Συνέντευξη του αναλυτή ArdavanAmir–Aslani* στο περιοδικό Conflits
Η Ελλάδα είναι στόχος του Ερντογάν για την επανασύσταση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και οι κυβερνώντες νανούριζαν τον λαό με την μετριοπάθειά του. Μετά τα Ιμια, το Turkaegean, ξέρουμε επιτέλους τι μας περιμένει;
Η ανάλυσή σας περιστρέφεται γύρω από τρεις βασικές έννοιες που καθορίζουν το πολιτικό όραμα που κυριαρχεί από την άνοδο του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν: το χαλιφάτο, ο παντουρανισμός και ο νεο-οθωμανισμός. Μπορείτε να εξηγήσετε αυτές τις έννοιες;
Ο Ερντογάν σκέφτεται μόνο ένα πράγμα: να αναιρέσει αυτό που έκανε ο Ατατούρκ, δηλαδή μια σύγχρονη και κοσμική Δημοκρατία ευρωπαϊκού τύπου. Επιθυμεί να επιστρέψει στο παρελθόν, γιατί είδε την εδαφική μείωση αυτού που ήταν κάποτε η Οθωμανική Αυτοκρατορία ως τραύμα και ταπείνωση. Επομένως αντιλαμβάνεται τον κόσμο του σήμερα μόνο σε σχέση με αυτήν την εξαφανισμένη Οθωμανική Αυτοκρατορία. Αυτό συνεπάγεται τη σύνδεση κοσμικών και θρησκευτικών εξουσιών.
Από πλευράς χρόνου, θέλει να ανακτήσει, όσο το δυνατόν περισσότερο, το ιστορικό μεγαλείο της Τουρκίας, για παράδειγμα εγείροντας θέμα με τα χωρικά ύδατα της Ελλάδας στην ανατολική Μεσόγειο ή περιορίζοντας το κουρδικό ζήτημα για να αποτρέψει περαιτέρω μείωση του τουρκικού εδάφους.
Όσον αφορά τη θρησκευτική διάσταση, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι δύο ιερές πόλεις του Ισλάμ βρίσκονταν στο έδαφος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, η οποία διατηρούσε πάντα την ηγεσία του μουσουλμανικού κόσμου κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Είχε καταφέρει να αποικίσει τις ιστορικές περιοχές του Ισλάμ, δηλαδή τη Μέση Ανατολή και τον Περσικό Κόλπο. Ως εκ τούτου, ο Ερντογάν φιλοδοξεί επίσης να επαναφέρει την Τουρκία στην πρώτη γραμμή του Ισλάμ.
Τέλος, έχετε τον παντουρανισμό, ή παντουρκισμό. Αυτή η ιδεολογία υποδηλώνει τη φιλοδοξία της Τουρκίας να αναλάβει την ηγεσία της τουρκόφωνης κοινότητας στον κόσμο, κυρίως συγκεντρωμένη στον Καύκασο και την Κεντρική Ασία. Αυτό προσπαθεί να το επιτύχει, ιδίως εκμεταλλευόμενος τη σύγκρουση μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν. Η Τουρκία προσπαθεί να δημιουργήσει πράγματι το διάδρομο Zangezur μέσω της Αρμενίας, κάτι που θα της επιτρέψει χερσαία πρόσβαση σε άλλες τουρκόφωνες περιοχές.
«Θα κερδίσει τις εκλογές»
Λίγες ώρες πριν από τις τουρκικές προεδρικές εκλογές, ποιες είναι οι πιθανότητες του Ερντογάν να παραμείνει στην εξουσία;
Ο τραγικός σεισμός ταρακούνησε τη χώρα πριν από λίγο. Ουσιαστικά, ο Ερντογάν είχε την επιλογή να αναβάλει τις εκλογές για 6 μήνες εάν θεωρούσε ότι αυτό το γεγονός ήταν επιζήμιο για αυτόν. Δεν το έκανε. Είναι απόλυτα πεπεισμένος για τη νίκη του. Αν και τα δυτικά ΜΜΕ λένε ότι είναι οκτώ μονάδες πίσω στις δημοσκοπήσεις της αντιπολίτευσης, νομίζω ότι θα κερδίσει.
Άλλωστε, ένα άλλο ενδιαφέρον ερώτημα είναι τι θα κάνει αν χάσει τις εκλογές. Θα αρκεστεί σε χειραψία με τον ανταγωνιστή του, αφήνοντάς του τα κλειδιά της χώρας; Ή θα θελήσει να μείνει πάση θυσία με πραξικόπημα; Θυμηθείτε ότι αποκεφάλισε τον Στρατό, την Ανώτατη Δημόσια Υπηρεσία και το δικαστικό σώμα για να τοποθετήσει τους συμμάχους του. Ακόμα κι αν υποκύψει στις κάλπες και αποδεχόταν την ήττα του, δεν καταλαβαίνω πώς θα μπορούσε να κυβερνήσει ο διάδοχός του, δεδομένης της βαθιάς αναδιάρθρωσης του τουρκικού βαθέος κράτους. Οπότε πιστεύω ότι θα κερδίσει.
Για αρκετές δεκαετίες, η Τουρκία αποτελούσε εξαίρεση στον μουσουλμανικό κόσμο διατηρώντας διπλωματικές σχέσεις με το κράτος του Ισραήλ. Εάν η δεκαετία του 2010 θα μπορούσε να προμηνύει αύξηση των εντάσεων μεταξύ των δύο κρατών, ποια είναι η κατάσταση σήμερα;
Αυτή η υποβάθμιση δεν είναι πλέον στην ημερήσια διάταξη. Υπήρξε πράγματι άνοδος της έντασης το 2010, όταν σε ένα τουρκικό πορθμείο που ήθελε να προμηθεύσει τρόφιμα στη Λωρίδα της Γάζας εισέβαλαν Ισραηλινοί στρατιώτες και Τούρκοι σκοτώθηκαν. Η Τουρκία υποστήριξε τότε τους Αδελφούς Μουσουλμάνους και τη Χαμάς. Αλλά κατέληξε να συνειδητοποιήσει ότι ο πραγματισμός υπαγόρευε καλύτερη κατανόηση με το Ισραήλ και αποφάσισε να αλλάξει. Σήμερα, η Τουρκία και το Ισραήλ έχουν συμφιλιωθεί ξανά και οι σχέσεις τους είναι άριστες. Πραγματοποιούν κοινούς στρατιωτικούς ελιγμούς. Δεν νομίζω ότι μπορείς να πεις αυτή τη σχέση κακή.
Στρατιωτική δύναμη
Πώς βλέπετε τις σχέσεις της με τη Σαουδική Αραβία και το Ιράν; Έχει η Τουρκία τα μέσα να επιβληθεί ως περιφερειακή δύναμη;
Η επαναπροσέγγιση με τη Σαουδική Αραβία έγινε μετά την υπόθεση Κασόγκι. Κατά τη διάρκεια αυτής της διπλωματικής κρίσης, η Τουρκία έφτασε στο σημείο να διοχετεύει πληροφορίες μέσω των ΜΜΕ κάθε εβδομάδα για να ταπεινώσει τους Σαουδάραβες. Μετά από αυτό το περιστατικό, η τουρκική οικονομία κατέρευσε και ο Ερντογάν αναθεώρησε πλήρως τη στρατηγική του έναντι του Ριάντ. Επέστρεψε τον φάκελο στη Σαουδική Αραβία, η οποία σε αντάλλαγμα επένδυσε μαζικά στην τουρκική οικονομία και οι σχέσεις βελτιώθηκαν. Ο Ερντογάν είχε πάντα μια ρεαλιστική ματιά σε αυτά τα ζητήματα.
Οι σχέσεις με το Ιράν, δεν είναι σε καλή κατάσταση, ιδίως λόγω της ιρανικής υποστήριξης που παρέχεται στην Αρμενία. Το Ιράν θέλει επίσης πρόσβαση στον Καύκασο και έχει μεγάλη αρμενική διασπορά στο έδαφός του. Ως αποτέλεσμα, αντιτίθεται στους Τουρκοαζερικούς σχεδιασμούς στην περιοχή. Επιπλέον, ο Ιρανός Υπουργός Εξωτερικών πήγε εκεί τον περασμένο Οκτώβριο και δημιούργησε ένα προξενείο στο μονοπάτι που χάραξαν οι Τούρκοι για τη δημιουργία του διαδρόμου Zangezur. Αρκετοί ιρανικοί στρατιωτικοί ελιγμοί πραγματοποιήθηκαν επίσης στα σύνορα για να δείξουν τη διαφωνία τους με τους Αζέρους.
Τα δυτικά μέσα ενημέρωσης καθυστέρησαν πολύ να καταλάβουν τη φύση του καθεστώτος Ερντογάν. Για τα ελληνικά, δεν γίνεται λόγος…
Όσον αφορά να αποκαλούμε την Τουρκία περιφερειακή δύναμη, πρέπει να θυμηθούμε τα λόγια του πρώην υπουργού Εξωτερικών της Τουρκίας, ο οποίος αργότερα έγινε πρωθυπουργός το 2014, του Αχμέτ Νταβούτογλου. Είπε ότι η Τουρκία είχε «μηδενικά προβλήματα με τους γείτονές της». Η σημερινή πραγματικότητα είναι ότι η Τουρκία έχει προβλήματα με όλους τους γείτονές της, ανεξαιρέτως. Βομβαρδίζει το βόρειο Ιράκ και τις κουρδικές περιοχές. Ακόμη και στο συριακό ζήτημα, ο Ερντογάν κάνει στροφή. Φοβάται στην ανατολική Μεσόγειο λόγω της κατοχής του βορά του της Κύπρου, αιτία καθημερινών συγκρούσεων με την Ελλάδα. Δεν ξέρω λοιπόν αν η Τουρκία είναι όντως περιφερειακή δύναμη. Σίγουρα, αυτό που μετράει είναι η στρατιωτική ισχύς. Οι σύμμαχοί της αλλάζουν με τον καιρό.
Πώς εξηγείται η επιθυμία της Τουρκίας να στραφεί προς την αφρικανική ήπειρο;
Και πάλι, πρόκειται για καθαρό οικονομικό πραγματισμό. Η Τουρκία δεν έχει αποικιακή ιστορία στην υποσαχάρια Αφρική. Διαθέτει μεγάλους κατασκευαστικούς ομίλους που επιθυμούν να αναπτύξουν την επιχείρησή τους. Ένα εκπληκτικό πράγμα όμως. Οι Τούρκοι είναι συχνά παρόντες στους χώρους δράσης της ομάδας Βάγκνερ. Οι Ρώσοι φαίνεται να έχουν μια ανοχή για τους Τούρκους που δεν έχουν για τη Δύση. Εξ ου και το διπλό παιχνίδι της Τουρκίας με Ουκρανία και Ρωσία.
Το κυπριακό
Η Τουρκία φαίνεται να έχει κάνει οριστικά διπλωματική στροφή από την Ευρώπη στην Κεντρική και Ανατολική Ασία. Υπάρχει φόβος ότι θα σκληρύνει τη στάση της στο κυπριακό;
Έχουν επιστρέψει ποτέ οι Τούρκοι κάτι που κατέκτησαν; Ποτέ. Έχουν καταλάβει αυτό το νησί εδώ και σχεδόν 60 χρόνια. Πραγματοποίησαν μια δημογραφική αντικατάσταση εκδιώκοντας τους Ορθόδοξους Κύπριους Έλληνες στο νότιο τμήμα και φέρνοντας εκατοντάδες χιλιάδες αγρότες από την Ανατολία στο βορρά. Οπότε αγνοώ αν οι Έλληνες θέλουν να ανακτήσουν το βόρειο τμήμα του νησιού. Όταν ρωτήθακαν, απάντησαν «όχι».
Η Τουρκία γνωρίζει πολύ καλά, από την άλλη, ότι θα κηρύξει τον πόλεμο στην Ευρωπαϊκή Ένωση εάν φιλοδοξεί να ανακτήσει το νότιο τμήμα της Κύπρου. Μπορεί, ωστόσο, να ενδιαφέρεται για ορισμένα νησιά κοντά στα σύνορά της, τα οποία υπάγονται στην ελληνική κυριαρχία και τα οποία δεν κατοικούνται. Όπως και να έχει, η τουρκική δύναμη είναι πάνω από όλα συνέπεια της αδυναμίας της Ευρώπης. Η Ευρώπη υποχωρεί συνεχώς στην μόνιμη εκβιαστική στρατηγική του Ερντογάν Το θέμα των μεταναστών είναι μόνο ένα παράδειγμα.
Συνέντευξη στον Valentin Schirmer.
*Ο νομικός, Ardavan Amir-Aslani διδάσκειγεωπολιτική της Μέσης Ανατολής στη Σχολή Οικονομικού Πολέμου. Έχει δημοσιεύσει αρκετά δοκίμια για τις χώρες της Μέσης Ανατολής: Σαουδική Αραβία: από την επιρροή στην παρακμή,Ο αιώνας των προκλήσεων και πρόσφατα, Νέο χαλιφάτο η Τουρκία;
Ένα θέμα που αναδεικνύει η “Καθημερινή” ενισχύει την επίμονη θέση μου πως αν η Αθήνα δεν αλλάξει την νοοτροπία της η Ελλάδα δεν ‘εχει μέλλον. Θα περιοριστεί στον παρακμιακό άξονα Αθήνα-Μύκονος και θα καταρρεύσει.
Το θέμα που προβάλλει η “Καθημερινή” λέει πως ενώ υπήρξε συνεννόηση η Βουλγαρία να προμηθεύεται φυσικό αέριο απο έναν κάθετο του TAP αγωγό, τελευταία στράφηκε προς την Τουρκία για να προμηθεύεται απο τον Turkish Stream αέριο το οποίο μπορεί να είναι και ρωσικό, μετονομαζόμενο σε τουρκικό.
Υποτίθεται όλη αυτή η επιχείρηση συντελείται στο πλαίσιο των εθνικών RepowerEU για την απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο και εάν εγκριθεί τότε δεν υπάρχουν περιθώρια αναστροφής της κατάστασης.
Η Αθήνα είναι εκνευρισμένη και με την Σόφια και με τις Βρυξέλλες, επειδή ούτε η Ε.Ε. κάνει κάτι να την βοηθήσει.
Είναι καλομαθημένοι στην ελληνική πρωτεύουσα και νομίζουν πως τον “αθηναϊσμό” τους ως ιδεολογία, επειδή μπορούν να τον επιβάλλουν στην εσωτερική αποικία τους, έχουν την δυνατότητα να τον επιβάλλουν και στο εξωτερικό. Κούνια που τους κούναγε…
Ας το συνειδητοποιήσουμε όλοι. Ηγεσία και λαός. Το σύστημα όπως λειτουργεί σήμερα μας οδηγεί στον γκρεμό. Πρέπει να αλλάξει. Πρέπει να αλλάξει και η αντίληψη του κεντρικού κράτους για τον ρόλο του και η νοοτροπία των συνιστωσών του, οικονομικών, πολιτικών και πνευματικών.
Τα Βαλκάνια είναι πνεύμονας της χώρας θέλουν δεν θέλουν στην Αθήνα. Και τα Βαλκάνια δεν μπορούν να τα διαχειρισθούν απο το Σύνταγμα. Το πρώτο που πρέπει να κάνουν είναι να μεταφέρουν το Βαλκανικό Τμήμα του υπουργείου εξωτερικών στην Θεσσαλονίκη. Και να καταστήσουν την πόλη έναν απο τους βαλκανικούς πόλους. Τα περί πρωτευουσας των Βαλκανίων και άλλα παρόμοια ας τα λένε στα στάδια των ομάδων τους. Εδώ δεν περνάνε.
Αντί να ενισχύσουν την κρατική και διπλωματική παρουσία στην πόλη αποδυναμώνουν και το μικρό τμήμα του υπουργείου εξωτερικών που λειτουργεί στη Θεσσαλονίκη.
