Αρχική Blog Σελίδα 2280

Πράξη ένοπλης προπαγάνδας! Το παρ’ ολίγον θερμό επεισόδιο Βρετανίας-Ρωσίας και τα… μυστικά του σκουπιδοσωρού

0

Του Κώστα Ράπτη

Δεν ήταν λάθος και δεν ήταν άσκηση κατοχυρωμένου δικαιώματος. Ήταν πράξη ένοπλης προπαγάνδας με εντολή Ντάουνινγκ Στριτ.

Αυτό προκύπτει εκ των υστέρων σχετικά με τη διέλευση την περασμένη Τετάρτη του βρετανικού πολεμικού πλοίου HMS Defender σε απόσταση μικρότερη των 12 μιλίων από το νότιο άκρο της χερσονήσου της Κριμαίας, με αποτέλεσμα την ρίψη προειδοποιητικών πυρών από την ρωσική ακτοφυλακή και την υποβολή ρηματικής διακοίνωσης στον Βρετανό πρεσβευτή στη Μόσχα.

Σύμφωνα με αποκλειστικό δημοσίευμα της Daily Telegraph η πορεία που θα ακολουθούσε το βρετανικό αντιτορπιλικό αποτέλεσε αντικείμενο διαμάχης στο Λονδίνο, καθώς ο υπουργός Εξωτερικών Ντόμινικ Ράαμπ εξέφρασε επιφυλάξεις απέναντι στις προτάσεις του υπουργού Άμυνας Μπεν Ουάλας, οπότε και το θέμα παραπέμφθηκε στον πρωθυπουργό Μπόρις Τζόνσον.

Ο εκπρόσωπος του πρωθυπουργού αρνήθηκε να επιβεβαιώσει ή να διαψεύσει λέγοντας ότι δεν υπεισέρχεται σε θέματα επιχειρησιακού σχεδιασμού. Όμως ο ίδιος ο Μπόρις Τζόνσον δεν άφησε αμφιβολία για το ότι πολιτικά στηρίζει την “ελευθερία της ναυσιπλοΐας στα διεθνή ύδατα”, ενώ εκ των υστέρων πηγές του υπουργείου Εξωτερικών υποστηρίζουν ότι δεν υπήρξε διαφωνία.

Όλα αυτά γίνονται, ωστόσο, πολύ πιο περίεργα, μετά τη γνωστοποίηση της είδησης ότι περίπου 50 σελίδες διαβαθμισμένων εγγράφων του βρετανικού υπουργείου Άμυνας, τα οποία περιέχουν λεπτομέρειες (λ.χ. ηλεκτρονικά μηνύματα, ακόμη και παρουσιάσεις PowerPoint) σχετικά ακριβώς με το HMS Defender εντοπίστηκαν σε έναν λασπωμένο σωρό πίσω από μία στάση λεωφορείου στο Κεντ, νωρίς το πρωί της Πέμπτης. Η απώλεια των εγγράφων είχε αναφερθεί, όπως μαθαίνουμε πλέον, από την περασμένη εβδομάδα…

Ωστόσο, οι πληροφορίες που συγκεντρώνονται γύρω από το παρ’ ολίγον θερμό επεισόδιο αδυνατίζουν την βρετανική θέση ότι το αντιτορπιλικό πραγματοποιούσε προγραμματισμένη “αβλαβή διέλευση” σε καθορισμένο διάδρομο ναυσιπλοΐας (traffic separation scheme) που συνιστούσε την συντομότερη ευθεία ανάμεσα στην Οδησσό, από την οποία είχε αποπλεύσει και το Μπατούμι της Γεωργίας, όπου ελλιμενίσθηκε στη συνέχεια.

Μόνο που οι προβλέψεις της Διεθνούς Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) του 1982 είναι πολύ σαφείς σχετικά με το τι συνιστά “αβλαβή διέλευση” και πότε το παράκτιο κράτος έχει το δικαίωμα να την παρεμποδίσει. Στο HMS Defender το πλήρωμα είχε λάβει θέσεις μάχης, όπως ανέφερε ο δημοσιογράφος που BBC που βρισκόταν, διόλου τυχαία, στο πλοίο μαζί με συνάδελφό του της Daily Mail.

Επιπλέον, το HMS Defender παρεξέκλινε της πορείας που ακολουθούσε μαζί με το ολλανδικό πολεμικό σκάφος HHLMS Evertsen, προκειμένου ακριβώς να ακολουθήσει τον διάδρομο ο οποίος εισέρχεται εντός της ζώνης των 12 μιλίων από το νότιο άκρο της Κριμαίας, όπου και ο ρωσικός ναύσταθμος της Σεβαστούπολης.

Το πολιτικό μήνυμα της βρετανικής πλευράς ήταν ασφαλώς ότι αρνείται να αναγνωρίσει την ρωσική κυριαρχία στην Κριμαία, η οποία αποσχίσθηκε από την Ουκρανία εν μέσω των γεγονότων του 2014 και προσαρτήθηκε, κατόπιν δημοψηφίσματος, στην Ρωσική Ομοσπονδία. Δεν χρειάζεται όμως να έχει αναγνωρίσει κανείς την ρωσική κυριαρχία στην Κριμαία για να συμπεράνει ότι και πάλι οι βρετανικές ενέργειες ήσαν παράνομες, εφόσον με ναυτική οδηγία που εκδόθηκε τον Απρίλιο και εκπνέει τον Οκτώβριο, οι αρχές της Ρωσίας ρητά στέρησαν, επικαλούμενες λόγους ασφαλείας, το δικαίωμα αβλαβούς διέλευσης σε πολεμικά ή κρατικά πλοία άλλων χωρών από συγκεκριμένες θαλάσσιες ζώνες πέριξ της Κριμαίας. Και η Ρωσία έχει ούτως ή άλλως το δικαίωμα αυτό ως “κατέχουσα δύναμη”, αντικειμενικά υπεύθυνη για την ασφάλεια της περιοχής.

Αλλά τις νομικές περιπλοκές (που θα μπορούσαν να βρουν αναλογική εφαρμογή και σε άλλες περιοχές όπως το Αιγαίο) τις ξεδιαλύνουν τα πολιτικά συμφραζόμενα. Ήτοι η χρονική σύμπτωση του επεισοδίου της Τετάρτης με την συνυπογραφή της συμφωνίας ναυτικής συνεργασίας Βρετανίας-Ουκρανίας, την αποτυχία (λόγω και της πρόωρης δημοσιοποίησής της την ίδια μέρα στους Finanacial Times) της πρότασης Μακρόν-Μέρκελ για επανάληψη του πολιτικού διαλόγου υψηλού επιπέδου Ε.Ε.-Ρωσίας, την προετοιμασία της μεγάλης ναυτικής άσκησης του ΝΑΤΟ Sea Breeze 21 στη Μαύρη Θάλασσα (από τις 28 Ιουνίου έως τις 10 Ιουλίου), με τη συμμετοχή 32 χωρών, συμπεριλαμβανομένης του Ισραήλ, της Βραζιλίας, της Ιαπωνίας και της Νότιας Κορέας.

Στο ίδιο “κάδρο” θα πρέπει να βάλει κανείς και τις αντιρρήσεις των Βρετανών ενστόλων στις προγραμματιζόμενες περικοπές στον όγκο και τον προϋπολογισμό των ενόπλων δυνάμεων, αλλά βέβαια και την εσωτερική πολεμική που έχει ξεσπάσει στις ΗΠΑ για την πρωτοβουλία του Τζο Μπάιντεν να συναντηθεί με τον Βλαντίμιρ Πούτιν στη Γενεύη. Δεν είναι λίγες οι φορές που οι Βρετανοί “εξάδελφοι” έχουν λειτουργήσει ως “υπεργολάβοι” της πτέρυγας των θιασωτών του νέου Ψυχρού Πολέμου στη Ουάσιγκτον: ο βρετανικής πατρότητας “Φάκελος Steele” επί του οποίου στήθηκε το αφήγημα του Russiagate αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα.

ΠΗΓΗ: capital.gr

Από τη νίκη του Μάο στο όνειρο του Σι

0

Εκατό χρόνια από την ίδρυση του ΚΚΚ.

Τον Ιούλιο του 1921 η Κίνα μαστιζόταν από εσωτερικό χάος και διεθνείς ταπεινώσεις. Μεγάλο μέρος της ενδοχώρας βρισκόταν στο έλεος αλληλοσφαζόμενων πολέμαρχων και σημαντικές παράκτιες ζώνες ελέγχονταν από αποικιοκρατικές δυνάμεις της Ευρώπης. Εκείνο τον μήνα, σε ένα ταπεινό οίκημα του γαλλικού τομέα, στη Σαγκάη, δεκατρείς Κινέζοι μαρξιστές, με τις ευλογίες εκπροσώπων των Ρώσων μπολσεβίκων, αποφάσιζαν να ιδρύσουν Κομμουνιστικό Κόμμα. Ανάμεσά τους ήταν κι ένας νεαρός δάσκαλος αγροτικής καταγωγής από την επαρχία Χουνάν, το όνομα του οποίου είχε ήδη γίνει γνωστό από τη θητεία του στο φοιτητικό κίνημα: Μάο Τσετούνγκ.

Την ερχόμενη Πέμπτη το ΚΚ Κίνας θα γιορτάσει με πανηγυρικό τρόπο τη συμπλήρωση ενός αιώνα από την ίδρυσή του. Εδώ και μήνες ο Σι Τζινπίνγκ, ο ισχυρότερος Κινέζος ηγέτης μετά τον Μάο, έχει δώσει τον τόνο με επανειλημμένες περιοδείες σε χώρους-μνημεία της επαναστατικής κληρονομιάς ανά τη χώρα, ενθαρρύνοντας τον «κόκκινο τουρισμό», οργανωμένες επισκέψεις κομματικών μελών, σχολείων και ομάδων πολιτών. Σε όλα τα αστικά κέντρα δεσπόζουν γιγαντοαφίσες με τα 100 αποφθέγματα του Σι για τη μεγάλη επέτειο. Ενα μικρό δείγμα: «Ας αξιοποιήσουμε στο έπακρο την κόκκινη κληρονομιά μας, ας περάσουμε τα κόκκινα γονίδια και την κόκκινη χώρα μας από γενιά σε γενιά». Οι πατριωτικές ταινίες στις κινηματογραφικές αίθουσες και τα τηλεοπτικά αφιερώματα συμπληρώνουν το εορταστικό σκηνικό.

Ο ιστορικός απολογισμός του μακροβιότερου κόμματος εξουσίας στον κόσμο είναι εντυπωσιακός. Μέσα στα 28 πρώτα χρόνια της ζωής του, το ΚΚ Κίνας εξελίχθηκε από μικρός όμιλος μαρξιστών σε ηγετική δύναμη του λαϊκού αγώνα εναντίον της ιαπωνικής κατοχής, νίκησε στον εμφύλιο την εθνικιστική Κουομιτάνγκ και θεμελίωσε τη Νέα Κίνα το 1949. Στις επόμενες τρεις δεκαετίες, υπό την ηγεσία του Μάο, κατάφερε, παρά το τεράστιο κόστος του «Μεγάλου άλματος προς τα εμπρός» και της Πολιτιστικής επανάστασης, να θέσει τις βάσεις για τη μετατροπή μιας καθυστερημένης, αγροτικής χώρας σε αυτόνομη βιομηχανική και στρατιωτική δύναμη. Ο τρίτος ιστορικός κύκλος, υπό την ηγεσία του Ντενγκ Ξιαοπίνγκ, σημαδεύεται από το άνοιγμα στην αγορά και την ταχύτατη οικονομική μεγέθυνση, κάτι που μέχρι τότε μόνο δύο χώρες του τρίτου κόσμου είχαν γνωρίσει – η Νότια Κορέα και η Ταϊβάν. Το 2009 η Κίνα έγινε η πρώτη εξαγωγική δύναμη παγκοσμίως, ξεπερνώντας τη Γερμανία, ενώ τον επόμενο χρόνο υπερσκέλισε την Ιαπωνία ως η δεύτερη, μετά τις ΗΠΑ, οικονομία του πλανήτη, ευελπιστώντας βάσιμα ότι δεν θα αργήσει να πάρει τα πρωτεία.

apo-ti-niki-toy-mao-sto-oneiro-toy-si0

Ωστόσο, η ταχύτατη μεταμόρφωση συνοδευόταν από μεγάλες, ανοιχτές πληγές. Η πιο εντυπωσιακή, για θεωρητικά κομμουνιστική χώρα, ήταν η γιγάντωση των κοινωνικών ανισοτήτων. Στις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας η Κίνα ξεπερνούσε, με βάση τον διεθνώς αποδεκτό συντελεστή Gini, τις ΗΠΑ σε αυτόν τον τομέα, ενώ μεγάλα κομμάτια του πληθυσμού ήταν αποκλεισμένα από τη δημόσια παιδεία και υγεία. Το πρόβλημα γινόταν ακόμη περισσότερο προκλητικό λόγω της ενδημικής διαφθοράς, που έφτασε και στα ανώτατα κομματικά κλιμάκια, όπως έδειξε η πολύκροτη υπόθεση του Μπο Σιλάι, για ένα διάστημα υποψήφιου ηγέτη του ΚΚ. Διεθνείς αναλυτές βρήκαν κάποιες αναλογίες με την αμερικανική «Επίχρυση εποχή» (Gilden Age) στο τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα, μια περίοδο εκθετικής συσσώρευσης του πλούτου, αλλά και των ανισοτήτων και της διαφθοράς. Στην Αμερική, την «Επίχρυση εποχή» διαδέχθηκε η «Προοδευτική» (Progressive Era), δύο δεκαετίες σοβαρών μεταρρυθμίσεων που ενίσχυσαν τα κοινωνικά και πολιτικά δικαιώματα, εισάγοντας ταυτόχρονα αντιμονοπωλιακή νομοθεσία για τη συγκράτηση της συσσώρευσης πλούτου και ισχύος. Αρκετοί αναλυτές διερωτήθηκαν μήπως και η Κίνα, φυσικά με άλλους τρόπους, θα έμπαινε σε παρόμοια τροχιά.

Είναι σε αυτή την ατμόσφαιρα που αναλαμβάνει τα ηνία της χώρας ο Σι Τζινπίνγκ, το 2012, όταν διατυπώνει το δικό του «κινεζικό όνειρο». Από την πρώτη στιγμή εξαπολύει ανηλεή εκστρατεία κατά της διαφθοράς – οι κακές γλώσσες είπαν ότι, πέραν των άλλων, ήταν και ένας πόλεμος εναντίον των ευνοούμενων του πρώην ηγέτη της χώρας, Ζιανγκ Ζεμίν, και άλλων στελεχών που θα μπορούσαν να τον αμφισβητήσουν. Στους στόχους του Σι με ορίζοντα δεκαετίας περιλαμβάνονται η μεταμόρφωση της Κίνας σε χώρα μέσου επιπέδου ευημερίας, σε υπερδύναμη του Ιντερνετ και του Διαστήματος, όπως και η καταπολέμηση των αναδυόμενων μονοπωλίων.

