Των HUIZHONG WU και KANIS LEUNG Ενημερώθηκε στις 10:00 π.μ. GMT+3
ΜΠΑΝΓΚΟΚ (AP) — Ο ρόλος της Κίνας ως ανεπίσημου διαμεσολαβητή στον πιο πρόσφατο πόλεμο στη Μέση Ανατολή προσελκύει την προσοχή σε όλο τον κόσμο, καθώς επιδιώκει να προβάλλει την εικόνα μιας υπεύθυνης παγκόσμιας δύναμης, την ώρα που οι ενέργειες των ΗΠΑ δοκιμάζουν τις μακροχρόνιες συμμαχίες τους.
Το προφίλ της Κίνας στη διεθνή διπλωματία έχει ενισχυθεί τα τελευταία χρόνια, χάρη στις δραστήριες προσπάθειες των διπλωματών της. Αν και επί μακρόν ήταν απρόθυμη να εμπλακεί σε συγκρούσεις μακριά από τα σύνορά της, έχει nevertheless αναδειχθεί σε σημαντικό παράγοντα, με απόπειρες διαμεσολάβησης σε συγκρούσεις από τη Νοτιοανατολική Ασία έως την Ευρώπη.
Στον πόλεμο με το Ιράν, το Πεκίνο δεν είναι επίσημος διαμεσολαβητής, όμως όλες οι πλευρές —συμπεριλαμβανομένων της Ουάσιγκτον και της Τεχεράνης— λένε ότι έχει διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στις προσπάθειες αποκλιμάκωσης της σύγκρουσης.
Ειδικοί λένε ότι οι στρατηγικές του Πεκίνου για τη διπλωματία σε πολλαπλές συγκρούσεις έχουν εμφανίσει παρόμοια χαρακτηριστικά και έχουν σημειώσει μικτή επιτυχία ως προς την επιρροή τους στις διαπραγματεύσεις. Ωστόσο, αυτές οι προσπάθειες έρχονται σε μια ευνοϊκή στιγμή, καθώς οι ενέργειες των ΗΠΑ υπό τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ έχουν αυξήσει τις εντάσεις με τους παραδοσιακούς διπλωματικούς συμμάχους τους.
Στον πόλεμο με το Ιράν, λένε οι ειδικοί, οι στενοί οικονομικοί και πολιτικοί δεσμοί της Κίνας με την Τεχεράνη της δίνουν μια μοναδική θέση επιρροής, τη στιγμή που η σύγκρουση πλήττει τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό, ιδιαίτερα στην Ασία.
Ο Τραμπ λέει ότι η Κίνα ενθάρρυνε το Ιράν να διαπραγματευθεί κατάπαυση του πυρός
Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι πιστεύει πως η Κίνα συνέβαλε στο να ενθαρρυνθεί το Ιράν να διαπραγματευθεί την εύθραυστη κατάπαυση του πυρός, την οποία πλέον έχει παρατείνει.
Διπλωμάτες δήλωσαν στο Associated Press ότι το Πεκίνο, ο μεγαλύτερος αγοραστής ιρανικού πετρελαίου που τελεί υπό κυρώσεις, αξιοποίησε την επιρροή του για να ωθήσει τους Ιρανούς πίσω στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για τις ιστορικές απευθείας συνομιλίες στο Πακιστάν νωρίτερα αυτόν τον μήνα.
Το Πεκίνο δεν έχει επιβεβαιώσει αυτή την εκδοχή, πιθανότατα επειδή δεν θέλει να θεωρηθεί μέρος ενός πλαισίου ασφάλειας υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, δήλωσε η Γιατσί Λι, ερευνήτρια στη Σχολή Διεθνών Σπουδών S. Rajaratnam του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Nanyang στη Σιγκαπούρη.
Ωστόσο, ορισμένοι το είδαν ως μια σημαντική στιγμή για το Πεκίνο, το οποίο έχει ασκήσει κριτική στον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν.
Αφότου ο πόλεμος ξεκίνησε με τις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις στις 28 Φεβρουαρίου, ο Κινέζος υπουργός Εξωτερικών Ουάνγκ Γι είχε συνομιλίες με ομολόγους του, μεταξύ άλλων από το Ισραήλ, τη Σαουδική Αραβία, το Μπαχρέιν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Μέχρι τα μέσα Απριλίου, είχε πραγματοποιήσει 30 τηλεφωνικές επικοινωνίες με διάφορες πλευρές σχετικά με τον πόλεμο, σύμφωνα με καταμέτρηση των επαφών του από το υπουργείο Εξωτερικών.
Ο Ουάνγκ φιλοξένησε επίσης τον ομόλογό του από το στενό σύμμαχο Πακιστάν, το οποίο έχει αναλάβει ρόλο βασικού διαμεσολαβητή στις τελευταίες συνομιλίες, προκειμένου να παρουσιάσει μια πρόταση πέντε σημείων που ζητεί τον τερματισμό των εχθροπραξιών και την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
Ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ εμφανίστηκε τις τελευταίες ημέρες ασυνήθιστα πιο ευθύς στις παρεμβάσεις του, προειδοποιώντας την περασμένη εβδομάδα ενάντια στην «οπισθοδρόμηση του κόσμου προς τον νόμο της ζούγκλας». Αυτή την εβδομάδα, κάλεσε να ανοίξουν ξανά τα Στενά του Ορμούζ.
Η Κίνα στηρίζεται στον ρόλο της ως οικονομική δύναμη
Ο Τζορτζ Τσεν, εταίρος στη συμβουλευτική εταιρεία The Asia Group, δήλωσε ότι ο ρόλος της Κίνας στην υπόθεση του Ιράν είναι αναντικατάστατος. Ως ο μεγαλύτερος αγοραστής ιρανικού πετρελαίου, οι παραινέσεις της έχουν βαρύτητα. Η Κίνα είναι επίσης μία από τις λίγες χώρες που έχουν δείξει κατανόηση για τη θέση του Ιράν στα Ηνωμένα Έθνη, είπε.
Επιπλέον, το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν οικοδομήθηκε με κινεζική τεχνολογία, ενώ η Κίνα πωλεί βιομηχανικά εξαρτήματα διπλής χρήσης που μπορούν να αξιοποιηθούν για την παραγωγή πυραύλων, σύμφωνα με την αμερικανική κυβέρνηση.
Αν και η Κίνα δεν ασκεί τόσο άμεση επιρροή όσο το Πακιστάν ή βασικά αραβικά κράτη του Κόλπου στην ενεργό διαμεσολάβηση, κατέχει μια μοναδική θέση ως βασικός οικονομικός εταίρος για πολλές από αυτές τις χώρες.
Ο Τούβια Γκέρινγκ, μη μόνιμος συνεργάτης του Global China Hub του Atlantic Council, δήλωσε ότι η Κίνα βρίσκεται σε μοναδική θέση ώστε να προσφέρει οικονομικά κίνητρα που έχουν σημασία για την Τεχεράνη, ιδιαίτερα μετά το τέλος του πολέμου, καθώς το Πεκίνο μπορεί να υποσχεθεί επενδύσεις στην ανοικοδόμηση και εμπορική ανακούφιση με τρόπους που ελάχιστοι άλλοι μπορούν.
«Θα μπορούσε να είναι ένας από τους λίγους δρώντες που είναι ικανοί να προσφέρουν στην Τεχεράνη τόσο πολιτική κάλυψη όσο και υλικά κίνητρα, ώστε να αποδεχθεί περιορισμούς και να τηρήσει αυτούς τους περιορισμούς», είπε.
Ο ρόλος της Κίνας ως παγκόσμιου διαμεσολαβητή ενισχύεται
Μία από τις μεγαλύτερες διπλωματικές επιτυχίες της Κίνας τα τελευταία χρόνια σημειώθηκε το 2023, όταν ήταν μεταξύ των πλευρών που συνέβαλαν στην προσέγγιση της Σαουδικής Αραβίας και του Ιράν, ώστε να επανεκκινήσουν την επίσημη διπλωματική τους εμπλοκή.
Αυτό θεωρήθηκε ευρέως ως μια μεγάλη γεωπολιτική τομή, που μείωσε τον κίνδυνο άμεσης και δι’ αντιπροσώπων σύγκρουσης, δήλωσε ο Μουχάμαντ Ζουλφικάρ Ραχμάτ, ερευνητής στο Κέντρο Οικονομικών και Νομικών Σπουδών στην Ινδονησία.
Ωστόσο, η Κίνα επιλέγει προσεκτικά πότε θα αναλάβει ρόλο, είπε, σημειώνοντας ότι η Σαουδική Αραβία και το Ιράν είχαν ήδη προϋπάρχοντα κίνητρα για να επαναπροσεγγίσουν διπλωματικά η μία την άλλη. «Η διαμεσολάβησή της τείνει να είναι ευκαιριακή και χαμηλού ρίσκου, συχνά εμφανιζόμενη όταν οι συνθήκες είναι ήδη ευνοϊκές για συμφωνία», είπε.
Το Πεκίνο ήταν επίσης δραστήριο κατά την πρόσφατη σύγκρουση μεταξύ Ταϊλάνδης και Καμπότζης, φιλοξενώντας πολλαπλές συναντήσεις μεταξύ των δύο πλευρών και συμμετέχοντας στις αρχικές συνομιλίες για κατάπαυση του πυρός μαζί με τις ΗΠΑ στη Μαλαισία. Όταν οι συγκρούσεις ξέσπασαν ξανά τον Δεκέμβριο, η Κίνα και οι ΗΠΑ βοήθησαν να επιτευχθεί νέα εκεχειρία.
Το Πεκίνο έχει επίσης καταθέσει ειρηνευτικές προτάσεις για τον πόλεμο στην Ουκρανία, φιλοξενώντας σε κάποια φάση και τον Ουκρανό υπουργό Εξωτερικών, παρότι διατηρεί αυτό που αποκαλεί «φιλία χωρίς όρια» με τη Ρωσία.
Ο ρόλος του Πεκίνου παραμένει προσεκτικά διατυπωμένος
Οι διπλωματικές προσπάθειες της Κίνας τείνουν να ακολουθούν ένα συγκεκριμένο μοτίβο, λένε οι ειδικοί, με το Πεκίνο να επαναλαμβάνει εκκλήσεις για σεβασμό του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ και της εθνικής κυριαρχίας.
Στον πόλεμο με το Ιράν, ο Σι την περασμένη εβδομάδα κάλεσε σε «τήρηση των αρχών της ειρηνικής συνύπαρξης, σεβασμό της εθνικής κυριαρχίας, τήρηση του κράτους δικαίου στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου και συντονισμό ανάπτυξης και ασφάλειας».
«Πολλά από αυτά τα σημεία είναι εντυπωσιακά συνεπή», δήλωσε ο Χου Τιανγκ Μπουν, καθηγητής κινεζικής εξωτερικής πολιτικής στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Nanyang.
Σε συγκρούσεις που εκτυλίσσονται πιο μακριά, τα διακυβεύματα για το Πεκίνο μπορεί να είναι χαμηλά, αλλά τα οφέλη μπορεί να είναι υψηλά, καθώς ο κόσμος προσπαθεί να προσαρμοστεί στην προσέγγιση της κυβέρνησης Τραμπ στις διαπραγματεύσεις, δήλωσε ο Θιτινάν Πονγκσουντιράκ, καθηγητής διεθνών σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Chulalongkorn της Ταϊλάνδης.
«Αυτό που κάνουν οι ΗΠΑ είναι βαθιά επιζήμιο και όλοι υποφέρουν από αυτό … και η Κίνα επιδεικνύει παγκόσμια ηγεσία και ασκεί τον παγκόσμιο ρόλο της μιλώντας υπέρ του διεθνούς συστήματος που βασίζεται σε κανόνες», είπε. «Είναι μια αντίθεση από την οποία δεν μπορεί κανείς να ξεφύγει».
Ο Λέουνγκ μετέδωσε από το Χονγκ Κονγκ.
HUIZHONG WU
Η Wu καλύπτει για το Associated Press τον κινεζικό πολιτισμό, την κοινωνία και την πολιτική, καθώς και την αυξανόμενη επιρροή της χώρας στο εξωτερικό, από την Μπανγκόκ. Προηγουμένως είχε έδρα την Ταϊβάν και την Κίνα.
KANIS LEUNG
Ο Leung καλύπτει το Χονγκ Κονγκ, το Μακάο και την ηπειρωτική Κίνα για το Associated Press. Έχει έδρα στο Χονγκ Κονγκ.
Η ιρανική κρατική τηλεόραAssociatedση μετέδωσε την Πέμπτη αυτό που, όπως είπε, ήταν βίντεο του ιρανικού Πολεμικού Ναυτικού να καταλαμβάνει πλοία στα Στενά του Ορμούζ.
Του DAVID MCHUGH Ενημερώθηκε στις 9:38 μ.μ. GMT+3,
Η σύγχυση εντάθηκε την Τετάρτη στα Στενά του Ορμούζ, καθώς το Ιράν επιτέθηκε σε τρία πλοία κοντά στην κρίσιμη αυτή θαλάσσια οδό, το κλείσιμο της οποίας έχει βυθίσει τον κόσμο σε ενεργειακή κρίση, αφού δεξαμενόπλοια που μετέφεραν το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου εμποδίστηκαν να χρησιμοποιήσουν το πέρασμα.
Οι επιθέσεις σημειώθηκαν μόλις μία ημέρα αφότου ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι θα παρατείνει την εκεχειρία δύο εβδομάδων με το Ιράν. Η Ισλαμική Δημοκρατία ανέφερε ότι άνοιξε πυρ εναντίον τριών εξερχόμενων πλοίων και κατέλαβε τα δύο, χαρακτηρίζοντας την ενέργεια αντίποινα για τον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών, καθώς και για το γεγονός ότι οι ΗΠΑ πυροβόλησαν και κατέλαβαν ιρανικό πλοίο που δεν σταμάτησε όταν του έγινε σήμα από σκάφος που επέβαλλε τον αποκλεισμό.
Οι επιθέσεις κατά της ναυσιπλοΐας είχαν μειωθεί από τα μέσα Μαρτίου, όταν το Ιράν επέβαλε ουσιαστικό έλεγχο στα στενά. Ο απλός κίνδυνος επίθεσης ήταν αρκετός για να αποτρέψει τα πλοία από το να προσπαθήσουν να περάσουν, ενώ λίγα πλοία χρησιμοποιούσαν μια λωρίδα διέλευσης κοντά στις ακτές, εγκεκριμένη από το Ιράν. Το Ιράν ζητούσε λεπτομέρειες για το φορτίο, την ιδιοκτησία και το πλήρωμα και, τουλάχιστον σε ορισμένες περιπτώσεις, επέβαλλε φόρο 1 δολαρίου ανά βαρέλι πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων — ή 2 εκατομμύρια δολάρια για ένα μεγάλο δεξαμενόπλοιο.
Ακολουθεί μια ματιά σε όσα είναι γνωστά, και όσα δεν είναι γνωστά, για την κατάσταση στα στενά:
Ύστερα από μια παύση, οι επιθέσεις κατά της ναυσιπλοΐας επανήλθαν
Τα ημιεπίσημα ιρανικά πρακτορεία ειδήσεων μετέδωσαν ότι οι παραστρατιωτικοί Φρουροί της Επανάστασης επιτέθηκαν την Τετάρτη σε τρίτο πλοίο στα στενά. Τα Nour News, Fars και Mehr ανέφεραν όλα την επίθεση των Φρουρών σε πλοίο με την ονομασία Euphoria. Όπως είπαν, το πλοίο «ακινητοποιήθηκε» στις ιρανικές ακτές, χωρίς να δώσουν περισσότερες διευκρινίσεις. Οι Φρουροί κατέλαβαν και τα άλλα δύο πλοία που δέχθηκαν επίθεση, μετέδωσε ξεχωριστά η ιρανική κρατική τηλεόραση.
Το περιστατικό αυτό ακολούθησε δύο επιθέσεις σε πλοία το Σάββατο, οι οποίες έβαλαν τέλος σε μια ύφεση που είχε ξεκινήσει στα μέσα Μαρτίου.
Τα πλοία που καταλήφθηκαν ήταν το Epaminondas, υπό σημαία Λιβερίας, και το MSC Francesca, υπό σημαία Παναμά, και τα δύο πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων. Δεν ήταν σαφές υπό ποιους όρους προσπαθούσαν να περάσουν τα στενά. Η ναυτιλιακή εταιρεία MSC δεν απάντησε σε email με ερώτημα για το πλοίο.
Οι επιθέσεις ακολουθούν μια αιφνίδια αναστροφή της ιρανικής στάσης το Σαββατοκύριακο, όταν ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι τα στενά ήταν ανοιχτά, μόνο και μόνο για να διαψευστεί την επόμενη ημέρα από τους Φρουρούς της Επανάστασης. Έξι κρουαζιερόπλοια που είχαν εγκλωβιστεί στον Περσικό Κόλπο από τα τέλη Φεβρουαρίου εκμεταλλεύθηκαν αυτό το στενό χρονικό παράθυρο και πέρασαν από τα στενά. Έκτοτε, όμως, η κυκλοφορία έχει σχεδόν εκλείψει.
Η επανέναρξη των επιθέσεων αντανακλά εν μέρει «πραγματική σύγχυση … για το πότε επιτρέπεται η διέλευση», δήλωσε ο Τόρμπγιορν Σόλτβεντ, κύριος αναλυτής για τη Μέση Ανατολή στην εταιρεία ανάλυσης κινδύνου Verisk Maplecroft.
Αντικρουόμενες δηλώσεις προέκυψαν από τον Τραμπ σχετικά με πλήρη επαναλειτουργία και από τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών σχετικά με περιορισμένη επαναλειτουργία. Έπειτα, τα πράγματα «μεταβλήθηκαν πολύ γρήγορα» το Σάββατο, όταν οι Φρουροί δήλωσαν ότι τα στενά ήταν κλειστά.
Επιπλέον, είπε ο Σόλτβεντ, είναι προς το συμφέρον του Ιράν να διατηρεί υψηλά τα ασφάλιστρα μέσω σποραδικών επιθέσεων. «Το βασικό του διαπραγματευτικό χαρτί απέναντι στις ΗΠΑ είναι η δυνατότητα να περιορίζει τη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ, και η ασφάλιση είναι μεγάλο μέρος αυτού».
Ορισμένα πλοία έχουν περάσει από το ιρανικό σύστημα ελέγχου, ενώ άλλα βασίστηκαν σε διπλωματικά αιτήματα από τις κυβερνήσεις των χωρών τους. Όμως εκατοντάδες πλοία και χιλιάδες μέλη πληρωμάτων παραμένουν αποκλεισμένα.
Οι ΗΠΑ επιβάλλουν αποκλεισμό, αλλά κάποιο ιρανικό πετρέλαιο περνά
Το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό επιβιβάστηκε και κατέλαβε ένα μεγάλο δεξαμενόπλοιο που μετέφερε ιρανικό πετρέλαιο νότια του Κόλπου της Βεγγάλης, στον Ινδικό Ωκεανό, περίπου 2.000 μίλια από τα στενά. Αυτό υπογράμμισε τη δύναμη των ΗΠΑ να καταλαμβάνουν πλοία που παραβιάζουν τον αποκλεισμό, πολύ αφότου έχουν απομακρυνθεί από την περιοχή των στενών.
Ο αμερικανικός στρατός, που επιβάλλει τον αποκλεισμό στον Κόλπο του Ομάν και στην Αραβική Θάλασσα, αρκετά μακριά από τα ιρανικά drones και τα ταχύπλοα σκάφη, λέει ότι έχει αναγκάσει 20 πλοία που συνδέονται με το Ιράν να επιστρέψουν.
