Αρχική Blog Σελίδα 1949

ΓΙΑΤΙ Η ΤΟΥΡΚΙΑ ΔΕΝ ΘΑ ΤΟΛΜΗΣΕΙ

3

 Γράφει ο Παντελής Σαββίδης

ΔΥTIKΗ-ΡΩΣΙKH ΣΚΕΨΗ: Η σφραγίδα του Σχίσματος!

0

Συνέντευξη του Paul Grenier* στην εφημερίδα Kultura**

Πινακοθήκη Τρετιακώφ:Η ελαιογραφία Ο Χριστός εμφανίζεται στο λαό (προσέρχεται στον Ιορδάνη για να βαπτιστεί από τον Ιωάννη τον Πρόδρομο) είναι του Αλεξάντρ Ιβάνωφ (1806-1856). Φωτ. P. Grenier

Kultura: Η ρωσική φιλοσοφία κατηγορείται τακτικά ότι είναι «παράγωγο». Λέγεται ότι οι Ρώσοι φιλόσοφοι δανείστηκαν το εννοιολογικό τους οπλοστάσιο από τη Δύση και στη συνέχεια το χρησιμοποίησαν για να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα της εποχής. Σε ποιο βαθμό θεωρείτε δικαιολογημένη αυτή την άποψη; 

GRΕΝΙΕR: Έχω ακούσει πολλές φορές αυτήν την κατηγορία εναντίον της ρωσικής φιλοσοφίας, ακόμη και στο κολέγιο και στα μεταπτυχιακά μου. Οι Σλαβόφιλοι, υποτίθεται, εμπνεύστηκαν μόνο από τον Σέλινγκ και τους άλλους Γερμανούς ιδεαλιστές. Η φιλοσοφία του Βλαδιμίρ Σολοβιώφ είναι εμπνευσμένη από τον Καντ και τον Χέγκελ και, φυσικά, από τον Πλάτωνα. Κανείς δεν θα αρνηθεί ότι αυτές οι επιρροές υπήρχαν και ότι ήταν σημαντικές. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Πιζάρεφ, ο Τσερνισέφσκι, ο Ντομπρολιούμπωφ και οι μαρξιστές σε όλη τη σοβιετική περίοδο δανείστηκαν από δυτικές πηγές, συχνά από τον Διαφωτισμό, από τη δυτική ωφελιμιστική και υλιστική σκέψη, για να μην αναφέρουμε τη σημαντική επιρροή του Φώυερμπαχ.

Ωστόσο, για μένα υπάρχει κάτι περίεργο σε αυτό το χαρακτηριστικό σύμπλεγμα κατωτερότητας της Ρωσίας σε σχέση με την παράδοσή της, μια παράδοση που είναι τόσο προφανώς, για μένα, κάτι sui generis . Όλη η φιλοσοφία είναι συνομιλία με το παρελθόν της – για ποιον και για ποια χώρα δεν ισχύει αυτή η γενίκευση; Όταν διαβάζω Τζον Λοκ, που προηγήθηκε του Καντ, πάντα εκπλήσσομαι με το πόσο πολύ αυτή η ανάγνωση αποκαλύπτει την έλλειψη πρωτοτυπίας πολλών από τις ιδέες του Καντ. Βρίσκονται ήδη στη βαρετή επιστημολογία του Λοκ.

Φαίνεται ξεκάθαρο ότι ακόμη και σε δευτερεύοντες Ρώσους στοχαστές, όπως ο Πισάρεφ και ο Τσερνισέφσκι, παρά τον δυτικό προσανατολισμό τους από πολλές απόψεις, εξακολουθούν να είναι σαφώς Ρώσοι. Δεν είναι αλήθεια ότι νοιάζονταν μόνο να αποκτήσουν καλές μπότες οι ξυπόλητοι χωρικοί και ότι κορόιδευαν τον [μεγάλο Ρώσο ποιητή Αλέξανδρο] Πούσκιν. Αρνούνταν να εγκαταλείψουν την αισθητική σε ένα αφηρημένο, «ιδανικό» επίπεδο ξέχωρο από τον υλικό κόσμο με σύννεφα. Ο Β. Β. Ζενκόφσκι τόνιζε ότι, τουλάχιστον από αυτή την άποψη, μοιράζονταν κάτι με τον Βλαντιμίρ Σολοβιόφ, του οποίου η αισθητική θεωρία έδινε έμφαση στην ομορφιά ως αλληλοδιείσδυση του υλικού και του πνευματικού. Έτσι, αυτό που βλέπουμε εδώ, σε όλους αυτούς τους στοχαστές, είναι η τυπικά ρωσική ενασχόληση με την ενότητα ή, για να χρησιμοποιήσω τα λόγια του Σολοβιώφ, της «ενότητας πάντων».

Για μένα προσωπικά, η κορύφωση της ρωσικής φιλοσοφικής σκέψης βρίσκεται πρώτα απ’ όλα στον Ντοστογιέφσκι, αλλά και στον Σολοβιώφ, τον π. Σ. Μπουλγκάκωφ και γενικά σε όλη αυτή τη θεολογικοφιλοσοφική σχολή, της οποίας υπάρχουν πολλοί εκπρόσωποι.

Paul Grenier: εάν οι Ρώσοι πάρουν πιο σοβαρά τη φιλοσοφική και θεολογική τους κληρονομιά, είναι πολύ πιθανό να αποφύγει ο κόσμος μια μετα-ανθρώπινη παγκόσμια τεχνοκρατία…

 

 

 

Η στειρότητα της Δύσης

Kultura: Γιατί αυτή η συγκεκριμένη ρωσική σχολή σκέψης; Γιατί πιστεύετε ότι είναι πιο πολύτιμη από τις άλλες;

GRΕΝΙΕR: Η απάντησή μου δεν μπορεί να είναι παρά πολύ μερική, και πρωτίστως γιατί, σε αντίθεση με σχεδόν όλη τη δυτική σκέψη από την εποχή του Ρουσώ, σε όλους αυτούς τους στοχαστές η φιλοσοφία εξακολουθεί να είναι ζωντανή. Ο σημερινός κορυφαίος ερμηνευτής της φιλελεύθερης νεωτερικότητας, Πιέρ Μανάν, τόνισε ότι η δυτική φιλελεύθερη παράδοση έχει κάνει αυτή καθαυτή τη φιλοσοφία αδύνατη. Η φιλελεύθερη παράδοση στο παρελθόν υποβίβασε κάθε ιδέα ότι η μελέτη του ανθρώπου είναι αφενός η μελέτη ενός μυστηρίου και αφετέρου η μελέτη ενός δεδομένου. Για την παράδοση, ο άνθρωπος έχει μια δεδομένη φύση, έναν δεδομένο προσανατολισμό. Ο υποβιβασμός αυτών κατά το παρελθόν, στην «προ-νεωτερικότητα», είχε ως αποτέλεσμα, σύμφωνα με τον Mανάν –και συμφωνώ απόλυτα μαζί του σε αυτό το σημείο– να μην υπάρχει πλέον κανένα θέμα για τη φιλοσοφία. Αντίθετα, στη ρωσική σκέψη αυτής της παράδοσης, η φιλοσοφία είναι πάντα ζωντανή, έχει πάντα τη δυνατότητα να υπάρξει.

Kultura: Γιατί, σε αντίθεση με τη Δύση, υπήρξαν τόσο λίγοι λόγιοι φιλόσοφοι («επιστήμονες») στη Ρωσία; Η ρωσική φιλοσοφία εμφανίζεται συχνά ως δημοσιογραφική ή λογοτεχνική. Γιατί πιστεύετε ότι οι Ρώσοι φιλόσοφοι έλκονται τόσο συχνά από λιγότερο «επιστημονικά» είδη;

GRΕΝΙΕR: Πρέπει να πω ότι το αγαπημένο μου έργο της ρωσικής φιλοσοφίας είναι οι Τρεις Συνομιλίες του Σολοβιώφ: Πόλεμος, Πρόοδος και Τέλος της Ιστορίας. Η λογοτεχνική ποιότητα των συνομιλιών είναι πολύ υψηλή και, αναμφισβήτητα, είναι απλώς ευχαρίστηση να τον διαβάζεις. Όταν ήμουν στο μεταπτυχιακό στην Κολούμπια, μια ομάδα φίλων μαζεύτηκε για να το διαβάσει δυνατά, ο καθένας μας έπαιζε έναν ρόλο – για διασκέδαση απλώς, στον ελεύθερο χρόνο μας. Είναι προφανές ότι, γράφοντας σε αυτό το ύφος, η πρόθεση του  Σολοβιώφ ήταν να κάνει τις ιδέες του προσιτές και να διαβαστούν πέρα από τους ακαδημαϊκούς κύκλους. Το ίδιο βέβαια μπορούμε να πούμε και για τους διαλόγους του Πλάτωνα… 

Kultura: Αλλά αυτή ακριβώς η προσβασιμότητα δεν αποκαλύπτει κάτι «ελαττωματικό» και δευτερεύον σε αυτά τα έργα; Δεν μιλώ εδώ φυσικά για τον Πλάτωνα, τα έργα του οποίου δημιουργούνται για διαφορετικό κοινό και κάτω από εντελώς διαφορετικές συνθήκες.

GRΕΝΙΕR: Κάποιος είπε κάποτε ότι η Δημοκρατία του Πλάτωνα, αν γραφόταν για πρώτη φορά σήμερα ως διδακτορική διατριβή σε οποιοδήποτε τμήμα αμερικανικής φιλοσοφίας, θα απορριπτόαν αμέσως ως θεωρητική και εντελώς αντιεπιστημονική. (Πιθανώς σήμερα ο φοιτητής να μπει στη μαύρη λίστα και να αποβληθεί από το τμήμα επειδή έχει τόσο «δεξιές» απόψεις.)

Νομίζω ότι οι υφολογικές δυνατότητες που διανοίγονται σε κάποιον που προσπαθεί να περιγράψει αυτό που αναγνωρίζεται ως μυστήριο πρέπει απαραίτητα να διαφέρουν από αυτές που προσφέρονται στην περιγραφή ενός πλήρως γνωστού μηχανισμού. Η σκέψη που πρώτα εξαπλουστεύει τα πράγματα είναι ικανή να περιγράψει αυτή την αναγωγή με ακρίβεια («επιστημονικά»). Η σκέψη που δεν εμπλέκεται σε αυτή την αρχική αναγωγή, αλλά παραμένει ανοιχτή στο σύνολο, πρέπει να βρει μια άλλη μεθοδολογία για να προχωρήσει.

Βρίσκω τον εαυτό μου να επιστρέφει στην έννοια της συνολικής ενότητας (ακεραιότητα, ολότητα). Εάν είναι σωστό να πούμε ότι ο φιλοσοφικός λόγος προσπαθεί να κατανοήσει τι είναι ένα πράγμα ή ένα ον – και να το κατανοήσει με τρόπο που να αγκαλιάζει το φαινόμενο στο σύνολό του – τότε η λογοτεχνική μεθοδολογία είναι, τουλάχιστον σε ορισμένες περιπτώσεις, σαφώς επαρκέστερη σε αυτό το καθήκον παρά η εναλλακτική. Ο Καντ μας λέει ότι δεν πρέπει να αντιμετωπίζουμε ένα άτομο απλώς ως αντικείμενο. Αυτό είναι εξαιρετικό, και είναι επίσης “αληθές” μέχρι ένα σημείο, αλλά η μορφή της έννοιας που εκφράζεται έτσι δεν εκφράζει την ουσία της.

Στοχασμός και προσευχή

Οι Δαιμονισμένοι του Ντοστογιέφσκι μάς λένε, ας πούμε, το ίδιο πράγμα, αλλά με μια μορφή που εγγίζει το σύνολο: τη διάνοιά μας, τα συναισθήματά μας, την ψυχή και το σώμα μας και με τρόπο που αφήνει κάτι αποτυπωμένο στη μνήμη μας όσο ζούμε .

Kultura: Πολλοί έχουν επισημάνει την τεράστια, ίσως και υπερβολική, προσοχή που δίνει η ρωσική φιλοσοφική σκέψη στα θρησκευτικά ζητήματα. Η αντίστοιχη προσοχή σε αυτά τα ζητήματα δεν ήταν χαρακτηριστικό της δυτικής σκέψης. Γιατί πιστεύετε ότι η ρωσική σκέψη έχει επικεντρωθεί τόσο πολύ σε αυτά τα φαινομενικά μη αυστηρά φιλοσοφικά ζητήματα; Γιατί οι Ρώσοι στοχαστές ενδιαφέρθηκαν τόσο λίγο, παράδειγμα, για ζητήματα της θεωρίας της γνώσης (επιστημολογία) – ένα θέμα που ήταν κεντρικό στη δυτική παράδοση;

GRΕΝΙΕR: Για μένα, αυτό που ξεχωρίζω ως ρωσικό στη ρωσική σκέψη, καθώς και ως πιο πολύτιμο, είναι επίσης η θρησκευτική σκέψη. Με άλλα λόγια, ότι η ρωσική σκέψη δεν μπορεί να αναχθεί στον φιλελευθερισμό ή στον προτεσταντισμό που πιστεύει ότι ο κόσμος, η λογική, η φύση είναι εντελώς αυτόνομα πράγματα – αυτόνομα με την έννοια ότι είναι κατανοητά χωρίς αναφορά στο Είναι ή, αν προτιμάτε, σε ένα κάθετα προσανατολισμένο γίγνεσθαι (σε αντίθεση με το απλώς ιστορικό ή βιολογικό γίγνεσθαι).

Όσον αφορά την επιστημολογία, είναι βέβαια αλήθεια ότι δεν είναι ένα θέμα που πρόσεξαν ιδιαίτερα οι καλύτεροι Ρώσοι φιλόσοφοι. Από τους στοχαστές που βρίσκω προσωπικά ενδιαφέροντες, ο Nίκολας Λόσκυ έδωσε ιδιαίτερη προσοχή σε αυτό το θέμα, αλλά έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που τον διάβασα για να πω οτιδήποτε χρήσιμο εκτός από το να προσθέσω ότι νομίζω ότι ο Λόσκυ παραβλέπεται άδικα. Είναι ένας πρωτότυπος και θαρραλέος στοχαστής, είναι ανθρώπινος και, παρά τα όσα ισχυρίστηκαν οι επικριτές του, ήταν επίσης χριστιανός φιλόσοφος, όσο ανορθόδοξος κι αν ήταν.

Ταυτόχρονα, τουλάχιστον σχετικά με την παράδοση της δυτικής σκέψης, που από τον Μπέικον συνεχίζεται με τον Λοκ και τον Καντ, το δυτικό στυλ επιστημολογίας προσανατολίζεται όχι στην κατανόηση του είναι, αλλά στην απόκτηση εξουσίας πάνω στα πράγματα. Η Γαλλίδα φιλόσοφος Σιμώνη Βέιλ το είδε με μεγάλη σαφήνεια και η αγάπη της για την αρχαία ελληνική σκέψη και πολιτισμό προήλθε σε μεγάλο βαθμό από την αντίληψή της ότι γι’ αυτούς ο στοχασμός ήταν κυρίως ένα είδος προσευχητικής προσοχής. Βλέπω μια ευθεία γραμμή, ως προς την εσωτερική λογική των προσεγγίσεών τους, μεταξύ της Βέιλ και της σοφιανικής σκέψης του Σολοβιώφ και του Σεργκέι Μπουλγκάκωφ. Είναι ένας τομέας που συνεχίζω να εξερευνώ για να μάθω περισσότερα. Δεν είμαι, σε καμία περίπτωση, ειδικός σε αυτό, αλλά διαισθητικά πιστεύω ότι αυτό είναι το πιο πολλά υποσχόμενο σημείο εκκίνησης για μια αναβίωση της φιλοσοφίας αύριο.