Ο μόνος ρόλος που μπορεί να διαδραματίσει η Αθήνα στα Βαλκάνια σήμερα είναι να καταστεί θεραπαινίδα της Τουρκίας. Προς τα εκεί βαδίζει. Αυτό μπορεί και αυτό θέλει. Το προτιμά να είναι η Αθήνα θεραπαινίδα της Άγκυρας παρά να δώσει μια δυναμική σε μια άλλη πόλη της Ελλάδας.
Το ρεπορτάζ της Καθημερινής καταλήγει: “Αυτό που απασχολεί πλέον είναι κατά πόσο η στροφή της Βουλγαρίας προς την Τουρκία θα καταστήσει ανενεργές κι άλλες υποδομές της χώρας και θα την περιθωριοποιήσει γεωπολιτικά”.
Σας φαίνονται παράξενα; Κάποια στιγμή θα τα καταλάβετε.
Πώς οι πολιτικές δυνάμεις της χώρας κηλιδώνουν το τεράστιο ηθικό κεφάλαιο που απέκτησε, στο διάβα της παγκόσμιας Ιστορίας, ο ελληνικός λαός.
Κάθε ανθρώπινο πλάσμα που αγαπάει την ελευθερία χρωστάει στον Κόκκινο Στρατό περισσότερα από όσα θα μπορούσε να προσφέρει σε όλη του τη ζωή»
Έρνεστ Χέμινγουεϊ, για τη σοβιετική συμβολή στην ήττα του Ναζισμού
«Οι Γάλλοι γνωρίζουν ότι η Σοβιετική Ρωσία έπαιξε τον κύριο ρόλο στην απελευθέρωσή τους»
Σαρλ Ντε Γκωλ, κατά την επίσημη επίσκεψή του στη Μόσχα, 1944
Εκθέσαμε στο προηγούμενο άρθρο μας μερικούς από τους λόγους για τους οποίους η καθολική, άμεση ή έμμεση, εξάρτηση όλων σχεδόν των ελληνικών πολιτικών δυνάμεων από τις ΗΠΑ και τη «συλλογική Δύση» και οι συνεπακόλουθες πολιτικές τους απέναντι στη Ρωσία, την Ουκρανία και τους εναλλακτικούς πόλους του διεθνούς συστήματος, από τη μια περιορίζουν ασφυκτικά τα περιθώρια οποιασδήποτε έστω και λίγο βελτιωμένης κοινωνικής πολιτικής, από την άλλη φέρνουν την Ελλάδα και την Κύπρο σε εξαιρετικά δυσμενή θέση απέναντι στις απειλές της Τουρκίας και τις πιέσεις της Δύσης.
Κάνουν όμως και κάτι άλλο. Κηλιδώνουν το τεράστιο ηθικό κεφάλαιο που απέκτησε, στο διάβα της παγκόσμιας Ιστορίας, ο ελληνικός λαός.
Η προειδοποίηση των Σέρβων
Μιλήσαμε στο προηγούμενο άρθρο μας για τα ελληνοτουρκικά, τα ελληνοαμερικανικά και τα ελληνορωσικά, συμβαίνουν όμως τα ίδια και στα βαλκανικά. Εδώ, θέλοντας ίσως να επιβεβαιώσει όσους τη χαρακτηρίζουν ως την πιο επικίνδυνη κυβέρνηση τουλάχιστο μετά το 1974, η κυβέρνηση Μητσοτάκη-Δένδια, ενεργώντας σε αντίθεση με την πολιτική όλων των ελληνικών κυβερνήσεων μετά το 1990 (*), απείχε προ ημερών από την κρίσιμη ψηφοφορία επί του αιτήματος ένταξης του Κοσόβου στο Συμβούλιο της Ευρώπης. Η ελληνική αποχή είχε μεγάλη σημασία, γιατί επέτρεψε τη συνέχιση της διαδικασίας εξέτασης του αιτήματος.
Αντιδρώντας στην απόφαση της Αθήνας ο αναπληρωτής πρωθυπουργός και υπουργός Εξωτερικών της Σερβίας Ίβιτσα Ντάτσιτς, έκανε την ακόλουθη, λιτή αλλά και πολύ περιεκτική δήλωση σε συνέντευξη του, αναφερόμενος στη στάση της Ελλάδας στην ψηφοφορία για την είσοδο του Κοσσυφοπεδίου στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο:
«Δεν είναι εύκολο να βγει κανείς και να πει, όπως έκανε ο πρόεδρος Βούτσιτς, όπως είπα και εγώ, ότι σεβόμαστε την εδαφική ακεραιότητα της Ελλάδας στη στεριά, τη θάλασσα και στον αέρα. Τι σημαίνει αυτό; Αυτό σημαίνει ευθεία αντιπαράθεση με την Τουρκία. Είμαστε αλληλέγγυοι με την Ελλάδα, αλλά για αυτό πιστεύουμε ότι θα ήταν σωστό, αν εμείς σεβόμαστε την εδαφική ακεραιότητα της Ελλάδας τότε και οι αποφάσεις της να ευθυγραμμίζονται με αυτή τη θέση».
Ο Σέρβος υπουργός Εξωτερικών αναρωτήθηκε αν η απόφαση να απέχει η Ελλάδα από την ψηφοφορία, χωρίς να καταψηφίσει, είναι του Μητσοτάκη ή πρόκειται για μία αυθαίρετη απόφαση του υπουργείου Εξωτερικών και του Δένδια. Πιασ’τ’ αυγό και κούρευ’το. Εμείς τουλάχιστο δεν μπορούμε να γίνουμε ντέτεκτιβ να εντοπίσουμε ποιος από τους Έλληνες πολιτικούς είναι ο πρωταθλητής στο εθνικό σπορ της υποτέλειας στους Αμερικανούς.
Όμως ο Σέρβος ήταν περισσότερο από σαφής. Δεν γίνεται, αδέρφια, να θέλετε την αλληλεγγύη μας στο θέμα της εδαφικής σας ακεραιότητας και να μη μας τη δείχνετε στο θέμα της δικής μας. Ποιος θα μπορούσε να φέρει αντίρρηση; Θυμίσαμε στο προηγούμενο άρθρο μας για το θέμα ότι η Σερβία είναι η μόνη χώρα της περιοχής μας με την οποία η Ελλάδα έχει στρατηγική συμπόρευση στον μακρό ιστορικό χρόνο και η μόνη χώρα με την οποία δεν πολεμήσαμε. Αντίθετα είμαστε μαζί με τους Σέρβους και κατά των Οθωμανών και κατά των Ναζί και των Φασιστών.
Όπου όμως και να κοιτάξουμε, το ίδιο πρόβλημα αναδύεται. Πώς θα στηριχτούμε αύριο στο Ιράν για να μην ψηφίσει υπέρ της αναγνώρισης του τουρκοκυπριακού ψευδοκράτους στον Οργανισμό Ισλαμικών Κρατών, όταν καταστρέφουμε τις σχέσεις μαζί του και αρπάζουμε τα τάνκερ του για λογαριασμό των ΗΠΑ;
Το τραγικό δίδαγμα από τους Αρμένιους
Βεβαίως, το μακράν σοβαρότερο όλων είναι άλλο. Πρακτικά, για πολλούς λόγους, μερικούς από τους οποίους εξηγήσαμε στο προηγούμενο άρθρο μας, η ταύτισή μας με το ΝΑΤΟ και την Ουάσιγκτον και η αποξένωσή μας από τη Ρωσία καθιστά εντελώς αμφίβολη τη δυνατότητά μας να αμυνθούμε από την Τουρκία και στέλνει κυριολεκτικά τη Μόσχα στην αγκαλιά της Άγκυρας, σε ό,τι αφορά τα ελληνοτουρκικά.
Μόνο ένας εντελώς ανόητος ή ένας προβοκάτορας μπορεί να ισχυρισθεί ότι δεν καταλαβαίνει τι σημαίνει ενδεχομένως αυτό για την ελληνική αμυντική δυνατότητα.
Εδώ και χρόνια επανέρχομαι στο τραγικό παράδειγμα των Αρμενίων, η ηγεσία των οποίων θεώρησε ότι μπορούσε να αγνοήσει κάθε μάθημα της γεωγραφίας και της ιστορίας, προσεγγίζοντας τους Αμερικανούς και τον Σόρος και στρεφόμενη κατά της Μόσχας. Το αποτέλεσμα; Η σφαγή και εκδίωξη των Αρμενίων από εδάφη που έγιναν τμήματα του Βασιλείου της Αρμενίας το 180 π.Χ.
Γιατί επανέρχομαι διαρκώς σε αυτό το θέμα; Όχι μόνο εξαιτίας συλλογισμών που κάνω. Αλλά γιατί, έχοντας ζήσει δέκα χρόνια στη Ρωσία, ως ανταποκριτής του ΑΠΕ και ελληνικών και γερμανικών μέσων ενημέρωσης, έχω αρκετούς φίλους εκεί και ένα κριτήριο που μου επιτρέπει να συλλάβω τα υπόγεια ρεύματα αγανάκτησης με την Ελλάδα και την Κύπρο που ογκούνται, ακόμα και όταν δεν εκφράζονται ανοιχτά, στο Κρεμλίνο και άλλους κύκλους των ρωσικών ελίτ. Το παράξενο δεν είναι ότι υπάρχουν, αλλά ότι έχουν αργήσει να αποκρυσταλλωθούν – και αυτό εξαιτίας της ιδιαίτερης θέσης που κατέχει ο ελληνικός χώρος στη ρωσική «ιδεολογία» και τις στρατηγικές αντιλήψεις. Αλλά, αργά ή γρήγορα, όλοι λένε ότι δεν μπορείς «αλλού να πίνεις, και αλλού να το δίνεις», και αυτό ισχύει κατ’ εξοχήν για την Κυπριακή Δημοκρατία, που δεν ξέρουμε αν θα υπήρχε σήμερα (μάλλον δεν θα υπήρχε) χωρίς τη διπλωματική, πολιτική και εξοπλιστική στήριξη της Μόσχας.
Ποτέ, ούτε στα χειρότερα σημεία του Ψυχρού Πολέμου, δεν υπήρξε τέτοια ιδεολογική και ψυχική αποξένωση, για να μη χρησιμοποιήσω άλλον όρο, μεταξύ του ελληνικού και του ρωσικού χώρου όσο αυτή που υπάρχει σήμερα. Και αυτό συνιστά μείζονα απειλή για την εθνική ασφάλεια, αλλά ακόμα και για τα περιθώρια της Αθήνας να ασκήσει μια κάπως καλύτερη οικονομική και κοινωνική πολιτική. Ελπίζω αυτή η κατάσταση να μην επιφέρει αποτελέσματα σε μια αυριανή κρίση, αλλά δεν το ξέρω. Εγκλήματα εις βάρος του έθνους έχουν διαπράξει στον τομέα αυτό και η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ και, πολύ περισσότερο, η κυβέρνηση Μητσοτάκη – ενώ, δυστυχώς, ιδιαίτερα επικίνδυνες είναι και οι θέσεις της ελάσσονος αντιπολίτευσης, και του ΚΚΕ και του ΜέΡΑ25. Το «κάθε πέρυσι και καλύτερα» δεν είναι απλώς λαϊκό γνωμικό. Η ισχύς του στη σημερινή Ελλάδα αντανακλά την κύρια παραμένουσα τάση στον ελληνικό χώρο (Ελλάδα και Κύπρος) που είναι η επιταχυνόμενη αποσύνθεση του κοινωνικού και εθνικού σχηματισμού και των δύο ελληνικών (οριζόμενων από την πλειοψηφία του πληθυσμού τους) κρατών.
Λόγω της σημασίας αυτού του θέματος για την όλη εξωτερική και εσωτερική πολιτική, το διεθνές κύρος και την εικόνα της Ελλάδας, θα επανέλθω σε επόμενο άρθρο μου, εξετάζοντας αναλυτικά την πολιτική των ελληνικών κομμάτων απέναντι στη Ρωσία και την Ουκρανία, γιατί στον καθρέφτη του ουκρανικού μπορούμε κατ’ εξοχήν να αντιληφθούμε τον πραγματικό χαρακτήρα των πολιτικών δυνάμεων, όσο και αν προσπαθεί απεγνωσμένα να κρυφτεί πίσω από την αηδιαστική πολιτική της Απάτης, του Ψεύδους και της Δημαγωγίας που χαρακτηρίζει αυτές τις εκλογές, όσο ουδέποτε συνέβη στη νεότερη ελληνική ιστορία – μια κυριαρχία που ασφαλώς προοιωνίζεται νέες και σοβαρότερες καταστροφές.
Ουκρανία: μια σύγκρουση για το μέλλον και την επιβίωση του Γένους μας
Το θέμα της Ουκρανίας δεν επηρεάζει μόνο στενά και άμεσα την οικονομική μας κατάσταση ή τη δυνατότητά μας να αντιστεκόμαστε σε δυτικές πιέσεις και τουρκικές απειλές, να είμαστε δηλαδή με μια έννοια κάπως ανεξάρτητο και κυρίαρχο κράτος. Η σύγκρουση στην Ουκρανία μεταξύ συλλογικής Δύσης και Ρωσίας, γενικότερα η σύγκρουση της συλλογικής Δύσης με την Κίνα, το Ιράν και ένα μεγάλο μέρος της ανερχόμενης υπόλοιπης ανθρωπότητας (Ινδία, Λατινική Αμερική, Αφρική) είναι το σημαντικότερο φαινόμενο της εποχής μας. Από την πορεία που θα πάρει και την έκβαση που θα έχει, θα κριθεί κατά τρόπο αποφασιστικό το μέλλον του πολιτισμού και της ίδιας της ανθρωπότητας, πιθανώς και η ίδια η επιβίωσή της.
Όπως έγραφε ο μεγάλος μαθητής του Μαρξ και του Κλαούζεβιτς, ένας από τους σημαντικότερους στρατιωτικούς θεωρητικούς του Εικοστού Αιώνα, ο Λέων Τρότσκι, στο κείμενό του «Η Τετάρτη Διεθνής και ο πόλεμος», «ο χαρακτήρας του πολέμου δεν μπορεί να καθοριστεί μόνο από ένα αρχικό επεισόδιο που λαμβάνεται υπόψιν («παραβίαση ουδετερότητας», «εισβολή» κλπ.), αλλά από το ποιες είναι οι κύριες κινητήριες δυνάμεις του πολέμου, από την όλη ανάπτυξή του και από τις συνέπειες στις οποίες τελικά οδηγεί».
Η σύγκρουση στην και για την Ουκρανία είναι σύγκρουση ανάμεσα στις δυνάμεις που επιδιώκουν να επιβάλλουν τον «μονοπολισμό», δηλαδή την παγκόσμια δικτατορία του Χρηματιστικού Κεφαλαίου και της Αμερικής και τις δυνάμεις που αντιστέκονται σε αυτήν, προπάντων τη Ρωσία και, εμμέσως πλην σαφώς, την Κίνα, το Ιράν και άλλες.
Είναι σύγκρουση ανάμεσα στον Ολοκληρωτισμό του μονοπολισμού και τον Πολυπολισμό, που μπορεί να μην ξέρουμε πώς ακριβώς θα εξελιχθεί, αλλά είναι κατ’ αρχήν ένα δημοκρατικό άνοιγμα προς μια κατάσταση που επιτρέπει τη διατήρηση και ανάπτυξη της ανθρώπινης ελευθερίας και του Πολιτισμού. Ο Ολοκληρωτισμός είναι το τέλος της Ελευθερίας, το τέλος του ανθρώπινου Πολιτισμού, αν όχι το τέλος του είδους μας.
Αυτό το έχει αντιληφθεί η μεγάλη πλειοψηφία της ανθρωπότητας, για αυτό και αρνείται να παρακολουθήσει την ολοκληρωτική και εγκληματική Δύση στην αντιρωσική εκστρατεία της.
Και είναι για αυτό που η τοποθέτηση κάθε πολιτικής δύναμης απέναντι στο Ουκρανικό είναι σήμερα και το πιο αποφασιστικό κριτήριο για τον πραγματικό χαρακτήρα της, όχι τα εύκολα και συνήθως ψεύτικα, δημαγωγικά και τόσο υποτιμητικά της νοημοσύνης και της αξιοπρέπειάς μας συνθήματα για το πώς θα μετατρέψουν την Ελλάδα σε παράδεισο.
