Για «Κατάληψη της Κύπρου, των νησιών του Αιγαίου & της Δ.Θράκης μέσα σε μία εβδομάδα» αλλά & βομβαρδισμό του Τελ Αβίβ μιλάει η Άγκυρα αν…

Από

August 22, 2026

Σε κατάσταση αμόκ η Τουρκία

Για «Κατάληψη της Κύπρου, των νησιών του Αιγαίου και της Δ.Θράκης μέσα σε μία εβδομάδα» αλλά και βομβαρδισμό του Τελ Αβίβ μιλάει με άρθρο του ο στενός φίλος και σύμβουλος του Τούρκου προέδρου Ρ.Τ.Ερντογάν, Ιμπραχίμ Καραγκιούλ, δείχνοντας έτσι πως η Άγκυρα το τελευταίο χρονικό διάστημα βρίσκεται σε κατάσταση αμόκ.

Ο διευθυντής της Γενί Σαφάκ δεν είναι απλώς ένας… δημοσιογράφος αλλά πρόκειται για την «φωνή» του Ερντογάν και ότι αναφέρει εκφράζει πλήρως τον Τούρκο ηγέτη.

Συγκεκριμένα ο Καραγκιούλ αναφέρει:

«ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΛΟΙΠΟΝ ΑΥΤΟ ΤΟ «ΔΕΥΤΕΡΟ ΒΗΜΑ» ΓΙΑ ΤΟ ΙΣΡΑΗΛ, ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ; Το Ισραήλ;

Εφόσον δεν θα εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του «Άρθρου 5» του ΝΑΤΟ, σχεδιάζει επιθέσεις κατά της στρατιωτικής παρουσίας της Τουρκίας στην Κύπρο και τη Συρία.

Έχει πάρει ως παράδειγμα τις επιθέσεις του Ιράν σε αμερικανικές βάσεις! Αυτό θα σήμαινε άμεση επίθεση από την Ελληνοκυπριακή Διοίκηση και την Ελλάδα στην Τουρκία.

Δεν θα χρειαστούμε το Άρθρο 5. Θα έχουμε πολύ μεγαλύτερα κέρδη.

1- Τα νησιά στο Αιγαίο Πέλαγος θα αλλάξουν χέρια σε μια εβδομάδα. Ο θαλάσσιος χάρτης στο Αιγαίο θα αλλάξει πολύ γρήγορα. Θα προκύψει ένας «χάρτης» της Δυτικής Θράκης. Τουλάχιστον ένα εκατομμύριο άνθρωποι θα συγκεντρωθούν στα ελληνικά σύνορα.

2– Η Ελλάδα θα πρέπει να πληρώσει το τίμημα του να είναι ο άνθρωπος που σκανδαλίζει το Ισραήλ συρρικνώνοντας την περιοχή. Κανείς δεν μπορεί να ξέρει τι θα κάνουν οι Μακεδόνες και οι Αλβανοί όσο συμβαίνει αυτό.

3- Θα ξεκινήσει μια νέα στρατιωτική επέμβαση κατά της Ελληνοκυπριακής Διοίκησης. Αυτό που έμεινε μισοτελειωμένο το 1974 θα ολοκληρωθεί.

4- Τα ισραηλινά στοιχεία στην Ελληνοκυπριακή Διοίκηση θα γίνουν ανοιχτοί στόχοι και θα αντιμετωπίσουν άμεσες επιθέσεις.

5- Εάν η επίθεση ξεκινήσει από την Ελληνοκυπριακή Διοίκηση, η «κατοχή» θα καταστεί αναπόφευκτη.

6- Ενώ αυτό συμβαίνει, θα καταστεί σαφές ότι το Ισραήλ δεν θα κάνει τίποτα, δεν μπορεί να κάνει τίποτα, για να υπερασπιστεί την Ελληνοκυπριακή Διοίκηση και την Ελλάδα. Οι Έλληνες και οι Ελληνοκύπριοι θα βιώσουν ένα πολύ βαρύ σοκ.

7- Το Ισραήλ θα αντιμετωπίσει σφοδρές επιθέσεις στα Γκολάν, τον Νότιο Λίβανο και τη Γάζα. Αυτές οι περιοχές δεν είναι Ισραήλ και θα έχουν πραγματοποιηθεί αντίποινα. Τα τουρκικά χτυπήματα σε ισραηλινά στοιχεία σε αυτές τις τρεις περιοχές θα γίνουν νόμιμα.

8- Το ναυτικό του Ισραήλ στη Μεσόγειο θα είναι μισοπεθαμένο. Δεν θα μπορεί να κινηθεί, θα είναι κλειδωμένο στις ακτές.

9- Δεκάδες χιλιάδες, εκατοντάδες χιλιάδες εθελοντές και τα στρατιωτικά στοιχεία που θα τους οδηγήσουν θα ξεχυθούν στη Γάζα. Κανένα σύνορο δεν θα μπορεί να τους σταματήσει πια.

10- Εν τω μεταξύ, το Τελ Αβίβ καίγεται, στρατιωτικές βάσεις χτυπιούνται.

11- Θα πρέπει να υπολογίσουν πόσα από αυτά τα F-35 για τα οποία καυχιούνται τόσο πολύ καταστράφηκαν σε μια μόνο νύχτα.

12- Όλοι οι διπλοί πολίτες στην Τουρκία που υπηρετούν το Ισραήλ θα ταξινομηθούν στην κατηγορία των προδοτών. Θα συλληφθούν ή θα απελαθούν.

13- Όχι μόνο τα όπλα, αλλά οι συνέπειες της αρχής «Η γεωγραφία είναι όπλο» θα γίνουν σαφείς και εμφανείς.

14- Από αυτό το στάδιο και μετά, η γεωγραφία τελειώνει για το Ισραήλ, ασφυκτιά. Μόνο η Ανατολική Μεσόγειος απομένει. Και εκεί, επίσης, είναι σαφές ποιος θα κυνηγήσει ποιον.

15- Όχι οι στρατιώτες, αλλά εκατοντάδες χιλιάδες εθελοντές που θα συρρέουν στα σύνορα του Ισραήλ θα είναι αρκετοί για να σβήσουν τον ισραηλινό χάρτη. Γνωρίζουμε ότι ένα τέτοιο σενάριο είναι πιθανό. Όλοι το γνωρίζουν.

16- Αυτή η κρίση δεν είναι απλώς μια «εκλογική κρίση». Θα συνεχίσει να αυξάνεται. Οι υπολογισμοί πρέπει να γίνουν ανάλογα.

17- Οι Ισραηλινοί δεν χρειάζονται «προτάσεις». Απλώς πρέπει να κοιτάξουν την ιστορία. Θα δουν χιλιάδες παραδείγματα των θανατηφόρων αποφάσεων που μπορούμε να πάρουμε. Και δεν κάνουμε ποτέ πίσω… »

Έτσι αντιλαμβάνεται η Άγκυρα πως θα κατέληγε μία ταυτόχρονη σύγκρουση με τις δυνάμεις του «τριγώνου» Ελλάδας-Κύπρου και Ισραήλ και η αντίληψη αυτή δείχνει πως όντως έχει καταληφθεί από πολεμική μανία.

https://www.pronews.gr/amyna-asfaleia/gia-katalipsi-tis-kyprou-ton-nision-tou-aigaiou-tis-d-thrakis-mesa-se-mia-evdomada-alla-kai-vomvardismo-tou-tel-aviv-milaei-i-agkyra-an/

Κλιμακώνει η Άγκυρα: Μεγάλη αποβατική άσκηση στο Αιγαίo

Από

pcuser

August 22, 2026

Ετοιμάζουν ενέργεια;

Με τη συμμετοχή 3.200 Τούρκων δοκίμων και 350 στρατιωτικών φοιτητών από 32 χώρες, πραγματοποιήθηκε στη Σμύρνη μεγάλη άσκηση των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων, με επίκεντρο την εκπαίδευση σε σύνθετες επιχειρήσεις και συνθήκες κρίσης.

Η άσκηση πραγματοποιήθηκε στην περιοχή της Ούρλα και περιλάμβανε εκπαίδευση σε τέσσερις βασικούς άξονες. Οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να επιχειρήσουν σε διαφορετικά περιβάλλοντα, με έμφαση στην αντοχή, τη λήψη αποφάσεων και τις σύγχρονες μορφές πολέμου.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εκπαίδευση στη νησίδα Χεκίμ, όπου πραγματοποιήθηκαν τριήμερες ασκήσεις επιβίωσης και πορείες αντοχής από 8 έως 32 χιλιόμετρα. Παράλληλα, οι δόκιμοι εκπαιδεύτηκαν σε σκοποβολή ημέρας και νύχτας, επιχειρήσεις διείσδυσης, σχηματισμούς μάχης, κολύμβηση και μάχη σώμα με σώμα.

Το πρόγραμμα περιλάμβανε επίσης χειρισμό drones, εξουδετέρωση αυτοσχέδιων εκρηκτικών μηχανισμών και εκπαίδευση σε Χημικές, Βιολογικές, Ραδιολογικές και Πυρηνικές απειλές.

Οι ασκήσεις ολοκληρώθηκαν με εκπαίδευση σε χειρισμό σκαφών, καθοδήγηση ελικοπτέρων, επιβίβαση και αποβίβαση από θωρακισμένα οχήματα, καθώς και βασικές τεχνικές ορειβασίας.

Σύμφωνα με τον διοικητή της εκπαίδευσης, στόχος ήταν οι δόκιμοι να μπορούν να λαμβάνουν αποφάσεις υπό συνθήκες πίεσης και κρίσης, ενώ το πρόγραμμα προσαρμόστηκε στις απαιτήσεις τόσο των υβριδικών όσο και των συμβατικών επιχειρήσεων.

Η μεγάλη αποβατική άσκηση της Τουρκίας έρχεται μετά τις πρόσφατες δηλώσεις του στενού φίλου και συμβούλου του Τούρκου προέδρου Ρ.Τ.Ερντογάν, Ιμπραχίμ Καραγκιούλ, ο οποίος μίλησε για «κατάληψη της Κύπρου, των νησιών του Αιγαίου και της Δ.Θράκης μέσα σε μία εβδομάδα» αλλά και βομβαρδισμό του Τελ Αβίβ!

https://www.pronews.gr/amyna-asfaleia/toyrkia/stratiotiki-askisi-tis-tourkias-sti-smyrni-3-200-dokimoi-kai-senaria-epixeiriseon-se-nisi-vinteo/

Ἡ Ἐπίδαυρος ὡς λαϊκό δικαστήριο, μέ ἀντιδράσεις καί καταγγελτικά δημοσιεύματα!

Από

pcuser

August 22, 2026

Ἀπό τήν ἐπέμβαση τοῦ Κωνσταντίνου Τσάτσου κατά τῶν «Ὀρνίθων» τοῦ Κούν ἕως τίς συγχρόνους ἀποδοκιμασίες γιά ἄναμμα τσιγάρου, ἐμφάνιση ἀλόγου, ἐρωτικῆς ἀναπαραστάσεως, σφαγίων ἐπί σκηνῆς, τό Ἀρχαῖο Θέατρο τοῦ Πολυκλείτου ἔχει καταστεῖ συχνότατα χῶρος ἀποδοκιμασιῶν, προπηλακισμῶν καί ἐντόνων ἀντιπαραθέσεων

Στήν πολυετῆ ἱστορία τοῦ Φεστιβάλ, ἡ ὀρχήστρα τοῦ ἀργολικοῦ θεάτρου δέν ὑπῆρξε μόνον τόπος ἀποθεώσεως, ἀλλά καί πεδίο σφοδρῶν αἰσθητικῶν καί ἰδεολογικῶν συγκρούσεων, ἀπό τήν δεκαετία τοῦ 1950 ἕως καί τίς ἡμέρες μας, ὅταν ρηξικέλευθοι σκηνοθετικές προσεγγίσεις προεκάλεσαν τήν ὀργή τοῦ κοινοῦ, ὁδηγῶντας σέ ἠχηρές ἀποδοκιμασίες, πολιτικές παρεμβάσεις καί παρασκηνιακά δράματα, πού ἀπετύπωσαν τό ἑκάστοτε χάσμα ἀνάμεσα στήν παράδοση καί τόν ἐκσυγχρονισμό.

