Αρχική Blog Σελίδα 2342

After the Karabakh War, Iran Faces Stiff Competition in the Caucasus

0

By February 1, 2021 

BESA Center Perspectives Paper No. 1,910 February 1, 2021

EXECUTIVE SUMMARY: The Second Karabakh War changed the geopolitical landscape in the South Caucasus. Much has been written on Russia’s and Turkey’s gains, but Iran’s diminished position has gotten less attention. Though not involved in the military operations, Iran saw a steep decline in its geopolitical fortunes in the region as a result of the war.

In the wake of the Second Karabakh War, Iran now finds itself facing Turkey’s growing influence north of its border. Ankara gained a corridor through Armenian territory, potentially anchoring itself in the Caspian region. This will represent a major challenge for Iran, which (together with Russia) has viewed the Caspian region as within its sphere of influence.

Despite troublesome ties, Azerbaijan has served Iran as a transit country for the north-south transport corridor stretching from the Persian Gulf to the Baltic Sea. Increased Turkish economic influence, to say nothing of its enhanced military influence, will limit Iran’s ability to build closer ties with Baku.

Iran’s dilemma is also complicated by its wide-ranging interest in keeping good bilateral ties with Turkey. Ankara’s relationship with Tehran is complex and marked by periods of both collaboration and conflict over the Kurdish issue and in Syria.

In a way, the conclusion of the Karabakh war signals some positive trends for Tehran. The West failed to provide a diversified foreign policy toward the region, which allows an adaptation to the changing circumstances on the ground. The Western political retreat from the region suits Iran’s vision—but it also propels Turkey and Russia to fill the vacuum, which does not correspond to Iranian interests. Indeed, Ankara’s recent proposal to create a six-nation pact involving the South Caucasus states plus Russia, Turkey, and Iran is a sign of changing geopolitical trends that will not necessarily work in the Islamic regime’s favor.

Iran’s unfavorable position was clearly visible on the diplomatic front. During the war, Seyed Abbas Araghchi, the regime’s deputy FM for political affairs, toured Baku, Moscow, Yerevan, and Ankara to help end the war. On November 4, Iran’s Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei stressed Iran’s support for the Araghchi peace plan, but with little result. Neither the belligerents nor Turkey or Russia expressed any interest in the plan.

The war also disrupted the equilibrium Tehran has been trying to uphold since the 1990s. The fear of a strong Azerbaijan and a weakened Armenia has been at the heart of Iran’s geopolitical vision—but the existing balance of power was no longer tenable, because the geopolitical landscape in the South Caucasus is no longer what it was at the time of the 1994 ceasefire. Turkish military and economic involvement in Azerbaijan has tipped the balance. Azerbaijan’s economic power, propelled by oil and gas revenues, also contributed to the changes. The status quo around Karabakh could no longer be sustained. The question for Iran was what could be done to secure its position.

In fact, Iran could do little to prevent the growth of Turkish influence. To keep Turkey at bay in the long run, Moscow (whose position largely dovetails with that of Ankara) and Tehran had to make sure Azerbaijan was rewarded for its military success with the return of lost territory. This could explain Iran’s changing rhetoric during the war. Over the course of the six weeks, Tehran sent four official representatives of the Supreme Leader to visit the north and stress that “Nagorno-Karabakh is part of Azerbaijan,” and that Baku has every right under Islamic law to seek to liberate occupied territory. On November 3, Khamenei said, “Azerbaijani lands occupied by Armenia should be liberated and returned to Azerbaijan.”

Beyond the Turkish factor, there is also the Russian factor. Some 2,000 Russian peacekeepers are now stationed in Nagorno-Karabakh. Their presence some 100 km from the Iranian border is another source of tension for Tehran, which will have to devote time, resources, and perhaps even troops to adjust to the new geopolitical reality.

This could mean a gradual elevation of the South Caucasus in Iranian foreign policy to almost the same level as other theaters, like, for instance, the Middle East. Iran’s policies toward the South Caucasus have been based more on geopolitical interests than on the ideological principles and rhetoric that permeate the Iranian leadership’s policies toward most of the Middle East. At times, a pragmatic realpolitik was mixed with elements of ideology, historical experience, and balance-of-power calculations, but overall this made the region less important for Iran’s calculus than other theaters of geopolitical tension.

It is still unclear what Azerbaijan’s victory will mean for Iran’s Azerbaijani minority. Complications for Tehran might ensue as ethnic Azerbaijanis living in Iran could be emboldened in their own nationalistic aspirations. The problematic ethnic situation was on display during the recent visit by Turkey’s president Recep Tayyip Erdoğan to Baku, which prompted Tehran to accuse Ankara of purposefully interfering in Iran’s internal affairs. (With that said, the potential threat of ethnic troubles is at times overstated by analysts. Pan-Turkic [pan-Azerbaijani] sentiments among the Azerbaijanis of Iran are effectively dealt with by the regime.)

A much larger potential problem for Iran is that Azerbaijan could be used as a jumping-off point for foreign powers to project influence into northern Iran. Beyond Turkey, Azerbaijan’s relations with the US have been of concern to Iran since before the 2020 war. Though Washington often criticizes Baku, the two countries’ interests converge on a number of issues. They work together to promote European energy security, expand trade and investment, and combat terrorism and transnational threats. Mercenaries from the American company Blackwater (now called Academi) trained Azerbaijan’s marines, and the US supplied vessels for the Azerbaijan navy.

A bigger fear for Tehran is the potential growth of Israeli influence—perhaps even a clandestine Israeli presence in Azerbaijan, as some western media sources have claimed. The Karabakh war showed how dependent Baku is on Israeli technology. In many ways this support was critical to its victory. Azerbaijan-Israel relations have advanced to such a level that reports have emerged about Baku trying to mediate tensions between Turkey and Israel. Baku and Jerusalem also share energy interests, and their mutual concerns about Iran are a powerful incentive. But it is unlikely that Baku will openly challenge Tehran’s interests. Clever diplomacy will be needed to navigate among Turkish, Israeli, and Iranian interests.

Iran is facing a new and different geopolitical configuration in the South Caucasus. It was left out of the negotiation process, and is witnessing a disruption of the balance of power in which Azerbaijan is much stronger and Armenia much weaker. Russia and Turkey managed to advance their military interests, and Iran now has to change its traditional calculus toward the region.

A large resource base will be needed if Iran is to halt the diminishment of its position and compete against the might of Russia, Turkey, and second-tier powers such as Israel. The prospects are not especially bright, as the Islamic Republic’s efforts to assert soft and economic power have often alienated the three South Caucasus states.

View PDF

Emil Avdaliani teaches history and international relations at Tbilisi State University and Ilia State University. He has worked for various international consulting companies and currently publishes articles on military and political developments across the former Soviet space.

Emil Avdaliani
Emil Avdaliani
Emil Avdaliani specializes on former Soviet space and wider Eurasia with particular focus on Russia’s internal and foreign policy, relations with Iran, China, the EU and the US. He teaches history and international relations at Tbilisi State University and Ilia State University (Georgia). He has worked for various international consulting companies and regularly publishes various works with BESA on military and political developments across Eurasia. He can be reached at [email protected].

Το Ισραήλ βρίσκεται σε μυστική επαφή με τη Συρία;

0

Από τον Αντισυνταγματάρχη εν εφεδρεία Δρ. Mordechai Kedar*

BESA Center.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Ο πρόεδρος της Συρίας Μπασάρ Άσαντ, ο οποίος τώρα βλέπει την ιρανική παρουσία στη χώρα του ως βάρος, θέλει να εκδιώξει την Τεχεράνη από το συριακό έδαφος – και έχει συνειδητοποιήσει ότι η επίτευξη αυτού του στόχου θα απαιτήσει τη συμμετοχή του Ισραήλ. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο, κατά πληροφορίες, γίνονται μυστικές επαφές μεταξύ των δύο χωρών.

Σποραδικές αναφορές εμφανίστηκαν πρόσφατα για μυστικές επαφές μεταξύ Ισραήλ και Συρίας με στόχο τη σύσφιγξη των σχέσεων. Μία έκθεση που συγκέντρωσε την προσοχή δημοσιεύτηκε πριν από ένα μήνα στην ιστοσελίδα Elaph, την πρώτη διαδικτυακή αραβική εφημερίδα, που ιδρύθηκε το 2001 από δύο Άραβες εξόριστους, ενός από τη Σαουδική Αραβία και ενός από το Ιράκ. Ο ιστότοπος είναι γνωστός για την αξιοπιστία και την αποφυγή εντυπωσιακών αναφορών και δημοσιεύει ακόμη και άρθρα από Ισραηλινούς συντάκτες  περιστασιακά.

Στις 23 Δεκεμβρίου 2020, ο Ισραηλινός δημοσιογράφος Majdi Halabi δημοσίευσε μια συνέντευξη που είχε πάρει από έναν από τους αξιωματικούς του Γενικού Επιτελείου του IDF (Israel Defence Forces , Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις). Ο αξιωματικός, του οποίου το όνομα δεν αποκαλύφθηκε, περιέγραψε τις ενέργειες του Ισραήλ στη Συρία και ρωτήθηκε πώς απάντησε ο πρόεδρος της Συρίας σε αυτές τις επιχειρήσεις. Ο αξιωματικός απάντησε:

Αν ο Άσαντ καθόταν στη θέση σου, θα μου έλεγε: «Ας βρούμε μια λύση». Ο Άσαντ έφερε τους Ιρανούς στη Συρία, ώστε να λύσουν το πρόβλημα του ISIS και του εμφυλίου πολέμου, αλλά μόλις ο ISIS ηττήθηκε, η λύση [Ιράν] μετατράπηκε σε μεγάλο πρόβλημα για τον Άσαντ. Το Ιράν, το οποίο ήταν ένα μεγάλο πλεονέκτημα για τη Συρία, μετατράπηκε σε βάρος τόσο για τη Συρία όσο και για τη Ρωσία. Ο Ρώσος στρατιωτικός ακόλουθος έρχεται εδώ κάθε εβδομάδα και ακούει για αυτά τα πράγματα από μένα.

Ο Halabi ρώτησε: «Οι Ρώσοι σας μεταφέρουν μηνύματα από τους Σύρους;» Ο αξιωματικός απάντησε: «Ναι, σίγουρα, και τα μηνύματα δεν φθάνουν, μόνο, μέσω αυτών. Τα μηνύματα της Συρίας φτάνουν με άλλους τρόπους και συνεχώς. ” Όταν ο Halabi ρώτησε: «Τι θέλουν οι Σύριοι από εσάς;» έλαβε αυτήν την απάντηση:

Θέλουν να επιστρέψουν στον Αραβικό Σύνδεσμο και θέλουν οικονομική βοήθεια, για παράδειγμα. Χρειάζονται χρήματα για να πληρώσουν τους Ιρανούς για έξοδο από τη Συρία και θέλουν να ενισχύσουν το καθεστώς τους. Ο Άσαντ βλέπει την πραγματικότητα και θέλει να σφυρηλατήσει δεσμούς με τον σουνιτικό άξονα ώστε να μπορέσει να πληρώσει τα χρέη του στο Ιράν και να τους βγάλει από τη Συρία. Βλέπει ότι το Ισραήλ μπορεί να τον βοηθήσει με τις ΗΠΑ από τη μία πλευρά και με τον άξονα του Κόλπου και τον σουνιτικό άξονα από την άλλη. Οι Ρώσοι, επίσης, μας βλέπουν ως γέφυρα προς τις ΗΠΑ, στον Κόλπο και στον άξονα των Σουνιτών. Ο Άσαντ φοβάται ότι η κυβέρνησή του θα πέσει και δεν θα κάνει ειρήνη μαζί μας αύριο. Αλλά τώρα είναι διατεθειμένος να μιλήσει μαζί μας, ώστε να ενισχύσει την εξουσία του, να αντισταθμίσει το οικονομικό χρέος προς το Ιράν και να δημιουργήσει μια κατάσταση μη διαμάχης με το Ισραήλ, και μετά από αυτό διαπραγματεύσεις για το Γκολάν και άλλα πράγματα.

Ο Halabi ρώτησε: «Πιστεύεις ότι είναι δυνατόν;» Ο αξιωματικός απάντησε: «Σίγουρα, είμαι έτοιμος να καταλήξω σε συμφωνία μαζί του αύριο το πρωί, αλλά για να πω την αλήθεια, δεν έχουμε μιλήσει γι ‘αυτό με τον Αρχηγό του Επιτελείου ή με την πολιτική ιεραρχία, επειδή είμαστε ακόμα στο σημείο εκκίνησης , με πρόχειρους μεσολαβητές … Το σημαντικό είναι ότι υπάρχει η πιθανότητα διάλυσης του ριζοσπαστικού άξονα, του ιρανικού άξονα. ”

Αυτό είναι απολύτως σαφές: ο Άσαντ δεν βλέπει κανένα λόγο για τον οποίο το Ιράν πρέπει να παραμείνει στη Συρία. Και δεν είναι λιγότερο σημαντικό ότι: οι Ρώσοι δεν θέλουν ούτε την Τεχεράνη και τα παρακλάδια της – τις σιιτικές πολιτοφυλακές – στη Συρία. Τα συμφέροντα της Μόσχας είναι: 1) η αποκατάσταση του συριακού καθεστώτος με την εξεύρεση λύσης για τον θύλακα Idlib και για τις χιλιάδες ισλαμιστών αντιπάλων του Assad που πολιορκούνται και σκάβουν εκεί. 2) να βρει μια λύση στο κουρδικό πρόβλημα με τρόπο που θα βγάλει την Τουρκία από τη Συρία και από τη σύγκρουσή της με τους Κούρδους · και 3) να βρει μια λύση στο ιρανικό πρόβλημα, ώστε το Ισραήλ να σταματήσει τις στρατιωτικές του επιθέσεις στη Συρία.

Το πρωταρχικό συμφέρον του Κρεμλίνου είναι να απομακρύνει τις στρατιωτικές του δυνάμεις από τη χώρα, καθώς η συνεχιζόμενη ρωσική παρουσία στη Συρία είναι μια βαριά διαρροή της ρωσικής οικονομίας. Όσο πιο γρήγορα η Συρία επανέλθει στο καθεστώς ενός λειτουργικού κράτους, τόσο πιο γρήγορα η Μόσχα μπορεί να αποσύρει τα στρατεύματά της. Επιπλέον, η Ρωσία θέλει να επιταχύνει την παραγωγή συριακού φυσικού αερίου από τον βυθό της Μεσογείου, ώστε η Δαμασκός να πληρώσει τα χρέη της για τη βοήθεια που έχει δώσει η Ρωσία στο καθεστώς Άσαντ τα τελευταία χρόνια.

Στις 14 Ιανουαρίου 2021, η εφημερίδα al-Shira ανέφερε μια συνάντηση μεταξύ μιας ισραηλινής αντιπροσωπείας και εκπροσώπων του Άσαντ στη βάση Χμεϊμίν της Ρωσίας κοντά στο λιμάνι της Λατάκια στη βόρεια Συρία. Αυτό έγινε αφού τουλάχιστον μία συνάντηση είχε ήδη πραγματοποιηθεί μεταξύ εκπροσώπων της Συρίας και του Ισραήλ στην Κύπρο. Αυτή η είδηση δημοσιεύθηκε ξανά στις 18 Ιανουαρίου στην εφημερίδα Asharq Al-awsat που εδρεύει στο Λονδίνο, η οποία πρόσθεσε τα ονόματα εκείνων που συμμετείχαν στη συνάντηση.

Από τη Συρία, οι συμμετέχοντες ήταν ο επικεφαλής του Εθνικού Γραφείου Ασφαλείας, ο στρατηγός Ali Mamlouk, και ο σύμβουλος υποθέσεων ασφαλείας του Άσαντ, Μπασάμ Χασάν. Από την ισραηλινή πλευρά, ήταν o Αντιστράτηγος εν εφεδρεία Gadi Eizenkot και ο Ari Ben-Menashe, πρώην ανώτερος αξιωματούχος της Μοσάντ. Τη συνάντηση φιλοξένησε ο Ρώσος στρατηγός Αλεξάντρ Τσαϊκόφ. Σύμφωνα με την είδηση, τα ζητήματα που προέκυψαν στη συνάντηση ήταν εξαιρετικά παρόμοια με αυτά που τέθηκαν κατά την ενημέρωση που έδωσε ο αξιωματικός του Γενικού Επιτελείου στον Majdi Halabi.

Παρόλο που οι λεπτομέρειες ενδέχεται να μην είναι απολύτως ακριβείς ή πλήρεις, φαίνεται ότι πραγματοποιούνται εντατικές επαφές Ισραήλ-Συρίας στο παρασκήνιο. Αυτές οι συνομιλίες θα αφορούν επίσης τα υψίπεδα του Γκολάν (εάν δεν το έχουν ήδη κάνει), και μια από τις αναφορές μιλά για την πιθανότητα το Ισραήλ να παραδώσει στη Συρία τον έλεγχο των χωριών Druze στο Γκολάν.