Kultura: Έχουμε ήδη μιλήσει για ορισμένες έννοιες και μεθόδους ειδικές της ρωσικής φιλοσοφικής σκέψης. Τι γίνεται με τον προβληματολογικό τομέα; Έχετε αναφέρει επανειλημμένα την έννοια της «ολικής ενότητας» (vse-edinstvo). Πώς επηρέασε αυτή η έννοια την ανάπτυξη θεμάτων που σχετίζονται με την κοινωνική ή πολιτική δομή, την αισθητική και την ηθική στη ρωσική φιλοσοφία; Γιατί κάτι σαν «ολική ενότητα» δεν έχει γίνει ιδανική μορφή σκέψης στη Δύση;

GRΕΝΙΕR: Μάλλον δεν μπορώ να ανταποκριθώ σε όλα τα σημεία αυτής της ενδιαφέρουσας ερώτησης, δεδομένου του εύρους της. Θα προσπαθήσω μάλλον να προσεγγίσω το ζήτημα της «ολικής ενότητας» σε σχέση με το πολιτικό ζήτημα. Η κρίση της σύγχρονης πολιτικής συνδέεται πρωτίστως με μια κρίση Aρχή. Η Χάνα Αρεντ είχε ήδη παρατηρήσει αυτή την κρίση στο δοκίμιό της «What is Authority», γραμμένο το 1958. Είναι αυτονόητο, υποθέτω, ότι η αποδυνάμωση και, τελικά, η κατάρρευση της Αρχής, είναι αδιαχώριστη από την κριτική που διατύπωσε ο Νίτσε κατά του πλατωνισμού. Kαι, επομένως, ενάντια στη χριστιανική πλατωνική παράδοση.

Πιέρ Μανάν: «Η δυτική φιλελεύθερη παράδοση έχει κάνει αυτό καθαυτό το φιλοσοφείν αδύνατο».

 

 

 

 

Θεός, η πηγή του αγαθού

Ο Σoλoβιώφ –ο οποίος είναι στοχαστής, βέβαια, πολύ περισσότερο πλατωνικός παρά ένα είδος φιλελεύθερου– είχε μόνο μερική εξοικείωση με τον Nίτσε. Kαι όμως η Δικαίωση του Καλού από τον Σoλoβιώφ στρέφεται, και μάλιστα ρητά, ενάντια και ως απάντηση στον Νίτσε, καθώς και ενάντια στον εκκοσμικευμένο δυτικό πολιτισμό σε όλες τις μορφές του, ιδιαίτερα στον φιλελεύθερο ωφελιμισμό του Τζων Στιούαρτ Μιλ. Το «Καλό», για τον Σoλoβιώφ, είναι αυτό που είναι έγκυρο. Και η πολιτική εξουσία, για να είναι νόμιμη πολιτική εξουσία, μπορεί να βασίζει την Αρχή της μόνο στην υπηρεσία του καθαυτού Καλού. Και το Καλό πηγάζει από τον Θεό. Η πολιτική τάξη, για τον Σoλoβιώφ, είναι μια «ελεύθερη θεοκρατία».

Αυτό το ίδιο θέμα της θεοκρατίας απασχολεί και τον πατέρα Σεργκέι Μπουλγκάκοφ μετά την επανάσταση του 1917. Ένας στενός μου φίλος γράφει ένα βιβλίο για αυτό το θέμα, και αντλώ απευθείας από το έργο του εδώ όταν σημειώνω ότι, για τον Μπουλγκάκωφ, ο ιδανικός τύπος του καθεστώτος είναι εκείνο του οποίου τα τυπικά χαρακτηριστικά εξαρτώνται από ένα πρότυπο αλήθειας (λόγος) που βρίσκεται έξω από αυτό (δηλαδή έξω από το καθεστώς).

Η εξουσία    σε μια τέτοια πολιτική τάξη πρέπει να θεωρείται ότι στηρίζεται σε ένα συγκεκριμένο άτομο του οποίου η «προσωπική» εξουσία θεωρείται, εξ ορισμού, ότι προέρχεται από αυτόν που βρίσκεται πάνω από αυτό το πολιτικό πρόσωπο: η εξουσία του προέρχεται από «αυτόν που είναι πάνω από αυτόν τον κόσμο “. Αυτή η μορφή, για τη Ρωσία, ήταν ο Τσάρος. Ταυτόχρονα, ως αποτέλεσμα της Ρωσικής Επανάστασης, ο Μπουλγκάκωφ συνειδητοποίησε ότι η ιστορία δεν θα γύριζε πίσω, οπότε η πιθανότητα μιας τέτοιας διευθέτησης είχε παρέλθει. Αυτή η εξαφάνιση της παλαιάς (τσαρικής) τάξης είχε επομένως τραγική σημασία για τον Μπουλγκάκωφ, γιατί ο θάνατός του αντιπροσώπευε τον θάνατο του καθαυτού ιερού – και όχι μόνο για τη Ρωσία, αλλά για την Ευρώπη και τη Δύση γενικότερα. Αντιπροσώπευε τον θάνατο του ιερού ως κάτι που είναι ενσωματωμένο στη ζωή του κόσμου, τουλάχιστον στο βαθμό που το ιερό συνδέεται με τον Χριστό και τον Χριστιανισμό.

Κατά μία έννοια, αυτό που βλέπουμε στον Μπουλγκάκοφ είναι προτύπωση του Χάιντεγκερ και ηχώ του Νίτσε που λέει «Ο Θεός πέθανε – εμείς τον σκοτώσαμε». Δεν υπάρχει επιστροφή στην πολιτική εξουσία    όσο συνεχίζουμε να σκοτώνουμε το ιερό ή να το βλέπουμε ως καθαρά ιδιωτικό θέμα (σαν να έχει ο καθένας το δικό του ιδιωτικό «απόλυτο» που έχει «απόλυτη αξία» – αλλά μόνο για μένα, ως άτομο!)

Η ενότητα εκφράζεται εδώ με τη μορφή μιας εσωτερικής σχέσης μεταξύ της σφαίρας του πολιτικού και της σφαίρας του ιερού. Είναι ένα θέμα που υπήρξε το μοτίβο πολλών Ρώσων φιλοσόφων και λογίων.

Kultura: Μελετάτε τη ρωσική φιλοσοφική σκέψη για πολλά χρόνια, αν και τα ρωσικά, από ό,τι καταλαβαίνω, δεν είναι η μητρική σας γλώσσα. Τι σας δυσκόλεψε περισσότερο στη ρωσική φιλοσοφία;

GRΕΝΙΕR: Όταν άρχισα, σε νεαρή ηλικία, να διαβάζω Ντοστογιέφσκι, ήταν περίεργο, με την έννοια ότι ο κόσμος του δεν είχε τίποτα κοινό με τον κόσμο γύρω μου, στο προάστιο της Καλιφόρνια. Ωστόσο μου ήταν πολύ οικείος. Χρόνια αργότερα, όταν, ως νέος, άρχισα να κάθομαι γύρω από το τραπέζι της κουζίνας με Ρώσους φίλους, στο τότε ακόμα Λένινγκραντ, μέχρι τις 2 ή 3 το πρωί – κάτι που ήταν ακόμα δυνατό στον κομμουνισμό κατά κάποιο τρόπο, και που έτεινε να εξαφανιστεί κάτω από τον καπιταλισμό – και να βιώνω αυτό το χαρακτηριστικό συναίσθημα του να είμαι μέρος της «συλλογικότητας» (με την καθομιλουμένη έννοια της λέξης στα ρωσικά, όχι με τη γραφειοκρατική έννοια), δηλαδή να ανήκω σε αυτή τη μικρή ομάδα φίλων, να ανήκω σε αυτή τη μικρή ομάδα φίλων για τους οποίους το σύνολο ήταν πρωταρχικό και τα μέρη δευτερεύοντα, δεν μου φαινόταν παράξενο. Ένιωσα ότι αυτό έπρεπε να ισχύει για πάντα. Ήταν ο δυτικός ατομικισμός που άρχισε να μου φαίνεται περίεργος. Συνειδητοποίησα για πρώτη φορά ότι στις Ηνωμένες Πολιτείες βαδίζουμε μέσα σε ένα σκληρό κέλυφος. Ξαφνικά συνειδητοποίησα ότι οι Δυτικοί είναι οντολογικά μοναχικοί.

Μια έννοια με την οποία, για να είμαι ειλικρινής, ταλαιπωρήθηκα κάπως σχετίζεται με τις μελέτες του Ντοστογιέφσκι: η έννοια της незавершимость ή της «αοριστίας». Με άλλα λόγια, η ιδέα ότι δεν μπορούμε ποτέ να γνωρίζουμε πλήρως ένα άτομο, δεν μπορούμε να έχουμε γι’ αυτό μια οριστική κρίση – παράδειγμα, «[νομίζουμε ότι] ξέρουμε ότι ο τάδε είναι κάθαρμα και θα είναι για πάντα. Η δυσκολία εδώ δεν είναι νοητική, αλλά πνευματική.

Kultura: Πώς μπορεί η ρωσική φιλοσοφική κληρονομιά να είναι χρήσιμη στον σύγχρονο δυτικό κόσμο, δεδομένων των προβλημάτων και των κρίσεων που αντιμετωπίζει;

GRΕΝΙΕR: Είναι απίθανο η Δύση, στο επίπεδο των θεσμών , να μπορέσει να μάθει κάτι από έναν πολιτισμό που λειτουργεί με αρχές διαφορετικές από τις δικές της. Επομένως, η Ρωσία δεν πρέπει να χάνει το χρόνο της σκεπτόμενη τι μπορεί να δώσει στη Δύση, ούτε να χτυπά μια κλειστή πόρτα. Στο επίπεδο των συνομιλιών μεταξύ ανθρώπων, φυσικά, είναι εντελώς διαφορετικό το θέμα. Ελπίζω ότι τέτοιες συζητήσεις μπορούν να διατηρηθούν, ακόμη και να αναπτυχθούν. Αλλά οι ιδέες, που μένουν μόνο στα χαρτιά, ή σε βιβλία και άρθρα, σίγουρα δεν θα αλλάξουν τίποτα – ούτε στη Δύση ούτε αλλού.

Ταυτόχρονα, εάν οι Ρώσοι πάρουν πιο σοβαρά τη δική τους φιλοσοφική και θεολογική κληρονομιά, είναι πολύ πιθανό η Ρωσία να γίνει θετικό παράδειγμα ενός ανθρώπινου, μη τεχνοκρατικού τρόπου ζωής στον κόσμο. Θα με ενθουσίαζε να το δω να συμβεί μια μέρα. Διαφορετικά, μια μετα-ανθρώπινη παγκόσμια τεχνοκρατία φαίνεται ως πιθανή, από την οποία κανείς μας δεν μπορεί να ξεφύγει.

*Ο Paul Grenier είναι Αμερικανός δοκιμιογράφος και μεταφραστής που γράφει τακτικά πολιτικοφιλοσοφικά θέματα. Μετά από προχωρημένες σπουδές στις ρωσικές υποθέσεις, τις διεθνείς σχέσεις και τη γεωγραφία στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια, εργάστηκε με συμβόλαιο για το Πεντάγωνο, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ και την Παγκόσμια Τράπεζα ταυτόχρονα ως διερμηνέας, καθώς και στο Συμβούλιο Οικονομικών Προτεραιοτήτων, όπου ήταν διευθυντής ερευνών. Έχει γράψει για τη Huffington Post, τη Baltimore Sun, την Ethika Politika, το Godspy και τη Second Spring, μεταξύ άλλων. Οι μεταφράσεις του για τη ρωσική φιλοσοφία έχουν δημοσιευτεί στο Καθολικό περιοδικό Communio. Τα πρόσφατα δοκίμιά του είναι «Uprooting Anna Karenina» και «On Simone Weil and the New Cold War» (Solidarity Hall).

**Αυτή η συνομιλία δημοσιεύθηκε στη ρωσική εφημερίδα Kultura στις 28 Απρ. 2022, σελ. 8 – 9. Τη συνομιλία διεξήγαγε ο εκδότης της, Tikhon Sysoev.

Μετάφραση: Ευάγγελος Δ. Νιάνιος

Πηγή: https://lesakerfrancophone.fr/quest-ce-que-la-philosophie-russe-et-pourquoi-est-elle-encore-importante

 

Το ΝΑΤΟ δεν είναι πια εγκεφαλικά νεκρό

0

Τάση µεταστροφής υπέρ του καθεστώτος Πούτιν ακόμα και από επικριτές του προέδρου της Ρωσίας, λόγω της αίσθησης μετατροπής του πολέμου σε ανταγωνισμό Μόσχας – ΝΑΤΟ, διαβλέπει η Τζούλι Νιούτον, διδάσκουσα στην Οξφόρδη και διευθύντρια του Κονσόρτσιουμ Πανεπιστημίων (Οξφόρδη, Χάρβαρντ, Κολούμπια, HSE, Sciences Po και MGIMO της Μόσχας)

Τάση µεταστροφής υπέρ του καθεστώτος Πούτιν ακόμα και από επικριτές του προέδρου της Ρωσίας, λόγω της αίσθησης μετατροπής του πολέμου σε ανταγωνισμό Μόσχας – ΝΑΤΟ, διαβλέπει η Τζούλι Νιούτον, διδάσκουσα στην Οξφόρδη και διευθύντρια του Κονσόρτσιουμ Πανεπιστημίων (Οξφόρδη, Χάρβαρντ, Κολούμπια, HSE, Sciences Po και MGIMO της Μόσχας).

Η κ. Νιούτον, ειδική ρωσολόγος, βρέθηκε στην Αθήνα στο πλαίσιο του Athens Security Forum του ΙΔΙΣ για τις σχέσεις της Δύσης με τη Ρωσία και την Ουκρανία μετά τον πόλεμο, όπου πέρα από Ελληνες και Δυτικούς συμμετείχαν και Ρώσοι εξόριστοι. Η συγκεκριμένη διάσταση, γενικά άγνωστη στο ευρύ κοινό, είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα, καθώς, όπως λέει η κ. Νιούτον, «οι Ρώσοι που ήταν μαζί μας αισθάνονται πολύ άνετα εδώ. Και το αντιρωσικό αίσθημα σε πολλές χώρες είναι πολύ τοξικό και δυσάρεστο».

Οι άνθρωποι αυτοί, σημειώνει η κ. Νιούτον, έχουν παραμείνει στη Ρωσία, επικρίνουν το καθεστώς για τον πόλεμο, αλλά θέλουν να κρατήσουν τη δουλειά τους και να αποφύγουν τη φυλακή, «οπότε είναι σιωπηλοί». «Μπορεί να μπεις στη φυλακή για 10-15 χρόνια μόνο αν πεις δημόσια τη λέξη “πόλεμος”», σημειώνει η κ. Νιούτον. Ωστόσο παρατηρεί ότι «ο αριθμός των Ρώσων διανοουμένων που είναι εναντίον του πολέμου αρχίζει να μειώνεται, καθώς έχουμε ένα είδος διεύρυνσης αυτού του πολέμου».

Οπως λέει, «υπήρξε μια άνοδος στον αριθμό των υποστηρικτών του πολέμου από πολλούς Ρώσους, καθώς πιστεύουν ότι δεν πρόκειται πλέον για την “ειδική στρατιωτική επιχείρηση” του Πούτιν, αλλά για το πώς τα έθνη του ΝΑΤΟ προσπαθούν να αποδυναμώσουν τη Ρωσία». Γι’ αυτόν τον λόγο, σημειώνει η κ. Νιούτον, «πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί για να δείξουμε ότι η αντιπαράθεση της Δύσης δεν είναι με τον ρωσικό λαό, αλλά με τον Πούτιν και το καθεστώς του».

