

Το 2011, ο τότε Τούρκος πρόεδρος Αμπντουλάχ Γκιουλ ανακαίνισε και εγκαινίασε ένα Τουρκικό Νεκροταφείο Μνήμης (Yemen-Türk Şehitliği) στη Σαναά προς τιμήν των Οθωμανών στρατιωτών που πέθαναν στις εκστρατείες στην Υεμένη.

Μόλις ένα χρόνο αργότερα, το 2012, οι αντάρτες Χούθι κατεδάφισαν μέρος του μνημείου.

Για αιώνες, το μνημείο συμβολίζει την οθωμανική παρουσία στην Υεμένη. Η σκόπιμη επίθεση σε αυτό το μνημείο χρησιμεύει ως υπενθύμιση του πώς οι Χούθι θυμούνται τις οθωμανικές εκστρατείες στην Υεμένη.

Το κατεστραμμένο μνημείο για τους Τούρκους Μάρτυρες στην Υεμένη στην πρωτεύουσα της Υεμένης, Σαναά.

Ήταν επίσης ένα σαφές μήνυμα προς την Άγκυρα ότι δεν θα δεχόταν καμία τουρκική εμπλοκή στην Υεμένη.

Γράφοντας στο Politics Today, ο Ahd Yaseen Al-Tamimi δήλωσε: «Τα σχολικά βιβλία ιστορίας, τα οποία υιοθετήθηκαν μετά το 1962, παρουσίαζαν μια θετική άποψη για την Οθωμανική Αυτοκρατορία και την κυριαρχία της στην Υεμένη. Παρ’ όλα αυτά, αυτό δεν εμπόδισε τους υποστηρικτές των Ζαϊντί να διατηρήσουν την αυστηρή και εξτρεμιστική τους θέση απέναντι στην Οθωμανική Αυτοκρατορία».

Φυσικά, η Τουρκία είναι μια ισχυρή στρατιωτική δύναμη και η επιρροή της επεκτείνεται και στην Υεμένη.

Έχει σημειώσει αξιοσημείωτη στρατιωτική επιτυχία στη Συρία, τη Λιβύη και στην καταπολέμηση των Κούρδων ανταρτών στο Ιράκ.

Η στρατιωτική υποστήριξη που παρείχε στο Αζερμπαϊτζάν ήταν ίσως ο αποφασιστικός παράγοντας στον πόλεμό του εναντίον της Αρμενίας.

Ωστόσο, η Υεμένη είναι ένα εντελώς διαφορετικό παιχνίδι.

Και αν η ιστορία είναι κάτι που πρέπει να βασιστούμε, τότε η Υεμένη, που συχνά περιγράφεται ως «νεκροταφείο των Οθωμανών», θα μπορούσε για άλλη μια φορά να γίνει τέλμα για την Τουρκία.

Ο συντάκτης του άρθρου, Sumit Ahlawat, έχει πάνω από μια δεκαετία εμπειρίας στα μέσα ενημέρωσης. Έχει συνεργαστεί με τα Press Trust of India, Times Now, Zee News, Economic Times και Microsoft News. Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου στα Διεθνή ΜΜΕ και τη Σύγχρονη Ιστορία από το Πανεπιστήμιο του Sheffield, στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Eurasian Times

Echedoros.blog

«Με κλωτσούσαν ξανά και ξανά»: Η επίθεση Ισραηλινών εποίκων στη φωτορεπόρτερ της Washington Post

Από

pcuser

October 17, 2026

Η Χάιντι Λεβίν υπέστη κατάγματα σε τέσσερις σπονδύλους

Σοβαρά τραυματισμένη νοσηλεύεται η βραβευμένη φωτορεπόρτερ της Washington Post, Χάιντι Λεβίν, μετά την επίθεση που δέχθηκε από ομάδα μασκοφόρων Ισραηλινών εποίκων στη Δυτική Όχθη, ενώ κάλυπτε περιστατικά βίας σε βάρος Παλαιστινίων αγροτών.

Το περιστατικό σημειώθηκε στις 16 Οκτωβρίου 2026, κοντά στο χωριό Αμπού Φάλα, βορειοανατολικά της Ραμάλα. Η Λεβίν βρισκόταν στην περιοχή για να καταγράψει τις συνθήκες που αντιμετωπίζουν Παλαιστίνιοι αγρότες κατά τη διάρκεια της συγκομιδής της ελιάς, όταν δέχθηκε την επίθεση.