Ἡ βίβλος γενέσεως τῶν ἀντιδράσεων ἔγραψε τό πρῶτο της κεφάλαιο μέ τήν παρουσίαση τῶν «Ὀρνίθων» τοῦ Κούν, ἐν ἔτει 1959, ἀπό τό Θέατρο Τέχνης. Ἡ λαϊκή αἰσθητική τῶν κοστουμιῶν τοῦ Γιάννη Τσαρούχη καί ἡ πρωτοποριακή μουσική τοῦ Μάνου Χατζιδάκι προεκάλεσαν τό συντηρητικό κοινό τῆς ἐποχῆς. Ἡ παρουσίασις τῶν ἱερέων μέ τσαρούχια ἐξελήφθη ὡς ἱεροσυλία, προκαλοῦσα ἄγριες ἀποδοκιμασίες. Στά παρασκήνια, ὁ Τσαρούχης ἀνελύθη σέ δάκρυα. Ἡ ἀντίδρασις τῆς πολιτικῆς ἡγεσίας ἦταν ἄμεσος, ἀφοῦ ὁ τότε ὑπουργός Προεδρίας, Κωνσταντῖνος Τσάτσος, ἐξέδωσε ἀνακοίνωση κάνοντας λόγο γιά «παραμόρφωση τοῦ κλασσικοῦ κειμένου» καί ἀπηγόρευσε τίς ἑπόμενες παραστάσεις. Ἦταν ἡ πρώτη φορά πού ἡ κρατική παρέμβασις ἐσφράγισε μιά καλλιτεχνική διαφωνία.

Ἠκολούθησε τό ἀποκληθέν Σκάνδαλο τοῦ 1984, μέ τήν «Ἄλκηστη» τοῦ Χουβαρδᾶ. Ὁ νεαρός τότε σκηνοθέτης ἐπαρουσίασε τήν τραγωδία τοῦ Εὐριπίδου μέ σύγχρονα κοστούμια καί μιά ἀποδομητική σκηνοθετική ὀπτική. Ἀπό τίς κερκίδες, ἡ κορυφαία τραγωδός καί τότε βουλευτής Ἄννα Συνοδινοῦ ἐφώναξε τό ἱστορικό «Αἶσχος, βέβηλοι!», ἐνῷ τήν ἑπομένη ἡμέρα ἐδημοσίευσε ἕνα γεμᾶτο ὀργή ἄρθρο στόν Τύπο, κατηγοροῦσα τόν σκηνοθέτη γιά «ἐκπόρνευση» τοῦ ἀρχαίου δράματος, μέ τήν παρουσίαση ἐρωτικῆς σκηνῆς.

Ἡ ἔντασις μετεφέρθη μάλιστα στά παρασκήνια, ὅπου ὁμάς συντηρητικῶν καλλιτεχνῶν ἐκινήθη ἀπειλητικῶς κατά τοῦ θιάσου καί ἀπετράπησαν δυσκόλως οἱ χειροδικίες. Τό ἴδιο ἔτος, ἡ παραγωγή τῆς «Ἀντιγόνης» ἀπό τό Ἐθνικό Θέατρο σέ σκηνοθεσία Γιώργου Ρεμούνδου ἀπεδοκιμάσθη ἐπίσης ἐντόνως, λόγῳ τῆς ἐπιλογῆς νά ἐμφανισθεῖ ὁ Χορός δεμένος μέ βαρεῖες σιδηρές ἁλυσίδες, ὁ θόρυβος τῶν ὁποίων ὑπενόμευε τήν ἐξέλιξη τοῦ ἔργου. Μέ τήν ἔλευση τοῦ νέου αἰῶνος, ἡ Ἐπίδαυρος ἄνοιξε τίς θύρες της σέ διεθνεῖς δημιουργούς καί τό κοινό ἦλθε ἀντιμέτωπο μέ ἀκραῖες φορμαλιστικές δοκιμασίες.

Τό 2008, ἡ «Μήδεια» τοῦ Ρώσσου σκηνοθέτου Ἀνατόλι Βασίλιεφ ἐξόργισε τούς θεατές μέ τήν ἐξαντλητική διάρκεια τῶν 3,5 ὡρῶν καί τήν μονότονο, δίκην ψαλτῶν, ἀπαγγελία τῶν ἠθοποιῶν. Ἑκατοντάδες θεατές ἀπεχώρησαν κατά τήν διάρκεια τῆς παραστάσεως ἐν μέσῳ ἀποδοκιμασιῶν. Ἡ πρωταγωνίστρια Λυδία Κονιόρδου ἐξομολογήθη ἀργότερα πώς ἀντιμετώπισε τίς ἀντιδράσεις ὡς κυματοθραύστης, παραμένουσα πιστή στό ὅραμα τοῦ σκηνοθέτου.

Τό 2009, στούς «Πέρσες» τοῦ Ντίμιτερ Γκότσεφ, ἡ ἀντίδρασις ἐπυροδοτήθη ὅταν ὁ ἠθοποιός Νῖκος Καραθᾶνος ἐπάτησε ἐπιδεικτικῶς ἐπί τῆς θυμέλης, στό κέντρο τῆς ὀρχήστρας. Ἡ κίνησις ἐθεωρήθη ἀπό μερίδα τοῦ κοινοῦ ὡς ἀσέβεια πρός τήν ἱερότητα τοῦ μνημείου. Ὁ ἴδιος ὁ Καραθᾶνος ὑπερασπίσθη κατόπιν τήν ἐπιλογή του, τονίζων ὅτι ἡ Ἐπίδαυρος «εἶναι ζωντανός τόπος συνάντησης καί ὄχι νεκρό μουσεῖο». Ἡ σύγχρονος πολιτισμική πόλωσις ἐπῆλθε τό καλοκαίρι τοῦ 2023. Δύο συνεχόμενες παραγωγές εὑρέθησαν στό ἐπίκεντρο μιᾶς σφοδρῆς ἀντιπαραθέσεως, πού μετεφέρθη ἀπό τίς κερκίδες στά μέσα κοινωνικῆς δικτυώσεως.

Ἡ ἄναρχος διασκευή τῶν «Σφηκῶν» ἀπό τήν Λένα Κιτσοπούλου, μέ στοιχεῖα ἀτομικῆς διακωμωδήσεως καί ἐντόνου συγχρόνου σατίρας, προεκάλεσε μαζικές ἀποχωρήσεις καί παρατεταμένα γιουχαΐσματα στό φινάλε. Ἡ δημιουργός ἀπήντησε πώς ἡ ἀντίδρασις τοῦ κοινοῦ ἐπεβεβαίωσε τό ἴδιο τό ἔργο, μετατρέποντας τούς θεατές στούς «δικαστές» πού ἐσατίριζε ὁ Ἀριστοφάνης. Μόλις ἑπτά ἡμέρες μετά, ἡ «Μήδεια» τοῦ Γερμανοῦ Φράνκ Κάστορφ, μέ τήν χρήση βίντεο, συγχρόνων κοστουμιῶν καί ἐμβολίμων κειμένων, ἐδοκίμασε ἐκ νέου τίς ἀντοχές τῶν παραδοσιακῶν θεατῶν, προκαλοῦσα ἐπίσης ἐντόνους ἀποδοκιμασίες.

Ἐνδεικτική παράθεσις ἀποδοκιμασιῶν διά τοῦ Τύπου

► Γιά τούς «Ὄρνιθες» τοῦ Κ. Κούν (1959) – Ὁ ὑπουργός Προεδρίας, Κωνσταντῖνος Τσάτσος, θορυβηθείς ἀπό τίς ἀντιδράσεις ἀπηγόρευσε τίς ἑπόμενες παραστάσεις. Καί ἐξέδωσε ἀνακοίνωση στήν ὁποία ἀνέφερε: «Ἡ παράστασις τῶν ῾῾ Ὀρνίθων᾽᾽ τοῦ Ἀριστοφάνη, λόγῳ τῆς μορφῆς κάτω ἀπό τήν ὁποίαν παρουσιάσθη, ἀποτελεῖ παραμόρφωσιν τοῦ πνεύματος τοῦ κλασσικοῦ κειμένου…».

► Τό 1982, ὁ Ἀνδρέας Βουτσινᾶς ἐπαρουσίασε τό πρῶτο γυμνό στήν Ἐπίδαυρο στήν εὐριπίδεια «Ἑλένη» του. Ἐκεῖ ἡ Λυδία Φωτοπούλου, στόν ρόλο τῆς Θεονόης, ἐνεφανίσθη γυμνόστηθος στήν ὀρχήστρα κρατοῦσα μαστίγιο, συνοδευομένη ἀπό τίς γυναῖκες τῆς περιοχῆς, πού ἦταν γυμνόστηθοι κι αὐτές. Ὁ σκηνοθέτης ὑπεκλίθη στό κοινό, στό τέλος, ἐναγκαλιζόμενος τό πολυσυζητηθέν… σκυλάκι του!

► Μετά τήν παρουσίαση τῆς «Ἄλκηστης» τοῦ Γ. Χουβαρδᾶ (1984), ὑπῆρξε σφοδρή ἰδεολογική καί καλλιτεχνική ἐπίθεσις ἀπό τόν συντηρητικό Τύπο τῆς ἐποχῆς. Ἡ ἐφημερίς «Ἀκρόπολις» ἐδημοσίευσε ἕνα περίφημο, γεμᾶτο ὀργή ἄρθρο τῆς κορυφαίας ἠθοποιοῦ Ἄννας Συνοδινοῦ, ὅπως προανεφέρθη, ἡ ὁποία ἦτο καί βουλευτής, μέ τόν τίτλο «Αἶσχος, βέβηλοι!». Στό κείμενό της κατηγοροῦσε τόν Χουβαρδᾶ γιά «ἐκπόρνευση» τοῦ ἀρχαίου δράματος καί «βεβήλωση» τοῦ ἱεροῦ χώρου τῆς Ἐπιδαύρου. Οἱ ἐφημερίδες τῆς ἐποχῆς ἐκυκλοφόρησαν μέ τίτλους ὅπως… «Τσόντα στήν Ἐπίδαυρο. Οἱ μοντέρνοι πᾶνε νά ἀλλοιώσουν τόν πολιτισμό μας!».

► Ὅσον ἀφορᾶ στήν «Ἀντιγόνη» τοῦ Σοφοκλέους σέ σκηνοθεσία Γιώργου Ρεμούνδου (1984), οἱ ἐφημερίδες τῆς ἐποχῆς ἔκαναν λόγο γιά μιά «ἀτυχῆ καί ἁπλοϊκή σκηνοθετική εὕρεση», ἡ ὁποία, ἀντί νά τονίσει τό μήνυμα τῆς τυραννίας, κατήντησε γραφική καί σαμποτάρισε τίς ἑρμηνεῖες τῶν ἠθοποιῶν, ὅπως τῆς Μαρίας Σκούντζου.