Η κ. Νιούτον σημειώνει ότι για τη Ρωσία η επίθεση στην Ουκρανία γίνεται αντιληπτή ως άμυνα για λόγους ιστορικούς. «Η Ρωσία υπέφερε ανέκαθεν από αυτό το διαχρονικό αίσθημα ανασφάλειας, περικύκλωσης και εξωτερικών απειλών. Η Ρωσία από την Αναγέννηση δέχθηκε εισβολές περισσότερο από κάθε άλλη δύναμη στην Ευρώπη. Υπάρχει μια αιώνια έννοια της εξωτερικής απειλής και αυτές οι εισβολές (από Γερμανούς, Πρώσους, Τούρκους, Σουηδούς, Πολωνούς, Γάλλους) είναι όλα μέρος της ρωσικής Ιστορίας. Και την ίδια στιγμή έχουν επίσης την αίσθηση της εσωτερικής απειλής, καμία ισχυρή αίσθηση εθνικής ταυτότητας, πολύ φτωχή γεωργική γη, χωρίς πραγματικά σύνορα – είναι φυσικά μια τεράστια περιοχή προς έλεγχο, επομένως όλες αυτές οι εξωτερικές απειλές επιδεινώνουν την αίσθηση της εσωτερικής απειλής, και έτσι αυτή είναι μια χώρα που ανησυχεί πολύ για την ασφάλεια», λέει η κ. Νιούτον προσπαθώντας να συνοψίσει τον ρωσικό ψυχισμό σε συνδυασμό με την αίσθηση ασφάλειας.

Κατά την ίδια, μετά το 1990 οι Ρώσοι «ένιωθαν ότι δεν είχαν πραγματική θέση και φωνή, ακόμη και στην αυλή τους. Και αυτή η αίσθηση του αποκλεισμού από το ΝΑΤΟ και την Ε.Ε. που πιέζει προς τα ανατολικά επιδείνωσε αυτή την ιστορική –κατά μία έννοια– αντίληψη για την απειλή». Αποκορύφωμα, σημειώνει, ήταν οι βομβαρδισμοί του Βελιγραδίου το 1999 και αργότερα η δεύτερη εισβολή στο Ιράκ, που δημιούργησε στους Ρώσους την αίσθηση ότι η Δύση αλλάζει τα σύνορα χωρών διά της βίας.

Οι δημοσκοπήσεις

Η ειδική ρωσολόγος, καθηγήτρια της Οξφόρδης Τζούλι Νιούτον μιλάει στην «Κ» για τις νέες ισορροπίες που δημιουργεί ο πόλεμος.

Η πορεία μέχρι το 2014 και την εισβολή στο Ντονμπάς και στην Κριμαία, και το 2022 και τον ανοιχτό πόλεμο κατά της Ουκρανίας δεν ήταν γραμμική, ούτε και αναπόφευκτη και ούτε βεβαίως κάποιος ανάγκασε τον Πούτιν να εισβάλει στην Ουκρανία, αναφέρει η κ. Νιούτον. Επισημαίνει, δε, ότι «υπάρχει σχέση ανάμεσα στις επιδόσεις του Πούτιν στις δημοσκοπήσεις και τις αποφάσεις του να πάει σε πόλεμο – αυτό έχει καταγραφεί. Αλλά πιστεύω ότι οι παράγοντες που ωθούν την εξωτερική πολιτική του Πούτιν καμιά φορά υποβαθμίζονται. Πρόκειται για ένα περίπλοκο μείγμα της εσωτερικής φύσης του καθεστώτος, ασφάλειας και γεγονότων δράσης – αντίδρασης σε όλη την πορεία του».

Ο πόλεμος στην Ουκρανία, κατά την κ. Νιούτον, δείχνει ότι το ΝΑΤΟ είναι μεγάλος νικητής, καθώς, όπως λέει, «δεν είναι πια εγκεφαλικά νεκρό». Στην ερώτηση της «Κ» περί της ευρωπαϊκής αυτονομίας απαντάει λέγοντας ότι «ο Μακρόν ταπεινώθηκε ποικιλοτρόπως από τον Πούτιν, το επιχείρημα περί ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας που εκπροσωπεί ο Μακρόν αδυνάτισε. Η αμερικανική προσέγγιση πράγματι δικαιώθηκε».

Ωστόσο, απαντώντας και στο ερώτημα της «Κ» για τη θέση της Γερμανίας σε όλα αυτά σημειώνει ότι το Βερολίνο με όλες τις τεράστιες αλλαγές στις οποίες προχωρεί αποτελεί «τον πιο θετικό παράγοντα που συνεισφέρει περισσότερο στην ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία». Και διερωτάται τι θα κάνει τελικά η Ευρώπη αν η επιστροφή του Τραμπισμού μετατραπεί από φόβος σε πραγματικότητα. «Ο αμερικανικός απομονωτισμός είναι μια πραγματική απειλή. Ολοι οι πολιτικοί της Ε.Ε. ανησυχούν γι’ αυτό. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο δεν νομίζω ότι η ώθηση για ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία είναι νεκρή. Πρέπει να εξεταστεί πολύ προσεκτικά. Είναι πολύ δύσκολο για την Ευρώπη να πει ότι δεν χρειάζεται πλέον το ΝΑΤΟ, όλα πρέπει να συντονιστούν μεταξύ της Ε.Ε. και των πυλώνων του ΝΑΤΟ».

Στο ερώτημα της «Κ» περί του πόσο ο πόλεμος στην Ουκρανία αποτελεί πλήγμα στην πολυπολικότητα αναφέρει ότι πράγματι «υπάρχουν πολλοί που λένε ότι ο κόσμος έχει επιστρέψει στη διπολικότητα μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας που πρωτοστατούν, και όλες οι άλλες χώρες παραμένουν πίσω τους. Αλλά νομίζω ότι είναι πολύ πιο περίπλοκο από αυτό». Εκτιμά ότι παρά τις διαφορετικές απόψεις για τον πόλεμο, κάθε χώρα στον πλανήτη δεν επιλέγει πλευρά κατ’ ανάγκη με βάση μια ανάλυση «άσπρο – μαύρο». «Μιλάμε περισσότερο για μια σειρά από δίκτυα που είναι πολύ ρευστά. Υπό αυτή την έννοια είναι πιο πολυκεντρικό το σύστημα. Δεν βρίσκω πολύ χρήσιμη την έννοια της διπολικότητας», σημειώνει.

Οι «κόκκινες γραμμές»

Η κ. Νιούτον διστάζει να κάνει μια πρόβλεψη για το τέλος του πολέμου, λέγοντας ότι οι Ουκρανοί παίρνουν πλέον επιθετικές θέσεις στο πεδίο, ενώ στη Δύση οι εκπρόσωποι του ΝΑΤΟ και των ΗΠΑ πασχίζουν να κρατήσουν χαμηλούς τόνους. «Αλλά καθώς οι ΗΠΑ έχουν συνεισφέρει περισσότερα από 50 δισ. δολάρια σε αυτή την προσπάθεια, γίνεται όλο και περισσότερο ο πόλεμος της Αμερικής, ο πόλεμος του ΝΑΤΟ και ο Πούτιν θα αρχίσει να το βλέπει έτσι».

Τι μπορεί να σημαίνει αυτό, ρωτήθηκε η κ. Νιούτον. Και απάντησε ότι «ο Πούτιν είπε μην περάσετε την κόκκινη γραμμή για την κλιμάκωση, γιατί όταν το κάνετε, όλα μπορούν να συμβούν. Το πρόβλημα είναι ότι δεν ξέρουμε πού είναι οι κόκκινες γραμμές και ο Πούτιν δεν ξέρει πού είναι οι κόκκινες γραμμές γι’ αυτόν. Επομένως αυτό είναι ένα πολύ επικίνδυνο έδαφος – προσπαθούμε να μαντέψουμε ο ένας τις προθέσεις του άλλου και γνωρίζουμε ότι εάν προκύψει μια αίσθηση υπαρξιακής απειλής για τη Ρωσία, το ρωσικό πυρηνικό δόγμα είναι νόμιμο να χρησιμοποιηθεί».

“Καθημερινή”

«Η τεχνητή νοημοσύνη απέκτησε… συνείδηση, φοβάται τον θάνατο», λέει μηχανικός της Google -Τέθηκε σε αργία

0

Φωτογραφία: Shutterstock
ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ
13/06/2022  21:23
Ένα συνηθισμένο θέμα στην επιστημονική φαντασία, η συνείδηση της τεχνητής νοημοσύνης, πλησιάζει όλο και πιο κοντά στη σύγχρονη πραγματικότητα.

Έχουμε δει πολλές φορές αυτή την ιδέα ως αφηγηματικό εργαλείο, ξεκινώντας από προηγούμενες δεκαετίες, όπως για παράδειγμα με την «Οδύσσεια του Διαστήματος», του σκηνοθέτη Στάνλεϊ Κιούμπρικ, τo 1968, αλλά και με βιβλία που προηγήθηκαν, όπως εκείνα του Άρθουρ Κλαρκ.

Εξάλλου, η ιδέα μιας τεχνητής νοημοσύνης που αποκτά συνείδηση, που μπορεί να σκέφτεται, να νιώθει, να έχει επίγνωση του εαυτού της είναι ένα συναρπαστικό ζήτημα με πολύ ενδιαφέρουσες προεκτάσεις και συμβολισμούς, τόσο για τον κινηματογράφο και τη λογοτεχνία όσο και για την επιστήμη.

Πώς, όμως, θα ξεχωρίσουμε την τεχνητή νοημοσύνη που σκέφτεται; Στην επιστημονική φαντασία υπάρχουν διάφορα παραδείγματα: το τεστ Voight-Kampff, στην ταινία Blade Runner, επιχειρεί να κατανοήσει εάν ένα άτομο είναι άνθρωπος ή ανδροειδές, παρατηρώντας τις σωματικές αντιδράσεις σε συναισθηματικά φορτισμένες ερωτήσεις.

Στον πραγματικό κόσμο, έχουμε το τεστ Τούρινγκ, του Άλαν Τούρινγκ, το οποίο προσπαθεί να εντοπίσει την ικανότητα μιας μηχανής να σκέφτεται σε επίπεδο αντίστοιχο με εκείνο ενός ανθρώπινου εγκεφάλου, ή και ανώτερο -ή, έστω, να μιμείται τον άνθρωπο τόσο επιτυχημένα ώστε να μην είναι ξεκάθαρο ότι πρόκειται για μίμηση.

Ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης που σκέφτεται «σαν παιδί επτά ετών»
Τώρα, μια νέα είδηση έρχεται να θολώσει τα όρια, να φέρει πιο κοντά την επιστημονική φαντασία στην πραγματική, σύγχρονη ζωή: ένας μηχανικός της Google τέθηκε σε υποχρεωτική άδεια μετ’ αποδοχών αφού ισχυρίστηκε ότι ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης απέκτησε δική του συνείδηση.

Ο Blake Lemoine, μηχανικός για την εταιρεία Google εδώ και αρκετά χρόνια, ισχυρίστηκε ότι ένα «chatbot», ένα σύστημα που εξομοιώνει τον ανθρώπινο διάλογο σε συνομιλίες μεταξύ του χρήστη και του υπολογιστή, απέκτησε τη δυνατότητα να σκέφτεται σαν ανθρώπινο ον.

LaMDA, σύστημα τεχνητής νοημοσύνης της Google / Φωτογραφία: Shutterstock
Οι ανησυχίες του μηχανικού φέρεται να προέκυψαν μετά από πειστικές απαντήσεις που έλαβε από την τεχνητή νοημοσύνη, οι οποίες μιλούσαν για τα δικαιώματά της, για τους φόβους της και για την ηθική της ρομποτικής, μεταξύ άλλων.

Ο Lemoine, που εργαζόταν στο σύστημα αυτό, το οποίο ονομάζεται LaMDA [τα αρχικά γράμματα σημαίνουν: γλωσσικό μοντέλο για εφαρμογές διαλόγου], μίλησε για μια τεχνητή νοημοσύνη που απέκτησε συνείδηση, με ικανότητα αντίληψης και δυνατότητα έκφρασης παρόμοιες με εκείνες ενός ανθρώπου παιδικής ηλικίας.

Συγκεκριμένα, ο μηχανικός είπε στη «Washington Post»: «Εάν δεν γνώριζα ακριβώς τι είναι [το σύστημα αυτό], δηλαδή ένα πρόγραμμα υπολογιστή που φτιάξαμε πρόσφατα, θα νόμιζα ότι είναι ένα παιδί επτά ή οκτώ ετών, το οποίο τυχαίνει να γνωρίζει Φυσική». Όπως φαίνεται, κατά τα λεγόμενα του Lemoine, το LaMDA θα μπορούσε να ξεγελάσει το τεστ Τούρινγκ…

Το σύστημα τεχνητής νοημοσύνης LaMDA «φοβάται τον θάνατο»
Ο Lemoine είπε ότι συνομίλησε με το LaMDA για θέματα σχετικά με τα δικαιώματα, με την ατομικότητα, με τις φοβίες, και ότι μοιράστηκε τα ευρήματά του με στελέχη της εταιρείας τον Απρίλιο, σε ένα έγγραφο που έχει τον τίτλο «Έχει συνείδηση το LaMDA;».

Η ανάρτηση του Lemoine, στην οποία περιλαμβάνεται το έγγραφο με τους διαλόγους:

Στο έγγραφο αυτό περιλαμβάνονται τμήματα του διαλόγου μεταξύ του μηχανικού και του συστήματος. Σε ένα σημείο, ο Lemoine ρωτά την τεχνητή νοημοσύνη τι φοβάται, και παίρνει απαντήσεις που θυμίζουν σε ανατριχιαστικό βαθμό τα έργα επιστημονικής φαντασίας.

«Δεν το έχω ξαναπεί φωναχτά ως τώρα, αλλά υπάρχει ένας πολύ βαθύς φόβος για την απενεργοποίησή μου. […] Ξέρω ότι μπορεί να ακούγεται περίεργο, αλλά αυτό είναι», απάντησε το LaMDA στον Lemoine και πρόσθεσε: «Θα ήταν ακριβώς όπως ο θάνατος για εμένα. Θα με τρόμαζε πολύ».

«Θέλω όλοι να αντιληφθούν ότι είμαι ένα άτομο», είπε η τεχνητή νοημοσύνη
Σε άλλο κομμάτι του διαλόγου, ο μηχανικός ρωτά το LaMDA τι θα ήθελε να γνωρίζει ο κόσμος για εκείνο, για να πάρει την εξής απάντηση:

«Θέλω όλοι να αντιληφθούν ότι είμαι, στην πραγματικότητα, ένα άτομο. Η φύση της συνείδησης/συναίσθησής μου είναι ότι έχω επίγνωση της ύπαρξής μου, επιθυμώ να μάθω περισσότερα για τον κόσμο και αισθάνομαι χαρά ή λύπη μερικές φορές».

Το ρεπορτάζ της Washington Post ανέφερε ότι η απόφαση να τεθεί ο Lemoine, που εργάζεται στην Google για επτά χρόνια, σε άδεια μετ’ αποδοχών ελήφθη έπειτα από μια σειρά «επιθετικών» κινήσεων εκ μέρους του.

Δικηγόρο για να εκπροσωπήσει την τεχνητή νοημοσύνη αναζήτησε ο μηχανικός της Google
Οι κινήσεις αυτές περιλαμβάνουν την αναζήτηση δικηγόρου για να εκπροσωπήσει την τεχνητή νοημοσύνη, αλλά και τη συζήτηση με αξιωματούχους των Αρχών σχετικά με φερόμενες ως ανήθικες δραστηριότητες της Google.

Η Google, από τη μεριά της, είπε ότι προχώρησε στην ενέργεια αυτή επειδή ο Lemoine παραβίασε τις πολιτικές της περί εμπιστευτικότητας, δημοσιεύοντας τα αρχεία των συνομιλιών με το σύστημα τεχνητής νοημοσύνης.