Το μεγάλο καθήκον που βρίσκεται μπροστά στον Πρόεδρο Άσαντ είναι να αποκαταστήσει τη χώρα του – τις υποδομές, τη βιομηχανία, τις πόλεις και τις γειτονιές της, πολλές από τις οποίες καταστράφηκαν πλήρως ή εν μέρει κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου. Αυτή η προσπάθεια θα διαρκέσει δεκαετίες και θα απαιτήσει τεράστια ποσά στα οποία δεν έχει πρόσβαση η χώρα, ιδίως εν μέσω της παγκόσμιας οικονομικής ύφεσης που προκλήθηκε από την κρίση COVID-19. Οι μόνες συγκεντρώσεις χρημάτων στον κόσμο αυτή τη στιγμή είναι στην Κίνα και στον Περσικό Κόλπο.

Δεν είναι σαφές πόσο θα ήθελε η Μόσχα, η Κίνα, η οποία διψά πάντα για ενέργεια, να επιστρέψει οικονομικά στη Συρία. Ίσως τα χρήματα από τον Κόλπο να είναι προτιμότερα κατά την άποψη των Ρώσων, καθώς δεν θα συνοδεύονταν από φιλοδοξίες για πολιτική ηγεμονία. Γι ‘αυτό η Ρωσία τάσσεται υπέρ της απόψυξης των σχέσεων Συρίας και Ισραήλ: η Ιερουσαλήμ θεωρείται πύλη προς τα ΗΑΕ και το Μπαχρέιν. Και αν η απόψυξη μεταξύ του Άσαντ και των ΗΑΕ απομακρύνει τον Σύριο πρόεδρο από τους Ιρανούς, αυτό αναμφίβολα συναντάται με το ρωσικό συμφέρον.

Δεν έχει υπάρξει επίσημη ισραηλινή απάντηση στις αναφορές επαφών με τη Συρία. Μπορεί λογικά να υποτεθεί ότι οι λεπτομέρειες – πιθανότατα χωρίς το τίμημα – θα εμφανιστούν στα ισραηλινά μέσα ενημέρωσης καθώς πλησιάζουν οι εκλογές.

Αυτή είναι μια τροποποιημένη έκδοση ενός άρθρου που δημοσιεύθηκε στο Makor Rishon στις 21 Ιανουαρίου 2021.

*Ο Αντισυνταγματάρχης ε.α. Δρ Mordechai Kedar είναι ανώτερος ερευνητικός συνεργάτης στο Κέντρο Στρατηγικών Μελετών Begin-Sadat. Υπηρέτησε για 25 χρόνια στις μυστικές υπηρεσίες του Ισραηλινού Στρατού με ειδίκευση στη Συρία, τον αραβικό πολιτικό διάλογο, τα αραβικά μέσα μαζικής ενημέρωσης, τις ισλαμικές ομάδες και τους Ισραηλινούς Άραβες και είναι ειδικός στη Μουσουλμανική Αδελφότητα και άλλες ισλαμιστικές ομάδες.

Επιμέλεια: “Ανιχνεύσεις”

Στα σκαριά νέα συμφωνία για τις αμερικανικές βάσεις – Αντιδράσεις από Μόσχα – Εκλεισαν οι «ανοικτοί» ουρανοί

0
Θανάσης Αργυράκης 01-02-2021   
Τα «παζάρια», οι σχεδιασμοί και οι πολύπλευρες πιέσεις

Μετά τις δηλώσεις Δένδια περί «μακροπρόθεσμης προοπτικής» και «επικαιροποιημένης» συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας Ελλάδας-ΗΠΑ, τώρα έρχεται και ο υπουργός Αμυνας, Νίκος Παναγιωτόπουλος να προλειάνει το έδαφος για μια νέα συμφωνία για τις αμερικανικές βάσεις στην Ελλάδα.

Να σημειωθεί πως ήδη, το Φθινόπωρο του 2019, Αθήνα και Ουάσιγκτον είχαν υπογράψει μια «ανανεωμένη» συμφωνία, με την οποία παραχωρούνταν ιδιαίτερα μεγάλες στρατιωτικές διευκολύνσεις επί ελληνικού εδάφους και θαλασσών στις ΗΠΑ.

Πενταετής(;) συμφωνία

Τώρα, μόλις ενάμιση χρόνο μετά, ετοιμάζεται νέα συμφωνία. Ως όλα δείχνουν, μάλιστα, η Αθήνα σκοπεύει να δώσει στην Ουάσιγκτον αυτό που ζητάει εδώ και τουλάχιστον τέσσερα χρόνια η αμερικανική πρσβεία στην Αθήνα. Ανανέωση της συμφωνίας σε πενταετή βάση.

Χαρακτηριστικά, ο υπουργός Αμυνας, είπε ότι «ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη η τροποποίηση της Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας, της MDCA », ενώ, όταν, κατά τη διάρκεια συνέντευξής του στην εφημερίδα, «Πρώτο Θέμα», όταν ερωτήθη εάν αυτή θα είναι πενταετής, απάντησε πως «στο τραπέζι τέθηκε θέμα για την επιμήκυνση της χρονικής διάρκειας ισχύος της MDCA, γεγονός που σημαίνει ότι θα μπορέσουν να προχωρήσουν σε μεγαλύτερες επενδύσεις στις υποδομές».

Αποδέσμευση αμερικανικών συστημάτων

Σημείωσε, επίσης, πως «η αμερικανική πλευρά έχει διατυπώσει κάποιες προτάσεις», και από την ελληνική μεριά «επεξεργαζόμαστε δέσμη προτάσεων, δηλαδή αυτά που εμείς ζητούμε από τους Αμερικανούς, όπως είναι η πρόσβαση σε μεγαλύτερα κεφάλαια για στρατιωτική βοήθεια σε τρίτες χώρες ή n αποδέσμευση οπλικών συστημάτων από τα πλεονάζοντα των Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ».

Να σημειωθεί πως εδώ και χρόνια η Αθήνα ζητάει από την Ουάσιγκτον την «αποδέσμευση» ορισμένων οπλικών συστημάτων, τα οποία, ωστόσο, οι ΗΠΑ αρνούνται να δώσουν στο όνομα της ισορροπίας δυνάμεων στην περιοχή μας. Πόσο μάλλον, αφού η Ουάσιγκτον είναι πιστή στο Δόγμα του ό,τι παίρνει η Ελλάδα θα παίρνει και η Τουρκία, και αντίστροφα.

Το πρόβλημα αυτό, μεταξύ άλλων, παρουσιάστηκε όταν η ελληνική πλευρά ζητούσε, μαζί με την «δωρεά» αμερικανικών, μεταχειρισμένων πολεμικών πλοίων στην Ελλάδα, και τα νευραλγικής σημασίας οπλικά συστήματά τους, για τα οποία όμως υπήρχαν έντονοι δισταγμοί στις ΗΠΑ.

Εξίσου σοβαρό πρόβλημα εκτιμάται ότι θα υπάρξει και στην περίπτωση που η Ελλάδα προμηθευτεί το αμερικανικό αεροσκάφος 5ης γενιάς, F-35.

Κατ’ αρχήν είναι αμφίβολο εάν θα δοθεί στη χώρα μας, στην περίπτωση που αποφασιστεί να μην δοθεί και στην Τουρκία. Εφόσον, πάντως, αποφασιστεί να πουληθεί μόνο στην Ελλάδα, είναι άγνωστο με τι προδιαγραφές και τι είδους συστήματα θα δοθεί.

Με Μπάιντεν… καλύτερα

Κατά την άποψη Παναγιωτόπουλου, πάντως, «με τη διακυβέρνηση Μπάιντεν υπάρχει ένα μεγαλύτερο περιθώριο αισιοδοξίας για να συνεννοηθούμε με τους Αμερικανούς, όχι γιατί δεν τα είχαμε πάει καλά με την προηγούμενη κυβέρνηση, αλλά επειδή n προσωπική σχέση Τραμπ – Ερντογάν επηρέαζε τη συνολική κατάσταση, αν και είχαμε πολύ θετικές δηλώσεις προς τις θέσεις μας από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ».

Επιπλέον «ο νέος πρόεδρος είναι γνώστης των ελληνοτουρκικών διαφορών υποστηρικτής της Ελλάδας αλλά και προσωπικός φίλος του πρωθυπουργού, κάτι το οποίο νομίζω ότι έχει τη σημασία του».

Βέβαια, είναι κοινό μυστικό ότι ο Τζό Μπάϊντεν δεν είναι απλώς γνώστης της περιοχής μας, αλλά, όπως στο πρόσφατο παρελθόν είχε αποκαλυφθεί, έχει και μεγάλα «οικογενειακά» συμφέροντα ειδικά στην Κύπρο.

Η Μόσχα αντιδρά

Από τη μεριά της, η Μόσχα φαίνεται ιδιαίτερα ενοχλημένη από τις προθέσεις της Αθήνας να παράσχει ακόμα περισσότερες στρατιωτικές διευκολύνσεις στην Ουάσιγκτον.

Ιδιαίτερα προβληματισμένη, επίσης, δείχνει και από το γεγονός ότι η χώρα εντάσσεται ολοένα περισσότερο στους αμερικανο-ΝΑΤΟϊκούς σχεδιασμούς αντιμετώπισης της Ρωσίας, όπως άλλωστε φάνηκε να υποννοεί και ο Ρώσος υφυπουργός Εξωτερικών, Αλεξάντρ Γκρουσκό, ο οποίος προ ημερών πραγματοποίησε επίσκεψη στην Αθήνα.

Η Ρωσία θεωρεί ότι είναι θέμα της ελληνικής πλευράς η ανάπτυξη αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων στην Ελλάδα, αλλά θεωρεί πως μια φιλική χώρα δεν πρέπει να μπει στο γεωπολιτικό παιχνίδι που έχει στηθεί εναντίον της Ρωσίας, δήλωσε ο ίδιος σε ενημερωση εκπροσώπων των ρωσικών ΜΜΕ, στην Αθήνα.

«Είναι διμερές ζήτημα, φυσικά, για την ελληνική πλευρά να έχει ή όχι στρατιωτικές σχέσεις με άλλα κράτη. Αλλά, από τη μεριά μας, στέλνουμε το μήνυμα ότι μια φιλική χώρα, και η επικράτειά της, δεν πρέπει να συρθεί σε ένα γεωπολιτικό παιχνίδι “περιορισμού” της Ρωσίας», δήλωσε.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η πολιτική που ακολουθείται από τις Δυτικές χώρες έναντι της Ρωσίας εντείνεται στην ευρύτερη γειτονιά μας.

«Βλέπουμε -είπε- να εντείνονται οι επιθέσεις στην περιοχή του Εύξεινου Πόντου, οι αποφάσεις του ΝΑΤΟ για αύξηση των ημερών παραμονής των πολεμικών πλοίων του εκεί, καθώς και προσπάθειες αμφισβήτησης του καθεστώτος του Μοντρέ, το οποίο επί δεκαετίες χρησίμευσε ως αξιόπιστη εγγύηση στρατιωτικής σταθερότητας και ασφάλειας σε αυτήν την περιοχή. Σχεδιάζεται εξοπλισμός και επανεξοπλισμός των στόλων της Βουλγαρίας, της Ρουμανίας, ενώ τώρα γίνεται λόγος για τη Γεωργία και την Ουκρανία. Αυτές είναι πρακτικές που οδηγούν στην αύξηση της αντιπαράθεσης στην περιοχή».

Ταυτόχρονα, εξήγησε, «το ΝΑΤΟ έχει διακόψει οποιαδήποτε συνεργασία με τη Ρωσία, και αυτό επηρεάζει αρνητικά την κατάσταση στον τομέα της ασφάλειας. Αποδεικνύεται ότι δεν υπάρχει θετική ατζέντα, στον στρατιωτικό τομέα, με τις χώρες του ΝΑΤΟ, και σε αυτό προστίθεται και η απουσία συστηματικών επαφών σε στρατιωτικό επίπεδο, ακόμα και στον τομέα της πρόληψης επικίνδυνων συμβάντων».

Ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ

Πρόσθεσε, δε, ότι στην ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ, ξαναστήνεται η ίδια δομή της αντιπαράθεσης που υπήρχε την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου, ενώ παρατήρησε ότι, πλέον, «υπάρχει ένας πραγματικός κίνδυνος: Η Ευρώπη να μετατραπεί σε βάση για τις αμερικανικές δυνάμεις που στόχο τους έχουν την “συγκράτηση” της Ρωσίας».

Ολα αυτά, υπογράμμισε, στήνονται στη βάση «φανταστικών απειλών», δήθεν από τη μεριά της Ρωσίας, και «στη δαιμονοποίησή» της. Πολύ περισσότερο, στους στρατιωτικούς σχεδιασμούς για τον «περιορισμό» της Ρωσίας, εντάσσονται και οι Ενοπλες Δυνάμεις των περισσοτέρων κρατών – μελών του ΝΑΤΟ, τόνισε, αφήνοντας να εννοηθεί ότι το ίδιο συμβαίνει και με τις ελληνικές ΕΔ.

Οι «ανοικτοί»-κλειστοί ουρανοί

Αναφερόμενος, επίσης, στην αποχώρηση των ΗΠΑ από τη Συνθήκη «Ανοικτοί ουρανοί», ένα μηχανισμό ο οποίος αποσκοπεί στον εκατέρωθεν έλεγχο των αεροπορικών δυνάμεων, όπου, στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, μετέχει και η Ελλάδα, ο Α.Γκρουσκό σημείωσε ότι «οι αποφάσεις των ΗΠΑ και των συμμάχων τους δεν άφησαν περιθώρια για να «επιβιώσει» η Συνθήκη για τους Ανοικτούς Ουρανούς».

Ειδικότερα, για τη Συνθήκη των «Ανοικτών ουρανών», ο ίδιος ζήτησε, σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες και από την Αθήνα, «να μην δοθούν τα δεδομένα που συγκεντρώνονται από τις πτήσεις του προγράμματος στις ΗΠΑ. «Να μην δίδονται τα δεδομένα που λαμβάνονται από τις πτήσεων παρατήρησης στις ΗΠΑ, δεδομένου ότι δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος στη Συνθήκη», είπε.

Οσον αφορά την επιστροφή της Μόσχας στους «Ανοικτούς ουρανούς», εξήγησε ότι «η συμμετοχή μας εξαρτάται από το εάν οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να ανοίξουν την επικράτειά τους» στις πτήσεις παρατήρησης.

Γενικότερα, πάντως, ο ίδιος υποστήριξε ότι η Ουάσιγκτον έχει υπονομεύσει πλήθος κρίσιμων συμφωνιών που έχουν παίξει καθοριστικό ρόλο στην εμπέδωση της ασφάλειας στην Ευρώπη και διεθνώς.

«Η αμερικανική κυβέρνηση -είπε χαρακτηριστικά- κατάφερε πλήγματα στο καθεστώς των Συνθηκών για τις συμβατικές δυνάμεις στην Ευρώπη. Καθεστώς, το οποίο κάποτε θεωρήθηκε ακρογωνιαίος λίθος της ευρωπαϊκής ασφάλειας. Ετσι, επαψε να υπάρχει, ακριβώς επειδή οι ΗΠΑ απαγόρευαν στους συμμάχους τους να επικυρώσουν τη συμφωνία για προσαρμογή αυτών των Συνθηκών.

Στη συνέχεια, ακολούθησε η επίθεση κατα της Συνθήκης για τα πυραυλικά συστήματα.

Και, τέλος, οι ΗΠΑ αποχώρησαν από τη Συνθήκη για τους Ανοικτούς Ουρανούς.

Όλοι οι λογικοί πολιτικοί στην Ευρώπη, και όχι μόνο στην Ευρώπη, μόνο λύπη μπορούν να νιώσουν γι’ αυτά. Κι’ αυτό, διότι οδηγούν στην επιδείνωση της κατάστασης στον τομέα της ασφαλείας».

Θανάσης Αργυράκης

Ο Θανάσης Αργυράκης είναι δημοσιογράφος με μακρόχρονη εμπειρία στο διπλωματικό ρεπορτάζ και το ρεπορτάζ άμυνας

lawandorder.gr

Διερευνητικές και διαπραγματεύσεις – Γιατί δεν διδασκόμαστε από το παρελθόν

0

Καρακωστάνογλου Βενιαμίν

Τον Δεκέμβριο του 1999, στα Συμπεράσματα της Συνόδου Κορυφής του Ελσίνκι της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ορίστηκε ότι οι υποψήφιες χώρες (υπονοείτο η Τουρκία) θα έπρεπε να επιλύσουν τις «συνοριακές ή συναφείς» διαφορές τους με τις γειτονικές τους χώρες (π.χ. Ελλάδα) με διαπραγματεύσεις ή, αν αυτό δεν καθίστατο εφικτό, με προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, το αργότερο έως το 2004.

Η ΕΕ θα παρακολουθούσε το θέμα, ως προϋπόθεση για την πρόοδο της ενταξιακής πορείας των υποψηφίων χωρών (Τουρκίας). Από την άνοιξη του 2002 άρχισαν οι ελληνοτουρκικές διερευνητικές συνομιλίες, με εμπιστευτικότητα, ώστε να παρακαμφθεί ο όρος-προϋπόθεση που είχε επικρατήσει μέχρι τότε και οφείλονταν κυρίως στον Ανδρέα Παπανδρέου, ότι η Ελλάδα είναι διατεθειμένη να διαπραγματευθεί μόνο για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας.

