Αρχική Blog Σελίδα 1959

ΗΠΑ: Ο πληθωρισμός ήρθε για να μείνει

0

Τους τελευταίους μήνες του 2021, στελέχη κεντρικών τραπεζών και επενδυτές είχαν αποδυθεί σε μια δημόσια συζήτηση για το εάν ο πληθωρισμός στο πλαίσιο των Ηνωμένων Πολιτειών είναι εφήμερος.

Τους τελευταίους μήνες του 2021, στελέχη κεντρικών τραπεζών και επενδυτές είχαν αποδυθεί σε μια δημόσια συζήτηση για το εάν ο πληθωρισμός στο πλαίσιο των Ηνωμένων Πολιτειών είναι εφήμερος. Οπως αποδεικνύεται, όμως, τελικά δεν είναι. Σήμερα το ίδιο ερώτημα μπορεί να τεθεί αναφορικά με την οικονομική υγεία των Αμερικανών, οι οποίοι ολοένα και περισσότερο είναι επιφυλακτικοί μεν, συνεχίζουν με κάποιον τρόπο να ξοδεύουν δε. Η ανοδική πορεία των τιμών προφανώς και έχει επηρεάσει δυσμενώς το κλίμα στα αμερικανικά νοικοκυριά. Ο σχετικός δείκτης έχει γενικώς υποχωρήσει το τρέχον έτος. Συγκεκριμένα, ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης, που καταρτίζει το Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν, εξασθένησε 10,4% τον Μάιο από τον Απρίλιο, αν και τα τελευταία στοιχεία δείχνουν πως οι δαπάνες ενισχύθηκαν 0,9% τον Απρίλιο εν συγκρίσει με τον Μάρτιο. Οι χρεώσεις σε εστιατόρια και μπαρ εμφάνισαν άνοδο της τάξεως του 20% τον Απρίλιο έναντι του 2021. Εν τω μεταξύ, οι επιχειρήσεις που εξυπηρετούν τους καταναλωτές αντιμετωπίζουν προβλήματα, αλλά δεν είναι απαραίτητο αυτό να σχετίζεται με την καταναλωτική συμπεριφορά.

Οι καταναλωτές έχουν μπει σε διαδικασία περιορισμού δαπανών και αυτό δεν είναι καλό για την ανάπτυξη.

Ομιλοι τύπου Walmart και Target παρουσιάζουν στέρεες πωλήσεις τους πρώτους μήνες του 2022, αν και η κερδοφορία τους έχει δεχθεί πιέσεις από το διογκούμενο κόστος των μεταφορικών και άλλες δαπάνες. Αμφότεροι, πάντως, όπως και η Amazon, είχαν εκφραστεί με αισιοδοξία για το μέλλον των πωλήσεών τους. Φυσικά, οι καταναλωτές δεν ανήκουν άπαντες στην ίδια κατηγορία και προέρχονται από διαφορετικό οικονομικό περιβάλλον. Τα νοικοκυριά με τα χαμηλά εισοδήματα πλήττονται χειρότερα, κρίνοντας από τη ζήτηση για φθηνότερα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας στα Walmart, μιας και οι τιμές τροφίμων ανέρχονται. Η αλυσίδα εκπτωτικών καταστημάτων Dollar General ανέφερε πως διαπιστώνει ανάλογες τάσεις μεταξύ των καταναλωτών της, ενώ αναθεώρησε προς τα πάνω τις προβλέψεις της για αύξηση πωλήσεων φέτος κατά 3,5%, από το προηγούμενο 2,5%. Ωστόσο, ο κλάδος των ειδών πολυτελείας και της υψηλής ραπτικής δείχνει να έχει καλύτερη θωράκιση και ο όμιλος LVMH ανέφερε πως τα έσοδά του από τις δραστηριότητές του στις Ηνωμένες Πολιτείες ενισχύθηκαν 26%.

Η διαχείριση αυτών των αντιφατικών μηνυμάτων ίσως αποβεί προβληματική για τη Fed, η οποία προανήγγειλε διαδοχικές αυξήσεις μισής ποσοστιαίας μονάδας, αντί για μεγαλύτερες ως ανάχωμα στον πληθωρισμό. Το ποσοστό αποταμίευσης έχει εξασθενήσει φέτος, εφόσον τα μέτρα στήριξης ολοκληρώνονται. Αλλά ο πληθωρισμός πρώτη φορά έπειτα από μήνες υποχώρησε τον Απρίλιο έναντι του Μαρτίου. Το συμπέρασμα από τις αρχές του έτους είναι πως η άνοδος του κόστους δεν δείχνει προσωρινή.

Καθημερινή

Το τρίτο χτύπημα: Εξευτελίζοντας και εκμηδενίζοντας την Ελλάδα

2
Του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου

Αλέξανδρος Κοτζιάς: «Δεν υπάρχει πιο σίγουρος θάνατος για ένα έθνος, πλην να παραδώσεις την πολιτική στους συμμάχους σου».

Σχεδόν από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου, το γράψιμο πάντα μου άρεσε. Το πρώτο μου πολιτικό άρθρο το έγραψα μικρός μαθητής σε μια αριστερή εφημερίδα που εκτυπωνόταν σε πολύγραφο και κυκλοφορούσε παράνομα. Είχε θέμα το μεγάλο σκάνδαλο της χούντας, τα σάπια κρέατα του Μπαλόπουλου. Αργότερα, αυτό που μου άρεσε έγινε επάγγελμα.

Τώρα όμως αρχίζω να μη θέλω πια να γράψω. Το είχα έντονα το συναίσθημα αυτό όταν υπογράφτηκε η συμφωνία για τις βάσεις και μετά, καθώς άκουγα όλον αυτό τον ορυμαγδό της προπαγάνδας για τα δήθεν μεγαλεία Μητσοτάκη στην Αμερική, έναν ορυμαγδό που προσβάλλει την αξιοπρέπεια κάθε σκεπτόμενου Έλληνα – και φρόντισε άλλωστε να τον ανατινάξει ο Ερντογάν προτού γυρίσει καν ο Μητσοτάκης από τις ΗΠΑ στέλνοντας τα αεροπλάνα του 2,5 μίλια από την Αλεξανδρούπολη.

Δεν θέλω άλλωστε να περιγράφω αυτό που ελπίζω να μην είναι, αλλά που μοιάζει να αντιπροσωπεύει μια ανεπίστρεπτη καταστροφική πορεία της χώρας μου. Της πήρανε την οικονομία και τη διαλύσανε, το 2010. Της σκοτώσανε την Ψυχή το 2015. Και τώρα ήρθε το τρίτο, το φαρμακερό χτύπημα στο κράτος που δημιούργησε η Επανάσταση του ‘21. Μας άρπαξαν και τα στοιχεία της σκληρής κυριαρχίας, την τεράστια «γεωπολιτική υπεραξία» του χώρου μας, γέμισαν την ελληνική επικράτεια αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις – στόχους, πήραν το κράτος μας, τις υπηρεσίες, τις ένοπλες δυνάμεις, μας πήραν, φοβάμαι, ακόμα και την αντιπολίτευση.

Ακόμα και επί Πιουριφόι, υπήρχε μια ΕΔΑ να σηκώνει τη σημαία της εθνικής ανεξαρτησίας, χωρίς την οποία δεν υπάρχει – και δεν μπορεί να υπάρξει – ούτε δημοκρατία, ούτε κοινωνική προκοπή…

Και τα μεγαλεία του Πρωθυπουργού στην Ουάσιγκτον; Θα με ρωτήσετε ίσως. Θα σας απαντήσω με αυτό που μου απάντησε ένας βετεράνος διπλωμάτης της συντηρητικής παράταξης, όταν τον ρώτησα να μου σχολιάσει την επίσκεψη Τσίπρα στην Αμερική προ ετών: «Κύριε Κωνσταντακόπουλε», μου είπε, «τέτοια υποδοχή, με συνέντευξη Τύπου έξω από τον Λευκό Οίκο, οι Αμερικανοί δεν επεφύλαξαν ούτε στον Κωνσταντίνο Καραμανλή, ούτε στον Ανδρέα Παπανδρέου, ούτε σε κανέναν άλλο Έλληνα Πρωθυπουργό. Τι τους έδωσε ο κ. Τσίπρας για να τον ευχαριστούν με αυτόν τον τρόπο;».

Αν το ερώτημα ίσχυε μία φορά για τον Τσίπρα, πόσες ισχύει για τον Μητσοτάκη που είχε το «προνόμιο» να μιλήσει στο Κογκρέσο των Ηνωμένων Πολιτειών;

Όπως τον άκουγα, το μυαλό μου έτρεξε στο παρελθόν, σε ένα ζεστό, ηλιόλουστο  πρωινό του Ιουνίου 1992. Ήμουν στο Μπακού κι ατένιζα την Κασπία από το παράθυρο του ξενοδοχείου μου. Το ραδιόφωνο μετέδιδε αποσπάσματα από την ομιλία Γέλτσιν στο αμερικανικό Κογκρέσο. Οκτώ φορές οι Αμερικανοί βουλευτές και γερουσιαστές σηκώθηκαν όρθιοι να καταχειροκροτήσουν τον Ρώσο πρόεδρο που τους διαβεβαίωνε ότι αισθάνεται υπεύθυνος όχι μόνο απέναντι στον λαό του, αλλά και απέναντι στον αμερικανικό λαό για την επιτυχία των «μεταρρυθμίσεών» του.

Χρειάστηκαν μερικά χρόνια ακόμα για να αντιληφθούμε πλήρως το εύρος της καταστροφής για τη χώρα του και για τον κόσμο που προκάλεσε η πολιτική του Γέλτσιν. Το πιο πρόσφατο κεφάλαιο των συνεπειών αυτής της ολέθριας πολιτικής το ζει τώρα η Ουκρανία, τριάντα χρόνια αργότερα.

Ελπίζουμε να μην είναι, τηρουμένων των αναλογιών, συγκρίσιμη αυτή η εξέλιξη με αυτή που ετοιμάζει για την Ελλάδα η παράδοση της κυριαρχίας της, του κράτους της και του Στρατού της στους ξένους, από τους οποίους ξένους εξάλλου μαθαίνουμε πλέον τι δίνουν οι δικοί μας…. Ελπίζουμε, δυστυχώς όμως μπορεί να είναι ακόμα χειρότερη γιατί η Ελλάδα είναι μια μικρή χώρα, που δεν διαθέτει ασφαλώς το στρατηγικό βάθος και τα αποθέματα της Ρωσίας.