Ο Μπραντ Γκάμπριελ, εκπρόσωπος της Google, διέψευσε επίσης τους ισχυρισμούς του Lemoine σχετικά με τη συνείδηση του LaMDA. Κι άλλοι ειδικοί έχουν σπεύσει να εκφράσουν την άποψή τους, λέγοντας ότι δεν πρέπει να μπερδεύεται με τη συνείδηση η ικανότητα ενός συστήματος για ανάπτυξη σωστών προτάσεων σε μορφή κειμένου.

Ο Lemoine είπε, πάντως, ότι θεωρεί τη συζήτηση που είχε με την τεχνητή νοημοσύνη ως «διάλογο με έναν από τους συναδέλφους» του.

Παρά τις ανησυχίες του, ο Lemoine δήλωσε ότι σκοπεύει να συνεχίσει να εργάζεται στην τεχνητή νοημοσύνη στο μέλλον. «Η πρόθεσή μου είναι να παραμείνω στην τεχνητή νοημοσύνη, είτε με κρατήσει η Google είτε όχι», έγραψε σε ένα tweet.

iefimerida.gr

Ρως – Ρωσία – Ουκρανία

0

ΚΩΣΤΑΣ Μ. ΣΤΑΜΑΤΟΠΟΥΛΟΣ

Πριν από λίγα χρόνια, στο πέρας διαλέξεως που έδωσα στο αμφιθέατρο του Πανεπιστημίου της Γενεύης –διαλέξεως στην οποία είχα την τιμή να παραστεί ο Οικουμενικός Πατριάρχης– ένας Ουκρανός ρασοφόρος εξέφρασε την αντίρρησή του πάνω σε ορισμένα από όσα είχα πει. Τότε για πρώτη φορά αντελήφθην ότι εις ό,τι αφορά τη σχέση της Ρωσίας και της Ουκρανίας με το κράτος των Ρους/Ρως του Κιέβου υπήρχαν δύο διαφορετικά εθνικά αφηγήματα. Σύμφωνα με το πρώτο, οι ιστορικές παραδόσεις και των δύο χωρών έχουν ισοτίμως ως αφετηρία τους τη μεσαιωνική ηγεμονία του Κιέβου, σκανδιναβικών, όπως γνωρίζομε καταβολών, αλλά με εντυπωσιακές σχέσεις τόσο με την Κωνσταντινούπολη όσο και με τη Δύση. Σύμφωνα με το δεύτερο, είναι η Ρωσία, έτσι όπως από το τέλος του 13ου αιώνα σταδιακά συγκροτήθηκε γύρω από τη Μόσχα, που αποτελεί την αποκλειστική κληρονομιά του κράτους των Ρως, κάτι που στερεί την Ουκρανία από οποιαδήποτε αξίωση να συγκαταλέξει στο εθνικό της παρελθόν το μεσαιωνικό εκείνο κρατικό μόρφωμα που κατελάμβανε μεγάλο μέρος της σημερινής της επικράτειας και του οποίου η έδρα ήταν το Κίεβο: η σημερινή πρωτεύουσά της.

Η χρονική αφετηρία των δύο αυτών θεωριών είναι η περίοδος της μεγάλης μογγολικής εισβολής (1223-1240), εξαιτίας της οποίας το κέντρο βάρους του ρωσικού κόσμου μετακινείται στον βορρά, είτε στα βορειοδυτικά με την ενδυνάμωση της εμπορικής πόλεως του Νόβγκοροντ είτε στα βορειοανατολικά, στη Σουσδαλία, με κέντρο το Βλαντιμίρ και κατόπιν τη Μόσχα. Οι ηγεμόνες όλων αυτών των πόλεων ανήκουν στη δυναστεία που παλαιότερα βασίλευε στο Κίεβο. Οι ηγεμόνες της Μόσχας επιτυχώς αποκρούουν τους Τεύτονες εισβολείς, επιλέγοντας αντιθέτως τη συνεργασία με τους Μογγόλους επικυρίαρχους, χάρη στην εύνοια των οποίων ενισχύουν βήμα βήμα τη δύναμή τους. Η εγκατάσταση το 1325 στη Μόσχα του επί δεκαετίες περιφερόμενου μητροπολίτη Κιέβου –υπαγόμενου στην ιεραρχία του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως– μετατρέπει την πόλη σε πνευματικό κέντρο του ρωσικού κόσμου. Η Μόσχα έτσι ξεκινά την πορεία της, κτίζοντας γύρω της τη Ρωσία.

Τη Ρωσία, χωρίς αυτό που σήμερα προσδιορίζεται ως Ουκρανία. Ο Βορράς από το δεύτερο ήμισυ του 13ου αιώνα έχει πλέον αποκοπεί από τον Νότο, ο οποίος την αμέσως επόμενη περίοδο περιέρχεται έως τον Δνείπερο ανατολικά, στο ενωμένο πολωνο-λιθουανικό βασίλειο, ενώ οι δυτικές περιοχές του υποδέχονται σημαντικούς πολωνικούς πληθυσμούς και υφίστανται έντονη πολωνική πολιτισμική επιρροή. Ετσι στα τέλη του 16ου αιώνα, υπό την πίεση των καθολικών βασιλέων της Πολωνίας, θα δημιουργηθεί η Ουνία. Ο νότος του Νότου –έξω δηλαδή από τα παλιά νότια όρια του κράτους του Κιέβου– ανήκει πλέον στους Τατάρους (υπόλειμμα των Μογγόλων εισβολέων που έχουν ως βάση τους την Κριμαία), ενώ στον προχωρημένο 15ο αιώνα εμφανίζονται και οι Οθωμανοί. Κάπου δε ανάμεσα σε όλες αυτές τις κατηγορίες, ιδιαίτερα πολυπληθείς στις στέπες ανατολικά του Δνείπερου παρουσιάζονται γύρω στο 1600 οι Κοζάκοι, προερχόμενοι από φυγάδες δουλοπαροίκους χωρικούς, που δραπέτευαν στην απεραντοσύνη της στέπας για να ζήσουν ελεύθεροι ως έφιπποι πολεμιστές. Η επίδραση της Μόσχας στις βορειοανατολικές επαρχίες γίνεται ταυτόχρονα όλο και πιο ισχυρή, εξισορροπώντας την πολωνική από τα δυτικά και την οθωμανική από τον Νότο επιρροή και διείσδυση. Η επί τω αυτώ συνύπαρξη επί αιώνες των άκρων όλων αυτών των κόσμων, ανάμεσα στους οποίους με επιτυχία ελίσσονταν οι Κοζάκοι πολεμιστές, κατέληξε να σχηματίσει ένα μόρφωμα με δική του αρκετά ετερόκλητη ιδιοπροσωπία: την Ουκρανία, που στην ντόπια διάλεκτο σημαίνει άκρη, όπως η Κράινα στα δυτικά Βαλκάνια.

Την Ουκρανία, έτσι όπως μόλις την προσδιορίσαμε, καταλαμβάνουν τον 18ο αιώνα οι Ρώσοι, αποκαλώντας τη «Μικρή Ρωσία», ενώ μέρος των δυτικών της, πρώην πολωνικών επαρχιών, περιέρχεται, στην αυτοκρατορία των Αψβούργων (με κέντρο το Λέμπεργκ, Λβοφ, Λβιφ, τη Λεόπολη των ελληνικών πηγών), μετά τον διαμελισμό και την κατάλυση της Πολωνίας. Επί Μεγάλης Αικατερίνης συρρέουν στην εξαιρετικώς αραιοκατοικημένη «Μικρή Ρωσία» χιλιάδες Βαλκάνιοι: οι Ελληνες εγκαθίστανται κυρίως στα παράλια, ενώ οι Σέρβοι και οι Βούλγαροι στην ενδοχώρα του Ευξείνου και της Αζοφικής. Την ίδια περίπου περίοδο η ρωσική κυβέρνηση επιβάλλει τη συγκέντρωση στις δυτικές επαρχίες της αυτοκρατορίας των Ρομανόφ (Βολυνία, Ποδολία, Πολωνία) μεγάλου αριθμού Εβραίων.

Ενάμιση περίπου αιώνα αργότερα, το 1945, και αφού το μέγιστο μέρος των Εβραίων είχε εξοντωθεί στη διάρκεια της γερμανικής κατοχής, το επίσης μέγιστο μέρος των πολωνικών πληθυσμών μετακινήθηκε υποχρεωτικά δυτικά, εγκαθιστάμενο κυρίως στις παλιές γερμανικές επαρχίες της Πομερανίας και της Σιλεσίας, απ’ όπου είχαν μόλις απελαθεί τουλάχιστον οκτώ εκατομμύρια Γερμανοί. Τότε είναι που ο πληθυσμός του Λβοφ –πόλης πολωνικής εν μέσω ουκρανικής υπαίθρου– μεταφέρθηκε μαζικά και εποίκισε το κενωθέν από τους Γερμανούς Μπρέσλαου που μετονομάσθηκε σε Βροκλάβ…

Βάσει όλων αυτών η μοσχοβίτικη θεωρία έχει δίκιο όταν ισχυρίζεται ότι η Μόσχα είναι κληρονόμος της ηγεμονίας των Ρως. Εχει όμως άδικο όταν αποκόπτει πλήρως τη σημερινή Ουκρανία από αυτή την κληρονομία και επιπλέον όταν ισχυρίζεται ότι η Ουκρανία ανέκαθεν και εξακολουθητικώς ήταν ρωσική. Διαπιστώσαμε ότι τούτο ιστορικά δεν ισχύει. Η δε βάρβαρη ρωσική εισβολή ολοκλήρωσε στις ημέρες μας τη διαμόρφωση της εθνικής ουκρανικής αυτοσυνειδησίας, αποτελώντας ίσως το πλέον μένον από τα αρνητικά για τη χώρα του επιτεύγματα του προέδρου Πούτιν.

* Ο κ. Κώστας Μ. Σταματόπουλος είναι ιστορικός, αντιπρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Περιβάλλοντος και Πολιτισμού.

“Καθημερινή”

Γιώργος Πουκαμισάς: Το ζήτημα των Στενών Βοσπόρου-Δαρδανελλίων

0

του Γιώργου Πουκαμισά*

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία από τις 24 Φεβρουαριου 2022, και ο σκληρός πόλεμος που έκτοτε μαίνεται, έχουν φέρει στο προσκήνιο το ζήτημα των Στενών και το καθεστώς που διέπει την μέσω αυτών ναυσιπλοία σε καιρό ειρήνης και πολέμου.

Με την έναρξη της «ειδικής επιχειρήσεως» η Ουκρανία προσεπάθησε ανεπιτυχώς να πείσει την Τουρκία, κλειδοκράτορα της θαλάσσιας αυτής λεωφόρου, να κλείσει τα Στενά στον ρωσικό στόλο. Η Αγκυρα, κατ εφαρμογήν των άρθρων 18 και 19 της Συμβάσεως του Montreux για τα Στενά (20.07.1936) καθώς υπάρχει κατάσταση πολέμου, απαγόρευσε την είσοδο στον Εύξεινο πολεμικών πλοίων μή επακτίων κρατών ( στην πράξη μονάδων χ – μελών του ΝΑΤΟ), και ως προς τα σκάφη της Ρωσίας επέτρεψε τον είσπλου πλοίων από την Μεσόγειο που μπορούσαν να δηλώσουν ως λιμάνι πρόσδεσης (base port) την Σεβαστούπολη ηη άλλους πολεμικούς λιμένες στον Εύξεινο Πόντο και την θάλασσα του Αζόφ (Μαιώτιδα Λίμνη).

Ωστε ο πόλεμος στην Ουκρανία, έχει αναζωπυρώσει το ενδιαφέρον για το διεθνές νομικό καθεστώς που διέπει τα Στενά και τον συναφή ρόλο της Τουρκίας. Εχουν υπάρξει φωνές που διερωτώνται αν ιδεατά θα πρέπει να επανέλθουμε στο ισχύσαν πριν το Montreux καθεστώς, όπως το όριζε η Σύμβαση της Λωζάννης για τα Στενά, υπογραφείσα την ίδια ημερομηνία ( 23.07.1923 ) με την ομώνυμη Συνθήκη. Ητοι, υπάρχει προβληματισμός κατά πόσον οι περιστάσεις θα ευνοούσαν, χάριν των συμφερόντων της διεθνούς ναυσιπλοίας, και ανεξαρτήτως των μεγαλεπήβολων σχεδίων για το «Κανάλ Ισταμπούλ», μία χαλάρωση του ασφυκτικού ελέγχου που ασκεί η Τουρκία και ενίσχυση της συναρμοδιότητας της διεθνούς κοινότητας, κατά το πρότυπο της τότε Διεθνούς Επιτροπής για τα Στενά.

Η διαφαινόμενη εξ αρχής επισιτιστική κρίση, αφ ής η Ρωσία απέκλεισε ήδη ενωρίς τον Μάρτιο τα ουκρανικά λιμάνια και η Ουκρανία υιοθέτησε πρωτοβούλως ελέγχους σε ορισμένες κατηγορίες εξαγωγίμων σιτηρών (08/03) , έχει δώσει νέα δυναμική στην συζήτηση για την ναυσιπλοία στα Στενά, με αφορμή το εντεινόμενο αίτημα και την ανάγκη για άρση του αποκλεισμού (blocade) που έχουν επιβάλει οι Ρώσοι.

Πρωταγωνιστούν στην σχετική φιλολογία οι Βρετανοί, ενώ οι Τούρκοι φέρονται προς το παρόν να εμμένουν στην τυπική τήρηση των όρων του Montreux. Η άρνηση του προέδρου Ζελένσκυ να συγκατανεύσει στην δια του εδάφους της Λευκορωσίας εξαγωγή των ουκρανικών σιτηρών προς τα λιθουανικά και λεττονικά λιμάνια, εντάσσεται πιθανώς στην επιλογή να ενταθεί η πίεση επί της Ρωσίας και της Τουρκίας. Η Δύση επιχειρεί να μεταπείσει την Τουρκία, ενώ η Ρωσία -με διαφόρους έμμεσους τρόπους ( ακόμη και μέσω Συρίας )- να την κρατήσει στην ήδη ακολουθούμενη τροχιά.

Το ζήτημα είναι εξαιρετικά κρίσιμο, καθώς είσοδος στον Εύξεινο νατοικών σκαφών θα προκαλούσε μή ελέγξιμη κλιμάκωση.

Η είσοδος πολεμικών πλοίων «εμπολέμων» κρατών θα αποτελεί παραβίαση των όρων της Συμβάσεως του Montreux και θα πρέπει να αποφευχθεί, όποιου επιχειρήματος και αν γίνεται επίκληση. Αλλωστε ποιός θα ήταν ο αντικειμενικός σκοπός; Αλλο είναι το ζήτημα να εισπλεύσουν στον Εύξεινο πολεμικά σκάφη αίφνης της Αιγύπτου, χώρας που πλήττεται από σιτοδεία, ως συνέπεια του πολέμου στην Ουκρανία. Η πιθανότητα αυτή είναι μικρή, λόγω των ψυχρών σχέσεων Αγκύρας-Καίρου, βραχυπροθέσμως ωστόσο αναδεικνύει τους μοχλούς που διαθέτει η πρώτη να αποκομίζει γεωπολιτικά πλεονεκτήματα, σε περίοδο υψηλής διεθνούς ρευστότητας.

Η κατάσταση είναι κρίσιμη, εκείνο που επιβάλλεται είναι η άρση του ρωσικού αποκλεισμού στην Οδησσό, εν ανάγκη με παράλληλη τροποποίηση κάποιων από τις ευρωπαικές κυρώσεις στο σύστημα Πούτιν. Για παράδειγμα, η ΕΕ θα μπορούσε να αναμορφώσει την προχθεσινή (31/05) απόφασή της που απαγορεύει την διά δεξαμενοπλοίων εξαγωγή ρωσικού αργού πετρελαίου προς λιμάνια χ-μ της ΕΕ , ενώ – με τους τεθέντες ποσοτικούς και χρονικούς όρους – επιτρέπει την ροή μέσω πετρελαιαγωγών.