► Ἡ ἠθοποιός Ἄννα Μακράκη προεκάλεσε σάλο στήν Ἐπίδαυρο τό 1989, ὅταν ἄναψε τσιγάρο ἐπί σκηνῆς ἑρμηνεύοντας τόν Ἐξάγγελο στόν «Οἰδίποδα Τύραννο» σέ σκηνοθεσία τοῦ Ρόμπερτ Στούρουα, μέ τόν θίασο Τζένης Καρέζη καί Κώστα Καζάκου. Ἡ κίνησις αὐτή ἐδίχασε τό κοινό καί προεκάλεσε ἐντόνους ἀποδοκιμασίες. Ὅπως ἐγράφη, οἱ θεατές ἐφώναζαν «ντροπή» καί «σβῆσ’ το», μόλις ἄναψε τό τσιγάρο, θεωρῶντας τήν πράξη βεβήλωση γιά τό ἀρχαῖο θέατρο.

► «Προσβλητική γιά τόν χῶρο» εἶχε θεωρηθεῖ, τό 1997, ἡ παράστασις «Βάκχες» τοῦ Εὐριπίδου, πού ἐσκηνοθέτησε γιά τό Κρατικό Θέατρο Βορείου Ἑλλάδος ὁ Γερμανός Ματίας Λάνχοφ. Ὁ Μηνᾶς Χατζησάββας ὑπεδύθη τόν Διόνυσο. Ὅπως ἀνεφέρθη σέ δημοσιεύματα, σφάγια εἶχαν κρεμασθεῖ στήν ὀρχήστρα καί γυμνός ὁ πρωταγωνιστής ἐβάδιζε στά τέσσερα, σκηνές πού προεκάλεσαν τίς ἐντόνους ἀποδοκιμασίες τοῦ κοινοῦ, μέ τόν Γερμανό σκηνοθέτη νά κατηγορεῖται ὡς προκλητικός καί ἱερόσυλος. Ἕνα ἄλλο εὕρημα πού ἐπίσης κατεκρίθη ἦταν ἡ παρουσία ἑνός ἀλόγου στήν ὀρχήστρα, τό ὁποῖο μάλιστα, ὅπως ἐγράφη, ἀφόδευσε ἐπί σκηνῆς.

► Γιά τούς «Βατράχους» τοῦ Ἀριστοφάνους, σέ σκηνοθεσία Κώστα Τσιάνου, τό 2008, μέ πρωταγωνιστή τόν Λάκη Λαζόπουλο στόν ρόλο τοῦ Διονύσου, πολλοί θεατρικοί κριτικοί κατηγόρησαν τήν παράσταση γιά «ἐκλαϊκισμό καί τηλεοπτική εὐκολία», πού ὑπεβάθμισε τό μέγεθος τοῦ τραγικοῦ.

► Γιά τούς «Πέρσες» τοῦ Ντ. Γκότσεφ (2009) πολλές ἐφημερίδες ἔγραψαν ὅτι ἡ κίνησις τοῦ ἠθοποιοῦ νά πατήσει ἐπιδεικτικῶς ἐπί τῆς θυμέλης ἦταν μιά «ἐξεζητημένη πρόκλησις» πού δέν ἐξυπηρέτει τό κείμενο, ἀλλά ἀπεσκόπει ἀποκλειστικῶς στό νά σοκάρει.

► Τόν Ἰούλιο τοῦ 2014, ὁ 26χρονος Δημήτρης Καραντζᾶς ἔγινε ὁ νεώτερος σκηνοθέτης πού ἐπαρουσίασε ποτέ παράσταση στό Ἀρχαῖο Θέατρο τῆς Ἐπιδαύρου, ἀνεβάζοντας τήν «Ἑλένη» τοῦ Εὐριπίδου στά «θυρανοίξια» τῶν Ἐπιδαυρείων. Ἡ παράστασις, πού ἐδίχασε τό κοινό καί τούς κριτικούς ἀνάμεσα στόν ἐνθουσιασμό γιά τήν ἀνανέωση καί στόν προβληματισμό γιά τίς ἀκραῖες πειραματικές φόρμες, ἀντιμετώπισε τήν εὐριπίδεια τραγικωμωδία μέ ἐλευθερία. Οἱ ἐπικριτές ἐχαρακτήρισαν τό ἐγχείρημα ὡς «ἀκραῖα πειραματικό» καί ἐνίοτε κουραστικό, ἀσκῶντας κριτική στήν διάσπαση τῶν χαρακτήρων καί στίς ταυτοχρόνους ἐκφορές λόγου πού ἐδυσκόλευαν τήν ἐπαφή μέ τόν ποιητικό λόγο τοῦ Εὐριπίδου.

► Οἱ «Σφῆκες» τῆς Λ. Κιτσοπούλου (2023) – Τό χάσμα στό διαδίκτυο καί τόν Τύπο ἦταν ἐμφανές, μέ τήν πλειονότητα τῶν παραδοσιακῶν κριτικῶν νά εἶναι ἰσοπεδωτική. Μάλιστα, ἡ κ. Ματίνα Καλτάκη (iefimerida.gr) μέ μιά ἰδιαιτέρως σκληρή κριτική μέ τίτλο «Ὄχι ἄλλο κάρβουνο!» ἀπεκάλεσε τήν παράσταση μιά «ναρκισσιστική περφόρμανς» ἄνευ θεατρικῆς δομῆς, πού ἀνακυκλώνει τά ἴδια κλισέ τῆς σκηνοθέτιδος καί προσβάλλει τήν αἰσθητική τοῦ κοινοῦ.

► Γιά τήν «Μήδεια» τοῦ Κάστορφ, τό 2023, οἱ περισσότεροι κριτικοί ἔγραψαν ὅτι ἡ παράστασις «κατεπόνησε» τό κοινό μέ ἕναν χαοτικό ἐλιτισμό, ξένο πρός τό πνεῦμα τῆς Ἐπιδαύρου.

Ο πολιτισμός Ηρθε… Ανωθεν, κάτωθεν, κάπου παραπέρα;

Ἔγραψε ὁ κ. Δημήτρης Π. Σωτηρόπουλος, καθηγητής Συγχρόνου Πολιτικῆς Ἱστορίας, πρόεδρος τοῦ Παρατηρητηρίου Διδασκαλίας τῆς Ἱστορίας, στό Συμβούλιο τῆς Εὐρώπης, γιά τήν «Ὀδύσσεια» τοῦ κατ’ ἔθος καί ἱκανότητα ἐπικοῦ Νόλαν: «Ἡ ταινία ἔχει προκαλέσει τέτοιο ἀριθμό σχολίων καί ἄρθρων παγκοσμίως πού δύσκολα θά βροῦμε προηγούμενο.

Οἱ ἐπικριτές της τήν κατηγοροῦν γιά ἀβαθεῖς ἥρωες καί κουτσουρεμένο μῦθο.

Κλασσικοί φιλόλογοι ἤ μεταφραστές τῶν ὁμηρικῶν ἐπῶν συμπεριφέρονται ὡσάν νά τούς ἀνήκει ἡ “Ὀδύσσεια” καί νά μήν ἔχει ὁ Νόλαν δικαίωμα νά αὐθαιρετήσει καλλιτεχνικά γυρίζοντας τήν δική του ἐκδοχή τῆς “Ὀδύσσειας”». Ἴσως νά μήν ἐχάθη, σκέπτεται ὁ καλόπιστος ἀναγνώστης τῶν προαναφερομένων, ἡ παράδοσις τῶν φιλολογικῶν διαμαχῶν.

Οἱ καλλιτεχνικές διαμάχες ἦταν πάντα κάτι γόνιμο. Ἁπλῶς, ἀκόμη, μεσουρανεῖ ὁ ἀστήρ τοῦ κινηματογράφου. Ἀπό τό νά διαβάζουμε ἐπιφυλλίδες γιά τό ἄν οἱ ἀρχαῖοι ἦταν ἔγχρωμοι ἤ κατάξανθοι, ὁ πολιτισμός παραδουνάβιος ἤ μεσανατολικός, γερμανικός ἤ φοινικικός, πάντως ὄχι ἐκ τοῦ… ἐπαράτου εὐκράτου κλίματος, προτιμωτέρα ἡ ἐνασχόλησις μέ τόν Νόλαν!

estianews.gr

Ταμεῖο Ἀνακάμψεως: Ὑψηλές ἐκταμιεύσεις, χαμηλή ἐπίδραση στήν πραγματική οἰκονομία

Από

pcuser

August 22, 2026

European,Financial,Crisis,Concept:,Greece,Out,Of,The,Euro-zone — European financial crisis concept: Greece out of the euro-zone

Tοῦ Γιάννη Στεργίου

Πῶς ἐχάθη ἡ εὐκαιρία τῶν 36 δισ. εὐρώ γιά τήν οἰκονομία

Πέντε ἔτη μετά τήν ἔναρξη τοῦ Ταμείου Ἀνακάμψεως, ἡ χώρα εὑρίσκεται στήν τελική εὐθεῖα ὑλοποιήσεως τοῦ προγράμματος πού ἐπαρουσιάσθη ὡς ἱστορική εὐκαιρία γιά τόν μετασχηματισμό τῆς οἰκονομίας.

Τό «Ἑλλάδα 2.0», συνολικοῦ ὕψους 35,95 δισ. εὐρώ, ὑποσχόταν ὄχι μόνο νά στηρίξει τήν ἀνάκαμψη μετά τήν πανδημία, ἀλλά νά ἀλλάξει τό παραγωγικό μοντέλο τῆς χώρας, νά αὐξήσει τήν παραγωγικότητα καί νά κινητοποιήσει ἰδιωτικές ἐπενδύσεις. Σαράντα πέντε ἡμέρες σχεδόν πρίν ἀπό τό ὁριστικό κλείσιμο τοῦ χρηματοδοτικοῦ σκέλους τοῦ Ταμεῶς, ἀλλά ποιό εἶναι τό ἀποτύπωμά τους στήν πραγματική οἰκονομία.

Ἡ Κυβέρνησις προβάλλει ὡς βασικό δείκτη ἐπιτυχίας τίς ἐκταμιεύσεις. Μέχρι σήμερα ἡ Ἑλλάς ἔχει εἰσπράξει 24,63 δισ. εὐρώ, ἀπό τά ὁποῖα 12,93 δισ. ἀφοροῦν σέ ἐπιχορηγήσεις καί 11,70 δισ. σέ δάνεια. Τό Ὑπουργεῖο Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἐπισημαίνει ὅτι οἱ εἰσπράξεις ἀντιστοιχοῦν ἤδη στό 68,5% τοῦ συνολικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ἑλληνικοῦ σχεδίου. Στίς 25 Μαΐου ὑπεβλήθησαν ἀκόμη τό 8ο αἴτημα πληρωμῆς ἐπιχορηγήσεων καί τό 7ο αἴτημα δανείων, ἐνῷ μετά τήν ἀναθεώρηση τοῦ προγράμματος τό ποσό πού συνδέεται μέ αὐτά ἀναμένεται νά φθάσει περίπου τά 4,5 δισ. εὐρώ.

Ἡ ἐκταμίευσις, ὅμως, δέν ταυτίζεται μέ τήν πραγματική ἀξιοποίηση τῶν πόρων. Καί ἐδῶ εὑρίσκεται μία ἐκ τῶν βασικῶν ἀντιφάσεων τοῦ Ταμείου. Τά στοιχεῖα πού περιλαμβάνονται στά κείμενα δείχνουν ὅτι ἡ Ἑλλάς εἶχε ἀξιοποιήσει στήν πραγματική οἰκονομία τό 39,1% τοῦ συνολικοῦ πακέτου, ἔναντι 53,7% κατά μέσον ὅρο στήν ΕΕ, ἐνῷ στίς ἐπιχορηγήσεις τό ἀντίστοιχο ποσοστό ἦταν 48,8% ἔναντι 63,4%. Τό ὑπουργεῖο ἀντιτείνει ὅτι τά συγκεκριμένα στοιχεῖα τῆς Eurostat ἀφοροῦν στήν περίοδο ἕως τό τέλος τοῦ 2025 καί συνεπῶς δέν ἀποτυπώνουν τίς νεώτερες ἐκταμιεύσεις. Ἡ διαφορά αὐτή, ὡστόσο, ἀναδεικνύει ἀκριβῶς τό οὐσιαστικό πρόβλημα: ἄλλο ἡ μεταφορά χρημάτων ἀπό τίς Βρυξέλλες στό κράτος καί ἄλλο ἡ μετατροπή τους σέ ὁλοκληρωμένες ἐπενδύσεις μέ μετρήσιμο παραγωγικό ἀποτέλεσμα.