Αν κρίνουμε άλλωστε από την καταστροφή των σχέσεών μας με τη Ρωσία, από την ένταση με την Τουρκία και το Ιράν, από τις νέες αποστολές τεθωρακισμένων μας από τα νησιά στην Ουκρανία (που ασφαλώς δεν πρόκειται να αντικατασταθούν), από την πείνα στην οποία οδηγεί τον ελληνικό λαό η πιστή εφαρμογή των κυρώσεων, θα κάνουμε πολύ λιγότερο χρόνο για να διαπιστώσουμε πόσο οξυδερκής ήταν η προφητεία του Αλέξανδρου Κοτζιά στην Πολιορκία του:

«Δεν υπάρχει πιο σίγουρος θάνατος για ένα έθνος, πλην να παραδώσεις την πολιτική στους συμμάχους σου».

ΥΓ1. Από ανάρτηση του στρατιωτικού ρεπόρτερ και αναλυτή Χρήστου Καπούτση στο Facebook:

«Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, θα ενημερώσει τους διαπιστευμένους δημοσιογράφους, για τα όπλα που στέλνουμε στην Ουκρανία, από που θα αποσυρθούν, πότε θα αντικατασταθούν, αν αποδυναμώνεται ή όχι η πρώτη γραμμή άμυνας και γιατί και μάλιστα τη στιγμή που η Τουρκία αμφισβητεί την ελληνική κυριαρχία νησιών του Ανατολικού Αιγαίου τα οποία και κατονομάζει ο Ακάρ και συμπληρώνει ο Τσαβούσογλου … Επειδή όμως, όπως έμαθα, ο κ. Υπουργός ‘κωλύεται’ και δεν θέλει να χαλάσει τις συνήθειές του , ΚΑΜΙΑ συνέντευξη ΤΥΠΟΥ στους στρατιωτικούς συντάκτες κατά την διάρκεια της υπουργικής θητείας του , δεν θα εχω – έχουμε, τη χαρά των απαντήσεων, στα ερωτήματα που σχεδίαζα να κάνω στον πολιτικό προϊστάμενο των Ε.Δ. Περιττή η ενημέρωση και η λογοδοσία… Άλλωστε μας ενημερώνουν έγκυρα ο αμερικανικός Υπουργός Άμυνας και ο Γερμανός καγκελάριος».

ΥΓ 2. Ένας ξένος φίλος με ρωτούσε τις προάλλες αν μπορεί να σωθεί η Ελλάδα. Μπορεί, του απήντησα. Εάν συμβεί ένα από τα εξής τρία γεγονότα: 1) Μια πολύ ευνοϊκή διεθνής εξέλιξη, 2) ένα θαύμα, 3) μια επανάσταση.

ΥΓ3. Η Κύπρος δεν ανέχεται να υστερεί της Ελλάδας στην εξάρτηση. Εμείς γινόμαστε κυρίως αμερικανική αποικία, η Κύπρος γίνεται κυρίως ισραηλινή, χωρίς φυσικά η μία ιδιότητα να αποκλείει την άλλη. Στο έδαφός της οργάνωσε το Ισραήλ στρατωτικής άσκηση εναντίον του Ιράν και της Χεζμπολά.

ΥΓ4. Amber Alert. Έχει εξαφανισθεί και αναζητείται η αντιπολίτευση. Εκφράζονται φόβοι για τη ζωή της.

Πηγή: kosmodromio.gr

Ο Μιχαήλ Κωσταράκος για τα BmP1 και τα TOMA Marder

2

 

του Μιχαήλ Κωσταράκου*

Θα ήθελα να απευθυνθώ σε κάποιους συναδέλφους που έχουν εκφράσει μια όψιμη προτίμηση για τα BmP-1 δηλώνοντας την αντίθεση τους με την συμφωνημένη όπως φαίνεται αντικατάσταση τους από τα γερμανικά ΤΟΜΑ Marder. To ερώτημα μου είναι : Θα προτιμούσατε σε κρίση ή ειρήνη ή πόλεμο να είστε διοικητής ενός Μηχανοκίνητου Τάγματος Πεζικού με Bmp-1 ή ενός Μηχανοκίνητου Τάγματος Πεζικού με Marder; Ή σαν διοικητής ενός νησιού θα προτιμουσατε να είχατε ένα Μ/Κ Τάγμα Πεζικού με Bmp-1 ή ένα Μ/κ Τάγμα ΠΖ μΕ Marder;

Αυτά που ακούω περί εξαλείψεως προγεφυρώματος με BMP-1 δείχνουν ότι μάλλον το θέμα της εξάλειψης προγεφυρώματος δεν σας έχει αφήσει ξαγρυπνους πολλές νύχτες. Επειδή εμένα με έχει αφήσει ήθελα να πω ότι εξάλειψη ΠΓ χωρίς να κάνεις το ΠΓ οικόπεδο και μόνιμο κενοτάφιο για όσους βρεθούν μέσα στο όριο του δεν γίνεται. Όσοι είναι εκεί θα πρέπει να μείνουν για πάντα εκεί και αυτό θα γίνει κυριως με Πυροβολικό και όλμους που θα κανουν την περιοχή killing fields πραγματικά.

Τα Bmp-1 για να μετάσχουν σ αυτό το πανηγύρι πυρών και θανάτου πρέπει πρώτα να πάνε εκεί. Όσοι έχουν νοιώσει την αγωνία και την αβεβαιότητα της κίνησης τους και έχουν προσπαθήσει για υψηλή κινητικότητα χωρίς το επιθυμητό αποτέλεσμα μπορούν να μιλήσουν. Όσοι δεν μπορούσαν αποκαταστήσουν υψηλή κινητικότητα στις χαρχάλες του 60 με περιορισμένο αριθμό ανταλλακτικών και περιορισμένη τεχνική γνώση του προσωπικού δεν ήταν κακοί αξιωματικοί. Απλώς τους δίναμε ένα αδύνατο στόχο.

Έπρεπε πρώτα να φτάσουν στο προγεφύρωμα για να μετάσχουν στην εξάλειψη του. Και δεν μπορώ να προσδιορίσω τι ποσοστό τελικά θα έφτανε κοντά. Για να μπορεί να κάνει εύστοχα πυρά. Ολοι ξέραμε ότι τα πυρά του BMP-1 μόνο για ευστοχία δεν ήταν γνωστά, Επομένως πριν κρίνουμε τη απόφαση αντικατάστασης που την θεωρώ άριστη, ας συγκρίνουμε πραγματικα τα δυο οπλικά συστήματα με βάση τις πραγματικές τους δυνατότητες όχι αυτές που φανταζόμαστε ότι έχουν ή θα μπορούσαν να έχουν.

*Επίτιμος Αρχηγός ΓΕΕΘΑ, π.Πρόεδρος Στρατιωτικής Επιτροπής Ε.Ε.

Ορατός ο κίνδυνος ύφεσης στην Ευρώπη

0

Η Ευρώπη φαίνεται να βρίσκεται σε στασιμοπληθωρισμό έναντι της έστω και περιορισμένης ανάπτυξης που εμφανίζουν οι ΗΠΑ

Η παγκόσμια οικονομία αντιμετωπίζει πράγματι ασυνήθιστους κινδύνους. Αν και η εμπιστοσύνη των καταναλωτών έχει εξασθενήσει σε πολύ χαμηλά επίπεδα και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, η επιχειρηματική εμπιστοσύνη δείχνει ανθεκτική. Ωστόσο, οι πιο ήπιες επιχειρηματικές προσδοκίες και η συνεχιζόμενη συμπίεση των πραγματικών διαθέσιμων εισοδημάτων προαναγγέλλουν κάποια προβλήματα στο μέλλον. Αναμένουμε η ανάπτυξη των ΗΠΑ να επιβραδυνθεί σε πολύ χαμηλότερη τάση στις αρχές του 2023, με 40% πιθανότητες μιας πιθανώς αβαθούς ύφεσης. Βραχυπρόθεσμα συμμεριζόμαστε την ευρέως διαδεδομένη άποψη των Αμερικανών επενδυτών ότι η ευρωπαϊκή οικονομία είναι σε χειρότερη κατάσταση από εκείνη των ΗΠΑ. Αυτή τη στιγμή, η Ευρώπη φαίνεται να βρίσκεται σε στασιμοπληθωρισμό έναντι της συνεχιζόμενης, αν και συγκρατημένης ανάπτυξης των ΗΠΑ. Μια μείωση του ΑΕΠ του δεύτερου τριμήνου στην Ευρώπη φαίνεται πιθανή, αν όχι και τόσο προς το παρόν. Η φύση και το χρονοδιάγραμμα των προβλημάτων διαφέρουν, πάντως, ανάμεσα στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ.

Εξακολουθώντας να εξαρτάται από τις εισαγωγές ενέργειας από τη Ρωσία και έχοντας σημαντικό μεταποιητικό τομέα, η πρώτη είναι περισσότερο εκτεθειμένη στους τωρινούς διπλούς κραδασμούς σε επίπεδο προσφοράς, που προξενούν ο πόλεμος του Πούτιν και τα lockdowns στην Κίνα. Ομως, καθώς η Ευρωζώνη δεν διαθέτει τον εγχώριο πληθωρισμό των ΗΠΑ, ο κίνδυνος η κεντρική τράπεζα να θέλει να περιορίσει την ανάπτυξη της ζήτησης πολύ κάτω από την επικρατούσα τάση, προκαλώντας μια ακούσια ύφεση το 2023, φαίνεται πολύ χαμηλότερος στην Ευρωζώνη. Η Ευρώπη θα ωφεληθεί επίσης περισσότερο από τις ΗΠΑ από μια πιθανή χαλάρωση των περιορισμών προσφοράς αργότερα φέτος και το 2023. Μια δε υποθετική ύφεση των ΗΠΑ το επόμενο έτος θα έβλαπτε την Ευρώπη, αν και πιθανότατα θα το έκανε λιγότερο από το συνηθισμένο. Σε κάποιο βαθμό, η ασθενέστερη ζήτηση των ΗΠΑ για αγαθά θα μπορούσε να επιτρέψει στους Ευρωπαίους παραγωγούς να εξασφαλίσουν πιο σπάνιες προμήθειες. Καθώς τα βιβλία παραγγελιών είναι γεμάτα, η παραγωγή μπορεί στη συνέχεια να αυξηθεί, ακόμα και αν μειωθεί η εισροή νέων παραγγελιών.

Αναφορικά με τον πληθωρισμό και παρά τις πρώτες χαρακτηριστικές ενδείξεις, ο δείκτης τείνει να πλησιάσει στην κορύφωσή του στις ΗΠΑ και μπορεί να το κάνει λίγους μήνες αργότερα στην Ευρωζώνη. Πάντως, από πλευράς ενημέρωσης των εταιρειών, η ισχύς τους στην τιμολόγηση αγαθών και η ακόμα ατελής μετακύλιση του υψηλότερου κόστους στους καταναλωτές υποδηλώνουν ότι υπάρχουν κίνδυνοι σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα να ανέλθει ο πληθωρισμός περισσότερο στην Ευρώπη απ’ ό,τι στις ΗΠΑ.

* Ο κ. Χόλγκερ Σμίεντινγκ είναι οικονομολόγος της Berenberg Bank.