Έπρεπε βέβαια να υπονοείται και η ΑΟΖ, για την οποία όμως δεν είχε ακόμη προκύψει ελληνικό ενδιαφέρον για κήρυξη και θέσπισή της. Η ΑΟΖ μέχρι τα 200 ναυτικά μίλια επικαλύπτεται με την υφαλοκρηπίδα, με την οποία έχουν συνηθέστατα το ίδιο εξωτερικό όριο. Η θέση αυτή της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, κατά τη γνώμη μου, ήταν ορθή, γιατί απέφευγε τις μονομερείς τουρκικές διεκδικήσεις, ιδίως στο Αιγαίο, να εμφανισθούν ως διμερείς διαφορές με την Ελλάδα και η χώρα μας να εμπλακεί σε βλαπτικό διάλογο με την γείτονα.

Επρόκειτο βέβαια για τις ίδιες αυθαίρετες και αβάσιμες διεκδικήσεις που και σήμερα προβάλλει η Τουρκία: μη εφαρμογή της επέκτασης της ελληνικής αιγιαλίτιδας ζώνης στα 12 ναυτικά μίλια, διεκδίκηση μέχρι και 152 νησιών και νησίδων ως άγνωστης ή αμφισβητούμενης κυριαρχίας, πλήρη ή μερικό αφοπλισμό των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου, περιορισμό των 10 ν.μ. του εθνικού εναέριου χώρου σε 6 και αλλαγή (διαμοιρασμό) των περιοχών FIR (Ελέγχου Εναέριας Κυκλοφορίας) και Έρευνας και Διάσωσης.

Ευσεβείς πόθοι έναντι του ρεαλισμού

Η κυβέρνηση Σημίτη, λοιπόν, επέλεξε να διαχωρίσει τις διερευνητικές επαφές, ως προκριματικό στάδιο, από τις επίσημες διαπραγματεύσεις που θα ακολουθούσαν μετά. Ποιο θα ήταν το περιεχόμενο των πρώτων δεν ήταν γνωστό, μέχρι που η πρόσφατη αρθρογραφία αποκάλυψε ότι ήταν όλα τα ζητήματα, μεταξύ αυτών και η επέκταση της αιγιαλίτιδας ζώνης, που παρέμεινε άλυτη. Στις αρχές του 2004 μάλιστα η πρόοδος είχε επιτρέψει να προετοιμάζεται το κοινό ανακοινωθέν για την έναρξη των επίσημων διαπραγματεύσεων για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας.

Δηλαδή, είχε γίνει δεκτό από την Τουρκία (όπως προκύπτει από προηγούμενη αρθρογραφία) να γίνει η επέκταση στα 12 ναυτικά μίλια για τα ελληνικά ηπειρωτικά εδάφη και μία διαφοροποιημένη, δηλαδή μικρότερη, για τα νησιά (πόσο δεν αποκαλύπτεται). Δυστυχώς, από τη θέση αυτή υπαναχώρησε η Τουρκία, σε μεταγενέστερο στάδιο! Η συνέχεια, κατά τον κύριο Ροζάκη, διεκόπη λόγω των εκλογών του Μαρτίου του 2004 και την άνοδο στην εξουσία της Νέας Δημοκρατίας του Κώστα Καραμανλή, αλλά και λόγω της μεγάλης διεύρυνσης της ΕΕ με 10 κράτη, κυρίως ανατολικοευρωπαϊκά και την Κύπρο, με τις σχετικές δυσκολίες αφομοίωσής τους.

Έτσι μειώθηκε το ενδιαφέρον της Τουρκίας για ένταξη. Βέβαια, εδώ λησμονούνται τα δύο αρνητικά δημοψηφίσματα της Γαλλίας και της Ολλανδίας για περαιτέρω διεύρυνση της ΕΕ, φωτογραφίζοντας βέβαια και την αντίδραση των λαών τους στην ένταξη της Τουρκίας, αλλά κυρίως, λησμονείται ότι η νέα κυβέρνηση Καραμανλή στην Ελλάδα, τον Δεκέμβριο του 2004 στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Κορυφής, συναίνεσε στην απόδοση του καθεστώτος της υποψήφιας χώρας στην Τουρκία και στον καθορισμό της 3 Οκτωβρίου του 2005, ως ημερομηνίας έναρξης του ενταξιακού της διαλόγου.

Και αυτό παρά το ότι δεν είχε τηρηθεί ο όρος που είχε θέσει η ΕΕ στο Ελσίνκι το 1999, για προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο μέχρι το 2004, αν δεν τελεσφορούσε ο τότε ελληνοτουρκικός διάλογος. Ουσιαστικά η Ελλάδα τότε επέλεξε να προωθήσει την τουρκική ενταξιακή πορεία, που ανεστάλη αργότερα ως προς αρκετά κεφάλαια του Κοινοτικού Κεκτημένου, ως τρόπο “εξημέρωσης” της Τουρκίας, μέσω του σταδιακού “εξευρωπαϊσμού” της. Επικράτησαν δηλαδή οι ευσεβείς πόθοι, απέναντι στον ρεαλισμό!

Επανάληψη των “διερευνητικών παζαριών”;

Στην συνέχεια η Τουρκία, βλέποντας τις σοβαρές υποχρεώσεις εναρμόνισης και προσαρμογής της στο ευρωπαϊκό κεκτημένο, που την ανέμεναν και αφού απέτυχε να φέρει “στα μέτρα της” την ένταξή της, προτίμησε να αποδυθεί σε αγώνα γεωπολιτικής, στρατιωτικής, οικονομικής και διπλωματικής αναβάθμισής της σε μεγάλη περιφερειακή δύναμη, αποδυναμώνοντας έτσι τις ευρωπαϊκές φιλοδοξίες της.

Η αποδέσμευσή της και οι τυχοδιωκτισμοί της μετά το 2011 και ιδίως μετά το 2016, υπό τον μεγαλομανή Ερντογάν, έδωσαν την πραγματική εικόνα των στοχεύσεων και των μεθόδων της. Ο σχετικός κατάλογος είναι μακρύς… Και βέβαια, οι συνήθεις υπαναχωρήσεις της από τις δεσμεύσεις που ανελάμβανε, έστω και άτυπα, επιβεβαιώνουν το μόνιμο και διαχρονικά αφερέγγυο προφίλ της, του οποίου έχει πικρή γεύση ο Ελληνισμός.

Όπως αποκαλύπτει ο κ. Ροζάκης, με πληροφορίες προφανώς από τον Έλληνα τότε διαπραγματευτή, αμέσως μετά την έναρξη των διερευνητικών το 2002 και όταν προσδιοριζόταν η ατζέντα, ο εκπρόσωπος της Τουρκίας διαβεβαίωσε τον Έλληνα εκπρόσωπο ότι, αν πετύχαιναν τον πρωταρχικό στόχο τους, την εγκατάλειψη της επέκτασης της ελληνικής αιγιαλίτιδας ζώνης στο Αιγαίο, θα απέσυραν την “διαφορά” για τις γκρίζες ζώνες! Έτσι, ωμά!

Πρόκειται για το μόνιμο χαρακτηριστικό της τουρκικής τακτικής του “πονηρού παζαριού! Άραγε, προσεχώς θα δούμε σε επανάληψη την “ταινία” των διερευνητικών 2002-2016;
Μήπως το χειρότερο θα είναι ότι, με δεδομένο το casus belli και για να μην υπονομευθούν οι διερευνητικές, η Ελλάδα δεν θα ολοκληρώσει την θέσπιση των δικαιωμάτων που της παρέχει το δίκαιο της θάλασσας;

Όπως συνέβη για δεκαετίες άλλωστε και μέχρι πρόσφατα, που υπό την πίεση των τουρκικών μονομερών και παράνομων πρωτοβουλιών στην Ανατολική Μεσόγειο και με τη Λιβύη και με το αυθαίρετο ιδεολόγημα της “Γαλάζιας Πατρίδας”, η Ελλάδα προχώρησε στις οριοθετήσεις ΑΟΖ με την Ιταλία, την Αίγυπτο και στην επέκταση της αιγιαλίτιδας ζώνης στο Ιόνιο, με εξαγγελθείσα και κοινή προσφυγή για οριοθέτηση στη Χάγη με την Αλβανία.

Πως θα ήμασταν “θωρακισμένοι” 

Εφόσον λοιπόν αποφασίσαμε να συζητήσουμε με τις διερευνητικές επαφές, ταυτόχρονα πρέπει να ολοκληρώσουμε το νομικό μας οπλοστάσιο: Ευθείες γραμμές βάσης και αιγιαλίτιδα ζώνη 12 ναυτικών μιλίων παντού, συνορεύουσα ζώνη, κήρυξη ΑΟΖ και θέσπιση του ειδικού καθεστώτος της μέχρι τη μέση γραμμή (προσωρινά, μέχρι να επιτευχθεί συμφωνία ή δικαστική οριοθέτηση με τις γειτονικές χώρες) δίνοντας, αυτοβούλως όμως, κάποιες εύλογες διευκολύνσεις προς την Τουρκία, για παράδειγμα αιγιαλίτιδα ζώνη 10 ναυτικών μιλίων μόνο μεταξύ των μεγάλων νησιών μας του Ανατολικού Αιγαίου και καθορίζοντας δίοδο “πλου διελεύσεως” στο εσωτερικό του Αιγαίου για τη διεθνή ναυσιπλοΐα.

Έτσι θα αντιμετωπίσουμε κάθε κακόπιστη κριτική περί “ελληνικού μαξιμαλισμού”! Τίποτε άλλο όμως, γιατί το Αιγαίο έχει αρχιπελαγική δομή και πρέπει τα δεσπόζοντα νησιά μας να διατηρήσουν την ιστορική συνοχή και ενότητά τους με την ηπειρωτική Ελλάδα, χωρίς παρεμβολή ξένης (τουρκικής) περιοχής θαλάσσιας κυριαρχίας ή κυριαρχικών δικαιωμάτων (υφαλοκρηπίδα-ΑΟΖ) στο εσωτερικό τους, δηλαδή πίσω (στα δυτικά) από την “αλυσίδα” των νησιών μας του Ανατολικού Αιγαίου. Ούτε φληναφήματα περί δήθεν “κλειστής ελληνικής λίμνης”, ούτε παιδαριώδεις αιτιάσεις περί “παρεμπόδισης της ναυσιπλοΐας”!

Συνέχεια στο slpress.gr

Λιβύη: Το δύσκολο στοίχημα της Δημοκρατίας

0

Από σήμερα και για μία εβδομάδα η πολιτική ηγεσία της Λιβύης, υπό την καθοδήγηση του ΟΗΕ, θα επιχειρήσει να εκλέξει μία προσωρινή “Εκτελεστική Αρχή”. Απώτερος στόχος η διεξαγωγή εκλογών τον Δεκέμβριο.

    
Libyen I Stadtansicht Benghazi

Σχεδόν δέκα χρόνια έχουν περάσει από τη βίαιη ανατροπή του Μουαμάρ Καντάφι και η Λιβύη ακόμη αναζητεί διέξοδο από τον εμφύλιο πόλεμο και την πολιτική αστάθεια. Μετά από πολλές απόπειρες μεταβατικών κυβερνήσεων, τα Ηνωμένα Έθνη αρχίζουν μία νέα προσπάθεια με βάση έναν συμπεφωνημένο οδικό χάρτη για την εγκαθίδρυση δημοκρατικής κυβέρνησης: Σε ένα πρώτο βήμα, από σήμερα, 75 εκπρόσωποι πολιτικών κομμάτων και της κοινωνίας των πολιτών συναντώνται στη Γενεύη στα πλαίσια του Φόρουμ Πολιτικού Διαλόγου για τη Λιβύη (LPDF). Σκοπός τους είναι να εκλέξουν μία νέα Εκτελεστική Αρχή, δηλαδή ουσιαστικά μία προσωρινή κυβέρνηση, που θα προετοιμάσει το έδαφος για τη διεξαγωγή νέων εκλογών στις 24 Δεκεμβρίου.

Την ικανοποίησή της για την εξέλιξη αυτή εκφράζει η ειδική απεσταλμένη των Ηνωμένων Εθνών για τη Λιβύη, Στέφανι Γουίλιαμς: “Ο ενδο-λιβυκός διάλογος έχει σημειώσει αισθητή πρόοδο”, επισημαίνει η Αμερικανίδα διπλωμάτης. “Ο οδικός χάρτης που ορίστηκε στα μέσα Νοεμβρίου, στην Τύνιδα, βάζει τα θεμέλια για επιστροφή στη δημοκρατική νομιμότητα, ορίζοντας συγκεκριμένη ημερομηνία για εθνικές εκλογές και θεσπίζοντας μία ενιαία, προσωρινή Εκτελεστική Αρχή”.

Παρεμβάσεις ξένων δυνάμεων

Στην Τύνιδα είχε συμφωνηθεί, τον περασμένο Νοέμβριο, ο οδικός χάρτης για τη ΛιβύηΣτην Τύνιδα είχε συμφωνηθεί, τον περασμένο Νοέμβριο, ο οδικός χάρτης για τη Λιβύη

Τα τελευταία χρόνια οι πρωταγωνιστές στην πολιτική σκηνή της Λιβύης φάνηκε να δίνουν προτεραιότητα στα προσωπικά τους συμφέροντα και όχι στις ανάγκες της χώρας. Κάποιοι μάλιστα εξυπηρετούσαν εμφανώς την πολιτική ατζέντα ξένων δυνάμεων. Τον Απρίλιο του 2019 ο επικεφαλής του Εθνικού Στρατού της Λιβύης (LNA) Χαλίφα Χαφτάρ είχε ηγηθεί των επιθέσεων στην πρωτεύουσα Τριπολη με την υποστήριξη της Ρωσίας, της Αιγύπτου και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Δεν κατάφερε να επιβληθεί των παραστρατιωτικών ομάδων που υποστηρίζουν τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση υπό τον Φαγιέζ Αλ Σαράζ, ο οποίος μάλιστα είχε και τη στρατιωτική στήριξη της Τουρκίας.

Μόλις υποχώρησαν οι δυνάμεις του Χαφτάρ επιβλήθηκε εκεχειρία και άρχισε εκ νέου ο πολιτικός διάλογος για το μέλλον της χώρας. Ένα πρώτο βήμα θα ήταν η εκλογή μίας νέας Εκτελεστικής Αρχής, η οποία θα εκπροσωπεί ολόκληρο τον λαό της Λιβύης. Οι τυπικές προϋποθέσεις υπάρχουν, όπως υπενθυμίζει το τηλεοπτικό δίκτυο Al Jazeera: “Η αποστολή των Ηνωμένων Εθνών για τη Λιβύη έχει καταθέσει τις λίστες των υποψηφίων, που περιλαμβάνουν και 21 υποψηφίους για το αξίωμα του πρωθυπουργού”.

Νέα διαφάνεια στην εκλογή πολιτικής ηγεσίας

Έκκληση για μη ανάμειξη των ξένων δυνάμεων από την Στέφανι ΓουίλιαμςΈκκληση για μη ανάμειξη των ξένων δυνάμεων από την Στέφανι Γουίλιαμς

Στους υποψήφιους περιλαμβάνονται γνωστά ονόματα της πολιτικής. Όλοι τους έχουν δεσμευθεί να μην θέσουν υποψηφιότητα για πολιτικά αξιώματα μετά τις εκλογές της 24ης Δεκεμβριου και επιπλέον να δημοσιοποιήσουν τα περιουσιακά τους στοιχεία. Είναι μία απόδειξη ότι η νέα, μεταβατική κυβέρνηση της Λιβύης θα υπηρετεί τη διαφάνεια. Για να γίνει όμως αυτό, πρέπει να συντρέχουν και άλλες προϋποθέσεις, για παράδειγμα να τηρηθεί η συμπεφωνημένη εκεχειρία και να κρατήσουν αποστάσεις όλες οι ξένες δυνάμεις.

Αυτό υπενθυμίζει και η απερχόμενη ειδική απεσταλμένη των Ηνωμένων Εθνών για τη Λιβύη, Στέφανι Γουίλιαμς: “Επαναλαμβάνω την έκκληση του γενικού γραμματέα προς όλους, εντός και εκτός συνόρων, να σεβαστούν τις προϋποθέσεις της εκεχειρίας”, δηλώνει χαρακτηριστικά η Αμερικανίδα διπλωμάτης.

Μγιορν Μπλάσκε

Επιμέλαια: Γιάννης Παπαδημητρίου

DW

Stratfor: Πού οδηγούν οι διερευνητικές επαφές Ελλάδας-Τουρκίας

0

stratfor/euro2day

Οι συζητήσεις πιθανότατα θα εκτονώσουν την απειλή στρατιωτικής σύγκρουσης, εκτιμά το Stratfor. Ωστόσο είναι απίθανο να επιλύσουν τις βαθύτερες διαφορές. Η επίθεση φιλίας της Αγκυρας στην ΕΕ με το βλέμμα στις κυρώσεις.

Η επανέναρξη των διμερών συνομιλιών μεταξύ της Τουρκίας και της Ελλάδας θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια σύντομη άμβλυνση των εντάσεων ως προς τις θαλάσσιες διαφορές των δυο χωρών, κάτι που θα μπορούσε να αποδειχθεί πολιτικά επωφελές και για τις δυο χώρες και να εκτονώσει την άμεση απειλή στρατιωτικής σύγκρουσης. Όμως, μια μακροχρόνια λύση στα πολλά σημεία τριβής μεταξύ της Αθήνας και της Άγκυρας, παραμένει απίθανη.

