ΟΥΑΣΙΝΓΚΤΟΝ (AP) — Αμερικανικές εταιρείες θα επιτρέπεται να συναλλάσσονται με την κρατική πετρελαϊκή και αεριοπαραγωγό εταιρεία της Βενεζουέλας, αφού το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ χαλάρωσε, με ορισμένους περιορισμούς, τις κυρώσεις την Τετάρτη, καθώς η κυβέρνηση Τραμπ αναζητεί τρόπους να αυξήσει την παγκόσμια προσφορά πετρελαίου κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν.
Το Υπουργείο Οικονομικών εξέδωσε ευρεία άδεια που επιτρέπει στην Petróleos de Venezuela S.A., ή PDVSA, να πωλεί απευθείας βενεζουελανικό πετρέλαιο σε αμερικανικές εταιρείες και στις διεθνείς αγορές, σηματοδοτώντας μια τεράστια μεταβολή, μετά από χρόνια κατά τα οποία η Ουάσινγκτον είχε σε μεγάλο βαθμό εμποδίσει τις συναλλαγές με την κυβέρνηση της Βενεζουέλας και τον πετρελαϊκό της τομέα.
Ξεχωριστά, ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε ότι ο Τραμπ θα αναστείλει, για 60 ημέρες, τις απαιτήσεις του Jones Act, σύμφωνα με τις οποίες τα αγαθά που μεταφέρονται μεταξύ αμερικανικών λιμανιών πρέπει να διακινούνται με πλοία αμερικανικής σημαίας. Ο νόμος αυτός, που χρονολογείται από τη δεκαετία του 1920 και σχεδιάστηκε για να προστατεύσει τον αμερικανικό ναυπηγικό τομέα, συχνά κατηγορείται ότι καθιστά ακριβότερα τα καύσιμα.
Οι κινήσεις αυτές αναδεικνύουν την αυξανόμενη πίεση που δέχεται η ρεπουμπλικανική κυβέρνηση να περιορίσει την εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες, μαζί με το Ισραήλ, διεξάγουν πόλεμο με το Ιράν χωρίς ορατή ημερομηνία λήξης. Οι παγκόσμιες τιμές του πετρελαίου έχουν έκτοτε εκτοξευθεί, αφού το Ιράν ανέστειλε τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, το στενό θαλάσσιο πέρασμα από το οποίο συνήθως διέρχεται το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο προς πελάτες σε όλο τον κόσμο.
Η άδεια του Υπουργείου Οικονομικών έχει σχεδιαστεί ώστε να ενθαρρύνει νέες επενδύσεις στον ενεργειακό τομέα της Βενεζουέλας και αποσκοπεί να ωφελήσει τόσο τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και τη Βενεζουέλα, αυξάνοντας παράλληλα την παγκόσμια προσφορά πετρελαίου, δήλωσε αξιωματούχος του Υπουργείου Οικονομικών στο Associated Press. Ο αξιωματούχος δεν είχε εξουσιοδότηση να συζητήσει δημόσια το θέμα και μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας.
Από την ανατροπή και σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο από την προεδρία της Βενεζουέλας κατά τη διάρκεια αμερικανικής στρατιωτικής επιχείρησης τον Ιανουάριο, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες ουσιαστικά θα «διοικούν» τη Βενεζουέλα και θα πωλούν το πετρέλαιό της.
Η αμερικανική άδεια παρέχει στοχευμένη ελάφρυνση από τις κυρώσεις, αλλά δεν αίρει πλήρως τις ποινές. Η άδεια επιτρέπει σε εταιρείες που υπήρχαν πριν από τις 29 Ιανουαρίου 2025 να αγοράζουν βενεζουελανικό πετρέλαιο και να πραγματοποιούν συναλλαγές που κανονικά θα απαγορεύονταν βάσει των αμερικανικών κυρώσεων, ανοίγοντας ξανά το εμπόριο για έναν μεγάλο παραγωγό πετρελαίου στις παγκόσμιες αγορές.
Υπάρχουν, ωστόσο, ορισμένοι περιορισμοί.
Οι πληρωμές δεν μπορούν να κατευθύνονται απευθείας προς κυρωμένες βενεζουελανικές οντότητες, όπως η PDVSA, αλλά πρέπει αντ’ αυτού να κατατίθενται σε ειδικό λογαριασμό ελεγχόμενο από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Με άλλα λόγια, οι ΗΠΑ θα επιτρέψουν το εμπόριο πετρελαίου, αλλά θα ελέγχουν τη ροή των χρημάτων.