Ωστόσο, εταιρείες ναυτιλιακών πληροφοριών αναφέρουν ότι αρκετά πλοία που μεταφέρουν ιρανικό πετρέλαιο έχουν περάσει τον αποκλεισμό. Η Lloyd’s List Intelligence αναφέρει ότι «μια σταθερή ροή κίνησης του σκιώδους στόλου» έχει περάσει από και προς τον Κόλπο, συμπεριλαμβανομένων 11 δεξαμενόπλοιων με ιρανικό φορτίο που έχουν φύγει από τον Κόλπο εκτός των στενών από τις 13 Απριλίου.
«Το δίλημμα για τις ΗΠΑ είναι το εξής: όσο πιο αυστηρός είναι ο αποκλεισμός, τόσο μεγαλύτερος είναι ο πόνος στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου, άρα υπάρχουν αντικρουόμενες προτεραιότητες, και φαίνεται ότι υπάρχει πολιτική να μην αναχαιτίζεται κάθε μεμονωμένη αποστολή ιρανικού πετρελαίου», είπε ο Σόλτβεντ.
Επιπλέον, σχεδόν όλο αυτό το πετρέλαιο κατευθύνεται στην Κίνα, και οι ΗΠΑ πρέπει επίσης να διαχειριστούν αυτή τη σχέση, με τον Τραμπ να σχεδιάζει επίσκεψη εκεί από τις 14 έως τις 15 Μαΐου.
Ο λοχαγός Τιμ Χόκινς, εκπρόσωπος της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ, επιβεβαίωσε την Τετάρτη ότι ο στρατιωτικός αποκλεισμός στρέφεται κατά όλων των ιρανικών πλοίων που εισέρχονται ή εξέρχονται από ιρανικά λιμάνια. Ωστόσο, είπε ότι επιτρέπονται ανθρωπιστικές αποστολές, περιλαμβανομένων τροφίμων, ιατρικών προμηθειών και άλλων αγαθών αναγκαίων για τους αμάχους, υπό την προϋπόθεση επιθεώρησης.
Ο Χόκινς αντέκρουσε εξωτερικές αναφορές ότι πλοία διαφεύγουν από τον αμερικανικό κλοιό και παρέπεμψε σε δηλώσεις του επικεφαλής της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ, ναυάρχου Μπραντ Κούπερ, ο οποίος υποστήριξε την Παρασκευή ότι «κανένα πλοίο δεν έχει ξεφύγει από τις αμερικανικές δυνάμεις».
Η επαναλειτουργία των στενών θα χρειαστεί χρόνο
Οι πλοιοκτήτες και οι ασφαλιστικές εταιρείες θα χρειαστούν κάτι περισσότερο από μια απλή ανακοίνωση ειρηνευτικής συμφωνίας για να τολμήσουν να περάσουν από τα στενά όπως έκαναν πριν από τον πόλεμο.
Ακόμη και όταν τελειώσει ο πόλεμος, αναφέρει η εταιρεία ανάλυσης και δεδομένων Rystad Energy, θα χρειαστούν έξι έως οκτώ εβδομάδες μόνο για να επανατοποθετηθεί το παγκόσμιο δίκτυο δεξαμενόπλοιων. Οι πλοιοκτήτες και οι ασφαλιστές θα χρειαστούν δύο έως πέντε εβδομάδες για να αισθανθούν άνετα με το νέο επιχειρησιακό περιβάλλον και να επανέλθουν σε φυσιολογική δραστηριότητα.
Οι πλοιοκτήτες θα θελήσουν «κάτι λίγο πιο συγκεκριμένο από αυτό που έχουμε τώρα», είπε ο Σόλτβεντ. «Αυτό που χρειάζεται είναι κάτι πιο συνολικό» από μια άτυπη εκεχειρία, τη στιγμή που οι δύο πλευρές παραμένουν πολύ μακριά σε βασικά ζητήματα, όπως τα πυρηνικά και τα βαλλιστικά πυραυλικά προγράμματα του Ιράν.
«Ακόμη και τότε, πάνω από τις ναυτιλιακές εταιρείες θα αιωρείται η μακροπρόθεσμη απειλή» λόγω των πυραυλικών και μη επανδρωμένων δυνατοτήτων του Ιράν, είπε. «Μπορούν να ξαναπαίξουν αυτό το χαρτί στο μέλλον».
Ο συντάκτης του Associated Press, Κονσταντίν Τοροπίν, συνέβαλε σε αυτό το ρεπορτάζ.
Σύνοψη
Το Ιράν απαιτεί την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού για πλήρη κατάπαυση του πυρός, λέει ο Γκαλιμπάφ
Ο αμερικανικός στρατός ανακατευθύνει πλοία και αναχαιτίζει ιρανικά τάνκερ εν μέσω συνεχιζόμενου αποκλεισμού
Οι ειρηνευτικές συνομιλίες έχουν βαλτώσει, το Πακιστάν μεσολαβεί, χωρίς να έχει τεθεί νέα προθεσμία για κατάπαυση του πυρός
ΟΥΑΣΙΝΓΚΤΟΝ/ΝΤΟΥΜΠΑΪ/ΙΣΛΑΜΑΜΠΑΝΤ, 23 Απριλίου (Reuters) — Το Ιράν κατέλαβε δύο πλοία στα Στενά του Ορμούζ, ενισχύοντας τον έλεγχό του στη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια αυτή οδό, μετά την ανακοίνωση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ότι αναστέλλει επ’ αόριστον τις επιθέσεις, χωρίς να υπάρχει καμία ένδειξη επανέναρξης των ειρηνευτικών συνομιλιών.
Το καθεστώς μιας εκεχειρίας διάρκειας δύο εβδομάδων, η οποία επρόκειτο να έχει λήξει νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, παρέμενε ασαφές. Σε μια απότομη αναδίπλωση, λίγες μόλις ώρες αφότου απείλησε με αναζωπύρωση της βίας, ο Τραμπ ανακοίνωσε μονομερώς την Τρίτη ότι οι ΗΠΑ θα παρατείνουν την εκεχειρία έως ότου συζητήσουν ιρανική πρόταση στο πλαίσιο ειρηνευτικών συνομιλιών για τον τερματισμό του πολέμου, που διαρκεί ήδη δύο μήνες.
Ωστόσο, Ιρανοί αξιωματούχοι δεν δήλωσαν ότι συμφώνησαν σε οποιαδήποτε παράταση της εκεχειρίας και επέκριναν την απόφαση του Τραμπ να διατηρήσει τον ναυτικό αποκλεισμό του ιρανικού θαλάσσιου εμπορίου από το αμερικανικό ναυτικό, κάτι που η Τεχεράνη θεωρεί πράξη πολέμου. Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου και επικεφαλής διαπραγματευτής, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, δήλωσε ότι μια πλήρης κατάπαυση του πυρός έχει νόημα μόνο αν αρθεί ο αποκλεισμός.
Η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, αυτού του στενού περάσματος από το οποίο διερχόταν το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου πριν από τον πόλεμο, είναι αδύνατη όσο συνεχίζεται αυτή η «κατάφωρη παραβίαση της εκεχειρίας», ανέφερε ο Γκαλιμπάφ σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
«Δεν πετύχατε τους στόχους σας μέσω στρατιωτικής επιθετικότητας και δεν θα τους πετύχετε ούτε με εκφοβισμό», έγραψε, στην πρώτη του απάντηση μετά την ανακοίνωση του Τραμπ. «Ο μόνος δρόμος είναι η αναγνώριση των δικαιωμάτων του ιρανικού λαού».
Σε μια ακόμη πολεμική αναταραχή στο Πεντάγωνο, ο υπουργός Ναυτικού των ΗΠΑ, Τζον Φέλαν, αποπέμφθηκε, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο και πρόσωπο που γνωρίζει την υπόθεση, την Τετάρτη. Η κίνηση αυτή ήρθε μόλις λίγες εβδομάδες αφότου ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ είχε απομακρύνει τον ανώτατο στρατηγό του Στρατού Ξηράς.
Το Πεντάγωνο ανακοίνωσε ότι ο Φέλαν αποχωρεί από τη διοίκηση «με άμεση ισχύ», χωρίς όμως να δώσει λόγο ή να διευκρινίσει αν επρόκειτο για δική του απόφαση.
Ο Τραμπ υπαναχώρησε και πάλι από τις επανειλημμένες απειλές του να βομβαρδίσει ιρανικούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής και άλλες πολιτικές υποδομές, κάτι που τα Ηνωμένα Έθνη και άλλοι φορείς προειδοποιούν ότι θα παραβίαζε το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο. Ωστόσο, έχει σημειωθεί ελάχιστη πρόοδος για τον τερματισμό του πολέμου που ξεκίνησε με τις κοινές αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.
Αυτό αφήνει τις δύο πλευρές σε μια κατάσταση αναμονής, με τα κρίσιμης σημασίας Στενά του Ορμούζ να παραμένουν ουσιαστικά κλειστά, επιβαρύνοντας τις οικονομίες σε όλο τον κόσμο. Χιλιάδες άνθρωποι έχουν σκοτωθεί στη Μέση Ανατολή, κυρίως στο Ιράν και στον Λίβανο, όπου η προσκείμενη στο Ιράν οργάνωση Χεζμπολάχ εντάχθηκε στις συγκρούσεις εναντίον του Ισραήλ.
Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης κατέλαβε δύο πλοία και τα συνόδευσε προς τις ιρανικές ακτές, σύμφωνα με ανακοινώσεις των ναυτιλιακών εταιρειών και του ημιεπίσημου ιρανικού πρακτορείου Tasnim.
Οι Φρουροί της Επανάστασης κατηγόρησαν τα πλοία που κατέλαβαν —το Epaminondas, υπό σημαία Λιβερίας, και το MSC Francesca, υπό σημαία Παναμά— ότι έπλεαν χωρίς τις απαιτούμενες άδειες και ότι παραποιούσαν τα συστήματα πλοήγησής τους.
Ένα τρίτο πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, επίσης υπό σημαία Λιβερίας, δέχθηκε πυρά στην ίδια περιοχή, χωρίς όμως να υποστεί ζημιές, και συνέχισε το ταξίδι του, σύμφωνα με πηγές ναυτικής ασφάλειας.
Η Λίβιτ δήλωσε σε συνέντευξή της στο Fox News ότι, αφού τα πλοία δεν ήταν αμερικανικά ή ισραηλινά, η κατάληψή τους δεν συνιστούσε παραβίαση της εκεχειρίας. Τη χαρακτήρισε πράξη «πειρατείας».
Ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε την Τετάρτη ότι μέχρι στιγμής έχει δώσει εντολή σε περισσότερα από 30 πλοία να αλλάξουν πορεία ή να επιστρέψουν στο λιμάνι, στο πλαίσιο του αμερικανικού αποκλεισμού κατά του Ιράν. Πολύ πέρα από τον Κόλπο, ο αμερικανικός στρατός έχει αναχαιτίσει τουλάχιστον τρία δεξαμενόπλοια με ιρανική σημαία σε ασιατικά ύδατα, σύμφωνα με πηγές, ανακατευθύνοντάς τα μακριά από τις θέσεις τους κοντά στην Ινδία, τη Μαλαισία και τη Σρι Λάνκα.
Το Brent, το διεθνές σημείο αναφοράς για το αργό πετρέλαιο, παρέμεινε πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι στις ασιατικές συναλλαγές της Πέμπτης, αφού ξεπέρασε το όριο αυτό μία ημέρα νωρίτερα, για πρώτη φορά εδώ και δύο εβδομάδες.
ΚΑΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΘΕΣΜΙΑ ΓΙΑ ΚΑΤΑΠΑΥΣΗ ΤΟΥ ΠΥΡΟΣ
Στην ανακοίνωσή του την Τρίτη, ο Τραμπ είπε ότι οι ΗΠΑ αποδέχθηκαν αίτημα Πακιστανών μεσολαβητών «να αναστείλουν την επίθεσή μας κατά της χώρας του Ιράν μέχρις ότου οι ηγέτες και οι εκπρόσωποί του καταλήξουν σε μια ενιαία πρόταση … και οι συνομιλίες ολοκληρωθούν, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο».
Η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λίβιτ, δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι δεν έχει τεθεί καμία προθεσμία για την υποβολή της πρότασης ή για την ολοκλήρωση των συνομιλιών.
Το Πακιστάν, που έχει αναλάβει ρόλο διαμεσολαβητή, εξακολουθούσε να προσπαθεί να φέρει τις δύο πλευρές στο τραπέζι, αφότου αμφότερες δεν εμφανίστηκαν στις προσωρινά προγραμματισμένες συνομιλίες στην Ισλαμαμπάντ την Τρίτη, πριν λήξει η εκεχειρία των δύο εβδομάδων.
Μια πρώτη συνεδρία ειρηνευτικών συνομιλιών μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ στην Ισλαμαμπάντ, πριν από 11 ημέρες, δεν οδήγησε σε συμφωνία.
Ο Τραμπ θέλει το Ιράν να εγκαταλείψει το ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού και να παραιτηθεί από κάθε περαιτέρω εμπλουτισμό, ώστε να αποτραπεί η κατασκευή πυρηνικού όπλου. Το Ιράν δηλώνει ότι διαθέτει μόνο ένα ειρηνικό, πολιτικό πυρηνικό πρόγραμμα και ζητεί την άρση των κυρώσεων, αποζημιώσεις για τις ζημιές και αναγνώριση του ελέγχου του επί των Στενών.
Το Ιράν έχει επίσης θέσει ως όρο για τις συνομιλίες περί εκεχειρίας την παύση των εχθροπραξιών μεταξύ του Ισραήλ και της λιβανικής ένοπλης οργάνωσης Χεζμπολάχ. Την Τετάρτη, ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές στον Λίβανο σκότωσαν τουλάχιστον πέντε ανθρώπους, μεταξύ των οποίων και τη Λιβανέζα δημοσιογράφο Αμάλ Χαλίλ.
Ήταν η φονικότερη ημέρα από τότε που ανακοινώθηκε, στις 16 Απριλίου, δεκαήμερη εκεχειρία μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου.
Το Ιράν εκτέλεσε έναν άνδρα που είχε καταδικαστεί για διασυνδέσεις τόσο με εξόριστη αντιπολιτευτική οργάνωση όσο και με τις ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες, μετέδωσαν την Πέμπτη ιρανικά μέσα ενημέρωσης.
Ειδικά σκάφη, συμμετέχουν στην πόντιση καλωδίου, στο έργο της διασύνδεσης της Κρήτης - Αττικής (η φωτογραφία δημοσιεύεται το Σάββατο 31 Μαΐου 2025). Η διασύνδεση της Κρήτης με την Αττική με καλώδιο συνεχούς ρεύματος (HVDC) αποτελεί το σημαντικότερο και πολυπλοκότερο έργο μεταφοράς ενέργειας που έχει πραγματοποιηθεί μέχρι στιγμής στην Ελλάδα. Η διασύνδεση αυτή, αποτελεί τη ναυαρχίδα των ηλεκτρικών διασυνδέσεων του ελληνικού Συστήματος Μεταφοράς, με προϋπολογισμό 1,1 δισ. ευρώ. Φορέας υλοποίησης του έργου είναι η Ariadne Interconnection, θυγατρική εταιρεία του ΑΔΜΗΕ. Το έργο συμβασιοποιήθηκε τον Ιούνιο του 2020 και ολοκληρώθηκε κατασκευαστικά στο τέλος του 2024. Είναι ένα από τα ελάχιστα αυτού του είδους στον κόσμο που χρησιμοποιεί την καινοτόμο τεχνολογία VSC (Voltage Source Converters) για την μετατροπή του εναλλασσόμενου ρεύματος σε συνεχές και η πρώτη διασύνδεση αυτού του είδους στη Μεσόγειο. ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΑΔΜΗΕ/STR
Η Τουρκία, καταπατώντας την – εξαρχής προβληματική – Διακήρυξη των Αθηνών του Δεκεμβρίου 2023, συνεχίζει την παράνομη πολιτική παρεμβάσεων σε ελληνικά και διεθνή ύδατα, μπλοκάροντας ακόμα και στοιχειώδεις εργασίες σχετιζόμενες με υποθαλάσσια καλώδια.
Η κακή αρχή έγινε, ως γνωστόν, στα τέλη Ιουλίου 2024 στη θαλάσσια περιοχή της Κάσου, όταν το τουρκικό Ναυτικό διέκοψε τις βυθομετρικές εργασίες του ερευνητικού σκάφους για το σημαντικότατο έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ (Great Sea Interconnector/GSI ή, κατά την επικρατούσα ορολογία, “το καλώδιο”).
Οι παρεμβάσεις των τουρκικών πολεμικών πλοίων, ενώπιον των οποίων υποχώρησε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης προσδοκώντας ταχεία διπλωματική λύση (που δεν επετεύχθη ποτέ), ήταν εκτός κάθε λογικής. Γιατί η πόντιση καλωδίων είναι, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο, απολύτως ελεύθερη, χωρίς δικαιώματα, ή υποχρεώσεις των παράκτιων ή άλλων κρατών.
Η νέα υπόθεση, που δυστυχώς επιβεβαιώνει τις επαναλαμβανόμενες δηλώσεις του προέδρου Ερντογάν για τουρκικό έλεγχο κάθε διαδικασίας στην Ανατολική Μεσόγειο, εξελίχθηκε από το Σάββατο 4 Απριλίου ως και τη Μεγάλη Πέμπτη 9 Απριλίου. Συγκεκριμένα, το ολλανδικό πλοίο Maasvliet έλαβε άδειες, από τις αρμόδιες αρχές της Ελλάδας και της Αιγύπτου, για διαδοχικές φάσεις εργασιών σε μία μεγάλη θαλάσσια περιοχή: Άρχιζε νοτιοανατολικά της Καρπάθου, έφτανε νότια και νοτιοανατολικά της Κρήτης και, από εκεί, εκτεινόταν βορειοδυτικά της Αιγύπτου και βορειοανατολικά της Λιβύης.
Οι κύριες εργασίες προέβλεπαν την ανέλκυση τμημάτων του υποθαλάσσιου τηλεπικοινωνιακού καλωδίου ΝΑ Ασίας-Μέσης Ανατολής-Δυτικής Ευρώπης “SEA-ME-WE 3” που έπαυσε να λειτουργεί στα τέλη του 2024. To Maasvliet έχει εκμισθωθεί από την ολλανδική πλοιοκτήτριά του, μέσω ναυλομεσίτριας εταιρείας, στην αμερικανική SubSea με μακροχρόνιο συμβόλαιο. Η SubSea θα ανακυκλώσει το καλώδιο, προς μελλοντική χρήση με μεγάλα κέρδη, ενώ πραγματοποιεί και διάφορες άλλες εργασίες στο βυθό.
Οι εργασίες “εκκαθάρισης” στη Μεσόγειο (από τη Μασσαλία ως το Πορτ Σάιντ) είναι απαραίτητες, ώστε να μην επηρεάζεται το νέο τηλεπικοινωνιακό καλώδιο, με την παρόμοια ονομασία “SEA-ME-WE 6”, που ίσως εγκαινιαστεί ως το Σεπτέμβριο φέτος. Η SubSea δεν έχει ευθεία μετοχική σύνδεση με την – επίσης αμερικανική – SubCom, η οποία κατασκευάζει το νέο “καλώδιο 6” και θα συντονίζει τη λειτουργία του, αλλά βρίσκονται σε επαφή και τα συμφέροντά τους είναι συμπληρωματικά.