Μετά από μια τεταμένη πενταετή παύση, οι Έλληνες και Τούρκοι διπλωμάτες συναντήθηκαν στην Κωνσταντινούπολη στις 25 Ιανουαρίου, με την ελπίδα να βρεθεί κοινό έδαφος αναφορικά με τις θαλάσσιες διεκδικήσεις στη Μεσόγειο. Οι διαπραγματεύσεις σηματοδότησαν τον 61ο γύρο διερευνητικών επαφών μεταξύ της Αθήνας και της Άγκυρας από το 2002.

Το γεγονός και μόνον πως δυο μακροχρόνιοι αντίπαλοι συμμετείχαν στις διαπραγματεύσεις αποτελεί καλό προμήνυμα για πραγματιστικές συζητήσεις και στρατιωτική αποκλιμάκωση στο κοντινό μέλλον –ιδιαίτερα αναφορικά με το άμεσο ζήτημα της οριοθέτησης του Αιγαίου, όπου αυξάνονται οι στρατιωτικές εντάσεις. Αλλά παρά τη φιλόδοξη δήλωση του εκπροσώπου της τουρκικής προεδρίας Ibrahim Kalin, την παραμονή της συνάντησης στην Κωνσταντινούπολη, πως είναι εφικτή «η λύση όλων των προβλημάτων», η Άγκυρα και η Αθήνα απέχουν πολύ από την επίλυση των βαθύτερων θαλάσσιων, εδαφικών και πολιτισμικών τους διαφορών.

Η διαφοροποίηση που υπήρξε μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας ως προς το ίδιο το εύρος των θεμάτων που θα συζητούνταν στις 25 Ιανουαρίου, δείχνει το πόσο δύσκολο θα είναι οι δυο χώρες να καταλήξουν σε συναίνεση ως προς τα θέματα που κρίνουν διαφορετικής σημασίας. Η Ελλάδα επιδίωξε η συζήτηση να επικεντρώνεται αποκλειστικά στην θαλάσσια οριοθέτηση και στο ζήτημα των αλληλεπικαλυπτόμενων με την Τουρκία αποκλειστικών οικονομικών ζωνών, ιδιαίτερα στο Αιγαίο. Έλληνες διπλωμάτες και πολιτικοί επανέλαβαν επίσης αρκετές φορές πως οι συζητήσεις είναι προ-τεχνικές, μη δεσμευτικές και πως δεν θα πραγματοποιηθούν βαθύτερες διαπραγματεύσεις. Η Τουρκία, ωστόσο, επιδίωξε μια ευρύτερη έκταση για τις συζητήσεις της 25ης Ιανουαρίου, ελπίζοντας πως οι δυο πλευρές θα ασχοληθούν με θέματα πέραν της θαλάσσιας οριοθέτησης, περιλαμβανομένης της αντιμετώπισης της Μουσουλμανικής μειονότητας στην Ελλάδα και της αποστρατιωτικοποίησης νησιών στο Αιγαίο.

Για την Τουρκία, η τήρηση συμφιλιωτικής προσέγγισης προς την Ελλάδα βοηθά ώστε να αποφευχθούν επιπλέον οικονομικές κυρώσεις και πολιτικές πιέσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση σε μια περίοδο που η χώρα είναι οικονομικά εξαιρετικά ευάλωτη. Η Άγκυρα πιθανότατα υπολογίζει πως ακόμα και μια περιορισμένη άμβλυνση των εντάσεων με την Ελλάδα θα δημιουργήσει καλή θέληση στις Βρυξέλλες και στους ισχυρούς παράγοντες της ΕΕ όπως η Γαλλία και η Γερμανία, που έχουν καλέσει την Τουρκία να σταματήσει τις επιθετικές της δραστηριότητες στις έρευνες για αέριο και πετρέλαιο στην Ανατολική Μεσόγειο και έχουν επικρίνει τις στρατιωτικές ενέργειες της Άγκυρας στη Λιβύη και στη Συρία. Η Τουρκία ελπίζει πως η συνεχιζόμενη συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Ένωση θα βοηθήσει την Άγκυρα να αποφύγει τις οικονομικές κυρώσεις και θα θέσει τα θεμέλια για μια βαθύτερη μελλοντική συνεργασία σε πιο μακροπρόθεσμα ζητήματα που θέλει να θίξει η Τουρκία με το μπλοκ.

Η Τουρκία προσπαθεί ενεργά να προσελκύσει ξένους επενδυτές και να αποσοβήσει τις περαιτέρω κυρώσεις μετά τα ταραγμένα τελευταία χρόνια για την τουρκική οικονομία. Τα αποθέματα ξένου συναλλάγματος εξαντλήθηκαν με ταχύτητα ρεκόρ το 2020, και ο υψηλός πληθωρισμός έχει μειώσει την αγοραστική δύναμη αλλά και την εμπιστοσύνη των Τούρκων.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ο σημαντικότερος εμπορικός εταίρος της Άγκυρας, καθώς αντιπροσωπεύει το 50% των συνολικών εξαγωγών της Τουρκίας. H Τουρκία είναι επίσης ένα κρίσιμης σημασίας προπύργιο της ΕΕ, παρέχοντας βοήθεια σε επίπεδο logistics για να αποσοβηθεί τη ροή μεταναστών και προσφύγων προς τις ευρωπαϊκές ακτές, με αντάλλαγμα χρηματοδότηση από την ΕΕ, στο πλαίσιο της συμφωνίας του 2016 με τις Βρυξέλλες για το μεταναστευτικό.

Χρόνια τώρα η Τουρκία πιέζει για επέκταση της συμφωνίας του 1995 για τελωνειακή ένωση με την Ευρωπαϊκή Ένωση, που αυτή τη στιγμή καλύπτει μόνο βιομηχανικά αγαθά, σε τομείς όπως οι υπηρεσίες, η γεωργία και οι δημόσιες προμήθειες. Από το 2013 η Τουρκία και η Ευρωπαϊκή Ένωση συζητούν την εισαγωγή εξαίρεσης της θεώρησης βίζας για τους Τούρκους πολίτες που επισκέπτονται το μπλοκ. Οι Βρυξέλλες έχουν επανειλημμένως χρησιμοποιήσει τις συνεχιζόμενες διαπραγματεύσεις και στα δυο αυτά ζητήματα ως «μοχλό» στις σχέσεις τους με την Άγκυρα.

Η Ελλάδα ελπίζει πως η προσωρινή αποκλιμάκωση με την Τουρκία θα προσφέρει ένα σημείο εκκίνησης για ενδεχόμενες μελλοντικές διαπραγματεύσεις που η Αθήνα θα μπορούσε να γυρίσει υπέρ της. Η Ελλάδα έχει αποφασίσει πως η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι απίθανο να επιβάλλει πιο επώδυνες οικονομικές κυρώσεις στην Τουρκία συνολικά και πως το περισσότερο που μπορεί να περιμένει από τις Βρυξέλλες είναι αποσπασματικές και πιο στοχευμένες κυρώσεις. Οι Βρυξέλλες έχουν μέχρι στιγμής αποτύχει να αλλάξουν δραματικά τη στάση της Τουρκίας στη Μεσόγειο. Αυτό έχει κάνει την Αθήνα πιο πρόθυμη να ξανα-ανοίξει τις διμερείς συζητήσεις με την Τουρκία προκειμένου τουλάχιστον να έχει μια ακόμα επιλογή όταν νοιώσει πως η πολυμερής πίεση θα έχει κάνει τον κύκλο της.

Παρά τις συνεχιζόμενες εκκλήσεις της Ελλάδας για σαρωτικές κυρώσεις κατά της Τουρκίας, οι ηγέτες της ΕΕ έχουν επιβάλλει περιορισμένες μόνο κυρώσεις σε Τούρκους και σε τουρκικές εταιρείες που εμπλέκονται στις όλο και πιο επιθετικές έρευνες της Άγκυρας για πετρέλαιο και αέριο στην ανατολική Μεσόγειο.

Ως απάντηση σε αυτές τις περιορισμένες κυρώσεις της ΕΕ, η Τουρκία είπε πως δεν θα αλλάξει τη συμπεριφορά της, αν και η Άγκυρα απέσυρε τελικά το Oruc Reis και το Barbaros από τις «ευαίσθητες» περιοχές.

Στις 25 Ιανουαρίου, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος της Ελλάδας Χρήστος Ταραντίλης, δήλωσε πως οι συζητήσεις με την Τουρκία «δεν είναι διαπραγματεύσεις, ούτε έχουν δεσμευτικό χαρακτήρα» και πως στόχο έχουν «να πιάσουμε το νήμα απ’ το σημείο που διακόπηκαν οι επαφές το 2016. Να εξετάσουμε αν υπάρχει σημείο σύγκλισης για να οδηγηθούμε ενδεχομένως σε διαπραγματεύσεις».

Τελικά, η επανέναρξη των διμερών συζητήσεων θα βοηθήσει ώστε να αποτραπεί μια επικίνδυνη στρατιωτική σύγκρουση μεταξύ δυο μελών του ΝΑΤΟ, ακόμα και αν οι βαθιές διαφωνίες μεταξύ τους είναι δεδομένο πως θα διατηρηθούν. Η Τουρκία είναι ανένδοτη στις αξιώσεις της για την κυριαρχία της μέσω επιθετικών θαλάσσιων διεκδικήσεων και ενεργειακών ερευνών. Η Αθήνα, εν τω μεταξύ, είναι απίθανο να εγκαταλείψει τις ανησυχίες της για τη συνεχιζόμενη καταπάτηση από την Τουρκία της ελληνικής ΑΟΖ. Αλλά ενώ οι διμερείς συζητήσεις που μόλις ξεκίνησαν δεν θα αμβλύνουν αυτού του είδους τις διαφωνίες, μπορεί να αποτρέψουν μια επικίνδυνη στρατιωτική σύγκρουση παρέχοντας περιθώριο για διπλωματική αποκλιμάκωση, που αναμφίβολα θα ανακουφίσει τις γειτονικές χώρες.

Το 2020 σημειώθηκαν αρκετά περιστατικά ναυτικής παρενόχλησης και απειλών μεταξύ της Τουρκίας και της Ελλάδας, περιλαμβανομένου του επεισοδίου του Αυγούστου με την πρόσκρουση της ελληνικής φρεγάτας στην τουρκική που συνόδευε το τουρκικό ερευνητικό πλοίο.

Η Ελλάδα ήταν ο εταίρος που διέκοψε τις διερευνητικές συνομιλίες το 2016 μετά από 60 γύρους, καθώς ήταν δυσαρεστημένη με την κατεύθυνση που έπαιρναν οι συζητήσεις. Έκτοτε, όμως, η Άγκυρα έχει διευρύνει τις επιθετικές της δραστηριότητες έρευνας υδρογονανθράκων.

stratfor/euro2day

Το Διεθνές Δικαστήριο δικαίωσε Μαυρίκιο εις βάρος της Αγγλίας

0

Το Διεθνές Δικαστήριο δικαίωσε Μαυρίκιο εις βάρος της Αγγλίας

Χαστούκι στην Αγγλία από το Διεθνές Δικαστήριο – Δεν έχει κυριαρχία επί του Αρχιπελάγους Τσάγκος

Μάριος Πούλλαδος

Σε μια ιστορική απόφαση για το Διεθνές Δίκαιο και Δίκαιο της Θάλασσας (ITLOS) με προεκτάσεις και για την Κύπρο, το Τμήμα τους Διεθνούς Δικαστηρίου για το Δίκαιο της Θάλασσας αποφάσισε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο δεν έχει κυριαρχία επί του Αρχιπελάγους Τσάγκος. Επικρίνει, μάλιστα, το Λονδίνο για την αποτυχία του να παραδώσει το έδαφος στον Μαυρίκιο.

Η απόφαση των δικαστών επιβεβαιώνει τη σχετική Γνωμοδότηση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης (ICJ) και την επακόλουθη ψηφοφορία στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών.

Το Αρχιπέλαγος Τσάγκος στον Ινδικό Ωκεανό περιλαμβάνει μια στρατιωτική βάση των ΗΠΑ. Το Ηνωμένο Βασίλειο είπε ότι θα παραδώσει τα νησιά όταν δεν χρειάζονται πλέον για αμυντικούς σκοπούς.

Συμφωνα με το ΒΒC, ως απάντηση στην απόφαση, εκπρόσωπος του βρετανικού Υπουργείου Εξωτερικών δήλωσε: «Το Ηνωμένο Βασίλειο δεν έχει καμία αμφιβολία ως προς την κυριαρχία μας επί του βρετανικού εδάφους του Ινδικού Ωκεανού (BIOT), το οποίο βρίσκεται υπό συνεχή βρετανική κυριαρχία από το 1814. Ο Μαυρίκιος δεν κατείχε ποτέ κυριαρχία, πέρα από το BIOT, και το ΗΒ δεν αναγνωρίζει τον ισχυρισμό του».

Το Τμήμα του ITLOS επέκρινε ρητά την αποτυχία του Ηνωμένου Βασιλείου να παραδώσει το έδαφος στην πρώην αποικία του, τον Μαυρίκιο, μέχρι τον Δεκέμβριο του 2019, όπως είχε ζητηθεί νωρίτερα από μια σχεδόν ομόφωνη ψηφοφορία στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ.

«Η απόφαση… είναι σαφής και ξεκάθαρη. Ο Μαυρίκιος είναι κυρίαρχος στο Aρχιπέλαγος του Τσάγκος», δήλωσε ο Πρωθυπουργός του Μαυρικίου, Πραβίντ Τζουγκνάουτ.

Ζήτημα αξιοπιστίας για Ηνωμένο Βασίλειο

Ένας διεθνής δικηγόρος Διεθνούς Δικαίου που εκπροσωπεί τον Μαυρίκιο στη διαμάχη του με το Ηνωμένο Βασίλειο κάλεσε τη βρετανική κυβέρνηση να κινηθεί γρήγορα για να παραδώσει τον έλεγχο των νησιών.

«Αυτό σημαίνει για το Ηνωμένο Βασίλειο ότι εάν θέλει να έχει αξιοπιστία σε όλον τον κόσμο για το κράτος δικαίου και το παγκόσμιο εμπορικό σήμα του, πρέπει να κινηθεί αμέσως για να τερματιστεί αυτή η θλιβερή κατάσταση», δήλωσε ο δικηγόρος και καθηγητής Διεθνούς Δικαίου στο UCL, Philippe Sands.

Υποστηρίζει ότι οι δικαστές του ITLOS επέλεξαν να «τιμωρήσουν» το Ηνωμένο Βασίλειο επειδή αγνόησε μια προηγούμενη απόφαση του ICJ στη Χάγη.

Η απόφαση της Πέμπτης προέκυψε από μια σχετικά ασαφή νομική διαμάχη σχετικά με τους χάρτες των ωκεανών, τα αλιευτικά δικαιώματα και τους υφάλους, καθώς ο Μαυρίκιος προσπάθησε να επιλύσει μια διαμάχη με ένα άλλο νησιωτικό έθνος του Ινδικού Ωκεανού, τις Μαλδίβες, σχετικά με τα θαλάσσια σύνορά τους.

Στήριξη από Μαλδίβες

Οι Μαλδίβες -που υποστηρίζουν τον ισχυρισμό του Ηνωμένου Βασιλείου για το Αρχιπέλαγος Τσάγκος- επέμειναν ότι το ζήτημα των ορίων δεν μπορούσε να επιλυθεί ενόσω η κυριαρχία παραμένει υπό αμφισβήτηση. Οι δικαστές του ITLOS απέρριψαν αυτό το επιχείρημα.

Το Ηνωμένο Βασίλειο, που ήταν η πρώην αποικιακή δύναμη στον Μαυρίκιο, έχει υποσχεθεί επανειλημμένα να παραδώσει τον έλεγχο του Αρχιπελάγους Τσάγκος στον Μαυρίκιο όταν τα νησιά δεν χρειάζονται πλέον για αμυντικούς σκοπούς.

Μετά από μια μυστική συμφωνία μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και των κυβερνήσεων των ΗΠΑ στη δεκαετία του 1960, ένας από τις μεγαλύτερους κοραλλιογενείς υφάλους, ο Ντιέγκο Γκαρσία, έγινε αμερικανική στρατιωτική βάση.

«Το τέλος της κυριαρχίας του Ηνωμένου Βασιλείου δεν έχει επιπτώσεις στην αμερικανική στρατιωτική βάση στο Ντιέγκο Γκαρσία, την οποία ο Μαυρίκιος δεσμεύεται να διατηρήσει», επιβεβαίωσε ο Πρωθυπουργός Τζουγκνάουτ την Πέμπτη.

Αγωνία για κινεζική επιρροή

Σύμφωνα με το BBC, το Ηνωμένο Βασίλειο και οι ΗΠΑ προσπαθούν αγωνιωδώς να αντιμετωπίσουν την πιθανή επέκταση της κινεζικής στρατιωτικής δύναμης στον Ινδικό Ωκεανό και υποστήριξαν ότι τα ζητήματα ασφάλειας υπερτερούν των συναισθηματικών επιχειρημάτων σχετικά με την ιδιοκτησία «μιας χούφτας μικροσκοπικών και αραιοκατοικημένων νησιών».

