Αρχική Blog Σελίδα 1665

“Κ”: Ποια Τουρκία θα βγάλει η κάλπη;

0
Η ΩΡΑ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΡΝΤΟΓΑΝ

Δεκατρείς μελετητές της γείτονος αναλύουν στην «Κ» τα καλά και τα κακά σενάρια για την αναμέτρηση της 14ης Μαΐου

Θα είναι ο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου ο πρώτος ηγέτης του CHP που θα ηγηθεί μιας κυβέρνησης στην Τουρκία μετά τον Μπουλέντ Ετζεβίτ; Κι αν αυτό συμβεί, πώς θα αντιδράσει ο ηττημένος; Πώς θα διαχειριστεί ένα εις βάρος του εκλογικό αποτέλεσμα, ιδίως αν είναι οριακό; Αυτά τα ερωτήματα απασχολούν όσους παρακολουθούν από κοντά το σημείο ιστορικής καμπής που φαίνεται να διέρχεται η γείτων, με ορόσημο τον πρώτο γύρο των εκλογών της επόμενης Κυριακής. Οι προβλέψεις είναι ακόμη πιο επισφαλείς για το πώς η κάλπη θα επηρεάσει την εξωτερική πολιτική της Αγκυρας, ιδίως έναντι της Ελλάδας. Ορισμένοι θεωρούν ότι ο Κιλιτσντάρογλου έχει περισσότερους λόγους να αποκαταστήσει τις σχέσεις της Τουρκίας με τη Δύση και θα είναι λιγότερο προκλητικός στην αντιπαράθεση με την Ελλάδα.

Σύμφωνα με το ίδιο σκεπτικό, ο Ερντογάν είναι λιγότερο προβλέψιμος και το πιθανότερο είναι ότι θα εκλάβει ως «λευκή επιταγή» μια εκλογική νίκη με κόντρα ανέμους. Αλλοι υπενθυμίζουν ότι το αφήγημα των «κατεχόμενων νησιών» επινοήθηκε από το κόμμα του Κιλιτσντάρογλου και στον αντίποδα δεν αποκλείουν μετά τις εκλογές ο Ερντογάν να επικεντρωθεί πλέον χωρίς το άγχος της επανεκλογής στη διαχείριση των εσωτερικών υποθέσεων, συνδράμοντας τη νηνεμία στο Αιγαίο, η οποία σαφώς ωθήθηκε από την ελληνική διπλωματία των σεισμών. Βασικός αντίπαλος του Ερντογάν σε αυτές τις εκλογές είναι η οικονομική κρίση και τα βάρη που κομίζει για τον μέσο πολίτη στην Τουρκία. Δεκατρείς έμπειροι αναλυτές ξετυλίγουν στην «Κ» τις προοπτικές που διανοίγονται για την Τουρκία αλλά και την Ελλάδα ανάλογα με την ετυμηγορία της κάλπης.

Κεμάλ Κιρίσι
Αναλυτής τουρκικών υποθέσεων, Ινστιτούτο Brookings

Προς βελτίωση των σχέσεων με τη Δύση

Η δήλωση του Κιλιτσντάρογλου για την αλεβίτικη ταυτότητά του, η οποία τόνισε την ατομική ελευθερία έναντι της θρησκευτικής, ήταν επαναστατική για τα δεδομένα της Τουρκίας και ήρθε να προστεθεί σε τοποθέτηση που έκανε για τους Κούρδους και το πόσο έχουν υποφέρει. Ηταν μια σημαντική στιγμή που έφερε σε δύσκολη θέση την κυβέρνηση του Ερντογάν. Αν καταφέρει να κερδίσει τις εκλογές και να εφαρμόσει την ατζέντα του, θα έχουμε όλοι μας –και εσείς οι Ελληνες– μια Τουρκία βγαλμένη από όνειρο. Μια Τουρκία η οποία θα συμφιλιώνεται με τη διαφορετικότητα στους κόλπους της. Ωστόσο έχω τις έντονες αμφιβολίες μου.

Ποια Τουρκία θα βγάλει η κάλπη;-1Το πιο πιθανό σενάριο είναι οι προεδρικές εκλογές να καταλήξουν σε δεύτερο γύρο, λόγω της υποψηφιότητας του Μοχαρέμ Ιντζέ (σ.σ. η συνομιλία με τον Κεμάλ Κιρίσι έγινε πριν τις 11/5, οπότε και αποσύρθηκε τελικά η υποψηφιότητα Ιντζέ), ο οποίος έχει διεισδύσει σε νέους ψηφοφόρους που αισθάνονται άβολα τόσο με τον Ερντογάν όσο και με τον Κιλιτσντάρογλου. Αν ο συγκεκριμένος υποψήφιος πετύχει ένα 7%-8%, τότε θα οδηγήσει σε δεύτερο γύρο προεδρικών εκλογών. Σε αυτή την περίπτωση, οι δύο εβδομάδες που θα μεσολαβήσουν θα είναι αδυσώπητες, καθώς ο Ερντογάν θα κάνει ό,τι είναι δυνατόν ώστε να πείσει ότι αντιπροσωπεύει την καλύτερη εναλλακτική για τη σταθερότητα και την ανοικοδόμηση της Τουρκίας μετά τον σεισμό.

Ιδίως αν η αντιπολίτευση δεν κερδίσει την πλειοψηφία στο Κοινοβούλιο, ένα δύσκολο στοίχημα μετά την επιλογή της Μεράλ Ακσενέρ να κατέβει με τη δική της λίστα. Αν αντιθέτως κερδίσει ο Ερντογάν την πλειοψηφία στη Βουλή, θα αξιοποιήσει εκείνες τις δύο εβδομάδες για να κερδίσει και τις προεδρικές, αυξάνοντας τις πιθανότητες μιας επικράτησης. Τα δεδομένα θα μπορούσαν να αλλάξουν αν ο Μοχαρέμ Ιντζέ προέτρεπε την εκλογική βάση του να στηρίξει τον Κιλιτσντάρογλου, ένα ενδεχόμενο που δεν συγκεντρώνει υψηλές πιθανότητες.

Αν ο Κιλιτσντάρογλου κερδίσει τις εκλογές και εφαρμόσει την ατζέντα του, θα έχουμε όλοι μας –και εσείς οι Ελληνες– μια Τουρκία βγαλμένη από όνειρο, που θα συμφιλιώνεται με τη διαφορετικότητα στους κόλπους της.

Στο μεταξύ, υπάρχουν ανησυχίες για ενδεχόμενες παρατυπίες στην καταμέτρηση των ψήφων. Εδώ υπάρχει η εξής παράμετρος: Το HDP, ένα από τα κόμματα που με βάση τα αποτελέσματα των προηγούμενων εκλογών έχουν εξουσιοδότηση να ορίσουν ανεξάρτητους παρατηρητές στην ψηφοφορία, αναγκάστηκε να αλλάξει επωνυμία –μετονομάστηκε σε Green Left Party– κι έτσι έχασε αυτή τη δυνατότητα αφήνοντας ένα κενό, το οποίο τώρα θα πρέπει να καλύψει η υπόλοιπη αντιπολίτευση.

Σε ό,τι αφορά τις σχέσεις της Τουρκίας με τη Δύση και την Ελλάδα, έχουμε δει πλέον μια διακριτική προσπάθεια της κυβέρνησης Ερντογάν να βελτιώσει το κλίμα, όπως φάνηκε και από την έγκριση της ένταξης της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ. Παράλληλα, η στάση της απέναντι στην Ελλάδα έχει αλλάξει θεαματικά. Επομένως θεωρώ ότι και στα δύο σενάρια θα έχουμε κάποια βελτίωση των σχέσεων με τη Δύση και την Ελλάδα, με το ερώτημα πόσο αυθεντική και βιώσιμη θα είναι ανάλογα με την περίπτωση. Για μια κυβέρνηση Ερντογάν, θα είναι περισσότερο οικονομικοί οι λόγοι. Για μια κυβέρνηση Κιλιτσντάρογλου, θα είναι επίσης οικονομικοί αλλά και ιδεολογικοί.

Αλαν Μακόφσκι
Ανώτερος συνεργάτης εθνικής ασφάλειας και διεθνούς πολιτικής, Center for American Progress

Απειρος, αλλά προβλέψιμος ο Κιλιτσντάρογλου

Αυτές είναι πολύ δύσκολες εκλογές. Οι δύο αντίπαλοι βρίσκονται σαφώς κοντά και είναι πιθανόν οι προεδρικές εκλογές να πάνε σε δεύτερο γύρο. Επίσης, οι βουλευτικές εκλογές μπορούν κάλλιστα να καθορίσουν ποιος θα κερδίσει την προεδρία, καθώς οι Τούρκοι δεν είναι συνηθισμένοι στη γαλλικού τύπου συμβίωση και μπορεί να τείνουν να ευνοήσουν τον προεδρικό υποψήφιο του μπλοκ που θα κερδίσει το Κοινοβούλιο – αν και είναι επίσης πιθανή μια αντίδραση προς την αντίθετη κατεύθυνση, ιδίως αν οι ψηφοφόροι αντιδράσουν αρνητικά σε ένα Κοινοβούλιο στο οποίο το HDP θα κρατά την ισορροπία δυνάμεων. Υπάρχουν στην πράξη πολλές εκδοχές.

Αν η αντιπολίτευση κερδίσει, θα πρέπει να επικεντρωθεί στην οικονομία, επιδιώκοντας την εύνοια της Δύσης. Επομένως είναι πιθανό να συνεχιστεί η πολιτική της ηρεμίας που επικρατεί στο Αιγαίο.

Σε ό,τι αφορά τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, σε γενικές γραμμές η αντιπολίτευση είναι εξίσου εθνικιστική στα θέματα του Αιγαίου και της Κύπρου, όπως και η κυβέρνηση Ερντογάν. Είναι όμως πιθανό να αποδειχθεί λιγότερο προκλητική. Αν η αντιπολίτευση κερδίσει, θα πρέπει να επικεντρωθεί στην οικονομία. Γι’ αυτόν τον σκοπό, όπως και για άλλους λόγους, θα επιδιώξει την εύνοια της Δύσης. Επομένως είναι πιθανό να συνεχιστεί η πολιτική της ηρεμίας που επικρατεί στο Αιγαίο μετά τον σεισμό, τουλάχιστον για τους πρώτους, αρκετούς μήνες και με την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξει κάποιο απρόοπτο. Εάν επανεκλεγεί ο Ερντογάν, θα έχει επίσης λόγους να επικεντρωθεί στην οικονομία και να υποστηρίξει την ηρεμία στο Αιγαίο, αλλά είναι πολύ λιγότερο προβλέψιμος και αισθάνεται πολύ λιγότερο υπόχρεος στη Δύση απ’ ό,τι πιθανότατα ο Κιλιτσντάρογλου.

Οσον αφορά την Κύπρο, η τουρκική αντιπολίτευση πιθανώς θα είναι πιο ανοιχτή απ’ ό,τι ο Ερντογάν στην επανεκκίνηση των διαπραγματεύσεων –και πάλι για χάρη των σχέσεων με τη Δύση–, όμως ενδέχεται να είναι τόσο σκληρή όσο οποιοσδήποτε προηγούμενος Τούρκος «εταίρος». Αν επανεκλεγεί ο Ερντογάν, πιθανότατα θα τηρήσει την τρέχουσα πολιτική του – άρνηση για συνομιλίες, στόχος τα δύο κράτη.

Ποια Τουρκία θα βγάλει η κάλπη;-2Πάντως, στην περίπτωση που τελικά θα κερδίσει η αντιπολίτευση οφείλουμε να έχουμε υπόψη ορισμένες παραμέτρους. Πριν απ’ όλα, το CHP δεν ηγήθηκε κυβέρνησης από την εποχή του Μπουλέντ Ετζεβίτ στη δεκαετία του 1970 και δεν ήταν καν στην κυβέρνηση ως μικρότερος εταίρος από τα μέσα της δεκαετίας του 1990. Υπάρχει πολύ λίγη κυβερνητική εμπειρία στις τάξεις του. Είναι πιθανό λοιπόν να υπάρξουν κάποιες έντονες ωδίνες, ιδιαίτερα καθώς θα ακολουθεί την πορεία του σε ένα προεδρικό σύστημα στο οποίο το CHP αντιτάχθηκε στο δημοψήφισμα του 2017.

Επιπλέον, η δική μου εντύπωση από συναντήσεις με τον Κιλιτσντάρογλου είναι ότι ενδιαφέρεται πολύ περισσότερο για τα εσωτερικά ζητήματα, τα οποία γνωρίζει καλύτερα από τα εξωτερικά θέματα. Θα υποστηριχθεί από νυν και πρώην διπλωμάτες, αλλά μπορεί να χρειαστεί λίγος χρόνος προτού νιώσει άνετα στην εξωτερική πολιτική.

Ο Ερντογάν ως ηγέτης της αντιπολίτευσης –αν υποθέσουμε ότι δεν θα συνταξιοδοτηθεί– πιθανότατα θα περιόριζε την πολιτική ευελιξία του Κιλιτσντάρογλου, αμφισβητώντας επίμονα την εθνικιστική υπερηφάνειά του.

Στο μεταξύ, οι δυτικοί σύμμαχοι δεν θα χύσουν δάκρυα αν χάσει ο Ερντογάν και θα θέλουν να καλωσορίσουν τη νέα κυβέρνηση, ιδιαίτερα αν εκπληρώσει γρήγορα τις δεσμεύσεις της αφενός για εφαρμογή των αποφάσεων που οδηγούν στην απελευθέρωση πολιτικών κρατουμένων –συμπεριλαμβανομένων των Ντεμιρτάς, Καβαλά– και αφετέρου για την έγκαιρη ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ πριν από τη σύνοδο κορυφής του Βίλνιους. Αυτό θα μπορούσε ενδεχομένως να προκαλέσει πίεση στις ελληνικές και κυπριακές κυβερνήσεις να είναι πιο ευέλικτες απ’ ό,τι θα ήθελαν σε διάφορα τουρκο-ευρωπαϊκά ζητήματα.

Σονέρ Τσαγαπτάι
Διευθυντής Τουρκικών Ερευνών στο Washington Institute, ιστορικός, αρθρογράφος και συγγραφέας

Η προοπτική της διπλωματίας των σεισμών

Ποια Τουρκία θα βγάλει η κάλπη;-3Αυτές οι εκλογές θα µπορούσαν να οδηγήσουν ακόµη και σε διαιρεµένη διακυβέρνηση, με τον Ερντογάν να κερδίζει την προεδρία και την αντιπολίτευση το Κοινοβούλιο, ή και το αντίστροφο. Αν πάρουμε ως υπόθεση εργασίας ότι στην ηγεσία θα είναι ο Ερντογάν, το πιθανότερο είναι ότι η εξωτερική πολιτική της Τουρκίας θα συνεχίσει να είναι πολυδιάστατη. Ο Ερντογάν έχει επιτυχώς τοποθετήσει την Τουρκία μεταξύ Ρωσίας, ΗΠΑ και Ε.Ε. Χρησιμοποιεί τη δύναμη κρούσης των drones και εμπλέκεται σε συγκρούσεις (βλ. Λιβύη και Συρία). Εχει επιτύχει αρκετούς από τους στόχους του. Κάνει παιχνίδι στο ΝΑΤΟ, υποστηρίζει στρατιωτικά την Ουκρανία και συγχρόνως κρατάει ανοιχτούς οικονομικούς δεσμούς με τη Ρωσία.

Τα πράγματα όμως θα είναι διαφορετικά αν κερδίσει η αντιπολίτευση, η οποία θα γείρει περισσότερο προς την ατλαντική συνεργασία, επαναφέροντας τους δεσμούς με τις ΗΠΑ και την Ε.Ε. Θεωρώ ότι σε μια τέτοια περίπτωση θα υπάρξει η βούληση στις ΗΠΑ να αφήσουν πίσω το επεισόδιο των S-400. Πρακτικά, η Τουρκία θα δεσμευθεί να αφήσει το πρόγραμμα στην άκρη και οι ΗΠΑ θα ανοίξουν μια λευκή σελίδα, αναβαθμίζοντας τα τουρκικά F-16 και ενδεχομένως επαναφέροντας την Τουρκία ακόμη και στο πρόγραμμα των F-35. Στο ίδιο σενάριο, θα βελτιώσει τις σχέσεις της Αγκυρας με την Ευρώπη η πρόοδος στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων με απελευθέρωση πολιτικών κρατουμένων, δημοσιογράφων και ακτιβιστών. Μια σημαντική εξέλιξη θα ήταν τότε η διεύρυνση και εμβάθυνση της τελωνειακής ένωσης που θα ενίσχυε το εμπόριο. Κατά συνέπεια θα βλέπαμε μαζικές εισροές ξένων επενδύσεων στην Τουρκία, με ράλι στις αγορές και σταθεροποίηση της λίρας σε κάποιο επίπεδο.

Αν νικήσει η αντιπολίτευση, θα υπάρξει η βούληση στις ΗΠΑ να αφήσουν πίσω το επεισόδιο των S-400. Η Τουρκία θα δεσμευθεί να
αφήσει το πρόγραμμα στην άκρη και οι ΗΠΑ θα ανοίξουν μια λευκή σελίδα.

Μια κυβέρνηση Κιλιτσντάρογλου θα συνέχιζε να βρίσκεται μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας, αλλά νομίζω ότι θα υποστήριζε περισσότερο την Ουκρανία πολιτικά απ’ ό,τι σήμερα. Θα διατηρούσε όμως τους δεσμούς με τη Ρωσία, οι οποίοι είναι σημαντικοί για το πρόγραμμα της αντιπολίτευσης να υποστηρίξει την οικονομία. Σε ό,τι αφορά την ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ, θεωρώ ότι θα τη δούμε ανεξαρτήτως αποτελέσματος, διότι ακόμη και ο Ερντογάν θα θελήσει να αναθερμάνει σε ένα βαθμό τις σχέσεις του με τη Δύση μετά τις εκλογές.

Ως προς τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, η διπλωματία των σεισμών έφερε πραγματικά μια αλλαγή, αφότου η Ελλάδα ήταν από τις πρώτες χώρες που πρόσφερε βοήθεια στην Τουρκία. Θεωρώ ότι η ελληνική κυβέρνηση άσκησε εδώ μια πολύ επιτυχημένη διπλωματία. Το tweet του Ελληνα πρωθυπουργού στα τουρκικά είχε χιλιάδες likes, κάτι που δεν συμβαίνει συχνά.

Για την Ελλάδα πιθανώς θα είναι ελαφρώς καλύτερα να κερδίσει η αντιπολίτευση αυτές τις εκλογές, η οποία ενδιαφέρεται περισσότερο να αποκαταστήσει τους δεσμούς της με τη Δύση. Αν κερδίσει ο Ερντογάν, πιθανότατα θα συνεχιστεί το καλό κλίμα που οικοδομήθηκε πρόσφατα, ωστόσο ουδείς γνωρίζει πώς θα αντιδράσει στην πρώτη κρίση που θα σημειωθεί στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Μάικλ Ρούμπιν
Ανώτερος συνεργάτης American Enterprise Institute

Δεν πρόκειται να πάει συνταξιούχος στο Κατάρ

Οι εκλογές στην Τουρκία θα είναι κομβικές. Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είναι ο δεύτερος πιο επιδραστικός ηγέτης της Τουρκίας μετά τον Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ, ο οποίος διαμόρφωσε την Τουρκία αμέσως μετά την ανεξαρτησία της πριν από έναν αιώνα. Ο Ερντογάν είναι η αντίθεση του Ατατούρκ. Ο Ατατούρκ προσπαθούσε να γείρει την Τουρκία προς την Ευρώπη. Ο Ερντογάν θέλει να ηγηθεί της Μέσης Ανατολής. Ο Ατατούρκ κοίταζε προς το μέλλον. Ο Ερντογάν δόξασε το παρελθόν. Ο Ατατούρκ ασπάστηκε τον λαϊκισμό. Ο Ερντογάν προωθεί τη δική του στενή και ακραία ερμηνεία του Ισλάμ.

Ποια Τουρκία θα βγάλει η κάλπη;-4Το καλύτερο σενάριο θα ήταν να χάσει ο Ερντογάν και να αποδεχθεί με αξιοπρέπεια την ήττα, καταφεύγοντας στο Κατάρ για να ζήσει εκεί ως συνταξιούχος και να αποφύγει την τουρκική Δικαιοσύνη. Ρεαλιστικά όμως είναι πιο πιθανό να ηγηθώ μιας ομάδας που θα κερδίσει το επόμενο Παγκόσμιο Κύπελλο FIFA παρά να δούμε τον Ερντογάν να αποσύρεται πρόθυμα. Ενα καλό και ρεαλιστικό σενάριο θα ήταν η ήττα του Ερντογάν σε δεύτερο γύρο. Ενώ θα αρνιόταν τα αποτελέσματα, ίσως η αποστασία βασικών υποστηρικτών του στο πλαίσιο μαζικών διαδηλώσεων θα τον άφηνε «χωλό».

Ενα κακό σενάριο, ωστόσο, θα ήταν μια νίκη του Ερντογάν ή μια επιτυχημένη κλοπή των εκλογών από τον Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου. Ο Ερντογάν ενθαρρύνθηκε από την αποτυχία των διαδηλωτών να αντιδράσουν ουσιαστικά στη σύλληψη του Κούρδου ηγέτη Σελαχατίν Ντεμιρτάς. Θα ακολουθούσε το ίδιο εγχειρίδιο στρατηγικής; Ακόμη χειρότερο θα ήταν αν οι ηγέτες των ΗΠΑ και της Ευρώπης επιβεβαίωναν μια τέτοια κλεμμένη νίκη, υπό τον φόβο της ιδιοσυγκρασίας του Ερντογάν ή των απειλών του να εξαπολύσει πλημμύρα προσφύγων.