“Καθημερινή”

Τόμας Φρίντμαν: Ο Πούτιν εισέβαλε στην Ευρώπη, όχι μόνο στην Ουκρανία

0
THE NEW YORK TIMES

«Νόμιζα ότι ο Βλαντιμίρ Πούτιν είχε εισβάλει στην Ουκρανία. Έκανα λάθος. Ο Πούτιν εισέβαλε στην Ευρώπη», γράφει ο Τόμας Φρίντμαν στους New York Times.

«Νόμιζα ότι ο Βλαντιμίρ Πούτιν είχε εισβάλει στην Ουκρανία. Έκανα λάθος. Ο Πούτιν εισέβαλε στην Ευρώπη», γράφει ο Τόμας Φρίντμαν στους New York Times, υπογραμμίζοντας μάλιστα πως ο ίδιος κατέληξε στην εν λόγω διαπίστωση έπειτα από επαφές που είχε πρόσφατα με Ευρωπαίους πολιτικούς, διπλωμάτες και επιχειρηματίες εντός των ευρωπαϊκών συνόρων.

Ο Πούτιν ίσως να υπέθεσε πως η Ευρώπη θα συμφιλιωνόταν – τελικώς – με τη ρωσική εισβολή της 24ης Φεβρουαρίου στην Ουκρανία, όπως είχε συμφιλιωθεί και το 2014 με τη μονομερή προσάρτηση της Κριμαίας στη Ρωσική Ομοσπονδία.

Ο Ρώσος ηγέτης, ωστόσο, στην προκειμένη περίπτωση έκανε «λάθος», όπως σημειώνει ο Φρίντμαν στο άρθρο του.

Σύμφωνα μάλιστα με τον αρθρογράφο των New York Times, το συγκεκριμένο λάθος «θα μπορούσε να είναι η μεγαλύτερη ανοησία που έχει γίνει στο πλαίσιο ενός ευρωπαϊκού πολέμου από τότε που ο Χίτλερ εισέβαλε στη Ρωσία το 1941».

Η τρέχουσα ρωσική εισβολή, σε συνδυασμό με τις απειλές Πούτιν για χρήση πυρηνικών και για «πρωτοφανείς συνέπειες» σε βάρος όσων χωρών τολμήσουν να παρέμβουν, αντιμετωπίζεται πια ως μια επανάληψη της επίθεσης που είχε εξαπολύσει ο Χίτλερ κατά της υπόλοιπης Ευρώπης ξεκινώντας από τον Σεπτέμβριο του 1939 με τη γερμανική επίθεση στην Πολωνία.

Υπό αυτό το πρίσμα, εξηγούνται πολλά, σύμφωνα με τον Φρίντμαν:

Η απόφαση της γερμανικής ηγεσίας να αυξήσει τις αμυντικές της δαπάνες – Η πρόθεση του Βερολίνου να στείλει όπλα στην Ουκρανία – Η επιλογή της Σουηδίας και της Φινλανδίας να κάνουν αίτηση για ένταξη στο ΝΑΤΟ – Η κίνηση της Πολωνίας που άφησε στην άκρη τα παιχνίδια που έπαιζε με τον λαϊκιστή Βίκτορ Όρμπαν και άνοιξε τα σύνορά της για εκατομμύρια Ουκρανούς, λειτουργώντας παράλληλα και ως γέφυρα για την αποστολή νατοϊκών όπλων στην Ουκρανία – Οι κυρώσεις των Ευρωπαίων κατά της Ρωσίας.

«Δεν υπάρχει επιστροφή»

«Το προηγούμενο καθεστώς (σ.σ. στις σχέσεις της Ρωσία με την Ευρώπη) δεν πρόκειται να επανέλθει», δηλώνει από την πλευρά του ο πρώην υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας, Γιόσκα Φίσερ, σε συνομιλία που είχε με τον Φρίντμαν. Σύμφωνα με τον Φίσερ, η Ευρώπη πλέον αντιδρά στη Ρωσία όχι όμως επειδή την πιέζουν οι ΗΠΑ να αντιδράσει αλλά επειδή η ίδια πια νιώθει ότι απειλείται.

Η σύγχρονη Ευρώπη βρίσκεται τώρα σε «σύγκρουση με τη Ρωσία», «απέναντι στον Πούτιν έχει πια χαθεί κάθε εμπιστοσύνη» και «η Ρωσία δεν είναι πια μέρος οποιασδήποτε ευρωπαϊκής ειρήνης (peace order)», δηλώνει ο πρώην υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας.

Ο Τόμας Φρίντμαν επισκέφθηκε πρόσφατα το Νταβός και το Βερολίνο, όπου είχε συναντήσεις μεταξύ άλλων και με Ευρωπαίους αξιωματούχους.

Οι Ευρωπαίοι έχουν, από τα τέλη Φεβρουαρίου, επιβάλει έξι πακέτα κυρώσεων κατά των ρωσικών συμφερόντων.

«Ίσως το πιο εντυπωσιακό είναι το πόσο πολλούς Ουκρανούς πρόσφυγες ήταν πρόθυμα να φιλοξενήσουν τα κράτη μέλη της ΕΕ», γράφει ο Φρίντμαν στους New York Times, υποστηρίζοντας παράλληλα πως «οι Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης – τα 27 μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης – κατέπληξαν τους πάντες, και κυρίως τον εαυτό τους, με την κίνησή τους να ενωθούν σε μια γροθιά, μαζί με μια σειρά από άλλα ευρωπαϊκά έθνη και το ΝΑΤΟ, προκειμένου να ανακόψουν την εισβολή του Πούτιν».

Ο Πούτιν σκέφτηκε ότι η ΕΕ θα διχαζόταν γρήγορα υπό την πίεσή του «αλλά έκανε λάθος». «Η Ευρώπη είναι τώρα πολύ πιο ενωμένη από ό,τι πριν από τον πόλεμο της Ουκρανίας», δηλώνει ο πρωθυπουργός της Πολωνίας, Ματέους Μοραβιέτσκι, μιλώντας στον Φρίντμαν.

Το κρίσιμο ερώτημα

Το ερώτημα βέβαια πλέον, σύμφωνα με τον αρθρογράφο των New York Times, είναι το «για πόσο χρόνο ακόμη» θα καταφέρουν οι Ευρωπαίοι να παραμείνουν ενωμένοι σαν γροθιά απέναντι στον Πούτιν. «Ο Πούτιν ποντάρει τώρα στην κούραση της Δύσης. Ξέρει ότι έχει πολύ περισσότερο χρόνο γιατί οι δημοκρατίες είναι λιγότερο υπομονετικές από τις απολυταρχίες», δηλώνει από την πλευρά του ο Μοραβιέτσκι.

Ο Τόμας Φρίντμαν γράφει στους New York Times πως υπάρχουν ηγέτες της ΕΕ που ήδη ενθαρρύνουν τον Αμερικανό πρόεδρο Τζο Μπάιντεν να τηλεφωνήσει στον Πούτιν αναζητώντας όρους κατάπαυσης του πυρός.

Ο Φρίντμαν ωστόσο υποστηρίζει, έπειτα και από τις επαφές που είχε με Ευρωπαίους σε Νταβός και Βερολίνο, πως «όσο ο Πούτιν παραμένει στην εξουσία, θα είναι πολύ δύσκολο να εμπιστευτεί κανείς τη Ρωσία ως προς οτιδήποτε σχετικό με την Ουκρανία».

«Δεν άκουσα ούτε έναν να μιλά για αλλαγή καθεστώτος (σ.σ. στη Ρωσία), αλλά δεν άκουσα επίσης ούτε έναν να λέει ότι η Δύση θα μπορούσε να επιστρέψει σε οιαδήποτε κανονικότητα με τη Ρωσία χωρίς μια τέτοια αλλαγή (σ.σ. ηγεσίας στη Μόσχα)», γράφει ο Φρίντμαν.

«Ο Πούτιν είναι όμως ένα πρόβλημα που πρέπει να αντιμετωπίσει ο ρωσικός λαός, όχι εμείς», καταλήγει ο αρθρογράφος των New York Times.

“Καθημερινή”

The Hill: Είναι η Τουρκία το νέο γεωστρατηγικό κέντρο βάρους;

0
ΑΡΧΕΙΟ – Ο Πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν φτάνει για μια τελετή στην Άγκυρα της Τουρκίας στις 16 Μαΐου 2022. Μέσα σε διάστημα δύο εβδομάδων, ο πρόεδρος της Τουρκίας έχει προκαλέσει σάλο ρίχνοντας ένα γαλλικό κλειδί στη Σουηδία και την ιστορική προσπάθεια της Φινλανδίας να ενταχθεί στη συμμαχία ΝΑΤΟ, επιτέθηκε στη σύμμαχο στο ΝΑΤΟ Ελλάδα και ανακοίνωσε σχέδια για νέα εισβολή στη Συρία. Ο Τούρκος ηγέτης φαίνεται να χρησιμοποιεί τη δύναμη της Τουρκίας για να ασκήσει βέτο στην επέκταση του ΝΑΤΟ ως ευκαιρία για να εκφράσει διάφορα παράπονα εναντίον των δυτικών εθνών και να τα αναγκάσει να αναλάβουν δράση εναντίον Κούρδων μαχητών και άλλων ομάδων που η Τουρκία θεωρεί τρομοκράτες. (AP Photo/Burhan Ozbilici, Αρχείο)

Η γεωπολιτική αξία της Τουρκίας υπό τις νέες συνθήκες που έχουν δημιουργηθεί στην περιοχή

BY HARLAN K. ULLMAN, OPINION CONTRIBUTOR

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα είναι οι δύο μεγαλύτερες παγκόσμιες οικονομίες. Οι ΗΠΑ και η Ρωσία είναι οι μόνες δύο παγκόσμιες πυρηνικές υπερδυνάμεις. Ωστόσο, η Τουρκία, λόγω της γεωγραφίας και του χατ τρικ του Ρώσου προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν για απίστευτα καταστροφικές αποφάσεις, μπορεί να έχει μεγαλύτερη επιρροή από και τις τρεις προς το παρόν.

Η απαίσια, απρόκλητη εισβολή του Πούτιν στην Ουκρανία έχει αποκαλύψει την ανικανότητα του ρωσικού στρατού και οδήγησε στην επέκταση του ΝΑΤΟ, αυτό ακριβώς που δεν ήθελε, ενώ προκάλεσε και μια παγκόσμια επισιτιστική κρίση για 1 δισεκατομμύριο ανθρώπους.

