Του Matt Spetalnick και της Nandita Bose
21 Μαρτίου 2026, 12:09 μ.μ. GMT+2
Περίληψη
- Το Ιράν αψηφά τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα, ενώ οι σύμμαχοι απορρίπτουν τις εκκλήσεις της Ουάσιγκτον
- Αναλυτές επισημαίνουν λανθασμένους υπολογισμούς του Τραμπ και έλλειψη σαφούς στρατηγικής εξόδου
- Η άνοδος των τιμών του φυσικού αερίου και οι αναπτύξεις στρατευμάτων απειλούν τη στήριξη προς τον Τραμπ και τους Ρεπουμπλικάνους του
- Ο Τραμπ δυσκολεύεται να ελέγξει το αφήγημα, καθώς το Ιράν εμποδίζει αποστολές πετρελαίου και εξαπολύει πυραυλικές επιθέσεις
ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ, 21 Μαρτίου (Reuters) – Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ολοκληρώνει την τρίτη εβδομάδα του πολέμου με το Ιράν, αντιμετωπίζοντας μια κρίση που φαίνεται να του ξεφεύγει από τα χέρια: οι παγκόσμιες τιμές ενέργειας εκτινάσσονται, οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται απομονωμένες από συμμάχους και περισσότερα στρατεύματα ετοιμάζονται να αναπτυχθούν, παρά την υπόσχεσή του ότι ο πόλεμος θα ήταν μόνο μια «σύντομη επιχείρηση».
Ένας αμυντικός Τραμπ χαρακτήρισε άλλες χώρες του ΝΑΤΟ «δειλές» επειδή αρνήθηκαν να βοηθήσουν στην ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ και επέμεινε ότι η εκστρατεία εξελίσσεται σύμφωνα με το σχέδιο. Ωστόσο, η δήλωσή του την Παρασκευή ότι η μάχη «κερδήθηκε στρατιωτικά» συγκρούστηκε με την πραγματικότητα ενός ανυποχώρητου Ιράν, το οποίο στραγγαλίζει τις προμήθειες πετρελαίου και φυσικού αερίου του Κόλπου, ενώ εξαπολύει πυραυλικά πλήγματα σε ολόκληρη την περιοχή.
Ο Τραμπ, ο οποίος ανέλαβε την εξουσία υποσχόμενος να κρατήσει τις ΗΠΑ έξω από «ανόητες» στρατιωτικές επεμβάσεις, φαίνεται τώρα να μην ελέγχει ούτε την έκβαση ούτε το μήνυμα μιας σύγκρουσης, την οποία συνέβαλε να ξεκινήσει. Η απουσία μιας σαφούς στρατηγικής εξόδου ενέχει κινδύνους τόσο για την προεδρική του παρακαταθήκη όσο και για τις πολιτικές προοπτικές του κόμματός του, καθώς οι Ρεπουμπλικάνοι αγωνίζονται να υπερασπιστούν τις οριακές πλειοψηφίες τους στο Κογκρέσο στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.
«Ο Τραμπ έχει χτίσει μόνος του ένα κουτί που λέγεται πόλεμος με το Ιράν και δεν μπορεί να βρει πώς να βγει από αυτό», δήλωσε ο Άαρον Ντέιβιντ Μίλερ, πρώην διαπραγματευτής για τη Μέση Ανατολή σε κυβερνήσεις Ρεπουμπλικάνων και Δημοκρατικών. «Αυτή είναι η μεγαλύτερη πηγή της απογοήτευσής του».
Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου αμφισβήτησε αυτόν τον χαρακτηρισμό, λέγοντας ότι πολλοί από τους κορυφαίους ηγέτες του Ιράν έχουν σκοτωθεί σε στοχευμένες επιχειρήσεις, το μεγαλύτερο μέρος του ναυτικού του έχει βυθιστεί και το οπλοστάσιο βαλλιστικών πυραύλων του έχει σε μεγάλο βαθμό καταστραφεί.
«Αυτό υπήρξε μια αδιαμφισβήτητη στρατιωτική επιτυχία», δήλωσε ο αξιωματούχος.
Τα όρια της ισχύος του Τραμπ
Τα όρια της ισχύος του Τραμπ — διπλωματικά, στρατιωτικά και πολιτικά — έγιναν ιδιαίτερα εμφανή την περασμένη εβδομάδα.