Μετά την ψηφοφορία για το Brexit, το Ηνωμένο Βασίλειο φάνηκε να χάνει την υποστήριξή του στον ΟΗΕ.

Ο ΟΗΕ είχε στείλει το ζήτημα του Τσάγκος στο Διεθνές Δικαστήριο (ICJ) για γνωμοδότηση, η οποία κατέληξε με συντριπτική πλειοψηφία εναντίον του Ηνωμένου Βασιλείου το 2019, δηλώνοντας ότι το Ηνωμένο Βασίλειο παραβίασε το Διεθνές Δίκαιο και πρέπει αμέσως να κινηθεί για να ολοκληρώσει τη διαδικασία «απο-αποικιοποίησης» σε σχέση με τον Μαυρίκιο.

Όπως σημειώνεται, η γνωμοδότηση του ICJ έχει πλέον επιβεβαιωθεί και από το ITLOS.

Η απόφαση αυτή επιτρέπει στο ITLOS να προχωρήσει στην εκδίκαση της ουσίας της διαφοράς σε σχέση με την οριοθέτηση των θαλασσίων ορίων μεταξύ Μαλδίβων και Μαυρικίου.

Ποια η σημασία για την Κύπρο;

Μιλώντας στη «Σημερινή» ο Διδάκτωρ Διεθνούς Δικαίου Νικόλας Ιωαννίδης, με ειδίκευση στο Δίκαιο της Θάλασσας, εξήγησε πως η υπόθεση του Μαυρικίου προσιδιάζει στην περίπτωση των Βρετανικών Βάσεων στην Κύπρο, καθώς πρόκειται περί βρετανικών υπερπόντιων περιοχών, επί των οποίων το Ηνωμένο Βασίλειο ισχυρίζεται πως διατηρεί κυριαρχία. «Ωστόσο, καίτοι το ΗΒ έχει κάποια δικαιοδοσία επί των συγκεκριμένων περιοχών, εντούτοις δεν ασκεί πλήρη κυριαρχία, καθώς η απο-αποικιοποίηση αυτών δεν έχει ολοκληρωθεί σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο. Συνεπώς, η παραμονή του ΗΒ στα ρηθέντα εδάφη αποτελεί μια συνεχιζόμενη παράνομη πράξη, που ενεργοποιεί τη διεθνή ευθύνη του ΗΒ», είπε.

Όπως εξήγησε ο Δρ Ιωαννίδης, προσφάτως εκδοθείσα απόφαση του ITLOS πραγματεύεται διάφορα προδικαστικά ζητήματα, μεταξύ των οποίων το βασικό ερώτημα σε σχέση με το ποιο πρέπει να θεωρείται το παράκτιο κράτος όσον αφορά το Αρχιπέλαγος Τσάγκος.

«Ένα Διαιτητικό Δικαστήριο που είχε συσταθεί για να επιληφθεί της διαφοράς μεταξύ Μαυρικίου και ΗΒ απεφάνθη το 2015 ότι δεν είχε αρμοδιότητα να εκδικάσει το ζήτημα αυτό, γιατί ο μηχανισμός επίλυσης διαφορών της Σύμβασης ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας δεν προβλέπει την επίλυση εδαφικών διαφορών. Το Τμήμα του ITLOS, όμως, ξεπέρασε τον συγκεκριμένο δικονομικό σκόπελο λέγοντας ότι δεν υπάρχει πλέον εδαφική διαφορά και ότι μετά τη Γνωμοδότηση του 2019 παράκτιο κράτος θεωρείται ο Μαυρίκιος», είπε.

Βέβαια, συνέχισε ο Δρ Ιωαννίδης, το συγκεκριμένο εύρημα του Δικαστηρίου δεν ερείδεται σε στέρεα νομική βάση, καθώς το Τμήμα δεν αιτιολόγησε επαρκώς την απόφασή του να θεωρήσει τον Μαυρίκιο ως το παράκτιο κράτος σε σχέση με το Αρχιπέλαγος.

Εν πάση περιπτώσει, επεσήμανε, η απόφαση αυτή αποτελεί κόλαφο για το ΗΒ και επιβεβαιώνει ότι η παρουσία του στο Αρχιπέλαγος είναι επισφαλής. «Αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στον τεράστιο διπλωματικό και νομικό αγώνα στον οποίο έχει αποδυθεί το κράτος του Μαυρικίου τα τελευταία χρόνια. Αξίζει να σημειωθεί ότι για τις θαλάσσιες οριοθετήσεις της Κύπρου με τα γειτονικά κράτη είχαν χρησιμοποιηθεί τμήματα των ακτών της νήσου που βρίσκονται υπό βρετανικό έλεγχο».

«Αυτό, όμως, έγινε σε διακρατικό επίπεδο και όχι ενώπιον δικαστηρίου. Οι εξελίξεις αναφορικά με το δίκαιο της απο-αποικιοποίησης τα τελευταία χρόνια καταδεικνύουν πως η πρακτική που εφαρμόζει το ΗΒ στο Τσάγκος και την Κύπρο παραβιάζουν το Διεθνές Δίκαιο. Συνακόλουθα, η Κυπριακή Δημοκρατία έχει ισχυρά νομικά όπλα για να μπει σε μια συζήτηση με το ΗΒ για το καθεστώς των Βρετανικών Βάσεων στην Κύπρο», κατέληξε.

Για το θέμα μίλησε σήμερα 1 Φεβρουαρίου στην Πρώτη Εκπομπή του Ράδιο Πρώτο ο Δρ Νικόλας Ιωαννίδης (28:00)
Πηγή: Σημερινή

Διπλός στόχος της Τουρκίας με την Πενταμερή: Διάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας και βελτίωση σχέσεων με Ε.Ε.

0
Μ’ ένα σμπάρο δυο τρυγόνια σκοπεύει η Τουρκία με την Πενταμερή

Γιάννος Χαραλαμπίδης

Στήνεται διπλωματικό σκηνικό με ΕΕ, ΟΗΕ, Βρετανούς και θεατές Αθήνα – Λευκωσία. Αναγνώριση ψευδοκράτους με ισότιμη κυριαρχία, αναβάθμιση τελωνειακής ένωσης και τουρκική βίζα με φόντο έναν νέο εποικισμό.

Διπλό στημένο παιχνίδι έχει τροχοδρομηθεί με αφορμή την Πενταμερή Διάσκεψη, στο οποίο εμπλέκονται η Τουρκία, η ΕΕ, ο ΟΗΕ και η Βρετανία με την ανοχή Αθηνών και Λευκωσίας. Εάν όλα εξελιχθούν ομαλά, όπως δηλαδή η Τουρκία τα έχει σχεδιάσει, με εκβιασμούς και διπλωματικές επαφές, τότε στο πλαίσιο της Πενταμερούς, η Άγκυρα προσδοκά να επιτύχει την ισότιμη κυριαρχία και την πολιτική ισότητα. Στόχος της είναι η κατανομή των εξουσιών και η λύση των δύο κρατών, που θα συνεταιριστούν στο πλαίσιο ενός πολιτειακού συστήματος, το οποίο θα αποτελείται από δύο ισότιμα συνιστώντα κράτη, ανεξαρτήτως εάν θα ονομαστεί ομοσπονδία, χαλαρή ομοσπονδία ή συνομοσπονδία.

  • Οι διαρροές στα ΜΜΕ και το παιχνίδι των κυρώσεων
  • Γιατί Αθήνα και Λευκωσία θέλουν να εξουδετερώσουν την ΕΕ
  • Η ομοσπονδία, το κοινό έδαφος και οι εντολές του ΣΑ
  • Ποιες θέσεις μπορεί να προβάλει ο Πρόεδρος στην Πενταμερή και στην ΕΕ

Ο σχεδιασμός

Ήδη, τα βρετανικά έγγραφα, από το 1974 και προηγουμένως, ώς το 1996, αποκαλύπτουν ότι τόσο η διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία όσο και η χαλαρή ομοσπονδία, την οποία συζητά ο Πρόεδρος Αναστασιάδης και καταγράφει στην τελευταία έκθεσή του ο ΓΓ του Οργανισμού Ην. Εθνών, αποτελούν τουρκικές λύσεις, που με την πάροδο του χρόνου υιοθετήθηκαν από την ελληνοκυπριακή πλευρά και δη από τις κυπριακές Κυβερνήσεις. Εάν η Πενταμερής δεν αποτύχει, εάν δηλαδή εξευρεθεί φόρμουλα για συνέχιση της διαδικασίας, ή εάν αποτύχει, χωρίς, όμως, να επιρριφθούν ευθύνες στην Τουρκία, τότε τον προσεχή Μάρτιο, αντί της επιβολής κυρώσεων επί της Άγκυρας, όπως Λευκωσία και Αθήνα διέδιδαν ότι θα μπορούσε να συμβεί, θα επιχειρηθεί νέο άνοιγμα από την ΕΕ προς την Τουρκία. Το άνοιγμα αυτό έχει ήδη συζητηθεί με την ανοχή της Κύπρου και της Ελλάδας μεταξύ του Υπάτου Εκπροσώπου της Κοινής Άμυνας και Εξωτερικής Πολιτικής Ζοζέπ Μπορέλ και του Τούρκου ΥπΕξ Μεβλούτ Τσαβούσογλου στις Βρυξέλλες. Γίνονται, μάλιστα, επαφές και τεχνοκρατικές σκέψεις και εργασίες. Στηρίζεται, μάλιστα, αφενός στην αναβάθμιση της Τελωνειακής Ένωσης Τουρκίας – ΕΕ και αφετέρου στην κατάργηση της βίζας για Τούρκους πολίτες εντός της ΕΕ.

Δυο κατευθύνσεις

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, αυτή η διαδικασία, που άρχισε ήδη σε διπλωματικό επίπεδο, επιδιώκει να οδηγήσει: 1. Στο κλείσιμο του Κυπριακού επί τη βάσει των τουρκικών θέσεων και δη της ισότιμης κυριαρχίας, η οποία αποτυπώνεται μέσα από την ήδη παραχωρηθείσα αρχή του καταλοίπου της εξουσίας προς τα συνιστώντα κράτη αντί να παραμείνει στην Κεντρική Κυβέρνηση. Αυτό σημαίνει ότι όσες εξουσίες δεν ανήκουν στην Κεντρική Κυβέρνηση ανήκουν στα κρατίδια. Δηλαδή τα κρατίδια θα μπορούν να παράγουν πρωτογενές δίκαιο και να ασκούν χωριστή μορφή κυριαρχίας. Για χρόνια, η ελληνοκυπριακή πολιτική ηγεσία ήταν αντίθετη με την παραχώρηση του καταλοίπου εξουσίας στα κρατίδια, διότι το θεωρούσε ως την κερκόπορτα προς τη διχοτομική λύση. Πέραν βεβαίως του καταλοίπου εξουσίας, η αρχή της ισότιμης κυριαρχίας μπορεί να αποτυπωθεί είτε μέσα από την αριθμητική ισότητα είτε μέσα από κρυφά και φανερά βέτο, καθώς και μέσα από την εκ περιτροπής Προεδρία, που θα συμβολίζει τη διχοτόμηση του πολιτειακού συστήματος και της εκτελεστικής εξουσίας. Της διχοτομημένης διεθνούς εκπροσώπησης και προσωπικότητας. 2. Στην αναβάθμιση των σχέσεων της Τουρκίας με την ΕΕ μέσα από την Τελωνειακή Ένωση. Γερμανία και Γαλλία, όπως και άλλες χώρες, καθώς και η ίδια η Τουρκία αντιλαμβάνονται ότι η πλήρης ένταξη δεν μπορεί να προχωρήσει. Υπό αυτές τις συνθήκες, ενεργοποιούν την παράγραφο 23 το Συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του 2004, που προνοεί ότι η διαδικασία για την ενταξιακή πορεία της Τουρκίας στην ΕΕ είναι ανοιχτή καθώς και ότι εάν δεν καταλήξει, τότε θα πρέπει να εξευρεθούν άλλοι τρόποι προκειμένου να μείνει η Άγκυρα αγκιστρωμένη στην Ευρώπη.

Το Δόγμα

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές και με όσα δρομολογούνται στο Κυπριακό από τον ΟΗΕ και την ΕΕ, το νέο τούρκικο δόγμα μέσω της Πενταμερούς έχει ως στόχους: Α. Τη διάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας και την αναγνώριση του ψευδοκράτους ως ισότιμου συνιστώντας κράτους, που θα συνεταιριστεί με τα απομεινάρια των ελεύθερων περιοχών της Κυπριακής Δημοκρατίας, η οποία θα υποβαθμιστεί σε συνιστών κράτος. Β. Την αναβάθμιση της Τουρκίας εντός της ΕΕ κατά τρόπον ώστε να έχει τα ανάλογα οικονομικά και πολιτικά οφέλη, χωρίς όμως να εκπληρώνει τις υποχρεώσεις που προκύπτουν από την πλήρη ένταξη.

Ο νέος οιονεί εποικισμός

Εάν η Τουρκία κερδίσει στο θέμα της βίζας, τότε η Κύπρος θα αντιμετωπίσει πρόβλημα νέου τουρκικού εποικισμού με τη σφραγίδα της ΕΕ είτε πριν από είτε μετά τη λύση του Κυπριακού. Τούρκοι πολίτες θα δικαιούνται να διαμένουν εντός της επικρατείας των ελεύθερων περιοχών για 90 μέρες. Εάν λυθεί το Κυπριακό, θα μπορούν να εισέρχονται από τον νότο και να μεταβαίνουν προς τα κατεχόμενα ή, εάν εισέλθουν από αυτά, που θα μετατραπούν σε τουρκοκυπριακό συνιστών κράτος, και θελήσουν να παραμείνουν πέραν των 90 ημερών, το ερώτημα που εγείρεται είναι το εξής: Ποια Αρχή θα στραφεί εναντίον τους για να τους ξαναστείλει πίσω στην Τουρκία εάν, μάλιστα, κάποιων εξ αυτών θα έχουν εντέχνως χαθεί τα ίχνη; Ακόμη και αν αυτό είναι ένα ακραίο φαινόμενο, κανείς δεν μπορεί να το θέτει στο περιθώριο και να μην το λαμβάνει υπόψη όταν ήδη ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν μάς έχει υποσχεθεί ότι θα στείλει στην Κύπρο άλλα δύο εκατομμύρια για να αποκτήσει τον πλήρη πληθυσμιακό έλεγχο του νησιού.

Η αναβάθμιση της

Τελωνειακής Ένωσης

Σε ό,τι αφορά την Τελωνειακή Ένωση, το ερώτημα που εγείρεται έχει ως ακολούθως: Πώς μπορεί να προχωρήσει η ΕΕ στην αναβάθμιση της Τελωνειακής Ένωσης με την Τουρκία, όταν η Άγκυρα δεν εφαρμόζει πλήρως την υφιστάμενη Τελωνειακή Ένωση αφού παραβιάζει τη βασική αρχή της ενιαίας αγοράς περί της απρόσκοπτης διακίνησης προϊόντων και αγαθών; Ενώ δηλαδή τα τουρκικά προϊόντα εισάγονται στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά και περνούν από εκεί επί του εδάφους της Κυπριακής Δημοκρατίας, τα κυπριακά προϊόντα που διακινούνται εντός της ενιαίας αγοράς απαγορεύεται να εισαχθούν στην Τουρκία. Πρόκειται για κλασική περίπτωση αθέμιτου ανταγωνισμού. Επιπροσθέτως, η Άγκυρα επιβάλλει εμπάργκο επί των πλοίων και των αεροσκαφών της Κυπριακής Δημοκρατίας. Και αρνείται να την αναγνωρίσει όπως η αντιδήλωσης της 21ης Σεπτεμβρίου καθορίζει ότι θα πρέπει να πράξει εάν θέλει να προχωρήσει η ενταξιακή της πορεία στην ΕΕ.

Οι θέσεις του Προέδρου

Υπό αυτές τις συνθήκες, ποια θα έπρεπε να ήταν η πολιτική της Κυπριακής Δημοκρατίας; Αυτή που επιτάσσει το Διεθνές Δίκαιο και η ΕΕ και όχι αυτή του τουρκικού ιμπεριαλισμού. Αντί δηλαδή να μεταβαίνουμε σε μια Πενταήμερη με τον κίνδυνο να διαλυθεί η Κυπριακή Δημοκρατία και να αντικατασταθεί κατά το ήμισυ από το υφιστάμενο παράνομο ψευδοκράτος, θα έπρεπε να ζητήσουμε από την ΕΕ να πιέσει την Τουρκία όπως προχωρήσει: 1. Στην εφαρμογή της Τελωνειακής Ένωσης και με την Κυπριακή Δημοκρατία. Αλλιώς δεν μπορεί να γίνει αναβάθμιση της Τελωνειακής Ένωσης. 2. Στην αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατία ως προϋπόθεση για την υπόθεση της βίζας και της αναβάθμισης της Τελωνειακής Ένωσης. Όσο δε για τον ΟΗΕ, η θέση του Προέδρου ενόψει και της Πενταμερούς θα έπρεπε να ήταν και θα πρέπει να είναι σαφής, όπως την καθορίζει το ψήφισμα 3212: Σεβασμός στην κυριαρχία της Κυπριακής Δημοκρατίας και έναρξη της διαδικασίας πλήρους αποχώρησης των τουρκικών στρατευμάτων.