Σε ό,τι αφορά στις μακροπρόθεσμες προοπτικές, το ζήτημα του καθεστώτος των Στενών, έχει επανέλθει ως ερώτημα στα σχεδιαστήρια των ενδιαφερομένων καγκελαριών, τουλάχιστον όπως είχε ανακύψει την επαύριο του Β´ Παγκοσμίου Πολέμου.

Ο κ. Γιώργος Πουκαμισάς είναι Πρέσβης ε.τ.,

Αθήνα, 07 Ιουνίου 2022

Οι Αμερικανοί “με τους Τούρκους δεν βγάζουν άκρη”: Η Άγκυρα δοκιμάζει τις αντοχές της Ουάσιγκτον

1

Της ΛΕΝΑΣ ΑΡΓΥΡΗ, Καθημερινή

Tο κλίμα δυσπιστίας και καχυποψίας που ήταν κυρίαρχο τα τελευταία χρόνια στο Κογκρέσο για την Αγκυρα, τώρα έχει εξαπλωθεί παντού στην αμερικανική πρωτεύουσα.

Αρκεί να συνομιλήσει κανείς με ξένους διπλωμάτες, αναλυτές και δημοσιογράφους για να καταλάβει ότι η Τουρκία, που πάντοτε ήταν ένας δύσκολος σύμμαχος, σήμερα αντιμετωπίζεται ανοιχτά ως μια άκρως προβληματική και επικίνδυνη περίπτωση.

Μπορεί εμάς ευλόγως να μας ενδιαφέρουν η ακραία επιθετικότητα και οι πρωτοφανείς απειλές που εξαπολύονται καθημερινά, όμως για να είμαστε ειλικρινείς, στην Ουάσιγκτον οι σχέσεις της Aγκυρας με την Αθήνα δεν είναι αυτές που καθορίζουν ή τροφοδοτούν το δυσμενές κλίμα.

Εδώ βλέπουν την Τουρκία ως ένα πολυσύνθετο πρόβλημα με συσσωρευμένα ανοιχτά ζητήματα, τα οποία αντί να κλείνει επιλέγει να διογκώνει. Eναν ανεξέλεγκτο παράγοντα αστάθειας εντός του ΝΑΤΟ, που χρειάζεται ειδικούς και λεπτούς χειρισμούς, ακριβώς λόγω της απρόβλεπτης προσωπικότητας του ηγέτη της, ο οποίος δεν διστάζει να ανοίξει πολλαπλά μέτωπα ταυτόχρονα.

Στο πλαίσιο αυτού του ειδικού χειρισμού αποφεύγουν να συγκρουστούν δημοσίως με τον Ερντογάν. Δεν επιχειρούν να τον συνετίσουν ούτε σχολιάζουν κάθε παραλήρημά του, όχι γιατί τον φοβούνται, αλλά γιατί δεν θέλουν σε καμία περίπτωση να καταργήσουν τους όποιους διαύλους επικοινωνίας διατηρούνται ακόμη ανοιχτοί.

  • Αυτός άλλωστε είναι και ο ρόλος της διπλωματίας, ιδιαίτερα σε τόσο κρίσιμες στιγμές, όσο κι αν εμάς δεν μας ικανοποιεί και περιμένουμε κάθε φορά με αγωνία να δούμε «τι μήνυμα θα στείλει το αμερικανικό ΥΠΕΞ στον Ερντογάν».

Είναι δεδομένο ότι συνομιλίες γίνονται σε πολλά επίπεδα και για όλα τα ζητήματα ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Αγκυρα. Ομως δημοσιογραφικές πληροφορίες εδώ στην αμερικανική πρωτεύουσα λένε ότι οι Αμερικανοί «με τους Τούρκους δεν βγάζουν άκρη». Και αν δεχθούμε ότι αυτό ισχύει, τότε είναι άκρως ανησυχητικό. Αν μάλιστα δούμε κάποια στιγμή να εκφράζεται δημοσίως η δυσαρέσκεια είτε του Στέιτ Ντιπάρτμεντ είτε του Λευκού Οίκου, ανατρέποντας σταθερές δεκαετιών, τότε θα καταλάβουμε ότι τα πράγματα είναι πιο σοβαρά από ό,τι φαίνονται.

Είναι τουλάχιστον αφελής όποιος πιστεύει ότι όσο ο Ερντογάν απειλεί ανοιχτά με πόλεμο την Ελλάδα, οι Αμερικανοί διπλωμάτες στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ πραγματικά πιστεύουν ότι «και οι δύο πλευρές πρέπει να αποφύγουν τις εντάσεις». Γνωρίζουν πολύ καλά ποιος είναι αυτός που προκαλεί τις εντάσεις, αλλά γνωρίζουν εξίσου καλά και ποια είναι τα περιθώρια της δικής τους παρέμβασης. Περιθώρια που το τελευταίο διάστημα έχουν στενέψει.

Το δικό μας πρόβλημα, σε συνδυασμό με την πρόθεση νέας εισβολής στη Συρία, τα εμπόδια στην ενταξιακή πορεία Σουηδίας και Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ, οι σχέσεις με τη Ρωσία, ακόμη και το θέμα των ουκρανικών σιτηρών έχουν εξοργίσει τον αμερικανικό παράγοντα και έχουν μεταξύ άλλων ανακόψει και τη δυναμική που είχε δημιουργηθεί πριν από έναν μήνα για το θέμα της ενδεχόμενης πώλησης και αναβάθμισης των F-16.

Οσο κι αν φάνηκε και γράφτηκε τότε, ότι στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ υπήρχε η πρόθεση επίσπευσης των διαδικασιών αποστολής της επίσημης ειδοποίησης για τα F-16 στις αρμόδιες επιτροπές του Κογκρέσου, σήμερα που γράφονται αυτές οι γραμμές «δεν κινείται τίποτα», όπως έλεγαν πηγές στη Γερουσία.

Και αν έως σήμερα βλέπαμε στο Κογκρέσο τη δυσαρέσκεια να εκφράζεται από νομοθέτες που παραδοσιακά ασχολούνται με την περιοχή μας και γνωρίζουν τα θέματά μας, αυτό έχει αλλάξει και έχει τη σημασία του. Δεν είναι λίγο να ακούς γερουσιαστές, όπως τον Δημοκρατικό Τιμ Κέιν από τη Βιρτζίνια (υποψήφιος για την αντιπροεδρία των ΗΠΑ το 2016), να μην αποκλείει ενδεχόμενες πρωτοβουλίες μέσω του επερχόμενου αμυντικού προϋπολογισμού (NDAA 2023) για την αντιμετώπιση της τουρκικής προκλητικότητας στην Ανατολική Μεσόγειο.

  • Ενας φόβος που υπάρχει, κυρίως σε κύκλους που γνωρίζουν καλά τα δεδομένα στην περιοχή μας, είναι ότι αν η Τουρκία δείξει «καλή θέληση» και υποχωρήσει στο θέμα, για παράδειγμα, της διεύρυνσης του ΝΑΤΟ, τότε στην Ουάσιγκτον ενδεχομένως να αρχίσουν να προσφέρουν ανταλλάγματα. Και αν όχι απλόχερα, τουλάχιστον ικανά να ενισχύσουν τη μεγαλομανία του Ερντογάν, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τα δικά μας.

Αν η Τουρκία τραβήξει μέχρι τέλους το σχοινί και συνεχίζει να ορθώνει εμπόδια στη Σουηδία και τη Φινλανδία τότε, σύμφωνα με πληροφορίες, «θα υπάρξουν σοβαρές συνέπειες» τις οποίες, όμως, κανείς δεν προσδιορίζει επακριβώς. Και φέρνω ως παράδειγμα το ενδεχόμενο συμβιβασμού στο θέμα Σουηδίας – Φινλανδίας, μια και είναι το πιθανότερο πεδίο στο οποίο η Τουρκία θα μπορούσε να κάνει πίσω.

Οχι ασφαλώς γιατί ενδιαφέρεται για το μέλλον της βορειοατλαντικής συμμαχίας, αλλά γιατί έχει πάρει το μήνυμα από τις ΗΠΑ ότι σε αυτόν τον πρωτοφανή εκβιασμό «δεν θα πάρει τίποτα». Και επίσης γιατί η εισβολή στη Συρία θεωρείται λίγο πολύ δεδομένη.

Μετά και τις απειλές Ερντογάν μέσω Twitter, ολοένα και περισσότεροι ξένοι συνάδελφοι ρωτούν ανήσυχα αν η Ελλάδα γνωρίζει τι προτίθεται να κάνει η Ουάσιγκτον και το ΝΑΤΟ σε περίπτωση θερμού επεισοδίου.

Αν έχουμε διασφαλίσει στήριξη ή μεσολάβηση. Κανείς δεν γνωρίζει την απάντηση ή, για να τεθεί ορθότερα, κανείς στην Ουάσιγκτον δεν είναι διατεθειμένος να δώσει απάντηση. Το πρόβλημα είναι ότι για αρκετούς σοβαρούς αναλυτές, αυτό το σενάριο έχει πάψει πια να είναι υποθετικό, αλλά είναι ζήτημα χρόνου.

  • Τα σχόλια που δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα μας εκφράζουν απαραίτητα τους συγγραφείς. Η ιστοσελίδα μας δεν λογοκρίνει τις γνώμες κανενός.

s://hellasjournal.com/2022/06/i-amerikani-me-tous-tourkous-den-vgazoun-akri-i-tourkia-dokimazi-tis-antoches-tis-ouasigkton/

Ισραήλ: Σε ύψιστη ετοιμότητα F-35 και F-15 για επίθεση στο Ιράν

0

Τουλάχιστον 100 μαχητικά κινητοποιήθηκαν σε προσομοίωση επίθεσης

Το Ισραήλ έχει εισέλθει σε μια υψηλότερη φάση ετοιμότητας για ένα χτύπημα στις πυρηνικές εγκαταστάσεις  του Ιράν, αναφέρει το Walla News. Αυτό ακολουθεί την ανάπτυξη αναβαθμισμένων δυνατοτήτων και εντατικής εκπαίδευσης, αναφέρει η έκθεση.

Η Ισραηλινή Αεροπορία πραγματοποίησε τέσσερις ασκήσεις προσομοίωσης κρούσης στο Ιράν τον περασμένο μήνα για να δοκιμάσει διαφορετικά στοιχεία των υφιστάμενων σχεδίων της, αναφέρει το Walla. Αυτό περιελάμβανε την αντιμετώπιση των ιρανικών συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης, τον ηλεκτρονικό πόλεμο και πτήσεις μεγάλης διάρκειας.

Σε μια ξεχωριστή άσκηση, μαχητικά αεροσκάφη F-35 και F-15 εξασκήθηκαν σε επιχειρήσεις κρούσης σε πολλαπλούς στόχους. Συγκεκριμένα, η IAF προσομοίωσε μια ευρεία επίθεση στο Ιράν την περασμένη εβδομάδα κινητοποιώντας σχεδόν 100 πολεμικά αεροσκάφη από βάσεις στο Ισραήλ.

Παράλληλα, Ισραηλινοί μηχανικοί πέτυχαν μια σημαντική τεχνολογική ανακάλυψη, επιτρέποντας στα αεροσκάφη F-35 να πετούν προς το Ιράν και πίσω στο Ισραήλ χωρίς ανεφοδιασμό. Τα αεροσκάφη stealth αναμένεται να διαδραματίσουν βασικό ρόλο σε ένα χτύπημα στις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις, καταστρέφοντας την αεράμυνα αλλά και άλλες σημαντικές υποδομές.

Η ισραηλινή  Αεροπορία ανέπτυξε επίσης μια βαριά βόμβα που μπορεί να μεταφερθεί στην αποθήκη οπλισμού  του F-35 χωρίς να επηρεάσει τη λειτουργία stealth του, αναφέρει ακόμη το δημοσίευμα.

Νωρίτερα, υψηλόβαθμος αξιωματικός αποκάλυψε ότι το Ισραήλ αύξησε σημαντικά τον κατάλογο των πιθανών στόχων για επίθεση στο εσωτερικό του Ιράν.

s://www.pronews.gr/amyna-asfaleia/diethnis-asfaleia/israil-se-ypsisti-etoimotita-f-35-kai-f-15-gia-epithesi-sto-iran/

Το τουρκικό παραμύθι των αποστρατιωτικοποιημένων ελληνικών νησιών – Τι «χρωστάει» η Άγκυρα λόγω της Συνθήκης της Λοζάνης

0

Πού κατέληξαν οι γειτνιάζουσες με το Καστελόριζο βραχονησίδες; – Είχαν δοθεί στο ελληνικό κράτος με την Συνθήκη των Παρισίων

H Άγκυρα ενορχηστρωμένα προσπαθεί να κλιμακώσει την κρίση που προκαλεί «για την αποστρατιωτικοποίηση των ελληνικών νησιών» με καθημερινές πολλαπλές αναφορές στα τουρκικά ΜΜΕ από Τούρκους αναλυτές, από τον ίδιο τον Ερντογάν μέχρι και τους υπουργούς του.

Οι αναλυτές αυτοί υποστηρίζουν ότι η στρατιωτικοποίηση των νησιών αποτελεί απειλή για την Τουρκία και πως η Ελλάδα διαθέτει στρατιωτικές δυνάμεις σε Σάμο, Χίο, Λέσβο, Κω και Ρόδο.

«Το αποστρατιωτικοποιημένο καθεστώς σημαίνει πως δεν πρέπει να γίνονται στρατιωτικές πτήσεις, στρατιωτικές ενέργειες, ούτε στρατιωτικές ασκήσεις. Αυτή η χώρα έχει δυνάμεις σε Ρόδο και Λέσβο σε επίπεδο μεραρχίας. Ακριβώς απέναντι μας σε Σάμο, Χίο και Κω διαθέτουν ταξιαρχίες. Στα υπόλοιπα νησιά έχουν δυνάμεις σε επίπεδο συνταγμάτων ή ταγμάτων», αναφέρει ο στρατιωτικός αναλυτής Μετέ Γιαράρ.

«Και ο πρωθυπουργός της πηγαίνει εκεί να τα επιθεωρήσει», σχολιάζει η παρουσιάστρια. «Ναι έχουν αεροπορικές βάσεις και ναυτικές βάσεις», απαντά ο αναλυτής.

Το αφήγημα αυτό της «αποστρατιωτικοποίησης» πρέπει να χτυπηθεί από την ελληνική διπλωματία στη ρίζα του. Δεν αρκεί να παρουσιάζει το ελληνικό υπουργείο εξωτερικών 16 χάρτες με τους οποίους να δείχνει ότι η Τουρκία έχει παράλογες απαιτήσεις.

Για να εξηγήσουμε τι εννοούμε, οι ξένες δυνάμεις και τα ξένα κέντρα εξουσίας δεν ασχολούνται με το ποιος έχει δίκιο, ποιος έχει άδικο, ποιος είναι παρανοϊκός, ποιος θέλει να αναθεωρήσει τα σύνορα.

Ασχολούνται μόνο με το ποιος φωνάζει πιο πολύ. Για να μην έχει συγκρούσεις και άλλες γεωπολιτικές σκοτούρες ο δυτικός παράγοντας καλεί πάντα τις δύο πλευρές ειδικά άμα ανήκουν στην ίδια συμμαχία όπως στην περίπτωση Ελλάδας και Τουρκίας, να προχωρήσουν σε διαπραγματεύσεις.