Σύμφωνα με έναν ακόμη αξιωματούχο του Λευκού Οίκου, ο οποίος, όπως και άλλοι αξιωματούχοι με τους οποίους μίλησε το Reuters για το παρόν ρεπορτάζ, μίλησε ανώνυμα ώστε να συζητήσει εσωτερικές διαβουλεύσεις, ο Τραμπ αιφνιδιάστηκε από την απροθυμία συμμάχων του ΝΑΤΟ και άλλων ξένων εταίρων να αναπτύξουν το ναυτικό τους για να βοηθήσουν στην ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ.
Καθώς ο πρόεδρος δεν θέλει να εμφανίζεται απομονωμένος, ορισμένοι σύμβουλοι του Λευκού Οίκου τον έχουν προτρέψει να βρει γρήγορα μια «έξοδο διαφυγής» και να θέσει όρια στην έκταση της στρατιωτικής επιχείρησης, είπε άτομο κοντά στις σχετικές συζητήσεις. Ωστόσο, δεν ήταν σαφές αν αυτό το επιχείρημα ήταν αρκετό για να επηρεάσει τον Τραμπ.
Κατά την άποψη ορισμένων αναλυτών, η απροθυμία των συμμάχων αντανακλά όχι μόνο την απροθυμία τους να εμπλακούν σε έναν πόλεμο για τον οποίο δεν είχαν ερωτηθεί, αλλά και μια αντίδραση απέναντι στη συστηματική υποτίμηση των παραδοσιακών αμερικανικών συμμαχιών από τον Τραμπ μετά την επιστροφή του στην εξουσία πριν από 14 μήνες.
Διαφορές με το Ισραήλ έχουν επίσης αρχίσει να εμφανίζονται, με τον Τραμπ να επιμένει ότι δεν γνώριζε εκ των προτέρων για την ισραηλινή επίθεση στο κοίτασμα φυσικού αερίου South Pars του Ιράν, ενώ Ισραηλινοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι το χτύπημα είχε πράγματι συντονιστεί με τις ΗΠΑ.
Ο Τραμπ βρίσκεται τώρα σε ένα σταυροδρόμι στην επιχείρηση Epic Fury, χωρίς σαφή ένδειξη για το ποια πορεία θα επιλέξει, λένε οι αναλυτές.
Θα μπορούσε να κλιμακώσει πλήρως την αμερικανική επίθεση, ενδεχομένως ακόμη και καταλαμβάνοντας τον πετρελαϊκό κόμβο του Ιράν στο νησί Χαργκ ή αναπτύσσοντας στρατεύματα κατά μήκος των ιρανικών ακτών για να εντοπίσουν εκτοξευτές πυραύλων. Αλλά αυτό θα ενείχε τον κίνδυνο μιας μακροχρόνιας στρατιωτικής δέσμευσης, την οποία το αμερικανικό κοινό κατά πλειονότητα θα απέρριπτε.
Ή, με τις δύο πλευρές να απορρίπτουν προς το παρόν τις διαπραγματεύσεις, ο Τραμπ θα μπορούσε να κηρύξει νίκη και να προσπαθήσει να αποχωρήσει, κάτι που θα μπορούσε να αποξενώσει συμμάχους στον Κόλπο, οι οποίοι θα έμεναν απέναντι σε ένα τραυματισμένο αλλά εχθρικό Ιράν — ένα Ιράν που θα μπορούσε ακόμη να επιδιώξει την κατασκευή ενός πρόχειρου πυρηνικού όπλου και να εξακολουθεί να ασκεί έλεγχο στη ναυσιπλοΐα του Κόλπου. Το Ιράν έχει αρνηθεί ότι επιδιώκει πυρηνικό όπλο.
Το Reuters μετέδωσε την Παρασκευή ότι ο αμερικανικός στρατός αναπτύσσει χιλιάδες επιπλέον πεζοναύτες και ναύτες στη Μέση Ανατολή, αν και δεν έχει ληφθεί απόφαση για αποστολή στρατευμάτων στο ίδιο το Ιράν.
Ο πόλεμος έδειξε επίσης ότι ο άλλοτε απόλυτος έλεγχος του Τραμπ πάνω στο κίνημα MAGA εξασθενεί, καθώς γνωστοί influencers εκφράζονται πλέον κατά της σύγκρουσης. Αν και η εκλογική του βάση παραμένει έως τώρα κυρίως στο πλευρό του, αναλυτές λένε ότι ο έλεγχός του μπορεί να αποδυναμωθεί τις επόμενες εβδομάδες, εάν συνεχιστεί η άνοδος στις τιμές των καυσίμων και αναπτυχθούν αμερικανικά στρατεύματα.