«Με κλωτσούσαν ξανά και ξανά»

Η φωτορεπόρτερ περιέγραψε ότι οι δράστες την έριξαν στο έδαφος και συνέχισαν να την κλωτσούν επανειλημμένα. «Με έριξαν κάτω και με κλωτσούσαν περίπου 50 φορές», ανέφερε, περιγράφοντας τη βίαιη επίθεση.

Από τον ξυλοδαρμό υπέστη κατάγματα σε τέσσερις σπονδύλους και σε ένα πλευρό, ενώ τραυματίστηκε σοβαρά και στο χέρι, για το οποίο χρειάστηκε χειρουργική επέμβαση. Όπως έγινε γνωστό, οι επιτιθέμενοι έκλεψαν επίσης τις κάμερές της και προσωπικά της αντικείμενα.

Η ίδια ανέφερε ότι ο προστατευτικός εξοπλισμός που φορούσε, μεταξύ άλλων το κράνος και το αλεξίσφαιρο γιλέκο, ενδέχεται να περιόρισε τη σοβαρότητα των τραυματισμών της.

Η αντίδραση της Washington Post

Η Washington Post καταδίκασε την επίθεση, εκφράζοντας την ανησυχία της για την ασφάλεια των δημοσιογράφων που καλύπτουν τα γεγονότα στη Δυτική Όχθη. Η εφημερίδα υπογράμμισε τη σοβαρότητα του περιστατικού και την ανάγκη να λογοδοτήσουν οι υπεύθυνοι.

Αντιδράσεις υπήρξαν και από την αμερικανική πλευρά, με το Στέιτ Ντιπάρτμεντ να τοποθετείται για την επίθεση. Παράλληλα, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου καταδίκασε το περιστατικό και αναφέρθηκε στη διερεύνησή του.

https://www.pronews.gr/amyna-asfaleia/enoples-sygkroyseis/me-klotsousan-ksana-kai-ksana-i-epithesi-israilinon-epoikon-sti-fotoreporter-tis-washington-post/

Πεδίο μάχης οι πόλεις της Γαλλίας με συγκρούσεις διαδηλωτών – αστυνομίας: Δακρυγόνα, συλλήψεις και τραυματίες, ένωσαν τις δυνάμεις τους με φοιτητές και εργαζόμενους τα «Κίτρινα Γιλέκα»… Οργή για την άγρια καταστολή

Από

pcuser

October 17, 2026

Με τη χρήση δακρυγόνων από την αστυνομία, αποκλεισμούς δρόμων και αυτοσχέδια οδοφράγματα σημαδεύονται οι διαδηλώσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη σήμερα, Σάββατο 17 Οκτωβρίου, στη Γαλλία.

Επεισόδια έχουν σημειωθεί στο Παρίσι, τη Μασσαλία και τη Λυών, ενώ στη Ρεν διαδηλωτές έστησαν φλεγόμενα οδοφράγματα.

Στις κινητοποιήσεις συμμετέχουν μαθητές, φοιτητές, συνδικαλιστικές οργανώσεις και μέλη και υποστηρικτές του κινήματος των «Κίτρινων Γιλέκων», οι οποίοι διαμαρτύρονται για την αύξηση του κόστους διαβίωσης. Οι αρχές αναμένουν μαζική συμμετοχή στις διαδηλώσεις σε ολόκληρη τη χώρα.

Η γαλλική αστυνομία έκανε χρήση δακρυγόνων και γκλομπ για να απομακρύνει διαδηλωτές από τους δρόμους στο Παρίσι, τη Μασσαλία και τη Λυών, καθώς πραγματοποιήθηκαν μη εγκεκριμένες πορείες και στήθηκαν πρόχειρα οδοφράγματα για τον αποκλεισμό της κυκλοφορίας.

Οι πρώτες κινητοποιήσεις είχαν ήδη ξεκινήσει από τις πρωινές ώρες. Στη Λυών, αρκετές ομάδες διαδηλωτών διαλύθηκαν από τις δυνάμεις της τάξης, σύμφωνα με το France 3. Στη Ρεν, διαδηλωτές έστησαν φλεγόμενα οδοφράγματα στον περιφερειακό δρόμο, όπως ανακοίνωσε η νομαρχιακή διοίκηση της Βρετάνης στο X.

Έως και 110.000 διαδηλωτές αναμένουν οι αρχές

Σύμφωνα με έκθεση των υπηρεσιών πληροφοριών, την οποία εξέτασε το France Télévisions, οι αρχές αναμένουν από 60.000 έως 110.000 συμμετέχοντες σε πορείες στις μεγάλες πόλεις της Γαλλίας, καθώς και σε συγκεντρώσεις σε κυκλικούς κόμβους, μπροστά από πρατήρια καυσίμων και σούπερ μάρκετ.