Η δε Τουρκία αφενός σέβεται το κύριο έργο του “καλωδίου 6”, καθώς είναι μία εκ των 22 μετόχων του. Αφετέρου, παρεμβαίνει παράνομα μόνο στο παράπλευρο συμβόλαιο της ανέλκυσης του “καλωδίου 3”, επειδή – αν και οικονομικά νεκρό – εξακολουθεί να έχει πολιτική και νομική σημασία στη Μεσόγειο.
H παρενόχληση του “Maasvliet”
Σύμφωνα με έγκυρες πηγές, ενώ οι πρώτες ημέρες κινήσεων του Maasvliet εξελίχθηκαν ομαλά και χωρίς εξωτερικές οχλήσεις, ξαφνικά, άρχισε η παρακολούθησή του από ένα τουρκικό UAV το μεσημέρι της Μεγάλης Τετάρτης, 8 Απριλίου. Όπως συμβαίνει στις περισσότερες ανάλογες περιπτώσεις, το UAV κινήθηκε κατά παράβαση των κανόνων εναέριας κυκλοφορίας στο FIR Αθηνών.
Κατόπιν, η Goksu, ευρισκόμενη σε πορεία προσέγγισης, δήλωσε πως δεν αναγνωρίζει τις άδειες των ελληνικών Αρχών, διατάσσοντας το Maasvliet να αποχωρήσει αμέσως, παρά το γεγονός ότι, εκείνη την ώρα, έπλεε σε διεθνή ύδατα. Πράγματι, το Maasvliet, αφού -προφανώς- επικοινώνησε με την ολλανδική πλοιοκτήτρια ή και με την αμερικανική μισθώτρια, διέκοψε τις εργασίες του, για τις οποίες είχε ελληνική άδεια διεξαγωγής ως τα μέσα Μάϊου 2026.
Αναχώρησε λίγο μετά την παράνομη εντολή της Goksu το απόγευμα της Μεγάλης Πέμπτης, 9 Απριλίου, χωρίς λεπτομερή ενημέρωση προς την ελληνική πλευρά. Τις μέρες που ακολούθησαν, το Maasvliet πραγματοποίησε εργασίες κοντά τις ακτές της Αιγύπτου και, από τις 20 Απριλίου, έχει ελλιμενιστεί στην Αλεξάνδρεια.
Η Αθήνα δεν έχει πληροφορίες αν και πότε το Maasvliet θα επιστρέψει εντός ή πλησίον ελληνικής υφαλοκρηπίδας και δυνητικής ΑΟΖ. Ούτε και αν οι εμπλεκόμενες ξένες εταιρείες – με ή χωρίς συνεννόηση με τα υπουργεία Εξωτερικών της Ολλανδίας και των ΗΠΑ – αξιολογούν τελικά ως έγκυρες τις άδειες της Ελλάδας ή της Τουρκίας.
23 Απριλίου 2026, 9:10 π.μ. GMT+3
Ένα πετρελαιοφόρο αγκυροβολεί κοντά στον πετρελαϊκό κόμβο του Fos-Lavera, έξω από τη Μασσαλία
ΛΟΝΔΙΝΟ, 23 Απριλίου (Reuters) – Η περασμένη δεκαετία έφερε μια ταχεία διαδοχή παγκόσμιων ενεργειακών κρίσεων, που προκλήθηκαν από στρατιωτικές συγκρούσεις, ακραία καιρικά φαινόμενα και εμπλοκές στις αλυσίδες εφοδιασμού. Καθώς οι σημερινές, ιδιαίτερα αλληλοσυνδεδεμένες αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου γίνονται ολοένα και πιο κατακερματισμένες και η μετάβαση σε ενέργεια χαμηλών εκπομπών άνθρακα επιταχύνεται, τα επαναλαμβανόμενα σοκ ίσως μετατρέπονται σε κανονικότητα.
Πρώτα ήρθε το μεταπανδημικό πληθωριστικό κύμα του 2021, το οποίο πολύ γρήγορα ακολούθησε – και ενίσχυσε – η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022. Τώρα, τέσσερα χρόνια αργότερα, έρχεται ο πόλεμος με το Ιράν, ο οποίος έχει προκαλέσει τη μεγαλύτερη διαταραχή στις προμήθειες πετρελαίου και φυσικού αερίου στην ιστορία.
Τρεις κρίσεις τέτοιου μεγέθους μέσα σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα υπερβαίνουν κατά πολύ τον ιστορικό κανόνα. Σε γενικές γραμμές, ο κόσμος έχει βιώσει κατά μέσο όρο μία μεγάλη ενεργειακή κρίση ανά δεκαετία από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και έπειτα.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι τα βαθύτερα αίτια των πρόσφατων κρίσεων – ο γεωπολιτικός και εμπορικός κατακερματισμός – δείχνουν πως ο κόσμος ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπος με συχνότερα σοκ τις επόμενες δεκαετίες.
ΚΑΤΑΚΕΡΜΑΤΙΣΜΕΝΟ ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ
Οι σημερινές αγορές ενέργειας είναι περισσότερο παγκοσμιοποιημένες από ποτέ. Αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στη μετατόπιση του κέντρου βάρους της ενεργειακής ζήτησης τις τελευταίες δεκαετίες, από τις δυτικές οικονομίες προς την Ασία, και ιδιαίτερα προς την Κίνα.
Οι παγκόσμιες εισαγωγές πετρελαίου αυξήθηκαν κατά 55% μεταξύ 2000 και 2024, φθάνοντας περίπου τα 70 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, σύμφωνα με τη Statistical Review του Energy Institute. Μόνο οι εισαγωγές της Κίνας εξαπλασιάστηκαν στο ίδιο διάστημα, φτάνοντας τα 13,4 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.
Ταυτόχρονα, οι παγκόσμιες ενεργειακές ροές αναδιαμορφώθηκαν δραματικά από τη μετατροπή των Ηνωμένων Πολιτειών – του Νο 1 καταναλωτή πετρελαίου στον κόσμο – από έναν από τους μεγαλύτερους εισαγωγείς ενέργειας σε κορυφαίο παραγωγό και εξαγωγέα πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Μεταξύ 2000 και 2026, οι αμερικανικές εξαγωγές πετρελαίου αυξήθηκαν περισσότερο από δώδεκα φορές, φθάνοντας περίπου τα 12 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως – δηλαδή περίπου το 11% της παγκόσμιας αγοράς – φέρνοντας την Ουάσιγκτον σε άμεσο ανταγωνισμό με τις παραδοσιακές εξαγωγικές δυνάμεις, όπως ο Οργανισμός Πετρελαιοεξαγωγικών Κρατών και η Ρωσία.
Την ίδια στιγμή, η εκρηκτική αύξηση των αμερικανικών εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) ενίσχυσε περαιτέρω αυτή την παγκοσμιοποίηση, βελτιώνοντας την αποδοτικότητα, τροφοδοτώντας την ανάπτυξη και ενδυναμώνοντας τους δεσμούς μεταξύ παραγωγών και εισαγωγέων.
Για ένα διάστημα, όλο αυτό λειτούργησε.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία ανέδειξε τόσο τα οφέλη όσο και τις αδυναμίες αυτού του μοντέλου. Η εξάρτηση της Ευρώπης από τη ρωσική ενέργεια την άφησε να αγωνιά μετά την εισβολή της Μόσχας και τις δυτικές κυρώσεις που ακολούθησαν. Η ήπειρος αναγκάστηκε να προχωρήσει σε μια επώδυνη επαναξιολόγηση της ενεργειακής ασφάλειας και της διαφοροποίησης των πηγών εφοδιασμού.
Ο πόλεμος με το Ιράν κατέρριψε μία ακόμη μακροχρόνια παραδοχή: την ιδέα ότι οι παραγωγοί του Κόλπου δεν θα εμπλέκονταν ποτέ σε σύγκρουση που θα παρεμπόδιζε σοβαρά τις ενεργειακές ροές.
Η απόφαση της Τεχεράνης να αποκλείσει τα κρίσιμης σημασίας Στενά του Ορμούζ – απ’ όπου προηγουμένως διερχόταν το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου – και να επιτεθεί στις ενεργειακές υποδομές των γειτόνων της στον Κόλπο ανέτρεψε δεκαετίες σιωπηρής αυτοσυγκράτησης μεταξύ των παραγωγών της Μέσης Ανατολής.
Αυτή η «νέα κανονικότητα» ενδέχεται να σπείρει τους σπόρους για μελλοντικές περιφερειακές εντάσεις. Σε ευρύτερο επίπεδο, η ευκολία με την οποία το Ιράν διέκοψε τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό εγείρει δυσάρεστα ερωτήματα σχετικά με την ασφάλεια και άλλων κρίσιμων θαλάσσιων περασμάτων – από την Ερυθρά Θάλασσα έως τη Νότια Σινική Θάλασσα.
ΕΜΠΟΡΙΟ ΥΠΟ ΠΙΕΣΗ
Παράλληλα με την άνοδο των στρατιωτικών συγκρούσεων, αυξάνεται και η συχνότητα των εμπορικών συγκρούσεων, οι οποίες έχουν ανατρέψει τη μεταπολεμική φιλοδοξία για διατήρηση της ειρήνης μέσω της πολυμερούς συνεργασίας.
Η απόφαση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, πέρυσι να επιβάλει εκτεταμένους δασμούς στους περισσότερους εμπορικούς εταίρους των Ηνωμένων Πολιτειών ενέτεινε αυτές τις πιέσεις. Η ρητή αξιοποίηση της ενεργειακής κυριαρχίας της Αμερικής ως διαπραγματευτικού εργαλείου αύξησε τις ανησυχίες για τη μακροπρόθεσμη αξιοπιστία των ΗΠΑ ως προμηθευτή, ενισχύοντας αλλού τις εκκλήσεις για μεγαλύτερη ενεργειακή αυτάρκεια.
Η άνοδος της Κίνας ως βιομηχανικής και οικονομικής υπερδύναμης αποδυνάμωσε περαιτέρω την παλαιά εμπορική τάξη και συνέβαλε στη δημιουργία μιας αγοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου δύο ταχυτήτων. Το Πεκίνο έχει ανοιχτά παρακάμψει τις δυτικές κυρώσεις – οι οποίες έχουν επεκταθεί σημαντικά κατά την τελευταία δεκαετία – εισάγοντας μεγάλες ποσότητες πετρελαίου και φυσικού αερίου από τη Ρωσία, το Ιράν και τη Βενεζουέλα. Παράλληλα, έχει επιταχύνει την ανάδυση εναλλακτικών δικτύων εμπορίου, πληρωμών, ασφάλισης και ναυτιλίας, τα οποία κατακερματίζουν τις παγκόσμιες αγορές.
ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΜΕΤΑΒΑΣΗ, ΝΕΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ
Έπειτα υπάρχει και η ενεργειακή μετάβαση. Η ανανεώσιμη ενέργεια αντιπροσωπεύει πλέον σχεδόν το ήμισυ της παγκόσμιας εγκατεστημένης ισχύος ηλεκτροπαραγωγής, έπειτα από τη ρεκόρ αύξηση στις εγκαταστάσεις ηλιακής ενέργειας την περασμένη χρονιά.
Η μετάβαση αυτή είναι πιθανό να επιταχυνθεί μετά τις πρόσφατες κρίσεις, επειδή η μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα συμπίπτει ολοένα και περισσότερο με τις προσπάθειες των κυβερνήσεων να ενισχύσουν την ενεργειακή ασφάλεια.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση το διατύπωσε ρητά αυτό σε ένα σχέδιο που αποσκοπεί στην προστασία των καταναλωτών από τις ασταθείς τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
«Πρέπει να επιταχύνουμε τη στροφή προς καθαρές, εγχώριες μορφές ενέργειας. Αυτό θα μας δώσει ενεργειακή ανεξαρτησία και ασφάλεια και θα σημαίνει ότι θα είμαστε καλύτερα σε θέση να αντέξουμε γεωπολιτικές καταιγίδες», δήλωσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, όταν ανακοίνωσε το σχέδιο.
Όμως η μετάβαση αυτή εισάγει και νέες ευπάθειες.
Η μειωμένη εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα θα μπορούσε να μετατραπεί σε βαριά εξάρτηση από εισαγωγές τεχνολογιών χαμηλών εκπομπών άνθρακα – από φωτοβολταϊκά πάνελ έως συστήματα αποθήκευσης σε μπαταρίες – οι οποίες είναι σε μεγάλο βαθμό συγκεντρωμένες στην Κίνα. Αυτή η εξάρτηση αναδεικνύεται ήδη σε σημαντική πηγή εμπορικών και βιομηχανικών εντάσεων μεταξύ του Πεκίνου και των δυτικών κυβερνήσεων.
Η επιβράδυνση της ζήτησης είναι επίσης πιθανό να εντείνει τον ανταγωνισμό για μερίδιο αγοράς μεταξύ των μεγάλων παραγωγών – των κρατών του Κόλπου, της Ρωσίας και των Ηνωμένων Πολιτειών. Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο η ενέργεια να καταστεί ακόμη ισχυρότερο γεωπολιτικό όπλο.
Και ακόμη κι αν η ενεργειακή μετάβαση επιβραδύνει την κλιματική αλλαγή, δεν πρόκειται να την αναστρέψει. Η άνοδος της παγκόσμιας θερμοκρασίας και η συχνότερη εμφάνιση ακραίων καιρικών φαινομένων – ξηρασίες, πλημμύρες, τυφώνες, καύσωνες – ήδη διαταράσσουν την παραγωγή, τη μεταφορά ενέργειας και τα ηλεκτρικά δίκτυα.
Η εικόνα είναι ζοφερή. Η μεταβλητότητα, και όχι η σταθερότητα, είναι πιθανό να αποτελέσει το καθοριστικό γνώρισμα των παγκόσμιων ενεργειακών αγορών. Για να αντέξουν σε μελλοντικά σοκ, οι χώρες θα χρειαστεί να οικοδομήσουν ενεργειακά συστήματα διαφοροποιημένα, ευέλικτα και, κατά πάσα πιθανότητα, εγχώρια.
(Οι απόψεις που εκφράζονται εδώ είναι του Ron Bousso, αρθρογράφου του Reuters.)
…” Τα γεγονότα και όχι η επιθυμία, είναι αυτά που διαμορφώνουν την αλήθεια…η οποία ενίοτε καθίσταται πολύ δυσάρεστη για ορισμένους…
Κάθε ανάλυση οφείλει να κινείται με γνώμονα τη σφαιρική και αντικειμενική προσέγγιση των γεγονότων, αποβάλλοντας κάθε συμπάθεια, αντιπάθεια, εμπάθεια ή συμφέρον… “…
Α. Η ΣΥΚΡΟΥΣΗ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ – ΔΙΕΘΝΕΣ ΔΙΚΑΙΟ…
Α1.ΔΙΕΘΝΕΣ ΔΙΚΑΙΟ
To διεθνές δίκαιο, είναι ένα σύνολο κανόνων, υποχρεώσεων, προνοιών, προβλέψεων, δικαιωμάτων των κρατών, τα οποία εμπεριέχονται σε πλήθος συμφωνιών, συνθηκών, συμβάσεων,και λοιπών συναφών θεσμικών κειμένων διεθνούς χαρακτήρα.
Στο υπόψη σύνολο, εντάσσονται και εθιμικοί κανόνες, πρακτικές, οι οποίο μπορεί να παραμένουν και άγραφες, αλλά και νομολογίες που παράγονται από τα δικαιοδοτικά του όργανα.
Σκοπός του διεθνούς δικαίου, η ρύθμιση των σχέσεων μεταξύ των κρατών μέσα από ένα καθορισμένο πλαίσιο διαδικασιών και λειτουργίας, η αποφυγή των συγκρούσεων, η επίλυση των προβλημάτων χωρίς προσφυγή στη βία, η προαγωγή της ειρήνης, της σταθερότητας, της ασφάλειας, της ευημερίας των πολιτών και η ανάπτυξη της συνεργασίας.
Στο διεθνές δίκαιο, θεμελιώδες κείμενο θεωρείται ο Χάρτης των Ηνωμένων Εθνών με τα επί μέρους άρθρα του, ο Χάρτης των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, ο σεβασμός στις αρχές της αναεξαρτησίας, της εδαφικής ακαραιότητας και κυριαρχίας, καθώς και η αυτοδιάθεση των λαών.
Κύρια όργανα του το Διεθνές Δικαστήριο, το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.
Ακόμη και στην περίπτωση που παρά τις προβλέψεις και πρόνοιες του , το Διεθνές Δίκαιο αποτυγχάνει στην εξεύρεση ειρηνικών λύσεων για τη διευθέτηση τριβών και προβλημάτων και τα αντίπαλα μέρη καταφύγουν σε ένοπλη σύγκρουση με τη χρήση βίας, ακόμη και εκεί τα πράγματα δεν είναι ανεξέλεγκτα…
Διάσωση Αμερικανού Πιλότου
Τα αντίπαλα μέρη οφείλουν να σεβαστούν το Δίκαιο των Ενόπλων Συγκρούσεων με τις πρόνοιες του .
Το υπόψη δίκαιο, εδράζεται κατά κύριο λόγο σε προβλέψεις, πρόνοιες, απαγορεύσεις, περιορισμούς, της Σύμβασης της Γενεύης με τα συνοδά της πρωτόκολλα (1925, 1977 & 2005), της Σύμβαση της Χάγης (1899,1907,1954), της Σύμβαση για τις Γενοκτονίες και τα εγκλήματα πολέμου, η Σύμβαση για τα διασπερόμενα πυρομαχικά, η Συνθήκη απαγόρευσης των ναρκών…
Θεμελιώδεις αρχές του, η αρχή της διάκρισης και του δαχωρισμού, η αρχή της αναγκαιότητας, της αναλογικότητας, της προληπτικότητας, της προστασίας των αμάχων , ενώ κυρίαρχη εφαρμογή βρίσκει το ανθρωπιστικό δίκαιο…
Όλα τα παραπάνω, αποτελούν επιτεύγματα του ανθρωπίνου πολιτισμού, και δη, του δυτικού πολιτισμού…
Και σαφώς η εφαρμογή τους, καθίσταται απαιτητή, απο κάθε δρώντα, χωρίς εξαιρέσεις, χωρίς αστερίσκους….και σίγουρα όχι, α λα καρτ…
Μία στάση, α λα καρτ, την οποία φέρεται να έχει υιοθετήσει η ελληνική κυβέρνηση, όχι μόνο στην εσωτερική απονομή της δικαιοσύνης, αλλά την εφαρμόζει πιστά στην εξωτερική της πολιτική, επικαλούμενη το διεθνές δίκαιο κατά το δοκούν…μειώνοντας βέβαια και στο διεθνές περιβάλλον, την υπόστασή της ως σοβαρή κυρίαρχη χώρα…
Στην περίπτωση του Ιράν, σύμφωνα με το Δ.Δ., έχουμε μία κλασσική περίπτωση ενός επιθετικού πολέμου εκ μέρους ΗΠΑ και Ισραήλ, εναντίον του Ιράν….
Σημειωτέον, οι δύο χώρες ΗΠΑ, Ισραήλ, δεν διατηρούν κοινά σύνορα σε κανένα μέρος της Ιρανικής επικράτειας και η ενοπλη σύγκρουση, έλαβε χώρα υπό το πρόσχημα του εκδημοκρατισμού του θεοκρατικού καθεστώτος των Αγιατολάχ-Μουλάδων, καθώς και υπό την άρση-εξάλειψη της πυρηνικής απειλής που το Ιράν με το υπόψη καθεστώς συνιστούν για την παγκόσμια ασφάλεια…
Κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης βέβαια, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντ. Τραμπ , δεν απέκρυψε ότι επιθυμεί διακαώς να κυριεύσει-ελέγξει το ιρανικό πετρέλαιο…
Σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, η υπόψη επίθεση στερείται παντελώς κάθε έννοιας νομιμότητας, παραγκωνίζοντας ομοίως βασικές αρχές του Δ.Δ. (Διεθνούς Δικαίου), όπως της εθνικής κυριαρχίας, ενώ αγνόησε εξίσου επιδεικτικά τα δικαιοδοτικά όργανα του Δ.Δ και πρωτίστως το ΣΑ ΟΗΕ (Συμβούλιο Ασφαλείας ΟΗΕ).