Μέχρι σήμερα, τά στοιχεῖα γιά τήν πραγματική ἀπορρόφηση, τό σχετικῶς περιορισμένο βάρος τῶν ἐπενδύσεων παγίου κεφαλαίου, οἱ συνεχεῖς ἀναθεωρήσεις καί ἡ ἀγωνία γιά τήν ὁλοκλήρωση δεκάδων ὁροσήμων δείχνουν ὅτι ὁ ἀρχικός στόχος τοῦ παραγωγικοῦ μετασχηματισμοῦ δέν ἐπετεύχθη. Καί αὐτό πού μένει νά φανεῖ εἶναι ἄν ἡ χώρα μπορεῖ νά ἀναπτύσσεται καί νά ἐπενδύει χωρίς τό ἔκτακτο στήριγμα τοῦ Ταμείου.

Ποῦ κατηυθύνθησαν οἱ πόροι

Ἀκόμη πιό κρίσιμο εἶναι ποῦ κατηυθύνθησαν οἱ πόροι. Ἀπό περίπου 14 δισ. εὐρώ πού εἶχαν χρησιμοποιηθεῖ, μόλις 4,7 δισ. εἶχαν διοχετευθεῖ σέ ἐπενδύσεις παγίου κεφαλαίου. Τό ποσό ἀντιστοιχεῖ στό 13,3% τοῦ συνολικοῦ ἑλληνικοῦ πακέτου, ἔναντι εὐρωπαϊκοῦ μέσου ὅρου 18,5%. Πρόκειται ἴσως γιά τόν πιό οὐσιαστικό δείκτη ὅταν ἐπιχειρεῖ κανείς νά ἀποτιμήσει τό ἀναπτυξιακό ἀποτύπωμα τοῦ Ταμείου. Γιατί ἡ μεγάλη πρόκλησις τῆς ἑλληνικῆς οἰκονομίας δέν ἦταν ἁπλῶς νά χρηματοδοτήσει περισσότερες δαπάνες, ἀλλά νά ἀποκτήσει περισσότερο παραγωγικό κεφάλαιο, νέες ὑποδομές, παραγωγικές ἐγκαταστάσεις, τεχνολογική ἔνταση καί ἐξωστρεφεῖς ἐπιχειρήσεις.

Ἀπό αὐτή τήν ἄποψη, δυσκόλως μπορεῖ νά ὑποστηριχθεῖ ὅτι τό παραγωγικό μοντέλο τῆς χώρας ἔχει ἀλλάξει. Οἱ ἴδιες οἱ ἀλλεπάλληλες ἀναθεωρήσεις τοῦ «Ἑλλάδα 2.0», ἡ ἀφαίρεσις ἤ τροποποίησις ἔργων καί ἡ μεταφορά πόρων μεταξύ δράσεων δείχνουν τίς δυσκολίες ἐφαρμογῆς τοῦ ἀρχικοῦ σχεδιασμοῦ. Ἀπό πολλές πλευρές τίθεται τό ἐρώτημα ἐάν τό πρόγραμμα ἐπέτυχε νά αὐξήσει μέ τρόπο διατηρήσιμο τήν παραγωγικότητα καί νά μεταβάλει τήν διάρθρωση τῆς οἰκονομίας. Τό γεγονός ὅτι τό τέλος τοῦ Ταμείου δημιουργεῖ ἤδη ἀνησυχία γιά τό ἐπενδυτικό κενό πού θά ἀφήσει πίσω του εἶναι ἀπό μόνο του ἐνδεικτικό: μιά οἰκονομία πού θά εἶχε πράγματι ἀλλάξει παραγωγικό ὑπόδειγμα θά ἔπρεπε νά μπορεῖ σταδιακῶς νά στηρίζει τήν ἐπενδυτική της δυναμική σέ μεγαλύτερο βαθμό χωρίς αὐτήν τήν ἔκτακτη εὐρωπαϊκή χρηματοδότηση.

Τά ὁρόσημα

Τό δυσκολώτερο τέστ, πάντως, εὑρίσκεται μπροστά. Ὅλα τά ὁρόσημα καί οἱ στόχοι πού θά ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν γιά τίς τελικές πληρωμές πρέπει νά ἔχουν ἐπιτευχθεῖ ἕως τίς 31 Αὐγούστου 2026. Μετά τήν ἡμερομηνία αὐτή, διορθωτικές ἐνέργειες δέν μποροῦν νά συνυπολογισθοῦν στήν ἀξιολόγηση. Τό ἀργότερο ἕως τίς 30 Σεπτεμβρίου 2026 πρέπει νά ἔχουν ὑποβληθεῖ ὅλα τά τελικά αἰτήματα πληρωμῆς μαζί μέ τά ἀπαραίτητα ἀποδεικτικά στοιχεῖα καί τίς ἐκθέσεις ἐλέγχου. Ἡ Εὐρωπαϊκή Ἐπιτροπή ὀφείλει νά πραγματοποιήσει τίς τελευταῖες ἐκταμιεύσεις μέχρι τίς 31 Δεκεμβρίου 2026.

Αὐτό σημαίνει μιά ἰδιαιτέρως ἀπαιτητική τελική διαδρομή. Μετά τήν ὁλοκλήρωση τοῦ αἰτήματος τοῦ Μαΐου, ἀπομένει τό 9ο καί τελευταῖο αἴτημα ἐπιχορηγήσεων καί τό 8ο τῶν δανείων, συνολικοῦ ὕψους περίπου 6,7 δισ. εὐρώ. Συνδέεται, συμφώνως πρός τά διαθέσιμα στοιχεῖα, μέ 123 ὁρόσημα, μεταξύ τῶν ὁποίων εὑρίσκονται δύσκολα κατασκευαστικά ἔργα καί ὑποδομές. Ἑπομένως, ἡ διαβεβαίωσις ὅτι «δέν θά χαθεῖ οὔτε ἕνα εὐρώ», πού διατυπώνεται ἀπό κυβερνητικές πλευρές, θά κριθεῖ στήν πράξη ἐντός ἑνός ἐξαιρετικῶς στενοῦ χρονικοῦ περιθωρίου.

Καί ἡ 31η Δεκεμβρίου δέν ἀποτελεῖ τό πραγματικό τέλος τοῦ Ταμείου. Οἱ πληρωμές ὁλοκληρώνονται τό 2026, οἱ ἔλεγχοι ὅμως συνεχίζονται. Ἡ Ἐπιτροπή ἔχει καταστήσει σαφές ὅτι οἱ ὑποχρεώσεις ἐλέγχου, ἡ διερεύνησις παρατυπιῶν καί ἡ δυνατότης ἀναζητήσεως χρημάτων παραμένουν καί μετά τό κλείσιμο τοῦ Μηχανισμοῦ. Τά σχετικά δεδομένα καί δικαιολογητικά πρέπει νά διατηροῦνται γιά πέντε ἔτη ἀπό τήν τελική πληρωμή, μέ τήν Ἐπιτροπή νά ζητεῖ διαθεσιμότητα τοὐλάχιστον ἕως τίς 31 Δεκεμβρίου 2031. Οἱ ἔλεγχοι γιά ἀπάτη, σύγκρουση συμφερόντων ἤ διπλή χρηματοδότηση μποροῦν νά συνεχισθοῦν τό 2027 καί τό 2028, ἐνῷ ἀνοικτές ὑποθέσεις, ἔρευνες ἤ διαδικασίες τῆς OLAF μποροῦν νά παραταθοῦν ἀκόμη περισσότερο.

Κατανομή πόρων

Ἰδιαίτερο ἐνδιαφέρον ἔχει καί ἡ κατανομή τῶν πόρων, καθώς στίς μεγαλύτερες χρηματοδοτήσεις κυριαρχοῦν μεγάλοι ἐπιχειρηματικοί ὅμιλοι καί ἔργα ἐνεργείας, τουρισμοῦ καί ὑποδομῶν. Στήν κορυφή εὑρίσκεται ὁ ΑΔΜΗΕ μέ χρηματοδότηση ἄνω τοῦ 1,1 δισ. εὐρώ, ἐνῷ ἀκολουθοῦν τό Integrated Resort Complex στό Ἑλληνικό τῶν ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ – Hard Rock μέ περίπου 399 ἑκατ. εὐρώ, ἡ ΔΕΗ Ὀπτικές Ἐπικοινωνίες μέ 291 ἑκατ., ἡ Olympic/Avis μέ 269 ἑκατ. καί ὁ ΔΕΣΦΑ μέ 261 ἑκατ. εὐρώ. Ὑψηλές χρηματοδοτήσεις ἔλαβαν ἐπίσης ἡ ΔΕΗ, ἡ Ἑλληνικός Χρυσός, ἡ Autohellas, ἡ DEMO καί ἡ Motor Oil. Ἡ εἰκόνα αὐτή τροφοδοτεῖ τήν συζήτηση γιά τό κατά πόσον οἱ πόροι διεχύθησαν ἐπαρκῶς στίς μικρομεσαῖες ἐπιχειρήσεις καί στό σύνολο τῆς παραγωγικῆς βάσεως.

Οἱ μικρομεσαῖες ἐπιχειρήσεις, παρ’ ὅτι ἀποτελοῦν τήν συντριπτική πλειονότητα τῆς ἑλληνικῆς ἐπιχειρηματικότητος, δέν εὑρέθησαν στόν πυρῆνα τῶν μεγαλυτέρων χρηματοδοτήσεων τοῦ Ταμείου. Ἡ ἀνάγκη τραπεζικῆς ἀξιολόογήσεως, ἰδίας συμμετοχῆς καί ὡρίμων ἐπενδυτικῶν σχεδίων περιόρισε τήν πρόσβαση πολλῶν μικρῶν ἐπιχειρήσεων στό βασικό δανειακό σκέλος. Γιά νά καλυφθεῖ τό κενό, ἐπεστρατεύθησαν ἐργαλεῖα τῆς Ἑλληνικῆς Ἀναπτυξιακῆς Τραπέζης, ὅπως τό ΤΕΠΙΧ ΙΙΙ, μέσῳ τοῦ ὁποίου ἔχουν δοθεῖ πάνω ἀπό 3 δισ. εὐρώ σέ περισσότερες ἀπό 11.400 ἐπιχειρήσεις. Τό γεγονός, ὅμως, ὅτι ἀπαιτοῦνται πρόσθετα χρηματοδοτικά ἐργαλεῖα ἀκόμη καί στό τέλος τοῦ Ταμείου ἐνισχύει τήν κριτική ὅτι ἡ διάχυσις τῶν πόρων στήν μικρομεσαία παραγωγική βάση ὑπῆρξε ἀνεπαρκής.