Δεν μπορεί να είσαι πραγματικός (και όχι δήθεν) αριστερός, πραγματικός (και όχι δήθεν) Έλληνας πατριώτης, πραγματικός (και όχι δήθεν) δημοκράτης, δεν μπορείς να είσαι αξιοπρεπής άνθρωπος όταν καταπίνεις την «κάμηλο» των δυτικών εγκλημάτων σε όλο τον πλανήτη αλλά και εναντίον της ίδιας σου της χώρας, για να αναζητήσεις την α’ ή β’ δικαιολογία (τα «εγκλήματα του Πούτιν», τη δήθεν «δημοκρατία», το «δικαίωμα της αυτοδιάθεσης» και δεν ξέρω τι άλλο) είτε για να αποφύγεις να πάρεις θέση, είτε για να στηρίξεις την «κακή πλευρά» της ιστορίας, αυτή δηλαδή που επιδιώκει να επιβάλλει την παγκόσμια δικτατορία του μεγάλου Χρηματιστικού Κεφαλαίου και της Αμερικής.
Επί τριάντα και πλέον χρόνια, κανείς από αυτούς τους δήθεν φίλους των λαών δεν ενδιαφέρθηκε για την άνευ ιστορικού προηγουμένου κοινωνική καταστροφή που υπέστη ο ουκρανικός λαός εξαιτίας της παλινόρθωσης του καπιταλισμού στη χώρα του και του τρόπου που αυτή έγινε. Κανείς δεν ενδιαφέρθηκε να σταματήσει το πραξικόπημα της Νούλαντ, να σταματήσει την άνευ ορίων επέκταση του ΝΑΤΟ, να διαμαρτυρηθεί για την αποκήρυξη όλων των συνθηκών ελέγχου των εξοπλισμών από τις ΗΠΑ, να ζητήσει την εφαρμογή των Συμφωνιών του Μινσκ. Μόνο τώρα χύνουν κροκοδείλια δάκρυα, τάχα μου, για τα βάσανα των Ουκρανών, ενώ τους στέλνουν όλο και περισσότερα όπλα, τα οποία δεν μπορούν με να τους βοηθήσουν να νικήσουν τη Ρωσία, τους βοηθάνε όμως να συσσωρεύουν εκατοντάδες χιλιάδες νεκρούς (και Ρώσους και Ουκρανούς) και να καταστρέφουν την Ουκρανία.
Είναι απλώς ντροπή πολιτικοί στην Ελλάδα να μιλάνε για τα «εγκλήματα του Πούτιν», όταν δεν έχουν μιλήσει ποτέ για τα εγκλήματα του Κίσινγκερ στην Κύπρο, για τα εγκλήματα όσων επέβαλαν τη δικτατορία του 1967, όσων παρότρυναν την Τουρκία στο πογκρόμ των Ελλήνων της Πόλης, όσων επέμειναν, μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, να πάμε σε εμφύλιο για να μη μείνει ούτε «κομμουνιστικό κουνούπι» στη χώρα, όσων ανάγκασαν τον Κωνσταντίνο Καραμανλή να διερωτηθεί «ποιος κυβερνάει αυτή τη χώρα», όσων ανέτρεψαν τον Γεώργιο Παπανδρέου, όσων έφτιαξαν στη Μακρόνησο και τα άλλα ξερονήσια τα πρώτα στρατόπεδα συγκέντρωσης που λειτούργησαν στην Ευρώπη μετά το 1945.
Το ότι επιβάλλουμε κυρώσεις κατά της Ρωσίας για αυτά που κάνει ή δεν κάνει στην Ουκρανία, αλλά δεν επιβάλλαμε ποτέ στην Τουρκία για ό,τι έκανε στην Κύπρο, αποδεικνύει πέραν αμφιβολίας ότι οι πολιτικοί μας είναι όντως πατριώτες. Όχι της Ελλάδας όμως, της Αμερικής.
Η λάμψη της Ελλάδας
Η Ελλάδα κατέχει μια εντελώς ιδιαίτερη, μοναδική θα λέγαμε και πολύ σημαντική θέση στην παγκόσμια ιστορία.
Εδώ κατασκευάστηκε η λέξη Δημοκρατία, εδώ εκφωνήθηκε ο Επιτάφιος του Περικλή και αυτού υπήρξε μέντορας ο μαθητής του Δημόκριτου από τα Άβδηρα, ο Πρωταγόρας, που δίδαξε, «πάντων χρημάτων μέτρον άνθρωπος».
Το νεότερο ελληνικό εθνικό σχέδιο, όπως υπογράμμισε ο σπουδαίος και (κανονικός, όχι fake) μαρξιστής μας Νίκος Σβορώνος άρχισε να διαμορφώνεται μετά την πρώτη ‘Αλωση της Πόλης από τη… συλλογική Δύση της εποχής και είναι ένα σχέδιο του Όχι, της Αντίστασης. Είναι αυτό το σχέδιο που μας έδωσε τον Ρήγα και τον ανώνυμο συγγραφέα της Ελληνικής Νομαρχίας, τα πρώτα δημοκρατικά μας Συντάγματα, το ’21, το ’40-44, το ‘55-59. Είναι ένα «σχέδιο», ένα «όραμα» βαθιά δημοκρατικό και βαθιά αντιϊμπεριαλιστικό. Δεν μπορεί να έχει (και στην πράξη δεν είχε) ως συμμάχους παρά τους επαναστάτες Δημοκράτες της Ευρώπης και τη Ρωσία, στο μέτρο που αυτή αντιτάχθηκε στην οθωμανική απολυταρχία και στον δυτικό ιμπεριαλισμό. Στον Εικοστό Αιώνα, προσετέθησαν στην εξίσωση και όλα τα ξεσηκωμένα για τη λευτεριά τους έθνη της ανθρωπότητας.
Για αυτό και λάμπρυναν την ελληνική ιστορία άνθρωποι σαν τον Ανδρέα Παπανδρέου, που τόλμησε να αντιταχθεί στο ΝΑΤΟ και την Αμερική, μπλόκαρε την έκδοση απόφασης για την Πολωνία, δημιούργησε την Πρωτοβουλία των Έξι και έστειλε ελληνικά πλοία να πάρουν από τη Βηρυτό τον πολιορκημένο Αραφάτ και τους μαχητές του. Ή τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο, ηγέτη μιας πολύ σημαντικής αντιαποικιακής επανάστασης, πρωταγωνιστή των Αδεσμεύτων, φίλο του Νάσερ και του Τίτο. Ή τον Μιχάλη Ράπτη (Pablo), η οργάνωση του οποίου υπήρξε για ένα ολόκληρο διάστημα το μόνο πρακτικό διεθνές στήριγμα της Αλγερινής Επανάστασης. Ή τον Βάσσο Λυσσαρίδη, επικεφαλής της AAPSO. Ή ακόμα και τον Γεώργιο Γρίβα, οι άνδρες του οποίου ανατίναξαν τα εγγλέζικα αεροπλάνα στην Κύπρο, όταν Αγγλογάλλοι και Ισραηλινοί επιτέθηκαν κατά της Αιγύπτου. Αυτή είναι η Ελλάδα του Μίκη που τα τραγούδια του συγκλόνισαν ολόκληρη τη μαχόμενη ανθρωπότητα.
Για αυτή την Ελλάδα ήρθαν να σκοτωθούν οι Φιλέλληνες, για αυτή την Ελλάδα ξεσηκώθηκαν οι Ρώσοι Δεκεμβριστές. Και για αυτό ακόμα και σήμερα δεν υπάρχει Άραβας που να μην πίνει νερό στο όνομα του Ανδρέα, για αυτό οι Αφρικάνοι βάφτιζαν τα παιδιά τους Μακάριους, για αυτό ο Σαλβαδόρ Αλιέντε εγχείρισε προσωπικά ένα χιλιάνικο διπλωματικό διαβατήριο στον Ράπτη να μπορεί να ταξιδεύει, για αυτό o Λυσσαρίδης ήταν ο μόνος ξένος που έγινε μέλος της PLO, για αυτό ο Νάσερ τον οδήγησε στις αποθήκες οπλισμού του αιγυπτιακού στρατού και τού’πε «πάρε ό,τι θες». Και όταν ο Τάσσος Παπαδόπουλος επισκέφτηκε το Πεκίνο, έμεινε κατάπληκτος όταν οι Κινέζοι τον υποδέχτηκαν με ιδιαίτερη λαμπρότητα εκφράζοντας την πολύ μεγάλη εκτίμησή τους στη λιλιπούτεια Κύπρο. Τι είχε συμβεί; Θυμόντουσαν ότι το 1971 ο Μακάριος, ερχόμενος σε άγρια σύγκρουση με τους Αμερικανούς, ψήφισε υπέρ της αναγνώρισης της Κίνας από τον ΟΗΕ.
Είναι έγκλημα, με πιθανότητα εξέλιξης σε τραγωδία, ότι τώρα, που έχει ξεσηκωθεί η μεγάλη πλειοψηφία της ανθρωπότητας απαιτώντας να σταματήσει η τραπεζική, αμερικανική και εν γένει δυτική δικτατορία στον πλανήτη, τώρα, που θα ήταν η ώρα ο Ελληνισμός να κάνει «ταμείο», διοικείται από αυτούς που διοικείται. Και ο ιστορικός μας αντίπαλος, η Τουρκία, υπό τον Ταγίπ Ερντογάν, κερδίζει σε όλους τους τομείς, μιμούμενη με τόση καθυστέρηση την πολιτική του Ανδρέα Παπανδρέου και του Μακάριου.
(*) Υπήρξαν είναι αλήθεια και μερικές εξαιρέσεις. Το 2009 η Ελλάδα με πρωθυπουργό τον Καραμανλή και υπουργό Εξωτερικών την Μπακογιάννη ψήφισε υπέρ της ένταξης του Κοσόβου στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο ενώ, σε μια συνέντευξη του στην Gazeta Express τον Μάρτιο του 2012, ο επικεφαλής του ελληνικού γραφείου στην Πρίστινα, Δημήτρης Μοσχόπουλος, δήλωσε ότι η αναγνώριση της Ελλάδας θα γίνει βήμα με βήμα και θα είναι κάτι που θα έρθει φυσικά. Δήλωσε ότι η Ελλάδα υποστηρίζει την ένταξη όλων των κρατών των Δυτικών Βαλκανίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, κάτι που περιλαμβάνει προφανώς και αναγνώριση του Κοσσυφοπεδίου. Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ τήρησε πάντως, προς τιμήν της, καλή στάση στο θέμα, ενώ το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης καταδίκασε με δήλωσή του και την πρόσφατη αποχή της Ελλάδας από την ψηφοφορία του Συμβουλίου της Ευρώπης. Ελπίζουμε ότι όλα αυτά οφείλονται στην άποψη που ελπίζουμε να έχει στο θέμα της Σερβίας και του Κοσόβου και όχι στην τεράστια, καθοριστική επιρροή του Ισραήλ (Νετανιάχου και Τραμπ μέσω Νετανιάχου είχαν προνομιακή σχέση με τους Σέρβους) στην πολιτική της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, κυρίως, όχι όμως μόνο, δια του κ. Κοτζιά. Να προσθέσουμε ότι ούτε το ΚΚΕ, ούτε το ΜέΡΑ25 επέκριναν την απόφαση των Μητσοτάκη και Δένδια για αποχή. Συμφωνούν άραγε; Δεν θέλουν να κάνουν κριτική στον Μητσοτάκη, μπας και διευκολύνουν την ψήφο στον ΣΥΡΙΖΑ; Αγνοούμε και το τι σκέφτονται και το αν σκέφτονται και δεν έχουμε δυστυχώς και τρόπο να το πληροφορηθούμε.
Ο«Δακτύλιος Αλληλεγγύης» και η τροφοδοσία των Βαλκανίων με αζέρικο αέριο μέσω μιας διαδρομής που παρακάμπτει την Ελλάδα και αναβαθμίζει τον ρόλο της Τουρκίας
Συναγερμός έχει σημάνει στις ελληνικές αρχές λόγω του σχεδίου «Δακτύλιος Αλληλεγγύης» (Solidarity Ring) για την τροφοδοσία των Βαλκανίων με αζέρικο αέριο μέσω μιας διαδρομής που παρακάμπτει την Ελλάδα και αναβαθμίζει τον ρόλο της Τουρκίας στην περιοχή της Νοτιονατολικής Ευρώπης.
Το «καμπανάκι» σχετικά με τις πιθανώς μη-αναστρέψιμες συνέπειες για τη χώρα χτύπησε πρώτος ο ΔΕΣΦΑ που ως διαχειριστής του συστήματος έχει στηρίξει το επενδυτικό του πρόγραμμα και στις εξαγωγικές δυνατότητες προς τα Βαλκάνια. Σύμφωνα με πληροφορίες, υψηλόβαθμα στελέχη του ΔΕΣΦΑ διατύπωσαν ήδη τις αντιρρήσεις τους στα αρμόδια όργανα της Ε.Ε., ενώ μέσα στο επόμενο διάστημα αναμένεται και μια πρώτη αντίδραση από τη γ.γ. Ενέργειας, κ. Αλεξάνδρα Σδούκου. Η Ελλάδα, κατά τις ίδιες πληροφορίες, προετοιμάζεται για μια πιο ολοκληρωμένη παρέμβαση στα αρμόδια ευρωπαϊκά όργανα, στην οποία θα προβεί ακόμη και υπηρεσιακός υπουργός Ενέργειας εάν δεν σχηματιστεί κυβέρνηση, καθώς η κατάσταση κρίνεται επείγουσα.
Το σχέδιο που προτείνεται με πρωτοβουλία της Βουλγαρίας έχει υποβληθεί για χρηματοδότηση από την Ε.Ε. στο πλαίσιο των εθνικών RepowerEU για την απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο και εάν εγκριθεί τότε δεν υπάρχουν περιθώρια αναστροφής της κατάστασης, όπως δηλώνουν στην «Κ» άνθρωποι με εμπλοκή στη διαχείριση του ζητήματος.
Αυτό που έχει προκαλέσει εκνευρισμό στην Αθήνα δεν είναι μόνο η στάση της Βουλγαρίας αλλά και αυτή της Ε.Ε. που εμφανίζεται υποστηρικτική και έτοιμη να χρηματοδοτήσει υποδομές που θα υποδέχονται αέριο μέσω του κατά 50% ρωσικού αγωγού Turkstream χωρίς μάλιστα να είναι σε θέση να διασφαλίσει ότι το αέριο που θα μπαίνει στην Νοτιοανατολική Ευρώπη δεν θα είναι ρώσικο που στην Τουρκία θα «βαφτίζεται» με διαφορετικό όνομα.
Με πρωτοβουλία της Βουλγαρίας, στις 25 Απριλίου, οι διαχειριστές των συστημάτων φυσικού αερίου Βουλγαρίας, Ρουμανίας, Ουγγαρίας και Σλοβακίας, παρουσία του προέδρου του Αζερμπαϊτζάν, υπέγραψαν Μνημόνιο κατανόησης με την αζέρικη Socar για την προμήθεια πρόσθετων ποσοτήτων αζέρικου αερίου, στη βάση της συμφωνίας ΕΕ – Αζερμπαϊτζάν για διπλασιασμό των εξαγωγών προς την Ευρώπη έως το 2027. Οι πρόσθετες αυτές ποσότητες, βάσει του σχεδίου «Δακτύλιος Αλληλεγγύης», θα μπαίνουν στο βουλγαρικό σύστημα μέσω της Τουρκίας και από εκεί μέσω ενός δικτύου διασυνδετήριων αγωγών στις βορειότερες βαλκανικές χώρες. Το δίκτυο μάλιστα των αγωγών αυτών συνολικού κόστους άνω των 700 εκατ. ευρώ έχει συμπεριληφθεί στα εθνικά σχέδια RepowerEU των γειτονικών κρατών προς χρηματοδότηση από την ΕΕ.