Η προβλεπόμενη διαδικασία, σχετικά με την παγκόσμια απειλή της εν δυνάμει ιρανικής προσπάθειας απόκτησης πυρηνικού οπλοστασίου, θα προϋπέθετε αντιμετώπιση με σχετική απόφαση του ΣΑ ΟΗΕ (resolution) και εν συνεχεία , ανάθεση συγκεριμένης αποστολής (mandate ) σε αρμόδιο ικανό διεθνή φορέα παροχής ασφαλείας (π.χ. ΝΑΤΟ) , για την υλοποίηση της εφαρμογής της…
Τίποτα από αυτά βέβαια δεν έγινε…
Τα αρνητικά όμως σε σχέση με το Δ.Δ., δεν σταματούν εδώ, αλλά έχουν και συνέχεια…
Το δίκαιο του πολέμου, απαγορεύει ρητά, τη στοχοποίηση της πολιτικής ηγεσίας ενός κράτους και τη δικαιολογεί μόνο αν αυτή, συμμετέχει ενεργά στη διεξαγωγή των επιχειρήσεων…
Υπό αυτό το πρίσμα, η δολοφονία πολιτικών προσωπικοτήτων του Ιράν που δεν συμμετείχαν στη διεξαγωγή των επιχειρήσεων, συνιστά εγκλήματα πολέμου…
Όπως έγκλημα πολέμου αυνιστά και η προσβόλή του ιρανικού σχολείου η οποία είχε ως αποτέλεσμα το θάνατο δεκάδων μαθητριών (μη διασταυρωμένες πηγές, αναφέρουν έως και 176 μαθήτριες), δεδομένου ότι δεν τηρήθηκε ούτε η αρχή της αναγακαιότητας , ούτε η αρχή του διαχωρισμού.
Όπως έγκλημα πολέμου, συνιστά η μη παροχή βοήθειας σε ναυαγούς, μετά τη βύθιση ανοιχτά της Κευλάνης του ιρανικού πλοίου (4 Μαρτίου, Φ/Γ DENA σε εκπαιδευτικό πλου) από αμερικανικό Υ/Β…
‘Οπως εγκλημα πολέμου, ενθεν κακείθεν, συνιστά η στοχοποίηση και η προσβολή αμάχων, καθώς και η στοχοποίηση-προσβολή κοινωφελών-πολιτικών εγκαταστάσεων, που δύναται να θέσουν σε κίνδυνο τις ζωές αμάχων και την επιβίωση του άμαχου πληθυσμού….συμπεριλαμβανομένων εγκαταστάσεων ηλεκτρικής ενέργειας, ύδρευσης, αφαλάτωσης, κ.λπ…
Διελεύσεις απο τα Στενά του Ορμούζ
Α2. ΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Από πλευράς διεθνούς περιβάλλοντος, τόσο το ΝΑΤΟ, όσο και η Ε.Ε., απέφυγαν να λάβουν μέρος στη σύγκρουση…
Επιπρόσθετα δε, μεμονωμένα κ-μ των υπόψη οργανισμών, δήλωσαν δια των αρχηγών τους, ότι δεν είχαν καμία πρότερη έγκαιρη ενημέρωση για την υπόψη επιχείρηση ( Epic Fury for USA, and Lion’s Roar for Israel ).
Στην υπόψη κατεύθυνση, εκτός από τη Γερμανία και τη Γαλλία, συντάχθηκε και η Μ. Βρετανία, η οποία επέδειξε και μία άνευ προηγουμένου ένδεια των σημερινών αμυντικών της δυνατοτήτων και δη των αεροναυτικών…
Σκληρή στάση κράτησε ιδιαίτερα η Ισπανία, η οποία όχι μόνο δεν διέθεσε τις νατοικές βάσεις επ ωφελεία των επιχειρήσεων, αλλά αντίθετα απαγόρευσε και τις σχετιζόμενες με τις επιχειρήσεις πτήσεις εντός του εναερίου χώρου της…
Ομοίως αρνητικά τοποθετήθηκαν και η Ιταλία και ως αναμενόμενο και η Τουρκία, ένεκα των εχθρικών της σχέσεων με το Ισραήλ (παρόλα αυτά το τροφοδοτεί με ενέργεια, από τον αγωγό BTC, από το Αζερμπαϊτζάν.)…
Η παραπάνω στάση, εξόργισε τον Πρόεδρο των ΗΠΑ, ο οποίος σε μία συνήθη (πλέον) επικοινωνιακή του έκρηξη, καταφέρθηκε δημόσια εναντίον του ΝΑΤΟ , της Ε.Ε., συγκεκριμένων κ-μ, και των αρχηγών τους, με ιδιαίτερα οξείς, επιθετικούς και ανοίκειους για τη διπλωματική γλώσσα χαρακτηρισμούς…(“δειλοί, θα το θυμόμαστε.”.) .
Α3. Η ΑΙΤΙΑ ΤΗΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΑΠΕΙΛΗΣ ΚΑΙ Η ΕΠΙΚΑΛΟΥΜΕΝΗ ΑΦΟΡΜΗ ΤΟΥ ΕΚΔΗΜΟΚΡΑΤΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΙΡΑΝ.
Η πυρηνική απειλή εκ μέρους του Ιράν, είναι σαφώς ορατή και μάλιστα, υπό τον έλεγχο της εξουσίας από το θεοκρατικό καθεστώς των Αγιατολάχ και των Μουλάδων…
Εξάλλου, στις υπό εξέλιξη διαπραγματεύσεις , κατά την τρέχουσα ανακωχή, το Ιράν, δεν αρνήθηκε ότι διαθέτει ποσότητες εμπλουτισμένου ουρανίου και ότι συνεχίζει τη διαδικασία εμπλουτισμού και άλλων ποσοτήτων ( μέχρι στιγμής, οι πληροφορίες δείχνουν περίπου 450 Kgr).
Όμως αυτό είναι πρωτίστως ένα πρόβλημα παγκόσμιας ασφαλείας, που αντανακλά σε όλα τα κ-μ και όχι μόνο σε ΗΠΑ και Ισραήλ….
Ως τέτοιο, θα έπρεπε να έχει υπάρξει ένας διαφορετικός χειρισμός, με συναίνεση και συμμετοχή ενός μεγάλου συνασπισμού κρατών, υπό την αιγίδα του ΟΗΕ και όχι μέσω της μονοδιάστατης αντιμετώπισης μέσω του “ιππικού”…
Και η οποία είναι αμφίβολο, κατά πόσο θα αποδειχθεί αποτελεσματική, κατόπιν και των εξελίξεων που έλαβαν χώρα, σαφώς μακράν από τις αμερικανοισραηλινές αρχικές προσδοκίες για έναν σύντομο πόλεμο.
Το ερώτημα όμως θα παραμένει στον αέρα…πότε έλεγε ψέματα και πότε έλεγε αλήθεια ο κ. Τραμπ….
Τον Ιούνιο του 2025, όταν στην προηγούμενη επίθεση των ΗΠΑ και Ισραήλ εναντίον του Ιράν, μας διαβεβαίωνε ότι καταστράφηκε πλήρως το πυρηνικό οπλοστάσιο του Ιράν…ή σήμερα..???…
Εν μέσω παλινωδιών, που τη μία μας λέει ότι το ξανακατέστρεψαν, ενώ μετά από λίγο ορύεται ότι το Ιράν , θα πρέπει να παραδώσει το (άρα, μη καταστραφέν) πυρηνικό οπλοστάσιο του..??..
Εξάλλου, σε παρόμοιες περιπτώσεις του παρελθόντος, ούτε χημικά ανακαλύφθηκαν στο Ιράκ, ούτε εν τέλει κατέστει εφικτή η αλλαγή πολιτικής σε Ιράκ και Αφγανιστάν(=το νεκροταφείο των αυτοκρατοριών).
Αναφορικά με την επίφαση του εκδημοκρατισμού των υπόψη κρατών και δή του Ιράν, και πάλι το παρελθόν και η εμπειρία έδειξαν, ότι παρά τις στρατιωτικές επεμβάσεις και ουσιαστικά μακρόχρονες κατοχές των υπόψη κρατών, ο “εκδημοκρατισμός” των κρατών, δεν κατέστει εφικτός…τουλάχιστον με τα νοούμενα δυτικά πρότυπα περί δημοκρατίας…
Σαφώς και το εγκαθιδρυθέν θεοκρατικό καθεστώς των Αχιατολάχ και των Μουλάδων του, μετά την πτώση του Σάχη το 1979, είναι ένα αυταρχικό, ανελεύθερο καθεστώς…
Εκπρόσωπος τύπου του Ιράν
Εύλογα όμως αναρωτιέται κανείς…είναι το μόνο στην περιοχή…???…ή μήπως στην υφήλιο..??…
Η Σαουδική Αραβία, που σήμερα ανήκει θεωρητικά στον “άξονα του καλού” (αν δεχτούμε ότι το Ιράν, είναι ο άξονας του κακού), είναι ενα εξίσου θεοκρατικό, αυταρχικό και αιμοσταγές καθεστώς…
Όπου από την άνοδο διαδόχου Μπιν Σαλμαν (εμπλεκόμενος στην υπόθεση δολοφονίας του αντικαθεστωτικού δημοσιογράφου Κασόγκι, το 2018 στην Τουρκία) , παρά τις αρχικές υποσχέσεις, οι εκτελέσεις αυξήθηκαν θεαματικά, διαρκώς αυξανόμενες, και από κατά μ.ο. 70 το 2010, έφτασαν το 2025 τις 356…
Το 2024,οι εκτελέσεις ήταν 340, ενώ το 2022, σε μία μόλις ημέρα, εκτελέστηκαν 81 άτομα…. για ναρκωτικά, ληστείες, απομάκρυνση από το Ισλάμ, κ.λπ.
Αντίστοιχα βέβαια , το 2025, οι εκτελέσεις στο Ιράν, ξεπέρασαν τις χίλιες, για τα ως άνω αδικήματα , και επιπλέον πολιτική και θρησκευτική ανυποταγή…
Το “απολίτιστο” Ιράν βέβαια, που πρέπει να επιστρέψει στη λίθινη εποχή, εκτελεί δι’ απαγχονισμού, ενώ το πιό “πολιτισμένο” καθεστώς στη Σ. Αραβία, εφαρμόζει τον αποκεφαλισμό σε δημόσια θέα, τη σταύρωση, το λιθοβολισμό, τον ακρωτηριασμό…
Και εν τέλει, πόσες χώρες ανά την υφήλιο, ιδιαίτερα στην Ασία , στην Αφρική και στη Λατινική Αμερική, χρήζουν “άμεσου δυτικότροπου εκδημοκρατισμού” , μη λαμβάνοντας υπόψη, εθνολογικά, θρησκευτικά, πολιτισμικά, πολιτιστικά στοιχεία και αντίστοιχες ιστορικές παρακαταθήκες και δεσμεύσεις..??..
Τελικά, πίσω από κάθε επίκληση και επίφαση “εκδημοκρατισμού”, η οποία έρχεται ως “εξωτερική βοήθεια”, είναι παραπάνω από ευκόλως κατανοητό, ότι προτεραιότητα έχει η εξυπηρέτηση συμφερόντων….
Και καμία ουσιαστική αλλαγή, δεν πρόκειται να επισυμβεί, αν το εκάστοτε έθνος, δεν είναι πολιτικά ώριμο και δυνατό, ώστε να επιφέρει από μόνο του τις απαραίτητες ρηξικέλευθες αλλαγές, στηριζόμενο κατά βάση στις δικές του εσωτερικές δυνάμεις.
Α4. Η ΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ
Η Ελλάδα, για μια ακόμη φορά, αποφάσισε να συμμετέχει ενεργά στη σύγκρουση, διαλέγοντας πλευρά, χωρίς αυτό να καθισταται απαραίτητο…
Και δεν ήταν μόνο η καλώς άμεση ανταπόκριση της στο πλήγμα των βρετανικών βάσεων στην Κύπρο (επί βρετανικού εδάφους), με την αποστολή – ανάπτυξη 2 Φ/Γ (ΚΙΜΩΝ και ΥΔΡΑ) και 4 Α/Φ F-16…
Η οποία ανάπτυξη, έδειξε άμεσα ανακλαστικά και εξίσου άμεση ετοιμότητα των ΕΔ και των αμυντικών της δυνατοτήτων…
Ήταν επίσης , η άνευ περιορισμών διάθεση της ναυτικής βάσης στη Σούδα, όπως και του ΕΕΧ (εθνικού εναέριου χώρου), για την υποστήριξη των αμερικανικών επιχειρήσεων…
Ήταν η άμεση ανάπτυξη δυο πυροβολαρχιών PATRIOT, σε Κάρπαθο και Διδυμότειχο….
Ήταν η αναγκαία εμπλοκή της ανεπτυγμένης από πενταετίας πυροβολαρχίας PATRIOT, στη Yanbu στη Σ. Αραβία, με την κατάρριψη δύο ιρανικών πυραύλων και ενός drone…
Μα κυρίως ήταν η αναίτια επικοινωνιακή κυβερνητική διαχείριση, η οποία διόγκωσε το βαθμό ελληνικής εμπλοκής, προκειμένου μέσω του εγειρόμενου εθνικοπατριωτισμού, να ισορροπήσει τα σκάνδαλα της διαφθοράς και αναξιοκρατικής διοίκησης που την ταλανίζουν.
Εξάλλου, η Σ. Αραβία, δεν ανακοίνωσε αναλυτικά την εμπλοκή της ελληνικής πυροβολαρχίας, η οποία εμπλοκή κατέστει λεπτομερώς γνωστή,από ελληνικής πλευράς.
Υπόψιν δε, ότι κατά την οικονομική βύθιση και δυσπραγία της Ελλάδας το 2010-2011, το Ιράν παρείχε πετρέλαιο με ιδιαίτερα ευνοϊκούς όρους για τη χώρα μας, τη στιγμή που οι διεθνείς ενεργειακές αγορές απαιτούσαν “cash on delivery”.
Έχοντας υπόψη τα ανωτέρω, παραμένει δυσνόητο το ερώτημα του Έλληνα ΥΠΕΞ, ότι τα ελληνικά εγκλωβισμένα πλοία στον Περσικό, δεν θα έπρεπε να υφίστανται τις ιρανικές κυρώσεις και εντάσσεται περισσότερο στην επικοινωνιακή κυβερνητική πολιτική για εσωτερική κατανάλωση και επηρεασμό.
Η δε πρόσφατη ερώτηση στη Βουλή, για διάθεση αριθμού πυραύλων PATRIOT, προς το Κατάρ, δεν έχει τύχει ακόμη ξεκάθαρης διεκρινιστικής απαντησης.
Ανατρέχοντας στις πρόνοιες του Δ.Δ και του δικαίου των συγκρούσεων, θα διαπιστώσει κανείς, ότι παρόλα όσα λέγονται ακόμη και από έγκριτους δημοσιολογούντες, δεν υφίσταται καμία επιτροπή που να κατατάσσει αυτούς που λαμβάνουν μέρος σε μια σύγκρουση, ανάλογα με το αν οι ενέργειες τους χαρακτηρίζονται ως επιθετικές ή αμυντικές….
Ούτε βέβαια καταχωρούνται κάπου οι υπόψη ενέργειες…
Αντίθετα , η κατηγοριοποίηση βασει των προνοιών του Δ.Δ., περιλαμβάνει τους:
α. Άμεσα εμπλεκομένους (τους βασικούς αρχικούς δρώντες των εχθροπραξιών)
β. Τους συμμετέχοντες (με όποιο από τα εμπλεκόμενα μέρη).
γ. Τους υποστηρίζοντες (οικονομικά, με εφόδια, πυρομαχικά, οπλικά συστήματα, πληροφορίες, κ.λπ).
Επιπλέον δε, σχετικά με την επιθυμία-πρόταση αντιστοίχων δημοσιολογούντων για ανάπτυξη των PATRIOT και σε Καστελόριζο, να γνωρίσω προς τους μη γνωρίζοντες, ότι η ανάπτυξη τέτοιων συστημάτων επί του πεδίου, αφενός μεν θα πρέπει να συνδέεται με την επιχειρησιακή αναγκαιότητα και σκοπιμότητα σχετικά με την παρεχόμενη επιθυμητή προστασία σημαντικών στόχων υψηλής αξίας (ΣΥΑ), αφετέρου δε, το πεδίο να εξασφαλίζει θέσεις προστασίας-κάλυψης-απόκρυψης, για κυριες, εφεδρικές, εναλλακτικές, θέσεις.
Καθίσταται λοπόν παραπάνω από ευκόλως κατανοητό, ότι η περιρισμένη εδαφική έκταση ενός νησιού όπως το Καστελόριζο, σε συνδυασμό με το δύσβατο του εδάφους, τα περιορισμένα δρομολόγια και τη γειτνίασή του με την τουρκική ενδοχώρα, θα έθετε σε υπαρκτό και αναίτιο κίνδυνο την επιβιώσιμότητα ενός δυσαναπλήρωτου , δυσεύρετου και ιδιαίτερα ακριβού εξειδικευμένου οπλικού συστήματος στρατηγικού χαρακτήρα.
Κλείνοντας την υπόψη υποενότητα, κρίνω σκόπιμο, να διευκρινίσω ότι η ελληνοισραηλινή προσέγγιση, που ξεκινά πίσω στο 2008, και εν συνεχεία ενισχύθηκε σε ελληνοισραηλινή αμυντική συνεργασία , που απέδωσε επιπλέον τριμερή και τετραμερή σχήματα, δεν ήταν ελληνοισραηλινή, αλλά ισραηλοελληνική….
Δηλαδή, η πρόθεση προσέγγισης δεν εκδηλώθηκε από ελληνικής πλευράς, αλλά από ισραηλινής…Με ότι αυτό συνεπάγεται για περαιτέρω συνειρμούς και συμπεράσματα.
Και ενώ τα οφέλη της ισραηλινής πλευράς είναι παραπάνω από ορατά, με την αύξηση του στρατηγικού του βάθους, με τη χρήση των ελληνικών περιφερειακών αεροδρομίων ως εναλλακτικά της ισραηλινής αμυντικής σχεδίασης, και με την βαθειά τους διείσδυση στην ελληνική ΠΑ, μέσω της δημιουργίας και παραχώρησης της εκπαιδευτικής βάσης στην Καλαμάτα (για την οποία πληρώσαμε και 2 δις ευρώ)….εν τούτοις , τα ελληνικά ανταλλάγματα, είναι από πενιχρά, έως ανύπαρκτα…
Στο μείζον επί του πεδίου ελληνικό πρόβλημα του καλωδίου στην Κάσο ( GSI-Great Sea Interconnector), για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ, το Ισραήλ προτίμησε να παραμείνει αμέτοχο, χωρίς έστω κάποιες υποστηρικτικές δηλώσεις….