Αγωνία γιά τό Ενεργειακό κόστος τοῦ χειμῶνος

Ἡ Εὐρώπη ὁδεύει πρός τόν ἑπόμενο χειμῶνα μέ αὐξημένη ἀνησυχία γιά τήν ἐπάρκεια καί τό κόστος τοῦ φυσικοῦ ἀερίου. Οἱ εὐρωπαϊκές ἀποθῆκες εὑρίσκονται σέ ἀσυνήθως χαμηλά ἐπίπεδα γιά τήν ἐποχή, μέ πληρότητα περίπου 57%-58%, γεγονός πού καθιστᾶ ἀναγκαία τήν σημαντική ἐνίσχυση τῶν ἀποθεμάτων τούς ἑπομένους μῆνες. Γιά νά ἐπιτευχθοῦν οἱ εὐρωπαϊκοί στόχοι πρό τῆς ἐνάρξεως τῆς περιόδου θερμάνσεως, θά ἀπαιτηθοῦν αὐξημένες εἰσαγωγές LNG, σέ μιά περίοδο ὅμως κατά τήν ὁποία ὁ διεθνής ἀνταγωνισμός γιά φορτία εἶναι ἰδιαιτέρως ἔντονος.

Τήν κατάσταση ἐπιβαρύνει ἡ γεωπολιτική ἀστάθεια στόν Κόλπο καί εἰδικώτερα ἡ σύγκρουσις μέ τό Ἰράν καί οἱ διαταραχές στίς θαλάσσιες μεταφορές μέσῳ τῶν Στενῶν τοῦ Ὁρμούζ. Οἱ ἐξελίξεις αὐτές ἔχουν ἤδη προκαλέσει ἔντονες αὐξήσεις στίς εὐρωπαϊκές τιμές φυσικοῦ ἀερίου. Παραλλήλως, ἡ Ἀσία διεκδικεῖ μεγαλύτερες ποσότητες LNG προσφέροντας ἀνταγωνιστικές τιμές καί περιορίζοντας τίς διαθέσιμες προμήθειες γιά τήν Εὐρώπη.

Πρόσθετη πίεσις μπορεῖ νά προκύψει ἀπό τήν ξηρασία καί τά χαμηλά ἐπίπεδα νεροῦ, πού περιορίζουν τήν παραγωγή ὑδροηλεκτρικῶν καί πυρηνικῶν μονάδων. Ἔτσι, ἕνας ψυχρός χειμῶνας ἤ νέες διαταραχές
στήν προσφορά θά μποροῦσαν νά ὁδηγήσουν σέ ἀκόμη ὑψηλότερες τιμές φυσικοῦ ἀερίου, θερμάνσεως καί ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας.

Θ.Ατματζίδης: Η μετανάστευση, η πολιτισμική απόσταση και η κρίση της ενσωμάτωσης στη Δύση

Από

anixneuseis

August 22, 2026

του Θεόδωρου Ατματζίδη, Υποστρατήγου ε.α.

Ανοιχτά σύνορα ή κλειστές κοινωνίες;

Εισαγωγή

Υπάρχει ένα παράδοξο στη σημερινή ευρωπαϊκή συζήτηση για τη μετανάστευση.

Από τη μία πλευρά βρίσκονται εκείνοι που θεωρούν ότι κάθε περιορισμός στη μετακίνηση ανθρώπων είναι περίπου συνώνυμος με τη ξενοφοβία, τον ρατσισμό ή τον φόβο απέναντι στο διαφορετικό. Από την άλλη βρίσκονται εκείνοι που αντιμετωπίζουν τον μετανάστη —και ιδιαίτερα τον παράτυπο μετανάστη— ως εν δυνάμει απειλή για την ασφάλεια, την κοινωνική συνοχή και την πολιτισμική ταυτότητα.

Και οι δύο προσεγγίσεις, όταν οδηγούνται στα άκρα, αδικούν την πραγματικότητα.

Ο άνθρωπος που μεταναστεύει δεν είναι από μόνος του πρόβλημα. Μπορεί να είναι ένας άνθρωπος που αναζητά εργασία, ασφάλεια ή μια καλύτερη ζωή. Μπορεί να είναι πρόσφυγας που εγκατέλειψε μια χώρα στην οποία κινδύνευε η ζωή του. Μπορεί όμως να είναι και κάποιος που εισέρχεται παράτυπα σε μια χώρα χωρίς να πληροί τις προϋποθέσεις παραμονής.

Αντίστοιχα, ούτε η μαζική μετανάστευση είναι αυτομάτως ευεργετική επειδή κάθε άνθρωπος έχει δικαίωμα να αναζητήσει μια καλύτερη ζωή.

Το πραγματικό ερώτημα είναι δυσκολότερο.

Πόσους ανθρώπους μπορεί να υποδεχθεί μια κοινωνία; Από ποιες κοινωνικές και πολιτισμικές συνθήκες προέρχονται; Τι έχουν ζήσει; Τι προσδοκούν από τη νέα τους χώρα; Και, κυρίως, είναι σε θέση και είναι διατεθειμένοι να ενταχθούν σε ένα κοινό σύστημα νόμων, δικαιωμάτων και υποχρεώσεων;

Κατά τη γνώμη μου, εδώ βρίσκεται το μεγαλύτερο κενό της ευρωπαϊκής συζήτησης.

Για πολλά χρόνια μιλούσαμε για τη μετανάστευση σαν να ήταν το τέλος της διαδρομής. Σαν να αρκούσε να φτάσει κάποιος στην Ευρώπη, να βρει στέγη, να εγγραφεί σε ένα σχολείο ή να βρει εργασία και η ένταξη θα ακολουθούσε σχεδόν μόνη της.

Δεν λειτουργεί έτσι.

Η είσοδος σε μια κοινωνία και η ένταξη σε αυτήν είναι δύο διαφορετικά πράγματα.

Το ψευδές δίλημμα των «ανοιχτών» και «κλειστών» συνόρων

Ένα από τα συνηθέστερα λάθη στη συζήτηση είναι η παρουσίαση του ζητήματος ως ενός απλού διλήμματος:

ή είσαι υπέρ των ανοιχτών κοινωνιών ή είσαι εναντίον των μεταναστών.

Αυτό είναι περισσότερο πολιτικό σύνθημα παρά σοβαρή ανάλυση.

Καμία σύγχρονη δημοκρατική πολιτεία δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς σύνορα, διαδικασίες εισόδου, καταγραφή, έλεγχο, κανόνες ασύλου και διαδικασίες επιστροφής για όσους δεν έχουν δικαίωμα παραμονής.

Αυτό δεν αποτελεί πλέον απλώς θέση ενός «σκληρού» πολιτικού χώρου. Είναι μέρος και της ίδιας της ευρωπαϊκής πολιτικής.

Το Σύμφωνο της ΕΕ για τη Μετανάστευση και το Άσυλο τέθηκε σε εφαρμογή στις 12 Ιουνίου 2026. Περιλαμβάνει κοινές διαδικασίες screening και καταγραφής των παράτυπων αφίξεων, διαδικασίες ασύλου, κανόνες για τη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων και ταχύτερες διαδικασίες επιστροφής. [1][2][18]

Άρα το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν η Ευρώπη θα έχει σύνορα.

Το έχει ήδη απαντήσει.

Το ερώτημα είναι πόσο αποτελεσματικά θα τα διαχειρίζεται και τι θα συμβαίνει μετά την είσοδο ενός ανθρώπου στην κοινωνία.

Εδώ, κατά τη γνώμη μου, βρίσκεται η ουσία.

Δεν αρκεί να ξέρεις πόσοι μπήκαν.

Πρέπει να ξέρεις ποιοι μπήκαν, για ποιο λόγο, με ποιο καθεστώς, τι χρειάζονται και τι μπορεί ρεαλιστικά να προσφέρει η κοινωνία υποδοχής.

Είναι πραγματικά «κλειστή» η Δύση;

Είναι επίσης δύσκολο να υποστηριχθεί σοβαρά ότι οι δυτικές κοινωνίες παρέμειναν κλειστές απέναντι στη μετανάστευση.

Η Ευρώπη έχει δεχθεί εκατομμύρια ανθρώπους τις τελευταίες δεκαετίες. Μετανάστες και πρόσφυγες έχουν ενταχθεί στα εκπαιδευτικά συστήματα, στις αγορές εργασίας, στις υπηρεσίες υγείας και στην καθημερινή κοινωνική ζωή.

Η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αντιμετωπίζει την ένταξη ως βασικό τμήμα της ευρωπαϊκής πολιτικής, δίνοντας έμφαση στην εκπαίδευση, στη γλώσσα, στην απασχόληση, στη στέγαση και στην υγειονομική περίθαλψη. [3][10]

Και αυτό είναι σημαντικό.

Γιατί δείχνει ότι η Ευρώπη δεν έχει απλώς ανοίξει τα σύνορά της σε διαφορετικούς πληθυσμούς. Έχει επίσης δημιουργήσει μηχανισμούς για να τους εντάξει.

Το πρόβλημα είναι ότι για μεγάλο διάστημα υπήρξε η υπόθεση πως η κοινωνική ένταξη θα προκύψει σχεδόν αυτόματα από την οικονομική και κοινωνική συμμετοχή.

Δεν συμβαίνει όμως αυτόματα.

Η γλώσσα δεν μαθαίνεται αυτόματα.
Η αποδοχή των θεσμών δεν γίνεται αυτόματα.
Η κοινωνική κινητικότητα δεν γίνεται αυτόματα.
Η αποδοχή της ισότητας ανδρών και γυναικών δεν γίνεται αυτόματα.
Η σχέση με την κοσμικότητα, την ελευθερία της έκφρασης και το κράτος δικαίου δεν γίνεται αυτόματα.
Η σχέση με το κράτος δικαίου δεν γίνεται αυτόματα.

Και το αίσθημα ότι «ανήκω» στη χώρα όπου ζω δεν δημιουργείται επειδή απλώς απέκτησα μια διεύθυνση κατοικίας.

Η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει ότι παραμένουν σημαντικές δυσκολίες στην εκπαίδευση, στην αναγνώριση προσόντων, στην αγορά εργασίας, στη στέγαση και στην πρόσβαση στην υγεία. [3]

Επομένως, το ζήτημα δεν είναι ότι η Ευρώπη δεν είναι αρκετά ανοιχτή.

Είναι ότι η ανοιχτή κοινωνία δεν αρκεί από μόνη της για να δημιουργήσει κοινή κοινωνία.

Τι σημαίνει πραγματικά «ενσωμάτωση»

Ας ξεκαθαρίσουμε κάτι.

Ενσωμάτωση δεν σημαίνει ότι ένας άνθρωπος πρέπει να εγκαταλείψει την καταγωγή του.

Δεν χρειάζεται να ξεχάσει τη γλώσσα της οικογένειάς του. Δεν χρειάζεται να εγκαταλείψει τη θρησκεία του. Δεν χρειάζεται να αρνηθεί την ιστορία ή τον πολιτισμό του.

Μπορεί να είναι μουσουλμάνος, χριστιανός, Εβραίος ή άθεος.

Μπορεί να ακούει αραβική μουσική, να μιλά ελληνικά και αραβικά στο σπίτι, να μαγειρεύει φαγητά της πατρίδας του και να επισκέπτεται τους συγγενείς του.

Το κρίσιμο σημείο βρίσκεται αλλού.

Όταν προκύπτει σύγκρουση ανάμεσα σε μια προσωπική ή κοινοτική επιταγή και στον νόμο του δημοκρατικού κράτους, ποιος έχει τον τελευταίο λόγο;

Η απάντηση πρέπει να είναι σαφής:

Ο ΝΟΜΟΣ.

Η ενσωμάτωση προϋποθέτει αποδοχή του κοινού θεσμικού πλαισιού της κοινωνίας στην οποία ζει

ισότητα ενώπιον του νόμου,
ελευθερία συνείδησης,
ελευθερία έκφρασης,
ανεξάρτητη δικαιοσύνη,
ισότητα ανδρών και γυναικών,
προστασία των παιδιών,
ατομικά δικαιώματα,
υπεροχή του Συντάγματος και του νόμου έναντι οποιασδήποτε θρησκευτικής ή κοινοτικής επιταγής.

Αυτές δεν είναι «δυτικές προκαταλήψεις».