Αντιφατικός απολογισμός

Εννέα χρόνια αργότερα ο απολογισμός είναι αντιφατικός. Η Κίνα έγινε όντως υπερδύναμη της ψηφιακής οικονομίας και ειδικά της τεχνητής νοημοσύνης, προκαλώντας τεράστια ανησυχία στις ΗΠΑ, ενώ το προηγούμενο δίμηνο εντυπωσίασε με τις αποστολές της στον Αρη και στον δικό της διαστημικό σταθμό. Οι κοινωνικές ανισότητες υποχώρησαν και τα αντιμονοπωλιακά μέτρα έπληξαν μεγιστάνες, όπως ο ιδρυτής της Alibaba Τζακ Μα. Ωστόσο, η διαφθορά αποδείχθηκε Λερναία Υδρα, το μέσο εισόδημα ανέβηκε μεν στα 11.000 δολάρια αλλά παραμένει μακριά από τα επίπεδα της Δύσης και το δημογραφικό πρόβλημα έχει αποκτήσει τεράστιες διαστάσεις, όπως έδειξε η πρόσφατη αλλαγή πολιτικής της ηγεσίας για τρία παιδιά ανά νοικοκυριό.

Στο μεταξύ, η κυβέρνηση του Τζο Μπάιντεν έχει θέσει ως πρώτο στόχο της εξωτερικής πολιτικής της την ανάσχεση της Κίνας και ήδη σημειώνει τις πρώτες επιτυχίες, όπως έδειξαν οι πρόσφατες σύνοδοι κορυφής της ομάδας G7 και του ΝΑΤΟ. Παρότι η Ε.Ε. είχε υπογράψει τον Δεκέμβριο προκαταρκτική συμφωνία επενδύσεων με την Κίνα, σε μια ψυχρολουσία για τον πρόεδρο εν αναμονή Μπάιντεν, ήρθε τώρα, έστω και με βαριά καρδιά, να την «παγώσει» επικαλούμενη την καταστολή στο Χονγκ Κονγκ και το Σινγιάνγκ. Ακόμη και η Αυστραλία βρίσκεται πλέον σε οικονομικό και πολιτικό πόλεμο με την Κίνα, παρότι η τελευταία αντιπροσωπεύει τον υπ’ αριθμόν ένα εμπορικό εταίρο της. Εν ολίγοις, ήρθε η ώρα να βιώσει και η Κίνα τη σκληρή αλήθεια, που λέει ότι όσο πιο ψηλά ανεβαίνεις στο βουνό, τόσο πιο απειλητικοί θα είναι οι άνεμοι. Παραμένει αβέβαιο ότι είναι καλά προετοιμασμένη για να τους αντιμετωπίσει.

“Καθημερινή”

Αφήνοντας τη μιζέρια και την κακία στην άκρη

0

Εχουμε μια παλιά συνήθεια σε αυτόν τον τόπο. Οταν κάποιος προσπαθεί να κάνει κάτι πραγματικά μεγάλο και σημαντικό, τον σταυρώνουμε. Οταν τα καταφέρνει και αφήνει κάτι πολύτιμο πίσω για την πατρίδα του, έρχεται ενίοτε η αναγνώριση. Σπάνια, όμως, η συγγνώμη όσων πολέμησαν με λύσσα για να μη γίνει.

Τις τελευταίες ημέρες έγινε μια κλασική… ανούσια συζήτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για το Costa Navarino. Με αυτή την αφορμή μού ήλθε στο μυαλό ο καπετάν Βασίλης Κωνσταντακόπουλος. Ενας άνθρωπος αυτοδημιούργητος, ο οποίος είχε πετύχει απόλυτα στη ναυτιλία όταν αποφάσισε να κάνει κάτι μεγάλο στον τόπο του. Οι τεχνοκράτες τού έλεγαν να μην μπλέξει, γιατί κανένας εφοπλιστής δεν κατάφερε να κάνει κάτι επιτυχημένο στη στεριά. Οι δυσκολίες που συνάντησε ήταν αδιανόητες. Η γραφειοκρατία τού έδειξε τα δόντια της, ένα κομμάτι της Αριστεράς πολέμησε το έργο με μανία και μέρος της τοπικής κοινωνίας το είδε ως απειλή. Οι θεωρίες συνωμοσίας έδιναν κι έπαιρναν: «Τα χρήματα δεν είναι δικά του, αλλά των Εβραίων», «θέλει να κάνει σανατόριο για φυματικούς». Το ρεπερτόριο δεν είχε τέλος. Κρατικοδίαιτοι χρεοκοπημένοι ανταγωνιστές έκαναν ό,τι μπορούσαν για να το εμπλουτίσουν. Ευτυχώς ήταν πριν από την εποχή των κανιβάλων του Διαδικτύου. Στο τέλος τα κατάφερε. Με πολύ πείσμα και αρκετή μεσσηνιακή διπλωματία, μπόρεσε να ξεπεράσει όλους τους σκοπέλους.

Με τα χρόνια συνέβη κάτι παράδοξο, για τα παραδοσιακά ήθη και έθιμά μας. Η αναγνώριση ήλθε, και από τον ίδιο του τον τόπο και από την κοινωνία συνολικά. Πέτυχε ωστόσο κάτι εξαιρετικά πολύτιμο: τράβηξε μια ολόκληρη περιοχή προς τα πάνω. Της έδωσε όραμα, ταυτότητα, σχέδιο για να γίνει καλύτερη. Οι τοπικοί επιχειρηματίες, που τον έβλεπαν σαν απειλή, κατάλαβαν ότι και οι ίδιοι έχουν μόνο να κερδίσουν από την αναβάθμιση του brand.
Κανείς δεν θυμάται τώρα τον πόλεμο που υπέστη, ούτε τις δυσκολίες που συνάντησε. Ούτε είπε κάποιος μια συγγνώμη, έστω εκ των υστέρων. Δεν νομίζω, βέβαια, να τον απασχολεί, καθώς θα βλέπει από εκεί όπου είναι πόσο μπόρεσε να αλλάξει τον τόπο του. Και αυτό γιατί, σαν κάθε άνθρωπος που καταφέρνει πολλά, ήξερε να εστιάζει στον στόχο του και στη θετική πλευρά της ζωής, αφήνοντας τη μιζέρια και την κακία στην άκρη.

Εχει όμως σημασία να μάθουμε κάτι από την εμπειρία του. Σκεφθείτε πόσα άλλα έργα, όπως το Πάρκο Σταύρος Νιάρχος, πολεμήθηκαν με μανία και σήμερα τα αναγνωρίζει η συντριπτική πλειονότητα της κοινωνίας, πέρα από κόμματα και τάξεις, για την αξία τους. Σκεφθείτε πού θα ήταν η Ελλάδα σήμερα εάν το ελληνικό κράτος και τα διαχρονικά «πολυβόλα του ακραίου λαϊκισμού» μάς άφηναν να πετύχουμε αυτά που μπορούμε ως Ελληνες, ως χώρα.

“Καθημερινή”

Αρχή του τέλους της προεδρίας του Μαχμούντ Αμπάς;

0
Η δολοφονία του Νιζάρ Μπανάτ, η λαϊκή οργή, και το μέλλον της Παλαιστινιακής Αρχής

Ενώ η τοπική επικαιρότητα στο Ισραήλ και στα παλαιστινιακά εδάφη επικεντρώνεται τις τελευταίες ημέρες στην εξάπλωση της ινδικής μετάλλαξης του κορωνοϊού, ένα άλλο γεγονός που έχει την δυνατότητα να μεταβάλλει δραστικά τους συσχετισμούς στην διένεξη Ισραήλ-Παλαιστινίων, τείνει να υποβαθμίζεται κατά τρόπο εντυπωσιακό, όχι μόνο διεθνώς αλλά και σε καθαρά τοπικό επίπεδο. Πρόκειται για την έντονη λαϊκή δυσαρέσκεια που προκάλεσε στην παλαιστινιακή κοινωνία η σύλληψη εκ μέρους των Αρχών ασφαλείας της Παλαιστινιακής Αρχής και ο μετέπειτα θάνατος του 43χρονου Νιζάρ Μπανάτ, Παλαιστινίου ακτιβιστή, τέως μέλους της οργάνωσης Φατάχ, πολιτευτή, και διαδικτυακού influencer στο facebook.

28062021-1.jpg

Θυμωμένοι διαδηλωτές κρατούν φωτογραφίες του Νιζάρ Μπανάτ, ενός εξέχοντα επικριτή της Παλαιστινιακής Αρχής, και φωνάζουν συνθήματα κατά της ΠΑ κατά την διάρκεια διαδήλωσης για τον θάνατό του, στην Ραμάλα της Δυτικής Όχθης, στις 24 Ιουνίου 2021. AP Photo/Nasser Nasser
————————————————————–

Ο Μπανάτ θεωρείτο ως ο κυριότερος επικριτής του προέδρου της Παλαιστινιακής Αρχής, Μαχμούντ Αμπάς, του περιβάλλοντός του και της πολιτικής που ασκείται τόσο ως προς το Ισραήλ όσο και ως προς την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ελευθερίας έκφρασης στην παλαιστινιακή κοινωνία. Ήταν υποψήφιος στις βουλευτικές εκλογές της 22 Μαΐου 2021, με τον ανεξάρτητο συνδυασμό «Τιμή και Ελευθερία». Οι αναρτήσεις του γίνονταν ολοένα και περισσότερο καυστικές κατά του προέδρου Αμπάς και της κυβέρνησής του, όταν ανακοινώθηκε η ματαίωση τόσο των βουλευτικών εκλογών του Μαΐου 2021, όσο και των προεδρικών εκλογών που θα πραγματοποιούντο στις 31 Ιουλίου. Συγκεκριμένα, αμφισβήτησε ανοιχτά τον ισχυρισμό του προέδρου Αμπάς, ότι «αιτία της ματαίωσης των εκλογών ήταν η άρνηση του Ισραήλ να αφήσει τους Παλαιστινίους κατοίκους της Ανατολικής Ιερουσαλήμ να ψηφίσουν». «Δηλαδή, επειδή οι Ισραηλινοί δεν επιτρέπουν στους Παλαιστινίους της Ιερουσαλήμ να ψηφίσουν, ο πρόεδρος Αμπάς τιμωρεί με τον ίδιο ακριβώς τρόπο όλο τον παλαιστινιακό λαό;» ήταν το ρητορικό ερώτημα του Νιζάρ Μπανάτ στο facebook, που φαίνεται ότι έκανε μεγάλη αίσθηση στην τοπική κοινή γνώμη. Κατά το τελευταίο διάστημα συζητήθηκαν ευρέως τα σύντομα βίντεο που ανέβαζε στο διαδίκτυο, στα οποία αποκάλυπτε τον τρόπο με τον οποίον η Παλαιστινιακή Αρχή διαχειριζόταν τις ποσότητες εμβολίων κατά του κορωνοϊού προκειμένου να εξυπηρετήσει ημετέρους, αδιαφορώντας ουσιαστικά για την πορεία της δημόσιας υγείας.

Η τελευταία σκηνή της πορείας του Νιζάρ Μπανάτ στην παλαιστινιακή δημόσια ζωή, παίχτηκε στις 3:30 τα ξημερώματα της Πέμπτης, 24/6, σε σπίτι συγγενών του στην κωμόπολη Ντούρα, πλησίον της Χεβρώνας – όπου φιλοξενείτο το τελευταίο διάστημα. Πέραν του ότι είχε συλληφθεί επανειλημμένα από την αστυνομία εξ αιτίας του αντικυβερνητικού περιεχομένου των αναρτήσεών του, πριν δύο μήνες άγνωστοι πυροβόλησαν κατά της οικίας του στην πόλη Ναμπλούς και φήμες που προέρχονταν από το συγγενικό του περιβάλλον τον έφεραν να δέχεται απειλές κατά της ζωής του από στελέχη των παλαιστινιακών δυνάμεων ασφαλείας. Σύμφωνα με όσα περιέγραψαν στα τοπικά ΜΜΕ οι συγγενείς του που τον φιλοξενούσαν τη μοιραία νύχτα, τα ξημερώματα της Πέμπτης (24/6) εισέβαλαν 25-30 άνδρες των δυνάμεων ασφαλείας της Παλαιστινιακής Αρχής. Οι αστυνομικοί βρήκαν τον Μπανάτ να κοιμάται στο δωμάτιό του και αφού ακινητοποίησαν τους συγγενείς του που βρίσκονταν στο σπίτι, απαγορεύοντάς τους να βγουν από τα δωμάτιά τους, τον ξυλοκόπησαν επί οκτώ λεπτά. Ο ιατροδικαστής που εξέτασε την επομένη ημέρα το πτώμα του Νιζάρ Μπανάτ δήλωσε, λίγες ώρες πριν την πραγματοποίηση της κηδείας του, ότι ο θάνατος «δεν επήλθε από φυσικά αίτια». Στην συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε, ο ιατροδικαστής έκανε λόγο για πολλαπλά σοβαρά κτυπήματα στο κεφάλι, στον θώρακα, στους ώμους, στα πόδια, και στα χέρια. Από την άλλη, η ουδέτερα διατυπωμένη ανακοίνωση του Έπαρχου της Χεβρώνας, σύμφωνα με την οποία «μετά την σύλληψη του Νιζάρ Μπανάτ, η κατάσταση της υγείας του χειροτέρευσε απότομα με αποτέλεσμα να πεθάνει», προκάλεσε οργή όχι μόνο στα κοινωνικά δίκτυα, αλλά και στους δρόμους πολλών πόλεων της Δυτικής Όχθης.