Η τουρκική λογική του κοινού εδάφους…

Βεβαίως, αντί να ήταν τα ανωτέρω η πολιτική της Κυπριακής Δημοκρατίας, ο Πρόεδρος και η πολιτική ηγεσία προχωρούν σε μια Πενταμερή με εντολή του Συμβουλίου Ασφαλείας για την εξεύρεση κοινού εδάφους μεταξύ των δύο πλευρών και με βάση τη λύση της διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας, την οποία η Τουρκία θεωρεί ως ήδη επιτευχθείσα. Αυτό αναφέρει στην τελευταία του έκθεση ο ΓΓ του ΟΗΕ. Όμως, όπως παρατηρεί η τουρκική πλευρά, δεν αποδέχεται πλέον τη ΔΔΟ, διότι την θεωρεί ως το status quo, που το ψήφισμα του Σ. Ασφαλείας τονίζει ότι θα πρέπει να αλλάξει. Συνεπώς, η Άγκυρα μέσα από την αναζήτηση κοινού εδάφους καταθέτει νέες ιδέες πέραν της ομοσπονδίας. Και με την κατάθεση νέων ιδεών, τις οποίες ο κ. Γκουτέρες είπε ότι θα ακούσει, εννοεί, μεταξύ άλλων, την ισότιμη κυριαρχία, που οδηγεί στη λογική των δύο κρατών, τα οποία θα συνεταιριστούν μεταξύ τους. Άλλωστε, ο Βρετανός πρέσβης μάς έχει διαβεβαιώσει ότι τα δύο κράτη χωράνε σε μία διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία.

Οι ουρές του ψηφίσματος

Υπάρχει λοιπόν ουρά, για να μην πούμε ουρές, στο ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας σχετικά με τις εντολές προς τον ΓΓ του Οργανισμού Ην. Εθνών. Η ουρά που ακολουθεί την ομοσπονδία. Επί τούτου εννοούμε ότι η ομοσπονδία δεν είναι μόνο η βάση για την εξεύρεση λύσης. Υπάρχει και η ουρά του κοινού εδάφους, που επιτρέπει στην Τουρκία να εισάγει νέες διχοτομικές ιδέες. Επιπροσθέτως, υπάρχει και η φράση, η οποία αναφέρει ότι η λύση θα πρέπει να εξευρεθεί εντός προβλεπτού χρόνου. Αφήνει, δηλαδή, ανοιχτό παράθυρο στην Τουρκία να θέσει θέμα χρονοδιαγραμμάτων για να μπορεί να εκβιάζει και να τορπιλίζει τη διαδικασία όταν δεν της παραχωρούνται αυτά τα οποία θέλει, χωρίς μάλιστα να έχει κόστος ή να μπορεί κάποιος να της καταλογίσει ευθύνη. Ποιος θα είναι ο εκβιασμός; Ή δέχεστε αυτά τα οποία θέτω στο πλαίσιο της πολιτικής ισότητας, την οποία οι Βρετανοί θεωρούν ως λογική διεκδίκηση, ή φέρετε το βάρος της ευθύνης επειδή δεν αποδέχεστε τις νέες ιδέες και ως εκ τούτου το Κυπριακό μένει άλυτο. Οπότε η Άγκυρα θα προβάλλει τον ισχυρισμό ότι δικαιολογημένα μετά τη νέα αποτυχία μπορεί να προχωρήσει σε τετελεσμένα στην Αμμόχωστο ή να επιδιώξει εκ νέου την αναγνώριση του ψευδοκράτους.

Τουρκικές απειλές και το τέλος της ΕΕ

Πάντως ήταν σαφής η θέση του Τούρκου Υπουργού Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου κατά την τελευταία συνάντησή του με τον Ύπατο Εκπρόσωπο της Κοινής Άμυνας και Εξωτερικής Πολιτικής Ζοζέπ Μπορέλ. Ο Τούρκος αξιωματούχος ξεκαθάρισε ότι εάν τον Μάρτιο επιβληθούν νέες κυρώσεις, τότε η Άγκυρα θα βγάλει εκ νέου τον στόλο της έξω διότι δεν μπορεί να ανεχτεί, όπως ισχυρίζεται, τη δημιουργία τετελεσμένων είτε στο Αιγαίο είτε στην Κύπρο σε θαλάσσιες περιοχές όπου υπάρχουν κοιτάσματα πετρελαίου. Και τότε τι θα πράξει η ΕΕ εάν δεν είναι αποφασισμένη να τιμωρήσει την Τουρκία με κυρώσεις για να την αποτρέψει να βγάλει τον στόλο της έξω; Θα πάει σε πόλεμο; Πώς θα πάει σε πόλεμο όταν δεν διαθέτει δικές της Ένοπλες Δυνάμεις και όταν δεν είχε πρόθεση για επιβολή κυρώσεων; Από την άλλη, και εδώ είναι το επιχείρημα που μπορεί να χρησιμοποιηθεί και από την Αθήνα και από τη Λευκωσία, αλλά δυστυχώς δεν χρησιμοποιείται: Εάν η Τουρκία επιτεθεί είτε στην Κύπρο είτε στην Ελλάδα, που αποτελούν κράτη-μέλη της ΕΕ, χωρίς η ΕΕ να τα υπερασπιστεί, αυτό θα σημάνει το τέλος της ίδιας της ΕΕ από κάθε άποψη.

Το παιχνίδι των κυρώσεων

Πέραν τούτων, αληθές είναι ότι δεν υπάρχει συγκροτημένη στρατηγική επιβολής κυρώσεων σε βάρος της Τουρκίας. Η Ελλάδα δεν έχει καν αποκτήσει ένα τέτοιο νομικό πλαίσιο εντός της ΕΕ. Πώς λοιπόν θα επιβληθούν κυρώσεις τον Μάρτιο; Βεβαίως, αν θέλουν, βρίσκουν τρόπο να επιβάλουν κυρώσεις εν μιά νυκτί. Θέλουν όμως; Η Κυπριακή Δημοκρατία έχει μεν νομικό πλαίσιο, όμως δεν μπορεί να προκαλέσει κόστος στην Τουρκία η επιβολή κυρώσεων σε 2-3 φυσικά πρόσωπα που εμπλέκονται στην υπόθεση των γεωτρήσεων. Τι παιχνίδι λοιπόν παίχτηκε και παίζεται με το θέμα των κυρώσεων; Ενώ Αθήνα και Λευκωσία είχαν αποφασίσει ότι η μεν πρώτη θα προχωρήσει σε διάλογο με την Άγκυρα στα θέματα του Αιγαίου και η δε δεύτερη στην Πενταμερή, δημοσίως σήκωναν τον πήχη του πατριωτισμού και της αντίστασης μέσα από τη διαρροή πληροφοριών που αναφέρονταν στην επιβολή κυρώσεων, οι οποίες δεν υλοποιήθηκαν ώς τώρα. Πάνε από αναβολή σε αναβολή. Ακόμη όμως και αν υλοποιηθούν, με τις υφιστάμενες συνθήκες δεν θα ενοχλούν την Άγκυρα. Αυτή η επικοινωνιακή πολιτική των κυρώσεων δεν ήταν τυχαία. Οδηγούσε την κοινή γνώμη να στραφεί εναντίον της ΕΕ. Έτσι, τόσο η Αθήνα όσο και η Λευκωσία μπορούν να περάσουν το πολιτικό μήνυμα ότι η ΕΕ μάς εγκαταλείπει. Και εφόσον δεν έχουμε άλλη επιλογή, θα πρέπει να πάμε στον διάλογο για τα Ελληνοτουρκικά χωρίς βεβαίως να υπάρχει βάση και στην Πενταμερή, όπου μεταβαίνουμε ψάχνοντας, όπως αναφέρει και το σχετικό ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, για κοινό έδαφος. Από τον περασμένο Ιούνιο μέχρι σήμερα, εάν Αθήνα και Λευκωσία ήθελαν την επιβολή κυρώσεων, δεν θα περίμεναν τον από μηχανής θεό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να κινήσει τις διαδικασίες. Ειδικώς η Λευκωσία θα μπορούσε να στραφεί εναντίον της Επιτροπής ως καθ’ ύλην αρμόδιας αλλά και εναντίον της Τουρκίας με διπλωματικά και νομικά μέσα για την παραβίαση της υφιστάμενης Τελωνειακής Ένωσης, καταγγέλλοντας τη διενέργεια αθέμιτου ανταγωνισμού. Δεν το έπραξε όμως η Κυπριακή Κυβέρνηση. Όταν το κράτος του οποίου τα συμφέροντα θίγονται και η κυριαρχία απειλείται δεν τα υπερασπίζεται, ενώ έχει τα νομικά και διπλωματικά εργαλεία να το πράξει, τότε γιατί να το πράξουν οι εταίροι του, αφού γνωρίζουν εκ των προτέρων ότι είναι διατεθειμένο να παρευρεθεί σε μία Πενταμερή, στο πλαίσιο της οποίας η Τουρκία αξιώνει να πάρει κι άλλα αντί να γίνει διαλλακτικότερη; Και δεν θα πάρει μόνο από την Πενταμερή, αλλά θέλει να πάρει και από την ΕΕ.

Γόρδιος δεσμός

Όπως ήδη εξελίσσεται το σκηνικό, το αποτέλεσμα δεν εξαρτάται από την Ελλάδα ή την Κύπρο, αλλά από την Άγκυρα. Το ερώτημα που εγείρεται είναι το εξής: Πώς μπορεί να υπάρξει θετικό αποτέλεσμα, όταν στην καλύτερη των περιπτώσεων από μία Πενταμερή και από μία νέα συνοδό τύπου Κραν Μοντανά στην καλύτερη των περιπτώσεων αυτό που μπορεί να επιτύχει η ελληνοκυπριακή πλευρά είναι η διάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας, η αναγνώριση του ψευδοκράτους ως τουρκοκυπριακού συνιστώντας κράτος και η καθιέρωση της πολιτικής ισότητας και της ισότιμης κυριαρχίας μέσα από τον τεμαχισμό των εξουσιών, δηλαδή της κυριαρχίας; Η απάντηση μοιάζει με γόρδιο δεσμό…

*Δρ των Διεθνών Σχέσεων

Πηγή: Σημερινή

Η χρήση drones και οι πολεμικές τακτικές της Τουρκίας στο Αρτσάχ, μάθημα για Κύπρο και Ελλάδα

0

Η χρήση drones και οι πολεμικές τακτικές της Τουρκίας στο Αρτσάχ, μάθημα για Κύπρο και Ελλάδα

Την αεροπορική υπεροπλία εξασφαλίζουν στρατηγικές κινήσεις, όπως οι γυπαετοί των Ραφάλ και των F 35 που αποκτά η Ελλάδα, τρομοκρατώντας την Τουρκία με την υπεροπλία που της εξασφαλίζουν στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Τα drones υποβιβάζονται στην ενόχληση -πραγματική, αλλά στρατηγικά περιορισμένη- των κατευθυνόμενων ηλεκτρονικά πυρομαχικών, παρά όπλων

«Ανάγωγες» επιθετικές πολιτικές με φόντο τους… αγωγούς. Προκειμένου να αναμετρηθούμε επιτυχώς με την άκαμπτα επιθετική Τουρκία, θα πρέπει να την γνωρίζουμε καλά και συνεπώς να γνωρίζουμε πώς σκέφτεται και λειτουργεί η ηγεσία της. Το «είναι» των όντων και εξελίξεων, «κινήσεων», εξηγούσε ο μέγας Αριστοτέλης, ταυτίζεται κι εξηγείται από το «τελικό» τους αίτιο, τον σκοπό τους. Κι επειδή κυριαρχεί στην αντίληψη και κατανόηση των διεθνών συγκρούσεων η «identity politics», η αρχή πως μια χώρα ή ένας δράστης δρα ως αυτός που διαχρονικά, με συνέπεια αδήριτη στην ιστορία του «είναι», κατανοούμε και εξηγούμε, και κατά συνέπεια προβλέπουμε την… νεο-οθωμανική, παλαιο-οθωμανική και πάντα οθωμανική Τουρκία ως αυτή που είναι. Και τους σκοπούς, επεκτατικούς, αρπακτικούς και ληστρικούς που αυτό το «είναι» της προτάσσει κι επιβάλλει ως διαχρονική κι αμετάλλαγη την διεθνή συμπεριφορά της.

Είναι μόνιμη, επιπλέον, εξηγητική αρχή σε πολλές επιθετικές διεθνείς πολιτικές το μέγα επίδικον ή λάφυρον του πετρελαίου. Από τον καιρό που κάποιος Βρετανός Υπουργός του Ναυαρχείου, ονόματι Τσώρτσιλ, είχε αντικαταστήσει στην κίνηση των πλοίων του στόλου το πετρέλαιο αντί του ατμού, δημιουργώντας την πρώτη διαμάχη κι ανταγωνισμό των Άγγλων με τους Γάλλους για την επικυριαρχία επί της Περσίας, γνωστής από την εποχή του Ηροδότου για την εύφλεκτη πίσσα της, το πετρέλαιο. Ο μαύρος χρυσός, λοιπόν, είναι και ήταν και θα είναι το «χρυσό μήλο» της διεθνούς πολιτικής, δηλαδή των κατά Θρασύμαχο (στην πλατωνική Πολιτεία) ανταγωνισμών για δύναμη κι επικυριαρχία.

Θυμούμαι τον καθηγητή μου στα μεταπτυχιακά στις Διεθνείς Σχέσεις στο Λονδίνο που έφερε ένα χάρτη με τις εθνικές συγκρούσεις στην Ευρασία. Ως εξήγησή τους, το «διότι έστιν» πίσω από το «τι έστιν», έβαλε από πάνω μια διαφάνεια με σχεδιασμένα τα κοιτάσματα και τους αγωγούς πετρελαίου και φυσικού αερίου: Απόλυτη ταύτιση. Στον χάρτη θα προστίθετο σήμερα κι η Ανατολική Μεσόγειος. Ο Καύκασος ήταν ήδη εκεί, εξηγώντας την αυτοκαταστροφική υπερ-επέκταση του Χίτλερ προς ανατολάς. Drag nach Osten, δρόμος προς ανατολάς για μια στερούμενη φυσικών ενεργειακών πηγών Γερμανία. Ο Καύκασος, ένθα οι συγκρούσεις για το Αρτσάχ, κι η τουρκική βουλιμία ενεργούσα διά των Τουρκο-Αζέρων επιτηρητών της στην πετρελαιοφόρο περιοχή.

Αυτός είναι, λοιπόν, ο λόγος γιατί η Τουρκία εμπλέκεται άμεσα υπέρ των Αζέρων και κατά των Αρμενίων στο Ναγκόρνο Καραμπάχ. Η θέση της Άγκυρας, όσο και αν ακούγεται αιρετική αναφορικά με τις πολεμικές επιχειρήσεις στο Ναγκόρνο Καραμπάχ, είναι ότι «οι σύμμαχοι της ΕΕ που επιδιώκουν να διαφοροποιηθούν από το ρωσικό αέριο, πρέπει να δουν τις εχθροπραξίες του Καραμπάχ ως έκκληση αφύπνισης».

Με εξηγητικό πρίσμα το πετρέλαιο και τους αγωγούς μεταφοράς του στην ενεργοβόρο Ευρώπη πρέπει να ερμηνευθεί η υποστήριξη της Τουρκίας στον πόλεμο για το Ναγκόρνο-Καραμπάχ, έναν στρατηγικό ορεινό θύλακα με «θέα» σε δύο τουρκικούς αγωγούς, που ενισχύεται από τον ανταγωνισμό φυσικού αερίου με τη Ρωσία.

«Η Ρωσία δεν είναι ούτε σύμμαχος, ούτε εχθρός, αλλά δεν μπορούμε να διαπραγματευτούμε εάν είμαστε πολύ εξαρτημένοι από αυτούς, ειδικά όταν πρόκειται για ενέργεια», δήλωσε ένας ανώτερος σύμβουλος του Τούρκου Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και συνέχισε λέγοντας ότι «έχουμε ζωτικά συμφέροντα να προστατέψουμε, όπως και κάθε άλλη μεγάλη χώρα».

Στον Νότιο Καύκασο, στην κορυφή της λίστας των τουρκικών προτεραιοτήτων υπάρχουν δύο αγωγοί, ένας εκ των οποίων αναμένεται να ξεκινήσει τη μεταφορά φυσικού αερίου από το Αζερμπαϊτζάν στην ηπειρωτική Ευρώπη εντός εβδομάδων. Αυτή η κρίσιμη υποδομή βρίσκεται στη «σκιά» του Ναγκόρνο-Καραμπάχ, του αρμενικού θύλακα που διεκδικείται από το Αζερμπαϊτζάν, ενώ ένα άλλο τμήμα περιβάλλεται από την βορειοανατολική επαρχία Tavush της Αρμενίας.

Οπλικά συστήματα

Η άνευ προηγουμένου κλιμάκωση κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού εκτυλίχθηκε στην εν λόγω περιοχή στέλνοντας μαθήματα και συμπερασμούς, τόσο για στρατηγικές επιδιώξεις της Τουρκίας στην περιοχή όσο και τις διαφαινόμενες, αν και ρευστές όσο το πετρέλαιο που τις εκκινεί, συμμαχίες. Αλλά και τα οπλικά συστήματα που φαίνεται να χρησιμοποιήθηκαν από την Τουρκία, προαναγγέλλοντας χρήση του στο πεδίο αντιπαράταξης με την επήλυδα άρπαγα Τουρκία στο Αιγαίο και την Κυπριακή ΑΟΖ.

