![]()
Αναλυτές προειδοποιούν για έναν πιο έντονο διαστημικό ανταγωνισμό καθώς οι αντίπαλες δυνάμεις, με ελάχιστη εμπιστοσύνη και διαφάνεια, επιδιώκουν υπεροχή και αποτροπή
της Hayley Wong, Πεκίνο | Δημοσιεύτηκε: 15 Μαΐου 2025, 23:00
Δεκάδες χιλιάδες χιλιόμετρα πάνω από την επιφάνεια της Γης, κινεζικοί δορυφόροι έχουν εντοπιστεί να κινούνται σε μυστηριώδη ζιγκ-ζαγκ τροχιές.
Παρατηρητές του διαστήματος – συμπεριλαμβανομένων και αυτών στο Πεντάγωνο – δεν είναι βέβαιοι για τον σκοπό αυτών των ασυνήθιστων ελιγμών, ωστόσο αναφέρεται ότι εκτελούνται με μεγαλύτερες ταχύτητες και αυξανόμενη πολυπλοκότητα.
Επιπλέον, οι ελιγμοί αυτοί φτάνουν «ανησυχητικά κοντά» σε αμερικανικά διαστημικά σκάφη.
Ως ανερχόμενη διαστημική δύναμη, η Κίνα έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο τα τελευταία χρόνια σε τομείς όπως η τροχιακή επιθεώρηση, η επισκευή και ο ανεφοδιασμός – όλοι κρίσιμοι για τη διατήρηση υπηρεσιών πλοήγησης, πρόγνωσης καιρού και ευρυζωνικού διαδικτύου.
Ωστόσο, υπάρχουν ανησυχίες ότι οι ίδιες αυτές διαστημικές τεχνικές – όταν εφαρμόζονται σε αυτό που το Πεκίνο θεωρεί «πεδίο πολεμικών επιχειρήσεων» – θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τη λήψη λεπτομερών εικόνων, την επιθεώρηση εχθρικών δορυφόρων, την παρεμβολή σημάτων ραδιοσυχνοτήτων ή ακόμη και για την πρόκληση ζημιάς σε αντίπαλα διαστημικά μέσα.
Την τελευταία δεκαετία, η Κίνα έχει αναπτύξει ένα από τα πιο εκτενή αμυντικά διαστημικά συστήματα στον κόσμο. Σύμφωνα με ανοικτές πηγές που αναλύθηκαν από τον αμερικανικό ερευνητικό οργανισμό Secure World Foundation και δημοσιεύτηκαν τον Απρίλιο, η Κίνα προηγείται των ΗΠΑ – της υπ’ αριθμόν ένα διαστημικής δύναμης – στις τεχνολογίες κατά δορυφόρων (ASAT), τόσο σε επιθέσεις από το έδαφος όσο και σε τροχιακές αναχαιτίσεις, ιδιαίτερα σε χαμηλή γήινη τροχιά.
Η αυξανόμενη ισχύς της Κίνας σε αυτόν τον τομέα έχει οδηγήσει ηγετικά στελέχη των αμερικανικών αεροπορικών και διαστημικών δυνάμεων να προβούν φέτος σε σπάνιες δημόσιες εκκλήσεις για την ανάπτυξη «διαστημικών όπλων».
Με την εμπιστοσύνη μεταξύ των δύο χωρών να παραμένει ελάχιστη, αναλυτές προειδοποιούν για έναν εντεινόμενο διαστημικό ανταγωνισμό, καθώς και οι δύο πλευρές επιδιώκουν την κατοχύρωση διαστημικής υπεροχής και την αποτροπή επιθέσεων.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες ιστορικά ακολουθούν μια πιο περιοριστική πολιτική ως προς τα αντίμετρα στο διάστημα, παρέχοντας ελάχιστες δημόσιες πληροφορίες για τις δυνατότητες και τις επιχειρήσεις τους στον συγκεκριμένο τομέα.