Η κηδεία του Μπανάτ πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή (25/6) στο νεκροταφείο της Χεβρώνας και συγκεκριμένα στον ειδικό χώρο «των Μαρτύρων της Αντίστασης», παρουσία μεγάλου πλήθους, που κραύγαζε συνθήματα κατά του προέδρου Μαχμούντ Αμπάς, του πρωθυπουργού Μωχάμαντ Στάγιε και των δυνάμεων ασφαλείας της Παλαιστινιακής Αρχής. Την ίδια στιγμή, ενόσω πραγματοποιείτο η προσευχή της Παρασκευής στο Τέμενος Αλ-Άκσα στην Παλιά Πόλη της Ιερουσαλήμ, νεαροί Παλαιστίνιοι πραγματοποίησαν αντίστοιχη εκδήλωση διαμαρτυρίας με αφορμή τον θάνατο του Νιζάρ Μπανάτ, κάνοντας λόγο για εν ψυχρώ δολοφονία –υπονοώντας, μάλιστα, ότι ηθικός αυτουργός είναι η Παλαιστινιακή Αρχή. Μια τέτοιου είδους κατηγορία ακούγεται ίσως για πρώτη φορά στον προαύλιο χώρο του Τεμένους Αλ-Άκσα.

Η ένταση που πυροδότησε η σύλληψη και ο θάνατος του Νιζάρ Μπανάτ δεν σταμάτησε εκεί. Το πρωί του Σαββάτου πραγματοποιήθηκαν εκδηλώσεις διαμαρτυρίας στο κέντρο της πόλης Τζενίν στη βόρεια Δυτική Όχθη, ως επίσης και σε πολλές άλλες πόλεις και κωμοπόλεις που ελέγχονται από την Παλαιστινιακή Αρχή. Η μεγαλύτερη διαδήλωση, όμως, στην οποίαν εκδηλώθηκαν οδομαχίες μεταξύ Παλαιστινίων διαδηλωτών και αστυνομικών, πραγματοποιήθηκε στο κέντρο της Ραμάλα το βράδυ του Σαββάτου (26/6). Όταν, μάλιστα, οι διαδηλωτές κατευθύνονταν προς τα κυβερνητικά κτήρια, τότε οι αστυνομικοί έριξαν δακρυγόνα και προχώρησαν σε συλλήψεις πολιτών και δημοσιογράφων. Σύμφωνα με ανακοίνωση που εξέδωσε ο τοπικός συνδικαλιστικός φορέας των Παλαιστινίων δημοσιογράφων, η αστυνομία κατάσχεσε κινητά τηλέφωνα, βιντεοκάμερες, και φωτογραφικές μηχανές, με αποτέλεσμα να διαρρεύσουν οι «απολύτως απαραίτητες» εικόνες στα τοπικά και διεθνή ΜΜΕ. Αυτό δεν εμπόδισε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ να εκδώσει σχετική ανακοίνωση, ανήμερα της σύλληψης και του θανάτου του Νιζάρ Μπανάτ. Οι ΗΠΑ εξέφρασαν την «έντονη ανησυχία τους για τους περιορισμούς που επιβάλλει η Παλαιστινιακή Αρχή στην ελευθερία έκφρασης ως επίσης και για τον εκφοβισμό που ασκείται κατά ακτιβιστών και οργανώσεων που εκφράζουν την κοινωνία των πολιτών», καλώντας την κυβέρνηση του προέδρου Αμπάς να διερευνήσει άμεσα τις συνθήκες θανάτου του Νιζάρ Μπανάτ. Στο ίδιο κλίμα κινήθηκαν σχετικές ανακοινώσεις από τον ειδικό απεσταλμένο του ΟΗΕ για το Παλαιστινιακό, Τορ Βένεσλαντ, ενώ ιδιαίτερα δηκτική ήταν και η ανακοίνωση της αντιπροσωπείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Ραμάλα: «Η άσκηση βίας κατά πολιτικών και υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων είναι απαράδεκτη και η Παλαιστινιακή Αρχή είναι αρμόδια να προασπίζει τα ανθρώπινα δικαιώματα στις περιοχές επί των οποίων έχει την δυνατότητα να ασκεί έλεγχο».

Από την πλευρά της Παλαιστινιακής Αρχής, τόσο ο πρωθυπουργός Μωχάμαντ Στάγιε όσο και άλλοι αξιωματούχοι, διαβεβαιώνουν ότι οι εργασίες της ειδικής εξεταστικής επιτροπής που έχει ήδη συσταθεί προχωρούν με εντατικούς ρυθμούς, ότι το πόρισμα της θα ανακοινωθεί δημόσια, και σύντομα θα αποδοθούν ευθύνες. Παράλληλα, όμως, συνιστούν στους πολίτες να αναμένουν την ανακοίνωση των ερευνών που βρίσκονται σε εξέλιξη και να μην παραπλανώνται από «ύποπτα κέντρα αποφάσεων», χωρίς ωστόσο να τα κατονομάζουν.

ΗΧΗΡΗ ΣΙΩΠΗ ΑΠΟ ΙΣΡΑΗΛ ΚΑΙ ΧΑΜΑΣ

Εάν η σύλληψη του Μπανάτ συνέβαινε πριν από λίγους μήνες, αναμφίβολα θα γράφονταν γι’ αυτήν τετράστηλα στον ισραηλινό Τύπο και οι τηλεοπτικοί σταθμοί της χώρας θα επέκριναν τον υψηλό βαθμό μονολιθικότητας της διακυβέρνησης Μαχμούντ Αμπάς. Ωστόσο, η σύλληψη και οι συνθήκες θανάτου του Νιζάρ Μπανάτ δεν απασχόλησαν σχεδόν καθόλου τα ισραηλινά μέσα ενημέρωσης, παρά τις διαστάσεις που έλαβαν οι διαδηλώσεις στις παλαιστινιακές πόλεις της Δυτικής Όχθης και την ισχυρή αστυνομική καταστολή που σημειώθηκε λίγα μέτρα μακριά από το προεδρικό μέγαρο στην Ραμάλα.

Αυτή η ασυνήθιστη ισραηλινή σιωπή προφανώς εξηγείται από την αλλαγή στάσης που υιοθετεί ως προς την Παλαιστινιακή Αρχή η νέα κυβέρνηση Μπένετ-Λαπίντ και κυρίως ο υπουργός Αμύνης, Μπένι Γκαντς, κατόπιν παραίνεσης όχι μόνο των επιτελών ασφαλείας αλλά και από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Έτσι, ύστερα από την απόφαση του προέδρου Αμπάς να ματαιώσει τις βουλευτικές εκλογές του περασμένου Μαΐου, με την δημοτικότητα της Χαμάς να αυξάνεται κατακόρυφα στην Δυτική Όχθη και να διαφαίνονται πολιτικά και διπλωματικά οφέλη μετά τον τερματισμό του πρόσφατου κύκλου ένοπλης αναμέτρησης Ισραήλ-Χαμάς, η εκπεφρασμένη πλέον «γραμμή» που ακολουθεί η ισραηλινή πλευρά είναι η θεσμική ενίσχυση της θέσης της Παλαιστινιακής Αρχής αλλά και του προέδρου Αμπάς, τουλάχιστον για όσον χρόνο θα παραμένει στην εξουσία. Η επιλογή «ενίσχυσης» της Παλαιστινιακής Αρχής σε ενδοπαλαιστινιακό επίπεδο φτάνει στο σημείο Ισραήλ, Αίγυπτος και ΗΠΑ να επιδιώκουν να τεθεί η διοικητική μηχανή της οργάνωσης Χαμάς υπό τον έλεγχο της κυβέρνησης της Ραμάλα που ελέγχει η Φατάχ, με την δεύτερη να λαμβάνει ρόλο διαχειριστή της γενναιόδωρης οικονομικής βοήθειας από το εξωτερικό με στόχο την ανοικοδόμηση της Λωρίδας της Γάζας. Η πρακτική εφαρμογή μιας τέτοιας επιλογής είναι ομολογουμένως εξαιρετικά δύσκολη, αφού η Χαμάς δεν προτίθεται να παραδώσει έτσι εύκολα τον έλεγχο της de facto «κρατικής υπόστασης» και επιμένει να θέλει να ενισχύεται οικονομικά από το Κατάρ, χωρίς να αποδίδει λογαριασμό σε κανέναν μέλλοντα προστάτη της –ο οποίος εν προκειμένω δεν θα είναι άλλος από το αντίπαλο δέος της, ήτοι την Παλαιστινιακή Αρχή.

Σύμφωνα, λοιπόν, με τα ως άνω δεδομένα, το Ισραήλ δεν θα είχε τίποτα να κερδίσει εάν άρχιζε να υποσκάπτει την θέση του προέδρου Αμπάς, καταδεικνύοντας τις όποιες ευθύνες φέρονται να έχουν οι υφιστάμενοι επιτελείς του στην υπόθεση του θανάτου του Νιζάρ Μπανάτ, η οποία, μέχρι την στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, συνεχίζει να παραμένει από λίγο έως πολύ άγνωστη στην ισραηλινή κοινή γνώμη. Πέραν αυτού, η ισραηλινή διοικητική μηχανή προχώρησε σε απλά βήματα που θα απέτρεπαν τυχόν «μετάθεση» των διαδηλώσεων από τον «φυσικό τους χώρο» (δηλαδή τις παλαιστινιακές πόλεις της Δυτικής Όχθης) στο κέντρο της Ιερουσαλήμ. Μόνο έτσι ερμηνεύεται η απόφαση της ισραηλινής αστυνομίας να ψεκάσει τον περιβάλλοντα χώρο της Πύλης της Δαμασκού με υγρό δυσάρεστης μυρωδιάς το απόγευμα της Πέμπτης, λίγες μόλις ώρες αφότου ξεψύχησε ο Μπανάτ: Η έντονη μυρωδιά θα αποθάρρυνε διαδηλώσεις Αράβων νεαρών στην Παλιά Πόλη της Ιερουσαλήμ (κάτι που θα έδινε το έναυσμα για ανάλογες διαδηλώσεις και σε άλλες πόλεις της χώρας) με αφορμή το συγκεκριμένο γεγονός –και μέχρι στιγμής, αυτό το ενδεχόμενο φαίνεται να έχει αποφευχθεί.

Αλλά και από πλευράς της οργάνωσης Χαμάς παρατηρείται η τάση να μην προτίθεται να αυξήσει τους τόνους κατά της Παλαιστινιακής Αρχής. Άλλωστε, ο Νιζάρ Μπανάτ δεν ήταν ποτέ στέλεχός της. Η πολιτική του καριέρα είχε αρχίσει από την οργάνωση Φατάχ, από την οποία και αποσκίρτησε, και στις βουλευτικές εκλογές που θα πραγματοποιούντο στις 22 Μαΐου συμμετείχε ως υποψήφιος σε δικό του, ανεξάρτητο συνδυασμό. Επιπλέον, ο αντιπολιτευτικός λόγος που είχε αναπτύξει ο Μπανάτ -καταδεικνύοντας όχι μόνο την κακοδιαχείριση της εξουσίας εκ μέρους του περιβάλλοντος του προέδρου Αμπάς, αλλά και την οικονομική πτυχή της παρασκηνιακής συνεργασίας των δυνάμεων ασφαλείας της Παλαιστινιακής Αρχής με το Ισραήλ– θα μπορούσε κάποια στιγμή να επεκταθεί και στις συνθήκες υπό τις οποίες πραγματοποιείται εδώ και χρόνια ο παρασκηνιακός διάλογος μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς, είτε μέσω Αιγύπτου, είτε μέσω του εκάστοτε διαπραγματευτή από το Κατάρ που επισκέπτεται ανά τακτά διαστήματα το Ισραήλ και την Γάζα για αυτόν ακριβώς το σκοπό. Με άλλα λόγια, η Χαμάς θα μπορούσε εύκολα να κεφαλαιοποιήσει υπέρ της την οργή της κοινής γνώμης εξ αιτίας του τραγικού θανάτου του Νιζάρ Μπανάτ. Σε βάθος χρόνου, όμως, η ταύτιση της οργάνωσης με την ρητορική του Μπανάτ θα μπορούσε να αποβεί εναντίον της. Έτσι, η οργάνωση Χαμάς, παρότι αρχικά, με ανακοίνωσή της, κατηγόρησε ευθέως τις παλαιστινιακές δυνάμεις ασφαλείας, όταν οι διαδηλώσεις άρχισαν να πραγματοποιούνται η μια μετά την άλλη, αποφάσισε να κρατήσει αποστάσεις ασφαλείας. Είναι χαρακτηριστικό ότι μετά τη μεγάλη διαδήλωση που πραγματοποιήθηκε το βράδυ του Σαββάτου (26/6) στο κέντρο της Ραμάλα κατά του προέδρου Μαχμούντ Αμπάς, την επομένη ημέρα (27/6) η Χαμάς προτίμησε να εκδώσει μια «ανακοίνωση-κλισέ», καλώντας τους πολίτες να διαμαρτυρηθούν για την επέτειο της προσάρτησης της Ανατολικής Ιερουσαλήμ την οποία το Ισραήλ είχε αποφασίσει με νόμο που δημοσιεύθηκε στις 27 Ιουνίου του 1967.

Αντιθέτως, η υπόθεση Μπανάτ έχει κινητοποιήσει τους υποστηρικτές του Μωχάμαντ Νταχλάν και του Μαρουάν Μπαργκούτι, τους δύο επικρατέστερους πολιτικούς αντιπάλους και φερέλπιδες διαδόχους του Μαχμούντ Αμπάς.

Ο πρώτος βρίσκεται αυτοεξόριστος στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, έχοντας αποπεμφθεί από τα νυν ηγετικά στελέχη της Φατάχ, και όπως πολλοί θεωρούν, αναμένει να έρθει η δική του σειρά να κυβερνήσει την Παλαιστινιακή Αρχή, εκμεταλλευόμενος ίσως την πρόσφατη ομαλοποίηση των διπλωματικών σχέσεων μεταξύ Ισραήλ και ΗΑΕ.

Ο δεύτερος, όσα χρόνια βρίσκεται φυλακισμένος σε ισραηλινές φυλακές ασφαλείας, έχει κτίσει ένα ιδιαίτερα δημοφιλές «πατριωτικό» προφίλ, το οποίο πιστεύει ότι θα το εξαργυρώσει πολιτικά όταν θα έρθει η στιγμή να αποφυλακισθεί. Στην πραγματικότητα, κανένας από τους δύο δεν είναι σε θέση να γνωρίζει πότε και με ποια διαδικασία θα έρθει η στιγμή της διαδοχής, καθώς ο πρόεδρος Αμπάς έχει απομακρύνει κάθε ενδεχόμενο δημοκρατικής μετάβασης στην όποια επόμενη μέρα. Παρ’ όλα αυτά, οι υποστηρικτές και των δύο πολιτικών προσωπικοτήτων, με αναρτήσεις τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καλούν τους Παλαιστίνιους πολίτες να εντείνουν τις διαμαρτυρίες τους. Ο χρόνος θα δείξει ποια θα είναι η επιρροή των προτροπών που προέρχονται από τα περιβάλλοντα των Νταχλάν και Μπαργκούτι.