Οποιαδήποτε νίκη του Ερντογάν θα είναι καταστροφή για τις σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας. Εμψυχωμένος, ο Ερντογάν μπορεί να χρησιμοποιήσει την εκατονταετηρίδα της Συνθήκης της Λωζάννης ή τη διακήρυξη της σύγχρονης Τουρκίας για να προσαρτήσει τη βόρεια Κύπρο και να καταλάβει νησιά του Αιγαίου. Θα χρειαστεί να αποσπάσει την προσοχή των Τούρκων από την οικονομική του κακοδιαχείριση. Είναι δεξιοτέχνης στο να τυφλώνει τους Τούρκους με την εθνικιστική πολεμική. Ο κίνδυνος είναι μεγάλος.

Νιλγκιούν Αρισάν Εράλπ
Διευθύντρια στο Κέντρο Ευρωπαϊκών Μελετών, Ιδρυμα Ερευνών Οικονομικής Πολιτικής της Τουρκίας, TEPAV

Πρώτο στοίχημα, μια διαφανής ψηφοφορία

Στο καλό σενάριο των εκλογών στην Τουρκία, με την υπόθεση ότι θα υπάρξει ελεύθερη και δίκαιη εκλογική διαδικασία, θα κερδίσει η συμμαχία της αντιπολίτευσης και ο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου θα βάλει τέλος στην –επί δύο δεκαετίες– παραμονή του Ταγίπ Ερντογάν στην εξουσία. Σε πρώτο στάδιο οι προσπάθειες θα επικεντρωθούν στην αναχαίτιση της δημοκρατικής οπισθοδρόμησης στη χώρα, δίνοντας έμφαση στο κράτος δικαίου και στις θεμελιώδεις ελευθερίες, πολιτικοί κρατούμενοι όπως οι Καβαλά και Ντεμιρτάς θα απελευθερωθούν. Μια ορθόδοξη οικονομική πολιτική, η οποία δείχνει να είναι υποχρεωτική, θα εφαρμοστεί μαζί με έμπειρους γραφειοκράτες που θα επιστρέψουν στους αντίστοιχους θεσμούς τους και θα ξεκινήσει μια σοβαρή μάχη με τη διαφθορά. Η νέα κυβέρνηση είναι βέβαιον ότι θα καταβάλει μια ειλικρινή προσπάθεια για τη βελτίωση των σχέσεων με τους δυτικούς συμμάχους της Τουρκίας και θα σεβαστεί τις πολυμερείς δεσμεύσεις της.

Ποια Τουρκία θα βγάλει η κάλπη;-5Αν και η αντιπολίτευση φαίνεται να παίρνει στα σοβαρά την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ενωση, γνωρίζει ότι αυτή δεν είναι δυνατή στο εγγύς μέλλον. Θα προσπαθήσουν να μετριάσουν την έλλειψη αμοιβαίας εμπιστοσύνης, βάζοντας τέλος στη δημοκρατική οπισθοδρόμηση και δίνοντας έμφαση στη συνεργασία με την Ε.Ε. σε διάφορους αμοιβαία επωφελείς τομείς.

Στο κακό σενάριο των επικείμενων εκλογών, ο Ερντογάν θα παραμείνει στην εξουσία. Σε αυτή την περίπτωση ίσως αναγκαστεί να εγκαταλείψει την ανορθόδοξη οικονομική πολιτική του, για να μπορέσει να βάλει τέλος στην υποτίμηση της τουρκικής λίρας και να προσελκύσει ξένα κεφάλαια. Ομως δεν πιστεύω ότι μπορεί να βάλει τέλος στη διαφθορά και στον νεποτισμό. Επιπλέον φοβάμαι ότι θα συνεχιστεί η δημοκρατική οπισθοδρόμηση, όπως και η απρόβλεπτη και μερικές φορές συγκρουσιακή εξωτερική πολιτική της Αγκυρας. Η αντιδυτική ρητορική μπορεί να αναζωπυρωθεί ανάλογα με τις εξελίξεις. Η ένταξη στην Ε.Ε. θα είναι εντελώς έξω από την ατζέντα και θα ενισχυθεί ο συναλλακτικός χαρακτήρας της σχέσης με την Ευρώπη.

Εάν η σημερινή κυβέρνηση παραμείνει στην εξουσία, μπορεί να συνεχιστεί για λίγο ο τωρινός μήνας του μέλιτος με την Ελλάδα, ο οποίος είναι κυρίως αποτέλεσμα της άμεσης αντίδρασης της ελληνικής κυβέρνησης και της ελληνικής κοινότητας στους πρόσφατους καταστροφικούς σεισμούς στην Τουρκία, και της επίσκεψη του Ελληνα υπουργού Εξωτερικών Νίκου Δένδια. Ωστόσο, στην περίπτωση ακόμη μίας εσωτερικής κρίσης η επιθετική ρητορική μπορεί να επανέλθει στις διμερείς σχέσεις.

Εάν η αντιπολίτευση κερδίσει τις εκλογές, τα υπάρχοντα προβλήματα ενδέχεται να παραμείνουν, όμως θα αντιμετωπιστούν με διπλωματία και διάλογο, χωρίς δηλητηριώδη αφηγήματα. Δεν θα υπάρξει λεκτική επίθεση στην εδαφική ακεραιότητα της Ελλάδας και το διεθνές δίκαιο θα αποτελέσει τη βάση της σχέσης μαζί της. Η πολιτική απέναντι στην Ελλάδα, όπως και η εξωτερική πολιτική γενικότερα, θα είναι θεσμική, βασισμένη στη γνώση και την τεχνογνωσία του υπουργείου Εξωτερικών. Επιπλέον, μεσοπρόθεσμα μπορεί να ξεκινήσει μια συνεργασία στην ενέργεια –όπως πρότεινε ο Νίκος Δένδιας–, στον τουρισμό και σε άλλους τομείς.

Γιαβούζ Μπαϊντάρ
Αρχισυντάκτης στο Free Turkish Press, δημοσιογράφος, blogger και ακτιβιστής

Σενάριο για πύρρειο νίκη α λα Μαδούρο

Υπάρχουν δύο πιθανά σενάρια, ανεξάρτητα από το ποιο στρατόπεδο θα κερδίσει την πλειοψηφία στο Κοινοβούλιο. Οποιος και αν κερδίσει, θα υπάρξει μεγάλη ένταση στη συνέχεια.

Πιθανή νίκη Ερντογάν θα ερμηνευθεί από τον ίδιο ως ακόμη μία λευκή επιταγή για να ωθήσει την Τουρκία από μια σκληροπυρηνική απολυταρχία σε μια παγιωμένη αυταρχική διακυβέρνηση.

Παρά την ευφορία στο μέτωπο της αντιπολίτευσης, ο Ερντογάν έχει ανακάμψει τον τελευταίο καιρό και μπορεί να καταλήξει νικητής, αν και με μικρή διαφορά. Ενα τέτοιο αποτέλεσμα θα ερμηνευθεί από τον ίδιο ως ακόμη μία λευκή επιταγή για να ωθήσει την Τουρκία από μια σκληροπυρηνική απολυταρχία σε μια παγιωμένη αυταρχική διακυβέρνηση. Θα σφίξει πιο αυστηρά τις βίδες, προσπαθώντας να σμικρύνει την αντιπολίτευση.

Αλλά μπορεί να είναι μια πύρρειος νίκη πάνω σε ένα ερείπιο: μόνο θα βαθύνει την οικονομική κρίση, οι συνέπειες της οποίας θα είναι ένας ακόμη πιο συγκρουσιακός και απομονωμένος Ερντογάν, ο οποίος –όπως ο Μαδούρο– θα πρέπει να εξαπολύσει ένα παιχνίδι επιβίωσης σε τεντωμένο σχοινί, πλησιάζοντας πιο κοντά σε αυταρχικούς ηγεμόνες της Ασίας και της Μέσης Ανατολής. Μπορεί να δούμε μια αμετάβλητη στάση απέναντι στις ΗΠΑ και στο ΝΑΤΟ και μια συνέχεια στην επιθετική εξωτερική πολιτική όσον αφορά τους Κούρδους της Συρίας και την Κύπρο.

Το δεύτερο πιθανό σενάριο είναι η νίκη του Κιλιτσντάρογλου, παραβλέποντας την κατάρρευση στο Κοινοβούλιο. Σίγουρα θα εκτονώσει σημαντικά τις εντάσεις στο αρχικό στάδιο, ενισχύοντας το στρατόπεδο κατά του Ερντογάν. Ωστόσο, ο Κιλιτσντάρογλου όχι μόνο θα κληρονομήσει συντρίμμια στην οικονομία, αλλά –ανεξάρτητα από το εύρος της διαφοράς με την οποία θα κερδίσει– θα αντιμετωπίσει επίσης την πρόκληση να χειριστεί ένα τεράστιο μπλοκ γραφειοκρατίας, που διαμορφώνεται –από την κορυφή έως τα νύχια– από τον Ερντογάν και τους διεφθαρμένους συμμάχους του.

Ποια Τουρκία θα βγάλει η κάλπη;-6Το τρίτο στοίχημα θα είναι το ίδιο το μπλοκ της αντιπολίτευσης, η ενότητα του οποίου αργά ή γρήγορα το πιθανότερο είναι να εκραγεί, λόγω δυνητικών αντίθετων προθέσεων εξαιτίας ιδεολογικών εκτροπών και προσωπικών φιλοδοξιών από τα μέσα.

Η τέταρτη πρόκληση θα είναι το πώς θα χειριστεί την παρουσία των βουλευτών του κουρδικού YSP, όσον αφορά τις απαιτήσεις της ειρηνευτικής διαδικασίας. Σε κάθε περίπτωση, αυτό το σενάριο περιλαμβάνει την υψηλή πιθανότητα πρόωρων εκλογών εντός περίπου ενός έτους, λόγω της αστάθειας που σηματοδοτεί.

Το πώς θα επηρεάσει το αποτέλεσμα τις σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας θα εξαρτηθεί, σε κάθε περίπτωση, από τη μετεκλογική προσέγγιση των ΗΠΑ και της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Εάν κερδίσει ο Ερντογάν, οι εντάσεις μπορεί να αυξηθούν ξανά, καθώς θα συνεχιστεί η απομόνωσή του –σε αργή κίνηση– βάσει των συναλλακτικών σχέσεων. Τα γεωπολιτικά σύνορα μεταξύ Δύσης και Ανατολής θα ριζώσουν βαθύτερα κατά μήκος του Εβρου και του Αιγαίου. Αλλά ο Ερντογάν σίγουρα γνωρίζει ότι οποιαδήποτε ανοιχτή επίθεση στην Ελλάδα μπορεί να οδηγήσει στην πτώση του.

Αν ο αντίπαλός του κερδίσει, θα εξαρτηθεί και πάλι από το πώς η Ουάσιγκτον θα ανεβάσει τη χορογραφία. Ο Κιλιτσντάρογλου δεν είναι καθόλου εχθρικός προς την Ελλάδα. Το μόνο που έχει να κάνει είναι να ανακτήσει τον έλεγχο του στρατού, να αποκαταστήσει το υπουργείο Εξωτερικών, να διορίσει έναν ορθολογικό υπουργό και να απομονώσει τα συναισθήματα και τις προκλήσεις των εθνικιστών εταίρων του. Θα χρειαστεί βοήθεια, γιατί τόσο οι ισλαμιστές όσο και οι εθνικιστές και τα φιλορωσικά στοιχεία θα παραμείνουν ενεργά.

Τσενγκίζ Ακτάρ
Πολιτικός επιστήμων, ειδικός στις σχέσεις Τουρκίας – Ευρώπης

Ναρκοθετημένη η επόμενη ημέρα

Για πολλούς το κακό σενάριο θα ήταν η επανεκλογή του κ. Ερντογάν και του κυβερνώντος συνασπισμού του. Παρά τη νίκη, το καθεστώς της Αγκυρας θα αντιμετώπιζε συντριπτικές δυσκολίες να συνεχίσει όπως πριν, κυρίως στο οικονομικό μέτωπο. Ολα τα μακροοικονομικά εργαλεία είναι τεχνητά κατασκευασμένα έτσι ώστε να δίνουν στους ψηφοφόρους μια αίσθηση χλιδής και κανονικότητας που δεν είναι βιώσιμη. Η οικονομική δυσπραγία θα είχε ανυπολόγιστες συνέπειες για τις εσωτερικές αλλά και τις εξωτερικές πολιτικές του καθεστώτος. Επιπλέον, καθώς το καθεστώς θα χρειαζόταν κυριολεκτικά να κλέψει τις εκλογές, η λαϊκή δυσαρέσκεια θα ήταν δύσκολο να τιθασευτεί.

Ποια Τουρκία θα βγάλει η κάλπη;-7Ετσι, καθώς το καθεστώς θα επέλεγε να επικεντρώσει την προσοχή του στα εσωτερικά ζητήματα, θα μείωνε, παραδόξως, τη σκληρή ρητορική του εναντίον των γειτόνων, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας. Στην πραγματικότητα έχει ήδη αρχίσει να ενεργεί με αυτόν τον τρόπο. Ωστόσο, ο ρωσικός δεσμός θα παρέμενε ως σημαντικός περιορισμός στην πορεία προς την πολυδιάστατη ομαλοποίηση στο εξωτερικό.

Στο άλλο σενάριο, όπου θα κέρδιζε ο συνασπισμός του «ουράνιου τόξου», θα υπήρχε στο εσωτερικό μια αίσθηση ανακούφισης στον πληθυσμό, ο οποίος εδώ και τουλάχιστον μία δεκαετία υποβάλλεται σε μια όλο και βαθύτερη καταστολή. Ωστόσο η αντιπολίτευση, που κυμαίνεται από τα ακροδεξιά έως τα ακροαριστερά, θα δυσκολευόταν να συμφωνήσει σε οποιαδήποτε σημαντική πολιτική. Επίσης θα πρέπει να έχουμε κατά νου ότι βασικοί κρατικοί θεσμοί έχουν καταστραφεί ή πληγεί σοβαρά. Το ανθρώπινο κεφάλαιο έχει ερημώσει. Η διεθνής συμπάθεια (μετά τους σεισμούς) έχει εξασθενήσει. Δεν θα υπήρχαν γρήγορες λύσεις στα εσωτερικά και τα εξωτερικά προβλήματα της Τουρκίας.

Στο εξωτερικό είναι τόσο περίπλοκο να λυθούν τα προβλήματα που δημιουργήθηκαν από το καθεστώς Ερντογάν, ώστε η αντιπολίτευση θα δυσκολευόταν να εφαρμόσει συγκεκριμένες και βιώσιμες λύσεις, πόσο μάλλον χωρίς μια συναινετική προσέγγιση για κάθε ένα από αυτά.

Οσο για την Ελλάδα, απλώς μην ξεχνάμε ότι οι ανοησίες περί «κατεχόμενων νησιών» έχουν επινοηθεί από το βασικό κόμμα της αντιπολίτευσης –CHP– με επικεφαλής τον υποψήφιο για την προεδρία, κ. Κιλιτσντάρογλου. Δεν έχουμε ακούσει τίποτα που να αντικρούει αυτή τη στάση κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας ή στα κυβερνητικά προγράμματα των κομμάτων της αντιπολίτευσης.

Μπασίκ Γκοκχάν
Πανεπιστήμιο Παλάτσκι της Τσεχίας, ειδικός στο Ισλάμ και στην Τουρκία

Κίνδυνος για οριστική καθεστωτική μετάλλαξη

Ποια Τουρκία θα βγάλει η κάλπη;-8Το καλό σενάριο, για ανθρώπους με τη δική μου προσέγγιση, είναι ότι η αντιπολίτευση, δηλαδή ο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, θα κερδίσει τις επερχόμενες προεδρικές εκλογές, τις οποίες πολλοί βλέπουν ως την τελευταία έξοδο πριν από την πλήρη αλλαγή καθεστώτος της Τουρκίας. Αν ο Ερντογάν κερδίσει παρά την κατεστραμμένη οικονομία, οι ισλαμιστές θα το διάβαζαν ως άλλη μία λευκή επιταγή για τις ιδεολογικές ατζέντες τους.

Το κακό σενάριο θα ήταν να κερδίσει τις εκλογές ο Ερντογάν, ο οποίος στη συνέχεια θα ολοκλήρωνε εύκολα τον μετασχηματισμό των κρατικών θεσμών σύμφωνα με τις ισλαμιστικές-εθνικιστικές απόψεις του. Αυτό πρακτικά θα σημαίνει σχεδόν 30 χρόνια ισλαμιστικής διακυβέρνησης στην Τουρκία, μια περίοδος ικανή για να έχουμε μια ισλαμιστική γενιά γραφειοκρατών, στρατιωτών και δικαστών. Αυτή η εξέλιξη θα αποδείκνυε ότι τα ανατολικά σύνορα της Δύσης δεν είναι πλέον η Τουρκία, αλλά η Ελλάδα.

Ως προς τις ελληνοτουρκικές σχέσεις θεωρώ ότι ο Κιλιτσντάρογλου θα μειώσει πράγματι την ένταση. Ομως είναι και η αντιπολίτευση εθνικιστική στην Τουρκία. Σε μεγάλο βαθμό η τυπική τουρκική άποψη για την Ελλάδα είναι παρόμοια, ανεξάρτητα από το αν είναι κάποιος ισλαμιστής, εθνικιστής ή κοσμικός. Γενικώς, η τουρκική ταυτότητα έχει αποτύχει να αναπτύξει μια ορθολογική άποψη για τους Ελληνες και τους Αρμενίους. Διαμορφώνεται από εθνικιστικά και συναισθηματικά στοιχεία, γεγονός που καθιστά το θέμα χρήσιμο μέσο για τους πολιτικούς.

Ποια Τουρκία θα βγάλει η κάλπη;-9
Σε περίπτωση νίκης του Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, η νέα κυβέρνηση θα είναι εθνικιστική – αν και ίσως πιο ανοιχτή στον διάλογο. Με την Ελλάδα η αντιπαράθεση θα συνεχιστεί, αλλά δεν θα υπάρχει η μόνιμη ένταση, οι απειλές ότι «θα έρθουμε ξαφνικά μια νύχτα», που έλεγε τον τελευταίο καιρό ο Ερντογάν, γράφει ο δημοσιογράφος Αχμέτ Ινσέλ. Φωτ. A.P. / Francisco Seco

Ραϊάν Γκινγκεράς
Ιστορικός της ύστερης Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, Ναυτική Μεταπτυχιακή Σχολή

Γολγοθάς η οικονομική ανάκαμψη

Ποια Τουρκία θα βγάλει η κάλπη;-10Θα πρέπει να ειπωθεί από την αρχή ότι πολλοί Τούρκοι λίγο ενδιαφέρονται για τις απόψεις των Δυτικών παρατηρητών. Αυτό που πολλοί στην Ευρώπη ή στις Ηνωμένες Πολιτείες πιστεύουν ότι είναι «καλό» για την Τουρκία αντιμετωπίζεται συχνά με καχυποψία ή απόλυτη δυσπιστία. Ωστόσο υπάρχει τουλάχιστον μία πεποίθηση που φαίνεται να ενώνει την πλειονότητα των δυτικών παρατηρητών με τους περισσότερους Τούρκους ψηφοφόρους: οι άνθρωποι σε όλη τη χώρα αντιμετωπίζουν τρομερά οικονομικά προβλήματα. Μέχρι στιγμής τόσο ο Ερντογάν όσο και ο Κιλιτσντάρογλου έχουν παρουσιάσει δύο διαφορετικές ερμηνείες αυτής της κρίσης.

Ο σημερινός πρόεδρος της Τουρκίας υπόσχεται να ανοικοδομήσει γρήγορα τις περιοχές που επλήγησαν από τον σεισμό του Φεβρουαρίου. Ενώ πρόσφατα δήλωσε ότι η οικονομία της χώρας είναι «πρότυπο» για τον κόσμο γενικότερα, η αναφερόμενη προθυμία του να επαναδιορίσει τον Μεχμέτ Σίμσεκ, ο οποίος απολύθηκε από υπουργός Οικονομικών για τις αντίθετες οικονομικές συμβουλές του, φαίνεται να υποδηλώνει ότι δεν είναι καθόλου σίγουρος γι’ αυτόν τον ισχυρισμό.

Ο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, στο μεταξύ, έχει καταστήσει την οικονομική μεταρρύθμιση και ανάκαμψη κεντρικό στοιχείο της εκστρατείας του. Υποστηριζόμενος από διακεκριμένους οικονομολόγους και τεχνοκράτες, πιθανότατα θα επιδιώξει μια συμβατική σειρά λύσεων για την αντιμετώπιση του πληθωρισμού, της ευνοιοκρατίας και της έλλειψης ξένων επενδύσεων. Ο Ερντογάν θεωρητικά μπορεί να αλλάξει ριζικά τις οικονομικές πολιτικές του μετά τις εκλογές, κάτι που μάλλον δεν είναι πιθανό. Φαίνεται ότι οι διεθνείς επενδυτές θα ενθαρρυνθούν περισσότερο με μια προεδρία του Κιλιτσντάρογλου, στο σενάριο της οποίας θα βλέπαμε πιο θετικά βήματα προς την οικονομική ανάκαμψη της Τουρκίας.

Οποιαδήποτε σταθερότητα ή προβλεψιμότητα κι αν φέρει η ανανεωμένη προεδρία Ερντογάν, δείχνει πιθανό ότι ο ίδιος θα έχει στο μυαλό του άλλες προτεραιότητες πέρα από την οικονομία.

Παραδόξως, η νίκη του Κιλιτσντάρογλου μπορεί να μετριαστεί από κακή βούληση βραχυπρόθεσμα. Ο δρόμος της Τουρκίας προς την οικονομική ανάκαμψη θα είναι σκληρός και ίσως κοπιαστικός. Ως επικεφαλής μιας εύθραυστης κυβέρνησης συνασπισμού, μπορεί να πληγεί από ποικίλες διαφωνίες και κρίσεις, γεγονός που θα ήταν σε θέση να υπονομεύσει την εξουσία και την ικανότητά του να κυβερνήσει. Σε αυτή τη βάση, η Τουρκία θα μπορούσε να οδηγηθεί ξανά σε μια κατάσταση σοβαρής πολιτικής αναταραχής. Μια νίκη Ερντογάν, ωστόσο, θα μπορούσε να είναι πολύ χειρότερη.