Θυμίζουμε ότι ειδικές δυνάμεις του Αζερμπαϊτζάν είχαν επιχειρήσει εισβολή στην Αρμενία, επιδιώκοντας να καταλάβουν μια στρατηγική κορυφή του Tavush. Η επιχείρηση απέτυχε, αλλά φαίνεται να ήταν ο πρόδρομος του τρέχοντος πολέμου, αυτήν την φορά με την στήριξη της Τουρκίας και εκτεταμένη κι αποφασιστική για την έκβαση των συγκρούσεων χρήση τουρκικών drones, unarmed aerialvehicles, και μάλιστα τουρκικής κατασκευής. Αλλά και την χρήση Σύρων μισθοφόρων και τζιχαντιστών που, πίσω από τα κλειστά μάτια της Αμερικής, χρηματοδοτεί και χρησιμοποιεί η Τουρκία.

Ο ανώτερος σύμβουλος της τουρκικής προεδρίας, μάλιστα, δεν αρνήθηκε την ανάπτυξη Σύρων μισθοφόρων, δίπλα στον στρατό του Αζερμπαϊτζάν, λέγοντας ότι «δεν μπορούμε να χάσουμε την προσοχή μας για το τι συμβαίνει γύρω από τους αγωγούς μας στον Καύκασο, ειδικά στην περιοχή Tavush, όπου υπήρξαν αρκετές συγκρούσεις τα τελευταία χρόνια». Οι ανάγωγες περί αγωγών – και ανερυθρίαστα ομολογούμενες – στρατηγικές της νεο-οθωμανικής Τουρκίας.

Κίνδυνοι από τα drones

Το πιο επείγον μάθημα που μας έστειλε η στρατιωτική τακτική και το οπλοστάσιο της Τουρκίας στο Αρτσάχ, είναι η εκτεταμένη χρήση των drones ή UAV από την Τουρκία. Ο όρος “μη επανδρωμένο εναέριο όχημα/unmanned aerialvehicle–UAV” (γνωστό και ως drone), είναι ένα αεροσκάφος χωρίς πιλότο επί του σκάφους, το οποίο είναι ένα είδος μη επανδρωμένου κατευθυνόμενου οχήματος. Από την άλλη, το «μη επανδρωμένο εναέριο όχημα μάχης/unmanned combataerial vehicle (UCAV)», ως ένα μη επανδρωμένο εναέριο όχημα (UAV) αν και είναι εξαιρετικό όπλο εξ αέρος παρακολούθησης του αντιπάλου, μένοντας επί 24ωρο στον αέρα πάνω από τις θέσεις του εχθρού, μπορεί να είναι κι ένα φονικό επιθετικό όπλο, καθώς ως τέτοιο συνήθως μεταφέρει πυραύλους, αντιαρματικούς πυραύλους, ή και βόμβες, και χρησιμοποιείται για επιθετικές προσβολές. Τα UAVs, λοιπόν, μπορούν να χρησιμοποιούνται για επιχειρήσεις αναγνώρισης, δηλαδή για απόκτηση πληροφοριών, παρακολούθηση, στοχοποίηση, και αναγνώριση (intelligence, surveillance, target acquisition and reconnaissance/ ISTAR).

Αλλά, επίσης, ως εξοπλισμένα UAVs αναγνώρισης με πολλαπλούς ρόλους (όπως π.χ., τα Predator and Reaper) και ειδικότερα, με καθορισμένο ρόλο μάχης, που έχει την δυνατότητα να επιχειρεί ως μαχητικό ή βομβαρδιστικό αεροσκάφος. Το Ισραήλ, για παράδειγμα, οι ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις, κατά την εισβολή του Λιβάνου το 1982, κατέδειξαν σαφώς τη χρησιμότητα των UAVs στις στρατιωτικές επιχειρήσεις, ειδικά εναντίον των συριακών αντιαεροπορικών συστημάτων SAM οδηγώντας ως εκ τούτου στην ώθηση για την ανάπτυξη της μη-επανδρωμένης τεχνολογίας. Από τότε, τα κράτη και οι αμυντικές βιομηχανίες έχουν αναπτύξει την τεχνολογία στην κατασκευή εκατοντάδων διαφορετικών τύπων μη επανδρωμένων συστημάτων UAS για στρατιωτική επιχειρησιακή χρήση σε όλο το φάσμα του πολέμου. Λόγω των σημερινών και των δυνητικών δυνατοτήτων τους, και στο φως της ανάπτυξής τους από πραγματικούς ή δυνητικούς αντιπάλους, το ενδιαφέρον για UAVs παραμένει υψηλό, οδηγώντας επίσης σε νέες προκλήσεις στο πεδίο του πολέμου και των εξοπλιστικών ανταγωνισμών. Φαίνεται, πέρα από κάθε αμφιβολία, ότι τα συστήματα αυτά θα αποτελέσουν κατά τον έναν ή τον άλλον τρόπο το μέλλον του πολέμου.

Η εκτεταμένη χρήση των drones στο Αρτσάχ από τους Τουρκο-Αζέρους κατά των Αρμενίων, απροετοίμαστων και περίπου άοπλων εναντίον τους, ήγειρε το ερώτημα πόσο αποφασιστικός μπορεί να είναι ο ρόλος και η συμβολή των UAV στην έκβαση μιας αντιπαράθεσης. Κατ’ επέκτασιν, πόσο σοβαρό κίνδυνο για την Ελλάδα μπορεί να αποτελέσει ο εμφατικός εξοπλισμός της Τουρκίας με drones; Eίναι δηλαδή στρατηγικά όπλα, όπως π.χ. τα πυρηνικά, ή τακτικά όπλα, με χρήση και συμβολή στο πεδίο της μάχης, αλλά περιορισμένη κι ελεγχόμενη; Η στρατιωτική πείρα δείχνει ότι τα σημερινά UAVs δεν κερδίζουν τους πολέμους – είναι πολύ ευάλωτα και δεν μπορούν να επιτύχουν αποφασιστική νίκη. Είναι τακτικά όπλα, με περιορισμένη και εστιασμένη εμβέλεια και βεληνεκές, κι αντιμετωπίζουν πολυάριθμα προβλήματα και περιορισμούς. Το ξεκαθάρισμα αυτές τις μέρες που ανέλαβε η ρωσική αεροπορία εναντίον των drones στον Καύκασο, έδειξε πόσο ευάλωτα είναι στην εχθρική αεροπορία. Κώνωπες, ενοχλητικοί στο πεδίο της μάχης, να ρουφάνε κάποιο αίμα, αλλά όχι αετοί, χωρίς να εξασφαλίζουν καν να διεκδικούν αεροπορική υπεροπλία.

Άμυνα κατά των drones

Σε γενικές γραμμές, τα drones δεν είναι χρήσιμα σε αμφισβητούμενο επιχειρησιακό περιβάλλον χωρίς αεροπορική υπεροχή, δηλαδή είναι πολύ πιθανό να καταρριφθούν, όπως έχουν δείξει οι πρόσφατες περιπτώσεις καταστροφής του MQ-9 Reaper στην Υεμένη και του Global Hawk στα στενά του Hormuz και των Bayraktar TB2 στην Λιβύη και την Συρία, όπως και το ξεκαθάρισμα των drones αυτές τις μέρες από την ρωσική αεροπορία στον Καύκασο.

Την αεροπορική υπεροπλία εξασφαλίζουν στρατηγικές κινήσεις, όπως οι γυπαετοί των Ραφάλ και των F 35 που αποκτά η Ελλάδα, τρομοκρατώντας την Τουρκία με την υπεροπλία που της εξασφαλίζουν στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Τα drones υποβιβάζονται στην ενόχληση – πραγματική, αλλά στρατηγικά περιορισμένη – των κατευθυνόμενων ηλεκτρονικά πυρομαχικών, παρά όπλων. Καθοδηγούμενα από στρατιώτες και ηλεκτρονικά σήματα που τα ελέγχουν στην πορεία τους, περιορίζονται από αυτήν την εξάρτηση. Και είναι εδώ, για την ώρα, η μεγαλύτερη ευπάθειά τους.

H μεγαλύτερη ευπάθειά τους, που είναι η επικοινωνία. Εάν πρόκειται να συνεχίσει ένας στρατός να χρησιμοποιεί μη επανδρωμένα συστήματα και πιστεύουμε ότι συμβαίνει αυτό, θα πρέπει να είμαστε έτοιμοι για τα άτομα που μπορούν να παρεμποδίσουν σήματα ή παρεμποδίσουν δεδομένα. Αυτό ισχύει για όλα τα ηλεκτρονικά καθοδηγούμενα όπλα, όπως, ιδιαίτερα, όταν μιλούμε για μη επανδρωμένα υποβρύχια. Απλώς δεν μπορούμε να τους μιλήσουμε όταν βρίσκονται κάτω από το νερό. Επομένως, πρέπει να βεβαιωθεί κανείς ότι έχει ασφαλείς επικοινωνίες. Αυτή είναι μια μεγάλη ευπάθεια. Αλλά και όπου εστιάζεται η άμυνα κατά των drones. Στην ηλεκτρονική παρεμβολή και σίγηση του ελέγχου τους. Σαν ηλεκτρονικός πόλεμος, τα drones, αντιμετωπίζονται με ηλεκτρονικά αντίμετρα. Το αύριο είναι εδώ.

* Φιλόσοφος, συγγραφέας

Σημερινή

Must Restoring the US-Europe Alliance Be at Israel’s and Sunni Arab States’ Expense?

0

By February 1, 2021

BESA Center Perspectives Paper No. 1,911, February 1, 2021

EXECUTIVE SUMMARY: The United States does not have to appease the Europeans over Iran in order to cement the trans-Atlantic alliance. Instead, it should press the Europeans to increase their military spending to merit the close relationship, especially in the face of a Russia that poses a greater threat to Europe than it does to the US.

While in the US, Joe Biden’s inauguration ushered in widespread joy among his supporters and dismay among his detractors, among the allies of the US in the Middle East there is a feeling of anxious anticipation. Sharing this sentiment are Israel’s incumbent leader, the leaders of the moderate Arab Sunni states, and even many in the Israeli opposition who want to see Netanyahu replaced.

The common denominator behind this concern is the ideological mindset of those chosen to critical appointments in Biden’s administration. It is feared that these people will encourage Biden to commit to a soft policy toward Iran as the price to be paid to restore the US-European alliance, which (according to the liberal consensus) former President Trump did much to impair.

There is historical reason for this concern. Biden’s team is headed by Anthony Blinken, the designated Secretary of State and former national security advisor to Obama. It was Blinken who spearheaded the 2015 nuclear deal with Iran, which hurt the American relationship with allies in the Middle East for the sake of cementing the alliance with Europe.

By every objective and subjective criterion, Washington’s European allies are far more important than its allies in the Middle East. Europe is the US’s greatest trading and service partner and home to its most formidable alliance (at least on paper), NATO. Even in its dwarfed post-Soviet state, NATO exists to counter Russia, which is a greater security challenge for the western alliance than Iran, which is both farther removed and less powerful.

It is also true that the US is far more similar to the European states, which share with Americans a common ideology, democratic government, and a belief in the democratic way of life, than it is to its allies in the Middle East.

And that is putting it mildly. The bicoastal elite that just returned to power in the US (as well as many ordinary non-coastal Americans) are deeply offended by the likes of Saudi Arabia and Egypt and their leaders. Germany’s Angela Merkel and France’s Emmanuel Macron are far more appealing than Saudi Arabia’s Muhammad bin Salman or Egypt’s President Fatah Sisi.

Yet the reasoning behind the trade-off of appeasing Europe at the expense of Washington’s allies in the Middle East on the subject of Iran is based on the central misconception that Europe has to be appeased.

Despite four years of President Trump, who spoke of Europe in terms of blistering invective, the alliance is as strong as ever. Intercontinental trade and scientific cooperation grew almost as never before during the Trump administration. Pfizer’s leading role in providing a vaccine against COVID-19 to both Americans and Europeans is emblematic of this cooperation. In 2018, Pfizer, an American company, announced a merger of its consumer healthcare division with UK pharma giant GlaxoSmithKline.

President Trump was very critical of NATO and particularly Germany, its largest member state. He accused the European member states of free-riding on American largesse to assure their own security—an accusation so self-evidently true that it can hardly be debated.

Most of NATO’s European partners hardly act like partners at all. US spending on the military is at least double relative to GDP than that of the average European member state and over two and half times higher than that of Germany, which is NATO’s richest and most powerful European member. This might have been justifiable at the beginning of the Cold War, when Europe was emerging from the destruction of WWII, but it makes no sense seven decades later, when its constituent countries are wealthy states.

To add insult to injury, Germany is one of two countries in the EU and NATO that consistently runs vast trade surpluses with the US in both trade and services—yet it spends only 1.3% of GDP on military expenditures compared to 3.6% for the US.

What this means is that the Europeans are beholden to the US and do not have to be appeased by it—especially as their nemesis to the east, Russia, is far more menacing to them than it is to the US.

Why “engage” the Islamic regime to satisfy German and French business interests who look longingly at the large market of Iran even as its leadership hones its ballistic and drone skills against US allies, spawns proxies that undermine the independence of states, and supports groups that are systematically creating a ballistic siege on Israel—in addition, of course, to advancing its program to produce a nuclear bomb?

There is also a domestic dimension to the trade-off. President Biden is on record as saying he is going to reach out to all Americans to reduce polarization in American society and politics.

Instead of appeasing Europe, he should pursue what former President Trump claimed he would do but didn’t—get the Europeans to pay for their security at least in equal measure to the US. The hundred billion dollars of reduced military expenditures could be used instead to upgrade the skills and education of Americans in the Rust Belt and improve social and health services in rural America.

It’s not Israel and the Sunni Arab states that should pay the price for bolstering the trans-Atlantic alliance but rather the Europeans themselves, who have taken the Americans for a ride for too long.

View PDF

Prof. Hillel Frisch is a professor of political studies and Middle East studies at Bar-Ilan University and a senior research associate at the Begin-Sadat Center for Strategic Studies. 

Prof. Hillel Frisch
Prof. Hillel Frisch
Prof. Hillel Frisch is a professor of political studies and Middle East studies at Bar-Ilan University and a senior research associate at the Begin-Sadat Center for Strategic Studies. Email: [email protected]

Μερικά οικονομικά δεδομένα που δημοσίευσε ο γαλλικός τύπος για την αγορά των Rafale

0

Του Αλκη Καλλιαντζίδη, Οικονομολόγου, [email protected], www.kalkis.eu

Η υπογραφή της σύμβασης για την προμήθεια των 18 Rafale, παρά την γρήγορη προετοιμασία της, δεν ήταν και τόσο εύκολη υπόθεση. Και τούτο διότι, όπως δήλωσε στον γαλλικό τύπο η Florence Parly, Υπουργός άμυνας της χώρας της, οι «Έλληνες άλλαξαν ξαφνικά προτεραιότητα. Ενώ διαπραγματευόμασταν για τις φρεγάτες, ξαφνικά μας ζήτησαν διαπραγματεύσεις για τα  Rafale, πιεζόμενοι από τις τουρκικές απειλές». Αυτό είχε ως αναπόφευκτη αρνητική συνέπεια για κάποιες ελληνικές υπεργολαβικές επιχειρήσεις να μην μπορέσουν να συμμετάσχουν στην παραγωγή ορισμένων εξαρτημάτων (αξίας 600 εκατομ. ευρώ όπως οι ίδιοι υπολογίζουν) των εν λόγω αεριωθουμένων, εξ ου και  η επιστολή διαμαρτυρίας που απέστειλε ο φορέας τους στον Έλληνα πρωθυπουργό, όπως διαβάσαμε πρόσφατα στον τύπο. Έτσι θετική επίπτωση στην ελληνική επιχειρηματικότητα, απασχόληση και συνδρομή στην ανάπτυξη εγχώριου αεροναυπηγικού κλάδου μάλλον δεν θα υπάρξει, λόγω της αγοράς των Rafale. Το ακριβώς αντίθετο θα συμβεί βέβαια στη Γαλλία, πέρα από τα 2,5 δις ευρώ που θα εισπράξει η χώρα. Ήτοι θα ενισχυθούν οι 3 κατασκευαστές των Rafale :

@ η Dassault Aviation του μόνου κατασκευαστή αεροσκαφών που παράγει τα χειριστήρια πτήσης για τα αεροσκάφη της,

@ η Safran που παράγει τους κινητήρες τους,

@ η Thales που παράγει τα ηλεκτρονικά τους συστήματα.