Τέλος, εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζει η αντίδραση που ήρθε από τον χώρο των αριστερών κομμάτων της αραβικής μειονότητας που ζει στο Ισραήλ. Το δικοινοτικό (αραβο-εβραϊκό) κόμμα Χαντάς που μετέχει στον Ενιαίο Αραβικό Συνδυασμό, το Κομμουνιστικό Κόμμα Ισραήλ (ΜΑΚΙ) που οργανικά και θεσμικά έχει ενσωματωθεί εδώ και δεκαετίες στο Χαντάς, αλλά και ο επικεφαλής του Ενιαίου Αραβικού Συνδυασμού, βουλευτής του ισραηλινού κοινοβουλίου, Άημαν Ούντε, καταδίκασαν με ανακοίνωσή τους «την δολοφονία του Νιζάρ Μπανάτ από τις παλαιστινιακές δυνάμεις ασφαλείας», κάλεσαν την Παλαιστινιακή Αρχή να συστήσει άμεσα εξεταστική επιτροπή που θα διαλευκάνει το περιστατικό και θα τιμωρήσει παραδειγματικά τους υπεύθυνους, απαιτώντας να γίνονται σεβαστά τα ανθρώπινα δικαιώματα στις περιοχές που ελέγχει η κυβέρνηση της Ραμάλα. Είναι η πρώτη φορά που χρησιμοποιείται τόσο σκληρή γλώσσα προς την Παλαιστινιακή Αρχή από πολιτικά κόμματα της αραβικής μειονότητας που ζει στο Ισραήλ –γεγονός που πραγματικά εντυπωσιάζει και αξίζει να επισημανθεί.

ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ

Μέχρι τώρα, όταν γίνεται λόγος περί «αιφνίδιου γεγονότος» που θα μεταβάλει δραστικά το πολιτικό σκηνικό της Παλαιστινιακής Αρχής, σχεδόν πάντοτε υπονοείται ότι η ευάλωτη κατάσταση της υγείας του προέδρου Μαχμούντ Αμπάς κάποια στιγμή θα τον προδώσει. Τις υπόλοιπες φορές που θεωρήθηκε ότι είχε αρχίσει η αντίστροφη μέτρηση της προεδρικής του θητείας, γινόταν λόγος για κάποια δυναμική επέμβαση της ισραηλινής διοικητικής μηχανής, η οποία με κάποιον τρόπο, δημοκρατικοφανή ή μη, θα έφερνε τελικά στην εξουσία κάποιον άλλον Πρόεδρο της δικής της αρεσκείας. Ωστόσο κανένας δελφίνος δεν φαινόταν πρόθυμος να αναλάβει έναν τέτοιο ρόλο, ούτε η παλαιστινιακή κοινή γνώμη φαινόταν έτοιμη για τέτοιου είδους μεταβολές. Έτσι, ο Μαχμούντ Αμπάς παραμένει στην θέση του μέχρι σήμερα, διατηρώντας την διπλωματική αναγνώριση της μοναδικής νόμιμης θεσμικής εκπροσώπησης του παλαιστινιακού λαού σε διεθνές και περιφερειακό επίπεδο. Είναι, μάλιστα, εντυπωσιακό ότι καμία διεθνής πίεση δεν του ασκείται ώστε να αποφασίσει να εγκαταλείψει την προεδρία –παρά την αντιδημοκρατική πρακτική του να ανανεώνει την θητεία του με διατάγματα που υπογράφει ο ίδιος, με αποτέλεσμα να έχει καταστήσει την Παλαιστινιακή Αρχή ίσως την μοναδική προεδρική δικτατορία που χαίρει μιας τόσο ευρείας αδιαμφισβήτητης εκτίμησης.

Και ο λόγος είναι απλός: Η διεθνής κοινότητα και όλοι ανεξαιρέτως οι περιφερειακοί παίκτες έχουν επίγνωση των κινδύνων που μπορεί να διαφανούν ήδη από την πρώτη ημέρα της «μετα-Αμπάς εποχής». Η νέα ισραηλινή ηγεσία, ως επίσης και η διακυβέρνηση Μπάιντεν εκτιμούν πλέον ότι πράγματι, η παραμονή του προέδρου Αμπάς στην εξουσία και το να μην υποσκάπτεται η αξιοπιστία του, εν τέλει συμφέρει τους πάντες.

Ο Μαχμούντ Αμπάς έκανε το λάθος να νιώσει ιδιαίτερα δυνατός αμέσως μετά την ανακοίνωση του Σχεδίου Τραμπ, στις 25 Ιανουαρίου 2020, όταν πίστεψε ότι το άμεσο «Όχι» του προς την αμερικανική πρόταση θα του έδινε την πολυπόθητη δημοκρατική νομιμοποίηση. Έτσι, τόλμησε να προκηρύξει βουλευτικές εκλογές για τις 22 Μαΐου 2021 και προεδρικές εκλογές για τις 31 Ιουλίου 2021. Μάλιστα, ένιωσε τόσο σίγουρος για την καλή εικόνα που είχε εκείνη την περίοδο στην τοπική κοινή γνώμη, που έφτασε στο σημείο να καλέσει και την Χαμάς να συμμετάσχει στις βουλευτικές εκλογές –χωρίς να αντιλαμβάνεται ότι με αυτόν τον τρόπο, ουσιαστικά «νομιμοποίησε» το πολιτικό σκέλος της οργάνωσης, ελπίζοντας ότι τόσο οι διεθνείς διπλωματικές πιέσεις που βίωνε τότε η Χαμάς, όσο κυρίως και η οικονομική της ανέχεια, θα την ανάγκαζαν «να παραδώσει τα όπλα της».

Ο Μαχμούντ Αμπάς υπερεκτίμησε τις δυνατότητές του. Θεώρησε ότι εάν θα αξίωνε την μη-εφαρμογή του Σχεδίου Τραμπ, θα ανακτούσε την εμπιστοσύνη της παλαιστινιακής κοινής γνώμης και αυτή η «προσωπική του νίκη» θα εντυπωσίαζε ακόμα και όσους Παλαιστινίους θαυμάζουν την αγωνιστικότητα της Χαμάς. Παρότι, όμως, το Σχέδιο Τραμπ τελικά δεν εφαρμόσθηκε, η έξυπνη σε σύλληψη προεκλογική εκστρατεία της Χαμάς στις πόλεις της Δυτικής Όχθης κατάφερε να μειώσει σημαντικά τα όποια ποσοστά δημοτικότητας είχε κερδίσει η Φατάχ τους προηγούμενους μήνες. Οι φήμες περί διαφθοράς, η μη λειτουργικότητα της δημόσιας μηχανής, η στασιμότητα στις διαπραγματεύσεις, η απουσία έστω και μιας μικρής ένδειξης ενός κάποιου εθνικού επιτεύγματος κάποτε στο μέλλον, και κυρίως η πολυετής φθορά της εξουσίας, κατέστησαν βέβαιο σε όλους ότι ο νικητής των βουλευτικών εκλογών του Μαΐου 2021 θα ήταν σίγουρα η οργάνωση Χαμάς –ένα ενδεχόμενο που φόβιζε όχι μόνο το Ισραήλ και τις ΗΠΑ, αλλά και την Ιορδανία, την Αίγυπτο, και τις συντηρητικές μοναρχίες του Κόλπου. Κι έτσι, με την πρόφαση ότι «παλαιστινιακές εκλογές χωρίς την ψήφο των Αράβων κατοίκων της Ανατολικής Ιερουσαλήμ δεν νοούνται», ο πρόεδρος Αμπάς αποφάσισε να ματαιώσει τις εκλογές που είχε προκηρύξει, και με αυτόν τον απλό τρόπο να παρατείνει για ακόμα μια φορά την θητεία τόσο την δική του, όσο και του κοινοβουλίου που ελέγχει ο ίδιος και το περιβάλλον του. Η μοναδική εκτίμησή του που απέβη ακριβής ήταν ότι η διεθνής κοινότητα θα καθησυχαζόταν από την παράταση της προεδρίας του.

Ωστόσο, η ματαίωση των βουλευτικών και των προεδρικών εκλογών δημιούργησε τετελεσμένα. Η δημοτικότητα της Χαμάς στην Δυτική Όχθη αυξήθηκε ακόμα περισσότερο όταν οι ρουκέτες της έβαλαν κατά ισραηλινών αστικών κέντρων τον περασμένο Μάιο και η παρουσία της οργάνωσης στις παλαιστινιακές πόλεις κατέστη πιο «νομιμοποιημένη» από ποτέ, κι ας μην είχε περάσει «την βάσανο της κάλπης».

28062021-2.jpg

Ο Νιζάρ Μπανάτ, επικριτής της Παλαιστινιακής Αρχής, μιλά σε δημοσιογράφους στο σπίτι του, στην Χεβρώνα της Δυτικής Όχθης, στις 4 Μαΐου του 2021. AP/Nasser Nasser
————————————————————–

Μέσα σε αυτό το κλίμα υπόκωφης έντασης, το αιφνίδιο γεγονός της σύλληψης και της δολοφονίας ενός ακτιβιστή, του Νιζάρ Μπανάτ, ο οποίος, όπως αποδεικνύεται, στερείτο ισχυρών πολιτικών προστατών, είναι πιθανό να ανακατέψει ξανά την τράπουλα σε ενδοπαλαιστινιακό επίπεδο. Μόνο που ούτε η Χαμάς, ούτε το Ισραήλ, ούτε φυσικά η ίδια η Φατάχ δεν είναι σε θέση να προβλέψουν πού θα οδηγήσουν οι λαϊκές αντιδράσεις που έχουν επακολουθήσει. Έτσι, όλοι προτιμούν να διατηρούν την δική τους σιωπή ως την πλέον ασφαλή λύση -τουλάχιστον προς το παρόν.

Από την άλλη, η διακυβέρνηση Τζο Μπάιντεν δεν έχει την πολυτέλεια να αφήσει την κατάσταση στο έλεος των διαδηλώσεων. Οι παραινέσεις της Ουάσιγκτον υποκρύπτουν μια έντονη προειδοποίηση προς τον πρόεδρο Αμπάς. Την ίδια στιγμή, η Χαμάς μετρά πολύ προσεκτικά τα λόγια της, ενώ είναι πολύ ενδιαφέρον ότι ολοένα και περισσότερο προωθεί την ιδέα σχηματισμού κυβέρνησης εθνικής ενότητας με την συμμετοχή του πολιτικού σκέλους της. Πρόκειται για μια καινούργια επικοινωνιακή τακτική της Χαμάς, με σκοπό να «φοβίσει λιγότερο» τους διεθνείς και περιφερειακούς παίκτες, αλλά και ορισμένους υποστηρικτές της Φατάχ στην Δυτική Όχθη. Δεν είναι τυχαία η ανακοίνωση του επιμελητηρίου ελευθέρων επαγγελματιών της Γάζας, που εκδόθηκε την επαύριον της κηδείας του Νιζάρ Μπανάτ, υποδεικνύοντας ότι μια «κυβέρνηση εθνικής ενότητας στη Ραμάλα με την συμμετοχή και της Χαμάς» θα μπορούσε να διορθώσει σχεδόν τα πάντα.

Πράγματι, σχεδόν τα πάντα δοκίμασε η Παλαιστινιακή Αρχή για να διατηρήσει τον Μαχμούντ Αμπάς και το περιβάλλον του στην εξουσία –εκτός από το να λάβει υπ’ όψιν της την βούληση του πολιτών της, τους οποίους και αγνοεί από το καλοκαίρι του 2006, όταν στήθηκαν οι κάλπες για τελευταία φορά. Και τώρα, έχει φτάσει στο σημείο να εξαρτάται η θεσμική και πολιτειακή ισορροπία της από κάποιο «αιφνίδιο γεγονός», που αυτή την φορά συνέβη να είναι η υπόθεση Νιζάρ Μπανάτ. Μια υπόθεση που κανένας δεν μπορεί να αποκλείσει ότι θα είναι η αφορμή για μια νέα σελίδα στο παλαιστινιακό πολιτικό σκηνικό.

Copyright © 2020 by the Council on Foreign Relations, Inc.
All rights reserved.

Μπορείτε να ακολουθείτε το «Foreign Affairs, The Hellenic Edition» στο TWITTER στην διεύθυνση www.twitter.com/foreigngr αλλά και στο FACEBOOK, στην διεύθυνση www.facebook.com/ForeignAffairs.gr και στο linkedin στην διεύθυνση https://www.linkedin.com/company/foreign-affairs-the-hellenic-edition

Από τη Σκύλλα στη Χάρυβδη και από τον EastMed στη Χάγη

0
Του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου

Η προσφυγή στη Χάγη για την επίλυση των διαφορών με την Τουρκία, με φόντο το «πτώμα» του EastMed

Μπορεί οι Έλληνες πολιτικοί να μην έχουν πυξίδα, έχουν όμως υπερευαίσθητο βαρόμετρο. Μόλις άλλαξε ο βασικός άνεμος από νοτιοανατολικό σε δυτικό αλλάζουνε και αυτοί τροπάρι.

Πέρυσι παρολίγο να πάμε (τρεις φορές κατά τον Υπουργό Άμυνας) σε αμοιβαίως καταστροφικό πόλεμο με την Τουρκία, εξαιτίας ενός αγωγού που δεν είχε ποτέ καμία πιθανότητα να κατασκευαστεί και ο μόνος λόγος που σχεδιάστηκε, όπως εκ των πραγμάτων αποδεικνύεται πλέον, ήταν για να προκαλέσει την ένταση που προκάλεσε με την Τουρκία. Τον αποφύγαμε τον πόλεμο στο τέλος, παρά τις φιλότιμες προσπάθειες των τρίτων, βασικά γιατί το μπαρούτι ήταν βρεγμένο και γιατί, σε αυτό ειδικά το ζήτημα, πρυτάνευσε, έστω και λόγου φόβου, η λογική στον νυν πρωθυπουργό.

Θυμίζουμε: Δεν έχουν βρεθεί κοιτάσματα που να δικαιολογούν το πολύ μεγάλο κόστος του EastMed. Προϋποθέτει κατά πάσα λογική την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών στην Ανατολική Μεσόγειο. Δεν υπήρχε στρατιωτικό backing από το Ισραήλ ή τις ΗΠΑ, το πρώτο μάλιστα, με το που άρχισαν τις απειλές οι Τούρκοι, ξεκαθάρισε με δηλώσεις υπουργών του ότι δεν θα στείλει τον στόλο του στη Μεσόγειο. Και τέλος δεν υπήρχε αποδέκτης του αερίου, αφού η Ιταλία ποτέ δεν συμφώνησε στο σχέδιο.