Είναι οι βασικοί κανόνες μιας φιλελεύθερης δημοκρατίας. Και το ίδιο πρέπει να ισχύει για όλους.

Δεν μπορεί να υπάρχει διαφορετικός νόμος για τον μουσουλμάνο, διαφορετικός για τονΕβραίο, διαφορετικός για τον χριστιανό και διαφορετικός για τον άθεο.

Η θρησκευτική ελευθερία είναι ατομικό δικαίωμα. Δεν σημαίνει όμως ότι κάθε θρησκευτική επιταγή μπορεί να αποκτήσει κρατική νομική ισχύ.

Το δύσκολο ζήτημα του Ισλάμ

Δεν μπορεί να υποστηριχθεί ότι όλοι οι μουσουλμάνοι είναι μη αφομοιώσιμοι στο σύνολο τους. Αυτό θα ήταν απλώς μια αβάσιμη γενίκευση.

Η έρευνα της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Θεμελιωδών Δικαιωμάτων (FRA) είναι μάλιστα ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα. Το 76% των μουσουλμάνων που συμμετείχαν στην έρευνα EU-MIDIS II δήλωσε ότι αισθάνεται ισχυρό δεσμό με τη χώρα στην οποία ζει, ενώ η έρευνα κατέγραψε επίσης σημαντικά επίπεδα εμπιστοσύνης στους δημόσιους θεσμούς. Παράλληλα όμως κατέγραψε εμπειρίες διακρίσεων και παρενόχλησης. [17]

Αυτό από μόνο του καταρρίπτει δύο διαφορετικούς μύθους.

Ο πρώτος είναι ότι οι μουσουλμάνοι στην Ευρώπη αποτελούν συλλογικά μια ξένη και μη ενταγμένη κοινωνία.

Ο δεύτερος είναι ότι η ένταξη έχει ολοκληρωθεί και δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα.

Η πραγματικότητα βρίσκεται κάπου στη μέση.

Υπάρχουν εκατομμύρια μουσουλμάνοι που έχουν ενταχθεί στις ευρωπαϊκές κοινωνίες και αισθάνονται ότι αυτές είναι πλέον οι κοινωνίες τους.

Υπάρχουν όμως και πραγματικές συζητήσεις γύρω από τη σχέση θρησκείας και κράτους, την ισότητα των φύλων, την ελευθερία έκφρασης, την αποστασία από τη θρησκεία, τη σεξουαλικότητα και τη σχέση θρησκευτικών κανόνων με το κρατικό δίκαιο.

Αυτό δεν αφορά όλους τους μουσουλμάνους, αλλά και παλί αρκετά εκατομμύρια αυτών.

Αφορά όμως ορισμένες ερμηνείες και πρακτικές του ισλαμικού δικαίου.

Και δεν υπάρχει κανένας λόγος να φοβόμαστε να το συζητήσουμε, γιατί υπάρχει και ένα 24%, που με βάση του αριθμούς, είναι μεγάλος αριθμός μουσουλμάνων.

Η Σαρία και τα όρια της θρησκευτικής ελευθερίας

Η Σαρία δεν είναι ένα ενιαίο και παντού ίδιο νομικό σύστημα. Υπάρχουν διαφορετικές σχολές, ερμηνείες και πρακτικές.

Επομένως, είναι λάθος να εξισώνεται αυτομάτως η προσωπική πίστη ενός μουσουλμάνου με την απαίτηση εφαρμογής της Σαρίας ως παράλληλου κρατικού δικαίου.

Το πρόβλημα αρχίζει όταν μια θρησκευτική αντίληψη διεκδικεί νομική προτεραιότητα έναντι του κοινού δικαίου του κράτους.

Και εδώ η Ελλάδα έχει ένα εξαιρετικά χαρακτηριστικό παράδειγμα.

Για ιστορικούς λόγους, στη μουσουλμανική μειονότητα της Δυτικής Θράκης υπήρχε δυνατότητα εφαρμογής κανόνων της Σαρίας σε ορισμένες οικογενειακές και κληρονομικές υποθέσεις μέσω των μουφτήδων.

Η υπόθεση Molla Sali κατά Ελλάδας έφερε το ζήτημα μέχρι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Η Chatitze Molla Sali, Ελληνίδα μουσουλμάνα από τη Δυτική Θράκη, είχε κληρονομήσει την περιουσία του συζύγου της βάσει διαθήκης που είχε συνταχθεί σύμφωνα με τον ελληνικό Αστικό Κώδικα. Ωστόσο, τα ελληνικά δικαστήρια έκριναν ότι στην υπόθεση έπρεπε να εφαρμοστεί ισλαμικό κληρονομικό δίκαιο. Το αποτέλεσμα ήταν να στερηθεί μεγάλο μέρος της κληρονομιάς της. [19]

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έκρινε το 2018 ότι υπήρξε παραβίαση του άρθρου 14 της ΕΣΔΑ σε συνδυασμό με το άρθρο 1 του Πρωτοκόλλου αρ. 1, δηλαδή διακριτική μεταχείριση σε σχέση με την προστασία της περιουσίας. [19]

Η υπόθεση έχει ιδιαίτερη σημασία για τη συζήτηση περί ενσωμάτωσης.

Γιατί το πρόβλημα δεν είναι εάν ένας μουσουλμάνος επιθυμεί να προσεύχεται, να νηστεύει, να τηρεί τις θρησκευτικές του παραδόσεις ή να μεγαλώνει τα παιδιά του σύμφωνα με την πίστη του. Αυτά προστατεύονται από την ευρωπαϊκή νομοθεσία περί θρησκευτικής ελευθερίας. Το ίδιο το άρθρο 10 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ προστατεύει την ελευθερία σκέψης, συνείδησης και θρησκείας, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος άσκησης ή αλλαγής θρησκείας. [20]

Το ζήτημα τίθεται όταν η θρησκευτική ταυτότητα μετατρέπεται από ατομικό δικαίωμα σε απαίτηση για διαφορετικό νομικό καθεστώς.

Εκεί δημιουργείται μια θεμελιώδης σύγκρουση.

Η ευρωπαϊκή δημοκρατία στηρίζεται στην αρχή ότι ένας νόμος ισχύει για όλους. Ο πολίτης δεν έχει διαφορετικά δικαιώματα επειδή είναι μουσουλμάνος, χριστιανός, Εβραίος ή άθεος. Η θρησκευτική του ταυτότητα προστατεύεται, αλλά δεν δημιουργεί διαφορετική βαθμίδα δικαιοσύνης.

Αυτό ακριβώς είναι το όριο που πρέπει να είναι απολύτως σαφές και κατανοητό από όλους.

Θρησκευτική ελευθερία, ναι. Παράλληλο θρησκευτικό δίκαιο πάνω από το κοινό δίκαιο, όχι.

Και εδώ βρίσκεται ένα από τα δυσκολότερα ζητήματα της ευρωπαϊκής ενσωμάτωσης. Η ένταξη δεν μπορεί να σημαίνει απλώς οικονομική συμμετοχή ή γεωγραφική εγκατάσταση. Δεν αρκεί ένας άνθρωπος να εργάζεται σε μια ευρωπαϊκή χώρα, να πληρώνει φόρους και να κατοικεί σε μια ευρωπαϊκή πόλη.

Η ουσιαστική ενσωμάτωση προϋποθέτει και αποδοχή του κοινού θεσμικού πλαισίου.

Αυτό αφορά όλους, όχι μόνο τους μουσουλμάνους.

Αν ένας χριστιανός, ένας μουσουλμάνος, ένας εβραίος, ένας άθεος ή οποιοσδήποτε άλλος πολίτης θεωρεί ότι οι προσωπικές του πεποιθήσεις υπερισχύουν του Συντάγματος και του νόμου, τότε δημιουργείται πρόβλημα δημοκρατικής συμβατότητας.

Στην περίπτωση όμως της Σαρίας, το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα επειδή ορισμένες παραδοσιακές ερμηνείες του ισλαμικού δικαίου περιλαμβάνουν κανόνες που μπορούν να έρθουν σε σύγκρουση με σύγχρονες ευρωπαϊκές αντιλήψεις περί ισότητας των φύλων, ατομικής αυτονομίας και ενιαίας εφαρμογής του δικαίου.

Το ίδιο το Συμβούλιο της Ευρώπης έχει επισημάνει στο παρελθόν προβλήματα που συνδέονταν με την εφαρμογή της Σαρίας στη Δυτική Θράκη, ιδίως ως προς τα δικαιώματα γυναικών και παιδιών. [19]

Αυτό δεν σημαίνει συγκεκριμένα:

ότι υπάρχει ένα πραγματικό πεδίο σύγκρουσης ανάμεσα σε ορισμένες ερμηνείες του ισλαμικού δικαίου και στις θεμελιώδεις αρχές του ευρωπαϊκού κράτους δικαίου.

Και αυτή η σύγκρουση δεν πρέπει να κρύβεται πίσω από τον φόβο μήπως μια τέτοια συζήτηση χαρακτηριστεί «ισλαμοφοβική».

Αντίθετα, πρέπει να συζητείται με ακρίβεια και ουσιαστικά.

Γιατί μόνο έτσι μπορεί να προστατευθεί ταυτόχρονα και η θρησκευτική ελευθερία των μουσουλμάνων και η ισότητα όλων των πολιτών.

Το πραγματικό ζήτημα λοιπόν είναι ποιος έχει τον τελευταίο λόγο

Η Ευρώπη δεν ζητά από έναν μουσουλμάνο να πάψει να είναι μουσουλμάνος.

Ζητά και πρέπει να ζητά, να αποδέχεται ότι, όταν υπάρχει σύγκρουση ανάμεσα σε μια θρησκευτική επιταγή και στον νόμο του δημοκρατικού κράτους, ο νόμος του κράτους είναι αυτός που υπερισχύει.

Αυτό αποτελεί βασική αρχή που εφαρμόζεται σε κάθε θρησκεία. Η θρησκευτική ελευθερία είναι δικαίωμα. Η επιβολή ενός θρησκευτικού νομικού συστήματος σε όλους τους πολίτες δεν είναι.

Και αυτή η διάκριση είναι θεμελιώδης για την πραγματική ένταξη.

Η ίδια η ευρωπαϊκή νομολογία έχει αναγνωρίσει ότι η ελευθερία θρησκείας αποτελεί θεμέλιο μιας δημοκρατικής κοινωνίας, αλλά ταυτόχρονα προστατεύει και την ελευθερία του ανθρώπου να μην έχει θρησκευτική πίστη ή να αλλάξει θρησκεία. [19][20]

Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, γιατί μια κοινωνία πραγματικά ελεύθερη δεν προστατεύει μόνο τη δυνατότητα κάποιου να ακολουθεί μια θρησκεία.

Προστατεύει και το δικαίωμα κάποιου να την εγκαταλείψει.

Και ακριβώς εδώ βρίσκεται μία από τις βαθύτερες διαφορές ανάμεσα στη φιλελεύθερη ευρωπαϊκή αντίληψη των ατομικών δικαιωμάτων και στις πιο θεοκρατικές εκδοχές θρησκευτικού δικαίου.

Επομένως, το ερώτημα δεν είναι εάν το Ισλάμ μπορεί να υπάρξει στην Ευρώπη.

Φυσικά και μπορεί.

Το ερώτημα είναι ποια εκδοχή της θρησκευτικής και κοινωνικής του έκφρασης μπορεί να συνυπάρξει με το ευρωπαϊκό κράτος δικαίου.

Η απάντηση δεν μπορεί να είναι ούτε η απαγόρευση της θρησκείας ούτε η άκριτη αποδοχή κάθε πρακτικής στο όνομα της πολυπολιτισμικότητας.