Όμως η Τουρκία πρέπει να συμφωνήσει με την ένταξη της Φινλανδίας και της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ ,όπως απαιτείται από τη ρήτρα ομοφωνίας της Συνθήκης της Ουάσιγκτον. Μέχρι στιγμής, η Τουρκία έχει διατυπώσει έντονες αντιρρήσεις και για τους δύο εισερχόμενους με βάση την υποτιθέμενη υποστήριξη ή αναγνώριση του PKK — του Εργατικού Κόμματος του Κουρδιστάν, το οποίο η Τουρκία έχει χαρακτηρίσει τρομοκρατική οργάνωση.

Η Σύμβαση του Μοντρέ του 1936 θέτει περιορισμούς την πρόσβαση στον Εύξεινο Πόντο των πολεμικών πλοίων (δηλαδή των πολεμικών πλοίων που δεν ανήκουν σε κράτη που συνορεύουν με αυτό το υδάτινο σώμα) στη διάρκεια, τη χωρητικότητα και τον οπλισμό. Εάν εξασφαλιστεί μια ανθρωπιστική διάβαση μέσω των Δαρδανελίων για τη μεταφορά ζωτικής σημασίας γεωργικών προϊόντων από την Οδησσό, για παγκόσμια διανομή με σκοπό την καταστολή της πείνας, απαιτούνται πολεμικά πλοία συνοδείας. Και η Τουρκία έχει τη δυνατότητα να επιτρέψει ή να αρνηθεί τη διέλευση πολεμικών πλοίων.

Ενώ ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είναι οργισμένος, η αποτυχία να συμφωνήσει με τους νεοεισερχόμενους θα έφερνε καταστροφικό πλήγμα στο ΝΑΤΟ, περισσότερο από την αποχώρηση της Γαλλίας από τη στρατιωτική πλευρά της συμμαχίας το 1966 υπό τον Σαρλ ντε Γκωλ. Ο Πούτιν γνωρίζει καλά αυτή την κατάσταση. Αναμφίβολα, θα κάνει ό,τι περνά από το χέρι του για να πείσει τον Ερντογάν να αρνηθεί την είσοδο της Φινλανδίας και της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ.

Τα εμπόδια για την δια θαλάσσης μεταφοράς σιτηρών και άλλων γεωργικών προϊόντων από την Οδησσό,  είναι τεράστια. Η Ρωσία θα συμφωνούσε μόνο με κάποιο αντάλλαγμα, όπως η άρση των κυρώσεων. Οι προσεγγίσεις στα λιμάνια της Οδησσού είναι ναρκοθετημένες. Η Ουκρανία θα πρέπει να συμφωνήσει στην αποναρκοθέτηση και τη δημιουργία μιας ασφαλούς διαδρομής μέσα και έξω από το κάθε λιμάνι. Ένα ψήφισμα των Ηνωμένων Εθνών γι’ αυτό, θα προερχόταν αναγκαστικά από τη Γενική Συνέλευση, αφού είναι βέβαιο ότι η Ρωσία θα ασκούσε βέτο σε οποιαδήποτε πρόταση στο Συμβούλιο Ασφαλείας.

Άλλοι έχουν υποστηρίξει ότι μπορεί να απαιτηθούν πολεμικά πλοία του ΝΑΤΟ εάν χρειαζόταν αναγκαστική είσοδος. Αλλά αυτό θα αντιμετώπιζε ρωσικές ναυτικές, αεροπορικές και πυραυλικές δυνάμεις και θα μπορούσε να οδηγήσει σε κλιμάκωση, ακόμη και σε πόλεμο στη θάλασσα. Το μεγαλύτερο μέρος του ρωσικού στόλου επιφανείας του Ευξείνου Πόντου είναι παλιό. Αλλά τα υποβρύχια κλάσης Kilo είναι τρομερά. Δεδομένης της φύσης της ακουστικής στον Εύξεινο Πόντο, η ανίχνευση και ο εντοπισμός τους θα ήταν δύσκολος. Και οι ρωσικοί πύραυλοι Kalibr, καθώς και άλλοι πύραυλοι έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικοί. Το ΝΑΤΟ θα χρειαζόταν αεροπορική κάλυψη που, λόγω των μεγάλων αποστάσεων, απαιτεί σημαντική υποστήριξη εναέριας τροφοδοσίας των αεροσκαφών.

Εάν η θέση της Τουρκίας σκληρύνει σχετικά με την αποδοχή της Φινλανδίας και της Σουηδίας ή την άδεια εισόδου  πολεμικών πλοίων του ΝΑΤΟ ή τρίτωνστον Εύξεινο Πόντο, λίγες καλές επιλογές υπάρχουν. Θα μπορούσε η αποχή, σε αντίθεση με την αρνητική ψήφο, για την επέκταση του ΝΑΤΟ, να είναι μια λύση, ώστε να αρκεί ως ομόφωνη ψήφος 29-0; Πιθανώς όχι. Και η Τουρκία θα πρέπει ακόμα να εγκρίνει αλλαγές στη Συνθήκη.

Η Σύμβαση του Μοντρέ είναι ένα ιστορικό τεχνούργημα που έχει περάσει πολύ καιρό από την ημερομηνία υπογραφής του. Είναι ενδιαφέρον ότι από τις τέσσερις αρχικές υπογράφουσες τη σύμβαση χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας, της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας, η ΕΣΣΔ δεν υπάρχει πλέον. Και τα νεότερα κράτη Γεωργία και Ουκρανία δεν υπήρχαν τότε. Όμως η σύμβαση παραμένει σε ισχύ. Η αλλαγή της είναι πολύ απίθανη, καθώς η Τουρκία έχει κυρίαρχο ρόλο δεδομένης της γεωγραφίας με τον Βόσπορο και τα Δαρδανέλια να χωρίζουν τη χώρα σε ευρωπαϊκή και ασιατική Τουρκία.

Σχετικά με την έλλειψη τροφίμων, αυτό θα μπορούσε να είναι ένα ισχυρό διπλωματικό εργαλείο που θα χρησιμοποιηθεί κατά της Ρωσίας. Το να οδηγηθούν εκατοντάδες εκατομμύρια στην πείνα είναι πράγματι έγκλημα πολέμου. Αλλά η Ρωσία θα κατηγορήσει την Ουκρανία και τη Δύση για τις ελλείψεις, απορρίπτοντας κάθε ευθύνη. Το αν αυτός ο ισχυρισμός, όσο εξωφρενικός κι αν είναι, γίνει αποδεκτός ή όχι από τις πληγείσες περιοχές και πληθυσμούς μένει να φανεί. Σε μεγάλο βαθμό, οι Η.Π.Α., η διπλωματία και τα μηνύματα του ΝΑΤΟ θα είναι ζωτικής σημασίας για την άσκηση περαιτέρω μόχλευσης στη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου.

Ένα άλλο σημαντικό συμπέρασμα είναι πιθανό να απορριφθεί. Ο κόσμος παραμένει αλληλεξαρτώμενος, διασυνδεδεμένος και επομένως εξαιρετικά ευάλωτος στις νέες δυνατότητες μαζικών επιθέσεων. Κατά ειρωνικό τρόπο, ο πόλεμος στην Ουκρανία ενισχύει αυτά τα τρωτά σημεία.

Εκτός από το τεράστιο ανθρώπινο κόστος που προκλήθηκε από τον πόλεμο στην Ουκρανία, καταστρέφοντας αυτή τη χώρα και σκοτώνοντας πολλές δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους μέχρι στιγμής, ενδεχομένως κινδυνεύει η συνοχή του ΝΑΤΟ. Το χειρότερο, η πείνα διαφαίνεται για ένα σημαντικό κομμάτι της ανθρωπότητας. Αυτά τα σενάρια δεν είναι καινούργια. Το νέο είναι ότι θα είναι πιο πολυάριθμοι και πιθανώς πιο καταστροφικοί οι πόλεμοι σε μια εποχή αβεβαιότητας.

Και ο κόσμος είναι απροετοίμαστος, όπως αποδείχτηκε και με το COVID-19. Θα διδαχτούμε από τα παθήματά μας;

Harlan Ullman, Ph.D, is senior adviser at Washington, D.C.’s Atlantic Council and the primary author of “shock and awe.” His latest book is, “The Fifth Horseman and the New MAD: How Massive Attacks of Disruption Became the Looming Existential Danger to a Divided Nation and that World at Large.” Follow him on Twitter @harlankullman.

Πηγή: thehill.com

Ισραηλινό αέριο στην Ευρώπη μέσω Αιγύπτου – Ο ρόλος της Ελλάδας

1

Εντατικές διαβουλεύσεις στο τρίγωνο Ισραήλ – Αιγύπτου και Κομισιόν με σκοπό την εξεύρεση τρόπου συνεργασίας για την εξαγωγή των πλεονασμάτων φυσικού αερίου της Ανατολικής Μεσογείου προς την Ευρώπη βρίσκονται σε εξέλιξη.

Μάλιστα, σύμφωνα με πληροφορίες, η επίτροπος της Ε.Ε. για την Ενέργεια Κάντρι Σίμσον πιέζει για την ταχύτατη υπογραφή ενός μνημονίου κατανόησης (MoU) ει δυνατόν και πριν από την επικείμενη συνάντηση των εκπροσώπων του Φόρουμ για το αέριο της Ανατολικής Μεσογείου (EMGF) στο Κάιρο το διήμερο 16 και 17 Ιουνίου, όπου ενδέχεται να είναι παρούσα και η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Το MoU στοχεύει σε μια συμφωνία εξαγωγής φυσικού αερίου (ισραηλινού και φυσικά αιγυπτιακού) προς την Ευρώπη.

 

Το ερώτημα, βεβαίως, είναι η όδευση που θα ακολουθηθεί, η οποία ακόμα δεν είναι σαφής και, όπως αναφέρουν πηγές με γνώση των εξελίξεων, δεν πρόκειται να αποσαφηνιστεί σύντομα. Είναι προφανές ότι για την Ελλάδα υπάρχουν τρεις λύσεις, η εξαγωγή μέσω αγωγών που θα πηγαίνουν είτε στην Κρήτη είτε στην ηπειρωτική Ελλάδα, με τη λύση της μεταφοράς σε μορφή LNG να παραμένει ψηλά στις προτεραιότητες.

Είναι εξίσου προφανές ότι η Αγκυρα εξακολουθεί να θεωρεί ότι η Τουρκία αποτελεί την πιο αποτελεσματική λύση για ένα τέτοιο έργο. Σε κάθε περίπτωση, αυτή τη στιγμή η λύση που θεωρείται η πλέον βιώσιμη από όλους τους παίκτες είναι η υγροποίηση και μεταφορά σε μορφή LNG. Ως εκ τούτου το ερώτημα είναι αν πέρα από τα λιμάνια της Ελλάδας, το LNG θα κάνει –για αρχή– στάση και στα λιμάνια της Τουρκίας.