Τα γράφαμε και πριν από ενάμισυ χρόνο, όταν έβρισκες στο Google 10.000 άρθρα υπέρ του αγωγού και πέντε εναντίον. Τώρα ο EastMed είναι πτώμα που ψάχνει και δεν βρίσκει νεκροθάφτη και οι ων ουκ έστιν αριθμός συνήγοροί του εξαφανίστηκαν με τον ίδιο τρόπο που εμφανίσθηκαν – ασχολούνται τώρα με άλλα αντικείμενα, πάντα βέβαια προς όφελος του έθνους… Μας έμεινε βέβαια η παραίτηση της Ελλάδας, δια της συμφωνίας με την Αίγυπτο που υπέγραψε ο κ. Δένδιας, από όποια επήρεια του Καστελόριζου στην χάραξω θλάσσιων δικαιοδοσιών, καθώς και το τουρκοκιλυβικό μνημόνιο.

Τα αυτά και με τους ψευτο-παλληκαρισμούς της Κύπρου, τις παρά φύσιν και κατά φαντασίαν συμμαχίες με το Ισραήλ, την παραχώρηση πετρελαίων στην Exxon που, χωρίς τον παραμικρό στρατηγικό σχεδιασμό και σοβαρές πιθανότητες επιτυχίας,  αναπόφευκτα κατέληξαν στο σημερινό ναυάγιο, καταλείποντας ένα κράτος εκ των πραγμάτων πολύ περιορισμένης κυριαρχίας και ανεξαρτησίας – αν υποθέσουμε ότι διαθέτει ακόμα τέτοια στοιχεία

Είδαμε και πάθαμε να γλιτώσουμε, όχι χωρίς συνέπειες, από αυτές την ιστορίες, δεν είμαστε και σίγουροι ότι γλιτώσαμε οριστικά ακόμα, και νά’σου, τσουπ, μας έρχεται η καινούργια ανοησία!

Πρέπει να πάμε, λέει, στη Χάγη να λύσουμε τα ελληνοτουρκικά. Θα πάμε λέει μόνο για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας.

Πώς όμως θα οριοθετήσουμε την υφαλοκρηπίδα χωρίς να ξέρουμε από πού θα αρχίζει; Ή πρέπει να αποσύρει η Τουρκία τις εδαφικές της διεκδικήσεις, όπως και τις διεκδικήσεις για αποστρατιωτικοποίηση των νησιών ή θα πρέπει να πάμε να ρωτήσουμε τη Χάγη αν, καλώς ή κακώς, οι Οινούσες και το Αγαθονήσι είναι ελληνικά.

Αν οι Έλληνες πολιτικοί θέλουν το δεύτερο, ας το πουν ξεκάθαρα. Αν θέλουν το πρώτο, τότε γιατί δεν το λένε; Έχουν κάνει χίλιες δηλώσεις για τη Χάγη, γιατί δεν κάνουν και μία να ζητούν ξεκάθαρα την άρση των τουρκικών εδαφικών διεκδικήσεων επί του Αρχιπελάγους ως προϋπόθεση για βελτίωση των σχέσεων; Ούτε και ο προσφάτως εμφανιζόμενος ως νέο-εθνικόφρων κ. Δένδιας δεν το έχει πει αυτό.

Όπως θα έπρεπε να έχουν ζητήσει και την αποχώρηση, χωρίς όρους και προϋποθέσεις (ή έστω με την εγκατάσταση εκεί που βρίσκονται δυνάμεων της Ε.Ε. ή των μονίμων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ) των τουρκικών δυνάμεων από την Κύπρο, αντί να πηγαίνουν σε εξωφρενικές πενταμερείς διασκέψεις.

Ούτε ακούσατε, ούτε θα ακούσετε όμως τέτοιες δηλώσεις.

Αφήστε που υπάρχουν και άλλα θέματα που συνδέονται ουσιαστικά, αν όχι νομικά, με την οριοθέτηση, όπως η ενεργός απειλή που συνιστά η μεγαλύτερη αποβατική δύναμη του κόσμου στις ακτές της Μικράς Ασίας όπως και, κυρίως, η παραμονή των τουρκικών στρατευμάτων στη μισή Κύπρο.

Θα απαλλάξουμε δηλαδή την Τουρκία από την διαρκή απειλή επέκτασης των χωρικών μας υδάτων στο Αιγαίο, θα κλείσουμε τα θέματα του Αιγαίου για να απειλεί πιο άνετα τους Έλληνες στην Κύπρο, κατ’ επέκτασιν και την Ελλάδα;

Ή μήπως θέλουν να μας ξανασερβίρουν την πενταμερή συνταγή της Βικτόρια Νούλαντ για να διαλυθεί το κυπριακό κράτος χωρίς να ερωτηθούν οι κάτοικοί του και να γίνουν οι ίδιοι αρεστοί στην Ουάσιγκτον;

Μακάρι να μπορούσε να βρεθεί τρόπος επίλυσης των ελληνοτουρκικών ζητημάτων, που είναι ενιαία, γιατί η αντιπαράθεση αρχίζει στο Διδυμότειχο και τελειώνει στην Αμμόχωστο, δεν γίνεται να έχουμε ειρήνη στο ένα και πόλεμο στο άλλο θέατρο. Αρκετά έχει πληρώσει ο ελληνικός λαός τους παραλογισμούς, προϊόν του θανατηφόρου συνδυασμού της ξένης εξάρτησης και του πνευματικού και ηθικού επιπέδου των Ελλήνων πολιτικών και κρατικών παραγόντων.

Αν μπορούν να βρουν μια βιώσιμη και σταθερή λύση, αποδεκτή από τον ελληνικό λαό, οι πολιτικές ηγεσίες ας τη βρουν. Επειδή όμως δεν βλέπουμε να υπάρχουν οι συνθήκες σήμερα, το αντίθετο (και πώς να υπάρχουν όταν η χώρα έχει, με ευθύνη των πολιτικών της και των δήθεν συμμάχων το κακό της το χάλια) και επειδή δεν τις έχουμε αυτές τις ηγεσίες ικανότερες από τις κυβερνήσεις Κωνσταντίνου Καραμανλή, Ανδρέα Παπανδρέου και όλες τις επόμενες που δοκίμασαν και απέτυχαν, ας βάλουν τουλάχιστο τον μόνο ρεαλιστικό στόχο: τη διατήρηση του status quo. Και ας βρουν τον τρόπο να εξηγήσουν και στην Τουρκία ότι αυτό είναι και προς όφελός της.

Καλό θα ήταν επίσης, επιτέλους, να βγάλουν τα ελληνοτουρκικά οι πολιτικοί μας από τις διαμάχες τους για την εξουσία, γιατί δεν θα τους ωφελήσει ούτε και κομματικά – άσε που όπως το πάνε θα χαθεί και η χώρα που τόσο πολύ θέλουν να κυβερνάνε.

Ο κόσμος τούς έχει πάρει χαμπάρι και δεν θα συγκινηθεί. Αν υπάρχει περίπτωση να συγκινηθεί, είναι αν νιώσει ότι ενδιαφέρονται για τα θέματα και όχι για τους εαυτούς τους. Και οι ξένοι στων οποίων την εύνοια τυχόν αποβλέπουν θα τους χρησιμοποιήσουν και μετά θα τους πετάξουν σαν στυμμένες λεμονόκουπες. Υπάρχει άλλωστε υπερπροσφορά προθύμων να τους εξυπηρετήσουν

Πηγή: kosmodromio.gr

ΜΠΛΕΞΑΜΕ ΑΣΧΗΜΑ ΜΕ ΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ

5

 του ΠΑΝΤΕΛΗ ΣΑΒΒΙΔΗ

Γαλλία: Επιστροφή των συντηρητικών;

0

Για δεκαετίες σοσιαλιστές και συντηρητικοί όριζαν την πολιτική ζωή στη Γαλλία. Η νίκη Μακρόν οδήγησε τα κόμματα σχεδόν στην αφάνεια. Τώρα όμως δίνουν δυναμικό παρών.

Νικολά Σαρκοζί, Χαβιέ Μπερτράν με άλλα στελέχη των Ρεπουμπλικανών

Η επικράτηση σοσιαλιστών και συντηρητικών υποψηφίων στον πρώτο γύρο των περιφερειακών εκλογών την περασμένη Κυριακή μοιάζει με επιστροφή στο παρελθόν. Κανένας υποψήφιος του κόμματος LREM του Εμανουέλ Μακρόν, το οποίο σημειωτέων διαθέτει πλειοψηφία στην Εθνοσυνέλευση, δεν θα βρεθεί επικεφαλής περιφέρειας. Η μάχη στο δεύτερο γύρο των περιφερειακών την Κυριακή κρίνεται μεταξύ υποψηφίων Συντηρητικών και Σοσιαλιστών με εξαίρεση την νοτιοανατολική περιοχή PACA, δηλαδή Προβηγκία, Άλπεις και Κυανή Ακτή, όπου θριάμβευσε ο Εθνικός Συναγερμός της Μαρίν Λεπέν.

«Κατά κάποιο τρόπο η Γαλλία είναι διαιρεμένη στα δύο», εκτιμά ο πολιτειολόγος Εμιλιανό Γκροσμάν από τη Σχολή Πολιτικών Επιστημών του Παρισιού (Science Po), «σε εθνικό επίπεδο κυριαρχεί το κόμμα του προέδρου LREM, ενώ σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο κόμματα που όριζαν τις τύχες της Γαλλίας μέχρι το 2017». Ο γάλλος επιστήμονας ωστόσο υπογραμμίζει ότι η επιτυχία Σοσιαλιστών και συντηρητικών στις περιφερειακές δεν προδικάζει την έκβαση των προεδρικών εκλογών την άνοιξη του 2022 και λόγω της αποχής ρεκόρ από τις κάλπες στον α΄ γύρο.

Καθοριστικά στις προεδρικές πρόσωπα και όχι κόμματα

Εμιλιανό Γκροσμάν, πολιτικός επιστήμονας, περιφερειακές εκλογές, Γαλλία, O πολιτικός επιστήμονας Εμιλιανό Γκροσμάν

Στο Παρίσι τα δύο παραδοσιακά κόμματα φυτοζωούν στο περιθώριο της πολιτικής ζωής διαθέτοντας ελάχιστη επιρροή. Στις δομές τους έχουν αλλάξει πολλά, όχι οπωσδήποτε προς το καλύτερο. Ηγέτης των συντηρητικών, οι οποίοι άλλαξαν το όνομά τους σε Ρεπουμπλικανοί από την Ένωση για ένα Λαϊκό Κίνημα (UMP), είναι ο Κριστιάν Ζακόμπ. Ο 61χρονος πολιτικός εξελέγη τον Οκτώβριο του 2019 πρόεδρος του κόμματος «επειδή δεν ενοχλούσε κανένα», εκτιμά σκωπτικά ο Εμιλιανό Γκροσμάν. Θεωρείται επομένως αδιανόητο ο Κριστιάν Ζακόμπ να λάβει το χρίσμα των συντηρητικών στη μάχη για το Μέγαρο των Ηλυσίων.

Επειδή όμως στη Γαλλία ο πρόεδρος εκλέγεται απευθείας από το λαό, το καθοριστικό στοιχείο είναι η στήριξη του εκλογικού σώματος και όχι των κομματικών οργάνων. «Στις προεδρικές έχουμε να κάνουμε με πρόσωπα, τα οποία εκπονούν συνήθως σε συνεργασία με το επιτελείο τους ένα πρόγραμμα», τονίζει ο ερευνητής κομμάτων Σιμόν Περσικό του Ινστιτούτου Πολιτικών Σπουδών της Γκρενόμπλ. Εν τέλει το κόμμα στηρίζει τον υποψήφιο με τις περισσότερες πιθανότητες επιτυχίας στην εκλογική αναμέτρηση.

Στο τέλος θα μονομαχήσουν Μακρόν και Λεπέν

Μαρίν Λεπέν, Εμανουέλ Μακρόν, τηλεμαχία, εκλογές 2017, Επανάληψη της τηλεμαχίας Λεπέν-Μακρόν την άνοιξη;

Προς το παρόν είναι ακόμα άγνωστο πως κόμματα όπως οι Ρεπουμπλικανοί θα χρίσουν τον υποψήφιο για τις προεδρικές εκλογές την άνοιξη. Όπως όλα δείχνουν δεν θα υπάρξει μια ανοιχτή εσωκομματική διαδικασία όπως εκείνη του 2016 όταν ο Φρανσουά Φιγιόν επικράτησε του πρώην προέδρου Νικολά Σαρκοζί. Ο ερευνητής Σιμόν Περσικό αναμένει ότι οι Ρεπουπλικανοί θα αναθέσουν σε δημοκοπικές εταιρίες τον εντοπισμό των δημοφιλέστερων υποψηφίων μεταξύ των δεξιών ψηφοφόρων. Αν βρεθεί ένα ξεκάθαρο φαβορί, τότε αυτός θα διεκδικήσει την προεδρία στις εκλογές την άνοιξη.

Με βάση τα μέχρι στιγμής δεδομένα τόσο ο Εμιλιανό Γκροσμάν όσο και ο Σιμόν Περσικό θεωρούν απίθανο ο υποψήφιος του κόμματος του Σαρκοζί να περάσει στο δεύτερο γύρο των προεδρικών. «Το πρόβλημα, κυρίως για τους Ρεπουμπλικανούς, είναι ότι ο πρόεδρος Μακρόν δεν τους έχει αφήσει περιθώρια κινήσεων. Δεν είναι μόνο η πολιτική του, η οποία εκφράζει εν πολλοίς συντηρητικές θέσεις. Είναι και αρκετά πρόσωπα, με τα οποία στελέχωσε τη κυβέρνησή του, που προέρχονται από τη Δεξιά. Ο πρωθυπουργός Ζαν Καστέξ και ο υπουργός Εσωτερικών Ζεράλντ Νταρμανέν προέρχονται, για παράδειγμα, από το περιβάλλον του πρώην προέδρου Νικολά Σαρκοζί.

Ο Εμιλιανό Γκροσμάν εκτιμά ότι στο δεύτερο γύρο των προεδρικών οι δύο αντίπαλοι θα είναι ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν και η πρόεδρος του Εθνικού Συναγερμού Μαρίν Λεπέν. Μέχρι τότε θα έχουν αλλάξει πολλά στη χώρα.