Παράλληλα, περίπου 500 κινητοποιήσεις «αναμένεται να πραγματοποιηθούν», σύμφωνα με το περιβάλλον του υπουργού Εσωτερικών, Λοράν Νουνιέζ.

Περιορισμοί στις συγκεντρώσεις και εγκεκριμένες διαδρομές

Η αστυνομική διεύθυνση του Παρισιού ενέκρινε την τελευταία στιγμή, την Παρασκευή 16/10, μια διαδρομή που παρακάμπτει στρατηγικής σημασίας περιοχές της πρωτεύουσας. Οι διαδηλωτές της διασυνδικαλιστικής συμμαχίας και του κινήματος των Κίτρινων Γιλέκων θα μπορούν να ξεκινήσουν από την πλατεία Δημοκρατίας και να καταλήξουν στην πλατεία Κλισί. Ωστόσο, η αστυνομία απαγόρευσε τις συγκεντρώσεις σε πολλές περιοχές του Παρισιού, προβλέποντας πρόστιμο 135 ευρώ για τους παραβάτες.

Τα Κίτρινα Γιλέκα

Το κίνημα των Κίτρινων Γιλέκων ανακοίνωσε ότι σχεδιάζει περίπου 1000 δράσεις για την υπεράσπιση της αγοραστικής δύναμης, επιδιώκοντας να ασκήσει πίεση εν μέσω της συζήτησης για τον κρατικό προϋπολογισμό.

Την ίδια ώρα, οι κυριότερες οργανώσεις νεολαίας, οι οποίες κινητοποιούνται από τα μέσα Σεπτεμβρίου διεκδικώντας καλύτερες συνθήκες μάθησης, κάλεσαν τους νέους να συμμετάσχουν στις διαδηλώσεις. Στην κινητοποίηση συμμετέχουν επίσης αγρότες και οδηγοί οχημάτων ιδιωτικής μίσθωσης VTC.

Έκκληση για ηρεμία από τον Μακρόν

Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν απηύθυνε την Παρασκευή έκκληση «για ηρεμία», μία ημέρα πριν από τις κινητοποιήσεις που έχουν προγραμματιστεί σε ολόκληρη τη χώρα.

Μιλώντας στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες, δήλωσε ότι το «δικαίωμα στη διαδήλωση» πρέπει να συνοδεύεται από «σεβασμό», χωρίς «προσβολές» και χωρίς «καταστροφές».

Σαράντα συλλήψεις στο Παρίσι πριν από τις κινητοποιήσεις

Η αστυνομία του Παρισιού είχε συλλάβει 40 άτομα έως τις 9:30 το πρωί του Σαββάτου, έπειτα από ελέγχους σε διάφορα σημεία της γαλλικής πρωτεύουσας, σύμφωνα με ανακοίνωση της αστυνομικής διεύθυνσης. Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση, οι συλλήψεις έγιναν κυρίως επειδή εντοπίστηκαν άτομα που έφεραν «απαγορευμένο προστατευτικό εξοπλισμό ή όπλα». Η αστυνομική διεύθυνση ανέφερε ότι μεταξύ των αντικειμένων που κατασχέθηκαν περιλαμβάνονταν ένα ψεύτικο περιβραχιόνιο αστυνομικού και ένα μαχαίρι.

Μασσαλία: Δακρυγόνα κατά διαδηλωτών

Στη Μασσαλία, η λεωφόρος Πράντο αποκλείστηκε προσωρινά από διαδηλωτές, οι οποίοι χρησιμοποίησαν κάδους απορριμμάτων και σκούτερ για να στήσουν οδοφράγματα. Στη συνέχεια, οι αστυνομικές δυνάμεις καταστολής τούς απώθησαν κάνοντας χρήση δακρυγόνων.

«Βρισκόμαστε εδώ για να διαμαρτυρηθούμε για τους εξευτελιστικά ανεπαρκείς πόρους που διατίθενται στην εκπαίδευση και ενάντια στην αστυνομική βία», δήλωσε η Ωντ, φοιτήτρια πανεπιστημίου.

«Οι νέοι έχουν ένα ξεκάθαρο μήνυμα: θέλουμε απλώς να μορφωνόμαστε υπό αξιοπρεπείς συνθήκες», πρόσθεσε.