Ο εν λόγω σχεδιασμός έχει χαρακτηριστεί από γεωπολιτικούς αναλυτές ως αναβίωση του σχεδίουNabbuco που επί μια δεκαετία σχεδόν ήταν το φαβορί της κούρσας αγωγών για τη μεταφορά αερίου από την Κασπία στην Ευρώπη, και βρέθηκε εκτός συναγωνισμού το 2013 με την επικράτηση του Tap. Ο αγωγός Tap έβαλε την Ελλάδα στον γεωπολιτικό χάρτη της περιοχής και σήμερα μαζί με τον αγωγό IGB και το FSRU Αλεξανδρούπολης αποτελούν κρίσιμες υποδομές του αποκαλούμενου «κάθετου άξονα» για την τροφοδοσία των Βαλκανίων. Μέσω αυτού του άξονα, η τροφοδοσία των αγορών της Βουλγαρίας, της Ρουμανίας, της Σερβίας και της Ουγγαρίας θα περνάει από την Ελλάδα, η οποία μάλιστα στη βάση αυτού του σχεδίου σχεδιάζει την επέκταση και την αναβάθμιση των υποδομών της. Σε συνέχεια κοινής δήλωσης που είχαν υπογράψει στη Βουδαπέστη στις 8 Σεπτεμβρίου το 2016, οι υπουργοί Ενέργειας των τεσσάρων χωρών για την ανάπτυξη του «Κάθετου Διαδρόμου» την 1η Δεκεμβρίου 2022 οι διαχειριστές συστημάτων των χωρών, η εταιρία που διαχειρίζεται τον αγωγό IGB (ICGB) και η Gastrade που αναπτύσσει το FSRU Αλεξανδρούπολης υπέγραψαν στην Αθήνα Μνημόνιο Συνεργασίας για την υλοποίησή του.
Το βουλγαρικής εμπνεύσεως σχέδιο «Δακτύλιος Αλληλεγγύης» ακυρώνει ουσιαστικά τον «Κάθετο Αξονα» στον οποίο μάλιστα η Βουλγαρία στήριξε την ενεργειακή της επάρκεια πέρυσι, μετά το εμπάργκο του ρωσικού αερίου τον Απρίλιο, καλύπτοντας το 100% των αναγκών της με LNG που έφτανε στη Ρεβυθούσα και από εκεί μέσω του σταθμού του Σιδηροκάστρου στο βουλγαρικό σύστημα. Εντύπωση προκαλεί το γεγονός της απαξίωσης με αυτόν τον τρόπο, υποδομών στις οποίες συμμετέχει η Βουλγαρία μέσω της Βulgartransgaz, όπως ο IGB (50%) και το FSRU Αλεξανδρούπολης (20%) στο οποίο μάλιστα έχει δεσμεύσει και ποσότητες βάσει μακροπρόθεσμου συμβολαίου. Tην ίδια στιγμή μάλιστα που βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη το σχέδιο αναβάθμισης του IGB με την αύξηση της μεταφορικής του ικανότητας στα 5 Bcm από τα 3 Bcm ετησίως σήμερα, για τη μεταφορά αερίου από το FSRU Αλεξανδρούπολης και τον αγωγό Tap στη βουλγαρική αγορά και από εκεί βορειότερα.
To σχέδιο «Δακτύλιος Αλληλεγγύης» έρχεται μόλις λίγους μήνες μετά τη συμφωνία που υπέγραψε η Βουλγαρία για την εισαγωγή 1,5 δισ. κμ αερίου ετησίως από την Τουρκία, διάρκειας 13 ετών που ερμηνεύτηκε από πολλούς και ως μια φιλοτουρκική στροφή. Οι επιπτώσεις αυτής της συμφωνίας αποτυπώνονται ήδη στα στοιχεία για τις εξαγωγές του ελληνικού συστήματος τον Απρίλιο.
Σύμφωνα με το δελτίο ενεργειακής ανάλυσης του ΙΕΝΕ, τον Απρίλιο από το σημείο εξόδου του Σιδηροκάστρου εξήχθησαν μόλις 0,1 TWh φυσικού αερίου, οι χαμηλότερες εξαγωγές που έχουν καταγραφεί μέχρι στιγμής από τον Mάϊο του 2022. Το 2022 η Ελλάδα εξήγαγε μέσω του Σιδηροκάστρου και του IGB που ξεκίνησε να λειτουργεί από τον Οκτώβριο (δηλαδή προς Βουλγαρία) 29,54 TWh, ποσότητες που αντιστοιχούν στο 34,27% των συνολικών εισαγωγών.
Οι εξαγωγές του Απριλίου μέσω Σιδηροκάστρου δείχνουν ότι ακυρώθηκε ουσιαστικά ο εξαγωγικός ρόλος της Ρεβυθούσας και αυτό που απασχολεί πλέον είναι κατά πόσο η στροφή της Βουλγαρίας προς την Τουρκία θα καταστήσει ανενεργές κι άλλες υποδομές της χώρας και θα την περιθωριοποιήσει γεωπολιτικά.
Η Γερμανίδα δημοσιογράφος, που εδώ και 30 χρόνια ζει στην Ιταλία, μιλάει στην «Κ» για τη δομή, την ιεραρχία, τις επιχειρήσεις και τα πλοκάμια της ιταλικής μαφίας σε όλο τον κόσμο, με αφορμή το πρόσφατο μπαράζ συλλήψεων μελών της Ντράγκετα ανά την Ευρώπη
«Αφού πέφτει το Τείχος του Βερολίνου, γιατί να μην πέσει και η μαφία;» Αυτό είναι το πρώτο πράγμα που σκέφτηκε η Γερμανίδα δημοσιογράφος Πέτρα Ρέσκι όταν βρέθηκε στην Ιταλία το 1989, ως απεσταλμένη του περιοδικού Stern, κατά τη διάρκεια της λεγόμενης «Ανοιξης του Παλέρμο» – και έκτοτε έμεινε στη χώρα. Ηταν μια νέα πολιτική εποχή για τη Σικελία, που είχε βάλει στόχο τη μεταρρύθμιση της οικονομίας και την αναγέννηση του πολιτικού της συστήματος, βάζοντας στο επίκεντρο την απαλλαγή από τη μαφία που λυμαίνεται για αιώνες, θα έλεγε κανείς, την περιοχή.
Η «Ανοιξη του Παλέρμο», όμως, μεταμορφώθηκε σε… χειμώνα γεμάτο αίμα. Οι δικαστές, οι αστυνομικοί και οι πολιτικοί που τα είχαν βάλει με τη μαφία δολοφονήθηκαν ο ένας μετά τον άλλον.
«Δήμαρχος του Παλέρμο ήταν τότε ο Λεολούκα Ορλάντο· ο πρώτος δήμαρχος που πήρε ξεκάθαρη θέση ενάντια στη μαφία, συνεπικουρούμενος από δύο εισαγγελείς, τους Τζιοβάνι Φαλκόνε και Πάολο Μπορσελίνο, που διεξήγαγαν την πρώτη μεγάλη δίκη», λέει η Πέτρα Ρέσκι στην «Κ».
Οι δύο δικαστικοί λειτουργοί, ωστόσο, ήταν ανάμεσα στους νεκρούς από τους Ιταλούς μαφιόζους· δολοφονήθηκαν τρία χρόνια αργότερα, το 1992, με διαφορά δύο μηνών. Μάλιστα, επειδή το κίνημα των πολιτών κατά της μαφίας δεν θα έπαυε έτσι εύκολα, η μανόλια που υπήρχε μπροστά στο σπίτι του δικαστή Τζιοβάνι Φαλκόνε κατέστη κάτι σαν μνημείο – πολίτες άφηναν επιστολές, υποσχόμενοι ότι θα συνεχίσουν το έργο του. Το «Δέντρο του Φαλκόνε» μεταμορφώθηκε σε σύμβολο της «Ανοιξης του Παλέρμο». «Μπορεί κανείς να κόψει ένα λουλούδι, αλλά δεν μπορεί να κόψει την Ανοιξη», έλεγε μία από τις επιστολές, όπως αναφέρει η ιστορικός Ντέμπορα Πούκιο-Ντεν στο OpenEdition Journals.
Το 1993, γράφει η ιστορικός, ο Λεολούκα Ορλάντο –ένας συντηρητικός και θρησκευόμενος Χριστιανοδημοκράτης– επανεξελέγη δήμαρχος του Παλέρμο και οδήγησε σε μια νέα πολιτική εποχή, τη λεγόμενη «Αναγέννηση του Παλέρμο», εμπλέκοντας τους καλλιτέχνες, τους διανοουμένους και τους συγγραφείς της πόλης του. Με αυτό τον τρόπο, ο δήμαρχος προώθησε μια νέα κουλτούρα νομιμότητας, μέσω ποικίλων πολιτιστικών προγραμμάτων –συμπεριλαμβανομένων θεατρικών παραστάσεων, εκθέσεων και λογοτεχνικών φεστιβάλ–, προκειμένου να «αναπτυχθεί η κουλτούρα κατά της μαφίας».
«Ως νεαρή δημοσιογράφος, είχα εντυπωσιαστεί ιδιαίτερα από την αποφασιστικότητα των πολιτών. Γνώρισα πολλούς πρωταγωνιστές του αγώνα κατά της μαφίας κατά τη διάρκεια αυτού του πρώτου ρεπορτάζ, με τους οποίους είμαστε ακόμη φίλοι. Και έτσι πρακτικά “κόλλησα” – και επειδή η μαφία συνεχώς εξελίσσεται, μου φάνηκε πολύ συναρπαστικό να παρατηρώ και να περιγράφω το φαινόμενο», λέει η Πέτρα Ρέσκι.
Τριάντα χρόνια στα άδυτα της μαφίας
Συνέντευξη της Πέτρα Ρίσκε στη Frankfurter Allgemeine Zeitung.
Η Γερμανίδα δημοσιογράφος, τα τελευταία 30 και πλέον χρόνια, μπαίνει στα βαθιά της ιταλικής μαφίας, στην οργάνωση και την ιεραρχία της, στα πλοκάμια της, στη σχέση και την επιρροή της σε άλλες χώρες. Εξάλλου, η τελευταία μεγάλη αστυνομική επιχείρηση της Europol και της Eurojust συνέλαβε περισσότερους από 132 ύποπτους για συμμετοχή στην εγκληματική οργάνωση Ντράγκετα (’Ndrangheta) από την Καλαβρία της νότιας Ιταλίας.
Οι συλλήψεις έλαβαν χώρα από 2.770 αστυνομικούς σε Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία, Ρουμανία, Σλοβενία, Βραζιλία και Παναμά. Οι 132 συλληφθέντες, όπως είχε γράψει το Reuters, θα αντιμετωπίσουν διώξεις για διακίνηση κοκαΐνης από τη Λατινική Αμερική στην Ευρώπη, την Αυστραλία και την Αφρική, αλλά και για ξέπλυμα μαύρου χρήματος, λαθρεμπόριο όπλων, διαφθορά, εκβιασμούς και ανθρωποκτονίες.
Η Πέτρα Ρέσκι παρακολουθεί στενά τις ρίζες της Ντράγκετα στη Γερμανία. Εξάλλου, είναι συγγραφέας, μεταξύ άλλων, του βιβλίου «Mafia. Von Paten, Pizzerien und Falschen Priesteren» (Η Μαφία των νονών, της πιτσαρίας και των ψευτο-ιερέων), που εξετάζει ακριβώς αυτό το ζήτημα.
Φόβοι και απειλές
Το βιβλίο της Πέτρα Ρέσκι που την έφερε αντιμέτωπη με απειλές και μηνύσεις από μέλη της ιταλικής μαφίας.
Τη ρωτώ αυτό που μοιάζει προφανές: έχει φοβηθεί ποτέ; Εχει απειληθεί η ζωή της, ειδικά μετά την έκδοση του βιβλίου της; «Με απείλησαν και με μήνυσαν οι πρωταγωνιστές – τα γερμανικά δικαστήρια διέταξαν να αφαιρεθούν τα σχετικά αποσπάσματα του βιβλίου μου. Ολοι οι δημοσιογράφοι που αργότερα αναφέρθηκαν επίσης σε αυτές τις δύο φατρίες της Ντράγκετα –πολύ ισχυρές και με ρίζες σε όλη τη Γερμανία– ήρθαν κι αυτοί αντιμέτωποι με μηνύσεις και όλοι έχασαν». Δεν είναι, όπως άλλωστε θα ανέμενε κανείς, η πρώτη φορά που η Πέτρα Ρέσκι ή συνάδελφοί της βρέθηκαν στο στόχαστρο της μαφίας επειδή πάτησαν στα ιερά, κρυφά και επικίνδυνα χωράφια τους. «Εχω δεχθεί απειλές σε δημόσιες αναγνώσεις των βιβλίων μου, όπως το ίδιο συνέβη αρκετές φορές σε αίθουσες δικαστηρίων. Από αυτό και μόνον μπορείς κανείς να αντιληφθεί πόσο… ασφαλής αισθάνεται η μαφία στη Γερμανία», λέει η ίδια.
«Ο τελευταίος ενάγων μου συνελήφθη στο πλαίσιο της έρευνας για την επιχείρηση Eureka».
«Με μήνυσαν για πρώτη φορά το 2008 για αποκαλύψεις για τη μαφία. Και είμαι ακόμη σε νομικές διαμάχες. Σε μια περίπτωση, υποχρεώθηκα ακόμα και να κάνω έρανο (crowdfunding) για να πληρώσω τα δικαστικά μου έξοδα επειδή ο εκδότης του βιβλίου αρνήθηκε να τα καλύψει», διηγείται η Πέτρα Ρέσκι στην «Κ». «Η μοναδική ικανοποίηση που έχω βιώσει αυτές τις μέρες είναι ότι ο τελευταίος ενάγων μου, στο πλαίσιο της έρευνας για την επιχείρηση Eureka (σ.σ. την πρόσφατη της Europol και της Eurojust) συνελήφθη στην Ερφούρτη (σ.σ. πρωτεύουσα του γερμανικού κρατιδίου της Θουριγγίας) και εκδόθηκε στην Ιταλία, όπου βρίσκεται τώρα υπό κράτηση. Ολα αυτά είχαν μεγάλο αντίκτυπο σε εμένα και στην άποψή μου για την Ιταλία και, πάνω απ’ όλα, για την πατρίδα μου τη Γερμανία. Θα ήθελα να τονίσω ότι με απείλησαν μαφιόζοι στη Γερμανία – όχι στην Ιταλία. Δεν θα τολμούσαν να το κάνουν εκεί. Ως αποτέλεσμα, είχα αστυνομική προστασία στη Γερμανία για κάποιο διάστημα».
«Αυτό, όμως, που μου έκανε περισσότερη εντύπωση ερευνώντας τόσα χρόνια την ιταλική μαφία είναι ίσως οι ρίζες της Ντράγκετα, της καλαβριανής μαφίας, στη Γερμανία: μετά τη σφαγή της Μαφίας του 2007 (σ.σ. η εκτέλεση έξι Ιταλών στη Γερμανία τον Αύγουστο του 2007 που λέγεται ότι συνδέεται με μαφιόζικη βεντέτα), εμβάθυνα την έρευνά μου στις δύο φατρίες που εμπλέκονται στη σφαγή και προέρχονται από το προπύργιο της Ντράγκετα στο Σαν Λούκα, τις επιχειρήσεις τους και τις πολιτικές τους σχέσεις. Αυτό που έδειξε και η τελευταία μεγάλη έρευνα ήταν πως, μεταξύ άλλων, επρόκειτο για μια φατρία που ονομαζόταν “Ομάδα της Ερφούρτης”, με καταγωγή από το Ντούισμπουργκ. Λειτουργούν με πολλή ευκολία στη… γερμανική γαστρονομία και τις επιχειρήσεις ακινήτων –όπου άνθησαν το εμπόριο ναρκωτικών και το ξέπλυμα χρήματος– χάρη στις διασυνδέσεις τους που φτάνουν μέχρι τα υψηλά πολιτικά κλιμάκια. Ετσι, τα χρήματα που ξεπλύθηκαν στη Γερμανία θα μπορούσαν να επανεπενδυθούν επιτυχώς – για παράδειγμα, στην Ιταλία και την Πορτογαλία», αφηγείται η ίδια στην «Κ».