Μένει να φανεί ποια όδευση θα επιλεγεί για τη μεταφορά του, με την Ελλάδα να αποτελεί μία από τις βασικότερες λύσεις, είτε για τη μεταφορά με τη μορφή LNG είτε μέσω μελλοντικού αγωγού.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει αυξήσει την πίεση στην Ευρώπη για διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας και αυτός είναι ένας από τους λόγους που η υπουργός Ενέργειας του Ισραήλ Καρίνε Ελχαράρ προχώρησε στην απόφαση για νέο διαγωνισμό παραχώρησης οικοπέδων προς έρευνες υδρογονανθράκων στα ανοιχτά της χώρας, παρά το γεγονός ότι μόλις πριν από ένα χρόνο μια τέτοια προοπτική αποκλειόταν.

Σύμφωνα με την ισραηλινή ιστοσελίδα επιχειρηματικών νέων «Globes», η κ. Ελχαράρ δήλωσε ότι «παράλληλα με την αναγκαιότητα να προχωρήσουμε στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στο Κράτος του Ισραήλ, αφού είχαν παραμεληθεί για χρόνια, ο ρωσοουκρανικός πόλεμος ανέδειξε τους πρόσφατους μήνες τους κινδύνους και τα ρίσκα της ενεργειακής διαθεσιμότητας και των τιμών, κατά την περίοδο μετάβασης από τη χρήση ορυκτών καυσίμων». Αναφερόμενη στο MoU μεταξύ Ισραήλ, Αιγύπτου και Κομισιόν, η κ. Ελχαράρ το περιέγραψε ως το στοιχείο που θα επιτρέψει να υπάρξουν οι υποδομές για τη μεταφορά ισραηλινού φυσικού αερίου μέσω της Αιγύπτου.

 

Μάλιστα υπογράμμισε ότι η συμφωνία θα είναι παρόμοια με τη διμερή που ήδη έχουν υπογράψει η Αίγυπτος με το Ισραήλ, και θα επιτρέψει στις εταιρείες που εμπορεύονται φυσικό αέριο να προχωρήσουν σε δικές τους συμφωνίες για την εξαγωγή ισραηλινού φυσικού αερίου προς την Αίγυπτο και από εκεί για υγροποίηση και μεταφορά στην Ευρώπη. Η κ. Ελχαράρ αναφέρθηκε και στον αγωγό EastMed, λέγοντας ότι η Ευρώπη εξακολουθεί να εξετάζει την κατασκευή του «και το ερώτημα είναι αν θα άξιζε τον κόπο οικονομικά να γίνει ο αγωγός».

“Καθημερινή”

Turkey, Terrorists and NATO

0
Turkey-backed Syrian fighters ride a tank in the town of Saraqib in the eastern part of the Idlib province in northwestern Syria, on February 27, 2020. - Syrian rebels reentered the key northwestern crossroads town of Saraqib lost to government forces earlier this month but fierce fighting raged on in its outskirts today, an AFP correspondent reported. (Photo by Bakr ALKASEM / AFP) (Photo by BAKR ALKASEM/AFP via Getty Images)

Turkey, reportedly on the verge of yet another military incursion into Syria, appears up to other fun and games as well.

Beyond Ukraine? The Madrid Strategic Concept and the future of NATO

0
 Prof. Luis Simón


At the Brussels Summit in June 2021, NATO leaders agreed to begin work on a new Strategic Concept, which will be adopted at the upcoming Summit in Madrid in June 2022. The last such Concept was agreed back in 2010 when the world was a different place.

NATO’s Strategic Concept is meant to provide a diagnosis of a dynamic international security environment, identify the main threats and challenges to Euro-Atlantic security, and outline ways to address such challenges. It is meant, therefore, to inform NATO policies for years to come. Throughout the Cold War, NATO Strategic Concepts – which remained classified – lasted roughly a decade on average. When adopted, the Madrid strategic Concept will be NATO’s fourth since the end of the Cold War.

 At the Summit in Brussels in June 2021, NATO Leaders agreed to begin work on a new Strategic Concept, which will be adopted at the upcoming Summit in Madrid in June 2022. © NATO
At the Summit in Brussels in June 2021, NATO Leaders agreed to begin work on a new Strategic Concept, which will be adopted at the upcoming Summit in Madrid in June 2022. © NATO

Initial discussions on the next Strategic Concept revolved around the need to prepare the Alliance for a world characterised by the return of inter-state threats and great power competition. This alone marked a sharp contrast with the Alliance’s post-Cold War focus on transnational challenges and non-peer competitors.

What would the return of great power competition entail for the evolving balance between NATO’s so-called three core tasks (i.e. collective defense, crisis management and cooperative security)? How should NATO balance a renewed focus on inter-state threats and great power competitors with the ongoing relevance of transnational threats and challenges, like terrorism or the climate-security nexus? When thinking about great power competition, how much emphasis should NATO put on Russia’s immediate threat to Europe, as opposed to the more systemic challenge represented by China’s strategic rise? And what should be the right balance between the military and non-military aspects of great power competition? The latter question becomes particularly relevant in light of the growing salience of “hybrid” forms of warfare and emerging disruptive technologies, which compel the Alliance to emphasise societal resilience at home and step up its efforts to innovate technologically.

The war in Ukraine – and ongoing debates about how the Alliance can assist Ukraine while strengthening deterrence in Eastern Europe – have become important topics in Strategic Concept discussions. In a way, the current war vindicates the view that we do indeed live in an increasingly competitive world, and that inter-state threats are back. On the other hand, the overt and direct nature of Russia’s invasion challenges some of the pervading assumptions about how future conflict was likely to unfold in indirect and hybrid ways.

Even though the Strategic Concept is meant to inform long-term strategy, the salience of the war in Ukraine and the fact that it is likely to reverberate for years to come, makes the crisis important when developing the Concept. That said, uncertainty as to the fate of Russia’s operations in Ukraine or how they may impinge on Russia’s power and strategic posture along the Eastern border of the Alliance, mean that any reflection on NATO’s strategy in the East will need to go beyond the Strategic Concept. More broadly, the Strategic Concept must look beyond immediate challenges in Europe and take stock of the broader shift in global power from the Euro-Atlantic to the Indo-Pacific.

The Strategic Concept from a historical perspective

The current NATO Strategic Concept, adopted in Lisbon in 2010, aims to strike a balance between the Alliance’s so-called three core tasks: collective defense, crisis management and cooperative security. In many ways, the Lisbon Strategic Concept draws on the previous one (adopted in Washington in 1999). It represents a crystallisation of NATO’s experience in the post-Cold War period, an era characterised by Western military-technological supremacy, and the seeming absence of peer competitors.

 The ongoing war in Ukraine was launched by Russia’s aggressive invasion on 24 February 2022. Picture courtesy of The Boston Globe
The ongoing war in Ukraine was launched by Russia’s aggressive invasion on 24 February 2022. Picture courtesy of The Boston Globe

In the immediate post-Cold War period, the belief that former adversaries like Russia and even emerging great powers like China could somehow be integrated in the rules-based order was still widely held. This was a truly exceptional period. The power surplus enjoyed by the United States and its allies gave the West a free hand (both politically and militarily) to engage in ambitious out-of-area endeavours, and leverage crisis management operations and collective security initiatives to expand the remit of the so-called open and rules-based international order, not only in the broader Euro-Atlantic neighbourhood but also beyond.

During the long-post Cold War era, collective defense and deterrence took a back seat. Even though they constituted the fundamentals of Euro-Atlantic security, they were considered almost superfluous in light of Western military-technological supremacy. Crisis management and collective security ruled the day. But this world is gone and great power competition is back. That reality was illustrated by Russia’s annexations of South Ossetia, Abkhazia and Crimea in 2008 and 2014, and even more starkly by its invasion of Ukraine in February 2022. Also striking has been China’s strategic rise and growing assertiveness in East Asia and beyond.

Peer competitors are once again challenging security, and geopolitical and security architecture in the important regions of Europe and East Asia, but also the institutional and normative fabric that underpins the open, rules-based international order. Adapting the Alliance to this new wave of great power competition is arguably the main challenge in the coming decade.

Beyond Ukraine

Since NATO’s birth in 1949 – and potentially as far back as the industrial revolution – the Euro-Atlantic region has been the undisputable centre of gravity of global politics. Developments in and around the Euro-Atlantic region typically had a profound impact upon geopolitical and strategic balances elsewhere. However, in today’s and tomorrow’s worlds, the opposite is likely to be true. As the Indo-Pacific becomes the center of gravity of global economic growth, military competition and technological innovation, dynamics emanating from that region are likely to have a growing impact on other regions, including the Euro-Atlantic. Thus, the geopolitical and security architecture of the Euro-Atlantic region is likely to be increasingly affected by exogenous factors.

 Russia’s illegal annexation of Crimea in 2014. A Russian patrol stands at the international airport in Crimea.
Russia’s illegal annexation of Crimea in 2014. A Russian patrol stands at the international airport in Crimea.

In a world that no longer revolves around the Euro-Atlantic region, and is increasingly defined by China’s strategic rise and the growing centrality of the Indo-Pacific region, the Alliance will need to think more globally about security. To be sure, the Euro-Atlantic region will remain NATO’s direct referent. However, the future of that region – and that of NATO itself – will likely become increasingly affected by broader geostrategic dynamics to a degree and in ways that are unfamiliar to NATO and its member countries.

NATO must therefore adapt to a world in which the Euro-Atlantic region will remain important, but will probably become a secondary theatre in world politics, as well as in the context of US geostrategy. These changes should push the Alliance to develop a more global approach to security. Beyond the more specific question of whether NATO itself should act globally (e.g., by developing a presence in the Indo-Pacific region), the Allies ought to think more systematically about the main communicating vessels between Euro-Atlantic security and broader geostrategic dynamics, specifically the Indo-Pacific. Three stand out: the global implications of China’s rise; the evolution of the Sino-Russian relationship; and America’s need to prioritise between Europe and Asia, and what that may mean for NATO, European security and the longstanding debate about a transatlantic division of labour.

The war in Ukraine, and Allied efforts to assist Ukraine and to bolster deterrence in the East, seem to have led to a revival of the transatlantic relationship, and a renewed focus on Europe, including for the United States. Yet contrary to what one may instinctively think, the war in Ukraine is unlikely to alter the steady shift in the centre of global strategy and politics – or, for that matter, of US geostrategy – towards the Indo-Pacific region. Rather than halt a shift towards the Indo-Pacific, the Ukraine crisis and the response to it so far, provide a powerful illustration of how European geopolitical and security dynamics are increasingly affected by extra-European ones.

 China rising: Japan’s 2021 defence white paper argues that China has “engaged in broad, rapid improvement of its military power in qualitative and quantitative terms.” © Reuters
China rising: Japan’s 2021 defence white paper argues that China has “engaged in broad, rapid improvement of its military power in qualitative and quantitative terms.” © Reuters

For one thing, China- and Asia-centric considerations have featured prominently in debates about how the United States should respond to Russia’s aggression in Europe. Some experts argue that the United States should avoid getting bogged down in a European war – lest this should distract its attention from the Indo-Pacific. Others have contended that a strong U.S. response will deter adversaries and reassure allies elsewhere, notably in the Indo-Pacific. As long as the security of Europe and the Indo-Pacific hinges largely on US power, and as long as these two regions continue to exercise significant pressure on US defense resources, their alliance and deterrence architectures will probably remain intertwined. This underscores the importance of greater political and military coordination between NATO and its key partners in the Asia-Pacific, namely Japan, Australia, the Republic of Korea and New Zealand.