Ενώ σχετικά με τα οπλικά συστήματα που ΘΑ έρθουν κάποια στιγμή από το Ισραήλ, να θυμίσω ότι δεν μας χαρίστηκε τίποτα…
Αντιθέτως, τα πληρώνουμε κανονικά στις τιμές της αγοράς…συνεχίζοντας να ψωνίζουμε από το ράφι, παρά τις αντιδιαμετρικές δηλώσεις Δένδια…
Σχετικά με το θέμα της ανάπτυξης των ανωτέρω μέσων στην Κύπρο, ηλίου φαεινότερον, ότι το υπόψη παράθυρο ευκαιρίας και οι τρέχοντες συσχετισμοί ισχύος στη ΝΑ Μεσόγειο, θα πρεπει να τύχουν περαιτέρω εκμετάλλευσης, με μόνιμη ανάπτυξη αεροναυτικών δυνατοτήτων μας στην Κύπρο (έστω σε rotation basis), αλλά και ανάπτυξης αντιστοίχων ισχυρών δυνατοτήτων εκ μέρους της Κύπρου…
Πολλά δε αποσυρόμενα εθνικά οπλικά συστήματα, θα πρέπει να τύχουν περαιτέρω αξιοποίησης και εκμετάλλευσης από την Κύπρο για την συγκρότηση και ισχυροποίηση ενός ενιαίου εθνικού αποτυπώματος στην υπόψη ευαίσθητη περιοχή.
Β. ΧΡΟΝΙΚΟ ΣΗΜΑΝΤΙΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΠΟΥ ΠΡΟΗΓΗΘΗΚΑΝ ΤΗΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗΣ.
Τον Ιούνιο 2025, είχε προηγηθεί της πρόσφατης σύγκρουσης ο βομβαρδισμός του Ιράν από Ισραήλ και ΗΠΑ..
Τότε ο Πρόεδρος Τραμπ είχε δηλώσει ότι είχε καταστραφεί το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, κάτι το οποίο απ’ ότι πλέον δείχνουν οι εξελίξεις, δεν ήταν αληθές…
Και τότε, όπως και τώρα, το Ιράν αντέδρασε με μπαράζ πυραυλικών πληγμάτων – βαλλιστικών και cruise- εναντίον του Ισραήλ, , και με προσβολές από drones long range, δείχνοντας ότι είχε σημαντικές και αξιόπιστες δυνατότητες αναταπόδωσης.
Στην υπόψη διαρρεύσασα περίοδο, πλήγησαν σημαντικά οι proxies του Ιράν, ήτοι Χεζμπολάχ, Χαμάς και Χούθι, σε σημείο που να θεωρούνται εξουδετερωμένοι…
Αποδείχθηκε και αυτό λάθος…
Σίγουρα οι δυνατότητες τους έχουν περιοριστεί σημανττικά, όχι όμως σε βαθμό που να μην θεωρούνται απειλή…
Επίσης, της πρόσφατης σύγκρουσης, προηγήθηκε η επιχείρηση ανατροπής καθεστώτος (subversion ops), με μαζικές διαδηλώσεις δεκάδων χιλιάδων που βγήκαν στο δρόμο…
Αναμφίβολα υπάρχουν δυσαρεστημένοι στο Ιράν…αναμφίβολα υπάρχει δίκτυο κατασκοπείας MOSAD & CIA, το οποίο υποκίνησε την εξέγερση, εκμεταλλευόμενο τη δυσαρέσεκια…
Η οποία όμως καταπνίγηκε με ιδιαίτερο βίαιο τρόπο από το καθεστώς, με ξυλοδαρμούς, συλλήψεις, εκτελέσεις συμμετεχόντων…
Τελικά η υπόψη εξέγερση, αποδείχθηκε μη ικανή να ανατρέψει το καθεστώς, παρά τα μηνύματα Νετανιάχου και Τραμπ…
Η σύγκρουση που ακολούθησε περίπου δύο μήνες αργότερα, είχε χάσει το momentum και ήταν εκτός timing, ώστε να επιφέρει αθροιστικά αποτελέσματα ικανά να προκαλέσουν πολιτκές αλλαγές…
Κακή ,φτωχή σχεδίαση..??..δισταγμός..??…προφανώς τα αίτια θα συμπεριληφθούν στα διδάγματα (lessons learned) ώστε να εμπλουτίσουν τις επόμενες επιχειρήσεις του είδους ανατροπής καθεστώτων…
Εξάλλου, η παράλληλη εκδήλωση, εν προκειμένω, δεν θα είχε να αποκρύψει κάτι, αφού ολοι γνώριζαν ποιός ήταν από πίσω από τα γεγονότα εξ αρχής…
Και η επιχείρηση στη Βενεζουέλα , η οποία έπεσε πολύ γρήγορα και εύκολα, ένεκα και της διαφθοράς του καθεστώτος Μαδούρο , μάλλον έφερε κακό προηγούμενο, αφού αγνοήθηκε η αρχή : “there is no one size fits for all”…
Ιδιαίτερα στην περίπτωση του Ιράν, δείχνει να μην εκτιμήθηκε σωστά και στις πραγματικές του διαστάσεις ο παράγοντας θρησκείας, και δη του σηίτικού Ισλάμ . το οποίο παραμένει μία από τις πιο σκληροπυρηνικές θρησκείες…
Και η έννοια του “μάρτυρα” δεν υπάρχει στους Βενεζουελάνους….
Ο Τράμπ Ιησούς Χριστός
Γ. Η ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΣΕ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ
Η σύγκρουση ξεκίνησε την 28 Φεβρουαρίου, με τις ΗΠΑ να ακολουθούν το Ισραήλ στο πρώτο πλήγμα, κάτι σύνηθες για το Ισραήλ, το οποίο έχει ενσωματώσει εδώ και δεκαετίες στο δόγμα του, τόσο τον preemptive war όσο και τον preventive war (προληπτικό και αποτρεπτικό πόλεμο), με εξαπόλυση του πρώτου πλήγματος άνευ δισταγμού…
Ακολούθησε με χιλιάδες αεροπορικές εξόδους (sorties) , η προσβολή και καταστροφή χιλιάδων στόχων υψηλής αξίας (ΣΥΑ), με έμφαση σε αεροδρόμια και αεροσκάφη, λιμάνια και πολεμικά πλοία, αεράμυνα και βαλλιστικό οπλοστάσιο, εγκαταστάσεις ενέργειας, ύδρευσης, αλλά και αποκεφαλισμό του καθεστώτος με πλήγματα εναντίον πολιτικοστρατιωτικών ηγετικών φυσιογνωμιών του καθεστώτος….
Το Ιράν φάνηκε να περιμένει ένα τέτοιο εύρος χτυπημάτων και θεωρούσε δεδομένη την απώλεια του μη σύγχρονου αεροπορικού δυναμικού του, καθώς και την απώλεια των μεγάλων μονάδων του ΠΝ…
Στον δε αποκεφαλισμό της ηγεσίας, φάνηκε προετοιμασμένο με αντικαταστάσεις μέχρι και τρίτης γραμμής στην κλίμακα της ιεραρχίας…
Το εύρος της ακριβούς στοχοποίησης και εξουδετέρωσης των πολιτικών προσωπικοτήτων, διέγειρε τα εύλογα ανακλαστικά προς αποκάλυψη πρακτόρων και καταδοτών-συνεργατών των ΗΠΑ και Ισραήλ στη χώρα με τις ανάλογες συνέπειες.
Η υιοθέτηση του concept MOSAIC WARFARE, ΤΟ ΟΠΟΙΟ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ,αλλά περισσότερο προσιδιάζει σε δόγμα διεξαγωγής , κινούμενο μεταξύ επιχειρησιακού και τακτικού επιπέδου, απεσώβησε ευρύτερες καταστροφές των δυνάμεων του, με αποκέντρωση, διασπορά και ανάπτυξη πρωτοβουλιών.
Παράλληλα , το Ιράν αντέδρασε με μεταφορά του ΘΕ (Θέατρο επιχειρήσεων) , από την επικράτεια του Ιράν, στις χώρες της ευρύτερης περιοχής του Κόλπου, προσβάλλοντας με βαλλιστικούς πυραύλους και πυραύλους cruise , αρχικά αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις, καταστρέφοντας εξοπλισμό,ραντάρ, αεροσκάφη αξίας δεκάδων δις $, πλήττοντας παράλληλα το Ισραήλ, σε Τελ Αβίβ, Χάιφα, λιμάνια, τερματικούς σταθμούς…
Η απόπειρα προσβολής της βάσης Ντιέγκο Γκαρσία στον Ινδικό, με βαλλιστικό πύραυλο, αποκάλυψε πρωτόγνωρες πυραυλικές δυνατότητες του Ιράν, θέτοντας σε ανησυχία αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Τα χτυπήμματα σε χώρες του Κόλπου από το Ιράν, συνεχίστηκαν με αυξομειούμενη ένταση, ενώ κάποια στιγμή παρεμβλήθηκε και μια ανούσια ιρανική συγνώμη….μέχρι τη σφοδρότερη επανάληψή τους.
Σε αυτό βοήθησε και η διεξαγωγή των διαπραγματεύσεων προ έναρξης σύγκρουσης με τη διαμεσολάβηση αρκετών χωρών του Κόλπου που πραγματοποιήθηκαν στο Ομάν…
Σύμφωνα με μαρτυρία στο “Χ”, υψηλόβαθμου διπλωμάτη-αξιωματούχου του Ομάν, όλα είχαν συμφωνηθεί και καταστεί αποδεκτά από πλευράς Ιραν, ώστε να υπογραφεί η συμφωνία την 28η Φεβ το μεσημέρι…
Αντ’ αυτού, τα γεγονότα διαστρεβλώθηκαν και στις 08:30 το πρωί της ίδιας ημέρας, ξεκίνησαν οι βομβαρδισμοί…
Σε μεγάλο βαθμό, το Ιράν αυτό το θεώρησε , ως εμπαιγμό, με τη σκόπιμη συμμετοχή , συγκεκριμένων χωρών του Κόλπου που λάμβαναν μέρος στις διαπραγματεύσεις, ως διαμεσολαβητές.
Εξάλλου, είναι και η προαιώνια έχθρα μεταξύ Σηϊτών και Σουνιτών που πάντα δημιουργεί αμφιβολίες και συγκρούσεις .
Πέρα από τη διεύρυνση του ΘΕ, στις άλλες χώρες του Κόλπου, ήτοι εκτός εδαφικής επικράτειας Ιράν, εξίσου αξιοσημείωτη ήταν και η μεταφορά του πολέμου, εκτός του πεδίου των ενόπλων συγκρούσεων.
Εντάσσοντας κατ’ουσίαν την υπόψη σύγκρουση, σε ένα νέο πεδίο, αυτό του οικονομικού και ενεργειακού ανταγωνισμού, επηρεάζοντας ευθέως, άμεσα και οριζόντια τις ενεργειακές αγορές, την παγκόσμια οικονομία, τα χρηματιστήρια και τον πληθωρισμό, από τη Γη του Πυρός μέχρι την Αγία Πετρούπολη και από το Βλαδιβοστόκ μέχρι τον Άγιο Φραγκίσκο…
Πέραν των πραγματικών ελλείψεων (από τα 101 εκατομμύρια bpd/barrels per day, που χρειάζονται στην παγκόσμια καθημερινή κατανάλωση, έλλειψαν περίπου 15 εξαιτίας του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ) , τόσο οι αγορές-χρηματιστήρια της ενέργειας , όσο και η παγκόσμια ναυτιλία και ο ασφαλη(στρ)ικός της κλάδος, σε συνδυασμό με τις αλλοπρόσαλλες συνεχείς δηλώσεις Τραμπ, δεν έχασαν την ευκαιρία να επιδοθούν σε ένα άνευ ορίων κερδοσκοπικό όργιο..
Όλα τα ανωτέρω, συνεπικουρούμενα από μιά κατελάχιστον κατακριτέα έως ύποτη στάση των OPEC and OPEC plus, ο οποίος ουδέποτε κινήθηκε αποφασιστικά για αύξηση της παγκόσμιας παραγωγής, έδωσαν την ευκαιρία να αναπτυχθούν μεγάλα κερδοσκοπικά παιχνίδια, να εκτοξευθεί ο πληθωρισμός, να διαταραχθούν οι παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες και οι μεταφορές/μετακινήσεις, και να υπάρξει δικαιολογημένη παγκόσμια ανησυχία και αστάθεια…
Σταθερά κερδισμένοι οι ΗΠΑ και η Ρωσία, σταθερή χαμένη η Ε.Ε., και με μικρότερο εύρος ανησυχίας η Κίνα…..
Επίσης, παρά τις προβλέψεις αναλυτών (κυρίως εγχωρίων) , οι Κούρδοι, δεν μπήκαν στο παιχνίδι ώστε να κινηθούν επιθετικά εναντίον του Ιράν, γεγονός στο οποίο συνετέλεσε η ενεργοποίηση σηίτικών πολιτοφυλακών στο Ιράκ, οι απ’ ευθείας συμφωνίες με τοπικούς πολέμαρχους, η τουρκική ανησυχία και διαρκής επίβλεψη στα ΝΑ σύνορά της, αλλά και το μεγάλο έλλειμμα εμπιστοσύνης των Κούρδων προς τους Αμερικανούς, οι οποίοι τους έχουν “αδειάσει’ επανειλλημένα στο παρελθόν…
Ομοίως αξιοσημείωτη είναι η σταθερότητα του ιρανικού πληθυσμού και η εθνική του συσπείρωση , έστω και γύρω από το θεοκρατικό σηϊτικό καθεστώς, μπροστά στον κοινό εχθρό που επιχειρεί να εισβάλλει και να κυριεύσει τη χώρα τους…
Και σε αυτή την περίπτωση, και πάλι παρά τις προβλέψεις αναλυτών, οι εκτιμήσεις τους δεν επαληθεύθηκαν, ούτε στην κατάρρευση του καθεστώτος, ούτε στη δημιουργία τεράστιων προσφυγικών ροών, οι οποίες θα αποτελούσαν περαιτέρω πρόβλημα αστάθειας και ασφάλειας για τη ΝΑ πτέρυγα του ΝΑΤΟ και τη ΝΑ Ευρώπη.
Αντίθετα, σημειώθηκαν σημαντικές επιστροφές Ιρανών από το εξωτερικό για να συμμετέχουν στην υπεράσπιση της χώρας τους.
Δ. Η ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΣΕ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ
Όπως προαναφέρθηκε, τα πλήγματα σε μεγάλο βαθμό ήταν αναμενόμενα από το Ιράν και η δυναμική τους απορροφήθηκε διατηρώντας αξιόπιστους και αποτελεσματικούς μηχανισμούς αντίδρασης και ανταπόδοσης των πληγμάτων, κυρίως μέσω του πυραυλικού-βαλλιστικού του οπλοστασίου και μεγάλου αριθμού drones MALE level (SAHED).
Στην απορρόφηση της δυναμικής των πληγμάτων επί του πεδίου , συνέβαλλε ο σχεδιασμός, η κάλυψη – απόκρυψη (πολλές φορές σε σήραγγες, βαθειά εντός των βουνών ), η παραπλάνηση και η εκτενής χρήση κινεζικών ομοιομάτων.
Στην άμεση αντικατάσταση των αξιωματούχων της πολιτικοστρατιωτικής ηγεσίας, συνέβαλλε και εδώ ο κατάλληλος σχεδιασμός, η ιεραρχία και το θυσιαστικό πνεύμα που κυριαρχεί στη θρησκευτική ιδεολογία του Ισλάμ.
Το ορεινό ανάγλυφο και το δύσβατο του εδάφους, δυσκόλεψαν την στοχοποίηση και αντίστοιχα συνέβαλλαν στην απορρόφηση των πληγμάτων..
Το ηθικό του κόσμου δεν κάμφθηκε, τα πλήγματα εντός κατοικημένων τόπων αντιμετωπίστηκαν από μηχανισμούς ανάλογους αυτού της πολιτικής προστασίας, τα νοσοκομεία συνέχισαν να λειτουργούν.
Η ανταπόδωση των πληγμάτων προς το Ισραήλ και χώρες του Κόλπου , μέσω των βαλλιστικών πυραύλων και των drones, έδειξε ότι παρέμειναν αξιόπιστες δυνατότητες στο οπλοστάσιο του Ιράν , αλλά κυρίως έδειξε ότι υπάρχει διάθεση και δυνατότητα περαιτέρω αντίστασης…
Όπως φάνηκε και με το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, τη δυνατότητα μόλυνσης του με νάρκες, την επιτήρηση του από τους “φρουρούς της Επανάστασης” (IRGC/ Islamic Revolutionary Guard Corps, εντός τους δραστηριοποιούνται οι πολιτοφυλακές των Basij), τις περιορισμένες αλλά ασύμμετρες θαλάσσιες δυνατότητες των μικρών ταχέων σκαφών τους , τις δυνατότητες ειδικών επιχειρήσεων των δυνάμεων Quds, προστιθέμενες σε αυτές των χερσαίων δυνάμεων του τακτικού στρατού.
Κάποια εκ των ιρανικών πληγμάτων σε αμερικανικές βάσεις της περιοχής , ήταν ιδιαίτερα αποτελεσματικά, όπως τα πλήγματα σε ραντάρ και σε αεροσκάφη έγκαιρης προειδοποίησης-ηλεκτρονικού πολέμου, εναέριου ανεφοδιασμού, κ.λπ, καθιστώντας την αναπλήρωσή τους δυσχερή και εξαιρετικά δαπανηρή.
Η δυνατότητα ανταπόδωσης πληγμάτων, φάνηκε και όταν το Ισραήλ χτύπησε το κοίτασμα φυσικού αερίου του βόρειου Παρς, το Ιράν, ανταπέδωσε άμεσα, χτυπώντας το αντίστοιχο κοίτσαμ του Κατάρ (νότιο Παρς)
Από πλευράς εφοδιασμού και αναπλήρωσης πυρομαχικών και πυραυλικών αποθεμάτων, έγινε γνωστό ότι από πλευράς ΗΠΑ, υπήρξε προβληματισμός και σκεπτικισμός για τους ρυθμούς ανάλωσης και αναπλήρωσής τους.
Εξάλλου, οι έκτακτες αναπτύξεις-μετακινήσεις Α/Α Μονάδων PATRIOT και οι προωθήσεις πυραύλων από σύμμαχες χώρες στο ΘΕ, συνηγορούν στην ανωτέρω κατέυθυνση.
Από πλευράς Ιράν, παρά τους περιορισμούς στς παρεχόμενες πληροφορίες και τις πληροφοριακές επιχειρήσεις προς διαβεβαίωση περί του αντιθέτου, θα πρέπει να θεωρείται δεδομένο, ότι και τα αντίστοιχα αποθέματα τους, θα ακολουθούν μια φθίνουσα πορεία, γεγνός που συνάδει με την κάμψη του αριθμού των πυραυλικών πληγμάτων-προσβολών , ιδιαίτερα τις τελευταίες ημέρες πριν την εκεχειρία.
Όμως, αυτή η επιδεικνυόμενη εκ μέρους του Ιράν ανθεκτικότητα – RESILIENCE , μαζί με την θέληση για αντίσταση – RESISTANCE, δημιουργούν το δυτικό ακρωνύμιο 2R (RESISTANCE and RESILIENCE), το οποίο πρέπει να λαμβάνεται πολύ σοβαρά υπόψη, πριν από τη λήψη απόφασης για στρατιωτική εμπλοκή.
Λαμβάνοντας αυτά σοβαρά υπόψη, και παρά τις εκτιμήσεις αναλυτών που θεωρούσαν ως δεδομένη την χερσαία στρατιωτική επιχείρηση-εισβολή επί ιρανικού εδάφους, κάτι τετοιο δεν υλοποιήθηκε μέχρι σήμερα…
Επιπρόσθετα, το να ομιλεί κανείς για χερσαία επιχείρηση εισβολής στο Ιράν , με δυνάμεις , δύο, τριών, πέντε ή δέκα χιλιάδων πεζοναυτών, χωρίς την ύπαρξη των απαραιτήτων ακολουθουσών και υποστηριζόντων δυνάμεων, και της εξίσου απαραίτητης επιμελητείας, καταλήγει ευκόλως κατανοητό, ότι αυτός που ομιλεί ούτε γνώστης είναι (ανεξάρτητα από το δηλωσιακό υπόβαθρο του /στρατιωτικό ή μη) , ούτε απευθύνεται σε γνώστες.