Στην Ευρώπη, όπως λέει η Πέτρα Ρέσκι, η μαφία είναι παντού· πρώτα απ’ όλα στη Γερμανία –ήδη από τη δεκαετία του ’60–, αλλά και στη Γαλλία, την Ολλανδία, το Βέλγιο, την Πορτογαλία, την Ισπανία, τη Σλοβενία, την Κροατία – ελάχιστες είναι οι χώρες όπου δεν είναι παρούσα. «Ωστόσο, το πόσο επιτυχημένη είναι σε μια χώρα εξαρτάται, μεταξύ άλλων, από την ευημερία της χώρας –γι’ αυτό έχει ενδιαφέρον η Γερμανία– και φυσικά από την έλλειψη νόμων κατά της μαφίας. Παρεμπιπτόντως, το γεγονός ότι δεν υπάρχει de facto όριο πληρωμής με μετρητά στη Γερμανία (σε αντίθεση με την Ελλάδα, παρεμπιπτόντως, όπου είναι 500 ευρώ, αν έχω καταλάβει σωστά) είναι ένα μεγάλο κίνητρο για τη μαφία να κάνει “δουλειές” στη χώρα».
Και, φυσικά, υπάρχει ένα ολόκληρο υποστηρικτικό δίκτυο: άλλες οργανώσεις της μαφίας, επιχειρηματίες, πολιτικοί, δικηγόροι, συμβολαιογράφοι, φοροτεχνικοί, ων ουκ έστι αριθμός, όπως συνάγεται από την κουβέντα μας με την Πέτρα Ρέσκι.
Το πώς έχει εξελιχθεί η παρουσία της μαφίας ανά τους αιώνες, αν «προσαρμόζεται», ας πούμε, στη νέα αποχή, έχει τη δική του σημασία. Εντούτοις, σημαντικότερο όλων είναι πώς οι ίδιοι οι Ιταλοί πολίτες βιώνουν αυτή την… καθημερινότητα, που για όλους όσοι βρίσκονται εκτός Ιταλίας μπορεί καμιά φορά να φαίνεται μυθιστορηματικό ή κινηματογραφικό σενάριο και παραμύθι. Διότι δεν είναι προφανώς ένα πρόσφατο γεγονός. Η Κόζα Νόστρα «επιχειρεί» από τον 19ο αιώνα κυρίως στη δυτική Σικελία, σε περιοχές όπως το Παλέρμο, το Τράπανι ή το Αγκριτζέντο (ο αρχαίος Ακράγαντας). Η Καμόρα, παρότι ιδρύθηκε τον 18ο αιώνα, άρχισε τη δράση της τον 19ο, απλώνοντας τις επιχειρήσεις της σε πολλές χώρες της Ευρώπης, στο Μαρόκο, στη Νότια και τη Βόρεια Αμερική. Η Ντράγκετα, από πλευράς της, εμφανίστηκε στα 1890 στην Καλαβρία, ενώ οι περιώνυμη οικογένεια Ριτσούτο, του πατριάρχη της Δον Ριτσούτο ή Τζον Γκότι του Μόντρεαλ (από το όνομα του Αμερικανού μαφιόζου της Νέας Υόρκης), δραστηριοποιείται από τα μέσα του 20ού αιώνα στον Καναδά.
«Στη νότια Ιταλία, η βία, το χρήμα και η εξουσία χρησιμοποιούνται για να συμμορφωθούν οι πολίτες. Στην υπόλοιπη Ιταλία, δραστηριοποιούνται περισσότερο μέσω της εξουσίας –της πολιτικής επιρροής δηλαδή– και των χρημάτων. Αυτό ισχύει και για τη μαφία όταν εμφανίζεται στο εξωτερικό, για παράδειγμα στη Γερμανία. Η βία δεν αποτελεί επιλογή στη χώρα, επειδή οι πολίτες τείνουν να εμπιστεύονται την αστυνομία, επομένως λειτουργεί περισσότερο με τη χρήση χρημάτων και εξουσίας», λέει η Πέτρα Ρέσκι κατά τη διάρκεια της συνομιλία μας.
Η Γερμανίδα δημοσιογράφος αφηγείται ότι η μαφία είναι μια πολύ σύγχρονη και ρεαλιστική οργάνωση· προσαρμόζεται σε όλες τις εποχές – και, όπως λένε πάντα οι Ιταλοί εισαγγελείς κατά της μαφίας, είναι πάντα ένα βήμα πριν από την έρευνα εναντίον της.
«Εκαναν συναλλαγές με bitcoins ήδη από το 2015, ενώ οι μαφιόζοι πατριάρχες είναι πολύ πιο μπροστά από τους ανακριτές».
«Για παράδειγμα, γνωρίζουν τον τρόπο με τον οποίο περνούν οι σύγχρονες συναλλαγές χρημάτων καλύτερα από οποιονδήποτε άλλον. Οι Ναπολιτάνοι της Καμόρα θεωρούνται πρωτοπόροι από αυτή την άποψη. Σύμφωνα με τους ερευνητές, έκαναν συναλλαγές με bitcoins ήδη από το 2015, όταν ένα bitcoin κόστιζε 500 δολάρια. Οσον αφορά το ηλεκτρονικό χρήμα, οι μαφιόζοι πατριάρχες είναι πολύ πιο μπροστά από τους ανακριτές, εν μέρει επειδή μπορούν να αντέξουν οικονομικά καλύτερους συμβούλους», μας λέει η Πέτρα Ρέσκι.
Ανά τους αιώνες, παρ’ όλα αυτά, δεν έχει αλλάξει η «φύση» της μαφίας, σύμφωνα με τη Γερμανίδα δημοσιογράφο. Παραμένει μία «κλασική» εγκληματική οργάνωση, «στην οποία θυσιάζονται ακόμα και οι δικοί της νόμοι και παραδόσεις, αν το απαιτεί η κατάσταση. Γι’ αυτό τον λόγο, για ένα διάστημα δεν γίνονταν πια μαφιόζικες “βαπτίσεις”, καθώς υπήρχαν πάρα πολλοί αποστάτες που είχαν προδώσει τους “νονούς” τους, ακόμα και μέλη της οικογένειας του αίματος».
Οσο για την εσωτερική δομή και ιεραρχία, προσαρμόζονται επίσης στις συνθήκες. «Η μονολιθική Ντράγκετα, για παράδειγμα», λέει η Πέτρα Ρέσκι, «έχει την τάση να οργανώνεται ομοσπονδιακά, οριζόντια· οι φατρίες της πάντα προσπαθούν να φτάσουν στην κατανόηση μεταξύ τους. Σε αντίθεση με τη σικελική μαφία, η οποία είναι πάντα κάθετα ιεραρχική, με το αφεντικό στην κορυφή. Ωστόσο, οι φατρίες της Καλαβρίας έχουν πλέον και μια οργάνωση στην κορυφή: το λεγόμενο “Crimine” (έγκλημα), με το οποίο συντονίζονται οι επιχειρήσεις».
Η δομή της ιταλικής μαφίας, πάντως, όπως προκύπτει από τη μεταξύ μας συζήτηση, ποικίλλει ανάλογα με την οργάνωση. «Η Καμόρα είναι οργανωμένη οριζόντια – σε αντίθεση με την αυστηρά ιεραρχικά κάθετα οργανωμένη μαφία της Σικελίας. Στην Καμόρα, από την άλλη, δεν υπάρχει ιεραρχία, πράγμα που σημαίνει ότι οι φατρίες βρίσκονται σε διαρκή πόλεμο μεταξύ τους, με υψηλό φόρο αίματος. Την ίδια στιγμή, η Καμπανία έχει τον μεγαλύτερο αριθμό μελών της μαφίας. Σε αντίθεση με άλλες οργανώσεις της ιταλικής μαφίας, η φατρία της Καλαβρίας αντλεί τη δύναμή της από σχέσεις αίματος, όπως τονίζουν επανειλημμένα οι ερευνητές. Οι συγγενείς δεν προδίδουν ο ένας τον άλλον. Γι’ αυτό η Ντράγκετα καταγράφει ακόμη τους λιγότερους αποστάτες. Ωστόσο, επειδή, ακόμα και στην Ντράγκετα, η επικοινωνία μεταξύ των φατριών δεν λειτουργεί πάντα, όπως αποδεικνύεται από το λουτρό αίματος του Ντούισμπουργκ, δημιούργησαν το “Crimine” ως το ανώτατο όργανο διαιτησίας. Οι ιταλικές ομάδες της μαφίας συνεργάζονται πάντα με μεγάλη επιτυχία μεταξύ τους. Και δεν ανταγωνίζονται η μία την άλλη».
Αν ορίσουμε, πάντως, ως στόχο της μαφίας τον πολλαπλασιασμό του πλούτου της, ούτε αυτό φαίνεται να αλλάζει μέσα στα χρόνια. «Η μαφία της Καλαβρίας, για παράδειγμα, διακινεί χρήματα αξίας 220 δισ. ευρώ ετησίως. Αυτά τα χρήματα μπορούν επίσης –και δεν είναι διόλου ασήμαντο– να εξαγοράσουν πολιτική επιρροή. Το αν αυτός ο στόχος επιτυγχάνεται με τη διακίνηση ναρκωτικών (η καλαβριανή Ντράγκετα θεωρείται ο μεγαλύτερος διακινητής κοκαΐνης στην Ευρώπη), με εμπορία όπλων ή ανθρώπων ή με τοξικά απόβλητα, δεν έχει σημασία».
Αυτό που προκαλεί ιδιαίτερη εντύπωση, κατά τη συζήτηση με τη Γερμανίδα δημοσιογράφο, είναι ότι, αν εξετάσει κανείς τους φακέλους των δικογραφιών και μιλήσει με Ιταλούς εισαγγελείς, όπως έχει κάνει η ίδια, θα συνειδητοποιήσει πως, όταν μιλάμε για τους Ιταλούς μαφιόζους, είναι σαν να περιγράφουμε μεγάλους κεφαλαιοκράτες, «των οποίων η θλιβερή μοίρα είναι να κολυμπούν στο χρήμα χωρίς να μπορούν να το απολαύσουν», όπως περιγράφει η Πέτρα Ρέσκι.
«Ανθρωποι που πλήττουν μετρώντας χρήματα για μέρες και διατηρώντας λεγεώνες συμβούλων και αχυρανθρώπων στο payroll τους, για να βγαίνουν αλώβητοι τόσο από τις ιδιοτροπίες της παγκόσμιας οικονομίας όσο και από πιθανές κατασχέσεις. Εξάλλου» –διηγείται η ίδια– «το ξέπλυμα χρήματος είναι ο μεγαλύτερος στόχος και, ταυτόχρονα, το μεγαλύτερο πρόβλημα των μαφιόζων. Ξεκινά πάντα με μετρητά, και εκεί αρχίζει το πρόβλημα: οι τοξικομανείς, οι πελάτες των ιερόδουλων, οι πελάτες των τοκογλύφων, οι παίκτες: όλοι πληρώνουν μετρητά. Και η μαφία δεν μπορεί χωρίς το εμπόριο ναρκωτικών και τον εκβιασμό. Η μαφία λατρεύει τα μετρητά σαν είδωλο – ωστόσο, λες και πρόκειται για τζίνι που έχει ξεφύγει από το μπουκάλι, πρέπει να ξαναβρεθεί στον σωστό δρόμο το συντομότερο δυνατό. Ακόμα και για τον Αλ Καπόνε το να απαλλαγεί από τα μετρητά ήταν πρόβλημα – κι έτσι εφευρέθηκε ο όρος “ξέπλυμα χρήματος”: στη δεκαετία του 1920, ήταν ο πρώτος που σκέφτηκε να επενδύσει τα παράνομα κέρδη του σε πλυντήρια, όπου υπήρχαν πολλά χρήματα, κυκλοφορούν πάντα και, άρα, νομιμοποιούνται. Ο Αλ Καπόνε έγινε έτσι πρότυπο παγκοσμίως – όχι μόνο για τους μαφιόζους, αλλά και για άλλους φοροφυγάδες και απατεώνες».
Οπως λέει η Γερμανίδα δημοσιογράφος, σήμερα τα μέλη της μαφίας έχουν στη διάθεσή τους άπειρους τρόπους για να μετατρέψουν τα «βρώμικα» χρήματα σε «καθαρά». Μάλιστα, στην τελευταία μεγάλη έρευνα για την ευρωπαϊκή μαφία που αναφέρθηκε νωρίτερα, υπήρχαν πράγματι πλυντήρια αυτοκινήτων στο Μόναχο όπου ξεπλένονταν χρήματα.
«Και η νιγηριανή μαφία που δρα στην Ευρώπη, για παράδειγμα, στέλνει τα χρήματα που κερδίζει από την πορνεία και τη διακίνηση ναρκωτικών στην Αφρική σε μικρά ποσά με απλή μεταφορά χρημάτων. Οι μεταγραφές ποδοσφαιριστών είναι επίσης μια καλή ευκαιρία: το πραγματικό ποσό που καταβάλλεται είναι χαμηλότερο από το επίσημο και ήδη η επιχείρηση είναι κερδοφόρα. Αντίστοιχη είναι και η νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες στην αγορά ακινήτων», περιγράφει η Πέτρα Ρέσκι.
«Σε μια περίπτωση, μαφιόζοι της Καλαβρίας και της Σικελίας εμπιστεύτηκαν τα χρήματά τους σε επαγγελματίες παρόχους υπηρεσιών ξεπλύματος βρώμικου χρήματος, οι οποίοι τα έβγαλαν από τη χώρα για την προμήθεια, αναπτύσσοντας έτσι ένα ακμάζον επιχειρηματικό μοντέλο: ένας διακινητής κοκαΐνης της Ντράγκετα, με έδρα τη Ρώμη, έφερε ολόκληρο σκάφος με σακούλες γεμάτες χρήματα σε έναν μεσάζοντα. Αυτός ο μεσάζων στη συνέχεια μετέφερε τις τσάντες στα χέρια διπλωματών της πρεσβείας του Κονγκό στη Ρώμη, οι οποίοι προστατεύονταν από τους ελέγχους χάρη στο διπλωματικό τους καθεστώς», μας λέει η ίδια. «Από τη Ρώμη, τα χρήματα πήγαν σε μιαν ελβετική τράπεζα και από εκεί σε ένα πιστωτικό ίδρυμα στη Βραζιλία, το οποίο τα εκταμίευσε ξανά, επιτρέποντάς τα να χρησιμοποιηθούν για την αγορά νέων ναρκωτικών. Γι’ αυτό τον κύκλο είχε υπογραφεί αναλυτικό συμβόλαιο – που στο τέλος έπεσε στα χέρια των ανακριτών».
Η αλήθεια είναι, εντούτοις, ότι όλα αυτά τα χρόνια έχουν γίνει επανειλημμένως πολλές επιχειρήσεις κατά της μαφίας στην Ιταλία και αλλού. Διαρκώς αποκαλύπτονται τα πλοκάμια της που έχουν απλωθεί σε όλο τον κόσμο, οι αρχές προβαίνουν σε συλλήψεις και, τελικά, συχνά οι οργανώσεις τρώγονται μεταξύ τους. Θα εξαρθρωθεί ποτέ πλήρως η ιταλική μαφία;
«Ναι, φυσικά θα μπορούσε, αλλά μόνον εάν όλες οι ευρωπαϊκές χώρες συμφωνήσουν σε μιαν ενιαία νομοθεσία κατά της μαφίας. Κάτι που μάλλον δεν θα συμβεί ποτέ. Επίσης επειδή πολλοί πολιτικοί, κυρίως στη Γερμανία, αντιλαμβάνονται την “επένδυση” βρώμικου χρήματος ως ένα είδος προγράμματος οικονομικής τόνωσης»…
A couple walks past billboards with the portrait of Turkish President Recep Tayyip Erdogan (L) and with the portrait of Republican People's Party (CHP) leader and presidential candidate, Kemal Kilicdaroglu (R) in Sanliurfa, south-eastern Turkey on April 28, 2023. (Photo by OZAN KOSE / AFP)
L’hypothèse d’une alternance à Ankara, longtemps illusoire, est désormais prise au sérieux par les Occidentaux, explique, dans sa chronique, Philippe Ricard, journaliste au « Monde ».