Οποιαδήποτε σταθερότητα ή προβλεψιμότητα και αν φέρει η ανανεωμένη προεδρία του, δείχνει πιθανό ότι ο ίδιος θα έχει στο μυαλό του άλλες προτεραιότητες πέρα από την οικονομία. Ανάμεσα σε αυτές πιθανώς θα ήταν η συνέχιση των επιθετικών πολιτικών του προς την Ελλάδα (το αν μια προεδρία Κιλιτσντάρογλου θα ακολουθήσει παρόμοια προσέγγιση έναντι της Αθήνας είναι λιγότερο σαφές). Σε μια τέτοια περίπτωση, πιθανότατα θα συνεχιστεί η ταλαιπωρία που επί του παρόντος υφίστανται πολλοί άνθρωποι στην Τουρκία, και ίσως επιδεινωθεί.

Μουράτ Σομέρ
Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων, Πανεπιστήμιο Κοτς της Κωνσταντινούπολης

Ο,τι είναι καλό για την Τουρκία είναι και για την Ελλάδα

Ποια Τουρκία θα βγάλει η κάλπη;-11Το καλό σενάριο είναι ότι οι ψηφοφόροι θα λειτουργήσουν τελικά ως ένα μπλοκ υπέρ της δημοκρατίας. Ως αποτέλεσμα η αντιπολίτευση θα έχει κερδίσει τόσο τις προεδρικές όσο και τις βουλευτικές εκλογές με μεγάλη διαφορά, έτσι ώστε η κυβέρνηση και οι κρατικοί θεσμοί τους οποίους έχει πολιτικοποιήσει να μην μπορούν να αλλοιώσουν γεγονότα και να αρνηθούν αποτελέσματα, ακόμη κι αν το θέλουν. Για τους ίδιους λόγους έχει σημασία ο νικητής να είναι ξεκάθαρος στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών.

Από τη στιγμή που η αντιπολίτευση θα κέρδιζε τόσο την προεδρία όσο και την κοινοβουλευτική πλειοψηφία, θα μπορούσε να εφαρμόσει τις θεσμικές μεταρρυθμίσεις που συμφωνήθηκαν για την ανοικοδόμηση της δημοκρατίας και υγιείς πολιτικές οικονομικής ανάκαμψης.

Το κακό σενάριο είναι οι αντικυβερνητικές ψήφοι να διαιρεθούν ανάμεσα σε διαφορετικούς υποψηφίους και έτσι η κυβέρνηση να κερδίσει τελικά την προεδρία ή το νομοθετικό σώμα ή και τα δύο. Η τωρινή κυβέρνηση πολύ απλά δεν έχει πλέον το πρόγραμμα και την πολιτική βούληση να εκδημοκρατίσει και να αναζωογονήσει την οικονομία. Ενα ίσως ακόμη χειρότερο σενάριο είναι η κυβέρνηση να χάσει τις εκλογές και να αρνηθεί τα αποτελέσματα, οδηγώντας σε σοβαρή κοινωνικοπολιτική σύγκρουση.

Η ημέρα των εκλογών και η «επόμενη ημέρα» θα είναι κρίσιμες, καθότι κυβερνητικοί παράγοντες δείχνουν ότι πιθανώς δεν είναι έτοιμοι να αποδεχτούν τη λαϊκή βούληση, αν δεν τους ευνοήσει.

Προσωπικά δουλεύω με την παραδοχή ότι οι ελληνοτουρκικές σχέσεις μπορούν να βελτιωθούν βιώσιμα με σταθερές κυβερνήσεις, πλήρως αφοσιωμένες στα δημοκρατικά ιδεώδη, συμπεριλαμβανομένης της ειρηνικής επίλυσης όλων των συγκρούσεων και διαφωνιών. Οι αυταρχικές κυβερνήσεις μπορούν να οδηγήσουν μόνο σε προσωρινές βελτιώσεις σε όρους συναλλαγής. Επομένως, το καλό σενάριο για την Τουρκία είναι και το καλύτερο για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Στο διά ταύτα, αυτή είναι ίσως η πρώτη φορά από το 2002 που η συμμαχική αντιπολίτευση είναι ο πιο πιθανός νικητής. Ωστόσο, οι επόμενες ημέρες θα είναι κρίσιμες καθώς υπάρχουν ακόμη πολλοί αναποφάσιστοι ψηφοφόροι και ψηφοφόροι που αισθάνονται άβολα με την επιλογή τους. Η ημέρα των εκλογών και η «επόμενη ημέρα» θα είναι επίσης κρίσιμες, καθότι κυβερνητικοί παράγοντες δείχνουν ότι πιθανώς δεν είναι έτοιμοι να αποδεχτούν και να χωνέψουν τη λαϊκή βούληση, αν δεν τους ευνοήσει. Ο υπουργός Εσωτερικών παρομοίασε την προεκλογική εκστρατεία της αντιπολίτευσης με απόπειρα πραξικοπήματος. Αυτή η στρεβλή προσέγγιση –«θέλουν να μας “ανατρέψουν” μέσω εκλογών!»– ήταν εδώ και καιρό παρούσα στο ΑΚΡ, γίνεται όμως πιο ηχηρή κάθε φορά που το κόμμα αντιμετωπίζει μια πραγματική πιθανότητα να χάσει.

Αχμέτ Ινσέλ
Δημοσιογράφος, διδάσκων στο Πανεπιστήμιο Paris I (Σορβόννη) και συγγραφέας του βιβλίου «Η Νέα Τουρκία του Ερντογάν»

Διαφορές ύφους, όχι ουσίας

Η νίκη της αντιπολίτευσης δεν θα ανατρέψει πλήρως την εξωτερική πολιτική της Τουρκίας. Απέναντι στην Κύπρο και την Ελλάδα, ειδικά, οι αλλαγές θα είναι περισσότερο ύφους παρά ουσίας. Σχετικά με το Κυπριακό, η πλήρης προσάρτηση του Βορρά του νησιού δεν θα είναι πλέον στην ημερήσια διάταξη, αλλά η «παγωμένη σύγκρουση» θα συνεχιστεί. Η κυβέρνηση θα μπορούσε να ενθαρρύνει περισσότερο τους Τουρκοκυπρίους σε διάλογο με την ελληνοκυπριακή πλευρά – αν φυσικά αυτή είναι και η επιθυμία της κυβέρνησης στη Λευκωσία. Με την Ελλάδα η αντιπαράθεση θα συνεχιστεί, αλλά δεν θα υπάρχει αυτή η μόνιμη ένταση, αυτές οι απειλές ότι «θα έρθουμε ξαφνικά μια νύχτα» που έλεγε τον τελευταίο καιρό ο Ερντογάν. Αλλά σε περίπτωση νίκης της αντιπολίτευσης, η κυβέρνηση θα είναι εθνικιστική, ούτε περισσότερο ούτε λιγότερο από τις προηγούμενες – αν και ίσως πιο ανοιχτή στον διάλογο. Πάνω απ’ όλα, η εξωτερική πολιτική δεν θα εξαρτάται από έναν και μόνο άνθρωπο και τις διαθέσεις του.

Ποια Τουρκία θα βγάλει η κάλπη;-12Τα προβλήματα της περιοχής δεν θα αλλάξουν μετά τις εκλογές. Μάλλον θα υπάρξει κάποια εξομάλυνση στις σχέσεις με Ε.Ε. και ΝΑΤΟ, με το πράσινο φως για την ένταξη της Σουηδίας, την απενεργοποίηση των πυραύλων S-400, ίσως την επιστροφή στο πρόγραμμα των μαχητικών αεροσκαφών F-35 (αν δεν είναι πολύ αργά) και την επανέναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Ε.Ε.

Οσον αφορά τη Ρωσία, πιθανότατα θα υπάρξει μια μικρή αποστασιοποίηση, μια κάποια αμοιβαία δυσπιστία, αλλά η Τουρκία πιθανότατα θα συνεχίσει τον ρόλο της ως μεσάζων μεταξύ των δύο αντιμαχόμενων πλευρών. Ηδη, υπό την απειλή των αμερικανικών κυρώσεων, η κυβέρνηση του Ερντογάν ανέστειλε τη διέλευση από την Τουρκία προϊόντων που προορίζονταν για τη Ρωσία πριν από ένα μήνα. Στη Συρία και τη Λιβύη η τρέχουσα πολιτική είναι πιθανό να συνεχιστεί. Η φιλοδοξία της Τουρκίας να είναι μια περιφερειακή δύναμη θα παραμείνει εν ισχύι.

Πιο σημαντικές θα είναι οι αλλαγές στο εσωτερικό της Τουρκίας αν εκλεγεί ο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου. Το κοινό πρόγραμμα της Εθνικής Συμμαχίας [σ.σ.: του αντιπολιτευτικού συνασπισμού] προβλέπει ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις σχετικά με την ελευθερία του Τύπου, την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης και την επιστροφή στο κράτος δικαίου. Ειδικά, δεδομένου ότι η Συμμαχία δεν θα έχει πιθανώς την πλειοψηφία στο Κοινοβούλιο, ο πολιτικός συνασπισμός της Αριστεράς, στον οποίο περιλαμβάνεται το φιλοκουρδικό κόμμα HDP, θα είναι σε θέση να διαπραγματευτεί πιο τολμηρές μεταρρυθμίσεις σε αυτά τα θέματα. Είναι βέβαιον ότι θα φυσήξει ένας αέρας ελευθερίας στον απόηχο των εκλογών, αν χάσει ο Ερντογάν. Ο Κιλιτσντάρογλου άλλωστε υποσχέθηκε να εφαρμόσει αμέσως τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Αν από την άλλη, αν ο Ερντογάν επανεκλεγεί θα είναι δύσκολο να αλλάξει πορεία. Σχημάτισε μια πολύ δεξιά συμμαχία, με υπερ-εθνικιστικά και ακραία ισλαμιστικά κόμματα. Ο πολιτικός ορθολογισμός επιτάσσει να αλλάξει τη στρατηγική του στην εξωτερική πολιτική για να ξεπεράσει τις τεράστιες οικονομικές δυσκολίες που θα αντιμετωπίσει. Κάποιοι σχολιαστές προέβλεπαν το ίδιο μετά τις εκλογές του 2018, αλλά ο Ερντογάν συνέχισε απερίσπαστος στην αυταρχική, ισλαμιστική πορεία του και απομακρύνθηκε περισσότερο από τις δυτικές χώρες. Για να αλλάξει πορεία θα έπρεπε να μπορέσει να βρει νέους συμμάχους μεταξύ των συνιστωσών της αντιπολίτευσης. Ωστόσο, το μίσος κατά του Ερντογάν είναι ισχυρό και βαθιά ριζωμένο σε αυτή την πλευρά της κοινωνίας.

Στο εσωτερικό, η επανεκλογή του Ερντογάν θα σηματοδοτήσει την παγίωση ενός αυταρχικού πολιτικού συστήματος στην Τουρκία, τη θεσμοθέτηση ενός οιονεί δικτατορικού καθεστώτος. Η έξοδος από κάτι τέτοιο θα είναι πολύ πιο δύσκολη έπειτα από πέντε χρόνια – οι ελπίδες να γίνει μέσω εκλογών θα εξασθενήσουν. Το μέλλον της Τουρκίας θα είναι πολύ χαοτικό. Μετά την αποτυχία της ενωμένης αντιπολίτευσης στην Ουγγαρία, θα είναι επίσης πολύ άσχημα νέα για το μέλλον της δημοκρατίας διεθνώς απέναντι στους εθνολαϊκιστές.

Ποια Τουρκία θα βγάλει η κάλπη;-13
Αν ο Ταγίπ Ερντογάν κερδίσει, οι ισλαμιστές θα το διάβαζαν ως άλλη μία λευκή επιταγή. Αυτό πρακτικά θα σημαίνει σχεδόν 30 χρόνια ισλαμιστικής διακυβέρνησης στην Τουρκία, εξέλιξη που θα αποδείκνυε ότι τα ανατολικά σύνορα της Δύσης δεν είναι πλέον η Τουρκία, αλλά η Ελλάδα, γράφει ο καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Παλάτσκι της Τσεχίας, Μπασίκ Γκοκχάν.

Ντίμιταρ Μπέτσεφ
Λέκτωρ στο Oxford School of Global and Area Studies, visiting scholar στο Carnegie Europe και συγγραφέας του βιβλίου «Η Τουρκία του Ερντογάν»

Αλλαγές, αλλά όχι απότομες στροφές

Το αποτέλεσμα των τουρκικών εκλογών δεν θα επηρεάσει ιδιαίτερα την πολιτική της Αγκυρας απέναντι στην Ελλάδα και την Κύπρο. Ειδικά η παρουσία του Καλού Κόμματος της Μεράλ Ακσενέρ στον συνασπισμό της αντιπολίτευσης δεν δημιουργεί προσδοκίες για μια αλλαγή πλεύσης. Ο επόμενος πρόεδρος της Τουρκίας, όποιος κι αν είναι, ενδεχομένως να συνεχίσει την τρέχουσα πολιτική του «ξεπαγώματος» [thaw] στις διμερείς σχέσεις. Ωστόσο, τα υποκείμενα ζητήματα επί των οποίων αντιπαρατίθενται οι δύο χώρες θα παραμείνουν ανοιχτά. Η μόνη ελπίδα είναι η αναζωογόνηση της εμπλοκής της Ε.Ε. με την Τουρκία – φυσικά υπό τον όρο ότι η Τουρκία θα υλοποιήσει ένα πρόγραμμα δημοκρατικών μεταρρυθμίσεων. Κάτι τέτοιο θα είχε θετικές επιπτώσεις στις σχέσεις με την Ελλάδα.

Πιθανή νίκη Ερντογάν θα ερμηνευθεί από τον ίδιο ως ακόμη μία λευκή επιταγή για να ωθήσει την Τουρκία από μια σκληροπυρηνική απολυταρχία σε μια παγιωμένη αυταρχική διακυβέρνηση.

Είναι όμως η Ε.Ε. έτοιμη για μια πιο εποικοδομητική σχέση με την Τουρκία; Ναι. Θα μπορούσε να προχωρήσει σε εκσυγχρονισμό της τελωνειακής ένωσης βάσει των αιτημάτων της Τουρκίας, αλλά και να συνεργαστεί πιο στενά σε θέματα ενέργειας και κλιματικής αλλαγής. Αλλά και η ευρύτερη γεωπολιτική στάση της Αγκυρας δεν θα χαρακτηριστεί από ρήξη με την εποχή Ερντογάν σε περίπτωση που ο τελευταίος ηττηθεί στις 14 Μαΐου. Θα υπάρχει συνέχεια σε κάποιο βαθμό στην τουρκική εξωτερική πολιτική. Η Εθνική Συμμαχία θα συνεχίσει την αποκατάσταση των σχέσεων με χώρες της Μέσης Ανατολής και ενδεχομένως να κινηθεί πιο αποφασιστικά στην κατεύθυνση της προσέγγισης με τον [Σύρο δικτάτορα] Ασαντ.

Θα υπάρξει μια ψύχρανση στις σχέσεις με τη Ρωσία βραχυπρόθεσμα, αλλά η Τουρκία δεν θα υιοθετήσει τις δυτικές κυρώσεις κατά της Μόσχας. Εναντι των Ηνωμένων Πολιτειών η ρητορική θα αμβλυνθεί, αλλά δεν θα υπάρξει φιλοαμερικανική στροφή.

Ποια Τουρκία θα βγάλει η κάλπη;-14Η πιθανότητα πιο ουσιωδών αλλαγών αφορά τις σχέσεις με την Ε.Ε., ειδικά αν εφαρμοστούν δημοκρατικές αλλαγές και απελευθερωθούν πολιτικοί κρατούμενοι. Για να υπάρξει ουσιώδης αναζωογόνηση της δημοκρατίας, ωστόσο, θα χρειαστούν ρηξικέλευθες μεταρρυθμίσεις – ειδικότερα η κατάργηση του προεδρικού καθεστώτος και η επανέναρξη της ειρηνευτικής διαδικασίας με τους Κούρδους. Αυτό δεν θα είναι εύκολο – ειδικά με ένα κατακερματισμένο Κοινοβούλιο και με την οικονομία σε τέλμα.

Μια νίκη του Ερντογάν, από την άλλη, θα σημάνει στην καλύτερη περίπτωση τη συνέχιση της ίδιας πολιτικής. Θα έχει επιβιώσει πολιτικά διαψεύδοντας τα προγνωστικά. Θα εστιάσει στη διάσπαση της Εθνικής Συμμαχίας και στην ανακατάληψη της Κωνσταντινούπολης και της Αγκυρας στις δημοτικές εκλογές του 2024. Ενδεχομένως να κάνει κάποιες προσαρμογές στην οικονομική πολιτική – να επαναφέρει τους τεχνοκράτες σε ζωτικές θέσεις, να επιτρέψει την περαιτέρω διολίσθηση της τουρκικής λίρας μέσω της χαλάρωσης διοικητικών μέτρων που περιορίζουν την οικονομική δραστηριότητα (π.χ. καταργώντας την υποχρέωση εξαγωγικών εταιρειών να μετατρέπουν τα έσοδά τους σε ξένο συνάλλαγμα στο τουρκικό νόμισμα). Η κοινωνία θα είναι διχασμένη, θα υπάρχει αγανάκτηση απέναντι στον Ερντογάν, ενδεχομένως και διαδηλώσεις στον άμεσο απόηχο των εκλογών. Η δημοφιλία του δεν θα ανακάμψει, θα είναι υπό συνεχή αμφισβήτηση κατά τη νέα θητεία του. Αντιθέτως, ο Εκρέμ Ιμάμογλου θα συνεχίσει να κερδίζει έδαφος πολιτικά – ειδικά αν επανεκλεγεί δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης του χρόνου.

Ασλί Ερντογάν
Συγγραφέας

Να μπει φρένο στην πορεία προς την «κόλαση»

Πιστεύω ότι πρόκειται για τις πιο σηµαντικές εκλογές από το 1950, τότε που η Τουρκική ∆ηµοκρατία διεξήγαγε τις πρώτες πραγματικές εκλογές και ξεκίνησε ένα καθεστώς με περισσότερα από ένα κόμματα. Η νίκη της αντιπολίτευσης, του Δημοκρατικού Κόμματος, πολύ σύντομα μετατράπηκε σε τεράστια απογοήτευση, με μαζικές συλλήψεις αριστερών το 1951, και στη συνέχεια ξεκίνησε ένας κύκλος στρατιωτικών πραξικοπημάτων που διαμόρφωσε την πολιτική σκηνή στην Τουρκία σχεδόν μέχρι σήμερα.

Μοιάζει με αδιέξοδο – από τη μια ένα «κεμαλικό» κόμμα που συμβιβάζεται συνεχώς με πέντε δεξιούς εταίρους και παίζει το χαρτί του «εθνικισμού» και από την άλλη μια δικτατορία που εδραιώνεται γρήγορα.

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει επιτύχει μέχρι στιγμής τον στόχο του να αποκτήσει ολοκληρωτικό μονοπώλιο του κράτους, ενώ έχει τον απόλυτο έλεγχο όχι μόνο της κυβέρνησης αλλά και του δικαστικού συστήματος. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι όποιος του μπαίνει στο μάτι καταλήγει στη φυλακή! Το HDP, ένα από τα ελάχιστα κόμματα με πραγματικά δημοκρατική ατζέντα, μπαίνει σε αυτές τις πολύ κρίσιμες εκλογές με σχεδόν όλους τους ηγέτες του στη φυλακή.

Στόχος του Ερντογάν είναι να ολοκληρώσει το σχέδιό του, να εδραιώσει την εξουσία του και από «ιδεολογική» άποψη, δηλαδή να οικοδομήσει μια πιο «ισλαμική» κοινωνία, πράγμα που θα σημαίνει αναπόφευκτα όλο και μεγαλύτερη καταπίεση των γυναικών, των ομοφυλοφίλων, των αλεβιτών, των κοσμικών και άλλων… Μοιάζει με αδιέξοδο σταυροδρόμι, με από τη μια ένα «κεμαλικό» κόμμα, που συμβιβάζεται συνεχώς με πέντε δεξιούς εταίρους και παίζει το χαρτί του «εθνικισμού», και από την άλλη μια δικτατορία που εδραιώνεται γρήγορα και επικίνδυνα, και «καθαρίζει» τα τελευταία απομεινάρια της δημοκρατίας και της κοσμικότητας…

Από τη μια δεν πάω να στηρίξω όλες τις ελπίδες μου σε αυτές τις εκλογές, καθώς από την αντιπολίτευση προσδοκώ μόνο ένα πράγμα: να μπορέσει ίσως να βάλει φρένο σε αυτό το όχημα που τρέχει με φόρα προς την «κόλαση»! Αν δεν μπορέσουμε να το επιβραδύνουμε τώρα, φοβάμαι ότι θα είναι πολύ αργά στις επόμενες εκλογές. Σίγουρα δεν περιμένω από τον Κιλιτσντάρογλου και τους εταίρους του στον συνασπισμό έναν αυτόματο εκδημοκρατισμό. Αλλά αν τηρήσει κάποιες από τις υποσχέσεις του, όπως η απελευθέρωση του Οσμάν Καβαλά και του Σελαχατίν Ντεμιρτάς, θα σήμαινε πολλά για εμάς. Θα σήμαινε μια φρέσκια πνοή, μια αχτίδα ελπίδας. Φανταστείτε… Υπάρχουν εκατοντάδες άνθρωποι που περιμένουν τις εκλογές απλά και μόνο για να αφεθούν ελεύθεροι από τη φυλακή!