Μια επιχείρηση κατάληψης και διάτηρησης εδάφους, έχει τελείως διαφορετικά χαρακτηριστικά από αυτά μιας επιδρομής.
Σαφώς και μια τέτοια επιχείρηση δεν θα είναι η απόβαση της Νορμανδίας, αλλά μια πολύ πιο σύγχρονη, με εφαρμογή σύγχρονου δόγματος, αξιοποίηση τεχνολογιών και καινοτομίας, όπως ακριβώς διδάσκεται στο Amphibious Ready Group and Marine Expeditionary Unit Staff Planning Course (AMSPC) , καθώς και στο Intermediate Amphibious Operations Course (IAOC), στο εξειδικευμένο κέντρο εκπαίδευσης Expeditionary Warfare Training Group, Atlantic (EWTGLANT), Norfolk-Virginia-Fort Story.
Παρόλα αυτά, το θέμα της εξασφάλισης των απαραιτήτων δυνάμεων (Force Generation) , της σύζευξης τους, της άμεσης και επιμελητειακής τους υποστήριξης επί του πεδίου, ανάλογα με τις τιθέμενους ΑΝΣΚ και τις πιθανές απειλές και εμπόδια που θα αντιμετωπίσουν, παραμένουν κυρίαρχες αρχές (core values), που θα πρέπει να επιλυθούν από τη φάση της επιχειρησιακής σχεδίασης ( operational planning), ώστε να αποφασισθεί η εκτέλεση ή όχι, της συγκεκριμένης επιχείρησης.
Επειδή εν προκειμένω αυτά δεν υπήρξαν στον ενάμισυ μήνα της σύγκρουσης, μέχρι την εκεχειρία, προσωπικά δεν με απασχόλησε σοβαρά ένα τέτοιο ενδεχόμενο, παρά τον τηλεοπτικό βομβαρδισμό της σχετικής τρομολαγνείας.
(υπόψιν, ότι αυτό που δεν συνέβει στον ενάμιση μήνα, δείχνει να υλοποιείται σταδιακά στο χρονικό διάστημα της εκεχειρίας και της πρόσφατης αμερικανικής παράτασής της).
Ε. Η ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΣΕ ΤΑΚΤΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ
Καθόσον μέχρι τώρα, δεν έχει συμβεί χερσαία εμπλοκή, οι συγκρούσεις επί του πεδίου περιορίστηκαν στο θαλάσσιο και στο εναέριο πεδίο.
Ειδικότερα για το εναέριο πεδίο, αναμφίβολα με την καστροφή των αεροπορικών δυνάμεων του Ιράν, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ, μπορούν να ενασκήσουν τοπικό αεροπορικό έλεγχο και σε σημαντικό βαθμό αεροπορική κυριαρχία, σίγουρα σε τόπο και χρόνο.
Παρόλα αυτά, το Ιράν φέρεται να διατηρεί περιορισμένες δυνατότητες ααεράμυνας, αλλά και σημαντικές απειλές κυρίως με έκφραση φορητών MANPADs.
Εξάλλου, το Ιράν σημείωσε καταρρίψεις σημαντικών αεροσκαφών και drones , πέρα από τις καταστροφές αεροσκαφών που επέτυχε επί του εδάφους και από τις πτώσεις που προήλθαν είτε από φίλια πυρά, είτε από εσφαλμένους χειρισμούς και άλλους παράγοντες.
Η επιχείρηση διάσωσης του πιλότου (WSO) του Α/Φ F-15Ε, ήταν η μοναδική μέχρι τώρα γνωστή εμπλοκή χερσαίων επιχειρήσεων με τη χρήση δυνάμεων ειδικών επιχειρήσεων σε ιρανικό έδαφος και αποτέλεσε μια εξαιρετική στιγμή για την αξιοπιστία και τις δυνατότητες των ειδικών επιχειρήσεων, στην εφαρμογή της αρχής “no one left behind'”.
Η κατάρριψη του F-15E, συνέβει πάνω από ιρανικό έδαφος.
Ενώ η διάσωση του πιλότου κατέστει γρήγορα εφικτή με επιχείρηση CSAR (Combat Search and Rescue ), δεν επετεύχθει το ίδιο για τον χειριστή οπλικών συστημάτων.
Τελικά, το διακύβευμα για την ανεύρεση του πιλότου κατέστει τεράστιο εν μέσω διεξαγωγής πληροφοριακών και ψυχολογικών επιχειρήσεων, βάζοντας στη ζυγαριά το γόητρο και το ηθικό των αμερικανικών δυναμεων.
Η διάσωση κατέστει δυνατή και επιτυχής, μεταπίπτοντας από επιχείρηση CSAR , σε επιχείρηση PR (Personnel Recovery) , υπό την ηγεσία και επίβλεψη του CENTCOM/Special Operations FHQ , με την τακτική χρησιμοποίηση SOF και πλέγμα δραστηριοτήτων για την απαραίτητη τακτική αεροπορική υποστήριξη (TAS, CAS, TACPO, JTAC, CRO ,e.t.c.).
Ο διασωθείς αντισμήναρχος(!!), διένυσε δύο μέρες και πλέον στα αφιλόξενα βραχώδη του Ιράν, το οποίο τον είχε επικηρύξει με 60 χιλιάδες$, νεκρό ή ζωντανό..
Σχέδια εισβολής στο Ιράν
Η ειδική του εκπαίδευση SERE (Survival, Evasion, Resistance, and Escape), η ισχυρή του θέληση, μαζί με έναν εξαιρετικό ραδιοπομπό/εντοπιστή και μια καλοσχεδιασμένη επιχείρηση, κατάφεραν να φέρουν ένα ιδιαίτερα θετικό αποτέλεσμα, με διατήρηση του γοήτρου των ΗΠΑ και ανύψωση του ηθικού των ΕΔ τους που συμμετέχουν στη σύγκρουση.
Στο τακτικό επίπεδο, από πλευράς Ιράν, η ένταξη της σύγχρονης θεωρίας του MOSAIC WARFARE δείχνει επί του παρόντος ιδιαίτερα επιτυχής, ενσωματώνοντας τη θεωρία στο αμυντικό του δόγμα και μεταπίπτοντας κατ’ ουσίαν σε αυτό το νέο δόγμα, το οποίο σε καμία περίπτωση δεν είναι στρατηγική.
Το MOSAIC WARFARE δύναται να εμπεριέχεται σε αυτή και η μετάβαση των ΕΔ σε mosaic warfare, μπορεί να αποτελεί μέρος της, αλλά σε καμία περίπτωση, δεν δύναται αυτό, να εκληφθεί ως αυτόνομη στρατηγική.
Η διασπορά των δυνάμεων, η μίξη τους με νέα καινοτόμα στοιχεία και μέσα, η αποκεντρωμένη διοίκηση, η ανάπτυξη πρωτοβουλιών από τοπικούς διοικητές, η ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών, όλα αυτά και ακόμη περισσότερα , αυξάνουν την επιβιωσιμότητα των δυνάμεων καθώς και τη δυνατότητα να επιφέρουν ασύμμετρα αποτελέσματα σε έναν αντίπαλο , ο οποίος είναι σαφώς υπέρτερος σε μέγεθος και σε ισχύ.
Και επειδή λέγονται διάφορα…mosaic warfare, δεν σημαίνει ότι ο καθένας (tiles) κάνει ότι θέλει , και ότι έχει απωλεσθεί ο κεντρικός έλεγχος….
Οι αποσπασματικές-μεμονωμένες ενέργειες, όπου κάποιες εξ αυτών δύναται να δημιουργήσουν ασύμμετρα αποτελέσματα στον αντίπαλο, διαμορφώνουν και εξελίσσουν διαρκώς την τακτική κατάσταση, δύναται να τελούν εις γνώση και ενημέρωση ενδιαμέσων ή παράλληλων-παράπλευρων (σκαιωδών) διοικήσεων οι οποίες δρουν και αυτές ως ανεξάρτητες , αλλά όλοι μαζί υποστηρίζουν την επιχειρησιακή σχεδίαση και την υλοποίηση της τιθέμενης στρατηγικής.
Όλα αυτά βέβαια προϋποθέτουν διοικήσεις μέχρι και στα μικρά κλιμάκια, όπου είναι απαραίτητη η ανάπτυξη πρωτοβουλιών, η εκμετάλλευση ευκαιριών και οι ύπαρξη δεσμών εμπιστοσύνης μεταξύ ηγεσίας και προσωπικού.
Το οξύμωρο, βέβαια είναι ότι η υπόψη θεωρία του mosaic warfare, αναπτύχθηκε στις ΗΠΑ , σχετικά πρόσφατα από την DARPA -Defense Advanced Research Projects Agency, και τώρα το βλέπουν να εφαρμόζεται από τους αντιπάλους του και να τους προβληματίζει…
ΣΤ. ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΕΣ – ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΧΕΡΗΣΕΙΣ
Σκοπός των υπόψη επιχερήσεων, μεταξύ άλλων , είναι η κάμψη του ηθικού του αντιπάλου, η αμφισβήτηση της εμπιστοσύνης προς την ηγεσία, η δημιουργία αμφιβολιών για τον σκοπό και τη συνέχεια της σύγκρουσης…
Αντίστοιχα στοχεύει στην ανύψωση του φρονήματος του οικείου πληθυσμού για συνέχεια του αγώνα, στην προσέλκυση και διατήρηση των συμμάχων, στη διατήρηση και αύξηση του γοήτρου…
Οι υπόψη επιχειρήσεις, διεξάγονται προ, κατά τη διάρκεια και μετά την ένοπλη σύγκρουση των αντιπάλων..
Από πλευράς ΗΠΑ , το ρόλο αυτό (πολύ κακώς) φέρεται να τον έχει αναλάβει ο ίδιος ο Πρόεδρος Τραμπ, με καθημερινό μπαράζ δηλώσεων του στα σόσιαλ, με δηλώσεις του σε τηλεοπτικά μέσα και με ανακοινώσεις από τον Λευκό Οίκο…
Είναι δεδομένο ότι ο Πρόεδρος δεν έχει εκπαιδευθεί σε αυτόν το ρόλο…όπως είναι εξίσου δεδομένο, ότι δεν ακούει τους συμβούλους του…
Αποτέλεσμα αυτών, είναι ότι επικοινωνιακά, οι ΗΠΑ, έχουν χάσει ήδη σε αυτό το πεδίο…
Η διαρκής εκπομπή μηνυμάτων, ανέδειξε έναν υπερφύαλο μεγαλοιδεατισμό, μια υπέρμετρη αλαζονεία, που έγειραν βάσιμες αμφιβολίες σχετικά με το όποιο αρχικό ηθικό πλεονέκτημα των ΗΠΑ για την εμπλοκή τους σε αυτόν τον πόλεμο, αλλά και για το τι ακριβώς συμβαίνει στο μυαλό του Προέδρου….
Με αλλοπρόσαλλες δηλώσεις , που αλλάζουν θέσεις αντιδιαμετρικά εντός λίγων ωρών, με απώλεια αυτοκυριαρχίας και έκδηλο εκνευρισμό που έφτασε σε πρωτοφανή χρήση πεζοδρομιακής γλώσσας, με τη ανάληψη ρόλου θαυματοποιού, όπως και καιτην ανάδειξή του ως νέος Ιησούς, έχει καταφέρει να χάσει μεγάλο μέρος των υποστηρικτών του ρεπουμπλικανικού κόμματος, ακόμη και των φανατικών υποστηρικτών του MAGA (Make America Great Again)…
Η αλαζονεία του τον έφερε σε αναίτια και αχρείαστη πρωτοφανή δημόσια σύγκρουση μέχρι και με τον Πάπα. τον Προκαθήμενο της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, ενώ υπήρξαν ηχηρές παραιτήσεις από στελέχη της κυβέρνησής του διαχωρίζοντας τις θέσεις τους…
Και τα προβλήματα δεν σταματούν εκεί…στελέχη των δημοκρατικών έχουν εγείρει ανοιχτά αμφιβολίες για την πνευματική του διαύγεια , εγείροντας επικληση της σχετικής πράξης για εξέταση και απομάκρυνση από τα καθήκοντα του, ενώ έντονος προβληματισμός επικρατεί και στις τάξεις των ρεπουμπλικανών, για το αν θα καταφέρουν να τιθασεύσουν την ζημια, ενόψει των επερχόμενων ενδιάμεσων εκλογών τον Νοιέμβριο…
Ανεξαρτητα από την τροπή του πολέμου, ακόμη και με συντριπτική νίκη επί του Ιράν , εκτιμάται ως απίθανη η διατήρηση της πλειοψηφίας σε Κογκρέσσο και Γερουσία, με πιό πιθανό σενάριο την απώλεια στο ένα από τα δύο σώματα, ή ίσως και στα δύο, πράγμα που θα φέρει σημαντικές δυσχέρειες στην ενάσκηση της εξουσίας κατά την προσεχή διετία…
Πέραν των ανωτέρω, με τις υπόψη δηλώσεις του , η συνύπαρξη στο ίδιο πρόσωπο του Τραμπ, δύο αντιδιαμετρικών προσωπικοτήτων, αυτών του “καλού” και του “κακού μπάτσου¨ , όχι μόνο δεν δημιουργεί θετικό αποτέλεσμα στις διαπραγματεύσεις και στη διεξαγωγή των επιχερήσεων, αλλά εγείρει βάσιμα ερωτηματικά για “διασχιστική διαταραχή ταυτότητας/DID”…
Το Ισραήλ, είναι πιο φειδωλό στις δηλώσεις του, όμως και εδώ ο Νετανιάχου δεν απέφυγε μια ατυχή αχρείαστη δήλωση όπου “ο Ιησούς, δεν θα είχε κανένα πλεονέκτημα έναντι του Τζέγκις Χαν”…
Από πλευράς Ιράν, υπάρχει μια απρόσμενη έκπληξη, σχετικά με τον στρατιωτικό εκπρόσωπο τύπου, ο οποίος, παρά το μακροχρόνιο εμπάργκο και περιορισμούς , παρά τις διασυνδέσεις Ιράν με Κίνα και Ρωσία, δείχνει μια εξαιρετική άνεση και επικοινωνιακή διαχείριση των γεγονότων…
Το όλο σετ του, δείχνει να πατάει και να εφαρμόζει επακριβώς σε δυτικοτραφή εκπαίδευση εκπροσώπων τύπου, ενώ η διανομή πληροφοριών και φωτογραφιών , προς ΜΜΕ και ανταποκριτές , παραμένει δικό του έργο, εξασκώντας ενεργά πληροφοριακές και ψυχολογικές επιχειρήσεις…
Στο πολιτικό επίπεδο, απόντος του Μοζτάμπα Χαμενεί (αν είναι εν ζωή), πολιτικές δηλώσεις κάνει ο μετριοπαθής ΥΠΕΞ Αραγκτσί, είτε ο ίδιος, είτε ο εκπρόσωπος του ΥΠΕΞ Ισμαήλ Μπαγκέι), ο οποίος έχει αναλάβει τον ρόλο του “καλού μπάτσου” ενώ τον ρόλο του “κακού’ τον έχουν αναλάβει οι σαφώς πιο σκληροπυρηνικοί “φρουροί της επανάστασης”.
Οι οποίοι επιτηρούν και ελέγχουν τα Στενά του Ορμούζ…
Εντός των υπόψη επιχειρήσεων, εντάσσονται βέβαια πέραν των δηλώσεων, και οι απειλές και τα τελεσίγραφα..
Οι αμερικανικές απειλές σχετικά με τον βομβαρδισμό στο νησί Χαργκ, το οποίο αποτελεί τον κύριο κορμό των εξαγωγών ιρανικού πετρελαίου, είιναι δίκοπο μαχαίρι και μέχρι στιγμής δεν έχουν υλοποιηθεί…όχι διότι δεν υπάρχει η δυνατότητα…αλλά γιατί τέτοιοι στόχοι υψηλής στρατηγικής αξίας, θα μπορούσαν να γυρίσουν ως μπούμερανγκ στον επιτιθέμενο…
Λειτουργουν σαν τις γέφυρες…
Ο επιτιθέμενςο προσπαθεί να τις καταλάβει άθικτες για να συνεχισει την προέλαση του και την προώθηση εφοδίων…ο αμυνόμενος προσπαθεί να τις διατηρήσει χωρίς να τις καταστρέψει, διότι γνωρίζει ότι αυτές θα λειτουργήσουν ως σημεία συγκέντρωσης δυνάμεων του επιτιθέμενου και ως χώροι πιθανής καταστροφής του..Παράλληλα, προσπαθεί να τις διατηρήσει, ώστε να τις χρησιμοποιήσει επ’ ωφελεία του, σε ενδεχόμενη επιθετική επιστροφή του…
Στην περίπτωση του Ιράν, ακόμη και σε ενδεχόμενη κατάληψή του, η καταστροφή του Χαργκ, σημαίνει ότι το ιρανικό πετρέλαιο, δεν θα μπορούσε να τύχει περαιτέρω εκμετάλλευσης από τις ΗΠΑ…
Δεδομένης της διατήρησης ιρανικού αξιόπιστου βαλλιστικού οπλοστασίου , τα αντίποινα σε άλλες αντίστοιχες πετρελαϊκές εγκαταστάσεις άλλων χωρών του Κόλπου-συμμάχων των ΗΠΑ, θα ήταν εξαιρετικά οδυνηρές…
Ενώ σε περίπτωση διαφαινόμενης ιρανικής ήττας, θα ήταν πολύ πιθανή η καταστροφή τους από το ίδιο το Ιράν, για να μην πέσουν άθικτες στα χέρια του εχθρού (αντίστοιχο σχέδιο/Χάνιμπαλ, έχει το Ισραήλ, σε περίπτωση ήττας του και απώλεια της εδαφικής κυριαρχίας του, το οποίο εφαρμόστηκε μερικώς κατά την τρομοκρατική επιχείρηση της Χαμάς, την 7 Οκτ 2023).
Αναφορικά με τα αμερικανικά τελεσίγραφα, τα οποία είτε οι προθεσμίες παρέρχονται άπραγες, χωρίς συμμόρφωση του αντιπάλου, είτε παρατείνεται η χρονική τους διάρκεια, δεν επιτελούν τον σκοπό τους και τον σκοπό των υπόψη επιχειρήσεων.
Αφενός μεν δείχνουν αδυναμία εφαρμογής των απειλών που υπονοούν, αφετέρου δε, δείχνουν μειωμένη αξιοπιστία. του εκπεμπόμενου μηνύματος..
Σε κάθε περίπτωση, δεν συμβάλλουν στη διατήρηση του γοήτρου και στην εξύψωση του ηθικού και ως εκ τούτου, η χρήση τους θα πρέπει να είναι φειδωλή και με σύνεση…
Οι υπόψη πληροφοριακές-ψυχολογικές επιχειρήσεις, με απειλές-δηλώσεις και τελεσίγραφα, εφαρμόστηκαν και κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας…
Η οποία κατέστει εφικτή , με την ενεργή διαμεσολάβηση του Πακιστάν, χωρίς όμως να υπάρξει ένα κοινό ανακοινωθέν, αφήνοντας την κάθε πλευρά να δηλώνει διαφορετικές θέσεις και αρχές…
Κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας, υπήρξε διάσταση απόψεων για το τι πραγματικά συμφωνήθηκε, και το Ιράν απαίτησε η εκεχειρία να εφαρμοστεί και στο πεδίο συγκρούσεων Ισραήλ -Λιβάνου , όπως είχε συμφωνηθεί.