La mise en scène aurait pu être plus percutante encore si les deux protagonistes du jour avaient pu se rendre sur place, à Akkuyu, dans le sud de la Turquie sur les bords de la Méditerranée : les présidents Recep Tayyip Erdogan et Vladimir Poutine ont inauguré ensemble, à distance, jeudi 27 avril, la première centrale nucléaire turque construite avec le soutien financier et la technologie russes. Tandis que le maître du Kremlin avait évité de faire le voyage, en pleine guerre en Ukraine, son homologue turc est lui aussi intervenu de loin, en raison des troubles intestinaux qui l’ont obligé à interrompre brièvement sa campagne en vue des élections présidentielle et législatives du 14 mai.
Il n’empêche, l’apparition virtuelle des deux autocrates au beau milieu des débats électoraux, alors que les réacteurs de la centrale sont encore loin d’être opérationnels, donne une idée des enjeux géopolitiques du scrutin.
« Une victoire d’Erdogan serait une victoire pour Poutine », considère Marc Pierini, chercheur associé à Carnegie Europe et ancien ambassadeur de l’Union européenne (UE) à Ankara. A contrario, la défaite du président sortant face au chef de file de l’opposition, Kemal Kiliçdaroglu, ferait les affaires des Occidentaux, à commencer par celles des Européens. A Bruxelles, Paris ou Berlin, comme à Washington, la discrétion est de mise afin de ne pas susciter la colère du dirigeant sortant en interférant dans la joute électorale.
Cependant, l’hypothèse d’une alternance à Ankara, longtemps illusoire, est désormais prise au sérieux, voire secrètement souhaitée, en dépit de doutes persistants sur la bonne tenue du scrutin, ainsi que sur la réaction du dirigeant islamo-conservateur en cas de revers dans les urnes. La crise économique, la gestion chaotique du récent tremblement de terre dans le sud-est du pays et la lassitude d’une partie de l’électorat envers un pouvoir de plus en plus autoritaire donnent espoir à la coalition d’opposition conduite par le leader du Parti républicain du peuple (CHP, kémaliste).
« Si les électeurs turcs arrivent à déloger Erdogan de son palais présidentiel, c’est un tournant géopolitique majeur », veut croire l’ancienne ministre espagnole des affaires étrangères, Arancha Gonzalez, doyenne de l’Ecole des affaires internationales de Sciences Po à Paris.
S’il n’entend pas sacrifier les liens économiques avec la Russie ni renoncer à la centrale d’Akkuyu, Kemal Kiliçdaroglu se dit soucieux de « normaliser » ses relations avec ses partenaires occidentaux. La promesse pourrait aller de soi pour tout dirigeant d’un pays membre de l’OTAN et candidat à l’UE, engagé dans de laborieuses négociations d’adhésion – suspendues depuis 2018. Elle n’a pourtant rien d’une évidence après la double décennie au pouvoir d’Erdogan, tant ce dernier a mis à l’épreuve les relations avec ses homologues occidentaux, allant jusqu’à qualifier l’ex-chancelière allemande Angela Merkel de « nazie », ou à s’interroger sur la « santé mentale » d’Emmanuel Macron.
Mises en garde
La guerre en Ukraine donne une bonne idée du double jeu de la Turquie d’Erdogan. Dans ce conflit qui a ressoudé l’OTAN, Ankara a condamné l’invasion, fourni des drones à Kiev et fermé les détroits vers la mer Noire à la flotte russe, mais sans reprendre à son compte les sanctions adoptées contre Moscou par les capitales occidentales.
Ces dernières considèrent même que la Turquie est devenue un point de passage pour contourner les mesures prises à l’encontre de la Russie, les échanges entre les deux Etats ayant bondi depuis le début du conflit. « Les mises en garde se sont multipliées, les Turcs ont commencé à prendre conscience du problème, mais ils doivent joindre les actes à la parole », relève un diplomate européen.
« Dans la situation actuelle, l’essentiel de l’enjeu pour les Européens comme pour l’ensemble des Occidentaux, c’est la relation de la Turquie avec l’OTAN en regard de celle qu’elle entretient avec la Russie », observe Marc Pierini : « Deux questions restent ouvertes : la Turquie va-t-elle s’engager dans les opérations de réassurance sur le flanc est de l’OTAN ? Que vont-ils faire avec les missiles russes ? » La livraison d’une batterie de missiles S-400 à Ankara avait ouvert une brèche dans la défense antiaérienne de l’Alliance atlantique. En représailles, Ankara a été exclu du programme d’avions furtifs américains F-35.
Restaurer l’Etat de droit
A quelques détails près, Erdogan est aussi l’un des rares dirigeants au sein de l’OTAN à ne prendre aucune mesure pour sécuriser le flanc est de l’OTAN face aux menaces russes. Depuis le déclenchement de la guerre en Ukraine, il s’est enfin beaucoup employé pour bloquer l’adhésion de la Suède à l’Organisation. L’opposition turque, à en croire les officiels suédois, serait au contraire prête à ratifier dès que possible cet élargissement.
« Si Erdogan perd et accepte de perdre, cela change pas mal de choses. Quelle que soit l’issue des élections, on serait bien conseillé de relancer les relations avec la Turquie », dit une source diplomatique, en souhaitant que l’UE adapte sa réponse à l’ampleur du « renouveau démocratique » annoncé par une opposition soucieuse de restaurer l’Etat de droit, après les dérives de l’ère Erdogan. Nul ne songe à ce jour à relancer les négociations d’adhésion à l’UE. « L’intégration de la Turquie serait nécessaire sur le plan géopolitique, possible sur le plan économique, mais elle est très difficile sur le plan politique, du fait de l’opposition qu’elle suscite dans certains pays membres. On ne peut dire ni oui ni non », juge Arancha Gonzalez.
Néanmoins, les Vingt-Sept pourraient proposer de moderniser l’union douanière qui les unit de longue date à la Turquie, pour l’élargir aux services. Voire libéraliser les visas et associer les Turcs à certains projets énergétiques en Méditerranée, afin de contribuer à réduire les contentieux avec la Grèce. Sans oublier d’éventuelles coopérations dans le cadre de la Communauté politique européenne, dont le prochain sommet, le 1er juin à Chisinau (Moldavie), constituera le premier rendez-vous de l’après élections turques.
« Les questions resteront difficiles, mais le climat sera apaisé », espère Marc Pierini, non sans avertir de difficultés prévisibles au sujet de la Syrie, l’opposition aux portes du pouvoir à Ankara envisageant de reconnaître le régime de Bachar Al-Assad contre l’avis des Européens et d’y renvoyer les réfugiés syriens.
Το σίγουρο είναι ότι η καταστροφή που έχει υποστεί η πόλη είναι τρομακτική, γιατί οι μάχες διεξάχθηκαν στο κατοικημένο περιβάλλον. Τα ουκρανικά στρατεύματα δεν μπορούσαν να αποκρούσουν τους Ρώσους έξω από την πόλη όπου δεν υπάρχει καν ένα δάσος για να μη φαίνονται δια γυμνού οφθαλμού. Η Μαριούπολη είναι χτισμένη στην αζοφική στέπα και τα ψηλότερα φυτά στις αχανείς γαίες που την περιβάλλουν είναι τα ηλιοτρόπια. Έτσι, είχαν συγκεντρωθεί και οχυρωθεί μέσα στην πόλη, σε κτήρια κάθε είδους, οτιδήποτε πρόσφερε κάλυψη, ανεξάρτητα από τη χρήση και το περιεχόμενό τους. Στα κτήρια του πανεπιστημίου, σε σχολεία, μουσεία και άλλα δημόσια κτήρια που διέθεταν μεγάλους χώρους σε νευραλγικά σημεία για την εγκατάσταση βαριών πυροβόλων, όπως και μεγάλα συγκροτήματα κατοικιών που χρησιμοποιήθηκαν σαν οχυρωμένοι πύργοι σε όλη την πόλη, τόσο περιμετρικά, εν είδη τείχους, όσο και κατά μήκος κεντρικών λεωφόρων για να ελέγχεται η κυκλοφορία των ένοπλων σωμάτων και των τεθωρακισμένων. Με αυτή τη διάταξη των αμυνομένων, η καταστροφή ήταν εξ αρχής δεδομένη. Πάνω από 20.000 Ουκρανοί στρατιώτες με τον οπλισμό τους είχαν διασκορπιστεί και ταμπουρωθεί σε διαμερίσματα, καταστήματα και δημόσια κτήρια. Έτσι, όλα είχαν μετατραπεί σε στόχους.
Οι οβίδες και οι ρουκέτες των εντός εκτοξεύονταν από ταράτσες πολυκατοικιών και τα τανκς στάθμευαν στις πίσω αυλές των σπιτιών και στα στεγασμένα προαύλια των σχολείων και άλλων εγκαταστάσεων κοινής ωφέλειας. Κατ’ αντιστοιχία και οι βόμβες και οι ρουκέτες των εκτός κατευθύνονταν στα σημεία από τα οποία οι εντός έριχναν τις βολές τους. Καμία διάκριση δεν μπορούσε να γίνει ούτε από τη μία ούτε από την άλλη πλευρά για την καταστροφή που θα προκαλούσε κάθε βολή. Οι πυροβολητές χτυπούσαν ό,τι κινείτο αγνοώντας προφανώς τις παράπλευρες ζημιές και απώλειες που προκαλούσαν με τα πλήγματα που κατάφερναν στον εχθρό, αν η οχυρή του θέση ήταν σε βρεφονηπιακό σταθμό ή σουπερμάρκετ. Έχοντας επιλέξει την πόλη σαν πεδίο μάχης, ιδίως στην τελική φάση των εχθροπραξιών που διεξάχθηκαν δρόμο με δρόμο, κτήριο με κτήριο, ήταν προδιαγεγραμμένο ότι ένα πολύ μεγάλο μέρος της Μαριούπολης θα μετατρεπόταν σε ερείπια.
Σπασμένο τηλέφωνο
Ξέροντας την πόλη αρκετά καλά, όσο διαρκούσαν οι μάχες, ανησυχούσα για τους ανθρώπους, ένστολους και άμαχους που άθελά τους βρέθηκαν σ’ αυτή την κόλαση, ανησυχούσα και για ό,τι σε επίπεδο πολιτισμού και ιστορίας διέθετε η Μαριούπολη, όταν πια ήταν φανερό ότι ήταν σχεδόν αδύνατο να γλιτώσουν τα πολύτιμα από τις εκρήξεις, τις κατεδαφίσεις και τους εμπρησμούς που καθ’ όλο το εικοσιτετράωρο ρήμαζαν την πόλη απ’ άκρη σ’ άκρη. Αντιλαμβανόμουν ότι η Μαριούπολη όπως τη γνώρισα και αγάπησα, θα διασωζόταν πλέον μόνο στις εκατοντάδες ταινίες που την έχω αποτυπωμένη. Άρχισα, λοιπόν, να ψάχνω για ειδήσεις κι αυτό δεν ήταν καθόλου εύκολο, γιατί πολλά τηλέφωνα δεν λειτουργούσαν από έλλειψη ρεύματος ή σήματος, αλλά και γιατί πολλοί φίλοι και γνωστοί που είχαν διαφύγει στη Ρωσία, την κεντρική και δυτική Ουκρανία και σε ευρωπαϊκές χώρες, ούτε αυτοί ήξεραν τι γινόταν πίσω. Κάπου-κάπου έπιανα επαφή με κάποιον που ήταν σε καταφύγιο αλλά για οικονομία ρεύματος οι συνομιλίες ήταν πολύ σύντομες. Πώς είστε; Εδώ είναι πολύ δύσκολα, αλλά ακόμα ζούμε. Σας σκεφτόμαστε, να προσέχετε. Χαιρετισμούς. Γεια.
Έτσι, οι πληροφορίες συγκεντρώνονταν με το σταγονόμετρο και δεν ήταν πάντα έγκυρες είτε γιατί μεταφέρονταν με το «σπασμένο τηλέφωνο» από στόμα σε στόμα είτε γιατί φορτίζονταν πολιτικά και στην αναμετάδοση στρεβλώνονταν ή περικόπτονταν ανάλογα με την πλευρά στην οποία ανήκει ο μεταδότης. Εν πάση περιπτώσει, επιμένοντας, φιλτράροντας και διασταυρώνοντας, διατηρούσα μια ζωντανή επαφή με την πραγματικότητα της εμπόλεμης κατάστασης.
«Φθινοπωρινή λασπουριά», έργο του Α. Κουιντζή (1870)
Αναζήτηση
Σήμερα, ενώ ο πόλεμος συνεχίζεται με αμείωτη ένταση κατά μήκος μιας καθημερινά μεταβαλλόμενης γραμμής, από το νότο μέχρι το βορρά, στη Μαριούπολη επικρατεί μια σχετική ηρεμία και ασφάλεια. Φίλοι και γνωστοί επανεμφανίζονται, μερικοί επιστρέφουν και οι πληροφορίες πολλαπλασιάζονται, ακόμα και μέσα από αντιδικίες. Πάντως, παρατηρείται μια απροσδόκητη «ομαλοποίηση». Επανέρχεται μια κανονικότητα και όποιοι θέλουν γυρίζουν με μια κάμερα στους δρόμους καταγράφοντας και σχολιάζοντας τα μέρη και τα γεγονότα όπως τα αντικρίζουν. Την καταστροφή και την ανοικοδόμηση δίπλα-δίπλα.
Αλλά ακόμα και τώρα οι πληροφορίες που αποσπάει κανείς από τους κατοίκους επικεντρώνονται στα βασικά, δηλαδή στην αναζήτηση και τον εντοπισμό φίλων και συγγενών και στην αποκατάσταση των πιο απαραίτητων μέσων διαβίωσης, ήτοι στην απόκτηση στέγης, στην εξεύρεση δουλειάς, στην επαναλειτουργία των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και των κέντρων υγείας. Τα ζητήματα ιστορίας και πολιτισμού δεν απασχολούν ακόμα τον κόσμο που προσπαθεί να ξαναστήσει τη ζωή του. Δικοί μου άνθρωποι δεν ξέρουν ακόμα για ορισμένα κτήρια, μουσεία, μνημεία κ.λπ. και πρέπει να ασχοληθούν επί τούτου προκειμένου να μου δώσουν την πληροφορία που θέλω. Οι συγκοινωνίες τώρα άρχισαν να επαναλειτουργούν. Για πολύ καιρό ούτε τα στελέχη του Ελληνισμού δεν ήξεραν για το μέγεθος των ζημιών που έχουν υποστεί τα κτήρια των συλλόγων τους.
Γι’ αυτό, καθημερινά, παρακολουθώ τα γραφόμενα σε διάφορα σάιτ από ανθρώπους που ζουν στην πόλη και βλέπω προσεκτικά τα βίντεο που ανεβάζουν στο youtube, για να σχηματίσω γνώμη για την κατάσταση στην οποία βρίσκεται σήμερα ό,τι σημαντικό είχε η πόλη. Για το Πανεπιστήμιο, τα κτήρια της Ομοσπονδίας Ελληνικών Συλλόγων της Ουκρανίας και του Συλλόγου των Ελλήνων της Μαριούπολης, για σχολεία, θέατρα, μουσεία, βιβλιοθήκες, γκαλερί, νοσοκομεία, εκκλησίες, μνημεία, αγάλματα, ψηφιδωτά και χαρακτηριστικά κτίσματα της πόλης, μονοκατοικίες, νεοκλασικά, πολυκατοικίες, καταστήματα, εστιατόρια, παζάρια, πάρκα, αθλητικούς χώρους και βιομηχανικά συγκροτήματα, παραλίες και λιμάνια, εμπορικά πλοία και ψαρόβαρκες. Όσο αυξάνονται οι πληροφορίες και οι εικόνες τόσο συμπληρώνεται η πραγματική κατάσταση που επικρατεί στην πόλη.