Ποια Τουρκία θα βγάλει η κάλπη;-15Η ελευθερία της έκφρασης στη σημερινή Τουρκία αποτελεί ανέκδοτο! Τα μέσα ενημέρωσης, το Διαδίκτυο, το πανεπιστήμιο, το θέατρο, οτιδήποτε μπορείτε να φανταστείτε ασφυκτιά κάτω από τη βαριά λογοκρισία. Οι δημοσιογράφοι είναι είτε «μέσα» είτε «έξω», δηλαδή στη φυλακή ή εκτός Τουρκίας. Ακαδημαϊκοί, ηθοποιοί, καλλιτέχνες, σκηνοθέτες, τραγουδιστές διαφεύγουν από την Τουρκία. Θεατρικές παραστάσεις, γελοιογραφίες, βιβλία απαγορεύονται συστηματικά (ακόμη και η συλλογή δοκιμίων μου, «Μήτε κι η σιωπή είναι πια δική σου», με τίτλο δανεισμένο από τον Σεφέρη, απαγορεύτηκε πρόσφατα). Το μόνο που μπορώ να περιμένω υπό αυτές τις συνθήκες είναι απλώς να μπει ένα φρένο, να υπάρξει μια ανακούφιση για κάποιο χρονικό διάστημα από τις συνεχείς δικαστικές διαμάχες και τον αστυνομικό έλεγχο. Ή επιτρέψτε μου να το θέσω αλλιώς: Το μόνο που μπορώ να περιμένω είναι ίσως ένας μη προκατειλημμένος δικαστής στην αίθουσα του δικαστηρίου, ένας εισαγγελέας που δεν θα με συνελάμβανε έπειτα από ένα τηλεφώνημα!

Διότι έτσι ακριβώς έγινε η σύλληψή μου! Με «ειδική εντολή» από «ψηλά». Είχα ξεκινήσει τη στήλη μου το 1998 στη Radikal και είχα γράψει τότε τα πιο «προκλητικά» άρθρα μου που έθιγαν σχεδόν κάθε θέμα-ταμπού, βασανιστήρια, βιασμούς, φυλακές, Κούρδους… Αλλά ακόμη και στα τέλη της δεκαετίας του 1990, αν και δεχόμουν συχνά απειλές, δεν είχα βρεθεί ποτέ αντιμέτωπη με τη Δικαιοσύνη. Αυτό συνέβη ξαφνικά! Τον Αύγουστο του 2016, μόλις ένα μήνα μετά την απόπειρα πραξικοπήματος, με συνέλαβαν με το πρόσχημα ότι ήμουν στη συμβουλευτική ομάδα της Ozgur Gundem, μιας φιλοκουρδικής εφημερίδας – και μου απαγγέλθηκαν κατηγορίες για παραβίαση του άρθρου 302 του ποινικού κώδικα, περί «καταστροφής της ενότητας του κράτους».

Ο εισαγγελέας ζήτησε ισόβια κάθειρξη! Επειδή ήμουν λογοτεχνική σύμβουλος σε μια νόμιμη εφημερίδα! (νομίζω ότι ο πραγματικός λόγος της σύλληψής μου ήταν ότι τα άρθρα μου για τις θηριωδίες που διέπραξε ο στρατός στις κουρδικές πόλεις προκάλεσαν τεράστια οργή. Το γεγονός ότι δεν είμαι Κούρδισσα αύξησε ακόμη περισσότερο την αντίδραση. Στα μάτια τους ήμουν «προδότρια»).

Αποφυλακίστηκα έπειτα από 4,5 μήνες, αλλά η δικαστική διαμάχη τράβηξε πάνω από πέντε χρόνια (τελικά αθωώθηκα απ’ όλες τις κατηγορίες). Ολα αυτά τα χρόνια προσπαθούσα να επιβιώσω σε μια ξένη χώρα, τη Γερμανία, αντιμετωπίζοντας σοβαρά προβλήματα υγείας που επιδεινώθηκαν από την περίοδο της φυλάκισής μου, καθώς και μετατραυματικό στρες. Ολα αυτά τα χρόνια το μόνο που κάνω είναι… να περιμένω. Να περιμένω κάτι που δεν μπορώ να προσδιορίσω, ούτε καν να ονειρευτώ!

Δεν υπάρχει πια Ιθάκη γι’ αυτόν τον θηλυκό Οδυσσέα, μάλλον δεν υπήρξε ποτέ! Σκέφτομαι να επιστρέψω στην Τουρκία, ανεξάρτητα από την πολιτική κατάσταση. Ξέρω ότι ο κίνδυνος να επιστρέψω στη φυλακή είναι μεγάλος, αλλά μόνο «εκεί», στη «φανταστική μου πατρίδα», στη δική μου γλώσσα, οι λέξεις μου έχουν νόημα! Το ίδιο και η ζωή μου! Οταν χάνεται το νόημα, χάνονται όλα τα άλλα!

“Καθημερινή”

Σταύρος Τζήμας: Η «μάχη της Χειμάρρας» και η σύλληψη Μπελέρη

5

Αν πιστέψουμε τους μειονοτικούς, η υποψηφιότητα Μπελέρη, για πρώτη φορά, καταγράφει με αξιώσεις δυναμική νίκης

Η «μάχη της Χειμάρρας», δεσπόζει στις δημοτικές εκλογές της Κυριακής στην Αλβανία και αναμένεται σκληρή.

Ο Αλβανός πρωθυπουργός ηγείται προσωπικά της επιχείρησης πολιτικής και ηθικής απαξίωσης του υποψηφίου της ομογένειας Φρέντη Μπελέρη. Σε σημείο που να φοβερίζει (χθεσινή ομιλία σε συγκέντρωση στα Τίρανα) ότι θα «λογαριαστεί προσωπικά» μαζί του, την επομένη.

Είναι ωσάν ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ή όποιος άλλος Έλληνας πρωθυπουργός, σε ρόλο νταή, εξαπολύσει απειλές εναντίον υποψηφίου δημάρχου της μουσουλμανικής μειονότητας στη Θράκη.

Την απειλή Ράμα ακολούθησε η μεταμεσονύκτια σύλληψη του Μπελέρη στην Χειμάρρα, με την κατηγορία περί «εξαγοράς ψήφων» και ουδείς δύναται να προβλέψει το τι μπορεί να συμβεί έως το βράδυ της Κυριακής ή και την επομένη.

Διότι, ακόμη και αν ο ομογενής υποψήφιος εκλεγεί, οι μειονοτικοί εκφράζουν φόβους ότι ο Ράμα είναι έτοιμος να ενεργοποιήσει plan b, για τον αποκλεισμό του από τον δημαρχιακό θώκο.

Ενδεχομένως και αυτό να εννοούσε ο Αλβανός πρωθυπουργός με την απειλή περί ξεκαθαρίσματος, «προσωπικών» λογαριασμών, αν και για τους Αλβανούς η ρητορική του είδους από το στόμα του ηγέτη τους καθόλου  δεν αποτελεί έκπληξη. Έχουν ακούσει και χειρότερα.

Προς τι όμως αυτή η λυσσαλέα αντίδραση για την αποτροπή εκλογής Έλληνα ομογενή, Αλβανού υπηκόου, στην δημαρχία της Χειμάρρας; Και γιατί διόλου δεν ενοχλούν οι υποψηφιότητες, επίσης μειονοτικών, στην Δρόπολη ή την Φοινίκη;

Αν πιστέψουμε τους μειονοτικούς, η υποψηφιότητα Μπελέρη, για πρώτη φορά, καταγράφει με αξιώσεις δυναμική νίκης. Και λοιπόν; Εδώ υπεισέρχονται η ιστορία, η γεωγραφία, η γεωπολιτική και εσχάτως και τα ισχυρά οικονομικά (τουριστικά) συμφέροντα. Η Χειμάρρα υπήρξε προαιώνιο προπύργιο του ελληνισμού και ανέκαθεν μήλον της έριδος με τον αλβανικό εθνικισμό, λόγω γεωγραφικής θέσης.

Ο ορεινός όγκος της, από κοινού με το νησί της Κέρκυρας απέναντι, «επιτηρούν» εκ της θέσεώς τους (και αν χρειαστεί «ελέγχουν») τα «στενά της Κέρκυρας», δηλαδή τον θαλάσσιο δίαυλο από την Αδριατική προς το Ιόνιο και αντίστροφα.

Επιπλέον η Χειμάρρα έχει φυσική θέα και μπορεί να «επιβλέπει» ταυτόχρονα και το υψίστης για τη ναυσιπλοΐα σημασίας πέρασμα του Οτράντο, το ανέβα-κατέβα δηλαδή της Αδριατικής προς την κεντρική Μεσόγειο.

Δυο υψηλής γεωστρατηγικής σημασίας σημεία δυνάμει check point, με ελληνικούς πληθυσμούς, ο ένας απέναντι στον άλλον, σε μια ευαίσθητη για τις δυο χώρες περιοχή, δημιουργεί αίσθημα ανασφάλειας για τους Αλβανούς, σε κρίσιμες περιόδους.

Εξ ου και ο λόγος, το «πέρασμα της Κέρκυρας» δηλαδή, που τόσο οι Άγιοι Σαράντα, όσο και η Χειμάρρα δεν εντάχθηκαν στις λεγόμενες μειονοτικές ζώνες.

Με φόντο, λοιπόν, την γεωπολιτική εικόνα, οι αλβανικές φοβίες για την Χειμάρρα εντάθηκαν στην μετά Χότζα εποχή, όταν τα σύνορα άνοιξαν και στην ελληνική μειονότητα εμφανίστηκαν τάσεις αλυτρωτισμού, ενώ ο συνοριακός χάρτης της βαλκανικής, ετίθετο προς αμφισβήτηση.

Στη Χειμάρρα όσο οι ομογενείς, όσοι δηλαδή δεν έφυγαν για την Ελλάδα, διεκδικούσαν τις περιουσίες, τα δικαιώματά τους και τις παραδόσεις τους, τόσο η καχυποψία περί «ανομολόγητων βλέψεων» της ελληνικής μειονότητας αυξανόταν στην πολιτική και πνευματική ελίτ στα Τίρανα.

Κατά καιρούς οι μειονοτικοί κατήγγειλαν μεθοδεύσεις από τις αλβανικές κυβερνήσεις για την αρπαγή της γης τους, ώστε να αναγκαστούν να την εγκαταλείψουν και έτσι να αλλάξει υπέρ των Αλβανών η πληθυσμιακή σύνθεση της Χειμάρρας και να σπάσει το εθνοτικό ενιαίο με τους απέναντι.

Ακόμα και σήμερα, η διαμάχη εξελίσσεται με κατά καιρούς συγκρούσεις, επεισόδια για την αποτροπή κατεδαφίσεων και μια τέτοια μάχη στην ουσία δίνουν την Κυριακή στην κάλπη.

Άμεση ανάλυση: Η «μάχη της Χειμάρρας» και η σύλληψη Μπελέρη-1

Γιατί όποιος έχει τον δήμαρχο, διαθέτει και ένα πολύ ισχυρό όπλο. Το τι θα βγάλει η κάλπη είναι άγνωστο. Εκφράζονται φόβοι ακόμα και για το εάν και πως θα διεξαχθεί η ψηφοφορία.

Με τον Μπελέρη στη φυλακή, εάν οι αλβανικές αρχές επιλέξουν να τον κρατήσουν, η κάλπη θα στηθεί σε εκρηκτική ατμοσφαίρα.

Οι Αλβανοί έχουν προσαρτήσει στον δήμο και άλλα εφτά- οχτώ χωριά με αμιγώς αλβανικούς πληθυσμούς, γεγονός που μπορεί να γύρει την πλάστιγγα υπέρ του εκλεκτού του κόμματος του Ράμα, που είναι και αυτός μειονοτικός και έχει στην πλάτη του άλλες τρεις θητείες στο δημαρχιακό αξίωμα.

Οι της μειονότητας υπολογίζουν στην άνοδο των Χειμαρριωτών που ζουν και εργάζονται στην Ελλάδα. Οι πληροφορίες ανέφεραν ότι κατευθύνονται προς την Αλβανία περί τους δυο χιλιάδες ψηφοφόροι.

Η αναμέτρηση αναμένεται αμφίρροπη και όπως και αν εξελιχθεί η σύλληψη και ο διωγμός του μειονοτικού υποψηφίου, δεν μπορεί παρά να προσθέσουν ένα ακόμα γκρίζο αποτύπωμα στις ελληνοαλβανικές σχέσεις.

Καθημερινή

ΤΗΛΕΦΩΝΑ ΑΝΤΙ ΓΙΑ ΟΠΛΑ

5
του Παντελή Σαββίδη
Αυτά που είπε, εν τη αφελεία του, ο Βαρουφάκης για το τι θα κάνει αν εισβάλουν οι Τούρκοι στην Ελλάδα είναι η κρυφή θέση όλων των κομμάτων. Για όσους δεν το παρακολούθησαν είπε πως θα τηλεφωνεί στους συμμάχους και φίλους της χώρας να βοηθήσουν.
Αν παρακολουθήσετε προσεκτικά τους εκπροσώπους των κομμάτων θα επιβεβαιώσετε ότι πάνω κάτω αυτή είναι η θέση όλων.
Διαφοροποιούνται στον δημόσιο λόγο κάπως οι στρατιωτικοί αλλά, μάλλον, δεν έχουν καταλάβει την ουσία του βαθέος ελληνικού κράτους. Έχουν, ακόμη, τις στρατιωτικές ψευδαισθήσεις τους.
Η χώρα έχει αφεθεί στην τύχη της. Δεν έχει ούτε εξωτερική πολιτική, ούτε αμυντική, ούτε και φροντίζει να διαμορφώσει πειστική αποτρεπτική δύναμη. Πειστική αποτροπή δεν είναι η αγορά πανάκριβων οπλικών συστημάτων. Τα όπλα είναι αναγκαία αλλά όχι ικανή προύπόθεση.
Ένα σκληρό σύστημα που λειτουργεί ως μαύρη τρύπα στο αθηναϊκό κέντρο λυμαίνεται τον τόπο, έχει βολευθεί στη σημερινή του κατάντια και δεν είναι διατεθειμένο να αλλάξει τίποτε.
Δεν υπάρχει καμιά πολιτική και κοινωνική δύναμη που να θέλει, ή να μπορεί, να αμφισβητήσει την παγιωμένη κατάσταση. Μικρά κόμματα που θέλουν να βάλουν στον δημόσιο λόγο λίγο περισσότερη θρησκεία ή αρχαιοκαπηλεία ή οτιδήποτε νομίζουν πως τα διαφοροποιεί απο τον κυρίαρχο λόγο δεν μπορεί να έχουν αποτελέσματα.
Χθές στη Θεσσαλονίκη παρουσιάσαμε το βιβλίο των Κ. Πικραμένου και Γ.Κουκάκη για την Εθνική Ασφάλεια. Μια αξιοπρόσεκτη μελέτη για το πως μπορεί να συγκροτηθεί ένα Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας. Για να έχεις, όμως, Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας πρέπει να θέλεις να διαμορφώσεις εθνική ασφάλεια. Είστε σίγουροι ότι το πολιτικό σύστημα θέλει να διαμορφώσει;
Η Ελλάδα έχει αφεθεί ως προς την εξωτερική της πολιτική στην Ε.Ε. και ως προς την αμυντική της στο ΝΑΤΟ. Δεν θέλει, ίσως, ούτε και να μπορεί, να παρεκλίνει- ή να συβάλλει- στην διαμόρφωση της πολιτικής αυτών των θεσμών.
Το Σύστημα ήταν προσανατολισμένο στον απο βορρά κίνδυνο και όταν ο κίνδυνος εξέλιπε το σύστημα αποδομήθηκε.
Σήμερα δεν έχει το κύρος να προστατεύσει στοιχειώδη ανθρώπινα και μειονοτικά δικαιώματα της αναγνωρισμένης εθνικής μειονότητας της Βορείου Ηπείρου.
Η κυρίαρχη δεολογική αντίληψη του Συστήματος είναι μια χαοτική κοινωνία, χωρίς έρμα, στην οποία θα αναμιγνύονται διάφορες άλλες συνιστώσες με την ελπίδα ότι θα αφομοιωθούν απο την ελκτική δύναμη του ελληνικού πολιτισμού. Αλλά ο σύγχρονος ελληνικός πολιτισμός είναι τα μπουζούκια Και τα μπουζούκια μέχρι ενός σημείου μπορούν να αφομοιώσουν. Η αφομοιωτική δύναμη του ελληνικού πολιτισμού εξέλιπε, απλώς, διότι ο πολιτισμός αυτός με τα δυναμικά χαρακτηριστικά του δεν αναπαράγεται και δεν βιώνεται στη χώρα.
Μια ανερμάτιστη κοινωνία πελαγοδρομεί σε ένα ρευστό περιβάλλον αναζητώντας απο κάπου να πιαστεί. Δεν φταεί η κοινωνία. Φταίνε οι ταγοί της. Διότι κάτι τέτοιο επεδίωκαν. Μέσα σε αυτό το κοινωνικό φαινόμενο κινούνται σαν ψάρι στο νερό. Παρατηρήστε το και μόνοι σας.
Το συμπέρασμα: αντί για όπλα ας δώσουμε τη δυνατότητα στους πολιτικούς ταγούς της χώρα να προμηθεύονται τηλέφωνα με απεριόριστες δυνατότητες λειτουργίας. Κάπου να τηλεφωνούν ικετεύοντας παρέμβαση για να τους -και μας- σώσουν. Αλλά η παρέμβαση κοστίζει. Ο διαμεσολαβητής θα ζητήσει τα ποσοστά του.
Μια τέτοια κοινωνία είναι κοινωνία παρακμής και το τέλος της νομοτελειακό.

Στη Σερβία αποθεώνονται μαφιόζοι και εγκληματίες πολέμου, πρωταγωνιστές σε τηλεοπτικά ριάλιτι: Ο πρόεδρος Βούτσιτς και η κουλτούρα της βίας

0

Στη σερβική τηλεόραση, γυναίκες κακοποιούνται και απειλές εκτοξεύονται υπό την απειλή όπλου. Και αυτό δεν είναι κάποιο σενάριο.

Πρόκειται για ριάλιτι σόου όπου, μεταξύ άλλων, πρωταγωνιστούν διαβόητοι μαφιόζοι και εγκληματίες πολέμου.

Τα σόου είναι ιδιαίτερα δημοφιλή επί σειράν ετών, αλλά πρόσφατα προκάλεσαν την οργή του κοινού έπειτα από τις δύο μαζικές δολοφονικές επιθέσεις που, σύμφωνα με διαδηλωτές, είναι δείγμα μιας βαθιά ριζωμένης κουλτούρας βίας που πυροδοτείται από τα μέσα ενημέρωσης.

Σε ολόκληρο τον κόσμο τα ριάλιτι σόου βρίθουν από καυγάδες, κουτσομπολιά και ίντριγκες. Αλλά στη Σερβία το επίπεδο έχει πέσει ακόμη χαμηλότερα.

Πρόσωπα του υπόκοσμου, εγκληματίες πολέμου και ψυχικά διαταραγμένοι πρωταγωνιστούν στις σειρές αυτές με την βία να έχει τον πρώτο λόγο.

Το 2021 περίπου 12 πρωταγωνιστές σε ριάλιτι παρακολουθούσαν απαθώς έναν καταδικασμένο εγκληματία να σφίγγει τον λαιμό μιας γυναίκας μέχρι που εκείνη σωριάζεται λιπόθυμη. Κι όλα αυτά στο σόου Zadruga – ένα από τα δημοφιλέστερα ριάλιτι σόου στη βαλκανική αυτή χώρα.

«Όλες οι φίλες της κόρης μου γνωρίζουν τους πρωταγωνιστές και για εκείνες είναι απλώς τηλεοπτικοί αστέρες. Όχι εγκληματίες ή κακοποιητικοί σύζυγοι, απλώς αστέρες», λέει ο 44χρονος Ντέγιαν Ίνιατς, κάτοικος του Βελιγραδίου που συμμετείχε αυτή την εβδομάδα στις διαδηλώσεις με αίτημα να κοπούν αυτές οι εκπομπές από την τηλεόραση.

«Θέλω να απαγορευτούν, τόσο απλά. Αυτά τα άτομα δεν μπορεί να αποτελούν πρότυπα», τονίζει.

Ο Ίνιατς δεν είναι ο μόνος που σκέφτεται έτσι.

Δεκάδες χιλιάδες πολίτες βγήκαν στους δρόμους τις τελευταίες ημέρες ζητώντας την άμεση απαγόρευση των βίαιων προγραμμάτων έπειτα από τις δύο ένοπλες επιθέσεις της περασμένης εβδομάδας κατά τις οποίες έχασαν τη ζωή τους 17 άνθρωποι, ανάμεσά τους και οκτώ μαθητές Δημοτικού στο Βελιγράδι.

Εγκληματική κουλτούρα

Του διογκούμενου κινήματος της οργής ηγείται ένα κοινό, το οποίο έχει κορεστεί από τα επίπεδα βίας στη Σερβία-στην πολιτική και στην τηλεόραση.

Μαφιόζοι, εγκληματίες πολέμου και χούλιγκανς του ποδοσφαίρου αποθεώνονται συχνά και αποκτούν πρόσβαση σε μια πλατφόρμα φιλοκυβερνητικών μέσων ενημέρωσης.

Τα ριάλιτι σόου ειδικά είναι πολύ δημοφιλή τις τελευταίες δύο δεκαετίες στη Σερβία, αλλά τα τελευταία χρόνια έχουν πάρει μια πολύ πιο βίαιη μορφή και προβάλλονται σε φιλοκυβερνητικά κανάλια. Παρότι κάποια από τα χειρότερα έχουν σταματήσει να προβάλλονται, το δημοφιλές Zadruga εξακολουθεί να προβάλλεται στο κανάλι Pink TV, ένα από τα μεγαλύτερα τηλεοπτικά δίκτυα της χώρας.

Και η αδικαιολόγητη βία είναι παρούσα και σε άλλα προγράμματα της σερβικής τηλεόρασης.

Η εγκληματική κουλτούρα είναι εδώ και καιρό παρούσα στη Σερβία.