Από τη μία το σχέδιο 10 σημείων του Ιράν, από την άλλη οι αμερικανικές θέσεις που εμμένουν στους αρχικούς τιθέμενους πολιτικούς στόχους, οι οποίοι μετά από περίπου ενάμιση μήνα επιχειρήσεων, δεν έχουν , εκπληρωθεί…
Η δε απουσία στρατηγικής εξόδου εκ μέρους των ΗΠΑ, ήταν παραπάνω από ορατή, από την έναρξη του πολέμου…ενώ ο Τραμπ, δημόσια έριξε την ευθύνη για την παράσυρση της εμπλοκής των ΗΠΑ στον πόλεμο και για την μη ικανοποιητική διεξαγωγή των επιχειρήσεων, στον Υπουργό πολέμου Χέγκσεθ…
Ζ ΑΡΧΙΚΑ ΠΡΩΤΟΛΕΙΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΟΧΙ ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ
1. Ο ενάμισης μήνας πολέμου , με συνεχείς βομβαρδισμούς και αεροπορικά -πυραυλικά πλήγματα, δεν μπόρεσε να καταβάλλει στρατιωτικά το Ιράν, ώστε να συνθηκολογήσει, παρά την σχεδόν ολοσχερή απώλεια του αεροπορικού του δυναμικού και του ναυτικού του. 2. Ο λαός του Ιράν, παρά την πρόσφατη προσπάθεια ανατροπής του καθεστώτος, και τον αποκεφαλισμό της πολιτικοστρατιωτικής του ηγεσίας, δεν κατέβηκε εκ νεόυ στους δρόμους, αντιθέτως η έναρξη των επιχειρήσεων, προκάλεσε εθνική συσπείρωση έστω και υπό τη συνέχεια του θεοκρατικού καθεστώτος. 3. Στην παραπάνω κατεύθυνση, δεν παρατηρήθηκαν μαζικές έξοδοι και εξερχόμενα προσφυγικά ρεύματα από το Ιράν , που θα μπορέσουν να δυσχεράνουν την προσφυγική κατάσταση στην Τουρκία και να εξαπλωθούν περαιτέρω σε Βαλκάνια, και ΝΑ Ευρώπη. 4. Το Ιράν , διατήρησε σημαντικές αμυντικές δυνατότητες, ιδιαίτερα στο πυραυλικό του οπλοστάσιο (βαλλιστικό και cruise) και την εκπομπή – ευρεία χρήση καμικάζι drones (sahed), μέσω των οποίων επέτυχε σημαντικά πλήγματα, εναντίον του Ισραήλ, εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων στην περιοχή και εναντίον αραβικών χωρών του Κόλπου. 5. Εκτός από την επέκταση του ΘΕ, σε επικράτειες εκτός Ιράν, αναβίβασε το πεδίο του σύγκρουσης , πέρα από αυτό των ενόπλων συγκρούσεων, σε οικονομικό-ενεργειακό πόλεμο , με πλήγματα σε άλλες πετρελαιοπαραγωγές χώρες του Κόλπου, με το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, επηρεάζοντας οριζόντια την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια, την παγκόσμια οικονομία και τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες. 6. Ως απόρροια της σύγκρουσης, των ενεργειών του Ιράν και των διαρκών άλλοπρόσαλλων δηλώσεων Τραμπ, σε συνδυασμό με την αναιμική αντίδραση του ΟΠΕΚ, αναπτύχθηκε όργιο κερδοσκοπίας, στις διεθνείς αγορές, στη ναυτιλία, στις μεταφορές-μετακινήσεις που συνοδεύθηκε από αντίστοιχο κύμα πληθωρισμού. 7. Κερδισμένοι από αυτό το κερδοσκοπικό φαινόμενο και από την ενεργειακή έλλειψη (η παγκόσμια οικονομία παραμένει energy based και αλληλοεξαρτώμενη), κερδισμένη ήταν οι ΗΠΑ, η Ρωσία , ενώ η κινεζική οικονομία δεν επηρεάστηκε στο βαθμό που παρουσιάστηκε από τα εγχώρια ΜΜΕ. 8. Το Ιράν έχει επιδείξει σημαντική ανθεκτικότητα (Resilience) και διάθεση-ικανότητα για περαιτέρω αντίσταση (Resistance), γεγονός που προσδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα, ότι αν οι επιχειρήσεις συνεχιστούν,δεν θα καμφθεί εύκολα. 9. Η απαίτηση του Ιράν, να εφαρμοστεί η εκεχειρία και στη σύγκρουση Λιβάνου-Ισραήλ , επ’ ωφελεία δηλαδή και ανακούφιση της Χεζμπολάχ, δείχνει ότι το Ιράν δεν αδιαφορεί για τους συμμάχους και τους proxies του. 10. Στις σύγχρονες συγκρούσεις, ο ρυθμός ανάλωσης πυρομαχικών, πυραυλικών συστημάτων και ο ρυθμός αναπλήρωσής τους, μαζί με τις αναπληρώσεις εξουδετερωμένων οπλικών συστημάτων, παίζουν κυρίαρχο ρόλο στην έκβαση των συγκρούσεων. Τόσο η εφοδιαστική βάση, όσο και ο ρυθμός -δυνατότητα παραγωγής και προμήθειας, καθώς και η δυνατότητα έγκαιρης προώθησης-μεταφοράς τους στα ΘΕ των συγκρούσεων , διαδραματίζουν επίσης καταλυτικό ρόλο. 11. Η αναληψη της επικοινωνιακής διαχείρισης από τον ίδιο τον Τραμπ, και όχι από τα αρμόδια προς τούτο όργανα, αποδεικνύεται ολέθριο σφάλμα, το οποίο εκθέτει προσωπικά τον Τραμπ, τους ρεπουμπλικάνους και τις ΗΠΑ. Η έκδηλη αλαζονεία του, και οι εσφαλμένοι χειρισμοί του, έχουν ήδη δημιουργήσει ρωγμές στο ρεπουμπλικανικό κόμμα, και μια αυξανόμενη τάση αντιτραμπισμού και επαναφοράς ενός γνωστού αντιαμερικανισμού, ο οποίος είχε υποπέσει σε ύφεση. 12. Η διαρρεύσασα εκεχειρία και η διανυόμενη ανακοινωθείσα παράτασή της, χωρίς κοινό ανακοινωθέν και η με επιμονή στήριξη των εκατέρωθεν θέσεων, παρά τις προσπάθειες διαμεσολάβησης του Πακιστάν, δεικνύουν το εύθραυστο του χαρακτήρα της και ότι οι δύο πλευρές θα πρέπει να κάνουν σημαντικά βήματα προόδου ώστε να συνατηθούν κάπου στη μέση και να αποφευχθεί η συνέχεια και γενίκευση του πολέμου, με απρόβλεπτες συνέπειες.
Η. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ
Κάθε εκτίμηση είναι παρακινδυνευμένη.
Από τη μία υπάρχει ένας αλαζόνας και αλλοπρόσαλλος Τραμπ, και από την άλλη η συνέχεια του θεοκρατικού καθεστώτος, με ένα μείγμα ηγεσίας στην οποία κάποιοι εμφανίζονται διαλλακτικοί και κάποιοι σκληροπυρηνικοί.
Επικοινωνιακά, η μη ύπαρξη κοινού ανακοινωθέντος δεν βοηθά τη συνέχεια των διαπραγματεύσεων, στις οποίες και οι δύο πλευρές εμμένουν στις αρχικές τους θέσεις, δείχνοντας εμφανώς ότι η εκεχειρία βρίσκεται διαρκώς σε μια εύθραυστη ισορροπία..
Επικοινωνιακά, ο Τραμπ, φέρεται να επιδιώκει περισσότερο μια συμφωνία, με την οποία θα μπορούσε να ανακυρήξει μια έστω “επικοινωνιακή νίκη”, η οποία γνωρίζει ότι είναι κατά πολύ προτιμότερη άπό μία έστω πραγματική “πύρρειο νίκη”. Μια “πύρρειο νίκη” με δυσανάλογο κόστος και αμφίβολη την περαιτέρω πολιτική του επιβίωση.
Το Ιράν, εμφανίζεται πιο αδιάλλακτο, προβάλλοντας παράλληλα την επιχειρηματολογία του, δείχνοντας ότι γνωρίζει πολύ καλύτερα πως παιζεται το παιχνίδι και των διαπραγματεύσεων και της επικοινωνίας.
Παράλληλα, υπάρχει σαφώς το ενδεχόμενο και οι δύο πλευρές να χρησιμοποιούν τον χρόνο της εκεχειρίας, όχι για γόνιμη διαπραγμάτευση, αλλά για περαιτέρω προετοιασία και ενίσχυση των δυνατοτήτων τους προς συνέχεια των συγκρούσεων.
Υπάρχουν τέτοιες πληροφορίες, από πλευράς ΗΠΑ, όπου συνεχίζονται οι αφίξεις ενισχύσεων στην περιοχή, με νέα αποβατικά πλοία και δυνάμεις, με πλοία υποστήριξης αμφιβίων επιχειρήσεων, με ανάπτυξη πρόσθετων αεροπλανοφόρων, ενώ πρόσφατα ανακλήθηκε και η απόσυρση ενός ειδικού πλοίου επιμελητείας μεγάλου εκτοπίσματος, το οποίο συντηρήθηκε και εφοδιάστηκε τάχιστα και πλέει προς τον Κόλπο.
Αντίστοιχα το Ιράν, δημοσίευσε βίντεο από τις υπόγειες εγκαταστάσεις του, υπερηφανευόμενο για τα μεγάλα αποθέματα του σε πυραύλους και drones και για την αύξηση των δυνατοτήτων εγχώριας παραγωγής τους.
Εχθές δε, πραγματοποιήθηκε μεγάλη συγκέντρωση στην Τεχεράνη με εκατοντάδες χιλιάδες κόσμου ,με επίδειξη-παρέλαση υπερυπερηχητικών πυραύλων (Khorramshahr 4).
Βέβαια, με αυτόν τον τρόπο και οι δύο πλευρές, κινδυνεύουν να πέσουν στην “παγίδα του Θουκυδίδη”…
Οι αρχικά τιθέμενοι πολιτικοί στόχοι εκ μερους των ΗΠΑ, θα είναι δύσκολο να επιτευχθούν, ακόμη και αν συνεχιστούν οι συγκρούσεις και κάποιοι εξ αυτών θα πρέπει, είτε να εγκαταλειφθούν, είτε έστω να τροποποιηθούν.
Όπως και το Ιράν θα πρέπει να εγκαταλείψει τον εκβιασμό με τα Στενά του Ορμούζ, παίζοντας με την υπομονή τόσο των χωρών του Κόλπου (που πλήττονται ευθέως, στις εξαγωγές ενέργειας και στην καταστροφή του τουριστικού ρεύματος της περιοχής), αλλά και άλλων χωρών που βλέπουν τις οικονομίες τους να διολισθαίνουν σε επικίνδυνα σημεία , γεγονός που θα τις εξαναγκάσει να εμπλακούν πιο ενεργά εναντίον του.
Αντίστοιχα το Ισραήλ, θα πρέπει να εγκαταλείψει τα μεγαλεπήβολα σχέδια του για αναδιαμόρφωση της αρχιτεκτονικής ασφαλείας στη Μ. Ανατολή και στη ΝΑ Μεσόγειο, οραματιζόμενο το “Μεγάλο Ισραήλ¨…
Η παραμονή στο status quo ante, (συμπεριλαμβανομένης και της Συρίας), δεικνύει ως η πιο σώφρων και ασφαλής επιλογή ώστε να αποφευχθούν αχρείαστες περιπέτειες, που θα φέρουν πολύ πόνο και δάκρυ, χωρίς διακρίσεις…
Διαφορετικά, με την κρίση στην Ουκρανία να παραμένει ανοιχτή και να σοβεί για τέταρτη χρονιά, με την Γαζα, το Λίβανο και τη Συρία να παραμένουν σε εύφλεκτη κατάσταση, η συνέχεια της σύγκρουσης στον Περσικό, θα μπορούσε να φέρει γενικευμένη ανάφλεξη και αστάθεια, βουλιάζοντας όλη την περιοχή,με απρόβλεπτες και καθόλου ευχάριστες παγκόσμιες συνέπειες…
Παναγιώτης Γερογλής
Υπτγος ε.α.
Diploma in Diplomatic and Strategic Studies
MA in International Security and Applied Strategy
EU Political Advisor / EAS /European Security&Defence College
ex Military Advisor of Greece to the UN
ex Military Representative of Greece to the OSCE
ex NATO /PTEC/MPSOTC Commander
ex HNDGS/JMMLC Commander
Η ανάρτησή της μετά την επίσκεψη της επικεφαλής της ευρωπαϊκής εισαγγελίας στην Ελλάδα
Για παραβίαση του ενωσιακού δικαίου από την ευρωπαϊκή εισαγγελία στην υπόθεση των Τεμπών κάνει λόγο η Μαρία Καρυστιανού, σε βίντεο που δημοσίευσε στον προσωπικό της λογαριασμό στο Facebook.
Το Ισραήλ έχει ενημερωθεί ότι η προθεσμία που έχει θέσει ο πρόεδρος των ΗΠΑ προς το Ιράν για την επίτευξη συμφωνίας λήγει την Κυριακή (26/4/2026), σύμφωνα με όσα μετέδωσε το ισραηλινό Channel 12.
Όπως αναφέρει το δίκτυο, επικαλούμενο τρεις Αμερικανούς αξιωματούχους, οι Ηνωμένες Πολιτείες φέρονται να έχουν δώσει στην Τεχεράνη ένα περιθώριο τριών έως πέντε ημερών για να απαντήσει σε πρόταση συμφωνίας και να επιστρέψει στις διαπραγματεύσεις, διαφορετικά υπάρχει κίνδυνος να καταρρεύσει η υφιστάμενη εκεχειρία.
Σε ξεχωριστό ρεπορτάζ του ίδιου μέσου, με πηγές από την Ιερουσαλήμ, επισημαίνεται ότι το χρονικό αυτό όριο ουσιαστικά συμπίπτει με την Κυριακή, επιβεβαιώνοντας το πλαίσιο των λίγων ημερών που έχει δοθεί. Ωστόσο, ισραηλινές πηγές εμφανίζονται επιφυλακτικές, εκτιμώντας ότι οι πιθανότητες επίτευξης συμφωνίας μέχρι το τέλος της εβδομάδας είναι περιορισμένες.
Υπενθυμίζεται ότι η εκεχειρία των δύο εβδομάδων έληγε την Τρίτη, όμως ο Αμερικανός πρόεδρος αποφάσισε να την παρατείνει χωρίς να θέσει σαφές χρονικό όριο. Από την πλευρά του Λευκός Οίκος, πάντως, επιχειρείται να χαμηλώσουν οι τόνοι, με την εκπρόσωπο Κάρολαϊν Λέβιτ να δηλώνει ότι οι πληροφορίες περί συγκεκριμένου «deadline τριών έως πέντε ημερών» δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.
Η Κάρολαϊν Λέβιτ, σε συνέντευξή της στο Fox News, ανέφερε ότι ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δεν εκτιμά πως η κατάληψη των δύο πλοίων νωρίτερα μέσα στην ημέρα συνιστά παραβίαση της εκεχειρίας.
Δεν άφησε αναπάντητο ο Νίκος Χριστοδουλίδης το υποστηρικτικό σχόλιο του Βέλγου πρώην προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Σαρλ Μισέλ, για την Τουρκία.
Ο Σαρλ Μισέλ έκανε «παρατήρηση» στην Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν σχετικά με την Τουρκία. Η πρόεδρος της Κομισιόν, μιλώντας στη Γερμανία για τη γεωπολιτική επιρροή που μπορεί να έχουν τρίτες χώρες στην Ευρώπη, είπε ότι η ΕΕ πρέπει να προχωρήσει στην ολοκλήρωση της ενοποίησης «ώστε να μην επηρεάζεται από τη Ρωσία, την Τουρκία ή την Κίνα».
Η συμπερίληψη της Τουρκίας στην ίδια φράση με χώρες που αποτελούν πραγματικούς ή δυνητικούς αντιπάλους της Δύσης ενόχλησε την Τουρκία, με την Κομισιόν μάλιστα να λαμβάνει πρωτοβουλίες για την άμβλυνση των εντυπώσεων.
Ο Σαρλ Μισέλ υπερασπίστηκε την Τουρκία
Την υποστήριξη της Τουρκίας ανέλαβε στο X ο Σαρλ Μισέλ, ο οποίος έγραψε:«Η Τουρκία είναι σύμμαχος στον πυρήνα του NATO, σημαντικός εταίρος στο μεταναστευτικό, ενεργειακός διάδρομος, μεγάλος παράγοντας για την άμυνα της Ευρώπης και μια σοβαρή περιφερειακή δύναμη.
Η Ευρώπη δεν δυναμώνει εφαρμόζοντας άλλα μέτρα κι άλλα σταθμά ή απλοποιώντας την πραγματικότητα».
Η απάντηση Χριστοδουλίδη στον Σαρλ Μισέλ
Ο Κύπριος πρόεδρος έκρινε πως έπρεπε να παρέμβει στο διαδικτυακό «beef» και απευθυνόμενος στον Σαρλ Μισέλ θύμισε την τουρκική εισβολή και το γεγονός πως ακόμα η Τουρκία κατέχει παράνομα μέρος της Κύπρου:
«Αγαπητέ Σαρλ, εφόσον μιλάς για άλλα μέτρα και σταθμά, επίτρεψέ μου να σου θυμίσω ότι η Τουρκία εισέβαλε στην Κύπρο το 1974 και ακόμη κατέχει ευρωπαϊκό έδαφος».
Ο πρώην πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ και ο Κύπριος πρόεδρος, Νίκος Χριστοδουλίδης / Εικόνες AP
“https://www.iefimerida.gr/kosmos/hristodoylidis-ston-sarl-misel-yperaspistike-toyrkia”>Ο Χριστοδουλίδης απάντησε στον Σαρλ Μισέλ που υπερασπίστηκε την Τουρκία: «Εισέβαλε στην Κύπρο το ’74 και κατέχει ευρωπαϊκό έδαφος» – iefimerida.gr</a></p>
Τουρκικό υποβρύχιο και τουρκική πυραυλάκατος θα βρίσκονται στην κατεχόμενη Κερύνεια και στο κατεχόμενο λιμάνι της Αμμόχωστου, την ώρα που στις ελεύθερες περιοχές θα βρίσκεται σε εξέλιξη η Άτυπη Σύνοδος των Ευρωπαίων ηγετών στην Αγία Νάπα.
Σε σχετική ανακοίνωση η «Διοίκηση Δυνάμεων Ασφαλείας» των κατεχομένων αναφέρεται σε επίσκεψη πολεμικών πλοίου του τουρκικού ναυτικού σε λιμάνια:
Στο πλαίσιο των εορτασμών της 23ης Απριλίου, Ημέρας Εθνικής Κυριαρχίας και Παιδιού, από τα μάχιμα στοιχεία της Διοίκησης Τουρκικών Ναυτικών Δυνάμεων, το υποβρύχιο TCG Gür (S-357) και η πυραυλάκατος TCG İmbat (P-335) θα πραγματοποιήσουν επίσκεψη σε λιμάνια της «ΤΔΒΚ».
Στις 23 Απριλίου 2026, μεταξύ των ωρών 10.00-12.00 και 14.00-17.00, το υποβρύχιο TCG Gür (S-357) θα είναι επισκέψιμο στο Τουριστικό Λιμάνι Κερύνειας, ενώ το ταχύπλοο επίθεσης TCG İmbat (P-335) θα είναι επισκέψιμο στο Εμπορικό Λιμάνι Αμμοχώστου.