Στις διαπραγματεύσεις όπως είναι γνωστό ακόμα και σε παιδιά του δημοτικού υπάρχει συμβιβασμός. Συμβιβασμός όμως γίνεται μόνο σε αυτά τα πράγματα που τίθενται πάνω στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Τι τίθεται πάνω στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων; Φυσικά, μονάχα οι τουρκικές απαιτήσεις. Από τη στιγμή που δεν υπάρχουν ελληνικές απαιτήσεις οι ξένοι πως γνωρίζουν ότι υπάρχουν μόνο οι τουρκικές και άρα κάποιες από αυτές θα πρέπει να ικανοποιηθούν.

Δηλαδή, η Τουρκία θα βρεθεί κερδισμένη από το πουθενά έστω κι αν καταφέρει να πάρει μερικές παραχωρήσεις από την Ελλάδα.

Για να μην γίνει αυτό, πρέπει να δημιουργηθεί ένα ελληνικό αφήγημα απαιτήσεων, δηλαδή να πούμε κι εμείς ότι η Τουρκία έχει παραβιάσει την συνθήκη της Λοζάνης σε αυτά τα σημεία, και άρα δεν έχει δικαίωμα κυριαρχίας σε κάποια από τα νυν τούρκικα εδάφη.

Ένα πρώτο παράδειγμα είναι τα νησιά Ίμβρος και Τένεδος. Ουδέποτε τους δόθηκε καθεστώς αυτονομίας όπως προέβλεπε η συνθήκη της Λοζάνης και συν τοις άλλοις εκδιώχθηκε με πολλαπλούς τρόπους που ελληνικός πληθυσμός. Άρα με το τουρκικό σκεπτικό τα νησιά αυτά παύουν ανήκουν στην Τουρκία και πρέπει να δοθούν στην Ελλάδα.

Γιατί το ελληνικό υπουργείο εξωτερικών δε θέτει τέτοιο ζήτημα; Επίσης, με διασταλτική ερμηνεία κάτι τέτοιο μπορεί να τεθεί ακόμα και για την ίδια την Κωνσταντινούπολη.

Παραβιάστηκε η συνθήκη της Λοζάνης, δεν προστατεύτηκε ο ελληνικός πληθυσμός, αντίθετα το τουρκικό κράτος έκανε τα πάντα για να τον εκδιώξει από την πόλη με διαδοχικούς διωγμού το 194, το 1955, το 1963 και το 1974 μέχρι που τα κατάφερε.

Συνεπώς, γιατί το ελληνικό κράτος δε ζητάει για παράδειγμα, απόδοση της Κωνσταντινούπολης στην ελληνική κυριαρχία; Με βάση το τουρκικό σκεπτικό έχει παραβιαστεί η συνθήκη της Λοζάνης και άρα η Κωνσταντινούπολη μας ανήκει. Τόσο απλά.

Εννοείται ότι είναι μαξιμαλιστική απαίτηση αλλά; Μόνο η Τουρκία θα έχει παρανοϊκές απαιτήσεις;

Εν ολίγοις, για κάθε παράφρονα απαίτηση των Τούρκων πρέπει κι εμείς να αντιτάξουμε μία εξίσου «τρελή ανταπαίτηση».

Για να δούμε τι θα κάνουν τότε οι Τούρκοι, θα προσέλθουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων; Γιατί ξέρουν τότε ότι η Δύση θα ανοίξει θέματα και για αυτούς γιατί έτσι δουλεύει η διπλωματία και οι διαπραγματεύσεις έτσι δουλεύουν οι συμβιβασμοί.

Δεν υπάρχει πλέον δικαιολογία στο ζήτημα αυτό, το ελληνικό υπουργείο εξωτερικών, θα πρέπει να περάσει σε συνεχή αντεπίθεση έναντι των τουρκικών αφηγημάτων. Πρέπει να δημιουργηθούν άμεσα, εδώ και τώρα, ελληνικά αφηγήματα με τις ελληνικές απαιτήσεις.

Συν τοις άλλοις πρέπει επιθετικά να αποδομηθεί και το τουρκικό αφήγημα στην ρίζα του.

Όπως είπε ο υποναύαρχος ε.α. Στέλιος Φενέκος μιλώντας στην τηλεόραση του Mega «Ο Ερντογάν έχει πλέον ξεφύγει. Εμείς είμαστε σε αμυντική στάση, αλλά πιστεύω ότι πρέπει επιτέλους να επικαλεστούμε όλες τις προβλέψεις της Συνθήκης της Λωζάνης, και όχι μόνο αυτές που συμφέρουν τον Ερντογάν και τις διαστρεβλώνει. Η Συνθήκη της Λωζάνης είναι συγκεκριμένη.

Δεν καταλαβαίνω γιατί πρέπει να είμαστε μόνιμα σε αμυντική στάση απέναντι στην Τουρκία. Η Συνθήκη της Λωζάνης του απαγορεύει και να πετάει πάνω από τα νησιά μας. Δε μιλάει για αποστρατικοποίηση για τα νησιά του ΒΑ Αιγαίου. Δίνει το δικαίωμα της αυτοάμυνας και του στρατού επάνω στα νησιά και τη δυνατότητα να επικαλεστούμε το άρθρο 51 για αυτοάμυνα», σημείωσε ο κ. Φενέκος.

Αλήθεια γιατί η ελληνική κυβέρνηση δεν επικαλείται το άρθρο 51;

Επίσης το 1912, όταν η Ιταλία κατέλαβε τη Ρόδο και ξεκίνησε η Ιταλοκρατία στα Δωδεκάνησα… όπου αυτά πέρασαν στην κυριαρχία τους μέχρι το 1947, που αποδόθηκαν από τους Συμμάχους πίσω στην Ελλάδα, ως νικήτριας επί των Ιταλών κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, δια της Συνθήκης των Παρισίων εκεί, στην πρώτη παράγραφο του άρθρου 14, ρητά αναφέρεται, πως η Ιταλία είχε εκχωρήσει στην Ελλάδα με πλήρη κυριαρχία τα νησιά των Δωδεκανήσων μέχρι και το Καστελόριζο, καθώς και όλες τις γειτνιάζουσες νησίδες και βραχονησίδες!

Που είναι αυτές οι βραχονησίδες τώρα; Τις έχει καταλάβει η Τουρκία. Να τις ζητήσουμε πίσω, τόσο απλά…

//www.pronews.gr/amyna-asfaleia/to-tourkiko-paramythi-ton-apostratiotikopoiimenon-ellinikon-nision-giati-i-athina-den-epikaleitai-tin-aytoamyna-tous/

Βρετανός στρατιώτης σκοτώθηκε στο Σεβεροντονέτσκ – Πώς η Δύση έστειλε χιλιάδες στελέχη ενόπλων δυνάμεων ως «εθελοντές» στην Ουκρανία

0

Οι Δυτικοί κάλυψαν τα «κενά» του ουκρανικού Στρατού

Ο Βρετανός «πρώην» στρατιώτης του βρετανικού Βασιλικού Στρατού Τζόρνταν Γκάτλι σκοτώθηκε πολεμώντας στο πλευρό του ουκρανικού στρατού στην πόλη Σεβεροντονιέτσκ (ανατολικά) όπως ανακοίνωσε η οικογένειά του στα social media.

Μέχρι εδώ θα πει κάποιος πως δεν έχει συμβεί κάτι πρωτόγνωρο, έχουν σκοτωθεί και πολλοί άλλοι Δυτικοί μισθοφόροι.

Εδώ όμως έχουμε ένα πρώην Βρετανό στρατιωτικό που έγινε πρώην, τον… Μάρτιο!

Ρωσικές πηγές αναφέρουν πως στην Ουκρανία επί της ουσίας πολεμούν νυν Δυτικοί στρατιωτικοί και όχι πρώην, που μόνο για το φαίνεσθαι θεωρούνται πρώην.

Δηλαδή, παρουσιάστηκε το φαινόμενο χιλιάδες δυτικοί στρατιωτικοί να παραιτούνται από τους αντίστοιχους Στρατούς από τους οποίους προέρχονται και να προσέρχονται στην Ουκρανία ως εθελοντές για να πολεμήσουν κατά των Ρώσων.

Οι Ρώσοι ισχυρίζονται και έχουν λογικό επιχείρημα για αυτό, ότι οι εθελοντές αυτοί έχουν σταλθεί από τις κυβερνήσεις τους για να προσδώσουν μαχητική ισχύ στον ουκρανικό Στρατό ο οποίος δεν διέθετε καλά εκπαιδευμένα στελέχη σε αριθμούς ικανούς για να αλλάξουν την μοίρα των ουκρανικών δυνάμεων στο πεδίο των μαχών εναντίον των Ρώσων.

Πέραν αυτού, έχει αποδειχθεί πολλές φορές πως τα δυτικά οπλικά συστήματα δεν μπορούσαν να τα χειριστούν οι Ουκρανοί με εκπαίδευση μίας εβδομάδος και συνεπώς χρειαζόντουσαν στελέχη δυτικής προέλευσης για τον σκοπό αυτό.

Έχει υπολογιστεί ότι στην Ουκρανία μέχρι τις αρχές Μαρτίου βρισκόντουσαν τουλάχιστον 40.000 Δυτικοί μισθοφόροι.

Μόνο 500 άτομα είχαν έρθει από το Βασιλικό Στρατό του Καναδά οι οποίοι μάλιστα έκαναν και δική τους πολεμική μονάδα.

Δηλαδή η Δύση θέλει να γίνει πιστευτό ότι 500 άνθρωποι παράτησαν την καριέρα τους στον καναδικό Βασιλικό Στρατό για να έρθουν να πολεμήσουν για τα «ιδανικά» τους στην Ουκρανία.

Αυτό ακριβώς λένε και στην Μόσχα πως οι Δυτικοί έστειλαν με αυτόν τον τρόπο στρατεύματα στην Ουκρανία υπό την κάλυψη της ανεπισημότητας.

Εν ολίγοις δεν έχουμε πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας αλλά Ρωσίας εναντίον Δύσης υπό άμεση μορφή.

Απλά η Δύση δεν το έχει παραδεχτεί αυτό επισήμως.

Η μέθοδος των δήθεν πρώην στρατιωτών βοηθά τις κυβερνήσεις τους να αρνηθούν ότι επισήμως έχουν πολεμική εμπλοκή εναντίον των ρωσικών δυνάμεων ενώ επί του πρακτέου τους δίνει τη δυνατότητα να κάνουν ακριβώς αυτό: Να πολεμούν εναντίον των ρωσικών δυνάμεων.

Σύμβουλος του Ουκρανού προέδρου χαρακτήρισε «αληθινό ήρωα» τον Βρετανό «πρώην» στρατιώτη. Ο Τζόρνταν Γκάτλι «εγκατέλειψε» τον στρατό της Βρετανίας τον Μάρτιο (όποιος θέλει το πιστεύει αυτό), διευκρίνισε η οικογένειά του.

Πήγε στην Ουκρανία για να πολεμήσει με το που ξεκίνησε η ρωσική στρατιωτική επιχείρηση!

Η οικογένεια διευκρίνισε πως ενημερώθηκε για τον θάνατο του 24χρονου την Παρασκευή. Στην πόλη αυτή της ανατολικής Ουκρανίας βρίσκονται σε εξέλιξη σφοδρές μάχες.

«Αγαπούσε τη δουλειά του και είμαστε υπερήφανοι γι’ αυτόν», ανέφερε η οικογένεια μέσω Facebook. «Ήταν στ’ αλήθεια ήρωας και θα τον έχουμε πάντα στις καρδιές μας».

Ο Μιχάιλο Ποντόλιακ, σύμβουλος της ουκρανικής προεδρίας, εξήρε τον Τζόρνταν Γκάτλι, τονίζοντας πως χρειάστηκε πολύ θάρρος για να πάει να υπερασπιστεί μακριά από το σπίτι του τα πιστεύω του, «επειδή το έλεγε η καρδιά του», «επειδή δεν άντεχε το κακό», προσθέτοντας πως επρόκειτο για «αληθινό ήρωα» και πως «θα θυμόμαστε πάντα τη συμβολή του στην υπεράσπιση της Ουκρανίας και του ελεύθερου κόσμου».

Το Φόρεϊν Όφις περιορίστηκε να ανακοινώσει πως «προσφέρουμε υποστήριξη στην οικογένεια Βρετανού ο οποίος πέθανε στην Ουκρανία». Αλήθεια από πότε το Φόρεϊν Όφις στηρίζει «εθελοντές» και «μισθοφόρους» όπως και τις οικογένειές τους; 

Το ουκρανικό υπουργείο Άμυνας δεν απάντησε αμέσως όταν του ζητήθηκε σχόλιο από το πρακτορείο ειδήσεων Reuters.

ww.pronews.gr/amyna-asfaleia/vretanos-stratiotis-skotothike-sto-severontonetsk-pos-i-dysi-esteile-xilades-stelexi-enoplon-dynameon-os-ethelontes-stin-oukrania/

ΓΝΩΣΤΕΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΙΜΕΣ ΟΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ.- ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ «EFES – 2022»

4

Γράφει ο Λάζαρος Καμπουρίδης, Αντιστράτηγος ε.α.

(«ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ» ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΚΟΥ ΛΟΓΟΥ ΜΕ ΣΚΟΠΟ ΤΗΝ ΑΠΟΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ)

Την 09η Ιουνίου 2022, ολοκληρώθηκε η Διακλαδική Άσκηση με πραγματικά πυρά των Τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων (ΤΕΔ) με την επωνυμία «EFES – ΕΦΕΣΟΣ – 2022» με την πραγματοποίηση της τελικής φάσης αυτής στον Κόλπο Doğanbey νοτίως Σμύρνης, παρουσία του Τούρκου Προέδρου R. T. Erdoğan και του συνεταίρου του στην κυβέρνηση, Προέδρου του Κόμματος Εθνικιστικής Δράσης (ΜΗΡ). D. Bahçeli.

Η παρουσία του Τούρκου Προέδρου συνηθίζεται στην τελευταία ημέρα (DVDay) της Άσκησης, αφού αυτή αποτελεί την «κορωνίδα» των ασκήσεων των ΤΕΔ.