ΠΗΓΗ: France 24, Franceinfo

https://hellasjournal.com/2026/10/pedio-machis-oi-poleis-tis-gallias-me-sygkrouseis-diadiloton-astynomias-dakrygona-syllipseis-kai-travmaties-enosan-tis-dynameis-tous-me-foitites-kai-ergazomenous-ta-kitrina-gileka/

Αναπόφευκτες συγκρίσεις: Στα ελληνικά και με στίχους του Καβάφη ο συγκινητικός αποχαιρετισμός Ιάπωνα διπλωμάτη στην Ελλάδα… «Ευχαριστώ για τη φιλοξενία, καλή αντάμωση»

Από

pcuser

October 17, 2026

Ο απερχόμενος αναπληρωτής επικεφαλής της Πρεσβείας της Ιαπωνίας στην Αθήνα, Τακάακι Νεμότο, αποχαιρέτησε την Ελλάδα απαγγέλοντας Καβάφη σε άπταιστα εληνικά. Στιγμιότυπο από βίντεο του japan_in_greece μέσω Instagram

Με λόγια που φανερώνουν τη βαθιά συγκίνησή του και με τον Κωνσταντίνο Καβάφη να συνοδεύει το αποχαιρετιστήριο μήνυμά του, ο αναπληρωτής επικεφαλής της Πρεσβείας της Ιαπωνίας στην Αθήνα, Τακάακι Νεμότο, αποχαιρέτησε την Ελλάδα ύστερα από τέσσερα χρόνια διπλωματικής παρουσίας στη χώρα.

Μιλώντας σε άπταιστα ελληνικά, ο πρέσβης εξέφρασε τις θερμές ευχαριστίες του προς τους Έλληνες πολίτες, φίλους και συνεργάτες που, όπως ανέφερε, τον υποδέχθηκαν με ευγένεια καθ’ όλη τη διάρκεια της θητείας του.

«Ήρθε η ώρα να αποχωρήσω από την Ελλάδα μετά από 4 χρόνια. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, πολλοί Έλληνες φίλοι και συνάδελφοι με υποδέχθηκαν θερμά. Θα ήθελα να τους ευχαριστήσω από καρδιάς για την καλοσύνη, την ευγένεια και τη φιλοξενία», είπε.

Ο κ. Νεμότο δανείστηκε τους διαχρονικούς στίχους του Καβάφη από το ποίημα «Απολείπειν ο Θεός Αντώνιον», αποτυπώνοντας με έναν ιδιαίτερα συμβολικό τρόπο τα συναισθήματά του για την ολοκλήρωση ενός σημαντικού κεφαλαίου της ζωής του.

«Σαν έτοιμος από καιρό, σαν θαρραλέος, αποχαιρέτα την την Αλεξάνδρεια που χάνεις», ανέφερε, σημειώνοντας ότι επιστρέφει στην πατρίδα του έχοντας τους στίχους του μεγάλου Έλληνα ποιητή χαραγμένους στην καρδιά του.

Ο απερχόμενος διπλωμάτης έκανε επίσης ιδιαίτερη αναφορά στις στενές σχέσεις Ελλάδας και Ιαπωνίας, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι οι δεσμοί φιλίας και συνεργασίας ανάμεσα στις δύο χώρες θα συνεχίσουν να ενισχύονται τα επόμενα χρόνια.

Παράλληλα, καλωσόρισε τη διάδοχό του, Γιόκιο Μαετζίμα, την οποία χαρακτήρισε εξαιρετική συνάδελφο με βαθιά γνώση της ελληνικής γλώσσας, ζητώντας να της προσφερθεί η ίδια εμπιστοσύνη και στήριξη που ο ίδιος έλαβε κατά την παραμονή του στην Ελλάδα.

«Να είστε όλοι καλά, καλή αντάμωση», ήταν το τελευταίο μήνυμα του Τακάακι Νεμότο, κλείνοντας έναν κύκλο τεσσάρων ετών στη χώρα που, όπως άφησε να εννοηθεί, θα κατέχει πάντα ξεχωριστή θέση στην καρδιά του.

Στην ανακοίνωση της δήλωσης, η πρεσβεία της Ιαπωνίας σημείωσε ότι «κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην Ελλάδα, ο κ. Νέμοτο συνέβαλε στις προσπάθειες για την περαιτέρω ενίσχυση της φιλίας μεταξύ Ιαπωνίας και Ελλάδας, μιας φιλίας που βασίζεται στον αμοιβαίο σεβασμό, στις κοινές εμπειρίες και στους διαχρονικούς δεσμούς μεταξύ των δύο λαών.