Η απάντηση πρέπει να είναι ένας κανόνας για όλους:

ελεύθερη θρησκευτική συνείδηση, αλλά ένας κοινός νόμος για όλους.

Και αυτός ο κανόνας αποτελεί ίσως την ελάχιστη προϋπόθεση για να μπορέσει η πολυπολιτισμικότητα να μετατραπεί σε πραγματική κοινωνική ενσωμάτωση.

Και η ίδια η ευρωπαϊκή κοινή γνώμη φαίνεται να αντιλαμβάνεται αυτή τη διάκριση. Έρευνα του Pew Research Center σε χώρες της Δυτικής Ευρώπης έδειξε ότι η μεγάλη πλειονότητα των ερωτηθέντων ήταν διατεθειμένη να αποδεχθεί μουσουλμάνους ως γείτονες ή μέλη της οικογένειας, ενώ ταυτόχρονα οι απόψεις διχάζονταν όταν το ερώτημα μεταφερόταν από τον άνθρωπο στο κατά πόσο το Ισλάμ είναι συμβατό με τις εθνικές αξίες και τον πολιτισμό κάθε χώρας. [12][13]

Η Pew έχει επίσης καταγράψει ότι η προσωπική επαφή με μουσουλμάνους συνδέεται με θετικότερες αντιλήψεις για τους μουσουλμάνους και το Ισλάμ. [14]

Αυτό δεν αποδεικνύει ότι το Ισλάμ είναι «ασυμβίβαστο» με τη Δύση.

Αποδεικνύει όμως ότι η πολιτισμική και θεσμική συμβατότητα αποτελεί πραγματικό αντικείμενο κοινωνικής διαμάχης και όχι επινόηση μιας πολιτικής μειοψηφίας. [12][13]

Δεν μεταφέρεται μόνο ένας άνθρωπος. Μεταφέρεται και μια εμπειρία ζωής

Εδώ βρίσκεται ένα δεύτερο ζήτημα που θεωρώ ότι υποτιμάται.

Δεν είναι όλες οι μεταναστευτικές διαδρομές ίδιες.

Άλλος είναι ο άνθρωπος που μεταναστεύει από μια σχετικά σταθερή χώρα για οικονομικούς λόγους, έχει εκπαίδευση, επαγγελματική εμπειρία και γνωρίζει ότι πηγαίνει σε μια κοινωνία με διαφορετικούς κανόνες.

Και άλλος είναι ένας άνθρωπος που έχει μεγαλώσει μέσα σε εμφύλιο πόλεμο, πολιτική βία ή κοινωνική κατάρρευση.

Ο δεύτερος δεν φτάνει στην Ευρώπη ως «λευκή σελίδα».

Έρχεται με μια ολόκληρη ιστορία.

Έρχεται με μνήμες, απώλειες, οικογενειακές αφηγήσεις, φόβους, θρησκευτικές και κοινωνικές αντιλήψεις. Με εικόνες βίας, συγκεκριμένη αντίληψη για την εξουσία, την οικογένεια, τη θρησκεία και την κοινωνική τάξη, που μπορεί να έχουν διαμορφωθεί σε εντελώς διαφορετικό περιβάλλον.

Η EUAA αναφέρει ότι αιτούντες διεθνή προστασία μπορεί να έχουν βιώσει πόλεμο, βασανιστήρια, σεξουαλική βία ή απώλεια μελών της οικογένειάς τους. Στην έρευνα του Finnish Institute for Health and Welfare που επικαλείται η EUAA, το 80% των αιτούντων άσυλο που έφτασαν στη Φινλανδία είχε βιώσει κάποιο τραυματικό γεγονός στη χώρα προέλευσης ή κατά τη διαδρομή. [4]

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι άνθρωποι αυτοί είναι όλοι απαραίτητα βίαιοι.

Δεν σημαίνει ότι είναι εχθρικοί προς την Ευρώπη.

Και ασφαλώς δεν σημαίνει ότι ένα παιδί πρέπει να θεωρείται υπεύθυνο για όσα συνέβησαν πριν γεννηθεί.

Σημαίνει κάτι πολύ απλούστερο:

αν θέλουμε πραγματική πολιτική ένταξης, πρέπει να γνωρίζουμε την αφετηρία των ανθρώπων που καλούμαστε να εντάξουμε.

Το τραύμα δεν είναι ιδεολογία, ούτε όμως πρέπει να αγνοείται

Το τραύμα και η πολιτισμική προέλευση δεν πρέπει να συγχέονται.

Ένας άνθρωπος μπορεί να έχει υποστεί τραύμα και να ενσωματωθεί εξαιρετικά καλά.

Μπορεί επίσης να έχει μεγαλώσει σε διαφορετικό πολιτισμικό περιβάλλον και να προσαρμοστεί πλήρως στην κοινωνία υποδοχής.

Από την άλλη, η κοινωνία δεν μπορεί να θεωρεί ότι όλες οι προηγούμενες εμπειρίες ενός ανθρώπου εξαφανίζονται τη στιγμή που περνά τα σύνορα.

Η UNHCR έχει δώσει ιδιαίτερη έμφαση στην εκπαίδευση, στη γλωσσική υποστήριξη, στην κοινωνική σύνδεση και στην ψυχοκοινωνική υποστήριξη των προσφύγων και ιδιαίτερα των νέων. [6][7]

Το ζήτημα βρίσκεται αλλού.

Ένας άνθρωπος μπορεί να μεταφέρει μαζί του όχι μόνο το προσωπικό του τραύμα αλλά και τις κοινωνικές και πολιτισμικές αντιλήψεις μέσα στις οποίες διαμορφώθηκε.

Αυτό είναι πολύ διαφορετικό.

Η εμπειρία του πολέμου μπορεί να αφήσει τραύμα.

Το κοινωνικό περιβάλλον όμως μέσα στο οποίο πραγματοποιήθηκε ο πόλεμος μπορεί να έχει ήδη διαμορφώσει αντιλήψεις για την εξουσία, τη θρησκεία, τη βία, την οικογένεια, τη γυναίκα, την τιμή, την κοινότητα και τον «άλλο».

Και αυτές οι αντιλήψεις μπορούν να μεταφέρονται από γενιά σε γενιά.

Όχι αναγκαστικά. Όχι πάντα. Αλλά μπορούν.

Και ακριβώς γι’ αυτό η πολιτική ένταξης δεν μπορεί να περιορίζεται σε ένα επίδομα, ένα διαμέρισμα και μια θέση σε ένα σχολείο.

Χρειάζεται γλώσσα, εκπαίδευση, επαφή με την κοινωνία, γνώση των θεσμών και χρειάζεται σαφής γνώση των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων. [3][6][7]

Η δεύτερη γενιά είναι το πραγματικό τεστ

Η πρώτη γενιά γνωρίζει συνήθως ότι είναι μετανάστης.

Η δεύτερη γενιά βρίσκεται σε μια διαφορετική θέση.

Γεννιέται ή μεγαλώνει στην Ευρώπη. Πηγαίνει στα ευρωπαϊκά σχολεία. Μιλά τη γλώσσα της χώρας. Έχει Ευρωπαίους φίλους. Παρακολουθεί τις ίδιες ταινίες, ακούει την ίδια μουσική και χρησιμοποιεί τις ίδιες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης.

Την ίδια στιγμή, όμως, μέσα στην οικογένεια μπορεί να συνεχίζονται διαφορετικές γλωσσικές, θρησκευτικές και πολιτισμικές παραδόσεις.

Αυτό από μόνο του δεν αποτελεί πρόβλημα.

Μπορεί μάλιστα να αποτελέσει πλεονέκτημα.

Το πρόβλημα δημιουργείται όταν το παιδί αισθάνεται ότι πρέπει να επιλέξει ανάμεσα στις δύο ταυτότητες ή, ακόμη χειρότερα, όταν μεγαλώνει με την αντίληψη ότι η κοινωνία στην οποία γεννήθηκε δεν είναι πραγματικά δική του.

Η έρευνα του Joint Research Centre της Ευρωπαϊκής Επιτροπής έχει δείξει ότι τα παιδιά δεύτερης γενιάς αντιμετωπίζουν σε αρκετές χώρες εκπαιδευτικά μειονεκτήματα σε σχέση με τους γηγενείς συνομηλίκους τους, ενώ η ηλικία άφιξης και η ποιότητα του εκπαιδευτικού συστήματος παίζουν σημαντικό ρόλο. [9]

Αυτό σημαίνει ότι η δεύτερη γενιά δεν είναι ούτε «χαμένη γενιά» ούτε αυτομάτως επιτυχημένη γενιά.

Είναι το πραγματικό τεστ της πολιτικής ένταξης.

Ένα σχολείο μπορεί να δείξει περισσότερα από μια πολιτική ομιλία

Ας πάρουμε ένα απλό παράδειγμα.

Σε μια σχολική τάξη μπορεί να υπάρχουν παιδιά ελληνικής, αλβανικής, αραβικής, αφρικανικής ή άλλης καταγωγής.

Εάν όλα μαθαίνουν την ίδια γλώσσα, ακολουθούν το ίδιο πρόγραμμα, συμμετέχουν στις ίδιες δραστηριότητες, έχουν τις ίδιες υποχρεώσεις και μπορούν να κάνουν φίλους χωρίς να χωρίζονται σε κλειστές κοινότητες, τότε η διαφορετικότητα λειτουργεί ως μέρος μιας κοινής κοινωνίας.

Εάν όμως η γλώσσα της χώρας παραμένει περιορισμένη, η οικογένεια και η κοινότητα λειτουργούν ως σχεδόν αποκλειστικός κοινωνικός κόσμος και το σχολείο δεν καταφέρνει να δημιουργήσει κοινό πλαίσιο αναφοράς, τότε η διαδικασία είναι διαφορετική.

Δεν σημαίνει ότι το παιδί είναι «πρόβλημα».

Σημαίνει ότι η πολιτική ένταξης απέτυχε να δημιουργήσει κοινό χώρο καθώς επίσης φαναρώνει και την πεισματική προσκόλληση των μειονοτικών κοινωνιών στις δικες τους πολιτισμικες παραδόσεις και αρχές και την αρνήση τους για ενσωμάτωση.

Η γλώσσα και η ιστορία, επομένως, δεν είναι απλώς εργαλεία επικοινωνίας.

Είναι και εργαλεία συμμετοχής.

Από τη μετανάστευση στην πολιτισμική μεταφορά

Δεν αρκεί να γνωρίζουμε πόσοι άνθρωποι εισέρχονται σε μια χώρα.

Πρέπει να γνωρίζουμε και:

από ποιες περιοχές προέρχονται,
σε ποια ηλικία φτάνουν,
ποιο είναι το εκπαιδευτικό τους επίπεδο,
ποια γλώσσα μιλούν,
ποια είναι η οικογενειακή τους κατάσταση,
εάν προέρχονται από εμπόλεμες περιοχές,
τι είδους εμπειρίες έχουν βιώσει,
και ποιες είναι οι ανάγκες τους για πραγματική ένταξη.

Αυτό δεν είναι συλλογική ενοχοποίηση.

Είναι σοβαρή δημόσια πολιτική.

Ο OECD έχει καταγράψει σημαντικές διαφορές ανάμεσα στις κατηγορίες μεταναστών ως προς την εκπαίδευση, την απασχόληση και την ταχύτητα ένταξης. Οι ανθρωπιστικοί μετανάστες αντιμετωπίζουν συχνά μεγαλύτερα εμπόδια από εκείνους που μετακινούνται για εργασία. [8]

Η περίπτωση των Ουκρανών προσφύγων είναι επίσης χαρακτηριστική. Η μαζική μετακίνηση μετά το 2022 συνοδεύτηκε από γρήγορη πρόσβαση στην αγορά εργασίας σε αρκετές χώρες, μεταξύ άλλων επειδή υπήρχαν ήδη εκπαιδευτικά και επαγγελματικά προσόντα, δίκτυα και πολιτικές που διευκόλυναν την ένταξη. [8]

Άρα δεν είναι όλοι οι μεταναστευτικοί πληθυσμοί ίδιοι.