For another thing, it is also important that NATO and its Asia-Pacific partners have a common picture on Russia and China, and how their relationship may evolve. Without ignoring existing frictions, if the Sino-Russia relationship remains broadly cooperative, attempts to drive a wedge between them may prove challenging. The broader point, however, is that whatever the United States and its European and Asia-Pacific allies think they can do in relation to engaging Russia or China, or manipulating their relationship, they must remain aligned. Otherwise, there is a risk they may draw different conclusions about either power’s trajectory or how their relationship may evolve, and thus frame their policies on the basis of different premises. This could conceivably trigger competition between the United States and its allies, and among NATO Allies themselves.

Conclusion

The war in Ukraine has become an important aspect in the debate about NATO’s forthcoming Strategic Concept. Discussions on how to continue to assist Ukraine and bolster deterrence along the Eastern part of the Alliance will no doubt take center stage in Madrid in June. This is understandable: deterring a war in Europe is what NATO was created for. In fact, when it comes to the main questions informing the debate on the Strategic Concept – i.e. the balance between the three core tasks; state vs. non-state threats; military vs. non-military; Russia vs. China, etc. – the war in Ukraine may make the pendulum swing closer to the former than many would have anticipated just prior to the invasion.

 NATO will formally adopt its new Strategic Concept at the Madrid Summit in June 2022.
NATO will formally adopt its new Strategic Concept at the Madrid Summit in June 2022.

However, preparing the Alliance for a context increasingly defined by great power competition requires looking beyond the current crisis in Eastern Europe, and taking stock of broader geo-strategic developments. This is particularly important in light of the decreasing centrality of the Euro-Atlantic region in global strategic competition, and the fact that security dynamics in and around Europe will be progressively affected by extra-European developments. Critically, the Alliance will need to develop a more global approach to security, and more specifically a better understanding of geo-strategic developments in the Indo-Pacific region, and their likely implications for Euro-Atlantic security.

What is published in NATO Review does not constitute the official position or policy of NATO or member governments.
NATO Review seeks to inform and promote debate on security issues. The views expressed by authors are their own.

ABOUT THE AUTHOR

Prof. Luis Simón is director of the Brussels office of the Elcano Royal Institute, and director of the Centre for Security, Diplomacy and Strategy (CSDS) at the Brussels School of Governance.

www.nato.int

Τέσσερα σενάρια για το μέλλον της παγκοσμιοποίησης

0

Μποζανίνου Τάνια

Τι προέβλεψε το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ – Οι προκλήσεις της ενσωμάτωσης και αλληλοσύνδεσης των οικονομιών και οι κίνδυνοι του κατακερματισμού και της απομόνωσης

Τέσσερα σενάρια για το μέλλον της παγκοσμιοποίησης βλέπει το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, το καθένα ανάλογα με το αν θα ενσωματωθούν ή θα απομακρυνθούν τόσο οι πραγματικές όσο και οι ψηφιακές οικονομίες των κρατών. Σε μελέτη που δημοσίευσε με αφορμή τη συνάντηση στο Νταβός τονίζει ότι η οικονομική παγκοσμιοποίηση – που δημιούργησε πολλές ευκαιρίες και έβγαλε εκατομμύρια ανθρώπους από τη φτώχεια αλλά αύξησε τις ανισότητες – δεν μπορεί να θεωρείται πλέον δεδομένη. Παράλληλα ο ανταγωνισμός ανάμεσα στα παγκόσμια οικονομικά κέντρα εξαπλώνεται από τον πραγματικό κόσμο στον ψηφιακό. Το αν τα κέντρα αυτά θα επιλέξουν την πραγματική και ψηφιακή αλληλοσύνδεση και ενσωμάτωση, τον κατακερματισμό ή την απομόνωση θα καθορίσει την πορεία της παγκοσμιοποίησης στην επόμενη πενταετία.

ΣΕΝΑΡΙΟ ΠΡΩΤΟ
Παγκοσμιοποίηση 5.0

Πραγματική και ψηφιακή ενσωμάτωση

Υστερα από τις διαταραχές που προκάλεσαν στην οικονομία η πανδημία και ο πόλεμος στην Ουκρανία το πρώτο μισό της δεκαετίας του 2020, ο κόσμος συνειδητοποιεί ότι η κοινή ευημερία προκύπτει από την τάξη που βασίζεται σε κανόνες. Ομως υπάρχει μια εμφανής τάση απομάκρυνσης από την παγκοσμιοποίηση του παρελθόντος προκειμένου να ληφθούν σοβαρά υπ’ όψιν τοπικοί και κοινωνικοί παράγοντες. Τα κράτη επενδύουν στην υποστήριξη των εργαζομένων τους, προετοιμάζοντάς τους για τον παγκόσμιο ανταγωνισμό ή τη μετάβαση σε άλλους τομείς. Τα κράτη και οι πολυεθνικές επιδιώκουν ισορροπία και διαφοροποίηση ανάμεσα σε τοπικές, περιφερειακές και παγκόσμιες τροφοδοτικές αλυσίδες. Η αυξανόμενη πραγματική και ψηφιακή αλληλοσύνδεση των οικονομιών αναδεικνύει τα κέρδη της συνεχιζόμενης συνεργασίας.

Ως αποτέλεσμα της βαθύτερης ενσωμάτωσης και της αυξημένης διαφοροποίησης των τροφοδοτικών αλυσίδων, μειώνονται οι πιθανότητες παρατεταμένων διαταραχών στην προσφορά και στις τιμές καθώς και το ρίσκο για στασιμοπληθωριστικές κρίσεις. Οι αναπτυσσόμενες χώρες επωφελούνται από την αναβίωση του εμπορίου. Οι βιομηχανίες που βασίζονται σε μη διαφοροποιήσιμες πρώτες ύλες, π.χ. κοβάλτιο ή λίθιο, όπως για την παραγωγή ηλεκτρονικών ή αυτοκινήτων, πρέπει να καθετοποιηθούν για να ενισχύσουν την ανθεκτικότητά τους. Η αγορά εργασίας είναι πιο παγκοσμιοποιημένη με μεγάλο βαθμό ψηφιοποίησης και περισσότερες ευκαιρίες για τηλεργασία.

 

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ
Εικονικός εθνικισμός

Πραγματική ενσωμάτωση, ψηφιακός κατακερματισμός

Η πραγματική ενσωμάτωση αναζωογονείται από το αυξημένο εμπόριο προϊόντων, κυρίως των στρατηγικών, όπως τρόφιμα, ενέργεια και μέταλλα, καθώς πολλές κυβερνήσεις συνειδητοποιούν τα οφέλη της συνεργασίας για να εξασφαλίσουν στους πολίτες τους τρόφιμα, καύσιμα και άλλα αγαθά σε προσιτές τιμές. Ομως αυξάνεται ο τεχνολογικός ανταγωνισμός ανάμεσα στα κέντρα εξουσίας, καθώς και η δυσαρέσκεια προς τις παγκόσμιες ψηφιακές πλατφόρμες. Εμφανίζονται αρκετά «αποσχιστικά Internet» με μεγαλύτερο κρατικό έλεγχο επί της ψηφιακής ελευθερίας του λόγου, νέα «τείχη προστασίας» (firewalls) και αυξημένο ρίσκο για παραπληροφόρηση. Περιορίζεται η διασυνοριακή διαλειτουργικότητα των τεχνολογιών και η κοινή χρήση IP.

Ως αποτέλεσμα του κατακερματισμού των ψηφιακών συστημάτων, η οικονομική συνεργασία περιπλέκεται και παραμένει ευάλωτη σε κυβερνοεπιθέσεις. Οι αναπτυσσόμενες οικονομίες πλήττονται από την έλλειψη συνδεσιμότητας στην παγκόσμια πληροφορία και αναγκάζονται συχνά να ενταχθούν σε μια από τις «τεχνόσφαιρες». Η οικονομική ανάκαμψη από τις κρίσεις του πρώτου μισού της δεκαετίας του 2020 υπονομεύεται από τον στρατηγικό ανταγωνισμό για την τεχνολογία. Υπάρχουν αποκλίσεις στην ποιότητα και στη διαθεσιμότητα ψηφιακών και μη υπηρεσιών. Ο αυξανόμενος πολιτικός ανταγωνισμός ενισχύει τον ψηφιακό κατακερματισμό, την παραπληροφόρηση και τον κυβερνοπόλεμο. Ακόμη και οι εργαζόμενοι υψηλών προσόντων βρίσκουν ευκαιρίες εντός της «τεχνόσφαιράς» τους.

 

ΣΕΝΑΡΙΟ ΤΡΙΤΟ
Εικονική κυριαρχία

Ψηφιακή ενσωμάτωση, πραγματικός κατακερματισμός

Αυξάνονται οι περιορισμοί στις εισαγωγές, οι επιδοτήσεις και ο ανταγωνισμός για τρόφιμα, ενέργεια και άλλα αγαθά. Η παραγωγή και η μεταποίηση γίνονται πολύ τοπικές και επηρεάζονται από πολιτικές συμμαχίες και ανταγωνισμούς. Αλλά παρότι εντείνεται η ρητορική του προστατευτισμού, οι τεχνολογικές πλατφόρμες και οι ψηφιακές υπηρεσίες πολλαπλασιάζονται και αποκτούν αυξανόμενη οικονομική και πολιτική σημασία. Σε ορισμένους τομείς, ο ανταγωνισμός είναι έντονος, με μικρούς και μεγάλους παίκτες να ανταγωνίζονται για να προσφέρουν τις καλύτερες υπηρεσίες. Σε άλλους, οι μεγαλύτερες πλατφόρμες δημιουργούν παγκόσμιες επικράτειες και η κυριαρχία τους εγείρει πολιτικές και κοινωνικές ανησυχίες για την ανεξέλεγκτη συγκέντρωση δύναμης και μεριδίου αγοράς.