Ομάδες του οργανωμένου εγκλήματος πήραν τον έλεγχο μεγάλου τμήματος της οικονομίας κατά τη διάρκεια της αιματηρής διάλυσης της Γιουγκοσλαβίας στα χρόνια του 90, όταν οι σκληρές δυτικές κυρώσεις είχαν αναγκάσει τους απλούς πολίτες να στραφούν στη μαύρη αγορά για τα βασικά είδη.

Ενώ η υπόλοιπη κοινωνία αγωνιζόταν να επιβιώσει, μαφιόζοι και παραστρατιωτικοί πλούτισαν στη διάρκεια του πολέμου, εδραιώνοντας έναν ισχυρό δεσμό ανάμεσα στον πλούτο και στο οργανωμένο έγκλημα στα μάτια των πολιτών.

Αναλυτές λένε ότι η μαφία εξακολουθεί να έχει μεγάλη επιρροή.

Η επέλαση των ριάλιτι αργότερα έβαλε τα μέλη του υποκόσμου μέσα στα σπίτια των ανθρώπων και οι άθλιες συμπεριφορές τους διαφημίστηκαν ως ψυχαγωγία.

Σύμφωνα με μια εκτίμηση, έως και το 60% του προγράμματος σε δύο από τα δημοφιλέστερα κανάλια της χώρας, περιέχει τα τελευταία χρόνια βίαια ριάλιτι σόου.

«Υπάρχει μια άμεση προώθηση της βίας, του εγκλήματος και του μισογυνισμού, που έχει διοχετευθεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και έπειτα στο σύνολο της κοινωνίας», λέει ο Σάβο Μανόλοβιτς, ένας δικηγόρος από το Βελιγράδι που αγωνίζεται για την κατάργηση αυτών των εκπομπών.

«Εχουν επιλέξει στοχευμένα συμμετέχοντες με ψυχικά ζητήματα και εγκληματικό παρελθόν, γνωρίζοντας ακριβώς τι θα κάνουν στη σειρά», δήλωσε ο ίδιος στο AFP.

«Πλύση εγκεφάλου»

Τα τηλεοπτικά δίκτυα, ωστόσο, δείχνουν περικυκλωμένα μετά τις πρόσφατες ένοπλες επιθέσεις και τις διαδηλώσεις που ακολούθησαν.

Το Pink TV ανακοίνωσε ότι θα διακόψει την προβολή του Zadruga -προσωρινά- «ως ένδειξη σεβασμού και συμπαράστασης» προς τα θύματα των επιθέσεων αυτών.

Ο σέρβος πρόεδρος Αλεξάνταρ Βούτσιτς παραμένει ακλόνητος απέναντι στις διαδηλώσεις, τις οποίες χαρακτήρισε «πολιτικά» τεχνάσματα που στοχεύουν στη δυσφήμηση της κυβέρνησής του.

«Είμαστε έτοιμοι να μιλήσουμε για ριάλιτι σόου … Αλλά θέλουν να μου πάρουν το κεφάλι. Ποτέ δεν θέλησαν κάτι άλλο», είπε ο πρόεδρος σε συνέντευξή του αυτή την εβδομάδα.

Ο Βούτσιτς -τον οποίο οι αντίπαλοί του κατηγορούν ότι διατηρεί δεσμούς με ποινικούς στη Σερβία- είναι γνωστός εδώ και καιρό για το συγκρουσιακό του ύφος.

Τόσο ο ίδιος όσο και το κόμμα του μειώνουν συχνά τους πολιτικούς τους αντιπάλους και τους ξένους εχθρούς τους με χαρακτηρισμούς όπως «αποβράσματα», «κλέφτες» και «παιδόφιλοι», ενώ και στις κοινοβουλευτικές συνεδριάσεις κυριαρχούν οι προσβολές και οι ύβρεις.

«Η βία έχει γίνει μια επικρατούσα μορφή επικοινωνίας στη Σερβία – όχι μόνο στα προγράμματα ριάλιτι. Είμαστε διαρκώς εκτεθειμένοι σε πολιτικά μηνύματα ότι οι αντίπαλοι πρέπει να καταστραφούν», λέει στο AFP ο Μίλος Μπίρο, ένας συνταξιούχος καθηγητής Ψυχολογίας.

Από την πλευρά της, η καθηγήτρια του πανεπιστημίου του Βελιγραδίου Γελένα Τζόρτζεβιτς λέει ότι τα ριάλιτι σόου που προβάλλονται σε φιλοκυβερνητικά δίκτυα ταιριάζουν απόλυτα με το υφιστάμενο πολιτικό κλίμα, όπου επιβραβεύεται η επιθετικότητα.

Τα σόου συχνά προβάλλονται παράλληλα με πολιτικές εκπομπές, περιλαμβανομένων συχνών συνεντεύξεων με τον Βούτσιτς, με μέλη του κόμματός του και άλλους πολιτικούς συμμάχους του.

«Νομίζω ότι εν γνώσει τους και με στρατηγική στοχεύουν στους αμόρφωτους, στους μοναχικούς και στους μίζερους ψηφοφόρους που απολαμβάνουν αυτά τα προγράμματα …Πρόκειται για έναν βάρβαρο τρόπο πλύσης εγκεφάλου που διεξάγουν αυτοί που βρίσκονται στην εξουσία», καταλήγει η ίδια.

με πληροφορίες από AFP μέσω ΑΠΕ-ΜΠΕ / ΜΑΡ.ΜΙ
Βελιγράδι, Σερβία

https://hellasjournal.com/2023/05/sti-servia-apotheononte-mafiozi-ke-egklimaties-polemou-protagonistes-se-tileoptika-rialiti-o-proedros-voutsits-ke-i-koultoura-tis-vias-video/

Secretary General thanks Allied military leaders for their work in transforming NATO for a new era of collective defence

0

On 10 May 2023, NATO’s highest Military Authority, the Military Committee, is meeting at NATO Headquarters in Brussels. The meeting brings together Allied Chiefs of Defence and their invitee counterpart from Sweden. The Chiefs of Defence are supported by General Christopher Cavoli, Supreme Allied Commander Europe (SACEUR) and General Philippe Lavigne, Supreme Allied Commander Transformation (SACT). NATO Secretary General Jens Stoltenberg joined the meeting’s first session to address the Alliance’s key priorities and challenges ahead of the Vilnius Summit.

In his opening remarks, Admiral Rob Bauer, Chair of the Military Committee, commended the Secretary General for his unparalleled leadership during challenging times for global security. On Russia´s war of aggression against Ukraine, Admiral Bauer said that Russia is now in the fifteenth month of what they hoped would be a 3-day war. “Goliath is wavering. And that is because David has shown immense resilience and tactical brilliance, supported by 50 nations around the world,” he said.

The Secretary General thanked NATO’s military leaders for their work in transforming the Alliance over the past decade and ensure that it is well prepared for a “new era of collective defence.” Following President Putin’s full-fledged invasion of Ukraine in February 2022, NATO activated all its defence plans, put 40,000 troops under NATO command, backed by significant air and maritime power, and strengthened its forward defences. “These actions reduce the risk of miscalculation and escalation. By making crystal clear we will defend every inch of NATO territory,” Mr Stoltenberg said.

The NATO Military Authorities are developing Regional Plans. These are geographically specific plans that describe how the Alliance will defend itself against the two threats described in NATO’s Strategic Concept and the NATO Military Strategy: Russia and terrorist groups. The Regional Plans require a new NATO Force Model to produce more troops at high readiness across the Alliance, as well as a New Force Structure to determine the number and types of equipment and organisations needed to conduct NATO operations.

Admiral Bauer praised the herculean effort accomplished by SHAPE and the Joint Force Commands Brunssum, Naples and Norfolk to integrate NATO and national military planning on such a detailed level. Admiral Bauer: “This makes it possible to collectively defend not only the physical safety of our one billion people and 31 nations… but also the democratic values we all hold dear”.

The Secretary General outlined some of the main priorities for the Vilnius Summit in July to further strengthen NATO’s deterrence and defence. These include supporting new regional defence plans, along with an ambitious new defence investment pledge and a new Defence Production Action Plan. “We need that investment and production capacity now and for the long-term. We are moving in the right direction, but not as fast as the dangerous world we live in demands,” Mr Stoltenberg said.

Today at 17:30 there will be joint press conference by Admiral Bauer, General Cavoli and General Lavigne. This will be livestreamed on the NATO website.

https://www.nato.int/cps/en/natohq/news_

Beyond Ukraine’s Offensive

0

As the Russian winter offensive reaches its culmination, Ukraine is poised to seize the initiative. In the coming weeks, it plans to conduct an offensive operation, or series of offensives, that may prove decisive in this phase of the conflict. This is not Ukraine’s only remaining opportunity to liberate a substantial amount of territory and inflict a major defeat on Russian forces, but the upcoming offensive may be the moment when available Western military equipment, training, and ammunition best intersect with the forces set aside by Ukraine for this operation. Ukraine is also eager to demonstrate that, despite months of brutal fighting, its military is not exhausted and remains able to break through Russian lines.

Policymakers, however, have placed undue emphasis on the upcoming offensive without providing sufficient consideration of what will come afterward and whether Ukraine is well positioned for the next phase. It is critical that Ukraine’s Western partners develop a long-term theory of victory for Ukraine, since even in the best-case scenario, this upcoming offensive is unlikely to end the conflict. Indeed, what follows this operation could be another period of indeterminate fighting and attrition, but with reduced ammunition deliveries to Ukraine. This is already a long war, and it is likely to become protracted. History is an imperfect guide, but it suggests wars that endure for more than a year are likely to go on for at least several more and are exceedingly difficult to end. A Western theory of success must therefore prevent a situation in which the war drags on, but where Western countries are unable to provide Ukraine with a decisive advantage.

Ukraine may well achieve battlefield success, but it will take time to translate military victories into political outcomes. The West must also prepare for the prospect that this offensive may not achieve the kinds of gains seen during Ukraine’s successful operations in Kharkiv and Kherson. By placing too many bets on the outcome of this offensive, Western countries have not effectively signaled their commitment to a prolonged effort. If this operation proves to be the high point of Western assistance to Kyiv, then Moscow could assume that time is still on its side and that bedraggled Russian forces can eventually wear down the Ukrainian military. Whether Ukraine’s next operation is successful or not, Russia’s leader may have few incentives to negotiate. For Ukraine to sustain momentum—and pressure—Western states must make a set of commitments and plans for what follows this operation, rather than maintain a wait-and-see approach. Otherwise, the West risks creating a situation whereby Russian forces are able to recover, stabilize their lines, and try to retake the initiative.

A BRUTAL WINTER

After successive defeats in Kharkiv and Kherson, the Russian military was vulnerable heading into the winter. But the Ukrainian armed forces also sustained losses and expended ammunition in those operations, which forced them to focus on their own reconstitution. Despite earlier optimism that Ukraine could press its advantage into the winter, the Ukrainian military was not in a strong position to sustain its offensive and achieve further battlefield gains. Mobilization and the successful withdrawal from the right bank of Kherson helped Russia stabilize its lines, build a reserve, and develop a more sustainable rotation for units off the frontline. The Russian military also began building more sophisticated defenses across the frontline in Ukraine with minefields, antitank obstacles, and trenches. By shortening the front and upping the number of personnel deployed, the Russian military also increased the force density relative to the terrain it was defending. What followed was a period of grinding attrition where neither side had a significant advantage.

Fortunately for Ukraine, Russia’s political leadership proved impatient, abandoning a defensive strategy and replacing the more competent General Sergey Surovikin with Valery Gerasimov, the Russian chief of the general staff, as the commander of its forces in Ukraine. Gerasimov launched an ill-conceived and ill-timed offensive across the Donbas starting in late January. The Russian military, still recovering, was in no position to conduct offensive operations given its deficits in force quality, equipment, and ammunition. Moscow had mobilized more than 300,000 personnel, which it quickly used to replenish the Russian forces, but it could not restore sufficient offensive potential. Quantity matters, but a military cannot rebuild its quality in just a few months.

In practice, then, Russia’s winter offensive was dependent on a small percentage of its military, primarily naval infantry and airborne units, which had taken heavy losses throughout the war and were increasingly relying on mobilized personnel as replacements. At Bakhmut, most of the fighting was done by the state-affiliated Wagner paramilitary organization instead of the regular armed forces, which largely played a supporting role. In general, the Russian military demonstrated that it was no longer capable of large-scale combat operations. Instead, it conducted localized attacks with smaller formations and assault detachments.

The Russian military nonetheless attempted to attack along six axes—Avdiivka, Bakhmut, Bilohorivka, Kreminna-Lyman, Marinka, and Vuhledar—hoping to strain Ukrainian armed forces across a broad front. But compared with the battle of the Donbas in 2022, Russia had a weaker advantage in artillery during these campaigns, and this deficiency further limited its offensive potential. Russian forces did regain the initiative through these assaults and fixed Ukrainian forces in place, but despite thousands of casualties, the Russian military gained little territory and the offensive did not result in a significant breakthrough. Instead, Russia’s offensive further weakened its military by expending manpower, materiel, and ammunition. These losses will give Ukraine its best opportunity to launch a counteroffensive. Russia’s attempts to seize the Donbas this year also illustrated that Moscow’s strategy continues to suffer from a mismatch between political aims and military means.

THE BATTLE FOR BAKHMUT

Yet in the battle for Bakhmut, over time, Ukraine’s position became precarious. The Ukrainian armed forces have been partially enveloped since February, and they no longer enjoy as favorable an attrition ratio as they once did. Bakhmut is surrounded by high ground, which gave Russian forces an advantage once they seized the southern and northern flanks in January and February, respectively. The situation looked dire in early March. Although Ukraine stabilized the flanks by committing additional forces, allowing it to secure the remaining main supply route into the city, Russian forces have now captured most of the city. Moscow did not have the forces required to encircle Bakhmut, which could have led to a significant victory, so it instead focused on the more symbolic win of taking the city itself.

Compared with the battle of Vuhledar and other parts of the front during Russia’s winter offensive, Ukraine’s attrition ratio in Bakhmut is less favorable, and a smaller share of Russia’s casualties are from elite units. Elements from Russia’s 106th Guards Airborne Division and other Russian military units are operating along the Bakhmut front, but Wagner is leading the fight, particularly in the city itself. The majority of Russian casualties sustained in Bakhmut are from Wagner, and the majority of Wagner’s losses have been from minimally trained convicts. Those losses matter, but losing convicts affects Russia’s overall war effort much less than losing regular soldiers or mobilized personnel, especially outside settings like Bakhmut. Wagner convicts represent a minimal investment and are not individuals taken out of the economy, and so their losses lack political ramifications. Given Wagner’s heavy reliance on convicts, it is not clear that that approach would have proven effective outside an urban setting like Bakhmut.

During Ukraine’s previous offensives, the backstop for the Russian military was its airborne and naval infantry, not Wagner forces. For Russia, then, it may turn out that the heavy losses sustained among elite units in Vuhledar, such as the 40th Naval Infantry Brigade and 155th Naval Infantry Brigade, were more strategically important than the relative losses in Bakhmut. The losses in Vuhledar could make it difficult for Russian forces to defend against Ukraine’s upcoming offensive. But Ukraine may also find that the forces and ammunition it expended to defend Bakhmut, in relatively unfavorable terrain, will impose a constraint on operations later this year. Furthermore, Wagner’s assaults fixed a significant number of Ukrainian forces over the winter, giving the Russian military time to stabilize its lines and entrench.

Bakhmut is significant mostly for political and symbolic reasons. Strategically, it is a gateway to Slovyansk and Kramatorsk, but Ukraine continues to hold better defensive terrain west of the city. Capturing it does little to help Russian forces further advance, and they may be hard pressed to defend it afterward. But in the end, military strategy is political, as it bridges military operations with political objectives. Ukraine’s leadership is keen to avoid giving Russia any kind of victory which might bolster Russian morale, and it has chosen to continue defending Bakhmut.

It is therefore too early to judge the effect of the battle for Bakhmut on this war. The result will be clearer in hindsight. Ukrainian forces avoided encirclement and managed to inflict high costs on the Russian military, even if most of the losses appear to be among Wagner units. Long term, the significance of the resources both sides expended in the battle will likely be the most important factor. Whether Ukraine could have pursued a better approach in this instance will be a subject for historians to debate.

GRAPPLING WITH UNCERTAINTY

Ukraine has sought to build a force capable of conducting an offensive on top of its currently deployed formations. Kyiv has assembled three corps composed of mechanized (or motorized) infantry brigades. These new units include roughly nine maneuver brigades armed largely with Western-provided equipment and at least three generated by Ukraine. These brigades will likely consist of newly mobilized personnel, perhaps with a core of experienced soldiers. The units will be backed by several assault brigades, as part of the Ukrainian Ministry of Interior effort to stand up an “Offensive Guard” force in support. But as the offensive draws near, it is not clear what percentage of these units will be completed for the operation, or if the supporting brigades will be assembled in time.

The challenge Ukraine faces is that, despite an influx of Western equipment, its force is largely mobilized, uneven in quality, and training on a compressed schedule. And over the course of the past year, the Ukrainian military has taken significant casualties. Many junior officers, noncommissioned officers, veteran soldiers, and troops previously trained by NATO have been lost in the fighting. This is a very short amount of time for newly mobilized soldiers to master new equipment and conduct combined-arms training as a unit. In general, Ukraine’s advantage has been that as a force it has proven more adaptable, much better motivated, and more rewarding of initiative than the Russian military.

Ukraine has fought the war its own way, with a mixture of mission command at junior levels and at times Soviet-style centralized command at the top. It has placed a strong emphasis on artillery and attrition over maneuver in warfare, while also integrating Western precision and intelligence for long-range strikes. The Western approach has been to train Ukrainian forces in combined-arms maneuver in an effort to have them fight more like a NATO military would, similar to what the West has taught in past train-and-assist programs. The challenge with this approach is that NATO militaries are unaccustomed to fighting without air superiority, especially air superiority established and maintained by American airpower, or at least with the logistics and enabling capabilities that the United States typically brings to the fight. As a result, Ukrainian soldiers must tackle Russia’s prepared defenses without the kind of air support and logistics that their Western instructors have long been accustomed to.

It is up to the loser to decide when a war is over.

Russia’s defenses are not impenetrable, but they could be strong enough to attrit Ukrainian forces over multiple defensive lines, while buying time so reinforcements can arrive. Their defense-in-depth is designed to prevent a tactical breakthrough from achieving strategic effects—in particular, to stop a Ukrainian breakthrough from generating momentum. The upcoming offensive will therefore test the current theory of success in Kyiv and across contributing Western capitals: that Ukrainian forces, trained and equipped with Western systems, can fight more effectively and break through fortified Russian lines.

Both the new Ukrainian formations and the Russian defensive preparations will be largely untested at the start of the offensive, making the course of the coming battles difficult to predict. Similarly, it is unclear whether the West has provided sufficient enabling capabilities for Ukraine’s offensive, such as breaching equipment, mine-clearing machines, and bridging gear. Despite the commonplace focus on big-ticket items like tanks or fighter jets, it is enablers, logistics, and training that often have the largest effect over time.

Russia’s sizable, mobilized force proved to be ineffective at conducting offensive operations over the winter, but it is easier for poorly trained units to defend than to attack. It is unclear what effect attrition in elite Russian units and ammunition expenditure during Russia’s winter offensive will have on Ukraine’s upcoming offensive. Although the Russian military is preparing for Ukraine’s counteroffensive, Russia has misspent valuable resources, and Russian morale may be low—leaving its forces vulnerable. Soft factors and intangibles, which are difficult to measure, are likely in Ukraine’s favor. Nonetheless, the situation is less propitious for Ukrainian forces than it was in Kharkiv in September. Ukraine’s task is daunting. It must not only succeed but also avoid overextension.

THE LONG ROAD AHEAD

The challenge with the upcoming offensive is that, despite being saddled with high expectations, it appears to be a one-shot affair. Ukraine is likely to receive a substantial injection of artillery ammunition ahead of this operation, but this package will offer a window of opportunity rather than a sustained advantage. Western efforts to support Ukraine suffer from short-term thinking, delivering capabilities just in time or as a surge for the offensive operation but with little clarity on what will follow.

Whether successful or not, Ukraine may witness another period of indeterminate fighting after this offensive, comparable to what followed its successes in Kharkiv and Kherson. The reason for this is twofold: Western countries made key investments in production capacity late into this war, and much of the West’s support appears to be focused on the short term—then seeing what happens next. The gap between Western efforts is filled by Russian efforts to stabilize the lines and reconstitute, along with prolonged periods of attrition. Indeed, Ukraine may be forced to fight with less artillery or air defense ammunition late this year than it was expending during the Russian winter offensive.

Yet what has remained constant is that analysts and policymakers who believe that the next weapon system sent to Ukraine would prove to be a game-changer have consistently been disappointed. Conventional wars on this scale require large numbers of equipment and munitions and scaled-up training programs. Capability matters, but there are no silver bullets. Ukraine will likely retake territory in its upcoming offensive and may significantly breach Russia’s lines. But even if Ukraine attains a military victory, or a series of victories, this does not mean that the war would end at that point. It is up to the loser to decide when a war is over, and this conflict is just as likely to continue as a war across the Russian-Ukrainian border.

At this point, there is little evidence that Russian President Vladimir Putin will willingly end the conflict, even if the Russian military is facing defeat. He may seek to continue it as a war of attrition, no matter the prospects for Russian forces on the battlefield. Putin may assume that this offensive represents the high point of Western assistance and that, over time, Russia may still exhaust the Ukrainian military, perhaps in the third or fourth year of the conflict. These assumptions may be objectively false, but as long as Moscow believes that the next offensive is a one-off affair, it may reason that time is still on Russia’s side. Similarly, if Ukraine is successful, then neither its society nor its political leadership will be keen to settle for anything other than total victory. In short, it is unlikely that the coming offensive will create good prospects for negotiations.

Among Western countries, there are competing visions for how the war might end.