Επιπλέον, δεν θα επιτρέπονται συμφωνίες που αφορούν τη Ρωσία, το Ιράν, τη Βόρεια Κορέα, την Κούβα και ορισμένες κινεζικές οντότητες. Δεν θα επιτρέπονται επίσης συναλλαγές που σχετίζονται με το βενεζουελανικό χρέος ή ομόλογα.
Η άδεια αναμένεται να δώσει τεράστια ώθηση στην οικονομία της Βενεζουέλας, η οποία εξαρτάται από το πετρέλαιο, και να ενθαρρύνει εταιρείες που μέχρι σήμερα δίσταζαν να επενδύσουν. Η απόφαση αποτελεί μέρος του σταδιακού σχεδίου της κυβέρνησης Τραμπ για την ανάκαμψη της Βενεζουέλας. Ωστόσο, επικριτές της υπηρεσιακής κυβέρνησης της Βενεζουέλας υποστηρίζουν ότι η κίνηση αυτή επιβραβεύει την ηγεσία της χώρας — που παραμένει πιστή στον Μαδούρο και στο κυβερνών κόμμα — ενώ η καταστολή, η διαφθορά και οι παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων συνεχίζονται.
Πολλοί εργαζόμενοι στον δημόσιο τομέα επιβιώνουν με περίπου 160 δολάρια τον μήνα, ενώ ο μέσος εργαζόμενος στον ιδιωτικό τομέα κέρδισε περίπου 237 δολάρια πέρυσι, όταν ο ετήσιος πληθωρισμός εκτινάχθηκε στο 475%, σύμφωνα με την κεντρική τράπεζα της Βενεζουέλας, οδηγώντας το κόστος των τροφίμων πέρα από τις δυνατότητες πολλών πολιτών.
Η Βενεζουέλα διαθέτει τα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο και βασίστηκε σε αυτά για να στηρίξει κάποτε την ισχυρότερη οικονομία της Λατινικής Αμερικής. Όμως η διαφθορά, η κακοδιαχείριση και οι αμερικανικές οικονομικές κυρώσεις οδήγησαν σε σταθερή πτώση της παραγωγής, από τα 3,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως που αντλούνταν το 1999, όταν ανέλαβε την εξουσία ο μέντορας του Μαδούρο, Ούγκο Τσάβες, σε λιγότερα από 400.000 βαρέλια ημερησίως το 2020.
Έναν χρόνο νωρίτερα, το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών, επί της πρώτης κυβέρνησης Τραμπ, είχε αποκλείσει τη Βενεζουέλα από τις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου, όταν επέβαλε κυρώσεις στην PDVSA στο πλαίσιο πολιτικής τιμωρίας της κυβέρνησης Μαδούρο για διεφθαρμένες, αντιδημοκρατικές και εγκληματικές δραστηριότητες. Αυτό ανάγκασε την κυβέρνηση να πουλά το εναπομείναν πετρέλαιό της με μεγάλη έκπτωση — περίπου 40% κάτω από τις τιμές της αγοράς — σε αγοραστές όπως η Κίνα και άλλες ασιατικές αγορές. Η Βενεζουέλα έφτασε μάλιστα να δέχεται πληρωμές σε ρωσικά ρούβλια, σε είδος ή σε κρυπτονομίσματα.
Η νέα άδεια δεν επιτρέπει πληρωμές σε χρυσό ή σε κρυπτονομίσματα, συμπεριλαμβανομένου του petro, του ψηφιακού νομίσματος που είχε εκδώσει η κυβέρνηση της Βενεζουέλας το 2018.
Στο μεταξύ, η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Karoline Leavitt, δήλωσε ότι η αναστολή εφαρμογής του Jones Act θα βοηθήσει να «μετριαστούν οι βραχυπρόθεσμες διαταραχές στην αγορά πετρελαίου» κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν και θα «επιτρέψει σε ζωτικούς πόρους, όπως το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο, τα λιπάσματα και ο άνθρακας, να ρέουν ελεύθερα προς τα αμερικανικά λιμάνια».
Η Garcia Cano μετέδωσε από το Καράκας της Βενεζουέλας. Στο ρεπορτάζ συνέβαλε και η δημοσιογράφος του Associated Press, Seung Min Kim.