Αντρέας Νολ

Επιμέλεια: Στέφανος Γεωργακόπουλος

DW

Τα σκοτεινά χρόνια του Ερντογάν, ο Ιμπραήμ μπεη και η κυρία Ελένη

0

Του Μιχάλη Ψύλου

 

«Κάποτε ήταν ένας σκληρός ισλαμιστής, μετά ένας μεταρρυθμιστής, τώρα είναι ένας παρανοϊκός αυτοκράτορας», γράφει η γερμανική Frankfurter Allgemeine Zeitung, «ζωγραφίζοντας» το πορτρέτο του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Μήπως υπερβάλει η γερμανική εφημερίδα;

Στην πρόσφατη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ , ο Ερντογάν σκορπούσε παντού χαμόγελα ,φωτογραφιζόμενος με τους πιο ισχυρούς ηγέτες του κόσμου. Στην Τουρκία, τα ελεγχόμενα από την κυβέρνηση μέσα ενημέρωσης, προσπαθούσαν να πείσουν την χειμαζόμενη από την πανδημία και τη φτώχεια κοινή γνώμη ότι ο ηγέτης της χώρας «συνδιαμορφώνει» μόνος του τις τύχες του κόσμου.

«L`etat c`est moi» -«το κράτος είμαι εγώ» ,φαίνεται να λέει ο Ερντογάν ,ως άλλος Λουδοβίκος 14ος , ο επονομαζόμενος και «βασιλιάς Ηλιος». Δείτε για παράδειγμα, πως βλέπει τις σχέσεις με την Ελλάδα. Όπως γράφει ο γνωστός Τούρκος δημοσιογράφος Μουράτ Γετκίν στην ιστοσελίδα του Yetkinreport, ο Ερντογάν, μιλώντας σε Τούρκους δημοσιογράφους στο Μπακού, ο Ερντογάν έθεσε το εξής πλαίσιο στις συνομιλίες που είχε στη σύνοδο του ΝΑΤΟ με τον Ελληνα πρωθυπουργό ,Κυριάκο Μητσοτάκη: « Ελπίζω ότι από τώρα και στο εξής, κράτη, θεσμοί και οργανισμοί δεν θα παρεμβαίνουν στις σχέσεις μας με την Ελλάδα, αλλά μόνο ο ειδικός εκπρόσωπός μου Ιμπραήμ Καλίν. Ο Ιμπραήμ μπέη και η δική του εκπρόσωπος,κυρία Ελένη [κα. Σουρανή], θα συναντώνται ,θα επικοινωνούν και θα κάνουν τα ανάλογα βήματα», είπε ο Τούρκος πρόεδρος. «Κατανοούμε για τα άλλα κράτη, αλλά τι σημαίνει “παρέμβαση θεσμών και οργανισμών”; Αυτό σημαίνει μόνο την Ευρωπαϊκή Ένωση ή το ΝΑΤΟ;
Αλλά και από ελληνικής πλευράς υπάρχει πλέον θέμα με την κυρία Ελένη Σουρανή, διευθύντρια του διπλωματικού γραφείου του Πρωθυπουργού και εκ των στενότερων συνεργατών του Κυριάκου Μητσοτάκη, αφού ανακοινώθηκε ότι αναλαμβάνει πρέσβης στη Ρώμη. Μένει να διευκρινιστεί ποιος θα συνεχίσει να χειρίζεται τα κρίσιμα θέματα που έχει αναλάβει στις ελληνοτουρκικές σχέσεις η κυρία Σουρανή,αλλά και τον δίαυλο επικοινωνίας Μεγάρου Μαξίμου με την τουρκική ηγεσία. Μια καλή ερώτηση και για το υπουργείο Εξωτερικών…
Μόνο ζητούμενο η εξουσία του

Δυστυχώς, ο «παρανοϊκός αυτοκράτορας» -κατά τη FAZ- δεν ορρωδεί προ ουδενός «για να διατηρήσει την εξουσία του». Στο πλαίσιο αυτό, ο Τούρκος πρόεδρος προσπαθεί να θέσει εκτός νόμου το φιλο-Κουρδικό HDP, το τρίτο μεγαλύτερο κόμμα στη Βουλή με 55 βουλευτές. Το Τουρκικό Συνταγματικό Δικαστήριο αποδέχθηκε το κατηγορητήριο με το οποίο η Γενική Εισαγγελία αξίωνε την απαγόρευση του HDP με το σκεπτικό ότι το τρίτο μεγαλύτερο κόμμα της χώρας έχει δεσμούς με τους αντάρτες του ΡΚΚ. Το Δικαστήριο είχε απορρίψει τον περασμένο Μάρτιο σχετικό αίτημα, αλλά οι πολιτικές πιέσεις αυξήθηκαν και σήμερα καλείται να αποφασίσει με πλειοψηφία δύο -τρίτων αν θα τεθεί το HDP εκτός νόμου. Αυτό σημαίνει επίσης ότι θα απαγορευτεί για πέντε χρόνια κάθε πολιτική δραστηριότητα όλων των βουλευτών, δημάρχων , αλλά και των απλών μελών του κόμματος. Τι κι αν το HDP αρνείται οποιαδήποτε σχέση με το PKK; Η απόφαση είναι δεδομένη. Το κόμμα πρέπει να διαλυθεί για να μην πάρει μέρος στις εκλογές ,ώστε οι ψήφοι εκατομμυρίων Κούρδων να μοιραστούν ανάμεσα στο κόμμα ΑΚΡ του Ερντογάν και το ακροδεξιό Κίνημα Εθνικιστικής Δράσης του κυβερνητικού εταίρου ,Ντεβλέτ Μπαχτσελί. «Το HDP είναι μια εγκληματική οργάνωση με πολιτικό προσωπείο. Το κλείσιμό του είναι καθήκον τιμής για την ιστορία, για το έθνος, για τη δικαιοσύνη και για τις μελλοντικές γενιές και δεν θα πρέπει πλέον να είναι δυνατό να εμφανιστεί ξανά με άλλο όνομα», διακήρυξε ο ακροδεξιός εταίρος του Ερντογάν, Μπαχτσελί ,που προσπαθεί να υφαρπάσει τις κουρδικές ψήφους , μήπως και καταφέρει να υπερβεί το απαιτούμενο 10% για να εκπροσωπηθεί στη νέα βουλή. Με τα δύο κυβερνητικά κόμματα να αποτελούν πλέον μειοψηφία ,σύμφωνα με όλες τις δημοσκοπήσεις ,ο Ερντογάν δεν διστάζει να καταλύσει κάθε έννοια δημοκρατίας με έναν και μόνο στόχο: Να παραμείνει στην εξουσία. Ο Τούρκος πρόεδρος βλέπει συνεχώς τους πολίτες -ακόμη και τους ψηφοφόρους του-να αποστασιοποιούνται μήνα με τον μήνα . Οι αποκαλύψεις του εξόριστου αρχιμαφιόζου Σεντάτ Πεκέρ για τις σχέσεις ανωτάτων αξιωματούχων του καθεστώτος Ερντογάν με το οργανωμένο έγκλημα ,έχουν αμαυρώσει την εικόνα του Ερντογάν στα μάτια των Τούρκων πολιτών. Όχι ό,τι οι πολίτες ξεπλάγησαν με τη διαφθορά του καθεστώτος. Απλά, η ανοχή των απλών πολιτών στα φαινόμενα διαφθοράς φαίνεται να τελειώνει γιατί κλείνει και η περίοδος που ο Ερντογάν εξασφάλιζε μια ανθηρή οικονομία. Το κατά κεφαλήν εισόδημα στην Τουρκία ήταν περίπου 12.614 δολάρια το 2013 και σήμερα έχει πέσει λίγο πάνω από τις 8.000 δολάρια. Ο πληθωρισμός αυξήθηκε από 7,4% σε 14,6% και το ποσοστό ανεργίας από 8,7% σε 13%.

Την ίδια ώρα ,το καθεστώς Ερντογάν τρέμει για τις νέες αποκαλύψεις του Τούρκου μεγαλοεπιχειρηματία Σεζγκίν Μπαράν Κορκμάζ -γνωστού ως SBK- ο οποίος συνελήφθη στην Αυστρίας ,κατηγορούμενος από τις Αμερικανικές αρχές για ξέπλυμα χρήματος , πλαστογραφία, απειλές, δωροδοκίες και εκβιασμούς. Εγκλήματα που επισύρουν ποινή κάθειρξης …224 ετών στην Αμερική. Το FBI έχει ζητήσει την έκδοση του Κορκμάζ στις Ηνωμένες Πολιτείες για να δικαστεί και πολλοί στην Τουρκία έχουν χάσει τον ύπνο τους καθώς φοβούνται ότι θα συνεργαστεί με τις αμερικανικές αρχές για να μειωθεί η ποινή του. Ο μεγαλοεπιχειρηματίας ζητάει βέβαια να δικαστεί στην Τουρκία καθώς πιστεύει ότι οι στενές σχέσεις του με το καθεστώς Ερντογάν θα επηρεάσουν θετικά την Τουρκική δικαιοσύνη.

«Τουρκία χωρίς Κούρδους»

Με αυτά και μ` αυτά , είναι φυσικό ο Ερντογάν να έχει ρίξει όλο το βάρος του στη διάλυση του HDP, μήπως και αλλάξει την ατζέντα ,υποδαυλίζοντας τα ακραία εθνικιστικά χαρακτηριστικά πολλών Τούρκων πολιτών.

Για να είμαστε δίκαιοι βέβαια, η κατάλυση των δημοκρατικών δικαιωμάτων των Κούρδων δεν αποτελεί αποκλειστικό «προνόμιο» του Ερντογάν. Και πριν την εποχή του σημερινού προέδρου της χώρας, οι Κεμαλιστές προωθούσαν με κάθε μέσο τη σύγχρονη εκδοχή του αρχαίου ονείρου του τουρκικού εθνικισμού για μια «Τουρκία χωρίς Κούρδους». Αν τελικά το HDP τεθεί εκτός νόμου, θα είναι το όγδοο κουρδικό κόμμα που θα απαγορεύεται η λειτουργία του με την κατηγορία της συμμετοχής σε «τρομοκρατικές» δραστηριότητες . Από τον Οκτώβριο του 2012 που ιδρύθηκε το HDP , αποτελούσε έναν παράγοντα υψηλού κινδύνου για το κόμμα του Ερντογάν σε ότι αφορά την επίτευξη της απόλυτης πλειοψηφίας στο Κοινοβούλιο στις εκλογές που ακολούθησαν έκτοτε. Τα τελευταία χρόνια , η αντι-κουρδική εκστρατεία καταστολής έχει λάβει τρομακτικές διαστάσεις: Πάνω από 100 εκλεγμένοι δήμαρχοι με το HDP έχουν εκδιωχθεί, πολλοί από τους οποίους κατέληξαν πίσω από τα κάγκελα μαζί με περίπου 20.000 μέλη, στελέχη και 14 βουλευτές του κόμματος. Πολλές ηγετικές προσωπικότητες του HDP, συμπεριλαμβανομένου του χαρισματικού ηγέτη και ιδρυτή του, Σελαχατίν Ντεμιρτάς ,βρίσκονται επίσης στη φυλακή, παρά τις αποφάσεις του Ευρωπαικού Διακστηρίου για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, που ζητούν την απελευθέρωσή τους.

Τον περασμένο Απρίλιο ,ο βουλευτής του HDP, Φαρούκ Γκεργκερλίογλου καταδικάστηκε σε ποινή φυλάκισης δυόμισι ετών ,επειδή δημοσιοποίησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ένα άρθρο που ζητούσε την επανάληψη της ειρηνευτικής διαδικασίας με τους Κούρδους ,που διακόπηκε το 2015.

«Σκιώδης δικαστής»

«Ο Ερντογάν είναι ο σκιώδης δικαστής στην υπόθεση εναντίον Κούρδων πολιτικών», δήλωσε ο Σελαχατίν Ντεμιρτάς μέσω των δικηγόρων του, από το κελί του στη φυλακή υψηλής ασφάλειας της Αδριανούπολης ,όπου κρατείται για σχεδόν πέντε χρόνια.

Οι διώξεις έχουν άλλωστε σαφώς πολιτικό χαρακτήρα , καθώς το HDP είναι ένα αριστερό κόμμα, που δίνει ιδιαίτερη προσοχή στα ανθρώπινα, κοινωνικά και πολιτικά δικαιώματα, τις εθνοτικές και θρησκευτικές μειονότητες και τα δικαιώματα των γυναικών. Στόχος της ηγεσίας του HDP ήταν να επεκτείνει την επιρροή του πέρα ​​από τα στενά σύνορα των Κουρδικών περιοχών , σε ολόκληρη την Τουρκία ,να εκφράσει και να ενώσει τους κεντρο-αριστερούς ψηφοφόρους ,που είναι απογοητευμένοι από τα παραδοσιακά κόμματα.

Δεν είναι τυχαίο λοιπόν που την περασμένη εβδομάδα, ένας ένοπλος ακροδεξιός οπαδός των Γκρίζων Λύκων, εισέβαλε στα γραφεία του HDP στη Σμύρνη, σκοτώνοντας μια νεαρή ακτιβίστρια του κόμματος -την Ντενίζ Ποϊράζ. Η άτυχη κοπέλα βρισκόταν μάλιστα στα γραφεία του κόμματος ,
αντικαθιστώντας τη μητέρα της που εργαζόταν ως καθαρίστρια.

Δημοκρατία

The Muslim Brotherhood Inside the Israeli Government

0
Mansour Abbas, image via Wikimedia Commons

BESA Center Perspectives Paper No. 2,080, June 25, 2021

EXECUTIVE SUMMARY: In an attempt to justify breaking his repeated promises not to form a government with the support of the United Arab List (Ra’am) because of its opposition to Israel’s existence and backing of Palestinian terror organizations, new PM Naftali Bennett is portraying Ra’am as a pragmatic Islamic party seeking to advance the interests of the Israeli Arab sector. But pragmatism must not be confused with moderation.

To what extent is a party whose roots are in the Muslim Brotherhood movement, and whose history is enmeshed with the struggle against Zionism and the State of Israel, capable of renouncing its religious and national objectives and settling for municipal achievements?

This question is especially pertinent in light of the inevitable clashes between Israel and Hamas, which is the sister movement of the United Arab List (Ra’am).

From the inception of the Muslim Brotherhood in the late 1920s, its founder Hassan Banna characterized the “Palestine problem” as a central issue for the Muslim world and did his utmost to support the struggle against Zionism. The Muslim Brotherhood took part in the “Arab Revolt” (1936-39) in Mandatory Palestine and sent volunteer forces to take part in the 1948 war. It is not by chance that the opening of the Hamas Covenant—Hamas is the Palestinian branch of the Brotherhood— quotes Banna’s vow that “Israel will exist and will continue to exist until Islam obliterates it, just as it obliterated others before it.”