That said, Russia does not seem well positioned for a forever war. Russia’s ability to repair and restore equipment from storage appears so constrained that the country is increasingly reliant on Soviet gear from the 1950s and 1960s to fill out mobilized regiments. As Ukraine acquires better Western equipment, the Russian military has increasingly come to resemble an early Cold War–period museum. There are also growing signs of strain on the Russian economy, where energy sale revenues are becoming constrained by sanctions and Europe’s pivot away from Russian gas. Even if Moscow can keep mobilizing manpower and bringing old military equipment onto the battlefield, Russia will face growing economic pressures and shortages of skilled labor.

Russian forces in Ukraine still face a structural manpower problem, and despite a national recruitment campaign, Moscow will likely need to mobilize again to sustain the war. It is desperate to avoid doing so. If the West can sustain Ukraine’s war effort, then despite its resilience and mobilization reserves, Russia may find its disadvantage growing over time. In recent months, European countries have begun making the necessary investments in artillery production and issuing procurement contracts, although some of these decisions are coming more than a year into the war.

Some may hope that a successful offensive may soon thereafter lead to a negotiated armistice, but this must be balanced against the prospect that a cease-fire will simply yield a rearmament period, after which Moscow will likely seek to renew the war. Whether an armistice favors Russia or Ukraine is debatable. Russia will certainly seek to rearm, but the extent of continuing Western military assistance to Ukraine is uncertain. Consequently, the way this war ends could lead to a follow-on war. After all, the current conflict is a continuation of the original 2014 Russian invasion of Ukraine.

Among Western countries, there are competing visions for how the war might end. A defeat for Moscow is not the same as victory for Kyiv, and one does not have to travel widely in Europe to discover that not everyone defines a Ukrainian victory in the same way. Some see the present situation as already a strategic defeat for Moscow; for others, this outcome remains indeterminate. As it stands, what follows the coming offensive will reveal whether Western countries are arming Ukraine to help Kyiv fully restore territorial control or just to put it in a better position for negotiations.

Although the coming Ukrainian offensive will do much to set expectations for the future trajectory of this war, the real challenge is thinking through what comes after. The offensive has consumed planning, but a sober-minded approach would recognize that supporting Ukraine will be a long-term effort. It is time, then, for the West to start planning more actively for the future, beyond the coming offensive. History shows that wars are difficult to end and often go on well beyond the decisive phases of fighting, including as negotiations continue. For Ukraine and its Western backers, a working theory of victory must be premised on endurance, addressing Ukraine’s long-term force quality, capability, and sustainment needs. The United States and Europe must make the necessary investments to support the war effort well beyond 2023, develop plans for successive operations —and avoid pinning their hopes on any single offensive effort.

https://www.foreignaffairs.com/ukraine/russia-war-beyond-ukraines-offensive?

Τι αλλάζει στις τουρκικές εκλογές μετά την αποχώρηση Ιντζέ: Πως θα επηρεαστεί το εκλογικό αποτέλεσμα

0

Εκπρόσωποι του Ανώτατου Εκλογικού Συμβουλίου δηλώνουν στην τουρκική εφημερίδα «Χουριέτ» ότι η απόσυρση του Μουχαρέμ Ιντζέ από τη διαδικασία των προεδρικών εκλογών δεν έχει νόημα από την άποψη του εκλογικού νόμου.

Όλες οι εργασίες επιλογής συνεχίζονται. Η προθεσμία για απόσυρση έχει παρέλθει. Δεν αλλάζουν ούτε τα τυπωμένα ψηφοδέλτια.

Στις προεδρικές εκλογές στο εσωτερικό της Τουρκίας χρησιμοποιείται το ίδιο ψηφοδέλτιο με το εξωτερικό.

Οι ψηφοφόροι μπορούν να ψηφίσουν τον υποψήφιο που έχει αποσυρθεί. Οι ψήφοι στο εξωτερικό για τον κ. Ιντζέ θεωρούνται επίσης έγκυρες.

Όμως εάν ο Ίντζέ κερδίσει με 50+1 τοις εκατό, δεν θα λάβει εντολή. Διενεργείται δεύτερος γύρος εκλογών και οι δύο υποψήφιοι με τις περισσότερες ψήφους περνούν στον δεύτερο γύρο.

Η αποχώρηση του κ. Ιντζέ δεν δημιουργεί νέα νομική κατάσταση. Κάθε διαδικασία θα συνεχιστεί ως έχει. Οι ψήφοι θα ισχύουν.

Ακόμα κι αν ο κ. Ιντζέ παραιτηθεί, το όνομά του θα παραμείνει στο ψηφοδέλτιο, οπότε οι ψηφοφόροι θα ψηφίσουν και οι ψήφοι θα καταμετρηθούν .Με άλλα λόγια, η δήλωση αποχώρησης έχει μόνο πολιτικές συνέπειες, όχι νομικές.

Εάν ένας από τους υποψηφίους για την προεδρία αποχωρήσει από τις εκλογές, το ψηφοδέλτιο δεν θα αλλάξει.

Οι ψήφοι που έλαβε ο υποψήφιος δεν θεωρούνται άκυρες.

Εάν ο υποψήφιος που αποσύρεται συγκεντρώσει ποσοστό 50+1 τοις εκατό, στον 2ο γύρο, ο 2ος και ο 3ος υποψήφιος διαγωνίζονται στον δεύτερο γύρο και οι εκλογές διεξάγονται μεταξύ των δύο υποψηφίων.

ΠΗΓΗ: ertnews.gr

https://hellasjournal.com/2023/05/ti-allazi-stis-tourkikes-ekloges-meta-tin-apochorisi-intze-pos-tha-epireasti-to-eklogiko-apotelesma/

Ο Χριστοδουλίδης πήγε με γεμάτη ατζέντα στο Ισραήλ: Επένδυση στο σχηματισμό με ΗΠΑ 3+1 και στα ενεργειακά

0

Του ΚΩΣΤΑ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ – Λευκωσία

Ισραηλινοί επενδύουν σε γη στα κατεχόμενα και βρίσκονται πίσω από οικοδομική ανάπτυξη. Κτίζουν ξενοδοχεία, οικιστικές και τουριστικές μονάδες. Ισραηλινοί τουρίστες μεταβαίνουν στα κατεχόμενα για διακοπές αλλά και για το καζίνο.

Τα ζητήματα αυτά έθεσε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, κατά τις συναντήσεις του, χθες Πέμπτη, με τον Πρόεδρο και τον Πρωθυπουργό του Ισραήλ, στα Ιεροσόλυμα.

Είναι σαφές πως η Λευκωσία παρακολουθεί από κοντά τις ισραηλινές δραστηριότητες στα κατεχόμενα και κρίθηκε αναγκαίο να εγερθεί το θέμα στις τετ α τετ συνομιλίες του Προέδρου με τους αξιωματούχους της γειτονικής χώρας.

Οι διπλωματικές πηγές αναφέρουν πως υπήρξε θετική ανταπόκριση εκ μέρους του Πρωθυπουργού του Ισραήλ, Βενιαμίν Νετανιάχου και τώρα αναμένεται πώς θα κινηθεί η ισραηλινή πλευρά και θα κριθεί. Γιατί, όπως είναι γνωστό, η Λευκωσία προσφέρει όλες τις διευκολύνσεις, που ζητούνται από το Ισραήλ. Ακόμη και στρατιωτικές ασκήσεις επί του κυπριακού εδάφους, που πραγματοποιούνται τακτικά.

Παράλληλα, στην ατζέντα των συζητήσεων Χριστοδουλίδη, περιλήφθηκαν και μια σειρά άλλα ζητήματα, με την συνεργασία στον τομέα της ενέργειας να είναι ψηλά. Η έναρξη των εργασιών στο κοίτασμα «Αφροδίτη», από την αμερικανική εταιρεία Chevron, και η αξιοποίηση του φυσικού αερίου, τέθηκε στις συνομιλίες.

Με αφορμή τούτο, συζητήθηκε η εκκρεμότητα που υπάρχει μεταξύ Κύπρου και Ισραήλ όσον αφορά το κοίτασμα «Αφροδίτη» στην κυπριακή Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) και το γειτονικό κοίτασμα «Ισάι», για το οποίο υπάρχουν διεκδικήσεις από το Ισραήλ.

Όπως αναφέρθηκε και δημόσια από τον κ. Νετανιάχου, οι δυο χώρες δίνουν σημασία στο σχηματισμό 3+1 με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Όπως είναι γνωστό Κύπρος, Ελλάδα και Ισραήλ επιδιώκουν εντός του έτους να πραγματοποιηθεί Σύνοδος σε υψηλό επίπεδο ( από αμερικανικής πλευράς στόχος είναι να συμμετέχει ο υπουργός Εξωτερικών, Άντονι Μπλίνκεν).

Επί τούτου, ο Ισραηλινός Πρωθυπουργός, Βενιαμίν Νετανιάχου ανέφερε ότι η τριμερής συνεργασία που αναπτύχθηκε, και με την εμπλοκή και των ΗΠΑ, αποτελεί μια πολύ σταθερή, υποσχόμενη συμμαχία. Πρόσθεσε ότι θα συνεχίσουμε να οικοδομούμε στους τομείς της οικονομίας, της άμυνας, των πληροφοριών και της πολιτικής συνεργασίας σε διεθνή φόρα.

Σημειώνεται συναφώς ότι ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης από τις χώρες της περιοχής έχει ήδη επισκεφθεί την Αίγυπτο, χθες το Ισραήλ ενώ προγραμματίζει κι άλλες επισκέψεις. Την ίδια ώρα, αναμένονται και επισκέψεις στην Κύπρο.

  • Τα σχόλια που δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα μας εκφράζουν απαραίτητα τους συγγραφείς. Η ιστοσελίδα μας δεν λογοκρίνει τις γνώμες κανενός.

https://hellasjournal.com/2023/05/o-christodoulidis-pige-me-gemati-atzenta-sto-israil-ependisi-sto-schimatismo-me-ipa-31-ke-sta-energiaka/

Το «τρίγωνο» που αναβαθμίζει τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις 

0
(ÎÝíç Äçìïóßåõóç) Óôñáôéùôéêüò åîïðëéóìüò êáôÜ ôçí çìÝñá äéáêåêñéìÝíùí åðéóêåðôþí óôï ëéìÜíé ôçò Áëåîáíäñïýðïëçò, ìå áöïñìÞ ôçí Ýíáñîç ôçò õðïóôÞñéîçò ôïõ Ïñãáíéóìïý ËéìÝíïò Áëåîáíäñïýðïëçò óôç äéáóõììá÷éêÞ Üóêçóç DEFENDER- Europe 2021 êáé ôç öéëïîåíßá áìåñéêáíéêþí äõíÜìåùí óôï ëéìÜíé, ÐáñáóêåõÞ 07 ÌáÀïõ 2021. Ï õðïõñãüò ÅèíéêÞò ¢ìõíáò Íéêüëáïò Ðáíáãéùôüðïõëïò, ï áñ÷çãüò ÃÅÅÈÁ Óôñáôçãüò Êùíóôáíôßíïò Öëþñïò êáé ï áñ÷çãüò ÃÅÓ ÁíôéóôñÜôçãïò ×áñÜëáìðïò Ëáëïýóçò ðáñáâñÝèçêáí óôçí åêäÞëùóç ôçò çìÝñáò äéáêåêñéìÝíùí åðéóêåðôþí (Distinguished Visitors Day – DV DAY) ôçò ðïëõåèíéêÞò áóêÞóåùò «DEFENDER EUROPE 21» óôïí ËéìÝíá Áëåîáíäñïýðïëçò. ÁÐÅ-ÌÐÅ/ÃÅÅÈÁ/STR

 

Η γεωπολιτική σημασία Σούδας, Αλεξανδρούπολης και Λάρισας για την Ουάσιγκτον και οι δυνατότητες που ανοίγονται στην Αθήνα

Σούδα, Αλεξανδρούπολη, Λάρισα. Τρεις πόλεις-«κλειδιά» στη στρατηγική συνεργασία Ελλάδας – ΗΠΑ. Ο ρόλος τους αποτυπώνεται και στη Συμφωνία Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας (MDCA), με τις «διευκολύνσεις» που παρέχονται στις εν λόγω βάσεις στις αμερικανικές δυνάμεις να δίνουν το βήμα ώστε η Ουάσιγκτον να επενδύσει σε αυτές σημαντικά. Και να δημιουργήσει ένα τρίγωνο στρατηγικής σημασίας, στο οποίο βασίζεται η αναβάθμιση του ρόλου της Ελλάδας στην περιοχή, ενώ δίνει τη δυνατότητα στις ΗΠΑ να ελέγχουν τόσο την περιοχή των Βαλκανίων και βόρεια όσο και της Μέσης Ανατολής αλλά και της Αφρικής.

Το τραγικό μομέντουμ δε που δημιούργησε η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, με την Αθήνα να παίρνει άμεσα θέση υπέρ του Κιέβου, ενίσχυσε τη θέση της Ελλάδας στον χάρτη, που εμφανίστηκε να δίνει λύσεις στα Βαλκάνια και να λειτουργεί ως πρώιμη εναλλακτική στους ενεργειακούς εκβιασμούς της Μόσχας. Για τις ΗΠΑ η σχέση τους με την Ελλάδα δεν μπαίνει σε ζυγαριά με τη σχέση τους με την Τουρκία. Θεωρούν δε ότι οι δεσμοί Αθήνας – Ουάσιγκτον και οι σχεδιασμοί που έχουν γίνει είναι αυτόνομοι, ώστε να μην είναι δυνατό να απαξιωθούν. Αναφέρονται δε σε έναν άξονα που δημιουργεί το τρίγωνο Αλεξανδρούπολη – Λάρισα – Σούδα, με αφετηρία την MDCA και σημαντικές οικονομικές προοπτικές.

Ο πόλεμος και η Αλεξανδρούπολη

Η στρατηγική γεωπολιτική και ενεργειακή σημασία της Αλεξανδρούπολης αναγνωρίζεται εμφατικά από τις ΗΠΑ, ενώ γίνεται με ενόχληση απόλυτα κατανοητή και στην Τουρκία. Ο πόλεμος στην Ουκρανία λειτούργησε δε ως πολλαπλασιαστής για την αξία της Αλεξανδρούπολης όσον αφορά το ΝΑΤΟ και τις ΗΠΑ. Κάτι που το 2022 οδήγησε την κυβέρνηση να ματαιώσει τη διαδικασία ιδιωτικοποίησης και τον Κυριάκο Μητσοτάκη να δηλώνει τότε σχετικά πως η συγκυρία επιβάλλει η Αλεξανδρούπολη «να παραμείνει στην κυριότητα του Ελληνικού Δημοσίου».

Δεν πρέπει κανείς να παραβλέπει άλλωστε ότι η νέα MDCA, η οποία υπεγράφη ανάμεσα σε Δένδια και Μπλίνκεν το 2021, έχει μεν πενταετή ισχύ αλλά εφόσον δεν καταγγελθεί από ένα από τα δύο μέρη ισχύει επ’ αόριστον. Και αυτός ήταν ο όρος των ΗΠΑ προκειμένου να προχωρήσουν στις επενδύσεις που η Ουάσιγκτον θεωρεί ότι χρειάζεται στις «διευκολύνσεις» – δηλαδή στις βάσεις – που της παρέχονται επί ελληνικού εδάφους. Στην Αλεξανδρούπολη ο στόχος είναι να γίνει η «Σούδα του Βορρά» ώστε να μπορούν να ελλιμενιστούν ακόμα και μεγάλες μονάδες του αμερικανικού στόλου. Η θέση της, κοντά στη Μαύρη Θάλασσα, της δίνει προστιθέμενη αξία.

Στην 110 Πτέρυγα Μάχης μετασταθμεύουν αμερικανικά αεροσκάφη και drones όπως το εικονιζόμενο MQ-9 Reaper.

Η ανερχόμενη Λάρισα

Ιδιαίτερα σημαντική στην εξίσωση των ΗΠΑ και η Λάρισα, όπου μετασταθμεύουν περιοδικά τα αμερικανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη MQ-9 REAPER. Οσοι παρακολουθούν τις εξελίξεις και την αυξημένη κινητικότητα που παρουσιάζεται στην αναβάθμιση της 110 Πτέρυγας Μάχης επιβεβαιώνει ότι οι σχεδιασμοί της Ουάσιγκτον για τη Λάρισα μπορεί να περνούν κάτω από τα ραντάρ, αλλά οι εξελίξεις δεν σταματούν. Με την 110 Πτέρυγα Μάχης να μετατρέπεται σταδιακά σε κόμβο υποστήριξης και διασποράς αμερικανικών αεροπορικών δυνάμεων στην ευρύτερη περιοχή.

Αμερικανικά F-22 RΑPTOR στην αεροπορική βάση της Σούδας.

Η αναντικατάστατη Σούδα

Η Σούδα ήταν και παραμένει διαχρονικά μια εξαιρετικά πολύτιμη βάση για τις ΗΠΑ, αφού από εκεί μπορούν να ελέγχουν από τη Μαύρη Θάλασσα μέχρι την Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή. Ενας αναντικατάστατος κόμβος υποστήριξης για τις αμερικανικές δυνάμεις που βρίσκονται προωθημένες στην περιοχή. Στους σχεδιασμούς η αναβάθμιση του ναυστάθμου της Κρήτης, με τη Σούδα να έχει ήδη κομβικό ρόλο στους σχεδιασμούς του ΝΑΤΟ.

Η διεύρυνση του αποτυπώματος των ΗΠΑ επί ελληνικού εδάφους σύμφωνα με τις εκτιμήσεις στρατιωτικών αναλυτών θα μπορούσε να αναγνωστεί και ως ένα μέσο ενίσχυσης της αποτροπής για την Ελλάδα. Κάτι το οποίο ωστόσο απορρίπτουν οι διπλωμάτες, αφού όπως λένε η στρατηγική συνεργασία Ελλάδας – ΗΠΑ δεν στρέφεται εναντίον κανενός και κυρίως δεν θα έπρεπε να ερμηνευθεί ως συμμαχία εναντίον της Τουρκίας. Σύμφωνα με αμερικανικούς παράγοντες η Ελλάδα, μετά και την επίλυση του «Μακεδονικού», μπαίνει σε μια νέα φάση. Μια φάση που της επιτρέπει έναν ηγετικό ρόλο που ξεκινάει από τα Βαλκάνια.

Το ενεργειακό ζήτημα

Η Αθήνα για τις ΗΠΑ εμφανίζεται ως αναπόσπαστο κομμάτι των νέων ενεργειακών σχεδιασμών, πέρα από τους στρατιωτικούς σχεδιασμούς του ΝΑΤΟ, ως ένα προκεχωρημένο φυλάκιο της Δύσης. Η οικοδόμηση άλλωστε της πύλης εισόδου φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας στα Βαλκάνια και την Ανατολική Ευρώπη έχει ξεκινήσει. Αμερικανικές πηγές θέλοντας να δώσουν έμφαση στον ενεργειακό ρόλο της Ελλάδας υπογραμμίζουν το γεγονός ότι τον περασμένο χειμώνα η Αθήνα ήταν εκείνη που έδωσε τη λύση στο ενεργειακό πρόβλημα της Βουλγαρίας, επιτρέποντας παράκαμψη της Μόσχας. Και σε αυτή τη βάση αναμένονται οι εξελίξεις. Με Βόλο, Καβάλα, Ρεβυθούσα να έχουν επίσης το δικό τους μερίδιο στους σχεδιασμούς.