«Ο άνθρωπός μας στην Κωνσταντινούπολη έχει κάποιες παράξενες απόψεις για έναν Αμερικανό απεσταλμένο. Ο Τομ Μπαράκ έχει τη δική του πολιτική για τη Μέση Ανατολή…».
Έτσι τιτλοφορεί το κύριο άρθρο της Wall Street Journal η Συντακτική της Επιτροπή, η οποία αποτελείται από την αφρόκρεμα των διευθυντών και των δημοσιογράφων της εφημερίδας του δισεκατομμυριούχου, Ρόμπερτ Μέρντοχ. Είναι αφιερωμένο στον Αμερικανό πρέσβη στην Άγκυρα, Τομ Μπάρακ, ο οποίος υποστηρίζει τα τουρκικά στρατηγικά συμφέροντα, όχι τα αμερικανικα.
Η επίθεση της Wall Street Journal είναι σαν αυτές που συνηθίσαμε να χαρακτηρίζουμε άνευ προηγουμένου. Λέει αλήθειες που είδαμε -και είπαμε και δημοσιεύσαμε σε αυτή τη στήλη- από την πρώτη στιγμή της άφιξης του στην Άγκυρα.
Αλλά ας αφήσουμε την Συντακτική Επιτροπή της εφημερίδας να αποκαλύψει με τα δικά της σκληρά λόγια τον Αμερικανό ατζέντη της Άγκυρας. Με την υπενθύμιση ότι στο Λευκό Οίκο έφτασαν σφοδρά παράπονα για τον Μπάρακ από σημαντικούς παράγοντες της Μέσης Ανατολής -και όχι μόνο από το Ισραήλ. Γράφει η Wall Street Journal τα εξής:
Οι Αμερικανοί Πρεσβευτές υποτίθεται ότι υπερασπίζονται την πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών στις χώρες υποδοχής τους, όχι να υπερασπίζονται τις χώρες υποδοχής τους από την πολιτική των ΗΠΑ. Ο Τομ Μπαράκ, Πρέσβης στην Τουρκία και απεσταλμένος στη Συρία, θα μπορούσε να χρειαστεί μια υπενθύμιση.
Σε 30 λεπτά στο Φόρουμ Διπλωματίας της Αττάλειας της Τουρκίας την Παρασκευή, ο κ. Μπαράκ κατάφερε να συμβουλεύσει τη Μέση Ανατολή κατά της Δημοκρατίας, να πιέσει για τη συνεργασία με τη Χεζμπολάχ, να χλευάσει την κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο, να ζητήσει να συμπεριληφθεί το Ιράν στις συνομιλίες για τον Λίβανο, να υποβαθμίσει την αγορά ρωσικής αεράμυνας (S-400) από την Τουρκία και να απειλήσει το Ισραήλ εκ μέρους της Τουρκίας.
Σε κάθε σημείο, ο κ. Μπαράκ υπονομεύει την πολιτική των ΗΠΑ. Το Ιράν δεν έχει καμία δουλειά στις υποθέσεις του Λιβάνου και ο Πρόεδρος Τραμπ έχει προσπαθήσει να απομακρύνει το Ιράν από την κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο.
«Χρειαζόμαστε μια πορεία με τη Χεζμπολάχ», είπε ο κ. Μπαράκ, «και η πορεία πρέπει να είναι να μην σκοτώσουμε τη Χεζμπολάχ». Η τρομοκρατική ομάδα «είναι επίσης μια πολιτική οργάνωση», είπε, παραλείποντας να αναφέρει ότι ο πολιτικός της στόχος είναι η προώθηση της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν. Ο κ. Μπαράκ απάλλαξε επίσης τη Βηρυτό από κάθε ευθύνη όταν είπε ότι οι Σουνίτες των Λιβανέζικων Ενόπλων Δυνάμεων «δεν πρόκειται να πάνε να πυροβολήσουν τους [Σιίτες] ξαδέρφους τους» στη Χεζμπολάχ.
Ακούγοντας αυτό, γιατί ο Λίβανος να λάβει σοβαρά υπόψη την πίεση των ΗΠΑ για τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ; Ο κ. Μπαράκ υποστηρίζει αντ’ αυτού την «υποκείμενη ευημερία», αλλά (του λέμε) καλή τύχη με αυτό όταν μια πλήρως εξοπλισμένη Χεζμπολάχ παρασύρει τον Λίβανο σε καταστροφικούς πολέμους όποτε θέλει αυτή ή το Ιράν.
Ενώ αποκαλούσε το Ισραήλ και τη Χεζμπολάχ «εξίσου αναξιόπιστες», ο κ. Μπαράκ δυσφήμισε τις εκεχειρίες που επιτεύχθηκαν με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ με ανάλυση που ισχύει τόσο για τη συμφωνία του 2024 όσο και για αυτήν της περασμένης εβδομάδας.
«Λέει ότι έχουμε εκεχειρία εκτός αν εμείς, το Ισραήλ, με τη δική μας απόφαση, πιστεύουμε ότι δεχόμαστε επίθεση. Είναι αυτό εκεχειρία;» ρώτησε σηκώνοντας τα χέρια του. Το κοινό φάνηκε να συμφωνεί ότι το Ισραήλ δεν θα πρέπει να μπορεί να επιτεθεί στους τρομοκράτες καθώς προετοιμάζουν τους πυραύλους τους.
Ο κ. Μπαράκ υποστήριξε την πώληση στην Τουρκία αεροσκαφών F-35, διαχωρίζοντας παράλληλα το ζήτημα από τα ρωσικά συστήματα αεράμυνας S-400, τα οποία η Τουρκία αγόρασε παρά τις αντιρρήσεις των ΗΠΑ. Το συνέδεσε με τους ελληνικούς S-300, που αποκτήθηκαν τη δεκαετία του 1990 για την επίλυση μιας διαμάχης για την Κύπρο, πολύ πριν από την έγκριση των σχετικών κυρώσεων των ΗΠΑ.
Ο ηγέτης της αντιπολίτευσης της Τουρκίας αποκάλεσε τον κ. Μπαράκ «persona non grata» αφού επαίνεσε το μοντέλο της Μέσης Ανατολής των «καλοπροαίρετων μοναρχιών» έναντι της δημοκρατία. Ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επιδίωξε να φυλακίσει τον κύριο αντίπαλό του για έως και 2.000 χρόνια.
Αυτά είναι ευαίσθητα νερά για να τα πετάμε τόσο απερίσκεπτα. Τον Ιανουάριο γράψαμε για την αμέλεια του κ. Μπαράκ απέναντι στους κρατούμενους του ISIS στη Συρία, αφού μαχαίρωσε τους Κούρδους συμμάχους μας που τους φύλαγαν. Ο αμερικανικός στρατός αναγκάστηκε να τους απελευθερώσει με εγγύηση.
Τον Ιούλιο, το Reuters ανέφερε ότι η επίθεση του κ. Μπαράκ κατά του φεντεραλισμού στη Συρία είχε δώσει στον Πρόεδρο Άχμεντ αλ-Σαράα την εντύπωση ότι είχε το πράσινο φως των ΗΠΑ για να αναπτύξει στρατεύματα νότια στις περιοχές των Δρούζων. Πολλοί Δρούζοι σκοτώθηκαν από αυτές τις δυνάμεις και τις πολιτοφυλακές που βρίσκονταν υπό τον έλεγχό τους, προκαλώντας ισραηλινές επιδρομές.
Ερωτηθείς την Παρασκευή για τους φόβους του Ισραήλ για την Τουρκία, ο κ. Μπαράκ προειδοποίησε το Ισραήλ να σταματήσει. «Η Τουρκία δεν είναι μια χώρα που πρέπει να την ενοχλείς», είπε. Τι υποτίθεται ότι σημαίνει αυτό; Καλύτερα να συμβουλεύσουμε τον κ. Ερντογάν να σταματήσει να επαινεί τη Χαμάς.
Στην περιοχή, τόνισε ο κ. Μπαράκ, «κανείς δεν έχει πρόβλημα με τους Εβραίους», μόνο με τον Σιωνισμό, και αυτό «ήταν ένα ζήτημα ορισμού». Κάτι που δείχνει πώς ακόμη και εκείνοι που θεωρούν τους εαυτούς τους «ρεαλιστές» μπορούν να φορούν παρωπίδες.
Ο Τομ Μπάρακ, γνωστός φίλος του παιδόφιλου Έπσταϊν, θα έπρεπε να παραιτηθεί μετά από το φοβερό άδειασμα της έγκυρης εφημερίδας. Αλλά εκτελεί υπηρεσία για τον Ερντογάν στην Άγκυρα.
Όπως είπε ο Σπύρος Καλογήρου στον Νίκο Κούρκουλο στην ταινία «Λόλα»: «Είναι πολλά τα λεφτά Άρη». Στην περίπτωση του Τομ Μπάρακ αυτός είναι ο …Άρης!
Αξιολόγηση των θέσεων του Αμερικανού Πρέσβη στο Διπλωματικό Φόρουμ της Αττάλειας: Οι επιπτώσεις στην περιφερειακή σταθερότητα
Δεν είναι μόνο η εφημερίδα Wall Street Journal που ασκεί δριμεία κριτική στον Τομ Μπάρακ (Tom Barrack), πρεσβευτή των ΗΠΑ στην Τουρκία και ειδικό απεσταλμένο για τη Συρία.
Και άλλα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης υποστηρίζουν ότι η προσέγγισή του παραγνωρίζει τις δημοκρατικές προσδοκίες των λαών της Μέσης Ανατολής, προκρίνοντας αντ’ αυτών την συνεργασία με αυταρχικά καθεστώτα. Το άρθρο επισημαίνει μια ανησυχητική ταύτιση του Αμερικανού πρεσβευτή με την ατζέντα του ισλαμιστή Ταγίπ Ερντογάν.
Ο Πρέσβης των ΗΠΑ, κατά την ομιλία του στις 17 Απριλίου 2026, επιβεβαίωσε μια ριζική μεταστροφή της αμερικανικής διπλωματίας προς τον «ρεαλισμό της ισχύος», σημειώνει ο αρθρογράφος Sirwan Kajjo.
Ο Barrack, σημειώνει ο δημοσιογράφος και ερευνητής, υποστήριξε ανοιχτά ότι τα μόνα βιώσιμα πολιτικά μοντέλα στη Μέση Ανατολή είναι οι «φωτισμένες μοναρχίες» και οι «μοναρχικές δημοκρατίες» (ισχυρά συγκεντρωτικά καθεστώτα), απαξιώνοντας πλήρως τα δημοκρατικά κινήματα της Αραβικής Άνοιξης ως βραχύβια και αναποτελεσματικά.
Η ευθυγράμμιση με την Τουρκία και την ατζέντα τουΕρντογάν
Ιστορικά, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν συμμαχήσει με πολυάριθμα αυταρχικά καθεστώτα στην περιοχή. Η στρατηγική αυτή έχει αποδειχθεί επανειλημμένα αντενεργή.
Αυτές οι εταιρικές σχέσεις συχνά καταρρέουν ακριβώς επειδή εξαρτώνται από τις ιδιοτροπίες ενός μεμονωμένου ατόμου και όχι από σταθερές, κοινές θεσμικές αξίες.
Η Τουρκία, όπου υπηρετεί ο Barrack, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Η ολοένα και πιο αυταρχική διακυβέρνηση τουErdogan με την πάροδο των ετών συνοδεύτηκε από μια σταθερή επιδείνωση των σχέσεων με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ενώ οι σχέσεις ΗΠΑ-Τουρκίας φαίνεται να βελτιώνονται κατά τη διάρκεια της προεδρίας του Προέδρου Τράμπ (Trump), η Τουρκία δεν θυμίζει πλέον σύμμαχο βάσει συνθήκης (ΝΑΤΟ). Από πολλές απόψεις, είναι περισσότερο ευθυγραμμισμένη με αντιπάλους των ΗΠΑ, όπως η Ρωσία, το Ιράν και η Κίνα.
Στο παρόν στάδιο, ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στην Τουρκία φαίνεται να υιοθετεί ένα αφήγημα που ταυτίζεται στενά με το πλαίσιο πολιτικής του ίδιου τουErdogan. Δεν περιορίζεται πλέον στην τυπική διπλωματική επαφή με τη χώρα υποδοχής. Στην πραγματικότητα, οι ενέργειές του όσον αφορά τη Συρία και τους Κούρδους, καθώς και οι απόψεις του για τις περιφερειακές πολιτικές του Ισραήλ, καταδεικνύουν την ευθυγράμμισή του με το εν λόγω αφήγημα.
Η συριακή κρίση και η εγκατάλειψη των Κούρδων
Η πιο σοβαρή κατηγορία αφορά τη στάση του Barrack στη Συρία, η οποία οδήγησε σε στρατηγική αναδίπλωση των ΗΠΑ:
Υποστήριξη του Al–Sharaa: Ο Barrack εμφανίζεται ως υποστηρικτής του καθεστώτος του πρώην τζιχαντιστή Ahmed al-Sharaa.
Διάλυση των Κουρδικών Δυνάμεων: Οι ενέργειές του συνέβαλαν στην αποδυνάμωση των Κούρδων, οι οποίοι υπήρξαν οι βασικοί σύμμαχοι των ΗΠΑ κατά του Ισλαμικού Κράτους (ISIS).
Αναγκαστική Ενσωμάτωση: Προκειμένου να αποφύγουν τις σφαγές, οι Κούρδοι αναγκάστηκαν να συμβιβαστούν με το ισλαμιστικό καθεστώς του Al-Sharaa, γεγονός που εδραιώνει έναν νέο “ισχυρό άνδρα” και εκμηδενίζει τις πιθανότητες δημοκρατικής μετάβασης.
Διαφωνίες με την Περιφερειακή Πολιτική του Ισραήλ
Ο Αμερικανός Πρέσβης διαφοροποιείται από την ισραηλινή πολιτική, προτείνοντας τη συμπερίληψη της Χεζμπολάχ στις συνομιλίες με την κυβέρνηση του Λιβάνου. Η θέση αυτή ερμηνεύεται ως μη συνεπής φιλοσοφική στάση, αλλά και ως προσπάθεια εναρμόνισης με τις επιδιώξεις της Άγκυρας στην περιοχή.
Ο Barrack παρουσιάζει την ισχύ ως απαραίτητο στοιχείο σε μια δύσκολη περιοχή όπως η Μέση Ανατολή, αλλά αναιρεί τον εαυτό του όταν στη συνέχεια υποστηρίζει ότι οι ισραηλινές πολιτικές έναντι της Συρίας και της Τουρκίας είναι αντιπαραγωγικές. Αυτό που εμφανίζεται ως συνεπές δεν είναι η φιλοσοφική θεμελίωση, αλλά μάλλον η επιθυμία συμμόρφωσης με την κοσμοθεωρία του Erdogan.
Ο Sirwan Kajjo καταλήγει ότι ο Barrack στερείται φιλοσοφικού υπόβαθρου στη διπλωματία του. Η στάση του δεν εξυπηρετεί τα μακροπρόθεσμα συμφέροντα των ΗΠΑ ή τη σταθερότητα βασισμένη σε αξίες, αλλά αποτελεί μια προσπάθεια εναρμόνισης με την κοσμοθεωρία του Erdogan, εις βάρος δοκιμασμένων συμμάχων όπως οι Κούρδοι.
Ο SirwanKajjo είναι δημοσιογράφος και ερευνητής με εξειδίκευση στην κουρδική πολιτική, τον ισλαμικό εξτρεμισμό και τις συριακές υποθέσεις.
Δοκιμαστική διέλευση ελληνικών δεξαμενόπλοιων από τα Στενά Ορμούζ
Η ελληνική εφοπλιστική κοινότητα επιδεικνύει άμεσα αντανακλαστικά έναντι των εξελίξεων:
Εντός ολίγων ωρών από τη δημόσια δήλωση του Ιρανού Υπουργού Εξωτερικών, Abbas Araghchi, σύμφωνα με την οποία τα Στενά του Ορμούζ παρέμεναν «πλήρως ανοικτά» – πριν το Ιράν ανακτήσει εκ νέου τον έλεγχο της στρατηγικής σημασίας υδάτινης οδού – ομάδα δεξαμενόπλοιων έθεσε σε εφαρμογή επιχειρησιακό έλεγχο των πραγματικών συνθηκών διέλευσης.
Βάσει δεδομένων εντοπισμού πλοίων και σχετικών πηγών, η πρώτη μονάδα που προσέγγισε την περιοχή το απόγευμα της Παρασκευής (17.4.2026) ήταν το δεξαμενόπλοιο μεταφοράς αργού πετρελαίου Stemnitsa, συμφερόντων του Θανάση Μαρτίνου (Eastern Mediterranean Maritime).
Ακολούθησε το Nissos Keros, της εταιρείας Kyklades Maritime (συμφερόντων οικογενείας Αλαφούζου). Επιπλέον, κινητοποιήθηκε το Minerva Evropi, υπό τη διαχείριση της Minerva Marine.
Σύμφωνα με την εταιρεία αναλύσεων Kpler, δύο εκ των πλοίων μεταφέρουν φορτία αργού πετρελαίου από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Ιράκ, ενώ το τρίτο είναι φορτωμένο με προϊόντα διύλισης από το Κουβέιτ, αναφέρει η εφημερίδα Wall Street Journal.
Συνάντηση στην Αγκυρα είχαν σήμερα ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της τουρκικής προεδρίας, μεταξύ άλλων, συζητήθηκαν οι προετοιμασίες για τη Σύνοδο Κορυφής των ηγετών του ΝΑΤΟ που θα πραγματοποιηθεί στην Αγκυρα, τα θέματα της ημερήσιας διάταξης της στρατιωτικής συμμαχίας, καθώς και τα περιφερειακά και παγκόσμια ζητήματα.
Ο Τούρκος πρόεδρος δήλωσε ότι «το ασταθές περιβάλλον στην περιοχή μας έχει καταδείξει άλλη μια φορά τη σημασία της συνεργασίας και της αλληλεγγύης μεταξύ των συμμάχων του ΝΑΤΟ».
Στο πλαίσιο αυτό, με βάση την ανακοίνωση, «η Τουρκία αυξάνει την ικανότητά της στην αμυντική βιομηχανία, ιδίως στα συστήματα αεράμυνας, και στοχεύει στην περαιτέρω ανάπτυξη της συνεργασίας με τις συμμαχικές χώρες σε αυτόν τον τομέα».
Ο Ερντογάν είπε επίσης στον Ρούτε πως «η διατήρηση των διατλαντικών δεσμών είναι απαραίτητη» και ότι «η Τουρκία αναμένει από το ευρωπαϊκό σκέλος της Συμμαχίας να αναλάβει περισσότερες ευθύνες».
«Ο αποκλεισμός των Ευρωπαίων συμμάχων που δεν είναι μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης από τις αμυντικές πρωτοβουλίες της Ενωσης δεν θα εξυπηρετήσει τον σκοπό», τόνισε.
Παράλληλα, ο Τούρκος πρόεδρος σημείωσε ότι «η Τουρκία έχει τοποθετηθεί στο πλευρό της ειρήνης και της διπλωματίας στη διαδικασία που ξεκίνησε με τις επιθέσεις στο Ιράν».
Τέλος, ο Ερντογάν είπε στον Ρούτε πως η χώρα του Τουρκία καταβάλλει προσπάθειες για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας και για την προσέγγιση των ηγετών των αντιμαχόμενων πλευρών, σύμφωνα πάντα με τα όσα ανακοίνωσε η τουρκική προεδρία.
Ron Bousso
του Παναγιώτη Γερογλή*