Καθώς ολοκληρώνει τη θητεία του, αποχωρεί με βαθιά εκτίμηση για τις σχέσεις που οικοδομήθηκαν και τις εμπειρίες που απέκτησε, με την πεποίθηση ότι οι στενοί δεσμοί μεταξύ των δύο χωρών θα συνεχίσουν να αναπτύσσονται».

Με πληροφορίες από ertnews.gr

https://hellasjournal.com/2026/10/anapofefktes-sygkriseis-sta-ellinika-kai-me-stichous-tou-kavafi-o-sygkinitikos-apochairetismos-iapona-diplomati-stin-ellada-efcharisto-gia-ti-filoxenia-kali-antamosi-video/

Στις φλόγες η Αλβανία: Συγκρούσεις φοιτητών -αστυνομίας στα Τίρανα, στους δρόμους των μεγάλων πόλεων διαδηλωτές που ζητούν παραίτηση Ράμα [δείτε live εικόνες από τα επεισόδια]

Από

pcuser

October 17, 2026

Έκρυθμη παραμένει η κατάσταση στην Αλβανία, με τους διαδηλωτές να ζητούν την παραίτηση της κυβέρνησης Ράμα και τη νεολαία στην πρώτη γραμμή των κινητοποιήσεων.

Νέες σφοδρές συγκρούσεις σημειώθηκαν σήμερα ανάμεσα στην αστυνομία και φοιτητές και μαθητές Λυκείου στα Τίρανα, στην λεωφόρου Δυρραχίου κοντά στο υπουργείο Παιδείας.

Την ίδια ώρα έχουν ξεκινήσει διαμαρτυρίες σε πολλές αλβανικές πόλεις. Μάλιστα στην Λέζα και το Δυρράχιο , επικρατεί μεγάλη ένταση και η αστυνομία έχει προχωρήσει σε δεκάδες συλλήψεις.

Να σημειωθεί ,πως χθες έγινε κάλεσμα στους Αλβανούς της διασποράς να συμμετάσχουν στις σημερινές διαδηλώσεις,ενώ χθες βράδυ μαζί με τους φοιτητές εμφανιστήκαν και οι διαδηλωτές του κινήματος Φλαμίνγκο που βρίσκονται σε κινητοποιήσεις από τον Ιούνιο .

Ωστόσο το βλέμμα όλων, είναι στραμμένο στην μεγάλη συγκέντρωση που διοργανώνεται σήμερα στις 19:00 τοπική ώρα.

Και ενώ το αίτημα των διαδηλωτών είναι να παραιτηθεί ο Έντι Ράμα και η κυβέρνηση του, ο πρωθυπουργός το πρωί, με δηλώσεις του, δεν κάνει πίσω.

Μεταξύ άλλων τόνισε, ότι η ευθύνη του σε αυτές τις στιγμές είναι να προστατεύσει τους πολίτες, να εγγυηθεί τη δικαιοσύνη και να προχωρήσει με την εντολή της κυβερνητικής πλειοψηφίας, η οποία σύμφωνα με τον ίδιο, στοχεύει στην ένταξη της Αλβανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2030.

Η βουλευτής του κυβερνώντος Σοσιαλιστικού Κόμματος ,πρώην υπουργός Εξωτερικών Ελίζα Σπιροπάλι, έστειλε προσωπική επιστολή στον Ράμα. Όπως αναφέρει η βουλευτής μεταξύ άλλων στην μακροσκελή επιστολή της, « η κρίση δεν λύνεται με δηλώσεις από γραφεία, με την αποστασιοποίηση από τους ανθρώπους ή με πολιτικές δικαιολογίες. Απαιτεί άμεση ακρόαση, αναγνώριση του τι είναι λάθος, ανάληψη πολιτικής ευθύνης και λήψη αποτελεσματικών αποφάσεων».

Τα καταστήματα παραμένουν κλειστά στο κέντρο των Τιράνων καθώς αρκετά από αυτά έχουν υποστεί ζημιές.

Νωρίτερα το πρωί βρέθηκε έξω από το υπουργείο Παιδείας ο Έντι Ράμα, στέλνοντας διπλό μήνυμα:

Αφενός προς τους καταστηματάρχες, τονίζοντας ότι η αλβανική κυβέρνηση θα τους αποζημιώσει, αφετέρου προς τους διαδηλωτές, επισημαίνοντας ότι η κυβέρνηση είναι υπέρ των ειρηνικών διαδηλώσεων, θέλει να ακούσει τα αιτήματά τους αλλά δεν δέχεται τη βία.