Το Βήμα

 

Τί θα περιέχει η συμφωνία για Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο που προωθούν ΗΠΑ-Γερμανία;

0

 

 Πληθαίνουν τα σημάδια που επιβεβαιώνουν ότι οι Αμερικανοί έχουν ξεκινήσει τις προπαρασκευαστικές διεργασίες για την μεσολάβηση στα ελληνοτουρκικά μετεκλογικά, πιθανότατα εντός καλοκαιριού του 2023 (1 και 2). Απώτερος σκοπός είναι η άμεση εκμετάλλευση του ενεργειακού πλούτου Αιγαίου-Αν. Μεσογείου, με συνδιαχείριση υπό τον μανδύα μιας ιδιότυπης «εταιρικής» σύμπραξης με αμερικανική υψηλή επιστασία όπου Ελλάδα-Τουρκία-Κύπρος(;) θα λαμβάνουν ποσοστό επί των εσόδων (1 και 2) από τα συμβόλαια των εταιριών υδρογονανθράκων που θα αναλάβουν.
Σε προηγούμενο άρθρο (16/02/2023) εξηγήθηκε ότι η λύση που προωθείται από τους Αμερικανούς -και επιβεβαιώθηκε από τον Σύμβουλο Εθνικής Ασφαλείας, Θάνο Ντόκο-, είναι η δημιουργία ενός «μεγάλου συνεταιρισμού κρατών» κατά τα πρότυπα της συνεργασίας Κατάρ-Ιράν «που θα συνεκμεταλλευτεί τους ενεργειακούς πόρους της Μεσογείου», κάτι το οποίο είχε ήδη προαναγγείλει ο Αμερικανός υφυπουργός Εξωτερικών, Τζέφρι Πάιατ, τον Δεκέμβριο του 2022 όταν είπε  ότι, «οι ΗΠΑ εστιάζουν στο πώς θα δημιουργήσουν μια εταιρική δυναμική για να αποφύγουμε τις διαμάχες που συνοδεύονται με ένα οικονομικό κόστος».
Έτσι, αναλύοντας τις εξελίξεις που επιβεβαιώνουν ότι οι Αμερικανοί προετοιμάζουν την παρέμβασή τους διαπιστώνεται (σύμφωνα με την Καθημερινή, 09/05/2023) ότι, έχουν εργαλειοποιηθεί τα εξοπλιστικά (σσ. τουρκικά F-16) τα οποία χρησιμοποιούνται ως «δέλεαρ κατευνασμού». Έχει αλλάξει η δημόσια ρητορική με ηπιότερες ανακοινώσεις του Στέιτ Ντιπάρτμεντ προς την Τουρκία με αποκορύφωμα την τοποθέτηση του Αμερικανού Πρέσβη Τζ. Τσούνη στο 8ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών (26 έως 29/04/2023) όπου είπε ότι «κανείς δεν έχει το μονοπώλιο του σωστού και του λάθους» και έσπευσε να επισημάνει ότι θα ήταν ευχής έργο να μπορούσε η Τουρκία να παραλάβει τα F-16 καθώς αυτό θα σήμαινε ότι έχουν αφήσει τα προβλήματα πίσω και ότι οι σχέσεις έχουν εξομαλυνθεί. Προέβλεψε μάλιστα ότι μετά τις εκλογές θα γίνει μια «ειλικρινής» προσπάθεια και από τις δύο πλευρές ώστε να υπάρξει σημαντική πρόοδος στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Παρατηρείται επίσης ότι οι ΗΠΑ, μετά από μια περίοδο πίεσης στο καθεστώς Ερντογάν, έχουν επιστρέψει στην «παραδοσιακή» ουδετερότητα και στο γνωστό «δόγμα Λουνς», όταν τίθενται θέματα ασκήσεων (πχ άσκηση «Ηνίοχος 2023») ή άλλων δραστηριοτήτων στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, με μόνη -μεροληπτική- εξαίρεση όταν πρόκειται για ζητήματα που συνδέονται με την Ουκρανία, οπόταν το δόγμα Λουνς πάει στον κάλαθο των αχρήστων, προς ικανοποίηση των ευρύτερων σχεδιασμών τους (βλ. Αλεξανδρούπολη και όχι μόνο).
Υπενθυμίζεται ότι ο Ολλανδός Γ.Γ. του ΝΑΤΟ Γιόζεφ Λουνς (1971-1984) απέστειλε τον Μάιο του 1980 έγγραφο προς όλα τα όργανα του ΝΑΤΟ και ζήτησε να μην περιλαμβάνονται στην κατανομή συμμαχικών πιστώσεων «αμφισβητούμενες περιοχές διότι δημιουργούσαν πολιτικά προβλήματα στο ΝΑΤΟ». Εμμέσως δηλαδή ξεκαθαρίστηκε ότι το ΝΑΤΟ/ΗΠΑ δεν θα εμπλέκονται στις διμερείς διαφορές των Συμμάχων. Όπερ εστί μεθερμηνευόμενον, ότι το ΝΑΤΟ δεν περιλαμβάνει στις ασκήσεις του περιοχές τις οποίες η Τουρκία θεωρεί ότι οφείλουν να είναι αποστρατικοποιημένες, ευνοώντας φυσικά τις τουρκικές αναθεωρητικές επιδιώξεις. Το δόγμα Λουνς λοιπόν παραμένει σε ισχύ και ενίοτε εκφράζεται και πιο ωμά, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το φθινόπωρο του 2020 όταν ο πρώην ΥΠΕΞ των ΗΠΑ, Μάικ Πομπέο μίλησε  περί ανάγκης «μειώσεως του στρατιωτικού αποτυπώματος στο Αιγαίο». Και όπως ο Πρέσβης ε.τ. Γιώργος Αϋφαντής έγραψε με νόημα (22/06/2022), «η θεσμική επιβεβαίωση της αποστρατικοποίησης των νησιών του Αιγαίου είναι για τις ΗΠΑ όχι μόνο αποδεκτό τίμημα [προκειμένου να ρυμουλκηθεί η Τουρκία μακράν και εναντίον της Ρωσίας] αλλά υπό τις περιστάσεις και επιβεβλημένη στόχευση».
Αυτά διευκρινίζονται εκ προοιμίου για να έχουμε εικόνα σχετικά με τις «θυσίες» -για να το πούμε πολύ κομψά- που θα κληθεί η Ελλάδα να κάνει στην επικείμενη παρέμβαση στα ελληνοτουρκικά, της οποία το έδαφος έχει ήδη προλειάνει η Γερμανία, σύμφωνα με δημοσίευμα της Deutsche Welle, καθορίζοντας το πλαίσιο του διαλόγου στη μυστική συμφωνία Καλίν-Σουρανή (Βερολίνο, 13/07/2020) και Καλίν-Μπούρα (Βρυξέλες, 18/12/2022).
Σε αυτό το σημείο ενδεχομένως κάποιοι να αναρωτηθούν, πώς είναι δυνατόν να παραμείνει το δόγμα Λουνς σε ισχύ δεδομένης της επικείμενης αμερικανικής παρέμβασης. Η απάντηση δόθηκε από τον Αλ. Τάρκα (δημοσίευμα στη Δημοκρατία 03/05/2023) ο οποίος αναφέρει ότι: «…υπάρχουν μόνον δύο χειροπιαστά στοιχεία για τις ελληνοαμερικανικές συνεννοήσεις. Αφενός, ο υπουργός Εξωτερικών Αντ. Μπλίνκεν σημείωσε στον κ. Μητσοτάκη, τον Φεβρουάριο, ότι ο νέος ελληνοτουρκικός διάλογος μπορεί να ξεκινήσει από τα έξι σημεία της άτυπης συμφωνίας των διπλωματικών συμβούλων Μπούρα – Καλίν του Δεκεμβρίου 2022. Με λίγα λόγια, το μήνυμα Μπλίνκεν θα είναι ότι η Ουάσινγκτον δεν επιβάλλει λύσεις στις δύο σύμμαχες χώρες, αλλά διευκολύνει την πρόοδο στις συνεννοήσεις που ήδη έχουν αρχίσει οι ίδιες. [σσ. με γερμανική διαμεσολάβηση, Καλίν-Σουρανή και Καλίν-Μπούρα]. Αφετέρου, όπως ευρέως συζητείται μεταξύ Ελλήνων και ξένων διπλωματών στην Αθήνα, αναμένεται η επίσκεψη ανώτερου Αμερικανού αξιωματούχου στην περιοχή, ανάλογα με τον ακριβή χρόνο παροχής ψήφου εμπιστοσύνης στη νέα κυβέρνηση». Το iEpikaira από τον Αύγουστο του 2022 έγραφε: «Το δίδυμο Πάιατ-Χόκσταϊν βάζουν πλώρη για Ανατολική Μεσόγειο…»
Έτσι οι πληροφορίες σχετικά με την προωθούμενη Ελληνοτουρκική «συμφωνία» μιλάνε για:
1.Σε πρώτη φάση, συνέχιση των -αέναων- διερευνητικών επαφών, των ΜΟΕ και των συναντήσεων στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.
2.Καθορισμό/οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ αλλά όχι με την αρχή της μέσης γραμμής κατά παράβαση της UNCLOS (την οποία ΗΠΑ και Τουρκία δεν έχουν επικυρώσει). Η επήρεια των νησιών στην ΑΟΖ θα απομειωθεί δραστικά. Η αρχή ήδη έγινε με την Ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία οριοθέτησης, η οποία ήταν αποτέλεσμα έντονων παρασκηνιακών πιέσεων των Αμερικανών, ενώ επετεύχθη αφού η Ελλάδα παραχώρησε περί τα 8-9% του εμβαδού (1 και 2) της ΑΟΖ που δικαιούνταν (ήτοι περί το 75% της Λεκάνης του Ηροδότου που μας αντιστοιχεί), σε περιοχή όπου εκτιμάται ότι υπάρχουν υπερμεγέθεις ποσότητες υδρογονανθράκων, ενώ απομειώθηκε η επήρεια νησιών όπως η Κρήτη, η Κάρπαθος και η Ρόδος. Οδοδείκτης στον διαμοιρασμό της υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ θα είναι ο γνωστός χάρτης Μπάιντεν (δημιουργήθηκε το 2015 και συνέχισε να εμπλουτίζεται μέχρι το 2017 καθ’ υπόδειξη των Τούρκων, ενώ αρχιτέκτονάς του είναι ο πρώην Ειδικός Απεσταλμένος και νυν Ανώτερος Σύμβουλος Ενεργειακής Ασφάλειας του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Άμος Χόκσταϊν), ο οποίος βρίσκεται ήδη στη δεύτερη φάση υλοποίησής του. Χωρίς να μπούμε στις λεπτομέρειες του χάρτη Μπάιντεν που αναλύθηκαν αλλού (ενδεικτικά 1 και 2), μεταξύ των πολλών παραδοξοτήτων που παρουσιάζει (κατά παράβαση της UNCLOS), είναι και το ότι δεν προβλέπει κοινό θαλάσσιο σύνορο Ελλάδας-Κύπρου αφού αποδίδει όλη την υφαλοκρηπίδα/ΑΟΖ ανατολικά του 28ου Μεσημβρινού (που τέμνει την Ρόδο) στην Τουρκία, αποκόπτοντας τελείως το Σύμπλεγμα Καστελόριζου από την υπόλοιπη Ελλάδα…
Χάρτης Μπάιντεν. Πηγή: mcclatchydc.com
3.Αναγνώριση «τουρκικής» μειονότητας στα Δωδεκάνησα.
4.Αποστρατιωτικοποίηση ελληνικών νησιών (αλλά και της τουρκικής ακτογραμμής) με χρονικό ορίζοντα πενταετίας (1 και 2). Στόχος, η δημιουργία μιας «ουδέτερης ζώνης» και του καθεστώτος των λεγόμενων «Νατοϊκών νησιών» στα οποία έχει ήδη αναφερθεί ο Κ. Μητσοτάκης.
5.Περιορισμό άσκησης δικαιώματος επέκτασης χωρικών υδάτων στα 12νμ (όχι ενιαία και σύμφωνα με τα δικαιώματα που απορρέουν από το Δίκαιο της Θάλασσας). Δεν είναι τυχαίο ότι στις 27/04/2023, ο Ν. Δένδιας είπε ότι: «Η UNCLOS -γιατί θέλω να είμαι πάντα ακριβής-, δεν μας δίνει 12 μίλια, μας δίνει μέχρι 12 μίλια. Αυτή είναι η διατύπωση της UNCLOS». Υπονόησε δηλαδή ότι δεν υπάρχει πρόθεση άσκησης του δικαιώματος ενιαίας/πλήρους επέκτασης στα 12νμ. Πρόκειται με άλλα λόγια για τα λεγόμενα «αυξομειούμενα χωρικά ύδατα» από 6 ως 12 νμ ανά περιοχή, κατ’ απαίτηση των Αμερικανών (1 και 2). Παρενθετικά, είναι ιδιαίτερα διαφωτιστική μια παλαιότερη τοποθέτηση του Ναύαρχου (των Ιμίων) ε.α Χρήστου Λυμπέρη ο οποίος έχει δηλώσει δημόσια: «Αυτό που το εβίωσα τόσο τον Νοέμβριο 1994 [όταν τέθηκε σε ισχύ η διεθνής σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας που επιτρέπει την επέκταση της χωρικής θάλασσας στα 12ν.μ.] όσο και τον Ιανουάριο 1996 [σσ. Ίμια] ήταν η φορτική πίεση εκ μέρους των ΗΠΑ για μη άσκηση του δικαιώματος επέκτασης της Αιγιαλίτιδας Ζώνης».
Ο Ναύαρχος -τότε αρχηγός ΓΕΕΘΑ-, στην ενημέρωσή του προς το ελληνικό ΥΠΕΞ ανέφερε επίσης ότι: «Οι Αμερικανοί προβάλλουν το επιχείρημα ότι η επέκταση των χωρικών μας υδάτων θα επηρεάσει αρνητικά τις αμερικανικές ναυτικές επιχειρήσεις, διότι η Ελλάδα αρνείται να δεχθεί όλα τα σχηματιζόμενα στενά ως υπαγόμενα στο καθεστώς Free Transit Passage και θα διατηρηθεί σε ισχύ το καθεστώς της αβλαβούς διελεύσεως. Τι θα σημαίνει αυτό για τους Αμερικανούς; Πρώτον, τα αμερικανικά υποβρύχια θα πλέουν εν επιφάνεια στα στενά που δεν χαρακτηρίζονται ως διεθνή. Δεύτερον, στα αμερικανικά αεροσκάφη θα απαγορεύεται υπερπτήση πάνω από τα στενά αυτά και έτσι θα υποχρεώνονται να ζητούν τη συγκατάθεση της Αθήνας… έλαβα γνώση αμερικανικών οδηγιών προς τα υποβρύχιά τους, με τις οποίες προσδιόριζαν συγκεκριμένα πέντε στενά στο Αιγαίο ως «στενά ελεύθερης διέλευσης»». Αυτά για να μην εθελοτυφλούμε ως προς το ζήτημα των 12 νμ…
5.Συρρίκνωση ελληνικού FIR/SAR για να συμπίπτει με τα νέα δεδομένα της οριοθέτησης ΑΟΖ/υφαλοκρηπίδας.
Οι λόγοι για τους οποίους οι ΗΠΑ προωθούν το συγκεκριμένο «σχέδιο» (καίτοι δεν είναι είναι καθόλου σίγουρο ότι θα εφαρμοστεί εν τέλει) καθορίζονται από κριτήρια τα οποία ενέχουν ψυχρούς γεωπολιτικούς υπολογισμούς (οι οποίοι αντιμετωπίζουν την Ελλάδα ως χώρο και όχι ως χώρα… Θα θυμάστε τις παλαιότερες δηλώσεις της Άννας Ψαρούδα-Μπενάκη: «τα εθνικά σύνορα και ένα μέρος της εθνικής κυριαρχίας θα περιοριστούν χάριν της ειρήνης και της ευημερίας και της ασφάλειας») αλλά και από τις διαχρονικές πιέσεις  που δέχονται από την Τουρκία (1 και 2) την οποία δεν είναι διατεθειμένοι να «χάσουν».
Ο μπαρουτοκαπνισμένος στρατηγός ε.α. Ντέιβιντ Πετρέους έχει ξεκαθαρίσει ότι: «το ΝΑΤΟ προφανώς και έχει υποστεί μια σειρά απογοητεύσεων με την Τουρκία, αλλά η γεωστρατηγική της θέση είναι κρίσιμη. Οι βάσεις που έχουμε στην Τουρκία είναι απαραίτητες. Και έτσι το ΝΑΤΟ, όταν πρόκειται για τη σχέση του με την Τουρκία, έχει επανειλημμένα επιδείξει έναν βαθμό υπομονής…». Ομοίως και ο Αμερικανός αναλυτής Ted Galen Carpenter του CATO Institute έχει δηλώσει παλαιότερα ότι: «Η Τουρκία ήταν [ανέκαθεν] πολύ πιο σημαντική σύμμαχος από την Ελλάδα όσον αφορά στρατηγικά ζητήματα. Δεν υπάρχει λόγος να πιστεύουμε ότι η στάση των ΗΠΑ έχει αλλάξει…».
Πιό πρόσφατα, σε τοποθέτησή του ο Πρόεδρος της Επιτροπής Διεθνών Σχέσεων της Γερουσίας, Ρόμπερτ Μενέντεζ, κατακεραυνώνει την Τουρκία, αφού έχει γλαφυρά περιγράψει την επιθετική της πολιτική έναντι του Ελληνισμού, την απαράδεκτη συμπεριφορά της έναντι «συμμάχων», και τις ερωτοτροπίες της με την Ρωσία, τελικά θέτει το ερώτημα «πώς θα αποκαλούσες μια τέτοια χώρα;», ο φανερά αμήχανος Αμερικανός ΥΠΕΞ Άντονι Μπλίνκεν απαντά, «θα την αποκαλούσα μια δύσκολη/προκλητική (challenging) σύμμαχο». Και ακριβώς επειδή πρόκειται για μια «δύσκολη» αλλά αναγκαία για τους Αμερικανούς  σύμμαχο, η απόφαση να πιέσουν την «εύκολη» και δεδομένη Ελλάδα πραγματώνεται με το προαναφερθέν σχέδιο Ελληνοτουρκικής συμφωνίας.
Για να επιτευχθεί όμως κάτι τέτοιο, αναγκαία συνθήκη αποτελεί η συναίνεση των ελληνικών πολιτικών ηγεσιών. Έτσι, σε προηγούμενο σχόλιο εξηγήθηκε ότι όλες οι διεργασίες γίνονται εν γνώσει των κυριότερων πολιτικών δυνάμεων της χώρας, οι οποίες εδώ και καιρό προλειαίνουν το έδαφος (1, 2, 3, 4, 5 και 6) για τη συμφωνία που θα αφορά Αιγαίο-Ανατολική Μεσόγειο (πιθανόν και Κυπριακό) «πακέτο», η οποία δεν θα ήταν υπερβολή εάν λέγαμε ότι δρομολογείται εδώ και δεκαετίες (1 και 2).
Το μόνο πρόσκομμα το οποίο απομένει -όπως ορθά εντοπίζει και ο Γ. Αϋφαντής- είναι ο ίδιος ο κυρίαρχος λαός, του οποίου οι αντιδράσεις ήδη μετρώνται, και θα παίξουν καθοριστικό ρόλο στην επίτευξη ή μη μιας τέτοιας συμφωνίας/ανοσιούργημα. Φυσικά τα ΜΜΕ φέρουν μεγάλο μερίδιο ευθύνης για ότι πρόκειται να επισυμβεί.
Κλείνοντας, θα επαναλάβουμε όσα γράφαμε πρόσφατα. Είναι πολύ ανησυχητικό το γεγονός ότι η επικείμενη παρέμβαση στα Ελληνοτουρκικά δεν έχει απασχολήσει σοβαρά τις προεκλογικές ατζέντες των κομμάτων τα οποία ετοιμάζονται μετεκλογικά –πιθανότατα με συγκυβέρνηση η οποία σύμφωνα με πληροφορίες της Εστίας (01/05/2023) θα είναι διάρκειας «ενός έτους μέχρι τις ευρωεκλογές, για να προχωρήσουν τα θέματα με την Τουρκία»- να παζαρέψουν επί της ουσίας την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας, ενώ ο λαός παραμένει στο σκοτάδι. Εάν το πολιτικό σύστημα τρέφει την ψευδαίσθηση ότι αυτήν την φορά οι Έλληνες θα κάτσουν με σταυρωμένα τα χέρια, πλανάται πλάνην οικτράν…

Πηγή: i-epikaira.blogspot.com

Δ. Τσαϊλάς: Το μέλλον του πολέμου. Είμαστε έτοιμοι για τις προκλήσεις που έρχονται;

0

του Δημήτρη Τσαϊλά, Υποναυάρχου ε.ε.

«Πόλεμος πάντων μεν πατήρ εστί.» Αυτός είναι ο στοχασμός του Ηράκλειτου. Σήμερα θα λέγαμε ότι ο σκοπός του πολέμου παραμένει ταυτόσημος από τη γένεση του ανθρωπίνου είδους. Όπως ο Πρώσος στρατηγός και στρατιωτικός θεωρητικός του πολέμου Carl von Clausewitz αναφέρει στο σύγγραμμά του περί πολέμου: «Ο πόλεμος είναι απλώς ένας αγώνας πάλης εκτεταμένης κλίμακας, μια πράξη βίας που σκοπό έχει να αναγκάσει τον αντίπαλό μας να εκπληρώσει τη θέλησή μας». Ωστόσο, οι τρόποι και τα μέσα για την επίτευξη του  στόχου του πολέμου έχουν μεταμορφωθεί, ωθούμενοι κυρίως από την εξέλιξη στον τεχνολογικό τομέα. Έχουν γίνει προσπάθειες να καταγραφούν και να κατηγοριοποιηθούν αυτές οι αλλαγές μέσα από διαφορετικά αναλυτικά πλαίσια, ωστόσο η επιρροή της τεχνολογίας και της γεωπολιτικής σχηματίζει ένα θανατηφόρο μείγμα, καθιστώντας τον μελλοντικό πόλεμο πολύ πιο περίπλοκο. Οι εξελίξεις τόσο στους τεχνολογικούς μοχλούς του πολέμου όσο και στους εχθρούς που αντιμετωπίζουμε έχουν διαγράψει τα όρια μεταξύ αυτού που παραδοσιακά θεωρούσαμε «πόλεμο» και «ειρήνη».

Με την παγκόσμια ανακατάταξη δυνάμεων και την παρουσιαζόμενη κατάσταση στρατηγικής ροής, ο ανταγωνισμός, οι αντιπαραθέσεις και η σύγκρουση βρίσκονται και πάλι στο επίκεντρο. Επιπλέον, με γνώμονα την τεχνολογική καινοτομία και με την έλευση των αναδυόμενων και κρίσιμων τεχνολογιών, υπάρχουν σημαντικές αλλαγές στις τακτικές, τις στρατηγικές και τα μέσα του πολέμου. Η αυξανόμενη σημασία του κυβερνοπολέμου, η στρατικοποίηση του διαστήματος, ο πόλεμος μέσω αντιπροσώπων, οι επιχειρήσεις απόκτησης επιρροής και οι εκστρατείες παραπληροφόρησης υποδηλώνουν ότι οι τρόποι μάχης αλλάζουν. Τα μελλοντικά πεδία μάχης μπορεί να είναι μη αναγνωρίσιμα με την ανάπτυξη και τις προόδους σε τεχνολογίες όπως η τεχνητή νοημοσύνη (AI), η κβαντική κυριαρχία, ο κυβερνοχώρος, το διάστημα και η βιοτεχνολογία. Σήμερα, βρισκόμαστε σε ένα σημαντικό σημείο καμπής, στο οποίο η τεχνολογία αναδιαμορφώνει τον τρόπο με τον οποίο διεξάγονται οι πόλεμοι.

Το μέλλον του πολέμου θα διαμορφωθεί από νέες τεχνολογίες όπως:

  • ο ρόλος των ολοένα αναπτυσσομένων drones και ρομπότ στο πεδίο της μάχης
  • επιθετικές δυνατότητες κυβερνοπολέμου
  • εξαιρετικές δυνατότητες επιτήρησης
  • μεγαλύτερη εξάρτηση από τις Δυνάμεις Ειδικών Επιχειρήσεων που δρουν σε μη συμβατικές συγκρούσεις (ανορθόδοξο πόλεμο)
  • και τη στρατιωτικοποίηση των χώρων.