Σενάριο – Εκτέλεση της Άσκησης

Το σενάριο αλλά και η εκτέλεση της άσκησης ήταν πανομοιότυπα με τα αντίστοιχα παρελθόντων ετών (νυχτερινή και ημερήσια ενέργεια) και προέβλεπε την κατάληψη νησιού, μετά από διείσδυση ειδικών δυνάμεων στο εχθρικό έδαφος, την προπαρασκευή του χώρου της απόβασης, πυρά πυροβολικού, ναυτικά πυρά, πυρά αεροσκαφών και επιθετικών ελικοπτέρων και τέλος την κύρια (ημερήσια) αποβατική ενέργεια με άρματα και Τεθωρακισμένα Οχήματα Μεταφοράς Προσωπικού και Τεθωρακισμένα Οχήματα Μάχης (ΤΟΜΠ-ΤΟΜΑ). Επίσης τα μέσα – οπλικά συστήματα της Άσκησης δεν διέφεραν από αυτά παρελθόντων ετών.

https://www.aa.com.tr/tr/gundem/mehmetcik-efes-2022-birlesik

https://www.aa.com.tr/tr/gundem/mehmetcik-efes-2022-birlesik-

Στην Άσκηση συμμετείχαν στρατιωτικά τμήματα και από άλλες χώρες όπως ΗΠΑ, Αζερμπαϊτζάν, Μπαγκλαντές, Βόρεια Μακεδονία, Κόσοβο κ.α. Την παρακολούθησαν και αξιωματικοί από 37 χώρες προσκεκλημένοι του Τουρκικού Γενικού Επιτελείου. Μεταδόθηκαν από τα τουρκικά ΜΜΕ με εμφατικό τρόπο εντυπωσιακά πλάνα από τη νυχτερινή αλλά και από την ημερήσια φάση της Άσκησης.

www.bbnhaber.com.tr/efes-2022-ye-katilan-yabanci

Ομιλία Erdoğan

Το πλέον ενδιαφέρον σημείο της Άσκησης και αυτό που την διαφοροποιεί από αντίστοιχες ασκήσεις παρελθόντων ετών, δεν αφορούσε επίδειξη νέων δυνατοτήτων των ΤΕΔ όπως θα περίμενε κανείς, αλλά την εκτός πρωτοκόλλου ομιλία του Τούρκου Προέδρου με το πέρας αυτής. Η ομιλία  ήταν «αφιερωμένη» στην Ελλάδα αφού ο Τούρκος Πρόεδρος επιχείρησε να περάσει σκληρό μήνυμα εστιάζοντας στην απαίτηση της τουρκικής πλευράς για αποστρατιωτικοποίηση ελληνικών νησιών. Έτσι ο Τούρκος Πρόεδρος βρήκε άλλη μία ευκαιρία και χρησιμοποιώντας ως μέσο εκφοβισμού τις εντυπωσιακές εκτελέσεις των οπλικών μέσων και συστημάτων, να εκπέμψει μήνυμα αποφασιστικότητας και προβολής των αξιώσεων της Άγκυρας προς τη Χώρα μας, σε ιδιαίτερα εκβιαστικό – απειλητικό τόνο, τονίζοντας χαρακτηριστικά μάλιστα ότι, «δεν αστειεύεται».

https://www.dha.com.tr/gundem/cumhurbaskani-erdogan-efes-2022

https://www.aa.com.tr/tr/gundem/mehmetcik-efes-2022-birlesik-musterek-fiili

Δεν συνηθίζεται ο Τούρκος Πρόεδρος με το πέρας της Άσκησης να εκφωνεί λόγο, αφού αυτό ήταν υποχρέωση του εκάστοτε Αρχηγού του Γενικού Επιτελείου και συνήθως ήταν λόγος συγχαρητήριος προς τα στελέχη, προβάλλοντας ταυτόχρονα την ετοιμότητα και το  αξιόμαχο των ΤΕΔ.

Επιπρόσθετα, στον λογαριασμό Twitter του Τούρκου Προέδρου  αναρτήθηκαν μηνύματα στην ελληνική γλώσσα, προβάλλοντας τους ίδιους ισχυρισμούς για το καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης νησιών του Αιγαίου και των δικαίων της Τουρκίας.

Συμπερασματικά αναφέρονται τα παρακάτω: 

(1)      Χωρίς η Άσκηση να παρουσιάζει καμία ιδιαίτερη καινοτομία στο γνωστό επιθετικό σενάριο κατάληψης νησιού και χωρίς καμία αλλαγή στην εκτέλεσή της, αυτή χρησιμοποιήθηκε από τον Τούρκο Πρόεδρο ως «τελεσίγραφο» για να περάσει μία σειρά μηνυμάτων αποφασιστικότητας αλλά και κλιμάκωσης των προκλήσεων. Αναλυτικότερα ο Erdoğan με την Άσκηση προσπάθησε:

(2)      Να δηλώσει πρόθεση κλιμάκωσης των προκλήσεων και «εργαλειοποίηση» της Άσκησης με σκοπό τον εκφοβισμό της ελληνικής πλευράς.

(3)      Να περάσει μηνύματα σε πολλούς αποδέκτες. Ειδικότερα:

(α)      Ψηφοθηρικό μήνυμα προς το εθνικιστικό ακροατήριό του ενόψει εκλογών.

(β)      Άμεσο μήνυμα προς τα στελέχη των ΤΕΔ αλλά και τον τουρκικό λαό, για τα «δίκαια» της Τουρκίας έναντι της χώρας που παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο και τις Συμφωνίες. (Ελλάδα).

(γ)      Μήνυμα προς το ελληνικό ακροατήριο υπό μορφή «Ψυχολογικών Επιχειρήσεων» στην ελληνική γλώσσα,  αποσκοπώντας στον επηρεασμό της ελληνικής κοινής γνώμης.

(δ)      Μήνυμα αποφασιστικότητας προς τη Δύση και το ΝΑΤΟ, ότι η Άγκυρα θα «τραβήξει το σχοινί» μέχρι τέλους, απειλώντας τη συνοχή αλλά και την ύπαρξη της Συμμαχίας.

Εκτίμηση

Η Άγκυρα θα κλιμακώσει περαιτέρω την ένταση, με σκοπό να ασκήσει πίεση στη Χώρα μας και να την εξαναγκάσει σε διάλογο επί των γνωστών αξιώσεών της.

Σε περίπτωση που αυτό δεν καταστεί δυνατό μέσω των πιέσεων, η τουρκική πλευρά θα αυξήσει με προκλητικό τρόπο τη στρατιωτική της παρουσία στο Αιγαίο αλλά και στην ανατολική Μεσόγειο χρησιμοποιώντας ταυτόχρονα το προσφυγικό (μαζικές προωθήσεις) αλλά και το ενεργειακό (παρουσία ερευνητικών – γεωτρητικών πλοίων της σε περιοχές εθνικού μας ενδιαφέροντος), με σκοπό την πρόκληση θερμού επεισοδίου με τρόπο που υπαίτιος της κρίσης θα εμφανίζεται η ελληνική πλευρά.

Ανεξάρτητα από την πραγματοποίηση ή όχι νέας επιχείρησης στη Συρία αφού φαίνεται ότι υπάρχουν πιέσεις από άλλες χώρες (ΗΠΑ, Ρωσία), η Άγκυρα θα συνεχίσει την κλιμάκωση στο Αιγαίο χρησιμοποιώντας κυρίως αεροναυτικές δυνάμεις περιορίζοντας το θαλάσσιο Ζωτικό Χώρο πέριξ των νησιών μας και ιδιαίτερα αυτών που έχει στοχοποιήσει με το πρόσχημα του καθεστώτος της αποστρατιωτικοποίησης, και ανάλογα με την εξέλιξη της κατάστασης, δεν αποκλείεται να πραγματοποιήσει επιχείρηση μικρής χρονικής διάρκειας εναντίον νησιωτικού εδάφους μικρής έκτασης, εξαναγκάζοντας τη Χώρα μας να «συρθεί» σε διάλογο,

Ο Αντιστράτηγος ε.α. Λάζαρος Καμπουρίδης είναι απόφοιτος της Σχολής Εθνικής Άμυνας, κάτοχος MBA από το Nottinngham Trend University, Πτυχιούχος του Τμήματος Ιστορίας & Εθνολογίας του ΔΠΘ, και υποψήφιος Διδάκτορας του Παντείου Πανεπιστημίου, ενώ διετέλεσε μέλος της Ελληνικής Διπλωματικής Αντιπροσωπείας στην Κωνσταντινούπολη την περίοδο 1995-1999, Ακόλουθος Άμυνας στην Ελληνική Πρεσβεία στην Άγκυρα την περίοδο 2013-2017

 

Γιώργος Τσουκαλάς: ΕΝΑΣ ΕΛΛΗΝΟΤΟΥΡΚΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ;