Ως αποτέλεσμα του αυξανόμενου κατακερματισμού των παγκόσμιων τροφοδοτικών αλυσίδων ανάμεσα σε στρατηγικούς συμμάχους (π.χ. ΗΠΑ – ΕΕ, Κίνα – Ρωσία), αυξάνεται το ρίσκο για παρατεταμένες ελλείψεις στην τροφοδοσία και κρίσεις στο κόστος διαβίωσης που πλήττουν υπερχρεωμένες κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Τα μικρότερα και πιο εξαρτημένα από το εμπόριο κράτη θα πληγούν περισσότερο. Οι μεγαλύτερες οικονομίες με μεγαλύτερες εσωτερικές αγορές και τοπικές ή περιφερειακές πηγές κρίσιμων πόρων δεν θα πληγούν και τόσο. Υπάρχει μεγάλη παγκόσμια ζήτηση για εργαζομένους υψηλών προσόντων. Αντίθετα, περιορίζεται η διασυνοριακή κινητικότητα εργατικών χεριών και σταδιακά αποκλίνουν οι πιο περιορισμένοι γεωγραφικά από τους πιο ευέλικτους. Οι λιγότερο ειδικευμένοι εργάτες πλήττονται ιδιαιτέρως από την έλλειψη ευκαιριών για κινητικότητα.

 

ΣΕΝΑΡΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ
Αυταρχικός κόσμος

Πραγματικός και ψηφιακός κατακερματισμός

Η πίεση από την πανδημία και τις γεωπολιτικές συγκρούσεις προκαλεί εσωστρέφεια. Πολλοί ηγέτες θέτουν περιορισμούς στο εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών, ενώ επιβραδύνεται η διασυνοριακή κινητικότητα του κεφαλαίου και των επενδύσεων. Τα κράτη επιδιώκουν μεγαλύτερο έλεγχο της πληροφορίας, της τεχνολογίας και της γνώσης. Αυξάνονται η λογοκρισία, η παρακολούθηση και η παραπληροφόρηση στο Internet. Δημιουργούνται σφαίρες επιρροής με πραγματική και ψηφιακή συνεργασία στο εσωτερικό τους, αλλά ανάμεσά τους αυξάνεται η στρατιωτικοποίηση της οικονομίας και της τεχνολογίας. Αρκετά οικονομικά και τεχνολογικά «σιδηρά παραπετάσματα» αναγκάζουν τις μη ευθυγραμμισμένες οικονομίες να επιλέξουν πλευρά. Τόσο στις ανεπτυγμένες όσο και στις αναπτυσσόμενες οικονομίες μειώνονται το επίπεδο διαβίωσης και τα δίχτυα ασφαλείας.

Ως αποτέλεσμα της εσωστρέφειας και της οικονομικής ανεξαρτησίας, αποκλίνει σταδιακά η γνώση και παρατείνεται η στασιμότητα. Τα υπερχρεωμένα κράτη και επιχειρήσεις έχουν αυξημένο ρίσκο χρεοκοπίας. Οι μικρότεροι παίκτες με στρατηγικούς πόρους είναι πιθανότερο να γίνουν αντικείμενο εκμετάλλευσης από τις μεγαλύτερες οικονομίες. Η κρατικοποίηση βιομηχανιών εξαπλώνεται για λόγους ασφαλείας ή για να διασωθούν εταιρείες εξαρτημένες από τις εξαγωγές. Υπάρχει αυξημένος κίνδυνος για λιμούς και επισιτιστικές κρίσεις. Στις περισσότερες οικονομίες η πίεση για κοινωνικά δίχτυα ασφαλείας εντείνεται εν μέσω στενότερου δημοσιονομικού χώρου. Οι κοινωνικοί και πολιτικοί αγώνες ενδέχεται να ενισχύσουν την τάση για αυταρχισμό και παραπληροφόρηση.

Τέσσερα σενάρια για το μέλλον της παγκοσμιοποίησης

Ξενοφών Μαυραγάνης: ΠΑΜΕ ΣΑΝ ΑΛΛΟΤΕ Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

2

Γράφει ο Ξενοφών Ε. Μαυραγάνης*

Διερωτώνται πολλοί που γνώρισαν τον Κωνσταντίνο Κεραμέα και ως φοιτητές και ως συντοπίτες του, αφού στη Θεσσαλονίκη έζησε τα περισσότερά του χρόνια, πως  είναι δυνατόν να υπήρξε πατέρας της Νίκης, της αγέλαστης και βλοσυρής κυρίας που υποδύεται την υπουργό παιδείας, επιχειρώντας να επαναφέρει το μαύρο πανεπιστημιακό καθεστώς που ίσχυε ως τα τέλη της Χούντας.

Συντηρητικός, λιγόλογος, επιστήμονας αφιερωμένος στην εξειδίκευσή του, όπου ασφαλώς διέπρεψε, πιθανότατα δεξιός χωρίς να το επιδεικνύει και να το διατυμπανίζει, έκανε ένα σημαντικό λάθος.

Διαπρεπής νομικός ο ίδιος των πανεπιστημίων Θεσσαλονίκης και Αθηνών, έστειλε την κόρη του να σπουδάσει στις ΗΠΑ, υπογραμμίζοντας   προφανώς έτσι την ανεπάρκεια των νομικών σπουδών στην Ελλάδα. Και για κάτι άλλο ίσως. Να προετοιμάσει την κόρη του για μεγάλη καριέρα, αφού είναι γνωστό πως στην ταλαίπωρη χώρα μας μόνο τα εισαγωγής θεωρούνται  πρώτης ποιότητας. Μεταξύ αυτών και οι ντομάτες που έχουμε την ευτυχία να καταναλώνουμε  τα πολύ ζεστά καλοκαίρια, όταν οι δικές μας, περιέργως, παίρνουν τέλος.

Γι αυτό ακριβώς την επέλεξε και ο Κυριάκος Μητσοτάκης, φρούτο εισαγωγής κι αυτός, αναθέτοντάς της την μεγάλη υπόθεση της παιδείας. Σε μια γυναίκα που δεν έζησε, ως φοιτήτρια στην χώρα της, δεν βρέθηκε στην ανάγκη να διαδηλώσει, να διεκδικήσει  κάτι απ’ αυτά που της χρωστούσαν, γιατί απλώς δεν αγωνίσθηκε για καμιά μα καμιά κατάκτηση, αφού όλα της χορηγήθηκαν απλόχερα. Και πιστεύει, φαντάζομαι κρίνοντάς την όσο πιο καλόπιστα μπορώ, πως όλοι οι φοιτητές απολαμβάνουν αυτά που απολάμβανε κι εκείνη.

Θέλει λοιπόν πανεπιστήμια αποστειρωμένα, μη σκεπτόμενα, μη βουλευόμενα, άπραγα και πειθήνια, στις αποφάσεις εκείνων «που ξέρουν».

Στόχο τον οποίο οι  διοικήσεις των πανεπιστημίων, όχι όλων, χειροκροτούν,  οπότε προχωρεί στην υλοποίηση του. Άλλωστε και η Χούντα δεν έβρισκε πρόθυμους καθηγητάδες, να ακούν τις συμβουλές και νουθεσίες του αγράμματου   Παπαδόπουλου και να χειροκροτούν με ενθουσιασμό;.

Και μη ξεχνάμε πως η διαπρεπής σοσιαλίστρια Άννα Διαμαντοπούλου, είχε σκοπό να κάνει τα ίδια; Αλλά δεν μπόρεσε.

Τώρα βέβαια η κυρία Νίκη, έχει κι έναν σπουδαίο σύμμαχο. Τον πρώην γραμματέα της ΚΝΕ, Τάκη Θεοδωρικάκο, που χωρίς να μας εξηγήσει πώς και γιατί έκανε την μεγάλη κωλοτούμπα, χωρίς να ζητήσει συγγνώμη από τον ελληνικό λαό, για όσα, κατά τη σημερινή του γνώμη, έπραξε σε βάρος του, παριστάνει τον τηρητή του δόγματος «νόμος και τάξη». Αυτός που δεν τήρησε ούτε καν το νόμο της αξιοπρέπειας.

Και ενώ το πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης βράζει, με καθημερινές διαδηλώσεις, συγκεντρώσεις, πορείες, αντιδρώντας ουσιαστικά στην επαναφορά του Σπουδαστικού Τμήματος Ασφαλείας, εκσυγχρονισμένου και εξοπλισμένου με ό, τι καινούργιο, όπως μας διαβεβαιώνει με υπερηφάνεια, η «ταγματάρχης» αστυνομική συντάκτρια του ΟΠΕΝ  Μίνα Καραμήτρου, η κυρία Νίκη πετάει και μια «διαρροή». Αλλάζει, λέει ο τρόπος εκλογής των φοιτητικών οργάνων, των οποίων όλοι  οι υποψήφιοι θα αναγράφονται σε μια λίστα, με συνέπεια να  καταργηθούν οι παρατάξεις και ως εκ τούτου η απλή αναλογική. Για την οποία τόσοι αγώνες δόθηκαν.

Το σίγουρο είναι πως την πρώτη ανατριχίλα  τη δοκίμασαν οι φοιτητές που πρόσκεινται στη Ν.Δ.  και όπως φαίνεται την άφησαν να διαφανεί και γι αυτό ο κυβερνητικός εκπρόσωπος  έσπευσε να διευκρινίσει ότι τέτοια διάταξη δεν υπάρχει στο νομοσχέδιο (ανατροπή) που ετοιμάζει η κυρία Νίκη.

Ανεξάρτητα απ΄ την  αναδίπλωση στο θέμα αυτό, που βεβαίως είναι μείζον  η υπουργός προστάτις  των ξενόφερτων κολλεγίων που «παρέχουν» εκπαίδευση πανεπιστημιακού χαρακτήρα, δεν φαίνεται να γνωρίζει την ιστορία του ελληνικού φοιτητικού κινήματος. Το οποίο  στα χρόνια πριν τη δικτατορία τέθηκε νικηφόρα  επικεφαλής των λαϊκών δημοκρατικών αγώνων και με το ηρωικό του Πολυτεχνείο μετά, στάθηκε ο προπομπός ανατροπής των γελοίων δικτατόρων.

Αν είχε την παραμικρή ιδέα της ιστορίας και των αγώνων των νέων η κυρία Νίκη, δεν θα επιχειρούσε το σχέδιο «πάμε σαν άλλοτε» και δεν θα έθετε σε τεράστιο κίνδυνο τόσο τις σπουδές, όσο και τις ήρεμες συνθήκες πανεπιστημιακής ζωής.

Γιατί η επιχείρηση επιστροφής στις προ του 1950 συνθήκες, δεν μπορεί και δεν πρόκειται να νικήσει.

*Δικηγόρος-Δημοσιογράφος

  Δημοσθένης Γκαβέας-Οι «Περσιανοί» απειλούν πάλι την Ελλάδα και την Ευρώπη

0
Η Ελλάδα και η Ευρώπη και πάλι αντιμέτωπες με τον ανατολίτικο δεσποτισμό.

Εικοσιπέντε αιώνες από τη Ναυμαχία της Σαλαμίνας, 569 χρόνια από την Άλωση της Κωνσταντινούπολης, 201 χρόνια από την ελληνική επανάσταση, 103 χρόνια από την Ποντιακή Γενοκτονία,100 χρόνια από την Μικρασιατική Καταστροφή και οι «περσιανοί» συνεχίζουν να ενοχλούνται από την ύπαρξη του ελληνικού έθνους.