«Καθώς οι οικονομικές συνέπειες θα αρχίσουν να γίνονται αισθητές», δήλωσε ο Ρεπουμπλικανός στρατηγικός σύμβουλος Ντέιβ Γουίλσον, «ο κόσμος θα αρχίσει να λέει: “Γιατί πληρώνω ξανά τόσο ακριβά τη βενζίνη; … Γιατί τα Στενά του Ορμούζ καθορίζουν τώρα αν θα μπορέσω ή όχι να πάω διακοπές τον επόμενο μήνα;”»
Εσφαλμένοι υπολογισμοί
Από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, υπάρχει αυξανόμενη συνειδητοποίηση εντός της κυβέρνησης ότι η σύγκρουση και οι συνέπειές της έπρεπε να είχαν χαρτογραφηθεί καλύτερα εκ των προτέρων, σύμφωνα με δύο πηγές που γνωρίζουν τη σκέψη στον Λευκό Οίκο, αν και ο πρώτος αξιωματούχος του Λευκού Οίκου αντέτεινε ότι η εκστρατεία είχε σχεδιαστεί εκτενώς και ήταν καλά προετοιμασμένη για κάθε ενδεχόμενο.
Αναλυτές λένε ότι η μεγαλύτερη λανθασμένη εκτίμηση του Τραμπ αφορούσε το πώς θα αντιδρούσε το Ιράν σε μια σύγκρουση που θεωρεί υπαρξιακή.
Η Τεχεράνη αντεπιτέθηκε με τους εναπομείναντες πυραύλους της και με έναν στόλο οπλισμένων drones, προκειμένου να αντισταθμίσει τη στρατιωτική υπεροχή των αντιπάλων της, πλήττοντας γειτονικά κράτη του Κόλπου και κλείνοντας σχεδόν πλήρως τα Στενά του Ορμούζ, τη δίοδο από την οποία περνά το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου.
Είτε ο Τραμπ και οι συνεργάτες του είχαν προβλέψει είτε όχι τους κινδύνους αυτούς, δεν έχουν καταφέρει να τους αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά.
«Δεν σκέφτηκαν επαρκώς τα εναλλακτικά σενάρια, τους τρόπους με τους οποίους μια σύγκρουση με το Ιράν θα μπορούσε να εκτραπεί, να μην εξελιχθεί σύμφωνα με το σχέδιο που είχαν χαράξει», δήλωσε ο πρώην πρέσβης των ΗΠΑ Τζον Μπας, ο οποίος υπηρέτησε στο Αφγανιστάν και την Τουρκία.
Καθώς η σύγκρουση παρατείνεται, εμφανίζονται ολοένα και περισσότερα σημάδια της απογοήτευσης του Τραμπ για την αδυναμία του να ελέγξει το αφήγημα. Τις τελευταίες ημέρες έχει επιτεθεί στα μέσα ενημέρωσης, προβάλλοντας αβάσιμες κατηγορίες περί «προδοσίας» για ρεπορτάζ που, κατά την άποψή του, υπονομεύουν την πολεμική προσπάθεια.
«Δυσκολεύεται να καθορίσει τον κύκλο της ειδησεογραφίας, όπως έχει συνηθίσει, επειδή ακόμη δεν μπορεί να εξηγήσει γιατί οδήγησε αυτή τη χώρα σε πόλεμο και τι ακολουθεί», δήλωσε ο Μπρετ Μπρούεν, πρώην σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής στην κυβέρνηση Ομπάμα, ο οποίος σήμερα ηγείται της στρατηγικής συμβουλευτικής εταιρείας Situation Room στην Ουάσιγκτον. «Φαίνεται να έχει χάσει την ικανότητά του στην επικοινωνιακή διαχείριση.»
Ρεπορτάζ των Matt Spetalnick και Nandita Bose, επιπλέον ρεπορτάζ από Andrea Shalal, Nathan Layne και Humeyra Pamuk.
Σύνταξη: Matt Spetalnick.
Επιμέλεια: Don Durfee, Colleen Jenkins και Edmund Klamann.