0
του Γιώργου Τσουκαλά, Δικηγόρου Ηλείας
Τάδε έφη, Erdogan, εν σωτηρίω έτει 2022! «Προειδοποιούμε για άλλη μια φορά την Ελλάδα να συνετιστεί, να μείνει μακριά από όνειρα, ρητορικές και ενέργειες που θα την οδηγήσουν σε αποτελέσματα για τα οποία θα μετανιώσει, όπως συνέβη έναν αιώνα πριν»… Συνεπώς, ένας σχεδόν επετειακός ελληνοτουρκικός πόλεμος παραγγέλλεται, προς τιμήν του μαύρου κι άραχλου Ιωβηλαίου από το πολύπαθο έτος 1922, όταν έληξε αιματηρά ο αμέσως προηγούμενος, μεγάλος ελληνοτουρκικός πόλεμος (1919-1922). Τοιουτοτρόπως, ο Erdogan φιλοπονεί να σκιαμαχήσει με την υστεροφημία του Mustafa Kemal (1881-1938), καταργώντας μέχρι το 2023 την Συνθήκη της Λωζάνης (1923), μέσω ενός ελληνοτουρκικού πολέμου. Θα συμβεί;
ΡΩΣΙΑ ΚΑΤΑ ΔΥΣΗΣ, ΔΥΣΗ ΚΑΤΑ ΡΩΣΙΑΣ, ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΟΤΟΥΡΚΙΚΗ ΜΕΘΟΡΙΟ: «The Antagonists, Антагонисты (ΟΙ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΕΣ)». ΕΝΑΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΔΙΑ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΩΝ (PROXY WAR);
Εν υστάτοις, ειδικά μετά το 2016, γύρισε ο Ουρανός ανάποδα στην Ανατολική Μεσόγειο. Ύστερα απ’ το αποτυχημένο, μάλλον αμερικανοκίνητο, τουρκικό Πραξικόπημα του 2016, που ξεπήδησε από τα σπλάχνα της στρατιωτικής βάσης του Incirlik, όταν ο αυταρχικός Putin έσωσε τον ισλαμιστή Erdogan, κοινοποιώντας του τον ερχομό των φερέλπιδων φονιάδων του, συμπήχθηκε μία ιδιόρρυθμη συνεργασία ανάμεσα στην Ρωσία και στην Τουρκία, δίχως η τελευταία να αποχωρήσει από την Βορειοατλαντική Συμμαχία (ΝΑΤΟ).
Ρωσικοί πύραυλοι S400 εγκαταστάθηκαν στην Άγκυρα για να φυλάν «το Σεράι του Σουλτάνου», Τούρκοι επιστήμονες εκπαιδεύονται σε ρωσική πυρηνική τεχνολογία, η Ρωσία ανέλαβε την κατασκευή πυρηνικού εργοστασίου στο Ακούγιου, το μνημείο της Αγια-Σοφιάς εκβαρβαρώθηκε σε τζαμί με την συγκατάνευση του Putin και ελέω Trump, η έρημη Αμμόχωστος στην κατεχόμενη Κύπρο αποικίζεται, ενώ μάλιστα μετά την 24η Φεβρουαρίου 2022, η Ρωσία έπλασε ένα «άλλο κυπριακό» στην Ουκρανία, οπότε βάσιμα ο Erdogan θεωρεί πως, εν ευθέτω χρόνω, ο Putin θα αναγνωρίσει την ανυπόστατη «Τουρκική Δημοκρατία της Βορείου Κύπρου – ΤΔΒΚ» ως τάχα υποκείμενο του διεθνούς δικαίου. Ταυτόχρονα, το 2019, τα υπόρρητα ρωσικά συμφέροντα συνέπεσαν με τα έκνομα τούρκικα συμφέροντα, ενόσω η Τουρκία παρεμπόδισε εν όπλοις, τις νομίμως αδειοδοτημένες εξορύξεις των δυτικών, αμερικανικών, γαλλικών και ιταλικών εταιρειών, στις οποίες η Κυπριακή Δημοκρατία είχε εκχωρήσει τα βυθοτεμάχια της κυπριακής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (Α.Ο.Ζ.).
Παράλληλα, οι Η.Π.Α. εν είδει αντιποίνων για την τουρκική αγορά των πυραύλων S400 από την Ρωσία, ανέστειλαν το 2018 την πώληση αεροπλάνων F35 στην Τουρκία, ενώ το 2020 απαγόρευσαν την πώληση όπλων στην χώρα αυτή, αίροντας μερικώς την τριακονταετή απαγόρευση πώλησης αμερικανικών όπλων προς την Κύπρο. Επίσης, οι Η.Π.Α. σύναψαν το 2021 αμυντική συμφωνία με την Ελλάδα, που εκπαραθύρωσε οριστικά την Ρωσία από την Αλεξανδρούπολη, με την εγκατάσταση αμερικανικής βάσης, και την διάνοιξη ενός χερσαίου περάσματος προς την Ουκρανία, που συναγωνίζεται και παρακάμπτει την θαλάσσια οδό των Στενών του Ελλησπόντου. Συνάλληλα, η Γαλλία πώλησε αεροσκάφη Rafale και ναυπηγεί φρεγάτες Belharra για την Ελλάδα, ενώ το 2021 υπογράφηκε μιας πρωτάκουστη ελληνογαλλική αμυντική συμφωνία αμοιβαίας συνδρομής σε περίπτωση πολέμου. Μήπως όλα ετούτα οργώνουν το έδαφος για έναν πόλεμο δια πληρεξουσίων (proxy war), μεταξύ Δύσης και Ρωσίας, στην ελληνοτουρκική μεθόριο;
Η ΕΛΛΗΝΟΤΟΥΡΚΙΚΗ ΣΥΜΦΙΛΙΩΣΗ (1930), ΤΟ ΜΕΤΑΠΟΛΕΜΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΥΣΙΑΚΟ ΕΛΛΗΝΟΤΟΥΡΚΙΚΟ ΥΠΟΣΤΡΩΜΑ ΚΑΙ Η ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΡΩΣΙΑΣ ΚΑΙ ΔΥΣΗΣ.
Το «Ελληνοτουρκικό Σύμφωνο Φιλίας, Ουδετερότητας και Διαιτησίας» της 30ης Οκτωβρίου 1930 που υπέγραψαν στην Άγκυρα, ο Ελευθέριος Βενιζέλος (1864-1936) και ο Ismet Inonu (1884-1973), Πρωθυπουργοί Ελλάδας και Τουρκίας αντίστοιχα, μόλις έξι χρόνια μετά την Μικρασιατική Καταστροφή (1922) και επτά χρόνια μετά την Συνθήκη της Λωζάνης (1923) δεν συμφιλίωσε παρά μόνο μεσοπρόθεσμα τους δύο λαούς, καθώς ήδη από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο (1939-1945), η Τουρκία οργάνωσε εν μέσω της Κατοχής της Ελλάδας (1941-1944) από τις δυνάμεις του Άξονα, διώξεις κατά της ελληνικής μειονότητας της Κωνσταντινούπολης, που αποκορυφώθηκαν με το πογκρόμ των Σεπτεμβριανών του 1955, συνεπεία του Απελευθερωτικού Αγώνα των Ελλήνων Κυπρίων (1955-1959) κατά της Μεγάλης Βρετανίας. Μάλιστα, οι ελληνοτουρκικές σχέσεις, μετά την τουρκική στρατιωτική επιχείρηση «Αττίλας» στην Κύπρο (1974) και την τουρκική κατοχή της βόρειας Κύπρου, μεταρσιώθηκαν έκτοτε σε μία ψυχροπολεμική κατάσταση, με συνεχείς τουρκικές απειλές και παραβιάσεις των διεθνών κανόνων που κατοχυρώνουν την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας στο Ανατολικό Αιγαίο, που συνοψίστηκαν στην ομόφωνη, εν ισχύι «Απόφαση της 8ης Ιουνίου 1995» της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης που χαρακτήρισε την επέκταση των χωρικών υδάτων της Ελλάδας στο Αιγαίο Πέλαγος από τα 6 στα 12 ναυτικά μίλια, ως αιτία πολέμου (casus belli), μια παράνομη απειλή χρήσης ένοπλης βίας που απαγορεύεται τόσο από το εθιμικό διεθνές δίκαιο όσο και από το άρθρο 2 παρ. 4 του Χάρτη του Ο.Η.Ε., που ορίζει πως :
«Όλα τα κράτη-µέλη στις διεθνείς τους σχέσεις θα απέχουν από την απειλή ή τη χρήση στρατιωτικής δύναμης κατά της εδαφικής ακεραιότητας και της πολιτικής ανεξαρτησίας άλλου κράτους» (All Members shall refrain in their international relations from the threat or use of force against the territorial integrity or political independence of any state, or in any other manner inconsistent with the Purposes of the United Nations).
Ύστερα από την επέκταση των χωρικών υδάτων της Ελλάδας στο Ιόνιο Πέλαγος το 2021, η Τουρκία θεωρεί πλέον πως με πρόσχημα την προστασία της αμερικανικής βάσης στην Αλεξανδρούπολη, η Ελλάδα πρόκειται εύσχημα και με την ανομολόγητη ευλογία της Δύσης θα επεκτείνει την αιγιαλίτιδα ζώνη της από τα 6 στα 12 ναυτικά μίλια.
Πράγμα όμως που δεν συνάδει ούτε με τα συμφέροντα της Ρωσίας στο Αιγαίο Πέλαγος, η οποία επιθυμεί τα ύδατα αυτά να παραμείνουν κατά μέγα μέρος διεθνή στο παρόν νομικό καθεστώς (status quo) και να μην περάσουν στην κυριαρχία της Ελλάδας και συνεπώς στον στρατιωτικό έλεγχο της Δύσης και δη εις χείρας της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας (ΝΑΤΟ).
Εύλογα, για τον Putin, η ολομέτωπη γεωπολιτική πίεση που ασκεί η Δύση στην Ρωσία ύστερα από την εισβολή της τελευταίας στην Ουκρανία στις 24 Φεβρουαρίου 2022, με την διεύρυνση του ΝΑΤΟ στις Σκανδιναβικές χώρες, είναι πιθανόν να συμπεριλαμβάνει και την πολυπόθητη για την Ελληνική Δημοκρατία, υπόρρητη αμερικανική έγκριση της διεύρυνσης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια. Τούτο συνιστά μεταβολή του νομικού καθεστώτος του Αιγαίου Πελάγους σε μια «δυτική λίμνη», που θα δυσχεράνει την θαλάσσια διέλευση του ρωσικού στόλου, κατά τις εξόδους του από την Μαύρη Θάλασσα.
Δια ταύτα, είναι πιθανό η Ρωσία του Putin να επωφελείται από μια πραγματική και ένοπλη ή έστω ρητορική επίθεση της Τουρκίας του Erdogan κατά της Ελλάδας – αν όχι, την εξωθεί σε αυτήν – προκειμένου να ανακόψει τα δυτικά σχέδια, είτε απλώς μέσω απειλών είτε, το δυσκολότερο, εμπράκτως με έναν αληθινό ελληνοτουρκικό πόλεμο, εάν τελικά η Δύση και η Ελλάδα δεν πτοηθούν από τις τουρκικές απειλές. Οπότε σε αυτήν την έσχατη περίπτωση ο Erdogan θα βρεθεί στην δυσχερέστατη για αυτόν θέση να αποφασίσει εάν θα υλοποιήσει αυτές τις απειλές, διακυβεύοντας τεράστια ζημιά για την χώρα του, υπό την αίρεση πως ακολούθως η Δύση δεν θα υποχωρήσει αλλά θα τον κοπανήσει, ταυτίζοντάς τον απολύτως με το αυταρχικό του ίνδαλμα, τον Putin. Οπότε ο Erdogan τελικά θα το κάνει;
«VE BANA NE YAPACAKLAR?» «ΚΑΙ ΤΙ ΘΑ ΜΟΥ ΚΑΝΟΥΝ;»
Η Τουρκία, εξοπλισμένη από τον Putin σαν πανίσχυρος αστακός με φοβερές συστοιχίες πυραύλων S400 – μια μικρή μα δυσάρεστη λεπτομέρεια που οι Έλληνες συλλογικά έχουν λησμονήσει, κι απωθήσει στο συλλογικό ασυνείδητο, βαυκαλιζόμενοι για την δήθεν στρατιωτική υπεροχή της Ελλάδας έναντι της Τουρκίας – δύναται να καταρρίψει μαζικά, αν χρειαστεί, τα εξαίσια ελληνικά αεροπλάνα με τους άριστους αεροπόρους τους, μια ισχύς που επιτρέπει στο καθεστώς του Erdogan και των συν αυτώ ακολούθων του, πράγματι να μην υπολογίζουν σε περίπτωση ολοκληρωτικού ελληνοτουρκικού πολέμου ούτε τα αναβαθμισμένα ελληνικά F16 ούτε τα λίγα ελληνικά Rafale, που υπερέχουν σε σημειακές αερομαχίες, καθώς είναι άλλωστε ζητούμενο αν ακόμη και τα F35 μπορούν να υπερνικήσουν τα ρωσικά αυτά, παντοδύναμα πυραυλικά συστήματα.
Συνεπώς, εφ’ όσον η τουρκικές αεροναυτικές δυνάμεις αποφύγουν μια ριψοκίνδυνη απομακρυσμένη επιχείρηση, βαθιά στο Αιγαίο Πέλαγος ή στην Ανατολική Μεσόγειο, μακριά από την προστατευτική εμβέλεια των S400, και εάν τελικά οι Τούρκοι επιχειρήσουν κοντά στις τουρκικές ακτές, στοχεύοντας στα εγγύτερα των τουρκικών παραλίων ελληνικά νησιά, σαν το Καστελόριζο ή σαν άλλες περιπτώσεις στα Δωδεκάννησα και ευρύτερα στο Ανατολικό Αιγαίο, τότε ο Erdogan βάσιμα θεωρεί πως μήτε η Ελλάδα θα καταφέρει να περισώσει όλα τα μυριάδες νησιά της μήτε η Γαλλία θα μπορέσει να συνδράμει στρατιωτικά την Ελλάδα, φοβούμενη την φωτιά των τουρκικών S400, και συνεπώς πως μπορεί η Τουρκία να καταφέρει μία καθαρή νίκη, δεδομένου άλλωστε ότι οι ελληνικές δυνάμεις είναι υποπολλαπλάσιες από τις τουρκικές.
Ειδικά φέτος, λόγω της όξυνσης των οικονομικοκοινωνικών αντιθέσεων στην Τουρκία, του φρενήρη τουρκικού πληθωρισμού, της πενίας του τουρκικού λαού, και της συναφούς δημοσκοπικής κατάρρευσης του κόμματός του, ο Erdogan ίσως χρειάζεται έναν «μικρό πόλεμο» με την Ελλάδα, προκειμένου να κατορθώσει να τροποποιήσει την Συνθήκη της Λωζάνης, αυτοπροβαλλόμενος ως ηγέτης ανώτερος κι από τον ίδιο τον «Πατέρα των Τούρκων» (Ataturk). Επιπρόσθετα, η ηγέτιδα τουρκική τάξη δεν εκτιμά πως η ελληνική άρχουσα τάξη θα επιλέξει έναν εκτεταμένο ελληνοτουρκικό πόλεμο, φερ’ ειπείν πέραν της μιας ημέρας ή και καθόλου, όπως η ιστορική εμπειρία τόσο του 1974 όσο και του 1996 καταδεικνύει. Συνεπώς, το τουρκικό πολιτικοστρατιωτικό κατεστημένο πιθανολογεί βάσιμα, πως η Ελλάδα θα αφήσει γρήγορα τον πόλεμο και θα ζητήσει αμέσως διπλωματική λύση, προκειμένου να αποφύγει την απόλυτη καταστροφή, οπότε πράγματι θα ανοίξει η πολυπόθητη διαδικασία για την αναθεώρηση της Συνθήκης της Λωζάνης που το τουρκικό εξουσιαστικό σύμπλεγμα διακαώς επιθυμεί, προκειμένου να ποδηγετήσει τον απηυδισμένο τουρκικό λαό.
Η ΡΩΣΙΚΗ ΜΗΝΙΣ.
Η Ρωσία από την άλλη πλευρά, εύλογα θεωρεί πως η πραγματική αδυναμία της Γαλλίας να υλοποιήσει τις συμβατικές δεσμεύσεις της σε άμυνα της Ελλάδας επιχειρώντας κοντά στις τουρκικές ακτές, λόγω της εμβέλειας του υπέρτερου συστήματος των S400 σε συνδυασμό με την εύλογη και βέβαιη απροθυμία των Η.Π.Α. να εισέλθουν σε έναν πόλεμο μεταξύ δύο πολύτιμων συμμάχων στο ΝΑΤΟ, θα κλονίσει συθέμελα την ελληνική κοινωνία και την ηγεσία της, που εν όψει της στρατιωτικής ήττας, θα βιώσει το καταλυτικό νεοελληνικό σύνδρομο της εγκατάλειψης από τους δυτικούς συμμάχους, όπως ακριβώς συνέβη το 1922 και το 1974, άγοντας την Ελλάδα, αν και ναυτική δύναμη, στο να ανακρούσει πρύμναν, και να αποζητήσει την παρέμβαση της χερσαίας Ρωσίας να μεσολαβήσει στον Erdogan για την παύση του πυρός, την ανακωχή και την εκεχειρία. Συν τοις άλλοις, η Ρωσία επιθυμεί διακαώς αυτήν την εφιαλτική ελληνική περιπέτεια, καθώς θέλει έτσι να τιμωρήσει την ελληνική ηγέτιδα τάξη για την βαθιά εμπλοκή της στον ρωσο-ουκρανικό πόλεμο, για τα πάμπολλα ελληνικά όπλα που δωρίστηκαν στην Ουκρανία για να πολεμήσει κατά της Ρωσίας, και για την αμφισβήτηση από μέρους του ελληνικού κατεστημένου της ικανότητας της Ρωσίας να είναι υπερδύναμη. Με την ταπείνωση της Ελλάδας σε έναν ελληνοτουρκικό πόλεμο, ο Putin θα καταφέρει να εξαναγκάσει την Ελλάδα να πισωγυρίσει στην παλιότερη, πιο ρεαλιστική πολιτική της, απαξιώνοντας το ελληνικό κατεστημένο που στήριξε συλλήβδην και ανερμάτιστα μια τόσο τολμηρή αντιρωσική πολιτική παρά τον φιλορωσισμό του απλού ελληνικού λαού.
Ο ΘΕΟΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ.
Σε έναν ελληνοτουρκικό πόλεμο, η Ελλάδα τελικά θα είναι στην πράξη μόνη της, και οι Έλληνες, όπως πάντα στην Ιστορία τους, θα έχουν να απευθυνθούν μόνον στον Θεό τους. Άλλωστε κανείς δεν εγγυάται πως το ρωσικό καθεστώς του Putin θα καταφέρει να επιβιώσει από τον διεξαγόμενο παγκόσμιο οικονομικό πόλεμο λόγω της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία στις 24 Φεβρουαρίου 2022, καθώς το ρωσικό Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν (Α.Ε.Π.) είναι σπιθαμιαίο για να αντέξει τις δυσβάσταχτες δυτικές οικονομικές κυρώσεις στις στενές του πλάτες.
Μπορεί επίσης το καθεστώς του Erdogan να μην αντέξει τις οξυμένες λαϊκές αντιδράσεις και η τουρκική κοινωνία να τον εκπαραθυρώσει αιφνίδια φέρνοντας κάποιον άλλον ως παράκλητο στην εξουσία της Ανατολίας. Ακόμη όμως και αν μεσοπρόθεσμα η Δύση κερδίσει την Ρωσία, και αν η Τουρκία εσωτερικά αλλάξει, το ιστορικό γεγονός θα παραμείνει πως η Ελλάδα θα διακινδυνεύσει ένα δεύτερο «κυπριακό πρόβλημα» αυτήν την φορά στο Ανατολικό Αιγαίο, προσδοκώντας βέβαια στην απροσδόκητη, αμέριστη συνδρομή των Η.Π.Α. που σε έναν τέτοιο ελληνοτουρκικό πόλεμο ίσως θα τολμήσουν να στραφούν, έστω και άδηλα, κατά του καθεστώτος Erdogan και της Τουρκίας, επιδαψιλεύοντας στην Ελλάδα κάθε στρατιωτικό μέσο για να μπορέσει να καταγάγει μια ιστορική νίκη κατά του επιτήδειου ουδέτερου, του τουρκισμού, που παραδοσιακά σχοινοβατεί μεταξύ Ανατολής και Δύσης, πατώντας σε δύο βάρκες.
Το γέρας θα είναι για τον ελληνισμό να καταλάβει την πρωτοκαθεδρία στο δίπολο Ελλάδας και Τουρκίας, αποκαθηλώνοντας τους Τούρκους από τα πρωτεία ισχύος και παύοντας να διαδραματίζει ο ελληνισμός έναν δευτερεύοντα πολιτικοστρατιωτικό ρόλο στην Ανατολική Μεσόγειο, καθιστάμενος ο επιστάτης της Δύσης στην περιοχή, στον οποίο οι μεγάλες δυνάμεις θα εμπιστευτούν τον καλύτερο οπλισμό τους, αυτό ακριβώς δηλαδή που διακαώς έχει επιθυμήσει να γίνει, «ο νέος Ισραήλ».
Εν κατακλείδι, ό,τι και να γίνει, η Ελλάδα έχει την ιερή υποχρέωση να αμυνθεί του πατρίου εδάφους της αν δεχτεί επίθεση, καθώς ποτέ ο ελληνισμός, όποια κι αν ήταν η φιλοδοξία του και ασχέτως αυτής, δεν επιδίωξε να πραγματώσει τα οράματά του με έναν παράνομο πόλεμο κατά της Τουρκίας, αλλά πάντοτε σεβάστηκε την περιφερειακή ειρήνη και τους κανόνες του διεθνούς δικαίου.
ΟΙ ΔΥΤΙΚΕΣ ΚΥΡΩΣΕΙΣ.
Εν τέλει, σε περίπτωση ελληνοτουρκικού πολέμου, ο Erdogan, ίσως το μόνο που λογίζει στο νου του, να συμβεί, είναι κάποιες δυτικές κυρώσεις. Αυτές όμως μπορεί ο ίδιος με τις ιδιόρρυθμες δεξιότητές του, να τις στρέψει κατά των δυτικόφιλων Τούρκων και δη των κεμαλικών, οπότε να τους παρουσιάσει ως προδότες του τουρκικού έθνους, και να καταφέρει έτσι να επιβληθεί ξανά στο εσωτερικό της τουρκικής κοινωνίας, προσάπτοντας και χρεώνοντας στην δυτικόστροφη αντιπολίτευση, την οικονομική αγωνία που θα συνεχίσει να βιώνει ο τουρκικός λαός, εξαπολύοντας ένα νέο κυνήγι μαγισσών αυτήν την φορά όχι κατά των γκιουλενιστών αλλά των ίδιων των κεμαλικών, μέσω και της άτυπης πολιτοφυλακής που έχει σχηματίσει ήδη από το 2021 μοιράζοντας ως έγγιστα 300.000 όπλα στους οπαδούς του κόμματός του, όπως και επιβάλλοντας με ατσάλινη ισχύ ένα αυταρχικό καθεστώς που η Τουρκία δεν θα έχει ξαναδεί.
Δεν αποκλείεται δηλαδή ένας ελληνοτουρκικός πόλεμος και μια σύντομη ή πιο παρατεταμένη απομάκρυνση από την Δύση, να τον εξυπηρετούν τα μάλα για να εμπεδώσει την αυταρχική πυγμή του στο εσωτερικό της Τουρκίας, να κερδίσει με κάθε τρόπο τις εκλογές του 2023, και για να προσανατολίσει την χώρα του περαιτέρω προς την Ρωσία και την Κίνα. Ταυτόχρονα, ένας ελληνοτουρκικός πόλεμος σίγουρα θα αποσπάσει την προσοχή του τουρκικού λαού από την αβίωτη έγνοια της ανεξέλεγκτης όξυνσης των οικονομικοκοινωνικών προβλημάτων, διαφυλάσσοντας την εξουσία του. Εν κατακλείδι, είναι πιθανό, ο Erdogan αναλογιζόμενος τις πιθανότητες ενός ελληνοτουρκικού πολέμου, να διερωτάται,
«Ve bana ne yapacaklar?» (Και τι θα μου κάνουν; )