Ωστόσο, η ηγεσία της Διαστημικής Δύναμης και της Διαστημικής Διοίκησης των ΗΠΑ – που είναι υπεύθυνες για τον σχεδιασμό και την επιχειρησιακή εφαρμογή, αντίστοιχα – έχει υποδείξει μια στροφή προς μεγαλύτερη διαφάνεια και αποφασιστικότητα στο διάστημα.
Κατά την ακρόασή του στο Κογκρέσο τον περασμένο μήνα, ο B. Chance Saltzman, αρχηγός επιχειρήσεων της Διαστημικής Δύναμης των ΗΠΑ, παρουσίασε τις ποικίλες ικανότητες της Κίνας στα αντίμετρα του διαστήματος – από επίγεια και διαστημικά μέσα, έως κινητικά, λέιζερ και κυβερνοεπιθέσεις.
Δήλωσε ότι, ως απάντηση, η Διαστημική Δύναμη των ΗΠΑ «προωθεί ενεργά νέες δυνατότητες» για την υπεράσπιση του διαστήματος ως αναπόσπαστο στοιχείο της στρατηγικής προβολής ισχύος των ΗΠΑ.
Την ίδια ανησυχία εξέφρασε και ο διοικητής της Διαστημικής Διοίκησης των ΗΠΑ, Στίβεν Γουάιτινγκ, ο οποίος, σε μια σπάνια δημόσια παρέμβαση υπέρ της χρήσης «διαστημικών όπλων», δήλωσε σε συνέδριο αμυντικών προγραμμάτων τον περασμένο μήνα ότι οι ΗΠΑ χρειάζονται περισσότερους διαστημικούς αναχαιτιστές στις μελλοντικές συγκρούσεις – μια ιδέα που συνάδει με το πρόγραμμα πυραυλικής άμυνας Golden Dome της κυβέρνησης Τραμπ.
Ο Μάλκολμ Ντέιβις, ανώτερος αναλυτής άμυνας στο Αυστραλιανό Ινστιτούτο Στρατηγικής Πολιτικής, ανέφερε ότι η πίεση της Κίνας στον τομέα αυτό εξαναγκάζει τις ΗΠΑ να αναθεωρήσουν τη στάση τους.
«Η ταχύτατη ανάπτυξη των διαστημικών δυνατοτήτων της Κίνας, συμπεριλαμβανομένων των τεχνολογιών αντίμετρων και κατά δορυφόρων, αποτελεί τον βασικό λόγο για τη στροφή των ΗΠΑ από τη διαχρονική πολιτική αποφυγής στρατιωτικοποίησης του διαστήματος», δήλωσε ο Ντέιβις.
«Είναι σαφές ότι τόσο η Κίνα όσο και η Ρωσία κινούνται εδώ και χρόνια προς την ανάπτυξη ενός πλήρους φάσματος διαστημικών δυνατοτήτων αντιμετώπισης απειλών».
Ο Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός της Κίνας (PLA) δεν το έχει κρύψει. Η επίσημη εφημερίδα του, PLA Daily, έχει περιγράψει το διάστημα ως «κομβικό πεδίο των μελλοντικών πολέμων».
Σε άρθρο της περσινής χρονιάς για την αξιοποίηση του διαστήματος από τη Δύση για στρατιωτικούς σκοπούς, υποστήριξε ότι ο κινεζικός στρατός «δεν αποκλείει το ενδεχόμενο άμεσης σύγκρουσης στο διάστημα στο μέλλον».
Ο στρατιωτικός αναλυτής με έδρα το Μακάο, Άντονι Γουόνγκ Ντονγκ, χαρακτήρισε «εύλογες» τις αμερικανικές ανησυχίες απέναντι στις κινεζικές διττής χρήσης διαστημικές τεχνολογίες.
Όπως σημείωσε, η Κίνα έχει επενδύσει πολύ περισσότερο από τις ΗΠΑ στην έρευνα και ανάπτυξη διαστημικών τεχνολογιών, επωφελούμενη από τη στρατηγική «συγχώνευσης πολιτικής και στρατιωτικής τεχνολογίας».