Συνδιάσκεψη
Τώρα που το μεγαλύτερο μέρος της περιοχής των Ελλήνων είναι πλέον ενιαίο, χωρίς τα «σύνορα» που τους διαχώριζαν από το 2014, ενημερώνομαι πιο έγκυρα και πιο σφαιρικά γι’ αυτά που με απασχολούν και με προβληματίζουν, από τα σημαντικά έμπειρα στελέχη του ελληνικού κινήματος που έχουν πάρει την τολμηρή πρωτοβουλία να ανασυγκροτήσουν τις ελληνικές κοινότητες και τους συλλόγους στην αζοφική περιοχή, γυρίζοντας από χωριό σε χωριό και από πόλη σε πόλη. Η βασική μου έγνοια ήταν και παραμένει να αναδιοργανωθεί και να επουλώσει τις πληγές του ο Ελληνισμός της Αζοφικής Θάλασσας. Αυτός ο ιστορικός Ελληνισμός, ο ακριτικός! Αυτό έχει ξεκινήσει, αλλά δεν θα είναι καθόλου εύκολο, γιατί τα τραύματα, πνευματικά και υλικά, είναι πάρα πολλά και βαθιά, γι’ αυτό πρέπει να συμβάλλουμε με κάθε μέσο και τρόπο, ακούραστα και επίμονα, ειρηνικά και συμφιλιωτικά, στην ευόδωση του εγχειρήματος.
Σ’ αυτή την κατεύθυνση, το σημαντικότερο νέο είναι ότι η κάτω από πολύ αντίξοες συνθήκες πολύμηνη προσπάθεια επανεκκίνησης του Ελληνισμού στην Αζοφική Θάλασσα αποδίδει κιόλας καρπούς. Οι πρωτεργάτες αντιλαμβάνονται ότι θέλει επιμονή και υπομονή για να ξεπεραστούν καταστροφές, φόβοι, απογοητεύσεις, απώλειες, αντιγνωμίες, διασπάσεις, καχυποψίες και αμφιβολίες που δημιουργήθηκαν από το αρνητικό βίωμα τόσων χρόνων, με όσα συνέβησαν από το 2014, με αποκορύφωμα τον τρομακτικό πόλεμο που βρίσκεται σε εξέλιξη έχοντας στο επίκεντρό του την περιοχή που κυρίως βρίσκονται από το 1778-79 οι κοινότητες των Ελλήνων, των ιδρυτών της Μαριούπολης. Αλλά το γεγονός ότι, μετά από πάρα πολλά μετ’ εμποδίων τρεξίματα στη στέπα της Αζοφικής και σοβαρές συζητήσεις και συνεννοήσεις, πραγματοποιείται η πρώτη συνδιάσκεψη των Ελλήνων με τη συμμετοχή εκπροσώπων από 37 κοινότητες, είναι πολύ σπουδαίο και ενθαρρυντικό. Με την ελπίδα ότι σε βάθος χρόνου, με ειρήνη ανάμεσα σε Ρώσους και Ουκρανούς, όλα τα κομμάτια του Ελληνισμού θα συγκλίνουν σε μια νέα ενότητα αναγεννητική.
Μια νέα ανάλυση του χάους στο ηλιακό σύστημα αποκαλύπτει πώς αποφεύγονται οι πλανητικές συγκρούσεις για δισεκατομμύρια χρόνια.
Η Γη μάλλον δεν θα έπρεπε να υπάρχει σημειώνει η Anna Demming στο Live Science
Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι τροχιές των πλανητών του εσωτερικού ηλιακού συστήματος -Ερμής, Αφροδίτη, Γη και Άρης- είναι χαοτικές και τα μοντέλα υποστηρίζουν ότι αυτοί οι εσωτερικοί πλανήτες θα έπρεπε να έχουν συντριβεί ο ένας πάνω στον άλλο μέχρι τώρα. Κι όμως, αυτό δεν έχει συμβεί.
Μέσα από μια βαθιά βουτιά στα μοντέλα για την κίνηση των πλανητών, οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι οι κινήσεις των εσωτερικών πλανητών περιορίζονται από ορισμένες παραμέτρους που λειτουργούν ως πρόσδεση που αναστέλλει το χάος του συστήματος. Εκτός από την παροχή μιας μαθηματικής εξήγησης για τη φαινομενική αρμονία στο ηλιακό μας σύστημα, οι γνώσεις της νέας μελέτης μπορεί να βοηθήσουν τους επιστήμονες να κατανοήσουν τις τροχιές των εξωπλανητών που περιβάλλουν άλλα αστέρια.
Οι πλανήτες ασκούν συνεχώς μια αμοιβαία βαρυτική έλξη ο ένας στον άλλον – και αυτά τα μικρά ρυμουλκά κάνουν συνεχώς μικρές προσαρμογές στις τροχιές των πλανητών. Οι εξωτερικοί πλανήτες, που είναι πολύ μεγαλύτεροι, είναι πιο ανθεκτικοί στα μικρά ρυμουλκά και έτσι διατηρούν σχετικά σταθερές τροχιές.
Το πρόβλημα των τριών σωμάτων
Το πρόβλημα των τροχιών του εσωτερικού πλανήτη, ωστόσο, εξακολουθεί να είναι πολύ περίπλοκο για να λυθεί ακριβώς. Στα τέλη του 19ου αιώνα, ο μαθηματικός Henri Poincaré απέδειξε ότι είναι μαθηματικά αδύνατο να λυθούν οι εξισώσεις που διέπουν την κίνηση για τρία ή περισσότερα αντικείμενα που αλληλοεπιδρούν, συχνά γνωστά ως «πρόβλημα των τριών σωμάτων».
Ως αποτέλεσμα, οι αβεβαιότητες στις λεπτομέρειες των αρχικών θέσεων και των ταχυτήτων των πλανητών αυξάνονται με την πάροδο του χρόνου. Με άλλα λόγια: Είναι δυνατόν να πάρουμε δύο σενάρια στα οποία οι αποστάσεις μεταξύ του Ερμή, της Αφροδίτης, του Άρη και της Γης διαφέρουν κατά το παραμικρό, και σε ένα οι πλανήτες συγκρούονται μεταξύ τους και σε ένα άλλο απομακρύνονται.
Ο χρόνος που απαιτείται για δύο τροχιές με σχεδόν ίδιες συνθήκες εκκίνησης να αποκλίνουν κατά ένα συγκεκριμένο ποσό είναι γνωστός ως χρόνος Lyapunov του χαοτικού συστήματος. Το 1989, ο Ζακ Λάσκαρ, αστρονόμος και διευθυντής έρευνας στο Εθνικό Κέντρο Επιστημονικής Έρευνας και του Παρατηρητηρίου του Παρισιού και συν-συγγραφέας της νέας μελέτης, υπολόγισε τη χαρακτηριστική ώρα Lyapunov για τις πλανητικές τροχιές του εσωτερικού ηλιακού συστήματος ήταν μόλις 5 εκατομμύρια χρόνια.
«Βασικά σημαίνει ότι χάνεις ένα ψηφίο κάθε 10 εκατομμύρια χρόνια», είπε ο Λάσκαρ στο Live Science. Έτσι, για παράδειγμα, εάν η αρχική αβεβαιότητα στη θέση ενός πλανήτη είναι 15 μέτρα, 10 εκατομμύρια χρόνια αργότερα αυτή η αβεβαιότητα θα ήταν 150 μέτρα. Μετά από 100 εκατομμύρια χρόνια, άλλα 9 ψηφία χάνονται, δίνοντας μια αβεβαιότητα 150 εκατομμυρίων χιλιομέτρων, που ισοδυναμεί με την απόσταση μεταξύ Γης και Ήλιου. «Βασικά δεν έχεις ιδέα πού βρίσκεται ο πλανήτης», είπε ο Λάσκαρ.
Δεν είναι πολλά τα 100 εκατομμύρια χρόνια
Ενώ τα 100 εκατομμύρια χρόνια μπορεί να φαίνονται πολλά, το ίδιο το ηλιακό σύστημα είναι άνω των 4,5 δισεκατομμυρίων ετών και η έλλειψη δραματικών γεγονότων -όπως μια πλανητική σύγκρουση ή ένας πλανήτης που εκτινάσσεται από όλη αυτή τη χαοτική κίνηση- μπερδεύει τους επιστήμονες για πολύ καιρό.
Στη συνέχεια, ο Λάσκαρ εξέτασε το πρόβλημα με διαφορετικό τρόπο: προσομοιώνοντας τις τροχιές του εσωτερικού πλανήτη κατά τα επόμενα 5 δισεκατομμύρια χρόνια, περνώντας από τη μια στιγμή στην άλλη. Βρήκε μόλις 1% πιθανότητα πλανητικής σύγκρουσης. Με την ίδια προσέγγιση, υπολόγισε ότι θα χρειαστούν, κατά μέσο όρο, περίπου 30 δισεκατομμύρια χρόνια για να συγκρουστούν οποιοσδήποτε από τους πλανήτες.
Χαλαρώνοντας το χάος
Ερευνώντας τα μαθηματικά, ο Λάσκαρ και οι συνεργάτες του εντόπισαν για πρώτη φορά «συμμετρίες» ή «διατηρημένες ποσότητες» στις βαρυτικές αλληλεπιδράσεις που δημιουργούν ένα «πρακτικό φράγμα στη χαοτική περιπλάνηση των πλανητών», είπε ο Λάσκαρ.
Αυτές οι αναδυόμενες ποσότητες παραμένουν σχεδόν σταθερές και αναστέλλουν ορισμένες χαοτικές κινήσεις, αλλά μην τις αποτρέψετε εντελώς, όπως το ανασηκωμένο χείλος ενός πιάτου δείπνου θα εμποδίσει την πτώση του φαγητού από το πιάτο αλλά δεν θα το αποτρέψει εντελώς. Μπορούμε να ευχαριστήσουμε αυτές τις ποσότητες για τη φαινομενική σταθερότητα του ηλιακού μας συστήματος.
Η Ρενού Μαλχότρα, Καθηγήτρια Πλανητικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Αριζόνα που δεν συμμετείχε στη μελέτη, τόνισε πόσο λεπτοί είναι οι μηχανισμοί που εντοπίστηκαν στη μελέτη. Η Malhotra είπε στο Live Science ότι είναι ενδιαφέρον ότι «οι πλανητικές τροχιές του ηλιακού μας συστήματος παρουσιάζουν εξαιρετικά αδύναμο χάος».
Σε άλλη εργασία, ο Λάσκαρ και οι συνεργάτες του αναζητούν ενδείξεις για το εάν ο αριθμός των πλανητών στο ηλιακό σύστημα διέφερε ποτέ από αυτό που βλέπουμε σήμερα. Παρά τη σταθερότητα που είναι εμφανής σήμερα, το αν αυτό συνέβαινε πάντα τα δισεκατομμύρια χρόνια πριν από την εξέλιξη της ζωής παραμένει ένα ανοιχτό ερώτημα.
Ενημερώθηκα για τα εκλογικά κέντρα του εξωτερικού. Σε αντίθεση με την Τουρκία όπου ήδη ψήφισαν όλοι οι Τούρκοι του εξωτερικού, η ελληνική κυβέρνηση κάνει το παν για να μην ψηφίσουν οι Έλληνες πολίτες του εξωτερικού. Ας δούμε γιατί.
Στο εκλογικό κέντρο της Σόφιας ψηφίζουν οι Έλληνες που ζουν στο Αργυρόκαστρο, τα Τίρανα, τα Σκόπια, το Σεράγεβο, τη Φιλιππούπολη και το Βελιγράδι. Μα τους είναι πιο εύκολο να πάνε στην Ελλάδα παρά στη Σόφια.
Στο εκλογικό κέντρο στο Βίλνιους της Λιθουανίας ψηφίζουν οι Έλληνες που ζουν στη Ρίγα, το Ταλίν, το Κίεβο, την Αγία Πετρούπολη, τη Μόσχα και το Νοβοροσίσκ. Οι Έλληνες που ζουν στη Ρωσία αποκλείεται να υποστούν την ταλαιπωρία να πάνε στη Λιθουανία. Το ίδιο και οι Έλληνες του Κίεβου. Θα μπορούσε η κυβέρνηση να είχε φτιάξει εκλογικό κέντρο στην Πρεσβεία μας στη Μόσχα. Αλλά όχι, πρέπει να τιμωρηθούν οι Έλληνες που κατοικούν στη Ρωσία.
Πάμε τώρα στον Καναδά. Στο εκλογικό κέντρο του Τορόντο ψηφίζουν οι Έλληνες που μένουν στο Βανκούβερ που βρίσκεται στον Ειρηνικό σε απόσταση 4.000 χιλιομέτρων και οι Έλληνες του Γουίνιπεγκ. Στο Μόντρεαλ θα ψηφίσουν οι Έλληνες της Οττάβα και του Χάλιφαξ. Ποιος Έλληνας του Καναδά θα διασχίσει αυτές τις αποστάσεις για να ψηφίσει;
Στο εκλογικό κέντρο της Κωνσταντινούπολης στο Γενικό Προξενείο, ψηφίζουν οι Έλληνες του Ερεβάν και της Τιφλίδας. Για τους Έλληνες της Αρμενίας είναι αδύνατη η προσέλευσή τους στην Τουρκία γιατί η Άγκυρα έχει κλείσει τους αεροδιαδρόμους με την Αρμενία. Πιο εύκολα πετάνε στην Αθήνα για να ψηφίσουν.
Πάμε στην Ασία τώρα όπου στο εκλογικό κέντρο στην Πρεσβεία μας στην Σεούλ, ψηφιζουν οι Έλληνες του Τόκιο, του Πεκίνου, της Σαγκάης, του Χονγκ Κονγκ και του Γκουανζού. Οι αποστάσεις είναι πολύ μεγάλες για μια ψήφο. Το Χονγκ Κονγκ απέχει 2.000 χιλιόμετρα από τη Σεούλ.
Στο εκλογικό κέντρο της Σιγκαπούρης θα ψηφίσουν οι Έλληνες του Νέου Δελχί, του Μουμπάι, της Μπανγκόκ και Μανίλας. Μανίλα-Σιγκαπούρη είναι 2.300 χιλιόμετρα.
Τέτοια κοροϊδία και τέτοια προσβολή στον Ελληνισμό του εξωτερικού δεν έχει ξανασυμβεί. Η κυβέρνηση με τον τρόπο αυτό απαγορεύει στην πράξη στους Έλληνες του εξωτερικού να ψηφίσουν. Να χαιρόμαστε την ανύπαρκτη ελληνική Δημοκρατία.
Λεωνίδας Χρυσανθόπουλος
Υπηρέτησε ως πρέσβης της Ελλάδος στην Αρμενία, την Πολωνία, τον Καναδά, ως Γ.Γ. του ΟΣΕΠ (2006-12) και ως Γενικός Διευθυντής Ευρωπαϊκών Υποθέσεων στο Υπουργείο Εξωτερικών. Για την αντιμνημονιακή του αντίσταση του αφαιρέθηκε με προεδρικό διάταγμα το 2013 ο τίτλος του πρέσβη επί τιμή, που του επεστράφη το 2016.
Το FBI δεν συμμορφώθηκε με την κλήτευση της Επιτροπής Εποπτείας της Βουλής που το υποχρεώνει σε αποστολή ενός εγγράφου το οποίο φέρεται να περιγράφει εγκληματικό σχέδιο που εμπλέκει τον τότε αντιπρόεδρο Τζο Μπάιντεν και έναν ξένο υπήκοο και σχετίζεται με την παραλαβή χρημάτων για πολιτικές αποφάσεις.
Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Εποπτείας της Βουλής, Τζέιμς Κόμερ, Ρ-Κι., κάλεσε το FBI να αποστείλει το σχετικό έγγραφο, το οποίο είναι ένα έντυπο FD-1023 και δημιουργήθηκε από το FBI, αφού ένας πληροφοριοδότης ισχυρίστηκε ότι «λεπτομερώς αναφέρεται σε φερόμενο εγκληματικό σχέδιο που αφορούσε τον τότε αντιπρόεδρο Μπάιντεν και έναν ξένο υπήκοο σχετικά με χρηματικές δοσοληψίες για αποφάσεις πολιτικής».