Οι στρατιωτικοί, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής και οι υπεύθυνοι σχεδιασμού στρατηγικής έρχονται αντιμέτωποι με νέες προκλήσεις που οδηγούνται από αυτόν τον μετασχηματισμό. Ζητήματα όπως η αποτροπή με άρνηση, αποτροπή με ανθεκτικότητα και αποτροπή με άμεση και συλλογική επιβολή κόστους θέτουν πρόσθετες προκλήσεις για την επίτευξη κατάλληλων πολιτικών και στρατιωτικών απαντήσεων. Επιπλέον, αυτές οι προκλήσεις αναμένεται να γίνουν πιο περίπλοκες καθώς τα κράτη στοχεύουν να επινοήσουν νέους τρόπους μόχλευσης της τεχνολογικής αλλαγής για να επιτύχουν την αποτροπή ή να διεξάγουν πόλεμο.

Στην πατρίδα μας πρέπει να κατανοήσουμε και να προσαρμοστούμε, καθώς και να καταλήξουμε σε κατάλληλα μέτρα αντίδρασης στην αναγνώριση της μεταβαλλόμενης φύσης του πολέμου. Να κατανοήσουμε πώς μπορεί να μοιάζει ο μελλοντικός πόλεμος, ποια είναι τα διαφορετικά θέατρα επιχειρήσεων και τομείς όπου θα διεξαχθούν οι πόλεμοι και ο ρόλος των κρίσιμων και αναδυόμενων τεχνολογιών στην υποβοήθηση των στόχων του μελλοντικού πολέμου ώστε να τον αποτρέψουμε ή τελικά να τον διεξάγουμε με επιτυχία.

Διαχείριση των νέων προκλήσεων από τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις

Εξετάζοντας τα γενικά περιγράμματα του συμβατικού πολέμου και το μέλλον των διακλαδικών επιχειρήσεων με την έγχυση των αναδυόμενων και κρίσιμων τεχνολογιών, φαίνεται ότι αργά αλλά σταθερά αγκαλιάζουμε τις νέες τεχνολογίες. Ο σκοπός είναι να διαχειριστούν οι ελληνικές ένοπλες δυνάμεις (ΕΕΔ) τις νέες προκλήσεις ενός γρίφου ασφαλείας κατά την επόμενη δεκαετία στο πλαίσιο ενός εύθραυστου και ασταθούς περιφερειακού περιβάλλοντος ασφάλειας. Για την επιτυχία αυτού του σκοπού, απαιτείται η ηγεσία των ΕΕΔ να παραμείνει “δογματικά ευκίνητη”, συναινώντας με τους περιορισμένους πόρους, αξιοποιώντας στελέχη τεχνολογικά έμπειρα και αρκετά ευέλικτη σε πολλαπλασιαστές ισχύος ώστε να παραμείνουν προσγειωμένες στην ανατέλλουσα επιχειρησιακή πραγματικότητα της Ελλάδας.

Ενώ πολλοί στρατοί τα τελευταία χρόνια έχουν εγκαταλείψει την ιδέα του παραδοσιακού συμβατικού πολέμου, φαίνεται ότι ο πόλεμος υψηλής έντασης έχει επιστρέψει, όπως μπορεί να αποδειχθεί μέσα από πολλές σύγχρονες συγκρούσεις, συμπεριλαμβανομένης της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, των εξελίξεων στη Λιβύη, και της σύγκρουσης στη Συρία. Έτσι οι ΕΕΔ πρέπει να προσαρμοστούν σε αυτό, με την προσθήκη τεχνολογιών αναστάτωσης του εχθρού και πώς αυτό θα διακρίνει τον σημερινό πόλεμο υψηλής έντασης από τις προηγούμενες ενσαρκώσεις του. Καθώς ατενίζουν το μέλλον, οι πόλεμοι που διεξάγονται με όρους που είναι σε μεγάλο βαθμό δυσμενείς για τον ελληνικό στρατό είναι πολύ πιθανό να είναι ο κανόνας, ειδικά με την έναρξη αυτών. Η χαοτική εμπειρία της εισβολής στην Ουκρανία και ο ταραχώδης σχεδιασμός εκκένωσης Ελλήνων πολιτών από το Σουδάν σε συνεργασία με το στρατό της Γαλλίας και Ιταλίας δεν είναι απλώς δυστυχείς εξαιρέσεις στον κυρίαρχο ελληνικό τρόπο πολέμου αλλά αποκαλύπτουν δυναμικά τις ματιές στο μέλλον.

Σε όλες αυτές τις επιχειρήσεις, οι σχεδόν ανυπέρβλητοι περιορισμοί χρόνου, πληροφοριών, αριθμού στρατευμάτων και πολιτικής ευαισθησίας έθεσαν ξαφνικά τους εμπλεκόμενους στρατούς σε μια επικίνδυνη θέση γεμάτη με αχαρτογράφητους κινδύνους. Οι εμπλεκόμενοι δεν μπόρεσαν να ελέγξουν τις αρχικές συνθήκες στο έδαφος ή να μετατοπίσουν γρήγορα τη δυναμική προς όφελός τους. Στην πραγματικότητα, ακόμη και στην τρέχουσα σύγκρουση στην Ουκρανία, μπορεί κανείς να δει όλες τις γενιές του πολέμου ταυτόχρονα εκτός από την πρώτη γενιά του πολέμου. Οι πόλεμοι του μέλλοντος θα προσφέρουν πολλές απροσδόκητες αναποδιές και ήττες, αβεβαιότητα και τυχαίες πιθανότητες, έκπληξη και επαναλαμβανόμενα σοκ στο πεδίο της μάχης.

Επίσης χρειάζεται να αξιολογήσουμε το μέλλον του πολέμου στο πλαίσιο των επιχειρήσεων της γκρίζας ζώνης, οι οποίες μετά τα Ίμια έχουν γίνει εξαιρετικά επίκαιρες. Εδώ σπεύδω να επισημάνω ότι η έλευση της νέας γενιάς πολέμου δεν καθιστά παρωχημένα τα μαθήματα των προηγούμενων γενεών. Πολύ ικανοί αντίπαλοι θα ξεκινήσουν πολλές από αυτές τις συγκρούσεις με τους δικούς τους όρους, απαιτώντας έτσι από τις ΕΕΔ να πολεμήσουν από θέσεις σε βαθιά μειονεκτική θέση κάτω από μερικές φορές καταστροφικές συνθήκες.

Οι υπηρεσίες πρέπει να επενδύσουν στην ικανότητα προσαρμογής και οικοδόμησης της οργανωτικής, υλικής και ψυχολογικής ανθεκτικότητας που απαιτούνται στην περίπτωση που υποστούν βάναυσους κραδασμούς. Ο στρατός πρέπει να διατηρήσει την ικανότητα να πολεμά αποτελεσματικά όταν οι επικοινωνίες θα παρεμβάλλονται, τα σχέδια θα αποτυγχάνουν, η παραπλάνηση θα αλλάζει τα δεδομένα και οι συγκρούσεις εν καιρώ πολέμου θα ξεφεύγουν από τον έλεγχο. Και θα πρέπει να αντιμετωπίσει τις παραμέτρους της εποχής του πολέμου που φαινομενικά προσπαθούμε από την εποχή της ειρήνης να απαλείψουμε – όπως ο εντελώς ανεπαρκής χρόνος, η έλλειψη κρίσιμων δυνατοτήτων και πόρων και η αμετάβλητη τυραννία της γεωγραφίας και της απόστασης όταν τα περισσότερα ή όλα τα πλεονεκτήματα θα ανήκουν στον εχθρό. Το χάος, η αβεβαιότητα και η έλλειψη ελέγχου στις συνθήκες του πολέμου είναι αυτό που θεωρητικά αλλά και πρακτικά θα επικρατήσει. Τα συμπιεσμένα χρονοδιαγράμματα, και η έλλειψη πόρων είναι ακριβώς αυτό που μπορεί να μοιάζει στην πράξη ο πόλεμος.

Συμπεράσματα

Ποιο είναι το μέλλον του πολέμου; Ο «μελλοντικός πόλεμος» είναι ήδη εδώ. Πολλές από τις πτυχές του, έχουν ήδη δοκιμαστεί και αναπτυχθεί. Η Ελλάδα έχει καθυστερήσει για να περιγράψει το μέλλον του πολέμου την επόμενη δεκαετία ή περισσότερο, να προβλέψει τον πιθανό αντίκτυπό του στο κράτος και σε άλλες μορφές κοινωνικής οργάνωσης, να κάνει τη βαριά θεωρητική άρση που θα αναπτύξει ένα νέο παράδειγμα για ένοπλες συγκρούσεις ή τη διασυνοριακή βία και να ορίσει τα εθνικά συμφέροντα που είναι απαραίτητη προϋπόθεση για τη χάραξη μιας Εθνικής Στρατηγικής νίκης.

Ο εναγκαλισμός της τεχνολογίας μαζί με την “ευέλικτη δογματική προσαρμογή” και την οργανωτική αναδιάρθρωση είναι αυτό που χρειάζονται οι ΕΕΔ για να ασκήσουν ένα αιχμηρό, βαθμονομημένο πλεονέκτημα έναντι των ανταγωνιστών και των αντιπάλων μας. Επιπλέον, χρειάζεται να απαντήσουμε σε σημαντικά ερωτήματα για το πώς θα πρέπει να οικοδομήσουμε και να προετοιμαστούν οι θεσμοί εθνικής ασφάλειας για το μέλλον.

Δεν πρέπει να περιοριστούμε μόνο στην ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, της κβαντικής κυριαρχίας  και του κυβερνοχώρου, ανεξάρτητα από το πόσο σημαντική μπορεί να είναι καθεμία από αυτές τις επιμέρους τάσεις. Πράγματι, το κεντρικό μάθημα για το πώς να αποφύγουμε να πέσουμε στην παγίδα τόσων προηγούμενων αποτυχημένων προσπαθειών πρόβλεψης του μέλλοντος του πολέμου είναι η αποφυγή εστίασης μεμονωμένα σε οποιαδήποτε τάση σε έναν συγκεκριμένο τομέα.

Εάν επιθυμούμε να περιγράψουμε το μέλλον του πολέμου, πρέπει να βρούμε λύσεις σε μια βαθύτερη σειρά στρατηγικών διλημμάτων. Αυτά που προσδιορίζονται μεταξύ της προετοιμασίας από το χαμηλό άκρο του φάσματος της σύγκρουσης μέχρι του κορυφαίου, μεταξύ του σχεδιασμού για τους πολέμους που πιθανότατα η Ελλάδα θα πολεμήσει και αυτούς που ελπίζει να αποτρέψει, μεταξύ της διατήρησης των σημερινών συμμαχιών και της καλλιέργειας νέων. Πάνω από όλα αυτά είναι η αναγκαιότητα να επιτύχουμε το πεπερασμένο ποσό πόρων να πάει μακρύτερα σε ένα μέλλον με όλο και λιγότερες στρατηγικές βεβαιότητες.

Εάν επενδύσουμε πραγματικά στις σωστές τεχνολογίες, τις σωστές ιδέες και τις αναπτύξουμε με ταχύτητα και κλίμακα, θα είμαστε σε θέση να αποτρέψουμε τον πόλεμο. Τέλος θα πρέπει να είμαστε σε θέση να πετύχουμε τους στόχους μας και να διατηρήσουμε όλους τους διαδρόμους ελεύθερους και ανοιχτούς και ευημερούντες στο μέλλον.

geopolitics.iisca.eu

Κάθριν Χέπμπορν

0

Κάθριν Χέπμπορν (1907 – 2003)

Η Κάθριν Χέπμπορν (Katharine Hepburn) ήταν κορυφαία αμερικανίδα ηθοποιός του θεάτρου και του κινηματογράφου. Ερμήνευσε πλήθος ρόλων, από ελαφρά κωμωδία έως έργα ρεπερτορίου και εισήγαγε στους ρόλους της ένα δυναμικό χαρακτήρα, μη αποδεκτό έως τότε από τις πρωταγωνίστριες του Χόλιγουντ. Τη χαρακτήριζε η ιδιόμορφη προφορά της υψηλής κοινωνίας της Νέας Αγγλίας και η ομορφιά ενός αγοροκόριτσου. Το 1999 το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου (AFI) την ανακήρυξε κορυφαία ηθοποιό της κλασικής εποχής του Χόλιγουντ. Με 4 Όσκαρ πρώτου ρόλου και 8 υποψηφιότητες κατέχει το απόλυτο ρεκόρ στην κατηγορία από όλους τους άνδρες και τις γυναίκες συναδέλφους της.

Η Χέμπορν απέφευγε τη δημοσιότητα στο μέτρο του δυνατού και αρνιόταν να ανταποκριθεί στις προσδοκίες της κοινωνίας του καιρού της για τις γυναίκες. Ήταν ειλικρινής, δυναμική, αθλητική και κυκλοφορούσε με παντελόνια, χρόνια προτού τα ανακαλύψουν οι γυναίκες. Έκανε ένα σύντομο γάμο στα νιάτα της, αλλά στη συνέχεια προτίμησε την ανεξαρτησία της, με αποτέλεσμα να την αποκαλούν «γεροντοκόρη του Χόλιγουντ». Με τον ασυνήθιστο τρόπο ζωής της και τους δυναμικούς χαρακτήρες που ερμήνευσε στην οθόνη, η Χέπμπορν συνόψισε τη «σύγχρονη Αμερικανίδα» του 20ού αιώνα.

Τα πρώτα χρόνια

Η Κάθριν μεγάλωσε με τα πέντε αδέλφια της σε μία εξοχική βίλα. Από μικρή ασχολήθηκε ιδιαίτερα με αθλοπαιδιές και διατήρησε ένα καλογυμνασμένο σώμα σχεδόν σε όλη τη ζωή της. Μετά το σχολείο οι γονείς της την έστειλαν στο καλύτερο κολέγιο της περιοχής να σπουδάσει υποκριτική και ιστορία του θεάτρου.

Μετά την αποφοίτησή της, το 1928, έκανε την πρώτη επαγγελματική εμφάνισή της στη Βαλτιμόρη και σύντομα έγινε γνωστή ως ηθοποιός σε παραστάσεις στο Μπρόντγουεϊ. Το 1932 πρωτοεμφανίστηκε στον κινηματογράφο με το δράμα «Τραγωδία ενός πατέρα» («A Bill of Divorcement»), που σκηνοθέτησε ο Τζορτζ Κιούκορ, ο οποίος την επέβαλε αμέσως ως σταρ του κινηματογράφου, παρά τις αντιρρήσεις των παραγωγών της ταινίας.

Ο “χορός” των Οσκαρ

 

Η Κάθριν Χέπμπορν με τον Ντέιβιντ Μάνερς, στην πρώτη κινηματογραφική εμφάνισή της στην ταινία «A Bill of Divorcement» (1932)
Η Κάθριν Χέπμπορν με τον Ντέιβιντ Μάνερς, στην πρώτη κινηματογραφική εμφάνισή της στην ταινία «A Bill of Divorcement» (1932)

Ακολούθησαν αξέχαστες ερμηνείες στις ταινίες: «Το ξημέρωμα της δόξας» («Morning Glory», 1933) του Λόουελ Σέρμαν, για την οποία κέρδισε το Όσκαρ πρώτου γυναικείου ρόλου, «Οι 4 κόρες του Δρος Μαρτς» («Little Women», 1933) του Τζορτζ Κιούκορ, «Άλις Άνταμς» («Alice Adams», 1935) του Τζορτζ Στίβενς, «Μαρία Στιούαρτ» («Mary of Scotland», 1936) του Τζον Φορντ και «Η γυναίκα με τη λεοπάρδαλη» («Bringing Up Baby», 1938) του Χάουαρντ Χοκς. Τη μεγάλη της επιτυχία στο Μπρόντγουεϊ με το θεατρικό έργο του Φίλιπ Μπάρι «The Philadelphia Story» (1939), μετέφερε στον κινηματογράφο το 1940 («Κοινωνικά σκάνδαλα» ο ελληνικός τίτλος), με σκηνοθέτη τον Τζορτζ Κιούκορ και συμπρωταγωνιστές τους Κάρι Γκραντ και Τζέιμς Στιούαρτ.Με την ταινία «Η γυναίκα της χρονιάς» («Woman of the Year», 1942) του Τζορτζ Στίβενς, η Κάθριν Χέμπορν εγκαινίασε τη συνεργασία της με τον Σπένσερ Τρέισι, τον μεγάλο έρωτα της ζωής της, με τον οποίο εμφανίστηκε σε αρκετές άλλες ταινίες, μεταξύ των οποίων: «Ο φύλακας της φλόγας» («Keeper of the Flame», 1943) του Τζορτζ Κιούκορ, «Χωρίς αγάπη» («Without Love», 1945), «Παραστρατημένη μητέρα» («The Sea of Grass», 1946) του Ελία Καζάν, «Μετανοώ» («State of the Union», 1948) του Φρανκ Κάπρα, «Ο Αδάμ και η Εύα» («Adam’s Rib», 1949) του Τζορτζ Κιούκορ, «Πατ και Μάικ» («Pat and Mike», 1952) του Τζορτζ Κιούκορ, «Αυτή που σ’ όλα απαντά» («The Desk Set», 1957) του Γουόλτερ Λανγκ και «Μάντεψε ποιος θα ‘ρθει το βράδυ» («Guess Who’s Coming to Dinner», 1967) του Στάνλεϊ Κρέιμερ, η οποία της απέφερε το δεύτερο Όσκαρ της.

Ανάμεσα στις άλλες αξέχαστες ταινίες της αξίζει να αναφερθούν «Η βασίλισσα της Αφρικής («The African Queen», 1951) του Τζον Χιούστον με συμπρωταγωνιστή τον Χάμφρεϊ Μπόγκαρτ, «Μακρύ ταξίδι μέσα στην νύχτα» («Long Day’s Journey into Night», 1962) του Σίντνεϊ Λιούμετ, βασισμένο στο θεατρικό του Ευγένιου Ο’ Νιλ, «Το λιοντάρι τον χειμώνα» «(«The Lion in Winter», 1968) του Άντονι Χάρβεϊ, η οποία της χάρισε το τρίτο της Όσκαρ, («A Delicate Balance», 1973) του Τόνι Ρίτσαρντσον και «Στη χρυσή λίμνη» («On Golden Pond», 1981), με συμπρωταγωνιστή τον Χένρι Φόντα, η οποία της απέφερε το τέταρτό της Όσκαρ.

 

H Κάθριν Χέπμπορν στο «Guess Who’s Coming to Dinner» (1967)
H Κάθριν Χέπμπορν στο «Guess Who’s Coming to Dinner» (1967)

Η Κάθριν Χέπμπορν επέστρεφε στο Μπρόντγουεϊ, όποτε της δινόταν ευκαιρία με σεξπιρικούς και άλλους ρόλους του κλασικού θεάτρου. Το 1969 πρωταγωνίστησε στο μιούζικαλ των Λέρνερ και Λόου «Coco», βασισμένο στη ζωή της Κοκό Σανέλ. Ακόμη, εμφανίστηκε στα θεατρικά έργα «Ζήτημα βαρύτητας» («A Matter of Gravity», 1976) της Ένιντ Μπάγκνολντ και «Βαλς του Γουέστ Σάιντ» (West Side Waltz, 1981) του Έρνεστ Τόμπσον. 

Τη δεκαετία του ‘70 και του ‘80 η Χέμπορν εμφανιζόταν συχνά στην τηλεόραση. Ήταν υποψήφια για Έμμυ για την αξιομνημόνευτη ερμηνεία της στο ρόλο της Αμάντα στην τηλεταινία του Άντονι Χάρβεϊ «Γυάλινος Κόσμος» («The Glass Menagerie», 1973), βασισμένη στο ομώνυμο θεατρικό έργο του Τενεσί Ουίλιαμς. Κέρδισε το επίζηλο τηλεοπτικό βραβείο το 1975, όπως και ο συμπρωταγωνιστής της Λόρενς Ολίβιε, με τη ρομαντική κωμωδία «Love Among the Ruins», που σκηνοθέτησε ο αγαπημένος της σκηνοθέτης Τζορτζ Κιούκορ.

Ο μεγάλος έρωτας της ζωής της

Η «γεροντοκόρη του Χόλιγουντ», παντρεύτηκε για πρώτη και μοναδική φορά το 1928 τον μεσίτη Λάντλοου Όγκντεν Σμιθ, με τον οποίο χώρισε το 1934. Ήταν ένας επιπόλαιος γάμος που οφειλόταν στην κοινωνική της απειρία, όπως είχε δηλώσει η ίδια. Ύστερα από μερικές εφήμερες σχέσεις, μία από τις οποίες ήταν με τον δισεκατομμυριούχο Χάουαρντ Χιουζ (το ειδύλλιό τους μεταφέρθηκε στη μεγάλη οθόνη από τον Μάρτιν Σκορσέζε στην ταινία του «Ιπτάμενος Κροίσος», παραγωγής του 2004), η Χέμπορν έζησε τον μεγάλο έρωτα της ζωής της στο πλευρό του Σπένσερ Τρέισι.

Η σχέση τους δεν μετουσιώθηκε σε γάμο, επειδή ο Τρέισι ήταν παντρεμένος και πατέρας ενός κωφάλαλου παιδιού και δεν ήθελε να πάρει διαζύγιο από τη σύζυγό του Λουίζ και να εγκαταλείψει το παιδί του κερδίζοντας τη δική του ευτυχία. Ο δεσμός τους κράτησε από το 1941 έως τον θάνατο του Τρέισι το 1967 και καθ’ όλη τη διάρκειά του οι δυο τους ζούσαν σε ξεχωριστά σπίτια. Μία φορά το χρόνο πήγαιναν ένα μεγάλο ταξίδι μαζί, ωστόσο ο Τρέισι περνούσε όλες τις γιορτές με την οικογένειά του, αφήνοντας μόνη τη διάσημη αγαπημένη του, η οποία δεν παραπονέθηκε ποτέ.

Η Κάθριν Χέμπορν πέθανε στις 29 Ιουνίου 2003, στο Φένγουικ του Κονέκτικατ, σε ηλικία 96 ετών. Τα τελευταία χρόνια της ζωής της είχε προσβληθεί από τη νόσο του Αλτσχάιμερ.

Πηγή: https://www.sansimera.gr

© SanSimera.gr