Έτσι, ο κατασκευαστής των αεροσκαφών θα είναι σε θέση να διατηρεί έναν ρυθμό παραγωγής περίπου ένα Rafale τον μήνα, κάτι που είναι απαραίτητο για τη διατήρηση της βιωσιμότητας των γραμμών παραγωγής του. «Ένας ρυθμός ενός Rafale τον μήνα, που αντιστοιχεί σε 7.000 θέσεις εργασίας, στη βιομηχανία της Dassault αλλά και σε περίπου  500 μικρομεσαίες που συνεργάζονται μαζί σας», υπενθύμισε η Florence Parly, αναφέρεται στο ρεπορτάζ  του ηλεκτρονικού Le Monde και του Γαλλικού Πρακτορείου Ειδήσεων (AFP) στις 29-1-2021 με τίτλο : «Η Γαλλία παραγγέλνει 12 Rafale για να αντικαταστήσει εκείνα που πωλήθηκαν στην Ελλάδα» (La France commande 12 Rafale pour remplacer ceux vendus à la Grèce).

Τι έκανε η Florence Parly ;

Σας θυμίζω ότι υπήρξαν αντιδράσεις από γαλλικούς στρατιωτικούς κύκλους, όταν η Γαλλία απεφάσισε να αποσύρει 12 ετοιμοπόλεμα Rafale από την αεροπορία και το ναυτικό της και να μας τα πουλήσει άμεσα ως μεταχειρισμένα. Διότι αυτό αποδυναμώνει προς στιγμήν την γαλλική πολεμική ισχύ.  Βλέπε σχετικό άρθρο μου στις Ανιχνεύσεις στις 17-9-2020  :ΕΔΩ

Από την άλλη όμως η Γαλλία, όπως και κάθε άλλη ανταγωνιστική οικονομία, χρειάζεται έντονα δυναμικές εξαγωγές για να διατηρήσει τη βιωσιμότητα της βιομηχανίας και της αμυντικής της στρατηγικής. Τι έκανε λοιπόν η Υπουργός ;

Υπέγραψε στην Αθήνα τη Δευτέρα 25-1-2021 τη σύμβαση με την ελληνική κυβέρνηση της οποίας σύμβασης ο τρόπος πληρωμής έχει ως εξής : 1,5 δις ευρώ για το 2021, 400 εκατομ. ευρώ ετησίως για το 2022 και 2023, 67 εκατομ. ευρώ το 2024 και 34 εκατομ. για το 2025, σύμφωνα με το σχετικό ρεπορτάζ της Anne Bauer στην ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας Les Echos στις 15-1-2021 με τίτλο : «Rafale : η Ελλάδα επιβεβαιώνει το deal, η Ινδία ανοίγει την πόρτα» (Rafale : la Grèce confirme le « deal », l’Inde entrouvre la porte). Και την Παρασκευή 29-1-2021 πήγε η Florence Parly  στο Argonay (στην περιοχή της Haute -Savoie), όπου βρίσκεται  η Dassault Aviation, για να αποδείξει ότι δεν υπάρχει ζήτημα αποδυνάμωσης της γαλλικής πολεμικής αεροπορίας. «Γι’αυτό σας ανακοινώνω σήμερα την παραγγελία 12 μαχητικών αεροσκαφών Rafale για τη Γαλλία, προς όφελος της πολεμικής αεροπορίας και διαστημικής», ανακοίνωσε. Το Rafale είναι «το στολίδι του στρατού μας» και έχει πραγματοποιήσει ξανά αυτήν την εβδομάδα «δεκαοκτώ αεροπορικές εξορμήσεις και δύο βομβαρδισμούς στο ιρακινό-συριακό μέτωπο», είπε η Υπουργός των Ενόπλων Δυνάμεων. Με τα αεροπλάνα που πρέπει να παραδώσει ήδη ο κατασκευαστής αεροσκαφών, «αυτή η παραγγελία θα εξασφαλίσει τη βιωσιμότητα του σχεδίου σας παραγωγής και των υπεργολάβων σας μέχρι το τέλος του έτους 2025», δήλωσε η Υπουργός. Επομένως, αυτή η παραγγελία υποστηρίζει τη δραστηριότητα γαλλικών επιχειρήσεων οι οποίες, ως επί το πλείστον, έχουν επίσης και μια πολιτική δραστηριότητα και αποδυναμώθηκαν από την κρίση στον τομέα της αεροναυτικής.

Για τον Διευθύνοντα Σύμβουλο της Dassault Aviation, Eric Trappier, «η εθνική παραγγελία σηματοδοτεί τη μακροπρόθεσμη δέσμευση των ενόπλων δυνάμεων υπέρ των αεροσκαφών μας και της δίνει πολύ ισχυρή αξιοπιστία στις εξαγωγές, οι οποίες με τη σειρά τους συμβάλλουν όλο και περισσότερο στη διατήρηση αυτής της δραστηριότητας». Το ποσό του προϋπολογισμού που δαπανήθηκε για αυτήν την αγορά δεν κοινοποιήθηκε. Θα χρηματοδοτηθεί κυρίως από τα έσοδα από την πώληση στην Αθήνα των 12 αεροπλάνων που θα αποσυρθούν από τον στόλο της Πολεμικής Αεροπορίας, τα οποία είναι «της τάξης των 400 εκατομμυρίων ευρώ», σύμφωνα με το γραφείο της υπουργού. Η τιμή ενός Rafale  «πλήρως εξοπλισμένου είναι εκατό εκατομμύρια ευρώ», ανέφερε πρόσφατα ο Eric Trappier.

«Αυτά τα αεροπλάνα θα παραδοθούν στο τέλος των παραδόσεων των 28 που έχουν ήδη παραγγελθεί [από την ίδια τη Γαλλία] από την Dassault, δηλαδή το 2025», δήλωσε στην Agence France–Presse (AFP) ο αρχηγός της αεροπορίας και του διαστήματος, στρατηγός Philippe Lavigne. Τότε  η πολεμική αεροπορία  θα αριθμεί 129 Rafale και το ναυτικό 42.

Τα παραπάνω οικονομικά δεδομένα δείχνουν την προφανή θετική επίπτωση στην γαλλική αεροναυπηγική, τους υπεργολάβους της και την απασχόληση. Για εμάς η μόνη θετική επίπτωση της αγοράς των Rafale είναι ότι θα αυξήσει την αμυντική αεροπορική μας ισχύ, έναντι της Τουρκίας.

Ας προσέξει καλά λοιπόν η ελληνική κυβέρνηση κατά τη διαπραγμάτευσή της για την αύξηση της ναυτικής ισχύος μας. Να συμπεριλάβει οπωσδήποτε και τη διάσταση ενίσχυσης της ελληνικής επιχειρηματικότητας, της μεταφοράς τεχνογνωσίας και απασχόλησης.

ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΜΙΑ ΡΙΖΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ

6
του ΠΑΝΤΕΛΗ ΣΑΒΒΙΔΗ
Επίθεση κατά του Σαμαρά, λέει η είδηση, εξαπέλυσε ο Μαρινάκης από την εφημερίδα του.
Η Ελλάδα, μπορεί να μην κατάφερε στα 200 χρόνια του βίου της να διαμορφώσει αστική τάξη, είχε, όμως, πάντοτε κοτζαμπάσηδες.
Πριν συνεχίσω, να καταθέσω το γενικό πλαίσιο προσέγγισης των πραγμάτων.
1.-Το εθνικό κράτος έβλαψε τον ελληνισμό. Τον συρρίκνωσε εδαφικά, πνευματικά, οικονομικά. Από ένα σημείο και πέρα, όμως, ήταν ένα αναγκαίο κακό.
2.-Μέσα στην αγανάκτησή μας από τους πολιτικούς και την πολιτική, πολλές φορές ευχόμαστε τη διάλυσή του. ΛΑΘΟΣ. Άλλο το κράτος ως διεθνής υπόσταση και άλλο οι πολιτικές ηγεσίες. Τα πρόσωπα. Ο θυμός πρέπει να κατευθύνεται στα πρόσωπα. Το κράτος είναι μια απρόσωπη οντότητα που λειτουργεί με βάση τους θεσμούς που διαμορφώνουν οι πολιτικοί, δηλαδή, ο λαός με την ψήφο του. Και όχι, οι θεσμοί απρόσωπα, όπως γίνεται στη Δύση. Τα πρόσωπα στην καθ ημάς Ανατολή επηρεάζουν την λειτουργία των θεσμών. Καλό ή κακό αυτό; Εξαρτάται. Έχει και τα καλά του έχει και τα κακά του.
3.-Ένα κράτος που λειτουργεί με στοιχειώδεις κανόνες μιας φιλελεύθερης δημοκρατίας, παρέχει προστασία στους πολίτες του. Το είδος, τη μορφή, το περιεχόμενο και τους τρόπους προστασίας τα συνδιαμορφώνουν πολίτες και πολιτικοί. Ποιόν, δηλαδή, ψηφίζουμε για να διαμορφώσει τις αρχές και να υποστηρίξει την προστασία μας. Απο τα μέχρι τούδε δεδομένα δεν πρέπει να είμαστε και πολύ περήφανοι για τις επιλογές μας.
4.-Έτσι, ένα κράτος ως ισχύς και μια πολιτεία ως ευρύτερη έννοια είναι αναγκαία, ακόμη και για τους αναρχικούς. Που θα εκδηλώσουν τις αναρχικές ιδέες τους αν δεν υπάρχει το δημοκρατικό φιλελεύθερο κράτος να τους παράσχει ασφάλεια; Μπορούν, για παράδειγμα να τις εκδηλώσουν στην Τουρκία του Ερντογάν αν επικρατήσει η ιδεολογική αρχή τους “το Αιγαίο ανήκει στα ψάρια του” και ο τούρκος πρόεδρος καταστήσει το ελληνικό κράτος δορυφόρο του;
5.-Το πολιτικό σύστημα στην Ελλάδα, ανεξαρτήτως ιδεολογικής προελεύσεως έχει δορυφοροποιηθεί από την Τουρκία. Δεν ξέρω αν κάνω λάθος αλλά χθες, 25η επέτειο των Ιμίων, η πολιτεία αποφάσισε μεν να δώσει τα ονόματα των τριών παλληκαριών που σκοτώθηκαν, σε πλοία του πολεμικού ναυτικού αλλά ΦΟΒΗΘΗΚΕ να πετάξει ένα στεφάνι στα νερά του Αιγαίου κοντά στα Ίμια. Σε μια περιοχή που μας λέει ότι ασκεί πλήρη κυριαρχία. Ας σταματήσει το δούλεμα.
6.-Και ερχόμαστε, τώρα, στο δια ταύτα με το οποίο ξεκινήσαμε. Ο Σαμαράς έκανε κάποιες σκληρές δηλώσεις για την κυβέρνηση με αφορμή τις συνομιλίες (τα περί διερευνητικών ας τα λένε στα παιδιά τους). Θα χρησιμοποιήσω την φράση “αν δεν υπήρχε ο Σαμαράς, η κυβέρνηση έπρεπε να τον εφεύρει”. Αντιθέτως, η κυβέρνηση χρησιμοποιεί όλα τα μέσα για να τον απαξιώσει. Μια εσωκομματική πίεση στην κυβέρνηση αποτελεί διπλωματικό ατού στις συνομιλίες. Εκτός αν αυτά δεν τα καταλαβαίνει ο Μητσοτάκης. Ή, εκτός και αν έχουν αποφασίσει να δώσουν και διαμορφώνουν τις προϋποθέσεις για το δώσιμο. Η Τουρκία το παίζει καλά αυτό το παιχνίδι. Στην Αθήνα; Δεν αντιλαμβάνονται τη σημασία του;
Αν, όμως η κοινή γνώμη σωπάσει και δεν αντιδράσει στις ενδεχόμενες κυβερνητικές υποχωρήσεις δεν θα φταίει η κυβέρνηση και ο Μητσοτάκης. Στις δημοκρατίες οι πολίτες έχουν ευθύνες. Και ήρθε η ώρα να τις αναλάβουν.
7.-Η κυβέρνηση τρέμει διότι γνωρίζει καλά ότι δεν έχει με το μέρος της την παραδοσιακή δεξιά της Νέας Δημοκρατίας. Και ευτυχώς που τρέμει. Τον φόβο που έχει το κατεστημένο από την κοινή γνώμη τον εκδήλωσε εμβληματικός πολιτικός σε ομιλία του σε Έλληνες των Βρυξελλών. Αυτό το μέρος της κοινής γνώμης που είναι υπέρ της ειρήνης και της συνεργασίας των λαών αλλά δεν θέλει να παραχωρήσουν οι φοβικές κυβερνήσεις του κάτι που ανήκει κατά το διεθνές δίκαιο στην Ελλάδα, πρέπει να εκφραστεί. Και να εκφραστεί και πολιτικά.
8.-Και η Νέα Δημοκρατία και ο Συρζα είναι πολιτικά κόμματα χωρίς ιδεολογία. Η ιδεολογία τους είναι το συμφέρον των ομάδων που τα απαρτίζουν. Με την μορφή που έχουν σήμερα δεν επιτελούν κανέναν κοινωνικό ρόλο. Η διάλυσή τους και η ανασυγκρότηση του πολιτικού σκηνικού είναι προϋπόθεση για τον πολιτικό εκσυγχρονισμό της χώρας.
9.-Πολιτικά μορφώματα, ως ομάδες πίεσης, πρέπει να δημιουργηθούν και εκτός Αθηνών. Η γνωστή μέχρι σήμερα οργάνωση του πολιτικού συστήματος αποτελεί παρελθόν. Οι κυβερνήσεις από το ΠΑΣΟΚ, τον Συριζα μέχρι τη Νέα Δημοκρατία χρησιμοποιούν την δύναμη της κυβερνητικής εξουσίας για να διαλύσουν την περιφερειακή Ελλάδα. Από τον “Καποδίστρια”, τον “Καλλικράτη” ως τις καθημερινές πρακτικές, όλες οι κινήσεις του ελληνικού κατεστημένου είναι κατά της ελληνικής περιφέρειας. Έχουν αποφασίσει να δημιουργήσουν ένα μεγάλο κέντρο εκεί που άλλοτε υπήρχε ένα χωριό και να χρησιμοποιούν την υπόλοιπη “επικράτεια” ως ενδοχώρα. Όσοι διαφωνούν και έχουν την βούληση να πρωταγωνιστήσουν στις αντιδράσεις για να αποφευχθεί η περαιτέρω διάλυση της χώρας είναι ώρα να το κάνουν. Για να γίνω πιο συγκεκριμένος, ειδικά τη Θεσσαλονίκη ο Μητσοτάκης έχει αποφασίσει να την τελειώσει. Θα τον αφήσουν όσοι θεσσαλονικείς απέμειναν; Θα συνεχίσει ο κόσμος της να στηρίζει ανθρώπους που δεν κάνουν τίποτε αν δεν ρωτήσουν τον μπάρμπα στην Αθήνα; Μέχρι πότε ο Μητσοτάκης θα ξευτελίζει την πόλη χωρίς αντίδραση; Με τέτοια πολιτική, ο Μητσοτάκης, όχι μόνο δεν είναι αναντικατάστατος αλλά πρέπει να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε την επόμενη ημέρα. Ο Μητσοτάκης αποκάλυψε τα όριά του. Αλλά η λύση δεν είναι ο οικτρός Συριζα. Πρέπει να αναδιαμορφωθεί το πολιτικό σκηνικό. Και αυτό θα γίνει με την διάσπαση της Νέας Δημοκρατίας και του Συριζα. Η παραδοσιακή δεξιά δεν χωρά στη Νέα Δημοκρατία του Μητσοτάκη. Η αριστερά που ενδιαφέρεται, ειλικρινά, για την κοινωνία δεν έχει καμιά θέση στο Συριζα. Οι αναζητήσεις μιας σύγχρονης αριστεράς έχουν να κάνουν με την απάντηση ποιοί είμαστε, που πηγαίνουμε και πως μπαίνουμε στη νέα ψηφιακή εποχή. Τι θέση θα έχουμε σ αυτήν.
Και κάτι χαριτωμένο: Αστική τάξη δεν έχει η χώρα αλλά κάποιοι εύποροι Έλληνες υπάρχουν. Αυτοί, λοιπόν, είχαν αιτήματα και επί Ανδρέα Παπανδρέου. Ναι, του τρισκατάρατου. Τους καλούσε, λοιπόν, ο Παπανδρέου στο Καστρί και όταν μαζεύονταν τους έλεγε: Θα πάω για έναν υπνάκο, βρείτε τα μεταξύ σας και όταν ξυπνήσω μου τα λέτε και θα δω τι θα κάνω.
Επί Σημίτη, ναι του περιβόητου “εκσυγχρονιστή”, οι ίδιοι πάνω κάτω, βρίσκονταν μεταξύ τους, συμφωνούσαν και πήγαιναν μια λίστα στον τότε πρωθυπουργό και του έλεγαν: έτσι θα τα κάνεις. (Ο Σημίτης αν δεν είχε την τυφλή υποστήριξή τους δεν θα έβλεπε ούτε προεδρία του ΠΑΣΟΚ ούτε πρωθυπουργία). Η διαφορά ήταν ουσιώδης, για όσους δεν το κατάλαβαν.
Και σήμερα, περάσαμε στην εποχή όπου ο Κοτζαμπασισμός βγαίνει ο ίδιος μπροστά. Και τα ζητάει όλα. Θα του τα δώσει η κοινωνία; Γιατί στην κοινωνία ανήκουν. Όχι στην κυβέρνηση. Αν και στη Νέα Δημοκρατία αρχίζει να αναβιώνει η ιδέα περί ιδιοκτησίας του κράτους. Αυτή που υπήρχε στο DNA της παράταξης μετά τον τελευταίο πόλεμο.