The Israeli Islamic Movement was established in the 1970s by Abdullah Nimr Darwish of Kafr Qassem. At first, the movement focused on charitable and dawa activities like founding mosques and organizing groups for Quran and religious studies. In the late 1970s, Darwish established the Usrat al-Jihad (Family of Jihad) organization, which engaged in terror activity in Israel. As a result, Darwish and his comrades were arrested, but they were freed in the 1985 Jibril deal.

From that point on, Darwish took great care to emphasize that he acted within the bounds of Israeli law while urging Palestinians and their sympathizers to continue the struggle against Israel. The Oslo Accords precipitated a split in the Islamic Movement between the Southern Branch, headed by Darwish and Ibrahim Sarsur, who favored participation in the Knesset, and the Northern Branch, headed by Raed Salah and Kamel Khatib, who opposed such participation. In November 2015, the Northern Branch was declared illegal and its leaders put in prison, where they remain. The Southern Branch, in striking contrast, is now represented in the Knesset by the Ra’am Party, which is also part of the governing coalition.

The Southern Branch’s support for taking part in the Israeli political system was explained in 2006 by Sarsur, then head of the Ra’am Party, who declared, “Our participation in the Knesset elections does not annul our ideology, according to which the rule over the land, or at least over Arab and Muslim land [including what is now the State of Israel], must be Islamic rule under the leadership of a caliph.”

It comes as no surprise, then, that the Southern Branch has expressed open support for the Palestinian “armed struggle against the occupation” in the West Bank and the Gaza Strip, and for sister-movement Hamas in particular. “We are certain that Hamas will lead the Palestinian people to advancement and to achievements,” declared Sarsur after Hamas’s overwhelming victory in the January 2006 Palestinian parliamentary elections. “The Palestinians elected Hamas so it would lead them to achievements, not disasters, and we think the approach of [PM Ehud] Olmert is aimed at pushing the region into a dark tunnel. The world must honor the decision of the Palestinians.”

The movement’s newspaper as-Sirat, from its inception to the present day, has offered positive coverage of Hamas alongside anti-Israeli expressions and open antisemitism. In December 1989, for example, when Darwish was editor of the paper, it claimed that “Satan cultivated the claim of the Nazi race’s superiority to humanity in general. Now its descendants claim the superiority of a certain race over all others. Satan has found his agents, flesh and blood, who joyously carry out his satanic doctrine. Whoever respects himself must stand against Satan and his army. Only the legion of faith, when it is unified, can overturn his counsel.” The antisemitic motif of the Jews as Satan’s soldiers appears frequently in Muslim Brotherhood publications, including the Hamas Covenant—usually in the context of the hadith on the great battle of Judgment Day in which the Muslims will annihilate all the Jews of the earth.

Ra’am leader Mansour Abbas’s promise, when taking the oath of office for the Knesset, “to return the occupied lands that were confiscated from our people” did not come out of nowhere. While for westerners and Israelis the term “occupied territories” refers to the West Bank and the Gaza Strip, captured by Israel during the 1967 war, as far as the religious scholars of the Muslim Brotherhood are concerned (not to mention the Palestinian national movement including the PLO, alongside the overwhelming majority of Israeli Arabs), all Israeli territory is “occupied land.” Indeed, the ideological differences between the Northern and the Southern Branches are minor, as attested in 2011 by Kamel Khatib, deputy head of the Northern Branch: “At the current stage there are understandings between the two branches of the Islamic Movement, and I hope this will take the form of the unification of the movement. Especially now that the head of the Southern Branch, Sheikh Hamad Abu Dabas, has proclaimed that if the price of unifying the Islamic Movement is non-participation in the Knesset elections, then they will not participate in them.”

Since then significant changes have occurred in the Islamic Movement’s status, of which the main one is the outlawing of the Northern Branch. There is still, however, a built-in paradox between the Islamic Movement/Ra’am’s ideology and its pragmatic activities. Thus, for example, the Islamic Movement operates the nonprofit Al-Aqsa Foundation, which brings worshipers to pray at the Al-Aqsa Mosque so as to bolster the Islamic presence on the Temple Mount and hinder Jews from entering it. The Islamic Movement also sponsors incitement-fraught rallies against alleged danger to the mosque and runs fundraising drives for its upkeep.

During the 2021 riots, the Islamic Movement held rallies supporting the Israeli Arabs of the mixed cities against “the state authorities’ aggression,” and the movement’s websites called for demonstrations (i.e., riots) by thousands in Akko and Jaffa. The Southern Branch also identified with Hamas during the latest Gaza war at a time when the terror organization was raining thousands of rockets and missiles on Israel’s cities and villages.

It must, then, be asked how long and to what extent Mansour Abbas, as representative of the Muslim Brotherhood in the Knesset and the Israeli government, will be able to settle for municipal achievements for his constituents while covering up the ideological objectives that guide his path.

View PDF

Col. (res.) Dr. Shaul Bartal is a research associate at the Begin-Sadat Center for Strategic Studies.

BESA

Ποιοι σκότωσαν το ενεργειακό-γεωπολιτικό σχέδιο EastMed

1

Μια από τις δεσμεύσεις της ΝΔ ως αντιπολίτευση ήταν ότι θα προχωρήσει στην εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων και θα προωθήσει την κατασκευή του αγωγού EastMed. Πράγμα πολιτικά εύκολο αφού και η τότε κυβέρνηση Τσίπρα, υπερθεμάτιζε. Όταν η ΝΔ σχημάτισε αυτοδύναμη κυβέρνηση, η δυναμική γύρω από τα ενεργειακά είχε ξεκινήσει να συγκεντρώνει το ενδιαφέρον μεγάλων δυνάμεων. Το Μαξίμου, όμως, στην κρίσιμη στιγμή έκανε αυτό για το οποίο κατηγορούσε τον Τσίπρα: Μια μεγαλειώδη κωλοτούμπα!

Ο EastMed αποτελεί το πρωτότοκο παιδί της σχέσης που ανέπτυξε ο Νετανιάχου με τον Σίσι, αν και η ιδέα κυοφορούνταν μερικά χρόνια πριν επικρατήσει ο Σίσι στην Αίγυπτο. Ο αδύναμος κρίκος έμοιαζε να είναι η Κύπρος. Όμως, η Κύπρος στον τομέα των υδρογονανθράκων έκανε όλα όσα έπρεπε και κατάφερε πολλά περισσότερα από ό,τι περίμεναν οι Αγορές.

Ο επόμενος αδύναμος κρίκος ήταν η Ελλάδα, μιας και το 2015 προέκυψε αριστερή κυβέρνηση, η οποία ιδεολογικά δεν φαινόταν να γοητεύεται από τέτοιες γεωπολιτικές ιδέες και επενδύσεις. Η εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων, αν και πέρασε τα μύρια κύματα επί Τσίπρα, εν τούτοις έσπασαν οι πολιτικές αγκυλώσεις και εδραιώθηκε το EastMed forum με σκοπό την συμμαχία Ισραήλ-Αιγύπτου-Ελλάδος-Κύπρου στον τομέα του φυσικού αερίου. Έτσι θεμελιώθηκε η ιδέα της κατασκευής ενός αγωγού που θα αποτελέσει αντίβαρο τόσο στον γερμανο-ρωσικό Nord Stream II όσο και σε άλλους.

Ο νέος υπουργός Εξωτερικών Δένδιας μόνο προς το τέλος του 2019 βγαίνει από το καβούκι του κι αρχίζει έναν μεγάλο κύκλο επαφών και διαβουλεύσεων, με χώρες τις οποίες είχαμε ξεχασμένες διπλωματικά! Μάλλον αναγκάστηκε, αφού στο τέλος Νοεμβρίου 2019, η Τουρκία υπογράφει με τον Σάρατζ το παράνομο μνημόνιο για την οριοθέτηση ΑΟΖ. Η αντίδραση στην πειρατική κίνηση των Τούρκων ήταν άμεση. Την Πέμπτη 2/1/2020 συναντώνται σε πανηγυρικό κλίμα οι Μητσοτάκης, Αναστασιάδης και Νετανιάχου για μια ιστορική συμφωνία.

H Διακρατική Συμφωνία για τον EastMed, υπεγράφη από τους υπουργούς Ενέργειας Κωστή Χατζηδάκη, Γιουβάλ Στάινιτς και Γιώργο Λακκοτρύπη, ενώ στην τελετή είχαν προσκληθεί και παρευρέθησαν οι πρώην υπουργοί Ενέργειας Γιάννης Μανιάτης και Γιώργος Σταθάκης. Προφανώς στη ΝΔ ήθελαν να δείξουν ότι η συμφωνία αποτελεί το επιστέγασμα μιας μακρόπνοης πολιτικής, για την οποία συμφωνούν όλα τα κόμματα.

Ενεργειακή συμμαχία

Λίγο αργότερα ο πλανήτης χτυπιέται από τον κορωνοιό και όλα πάνε πίσω. Παρά τις μαύρες μέρες με τα πρώτα lockdown, ο ΕastMed παρέμεινε ακρογωνιαίος λίθος, πάνω στον οποίο χτιζόταν σταδιακά μια ενεργειακή συμμαχία που είχε όλα τα φόντα να εξελιχτεί και σε μια πολιτική συμμαχία. Έφερε πιο κοντά την Αίγυπτο με το Ισραήλ, αλλά και το Ισραήλ με τις χώρες του Κόλπου.

Αυτή η δυναμική μεταφράστηκε αργότερα σε κοινές στρατιωτικές ασκήσεις, στις οποίες συμμετείχαν δυνάμεις από την υπό διαμόρφωση συμμαχία. Ασκήσεις στην Ελλάδα, που εξόργιζαν τους Τούρκους και δεν άρεσαν στην Γερμανία. Παρά τα πρωτοφανή που ζήσαμε όταν ξέσπασε η πανδημία, στις 17 Ιουνίου 2020, ο Μητσοτάκης, συναντάται με τον Πρόεδρο του Ισραήλ, Reuven Rivlin για να μιλήσουν για επενδύσεις και τουρισμό.

Γιατί Αλβανία και Σκόπια πρέπει να γίνουν μέλη της ΕΕ;

Πρώτο θέμα στην ατζέντα ήταν ο EastMed. «Πρόκειται για έναν αγωγό ειρήνης και σταθερότητας στην περιοχή, με τον οποίο η Ευρώπη θα μπορεί να έχει πρόσβαση στα σημαντικά κοιτάσματα αερίου της Ανατολικής Μεσογείου» ανέφερε την ημέρα εκείνη ο Μητσοτάκης γεγονός που η γλώσσα του σώματος έδειξε ότι χαροποίησε τον Rivlin.

Η διπλωματική εκστρατεία της κυβέρνησης από την προηγούμενη χρονιά είχε πλέον πολλούς αποδέκτες, ενώ η πειρατική πολιτική του Ερντογάν απέναντι σε πολλές χώρες, είχε ως αποτέλεσμα να αρχίσει μέχρι και η Ινδία να ενδιαφέρεται για την εμμέσως αντι-τουρκική συμμαχία. Προφανώς για να αντιπαλέψει όσα επιχειρούσε ο Ερντογάν με το Πακιστάν κατά της Ινδίας, όπου ζουν 250.000.000 μουσουλμάνοι.

Ο ρόλος της Γαλλίας

Από τις ευρωπαϊκές χώρες, η Γαλλία ήταν αυτή που βρέθηκε στο πλευρό αυτής της συμμαχίας περισσότερο ενεργά από κάθε άλλη δύναμη. Το καλοκαίρι 2020, ο Ερντογάν έστησε την πλέον πειρατική επιχείρηση στην σύγχρονη ιστορία κατά των κυριαρχικών δικαιωμάτων Ελλάδας και Κύπρου, προφανώς θέλοντας να κάμψει την εν λόγω συμμαχία και να τερματίσει τον EastMed.

H τεράστια κινητοποίηση των ναυτικών δυνάμεων της Τουρκίας τερματίστηκε μετά από μια τεράστια τρύπα που απέκτησε η ναυαρχίδα τους “Κεμάλ Ρέις” από την φρεγάτα “Λήμνος”. Το γόητρο του Ερντογάν βυθίστηκε την μέρα εκείνη, η οποία μάλλον έμελλε να αποτελέσει το επιστέγασμα μιας ελληνο-γαλλικής στρατιωτικής συμμαχίας. Και κάπως έτσι, έγινε η αγορά των Rafale, που αποτελούν game changer στον εναέριο συσχετισμό δυνάμεων στην περιοχή.

Ο βομβαρδισμός από “άγνωστα” αεροσκάφη (όλοι γνωρίζουμε σε ποιον ανήκαν) της τουρκικής βάσης Αλ Ουατίγια στην Λιβύη ήταν άλλη μια βαριά ήττα του Ερντογάν, η οποία “έδεσε” περισσότερο την συμμαχία του EastMed. Αποτέλεσμα ήταν αρκετά think tanks να μιλάνε για μια “Λευκή Συμμαχία” χωρών που επιθυμούν την σταθερότητα στην περιοχή απέναντι σε μια “Μαύρη Συμμαχία” γύρω από τον Ερντογάν που φέρνει αστάθεια και θρέφεται από την ανασφάλεια.

Η παρέμβαση Ντόκου

Την ίδια ακριβώς περίοδο, οι Αμερικανοί εντείνουν την στρατιωτική παρουσία τους στην Αλεξανδρούπολη λόγω της κατασκευής ενός πλωτού σταθμού LNG εκεί, εξοργίζοντας Ερντογάν και Μέρκελ. Και η διπλωματική κινητικότητα μεταξύ Ελλάδος και Χαφτάρ, τους έκανε να μας αποκλείσουν από την σύνοδο του Βερολίνου για την εξεύρεση λύσης στο πρόβλημα της Λιβύης, με την οποία η Ελλάδα έχει εφαπτόμενη ΑΟΖ.

Σ’ αυτό το πλαίσιο η Ελλάδα έδειξε ότι μπορεί να σταματήσει την στρατηγική του “ζωτικού χώρου” που εφάρμοζε σαν άλλος Χίτλερ ο Ερντογάν. Κι ενώ τα γρανάζια έδειχναν να γυρίζουν υπέρ της μας, ξαφνικά κάποια πράγματα αρχίζουν και ξηλώνονται, όχι από κάποιο τρίτο, αλλά από την ίδια την ελληνική κυβέρνηση. Το “σήμα” το είχε δώσει σε ανύποπτο χρόνο, ο Σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας Θάνος Ντόκος.