«Περσιανούς» (Πέρσες) αποκαλούσαν πολλοί Έλληνες του 1821 τους Οθωμανούς Τούρκους, αλλά και νωρίτερα οι Βυζαντινοί, όπως μας θυμίζει και η Ελληνίδα βυζαντινολόγος Ελένη Γλύκατζη – Αρβελέρ, όταν πολεμούσαν με τους Τούρκους, Πέρσες και Αχαιμενίδες τους αποκαλούσαν, όχι γιατί πίστευαν ότι οι Τούρκοι ήταν απόγονοι των Περσών, αλλά γιατί οι ίδιοι ένιωθαν πως είναι συνεχιστές των ηρώων που πολέμησαν στη μάχη του Μαραθώνα και της Σαλαμίνας.

Σήμερα εν έτει 2022 οι Τούρκοι αμφισβητούν την εδαφική μας κυριαρχία, κλιμακώνουν τις προκλήσεις, ενώ με αφορμή την επέτειο για την άλωση της Κωνσταντινούπολης ο Εντογάν έδωσε το στίγμα: «Αυτή η κατάκτηση, η μητέρα των κατακτήσεων, να είναι ευλογημένη για πολλούς αιώνες. Ο Φατίχ Σουλτάν Μεχμέτ έθαψε το Βυζάντιο στην ιστορία…Όπως οι πρόγονοι μας έθαψαν το Βυζάντιο, ας ελπίσουμε ότι σήμερα χτίζοντας το όραμα μας για το 2053 θα καταφέρουμε και εμείς να βάλουμε στο χρονοντούλαπο της ιστορίας τους σημερινούς Βυζαντινούς που στήνουν ίντριγκες εναντίον μας».

Μάλιστα έκανε και αναφορά στον Τούρκο ποιητή Γιαχιά Κεμάλ, ο οποίος είχε γράψει πως στην Κωνσταντινούπολη η Τουρκία κατέκτησε τον χρόνο και όχι τον χώρο.

Η αλήθεια πως τα χώματα που πατούν είναι υπόμνηση ενός πολιτισμού που προϋπήρχε, και εξακολουθεί να υπάρχει μετουσιωμένος σε αυτό που αποκαλούμε δυτικό πολιτισμό. Ο χρόνος είναι εκεί σε κάθε ελληνικό μαρμάρινο κεφάλι που βρίσκουν στις ανασκαφές, στην Αγία Σοφία που ούτε το όνομά της δεν μπορούν να αλλάξουν και είναι καταδικασμένοι να το λεν ελληνικά.

Ο χρόνος είναι ο εφιάλτης τους και ελπίζουν στη λήθη των άλλων για να λυτρωθούν.

Την ίδια στιγμή οι πραγματικοί «Περσιανοί», οι Ιρανοί έκαναν ρεσάλτο σε δύο ελληνικά πλοία. Οι «Φρουροί της Επανάστασης» πρέπει να ένιωθαν μεγάλη περηφάνια, καθώς 2.500 χρόνια μετά τη Ναυμαχία της Σαλαμίνας κατάφερναν μια κάποια νίκη εναντίον των προαιώνιων εχθρών, και ας μας καλούν τώρα να συζητήσουμε χωρίς διαμεσολαβητές καθώς όπως είπαν ο κόσμος όπου η Δύση (ΗΠΑ) επέβαλε τους κανόνες έχει παρέλθει.

Μπορεί να ακούγεται υπερβολικό αλλά είναι πράγματι;

Το 2020 η Ελληνική Κυβέρνηση γιόρτασε τα 2.500 χρόνια από τη Ναυμαχία της Σαλαμίνας. Χαιρετισμούς για την επέτειο έστειλαν και οι ηγέτες του δυτικού κόσμου.

«Εάν η Δύση είχε γενέθλια, αυτά θα ήταν σήμερα» είχε γράψει δύο χρόνια νωρίτερα στην εφημερίδα Telegraph ο Άγγλος ιστορικός Ο Ντόμινικ Σέλγουντ.

Ολοι μας δέσμιοι του χώρου και του χρόνου. Ας θυμηθούμε μόνο ότι οι Περσικοί Πόλεμοι ξεκίνησαν από την Μικρά Ασία, με την Ιωνική Επανάσταση, την εξέγερση των Ελλήνων ενάντια στους τυράννους που είχαν διορίσει οι Πέρσες στην περιοχή. Αυτή η εξέγερση αποτελεί και την πρώτη μεγάλη πολεμική σύρραξη μεταξύ Ελλήνων και Περσών και την πρώτη φάση των Περσικών Πολέμων.

Ο Ξέρξης ήξερε ότι η Ελλάδα ήταν πύλη για να περάσει στην Ευρώπη κάτι που δεν κατάφερε. Η Ναυμαχία της Σαλαμίνας το 480 π. Χ., ήταν μια αναμέτρηση δύο αντιδιαμετρικών κοσμοθεωριών, πολιτικο-κοινωνικών μοντέλων, δύο πολιτισμών με διαφορετικό αξιακό σύστημα. Οι Πέρσες δεν ήταν βάρβαροι λόγω του ότι δεν είχαν πολιτισμό, το αντίθετο μάλιστα, ήταν βάρβαροι στα μάτια των Ελλήνων γιατί οι λαοί τους ήταν υπήκοοι και όχι πολίτες. Δεν συμμετείχαν στις αποφάσεις. Ζούσαν σ΄ένα δεσποτικό καθεστώς.

Ο Μαραθώνας και η Ναυμαχία της Σαλαμίνας ήταν η σύγκρουση Ανατολής – Δύσης. Ήταν η νίκη επί του ανατολίτικου δεσποτισμού και ολοκληρωτισμού. Της νίκης ακολουθεί η άνθιση της Δημοκρατίας, φτιάχνεται ο Παρθενώνας, αναπτύσσεται ο ορθός λόγος. Έχει ήδη φτιαχτεί η ιστορική μήτρα για αυτό που αργότερα θα ονομάσουμε Ευρωπαϊκό πολιτισμό.

Και όμως 25 αιώνες μετά μια αναθεωρητική σχολή σκέψης θέτει αυτή τη νίκη υπό αμφισβήτηση. Αρκετά δημοσιεύματα, κυρίως στα αγγλικά, υποστηρίζουν ότι η νίκη αυτή έχει υπερεκτιμηθεί. Το επιχείρημα είναι ότι εάν νικούσαν οι Πέρσες θα υπήρχε ένα μπόλιασμα πολιτισμών με αντιδάνεια που μπορεί να είχε δημιουργήσει ένα διαφορετικό, ίσως και καλύτερο ευρωπαϊκό – δυτικό πολιτισμό.

Παράλληλα το Ιράν, πέρα από τις διαμαρτυρίες για την ταινία «300» και το μένος κατά της δύσης, δεν έχει καταφέρει να αποδεχθεί την ιστορία.

«Η Ναυμαχία της Σαλαμίνας, και ακόμη περισσότερο η εκστρατεία του Αλέξανδρου, είναι για τους σημερινούς Ιρανούς κάτι σαν αυτό που είναι η πτώση της Κωνσταντινούπολης για τους Ελληνες…Η αντίδραση του μέσου σημερινού Ιρανού στο άκουσμα της Μάχης του Μαραθώνα είναι μάλλον ανάλογη με την αντίδραση ενός Πέρση 2.500 χρόνια πριν» [Ευάγγελος Βενέτης Ιρανολόγος]

Καταπληκτική είναι και η πληροφορία ότι στο Πολεμικό Ναυτικό του Ιράν υπάρχει φρεγάτα με την επωνυμία «ΑΡΤΕΜΟΥΣ», Αρτεμίσιον, σε ανάμνηση προφανώς της ναυμαχίας των αρχαίων προγόνων τους που είχαν δώσει στο Αρτεμίσιο της Β. Εύβοιας το 480 π.Χ.

Ο αδιάκοπος αγώνας του ελληνικού στοιχείου για τη διατήρηση των πατρογονικών εδαφών του και του πολιτισμού του έληξε πριν από 100 χρόνια όταν οι «περσιανοί» Τούρκοι το ρήμαξαν. Οι απόγονοί τους σήμερα μας υπενθυμίζουν πως θα μας ρίξουν και πάλι στη θάλασσα.

Εικοσιπέντε αιώνες μετά τη Ναυμαχία της Σαλαμίνας και 100 χρόνια μετά την Μικρασιατική Καταστροφή και τον ξεριζωμό του ελληνικού στοιχείου από τις προαιώνιες εστίες του, οι «Περσιανοί» μας απειλούν και πάλι γιατί βλέπουν την Ελλάδα σε αντιδιαστολή με αυτό που ίδιοι πρεσβεύουν αιώνες τώρα, γεωγραφικά, πολιτισμικά και αξιακά.

Παράλληλα η «ομόδοξη» Ρωσία, η οποία στερείται κάθε δημοκρατικής παράδοσης και εμπειρίας, οραματίζεται τον εαυτό της ως Τρίτη Ρώμη. Δέσμια ενός ανατολίτικου οράματος, αναζητά «πηγές αυτοπεποίθησης: στον εθνικισμό, στην λογική της αυτοκρατορίας, στην σεχταριστική νοοτροπία»[π. Β. Θερμός], απειλώντας όποιον την αμφισβητεί και συμμαχώντας με τους «Περσιανούς».

Η Ελλάδα εξακολουθεί, δέσμια της γεωγραφίας της και της ιστορίας της, να παραμένει το ανατολικό σύνορο της Δύσης – Ευρώπης. Από την Ελλάδα ζητείται και σήμερα όπως είχε κάνει και ο Ξέρξης, «γη και ύδωρ» και οι εταίροι μας (ΗΠΑ και Ε.Ε – Γερμανία) μέχρι χθες μας ζητούσαν να τα βρούμε μέσω του διαλόγου με τους εκβιαστές μας. Με αυτούς που από το 1974 έχουν καταλάβει παράνομα μέρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, με αυτούς που μας έχουν κηρύξει casus belli σε περίπτωση που επεκτείνουμε, όπως ορίζει και το διεθνές δίκαιο, τα χωρικά μας ύδατα, που παραβιάζουν καθημερινά τον εναέριο χώρο μας, που εργαλειοποιούν το μεταναστευτικό παίζοντας με τις ζωές χιλιάδων ανθρώπων.

Αν η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία αφύπνησε τη Δύση απέναντι στον μεγαλοϊδεατισμό και τον φανατισμό των απολυταρχικών καθεστώτων, τότε η όποια αδιαφορία για την Ελλάδα έχει ιστορικό υπόβαθρο και μνησικακία και ενέχει μόνο κινδύνους για τη συνοχή ενός πολιτισμού που ίσως έφτασε στα όριά του.

huffingtonpost.gr