Είπαν ότι ο πληροφοριοδότης ισχυρίστηκε ότι το έγγραφο «περιλαμβάνει μια ακριβή περιγραφή του τρόπου με τον οποίο χρησιμοποιήθηκε το φερόμενο εγκληματικό σχέδιο καθώς και τον σκοπό του».
Ο Κόμερ έδωσε διορία στο FBI μέχρι την Τετάρτη το μεσημέρι για να συμμορφωθεί με την κλήτευση, αλλά αντ’ αυτού, το γραφείο έστειλε επιστολή εξηγώντας τα “συμφέροντα εμπιστευτικότητας”του και τη σημασία της προστασίας των πηγών και των μεθόδων για την προστασία της εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ.
Την ίδια στιγμή όμως, η… αμερικανική Δικαιοσύνη, επέλεξε να καταδικάσει τον πρώην Αμερικανό πρόεδρο Ν.Τραμπ για… κακοποίηση της δημοσιογράφου Τζιν Κάρολ, υποτίεθται πριν από… 32 χρόνια, χωρίς στοιχεία και αποδείξεις, απλά και μόνο με την καταγγελία της!
Εδώ αξίζει να σημειώσουμε πως ενώ στην Ελλάδα οι δικαστές είναι υποχρεωμένοι να δημοσιεύουν το σκεπτικό της απόφασης (βάσει Συντάγματος), στις ΗΠΑ μπορούν να αποφασίζουν ότι θέλουν χωρίς να εξηγούν γιατί επέλεξαν την απόφαση αυτή.
Ένα έντυπο FD-1023 χρησιμοποιείται από πράκτορες του FBI για την καταγραφή μη επαληθευμένων αναφορών από εμπιστευτικές ανθρώπινες πηγές.
Η φόρμα χρησιμοποιείται για την τεκμηρίωση των πληροφοριών που αναφέρονται από έναν πράκτορα του FBI, αλλά η καταγραφή αυτών των πληροφοριών δεν επικυρώνει ή σταθμίζεται με άλλες πληροφορίες που είναι γνωστές από το FBI.
“Αυτή η επιστολή απαντά στην κλήτευση σας, η οποία εγκρίθηκε στις 3 Μαΐου 2023, που απαιτεί την προσκόμιση εγγράφων εντός μίας εβδομάδας. Καθώς αυτή ήταν η πρώτη σας επικοινωνία με το FBI που αναζητούσε αυτές τις πληροφορίες, να γνωρίζετε ότι το FBI έχει δεσμευτεί να ξεκινήσει τη συνταγματικά εξουσιοδοτημένη προσαρμογή διαδικασία», αναφέρεται στην επιστολή.
«Το FBI δεσμεύεται να εργαστεί για να παρέχει στην Επιτροπή πληροφορίες που είναι απαραίτητες για τα νόμιμα εποπτικά σας συμφέροντα, ενώ παράλληλα προστατεύει τα συμφέροντα εμπιστευτικότητας της εκτελεστικής εξουσίας και τις ευθύνες επιβολής του νόμου.
Το FD-1023 είναι μία από τις πολλές φόρμες που χρησιμοποιεί το FBI για τη συλλογή και την καταλογογράφηση πληροφοριών για το έργο επιβολής του νόμου και εθνικής ασφάλειας. Αυτή η φόρμα χρησιμοποιείται από πράκτορες του FBI για την καταγραφή μη επαληθευμένων αναφορών από εμπιστευτική ανθρώπινη πηγή”, αναφέρει η επιστολή.
Το FBI είπε ότι «ακόμη και η επιβεβαίωση του γεγονότος της ύπαρξης (ή της μη ύπαρξης) μιας έρευνας ή μιας συγκεκριμένης ερευνητικής πληροφορίας μπορεί να διακινδυνεύσει την έρευνα με σοβαρές βλάβες», και γι’ αυτό «είναι – και εδώ και πολύ καιρό – η συνήθης πρακτική για τις υπηρεσίες επιβολής του νόμου να αρνηθεί να επιβεβαιώσει ή να διαψεύσει ένα τέτοιο γεγονός».
Ο πρόεδρος της Επιτροπής Εποπτείας της Βουλής των Αντιπροσώπων, Τζέιμς Κόμερ, είπε στο Fox News Digital ότι «είναι σαφές από την απάντηση του FBI ότι το μη διαβαθμισμένο αρχείο που κλήθηκε η Επιτροπή Εποπτείας υπάρχει, αλλά αρνούνται να το παράσχουν στην Επιτροπή».
«Ζητήσαμε από το FBI όχι μόνο να παράσχει αυτό το αρχείο, αλλά και να μας ενημερώσει τι έκανε για να διερευνήσει αυτούς τους ισχυρισμούς», είπε ο Κomer. «Το FBI απέτυχε να κάνει και τα δύο».
Ο Comer πρόσθεσε: «Η θέση του FBI είναι «εμπιστοσύνη, αλλά δεν επιτρέπεται να επαληθεύσετε». Αυτό είναι απαράδεκτο. Σχεδιάζουμε να συνεχίσουμε με το FBI και αναμένουμε συμμόρφωση με την κλήτευση».
Ο Λευκός Οίκος υποστήριξε ότι ο πρόεδρος δεν μίλησε ποτέ στον γιο του για τις επιχειρηματικές του συναλλαγές και συνέχισε να λέει ότι ο πρόεδρος δεν είχε ποτέ ανάμειξη σε αυτές. Αξιωματούχοι λένε επίσης ότι ο πρόεδρος δεν έχει συζητήσει ποτέ με το Υπουργείο Δικαιοσύνης σχετικά με έρευνες για μέλη της οικογένειάς του.
Ο βουλευτής Τζέιμς Κόμερ αποκάλυψε σε συνέντευξη τύπου ότι η οικογένεια Μπάιντεν συγκέντρωσε εκατομμύρια δολάρια από «ξένες δυνάμεις» κατά τη διάρκεια της θητείας του ως αντιπρόεδρος του Ομπάμα.
«Ο πρόεδρος Μπάιντεν ισχυρίστηκε από τις εκλογές του 2020 ότι η οικογένειά του δεν έλαβε χρήματα από την Κίνα. Αυτό ήταν ψέμα και συνεχίζει να λέει ψέματα στον αμερικανικό λαό ακόμα και σήμερα»
«Τα τραπεζικά αρχεία δείχνουν ότι η οικογένεια Μπάιντεν, οι συνεργάτες τους και οι εταιρείες τους έλαβαν πάνω από 10 εκατομμύρια δολάρια από ξένους υπηκόους και τις εταιρείες τους».
– Ο αντιπρόεδρος Μπάιντεν και ο γιος του Χάντερ έλαβαν πάνω από 1 εκατομμύριο δολάρια από Ρουμάνο υπήκοο κατά τη διάρκεια της κυβέρνησης Ομπάμα.
– Ο Κόμερ διαπίστωσε ότι 16 εκατομμύρια δολάρια σε τραπεζικά εμβάσματα κατέληξαν σε διάστημα 6 μηνών σε πέντε διαφορετικές τράπεζες που κατείχε λογαριασμούς ο Χάντερ Μπάιντεν.
– Ο Κόμερ υποστηρίζει ότι η έρευνα που διεξάγει το FBI για ενδεχόμενη δωροδοκία του Μπάιντεν, επιβεβαιώνει τα ευρήματά του.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται λίγες ημέρες μετά την καταδίκη χρηματοδότη του Ομπάμα για χρηματισμό από την Κίνα.
POLITICS | Biden family received millions of foreign nationals and tried to hide them under corrupt scheme
Θέλοντας να αποφύγει τη σύγκρουση με τις ΗΠΑ, σχεδιάζει να αποσυρθεί στα τέλη του έτους.
Σήμα στις ΗΠΑ ότι σχεδιάζει να αποσυρθεί από τη συμφωνία με την Κίνα για συμμετοχή στο project «Μία Ζώνη – Ένας Δρόμος» έστειλε η Ιταλία.
Σύμφωνα με το Bloomberg που επικαλείται δύο πηγές με άμεση γνώση των συνομιλιών, η Ιταλίδα πρωθυπουργός, Τζόρτζια Μελόνι, καθησύχασε τον πρόεδρο της Βουλής των Αντιπροσώπων, Κέβιν Μακάρθι, κατά την επίσκεψή του στη Ρώμη την περασμένη εβδομάδα, ότι η κυβέρνησή της δεν επιθυμεί να συνεχίσει να συμμετάσχει στην κινεζική πρωτοβουλία, που είναι γνωστή και ως ο νέος Δρόμος του Μεταξιού. Φέρεται μάλιστα να δήλωσε ότι έως τα τέλη του έτους θα έχει ολοκληρώσει την έξοδό της από αυτή.
Η Ιταλία υπέγραψε για τη συμμετοχή στην πρωτοβουλία του Σι Τζινπίνγκ, το 2019, όταν ήταν πρωθυπουργός ο Τζιουζέπε Κόντε. Έως και σήμερα είναι η μόνη χώρα από την ομάδα του G7, που συμμετέχει. Η συμμετοχή της θα ανανεωθεί αυτομάτως το 2024, εκτός και εάν η Ρώμη λάβει ενεργά μέτρα για να την τερματίσει.
Η τρίτη μεγαλύτερη οικονομία του ευρώ έχει ουσιαστικά βρεθεί αντιμέτωπη με την κλιμακούμενη ένταση μεταξύ της Ουάσιγκτον και του Πεκίνου. Δεν είναι μόνο η Ιταλία που βιώνει τέτοια διλήμματα. Οι ευρωπαϊκές χώρες συνολικά παλεύουν να βρουν την ισορροπία που επιθυμούν ανάμεσα στην επιθυμία να συνεχίσουν να συνεργάζονται με την Κίνα σε εμπόριο και επενδύσεις, χωρίς να αποξενώσουν όμως τις ΗΠΑ ή να συμμετέχουν σε project που υπηρετούν γεωπολιτικά συμφέροντα του Πεκίνου, σχολιάζει το Bloomberg
Εκπρόσωπος της Μελόνι αρνήθηκε να σχολιάσει το δημοσίευμα.
Η συμφωνία για τις πληρωμές φυσικού αερίου ανακουφίζει από κάποια πίεση στα συναλλαγματικά αποθέματα της Τουρκίας, τα οποία έχουν εξαντληθεί από ανορθόδοξες οικονομικές πολιτικές που αποσκοπούν στη στήριξη της λίρας, καθώς και από την αύξηση των τιμών της ενέργειας μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία πέρυσι.
Η Τουρκία ανέβαλε την πληρωμή φυσικού αερίου προς τη Ρωσία, ύψους 600 εκατομμυρίων δολαρίων έως το 2024, δήλωσαν δύο πηγές την Τετάρτη (10/5), η πρώτη τέτοια αναβολή στο πλαίσιο συμφωνίας που ανακοινώθηκε την περασμένη εβδομάδα που υπογραμμίζει την εμβάθυνση των δεσμών μεταξύ Άγκυρας και Μόσχας.
Σύμφωνα με τους όρους της συμφωνίας, έως και 4 δισεκατομμύρια δολάρια σε πληρωμές τουρκικής ενέργειας προς τη Ρωσία ενδέχεται να αναβληθούν μέχρι το επόμενο έτος, ανέφεραν και οι δύο πηγές στο Reuters υπό όρους ανωνυμίας.
Δεν έχουν γίνει γνωστές περισσότερες λεπτομέρειες της συμφωνίας.
Η Τουρκία, η οποία προετοιμάζεται για εκλογές την Κυριακή, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές ενέργειας και η Ρωσία είναι ο μεγαλύτερος προμηθευτής της.
Η συμφωνία για τις πληρωμές φυσικού αερίου ανακουφίζει από κάποια πίεση στα συναλλαγματικά αποθέματα της Τουρκίας, τα οποία έχουν εξαντληθεί από ανορθόδοξες οικονομικές πολιτικές που αποσκοπούν στη στήριξη της λίρας, καθώς και από την αύξηση των τιμών της ενέργειας μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία πέρυσι.
“Επίσημα μια πληρωμή ύψους 600 εκατομμυρίων δολαρίων έχει αναβληθεί για το επόμενο έτος. Η αύξηση των τιμών της ενέργειας είχε τεράστιο αντίκτυπο σε αυτό”, δήλωσε μια από τις πηγές που γνωρίζουν το θέμα.
Η πηγή είπε ότι η Τουρκία θα μπορούσε να καθυστερήσει περαιτέρω τέτοιες πληρωμές τους επόμενους μήνες ανάλογα με την πορεία των τιμών της ενέργειας.
Τα υπουργεία ενέργειας της Ρωσίας και της Τουρκίας, και οι αντίστοιχες εταιρείες ενέργειας Gazprom και Botas, δεν έχουν ανταποκριθεί στα αιτήματα για σχολιασμό σχετικά με το θέμα.
Ο Τούρκος υπουργός Ενέργειας Φατίχ Ντονμέζ δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι η Τουρκία και η Μόσχα συμφώνησαν σε μια συμφωνία που επιτρέπει στην Άγκυρα να αναβάλει τις πληρωμές ενέργειας έως ένα ορισμένο ποσό, αλλά δεν έδωσε λεπτομέρειες.
Ο λογαριασμός των εισαγωγών ενέργειας της Τουρκίας έφτασε σε ρεκόρ κοντά στα 100 δισεκατομμύρια δολάρια το 2022 και το έτος έως τον Φεβρουάριο εισήγαγε το 39% των συνολικών 53,5 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων (bcm) φυσικού αερίου της από τη Ρωσία.Η συμφωνία υπογραμμίζει τους δεσμούς μεταξύ Ρωσίας και Τουρκίας, με την εγγύτητα μεταξύ των προέδρων Βλαντιμίρ Πούτιν και Ταγίπ Ερντογάν να τους επιτρέπει να έχουν συχνές συνομιλίες για θέματα που κυμαίνονται από την ενέργεια έως τους πολέμους στην Ουκρανία και τη Συρία.
Η Τουρκία προσπάθησε να βρει μια ισορροπία στον πόλεμο μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, αντιτιθέμενη στις κυρώσεις της Δύσης στη Μόσχα, παρέχοντας παράλληλα όπλα στο Κίεβο. Η Άγκυρα βοήθησε επίσης στη διαμεσολάβηση μιας συμφωνίας που επέτρεψε την επανέναρξη των ουκρανικών σιτηρών.
Η Άγκυρα και η Μόσχα έχουν επίσης συνεργαστεί σε άλλες περιφερειακές συγκρούσεις, κυρίως χάρη στη σχέση μεταξύ των ηγετών τους, βοηθώντας τους να βρουν λύσεις στη Λιβύη, τη Συρία και μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν, παρά το γεγονός ότι υποστηρίζουν ως επί το πλείστον τις αντίπαλες πλευρές.
Πιο πρόσφατα, η κρατική εταιρεία πυρηνικής ενέργειας της Ρωσίας Rosatom κατασκεύασε πυρηνικό σταθμό ηλεκτροπαραγωγής στο Akkuyu 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων, 4.800 μεγαβάτ (MW). Ο Ερντογάν πρότεινε προηγουμένως περαιτέρω συνεργασία με τη Ρωσία στους τομείς της άμυνας και της ενέργειας.
Οι αυξανόμενες σχέσεις έχουν επίσης προκαλέσει ανησυχία από τη Δύση ότι η Τουρκία απομακρυνόταν από τους δεσμούς της στο ΝΑΤΟ. Η Άγκυρα λέει ότι παραμένει πιστή στο ΝΑΤΟ, αλλά πρέπει να ισορροπήσει τις σχέσεις της.
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ο Ερντογάν της Τουρκίας θα μπορούσε να χάσει τις εκλογές σε μεγάλο βαθμό λόγω μιας κρίσης κόστους ζωής και της απότομης υποτίμησης της λίρας, που οφείλεται σε μεγάλο βαθμό από το πρόγραμμα της κυβέρνησής του για μείωση των επιτοκίων παρά τον υψηλό πληθωρισμό.