Τρεις μέρες μετά την συνάντηση Μητσοτάκη-Rivlin, ο Ντόκος (συνέντευξη στον ΣΚΑΙ) χαρακτήρισε «λάθος της χώρας μας που επένδυσε σε ένα κουτσό άλογο όπως ο Χαφτάρ», για τον οποίο είπε ότι οι μέρες του είναι μετρημένες, δίνοντας το σύνθημα για στήριξη του τουρκόφιλου Σάρατζ. Φυσικά, ο Χαφτάρ εξακολουθεί να παραμένει εκεί που ήταν κι αυτός που έφυγε από την μέση ήταν τελικά ο Σάρατζ. Φαίνεται, όμως, ότι ο Ντόκος δεν εξέφρασε προσωπική άποψη για τη Λιβύη, αλλά έδωσε το σύνθημα για την αλλαγή πλεύσης που σκόπευε να κάνει το Μαξίμου.

Είναι ρεαλιστικός στόχος η ενσωμάτωση μουσουλμάνων μεταναστών; 

 

Turkish-Greek Geopolitical Dispute over the Aegean Sea and its Archipelago

0

Map of the Eastern Mediterranean with conflicting delimitations of Exclusive Economic Zone / Continental Shelf areas. Blue: areas claimed by Greece and the Republic of Cyprus; Red: areas claimed by Turkey. Section labeled “A-B”: Claimed delimitation between Turkey and Libya as per November 2019 agreement. Section labeled “C-D”: Delimitation agreed between Greece and Egypt as per August 2020 agreement. (Wikimedia Commons)

Recent disputes in the Aegean Sea between Greece and Turkey are of a persistent nature. In addition to the centuries-old, love/hate relationship between the two people, the two NATO-allied states are rivals over natural resources research in the Aegean Sea, the island of Cyprus and different interpretations of international treaties related to the sea. The dispute takes on a geopolitical turn, since both countries want the upper hand in the Aegean Sea and the neighboring region.

The Treaty of Lausanne, which was signed and ratified in 1923, ended the European military presence in Turkey and the military conflict between Greece and Turkey. It guaranteed the independence of the latter, and most importantly, divided the land and especially the islands between the two. As a result of the Treaty, Greece maintained sovereignty over most of the islands of the Aegean Sea, some of which are located hundreds of kilometers from the Greek mainland and a few kilometers from the shores of Turkey.

The recent maritime dispute between the two states is related to this division of islands as well as to the importance of natural resources which both countries aim to guarantee. The legal dimension is an important part of this dispute too, especially due to the presence of a number of international agreements related to the maritime problems between states, mainly the United Nations Convention on the Law of the Sea (UNCLOS).

Turkey aims to amend the Lausanne Treaty, which gave Greece sovereignty over the archipelago of islands close to the Turkish coast, as well as to benefit from the process of exploration and extraction of natural resources from the sea, which is difficult in the event of continued Greek sovereignty over the islands. As for Greece, it aims to keep the status quo since control over the islands gives Athens the upper hand in the Aegean Sea.

The following will dig deep into the Turkish-Greek dispute over the Aegean Sea and will present the geopolitical importance of the archipelago of islands that Athens controls near the Turkish shores. Additionally, the dispute will be analyzed from a legal perspective over rights in the waters. Moreover, this article will not lose sight of Turkish tendencies to revise the Lausanne Treaty, both states’ maritime capabilities and the role of international powers.

Greek-Turkish Hostilities and the Geopolitical Importance of the Greek Archipelago

The hate and distrust between Greece and Turkey are reflected in their common history and the many conflicts that have occurred throughout their histories. Scholars often disagree on the exact date of no return of a friendly relationship between Greece and Turkey. Some set the date in 1831 and the Greek War of Independence from the Ottoman Empire, while others set the date of 1912—the start of the First Balkan War followed by direct military confrontations between the two sides during and after World War I and throughout modern history. However, historians agree that “enmity is more a natural status in their relationship.”1

The most important recent conflicts between the two neighboring countries were in 1974. That’s when Ankara controlled the northern part of Cyprus and loosened Athens’ grip over the island. In 1976, 1987 and 1996, Greek and Turkish provocative steps in the Aegean Sea almost led to military hostilities.2 In 2020, the two sides were on the brink of a war once again when Turkey sent commercial and other types of ships to search for natural resources near the tiny Greek island of Kastellorizo. This provocation by Turkey angered Greece, which deemed the move as a violation of its maritime sovereignty. In retaliation, Athens sent its ships to explore natural resources in the same place. The matter nearly reached the limits of military clashes had it not been for the intervention of European powers to calm the two sides.

Both countries emphasize the strategic importance of the archipelago of islands that Greece holds today. Estimated by the hundreds, these islands close to the Turkish mainland are geopolitically significant from their positioning, as well as their roles in case of a military confrontation. Despite being demilitarized according to international treaties, these islands can become an advanced military site working in favor of Greece and obstruct Turkish movement. The islands are also part of the commercial maritime route the Turks have to take today in order to avoid passing through Greece’s maritime waters surrounding the islands for many nautical miles.

The main geopolitical importance of the Greek archipelago near the Turkish mainland is that it enables Greece to explore around it for natural resources. According to international laws and Greek claims, the archipelago also gives Athens vast areas of the Aegean Sea to serve as an Exclusive Economic Zone (EEZ). However, if these islands were not under Greek sovereignty, Greece and Turkey would have shared equally the EEZs as well as the continental shelves.

Greece also receives tourism revenues and uses the islands as primary and advanced barriers to prevent refugees and smugglers from entering the Greek mainland.

The UNCLOS and the States’ Rights in Waters

Since the 1923 Lausanne Treaty, Greece has controlled almost all of the islands in the Aegean Sea. Most of these islands are uninhabited and considered to be rocks, stipulating no maritime rights for Greece according to the United Nations Convention on the Law of the Sea (UNCLOS).3 Other islands, such as the inhabited Kastellorizo, are up to two kilometers from Turkish shores and 570 kilometers from the Greek mainland.

According to Turkish national rhetoric, this ‘uneven’ geographical division of the islands leads Ankara to increase its demands in the sea, and in return, leads its counterpart to reject them. The recent dispute between the two neighbors takes media and aggressive political statements as tools to defend claims, the army and naval force as means of intimidation and pressure, and the international laws as references to proclaim rights.

Within the legal framework, the two parties disagree on four basic matters: territorial waters, EEZs, continental shelves and island rights. Only the latter will be focused on in this paper.

The main reason for this radical legal disagreement stems from the fact that Turkey, unlike Greece, is one of the few states that did not sign the UNCLOS, and therefore is not obliged to abide by its rules, but rather choose old treaties, conventions and international customs as legal references to proclaim rights in the Aegean Sea.

Before signing the UNCLOS, states like Turkey and Greece abided by the six nautical miles in the Aegean Sea. The Convention, however, allows Greece to extend its territorial waters up to 12 nautical miles from its shores, but it refrained from doing so until today. If Athens does apply the 12 nautical miles and proclaim additional territorial waters, Greece will have, according to the UNCLOS, sovereignty on waters very close to the Turkish shores. Greek islands, such as Kastellorizo, Lesbos, Chios, Samos and the Dodecanese islands, will expand Greece’s sovereign waters, which means a decrease in Turkish sovereignty over its territorial waters in areas that, in many cases, do not exceed a distance of one kilometer from its shores.

From Ankara’s point of view, customary laws apply to the Aegean Sea when it comes to the Greek islands’ status, since Turkey is not part of the UNCLOS. Turkey often declares that the change of the status quo of the islands will mean a casus belli and an aggression on its territorial waters.4

Even though the UNCLOS allows Greece to proclaim more territorial waters and Turkey often uses the 12 nautical miles in other surrounding seas such the Black Sea and the Mediterranean, both states just declare intentions to change the status quo in the Aegean Sea’s islands but without practically doing anything that might threaten the security and stability of the entire region.

In 2020, the two sides were on the brink of a war when Turkey and Greece both sent commercial and military ships to search for natural resources near the tiny Greek island of Kastellorizo. Greece saw the move as a violation to its maritime sovereignty. European powers were alerted for a potential military clash between the two neighboring countries.

Turkey was exploring for natural resources at a point about 6.5 nautical miles away from the island of Kastellorizo, which is considered by the Greek side to be in its territorial waters (if 12 nautical miles would be applied, or in its exclusive economic zone if the 12 nautical miles is not applied). As for the Turkish side, it has an opposite point of view, as it considers it unfair for Greece to obtain absolute sovereignty over the waters directly near Turkish borders, and, accordingly, prevents it from exercising sovereignty over its own territorial waters.

Turkish Quest to Override the Treaty of Lausanne

The Treaty of Lausanne was signed and ratified in 1923 between Turkey and many other nations, including the US, Japan, Italy, Britain, France, Yugoslavia, Romania, and most importantly, Greece. It is a treaty of peace that stipulated the following:

  • The independence of Turkey was proclaimed.
  • The borders of Turkey were defined and internationally recognized. Turkey abandoned its claims in later-Iraqi Mosul city, pieces of Western Thrace, and most islands near the Turkish shores.
  • Greece’s sovereignty over the islands near the Turkish border was legitimized and internationally recognized.
  • Greek-Turkish exchange of population took place. Orthodox Greeks living inside newly-established Turkish borders were exchanged for Muslim Turks living in Greece.
  • Civilian passage was guaranteed through the Turkish Dardanelles and Bosporus straits.5

It is fair to say that the Treaty of Lausanne achieved the independence of the Turkish Republic, but it determined the limits of Turkish political, geographical and geopolitical action in its regional sphere especially since the years following the ratification of the treaty witnessed a balance of power between Athens and Ankara.

The last 20 years of the Justice and Development Party in Turkey saw an advance in Turkish economy, demography, military, cultural and political influence, etc. This led to a growing feeling among Turks and the Turkish political leadership on the necessity to override the Lausanne Treaty, which defined the limits of Turkey’s regional movements and actions, especially in the Aegean Sea.

Turkish President Recep Tayyip Erdogan often mentions the quest of his country to override the Treaty. During a visit to Athens in 2018, he declared that “over time all treaties need a revision – the Lausanne Treaty, in the face of the recent developments, needs a revision.” His Greek counterpart, former president Prokopis Pavlopoulos, replied that “the Treaty of Lausanne is a treaty which leaves no loopholes in terms of bilateral relations, which does not require completion and which includes no ambiguities on regional borders or models. We do not consider it to be a treaty which should be discussed, reviewed or reformed.”

In other words, Turkey sees that its current superiority as a regional power over Greece should be translated into the treaty that governs the relationship between the two states. Greece aims to preserve the status quo, while Turkey wants to override the treaty which limits its superiority over Greece.

To date, Turkey has not amended any of the treaty clauses in order to increase and legitimize its strategic influence in the Aegean Sea, mainly over the islands in the Greek archipelago. This might be due to the fear of European and international rejection that does not accept overriding international treaties that could destabilize international peace and security.

Greek-Turkish Maritime Powers: A Sea Arm Race?

A primary aspect of the recent dispute between Greece and Turkey over the archipelago and the Aegean Sea is related to natural resources that might be found in the sea. Greece needs oil and gas in order to support its economy, while Turkey badly needs it in order to balance between its exports and imports and reduce its trade deficit where almost all of the value of its national production goes to finance the purchase of oil and gas from Russia, Iran, Iraq, etc.6

In order to protect their interests in the Aegean Sea, as well as the profits to be gained from exploration and drilling for natural resources in the future, Greece and Turkey seek to enhance their naval military capabilities while European powers often engage in diplomatic talks and initiatives in order to reduce the tension between the two.

During the last three years, Athens has worked on updating its naval capabilities. It aims to purchase German and French submarines, vessels and frigates. These “partnerships proved successful in providing the navy with efficient, well-armed vessels while also allowing Greece to maintain a modest yet capable shipbuilding industry.” In comparison to the Turkish capabilities, the Greek navy needs to be fortified. Ankara developed its naval power more rapidly and with advanced technology. “Ankara is building a navy that characterizes a regional power and can conduct long-range operations… the Turkish Navy should certainly be considered a green-water Navy that can operate far beyond the country’s shores.”

Both countries are purchasing new sea war machines in order to be ready for any clash as well as to quest for strategic military superiority in the Aegean Sea. Due to both countries’ economic needs and other geopolitical interests, a very minimal arms race appears to be developing between the two states with an advantage for the Turkish side.

US and European powers often initiate talks between the two in order to ease the tension in the region and to secure a region typically anti-Russian. The western world cannot bear a war between Greece and Turkey—two NATO members—in a time where Russian and Chinese influence is increasing in both Europe and Asia and across the Mediterranean.

Greece and Turkey share a long history of enmity and compete over many issues. Greece wants to preserve the status quo while Turkey aims to change it in order to legitimize its strategic superiority.

Ankara aims to override the Lausanne Treaty but has not done much to date for fear of initiating international reactions. But Turkey is taking new leaps in developing and upgrading its naval power in comparison to Greece.

Both states aim to secure desperately needed natural resources in the Aegean Sea. Therefore, the sovereignty over the archipelago of islands near the Turkish shores holds an important strategic meaning for both states. If Greece continues its dominance and sovereignty in the area, Athens will have more waters to explore and from which to extract oil and gas, while Ankara will be left with few areas to work unless it introduces changes to the Lausanne Treaty.

_________________

1 Alexis Heraclides, The Greek-Turkish Conflict in the Aegean: Imagined Enemies, Palgrave Macmillan, New York, 2010, p. 3.
2 Haralambos Athanasopulos, Greece, Turkey and the Aegean Sea: A Case Study in International Law, McFarland & Company Inc. Publishers, North Carolina, 2001, pp. 10-76.
3 United Nations Convention on the Law of the Sea, Part VIII, Article 121.
4 Alexis Heraclides and Gizem Alioğlu Çakmak, Greece and Turkey in Conflict and Cooperation: From Europeanization to De-Europeanization, Routledge, Oxon, 2019, p. 99.
5 Société des Nations, “Recueil des Traités”, Vol. XXVIII, No. 1,2,3,4, 1924, pp. 151-171.
6 Erkan Özata, “Sustainability of current account deficit with high oil prices: Evidence from Turkey”, International Journal of Economic Sciences, Vol. 3, No 2, 2014, pp. 72-75.

Joe Hammoura

Joe Hammoura

Joe Hammoura is a specialist in Middle Eastern and Turkish affairs and the co-founder of Leadership for Sustainable Development NGO. He is currently pursuing his Ph.D. in International Relations. He holds a master’s degree in International Relations with Honors from the Holy Spirit University of Kaslik – Lebanon. His work focuses on internal Turkish policies, foreign affairs and its direct and indirect implications on the Middle East. Additionally, he writes for many magazines and research centers on affairs related to Turkey and the Middle East.