ΠΗΓΗ: ertnews.gr

https://hellasjournal.com/2026/10/kazani-pou-vrazei-i-alvania-klimakonontai-oi-diadiloseis-se-kloio-gia-pebti-imera-to-ypourgeio-paideias-nea-poreia-pros-to-prothypourgiko-grafeio-to-apogevma-vinteo/

1...131415...3,018 Σελίδα 14 από 3,018

Anixneuseis.grΑνιχνεύσεις - Καθημερινή Ενημέρωση

Anixneuseis.grΑνιχνεύσεις - Καθημερινή Ενημέρωση

Anixneuseis.grΑνιχνεύσεις - Καθημερινή Ενημέρωση

Ηρ. Γωνιάδης: Ευρωπαϊκή Ένωση: η ξεπεσμένη εταίρα

Όταν η αλληλεγγύη εξαρτάται από την ισχύ και οι πολίτες πληρώνουν τον λογαριασμό, οι αξίες μετατρέπονται σε άλλοθι αντί για δεσμεύσεις.

Η Ελλάδα και το τίμημα της «αλληλεγγύης»

Η χαμένη ηθική πυξίδα

Η γεωπολιτική έξαψη και ο λογαριασμός της

Τι χάνεται, τι απομένει

Ατζέντα 2030: Η πραγματική δοκιμασία του εκσυγχρονισμού των Ενόπλων Δυνάμεων βρίσκεται στο ανθρώπινο δυναμικό

Οι στρατιωτικές σχολές αποκαλύπτουν τις δυσκολίες ανανέωσης του προσωπικού

Η διατήρηση της εμπειρίας και η εμπιστοσύνη στη διοίκηση

Αποδοχές, στέγαση και το πραγματικό κόστος της στρατιωτικής σταδιοδρομίας

Οι αμυντικές δαπάνες και η αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων

Συγχωνεύσεις στρατοπέδων και αναδιοργάνωση: η εξοικονόμηση πρέπει να αποδεικνύεται

Νέα οπλικά συστήματα χωρίς ολοκληρωμένο σχέδιο ανθρώπινου δυναμικού

Δημογραφικό και εφεδρεία: ο σχεδιασμός πρέπει να κοιτάζει πέρα από το 2030

Τι διδάσκει η ευρωπαϊκή εμπειρία

Έξι παρεμβάσεις που μπορούν να ενισχύσουν την Ατζέντα 2030

Συμπέρασμα: Η αποτροπή αρχίζει από τους ανθρώπους που καλούνται να την υπηρετήσουν

Η δολοφονία του Ιταλού Τελλίνι κοντά στην Κακαβιά το 1923

Αλβανία | Διεθνής αναλυτής αποδομεί το αφήγημα Ράμα περί «ξένων δακτύλων» – «Η κυβέρνηση αγνόησε τους νέους, η αντιπολίτευση αδυνατεί να πείσει»

Κοντεύουν τις 100 χιλιάδες οι Τουρκοκύπριοι που έχουν ταυτότητες της Κυπριακής Δημοκρατίας…

Ο Αλίγιεφ χρησιμοποίησε τον Ισραηλινό πρόεδρο Χέρτζογκ για να επιπλήξει με τρία χτυπήματα τον Ερντογάν (ανάλυση Andrew Korybko)

Echedoros.blog

Σκόπια, η καρδιά των Βαλκανίων, με μεταρρυθμίσεις που δεν προχωρούν, αναμένουν ένταξη στην ΕΕ (ιταλική αρθρογραφία)

Η Υεμένη στην τουρκική ιστορική μνήμη: Το Νεκροταφείο των Τούρκων Οθωμανών

«Με κλωτσούσαν ξανά και ξανά»: Η επίθεση Ισραηλινών εποίκων στη φωτορεπόρτερ της Washington Post

Η Χάιντι Λεβίν υπέστη κατάγματα σε τέσσερις σπονδύλους

Έως και 110.000 διαδηλωτές αναμένουν οι αρχές

Περιορισμοί στις συγκεντρώσεις και εγκεκριμένες διαδρομές

Τα Κίτρινα Γιλέκα

Έκκληση για ηρεμία από τον Μακρόν

Σαράντα συλλήψεις στο Παρίσι πριν από τις κινητοποιήσεις

Μασσαλία: Δακρυγόνα κατά διαδηλωτών