Ωστόσο, ενώ η προσέγγιση αυτή αυξάνει την αποτελεσματικότητα, περιορίζει σημαντικά τη διαφάνεια στην ανάπτυξη στρατιωτικών προγραμμάτων, τόνισε.
Κατά τον Γουόνγκ, η Κίνα διαθέτει πλεονέκτημα στα υπερηχητικά όπλα – τα οποία μπορούν να κινηθούν στα όρια της ατμόσφαιρας και να εκτοξεύσουν πυραύλους κατά δορυφόρων. Επιπλέον, ενδέχεται να υπερέχει και στους ελιγμούς προσέγγισης δορυφόρων.
Σύμβουλοι αμερικανικής πολιτικής που παρακολουθούν τη ραγδαία εξέλιξη των διαστημικών δυνατοτήτων του PLA καλούν την Ουάσινγκτον να αναπτύξει ένα ανάλογο οπλοστάσιο για να αποτρέψει την Κίνα από τη χρήση των δικών της «διαστημικών δυνατοτήτων, από τις οποίες εξαρτάται ιδιαίτερα για τις κοινές επιχειρήσεις της».
«Η επιχειρησιακή στρατηγική του PLA για τον διακλαδικό πόλεμο δίνει προτεραιότητα στο να πλήξει τα ευάλωτα σημεία του συστήματος πληροφοριών και δικτύων του αντιπάλου», δήλωσε ο Μπράιαν Άλκιρ, ανώτερος ερευνητής επιχειρήσεων στο RAND, καταθέτοντας στο Κογκρέσο τον περασμένο μήνα.
Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι λόγω της εξαιρετικά υψηλής εξάρτησης και των δύο πλευρών από τις διαστημικές υποδομές για τις «διακλαδικές στρατιωτικές επιχειρήσεις» – δηλαδή αυτές που εμπλέκουν όλα τα σώματα των ενόπλων δυνάμεων – και της αποτελεσματικής αποτροπής από πλευράς ΗΠΑ, η Κίνα ίσως να μην έχει ιδιαίτερο κίνητρο να κλιμακώσει μια σύρραξη στο διάστημα.
Η Βικτόρια Σάμσον, διευθύντρια του τμήματος διαστημικής ασφάλειας και σταθερότητας του Secure World Foundation, δήλωσε ότι η συχνότητα και ένταση της ανάπτυξης των κινεζικών αντίμετρων δεν διαφέρει σημαντικά από εκείνες των ΗΠΑ.
«Πιστεύω ότι οι ΗΠΑ ανησυχούν για την Κίνα και, σε μικρότερο βαθμό, για τη Ρωσία – και χρησιμοποιούν τις δραστηριότητές τους σε τροχιά ως δικαιολογία για μια πιο επιθετική διαστημική πολιτική», ανέφερε.
Ο Ντέιβις, ωστόσο, προειδοποίησε ότι «τα επόμενα χρόνια θα δούμε την εμφάνιση όλο και πιο εξελιγμένων αντιδορυφορικών δυνατοτήτων», μεταξύ αυτών και κατευθυνόμενα ενεργειακά όπλα εν τροχιά, τα οποία θα μπορούν να αχρηστεύουν δορυφόρους χωρίς να δημιουργούν διαστημικά συντρίμμια.
Επισήμανε, επίσης, τον αυξανόμενο κίνδυνο κυβερνοεπιθέσεων σε δορυφόρους – που θολώνουν τα όρια μεταξύ του διαστημικού και του κυβερνοχώρου – και τον διευρυνόμενο ρόλο και κίνδυνο από τα συστήματα διπλής χρήσης, τα οποία ενδέχεται να αξιοποιηθούν σε «γκρίζες επιχειρήσεις» σε τροχιά.







Ομιλία του Δημήτρη Οικονόμου, 





του Αθανάσιου Μπούνταλη, Χημικού-Ερευνητή

Πηγή: 