Και όποιος αρνείται αυτή την πραγματικότητα δεν κάνει πιο ανθρώπινη την πολιτική.

Την κάνει απλώς λιγότερο αποτελεσματική.

Όταν η πολιτική αρνείται τις διαφορές, αποτυγχάνει

Για χρόνια υπήρξε μια τάση να αντιμετωπίζονται όλοι οι μετανάστες ως μία ενιαία κατηγορία.

Αυτό είναι πολιτικά βολικό.

Δεν είναι όμως αποτελεσματικό.

Άλλες ανάγκες έχει ένας οικονομικός μετανάστης, άλλες ένας πρόσφυγας από εμπόλεμη περιοχή, άλλες ένα ασυνόδευτο παιδί και άλλες ένας νέος που γεννήθηκε στην Ευρώπη και ανήκει στη δεύτερη γενιά.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει ήδη ότι η εκπαίδευση, η γλώσσα, η απασχόληση και η πρόσβαση στην υγεία αποτελούν βασικούς παράγοντες ένταξης. [3]

Το πρόβλημα είναι ότι η συζήτηση συχνά σταματά στην κοινωνική υποστήριξη και δεν φτάνει στο δυσκολότερο ερώτημα:

Τι ακριβώς ζητάμε από τον άνθρωπο που έρχεται να ενταχθεί;

Εάν η απάντηση είναι «τίποτα, διότι οποιαδήποτε απαίτηση αποτελεί πολιτισμική καταπίεση», τότε δεν έχουμε πολιτική ένταξης.

Έχουμε πολιτική συνύπαρξης διαφορετικών κοινοτήτων.

Και αυτό είναι κάτι εντελώς διαφορετικό.

Το πρόβλημα των παράλληλων κοινωνιών

Μια πολυπολιτισμική κοινωνία μπορεί να λειτουργήσει.

Μια κοινωνία όμως με πολλαπλά και ανταγωνιστικά συστήματα κανόνων είναι πολύ πιο δύσκολο να λειτουργήσει.

Εάν μια κοινότητα διατηρεί τη γλώσσα της, τη θρησκεία της, την κουζίνα της και τις παραδόσεις της, δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα.

Εάν όμως δημιουργεί κλειστά κοινωνικά δίκτυα όπου ο νόμος του κράτους υποχωρεί μπροστά σε άγραφους κοινοτικούς κανόνες, τότε το πρόβλημα είναι διαφορετικό και σοβαρό.

Η Ευρώπη δεν μπορεί να αποδεχθεί ότι η βία μέσα στην οικογένεια είναι «πολιτισμικό ζήτημα».

Δεν μπορεί να αποδεχθεί ότι ο εξαναγκασμός μιας γυναίκας μπορεί να δικαιολογείται από την παράδοση.

Δεν μπορεί να αποδεχθεί ότι ένα παιδί μπορεί να στερείται τις ελευθερίες του λόγω οικογενειακής ή θρησκευτικής επιταγής.

Και δεν μπορεί να αποδεχθεί ότι η ελευθερία της έκφρασης πρέπει να περιορίζεται επειδή μία θρησκευτική ομάδα θεωρεί προσβλητική μία άποψη.

Το κοινό κράτος δικαίου πρέπει να παραμένει κοινό και για όλους.

Αυτό ακριβώς είναι και το ουσιαστικό δίδαγμα της υπόθεσης Molla Sali: η προστασία της θρησκευτικής ταυτότητας δεν μπορεί να οδηγεί σε διαφορετική μεταχείριση των πολιτών στο πεδίο του δικαίου. [19]

Η περίεργη σύγκλιση γύρω από τα «ανοιχτά σύνορα»

Υπάρχει και ένα πολιτικό ζήτημα που αξίζει να εξετάζεται χωρίς υπερβολές.

Υπέρ μιας πιο φιλελεύθερης μεταναστευτικής πολιτικής μπορούν να βρεθούν πολιτικά και κοινωνικά υποκείμενα με εντελώς διαφορετικά κίνητρα:

ανθρωπιστικές οργανώσεις,
φιλελεύθεροι διεθνιστές,
τμήματα της Αριστεράς,
επιχειρήσεις που χρειάζονται εργατικό δυναμικό,
διεθνείς οργανισμοί,
θρησκευτικές οργανώσεις,
οργανώσεις δικαιωμάτων,
και τμήματα των ίδιων των μεταναστευτικών κοινοτήτων.

Αυτό δεν αποδεικνύει από μόνο του κάποια ενιαία μυστική συνωμοσία, αλλά καθίσταται προβληματικό αν όχι περίεργο.

Βέβαια μπορεί απλά να πρόκειται για σύγκλιση διαφορετικών συμφερόντων.

Κάποιος μπορεί να βλέπει ανθρωπιστική υποχρέωση. Κάποιος άλλος οικονομικό όφελος. Κάποιος τρίτος δημογραφικό όφελος. Κάποιος τέταρτος ιδεολογική συνέπεια.

Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι παρόμοιο χωρίς τα κίνητρα να είναι ίδια.

Γι’ αυτό χρειάζεται έρευνα πάνω σε συγκεκριμένες χρηματοδοτήσεις, αποφάσεις και πολιτικές θέσεις — όχι κατασκευή ενός ενιαίου «κέντρου» που υποτίθεται ότι ελέγχει τα πάντα.

Ο ΟΗΕ και η μετανάστευση

Το Global Compact for Safe, Orderly and Regular Migration του ΟΗΕ έχει συχνά παρουσιαστεί από τους επικριτές του ως σχέδιο κατάργησης των εθνικών συνόρων.

Αυτό όμως δεν προκύπτει από το ίδιο το κείμενο.

Το Σύμφωνο είναι μη δεσμευτικό και αναγνωρίζει την κυριαρχία των κρατών και το δικαίωμά τους να καθορίζουν τις μεταναστευτικές και μεταναστευτικές-μεταναστευτικές πολιτικές τους. [15]

Άρα η συζήτηση πρέπει να γίνει αλλού.

Πόσο αποτελεσματικά διαχειρίζεται ένα κράτος τα σύνορά του;

Ποιους νόμιμους δρόμους εισόδου επιλέγει να διαθέτει;

Πώς αντιμετωπίζει τους αιτούντες ασύλου;

Πώς επιστρέφει όσους δεν δικαιούνται προστασία;

Πώς αντιμετωπίζει τους διακινητές;

Και κυριώς πώς διασφαλίζει ότι η ανθρωπιστική υποχρέωση δεν μετατρέπεται σε αδυναμία εφαρμογής της μεταναστευτικής πολιτικής;

Αυτές είναι οι πραγματικές ερωτήσεις.

Η Ευρώπη δεν χρειάζεται λιγότερη ανθρωπιά. Χρειάζεται περισσότερη πραγματικότητα.

Το μεγαλύτερο λάθος θα ήταν να μετατρέψουμε το ζήτημα σε σύγκρουση μεταξύ «καλών» και «κακών» ανθρώπων.

Ο μετανάστης, ο πρόσφυγας, ο μουσουλμάνος δεν είναι εχθρός.

Αλλά ούτε και η κοινωνία υποδοχής είναι ένοχη επειδή θέλει να προστατεύσει τα σύνορα, την ασφάλεια και τη συνοχή της.

Μια δημοκρατική κοινωνία έχει δικαίωμα να αποφασίζει ποιον δέχεται ως οικονομικό μετανάστη.

Έχει υποχρέωση να προστατεύει εκείνον που πραγματικά δικαιούται διεθνή προστασία. Και έχει δικαίωμα να επιστρέφει, σύμφωνα με τον νόμο και τις προβλεπόμενες διαδικασίες, εκείνον που δεν έχει δικαίωμα παραμονής. Το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο ακριβώς αυτό επιχειρεί να οργανώσει σε κοινό επίπεδο. [1][2][18]

Και το σημαντικότερο έχει το δικαίωμα αλλά και υποχρέωση, να απαιτεί από εκείνους που παραμένουν να μάθουν τη γλώσσα, να εργαστούν, να σέβονται τον νόμο και να ενταχθούν στην κοινωνία. Η ευρωπαϊκή πολιτική ένταξης δίνει ιδιαίτερη έμφαση ακριβώς στη γλώσσα, στην εκπαίδευση, στην εργασία, στη στέγαση και στην πρόσβαση στην υγεία. [3][10]

Αυτό δεν είναι ρατσισμός, αλλά η στοιχειώδης λογική μιας οργανωμένης δημοκρατικής πολιτείας.

Την ίδια στιγμή, η κοινωνία υποδοχής έχει και η ίδια ευθύνη.

Η FRA έχει καταγράψει σημαντικές εμπειρίες διακρίσεων μεταξύ μουσουλμάνων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. [17]

Εάν ζητάμε από έναν άνθρωπο να αισθανθεί ότι ανήκει σε μια κοινωνία, δεν μπορούμε ταυτόχρονα να του στέλνουμε συνεχώς το μήνυμα ότι θα παραμείνει για πάντα ξένος.

Η ένταξη απαιτεί δύο πλευρές.

Αλλά απαιτεί και κοινό κανόνα.

Τα πραγματικά διλήμματα

Τα πραγματικά διλήμματα λοιπόν δεν είναι:

μετανάστες ή Ευρωπαίοι;
ανοιχτή ή κλειστή Ευρώπη;
Δύση εναντίον Ισλάμ.

Είναι:

κοινή κοινωνία ή παράλληλες κοινωνίες;
ελεγχόμενη ή ανεξέλεγκτη μετανάστευση;

Και ίσως το σημαντικότερο:

μπορούν άνθρωποι διαφορετικής καταγωγής, θρησκείας και πολιτισμικής αφετηρίας να ζήσουν μαζί χωρίς να απαιτείται να γίνουν ίδιοι;

Η απάντηση είναι ναι.

Υπάρχουν εκατομμύρια άνθρωποι που το αποδεικνύουν καθημερινά.

Αλλά αυτό το «ναι» δεν προκύπτει μόνο του.

Χρειάζεται πολιτική, εκπαίδευση, γλώσσα, εργασία, κοινωνική κινητικότητα, επαφή, αντιμετώπιση του τραύματος όπου υπάρχει, γνώση της χώρας υποδοχής και χρειάζεται μια ξεκάθαρη απαίτηση:

η διαφορετικότητα είναι απολύτως σεβαστή, αλλά ο κοινός νόμος δεν είναι διαπραγματεύσιμος.

Η διαφορετικότητα δεν αρκεί. Χρειάζεται κοινός χώρος

Μια κοινωνία μπορεί να αποτελείται από ανθρώπους διαφορετικής καταγωγής και να παραμένει ενιαία.

Η διαφορετικότητα από μόνη της δεν διαλύει μια κοινωνία.

Αυτό που μπορεί να τη διαλύσει είναι η απουσία κοινού σημείου αναφοράς.

Αν δύο άνθρωποι διαφορετικής καταγωγής ζουν με διαφορετικές κουζίνες, διαφορετικές θρησκευτικές παραδόσεις και διαφορετικές οικογενειακές συνήθειες, δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα.

Αν όμως διαφωνούν για το αν ο νόμος εφαρμόζεται το ίδιο σε άνδρες και γυναίκες, για το αν ένα παιδί έχει ατομικά δικαιώματα απέναντι στην οικογένειά του ή για το αν η θρησκευτική επιταγή υπερισχύει του Συντάγματος, τότε έχουμε μπροστά μας ένα θεσμικό πρόβλημα.

Και αυτό πρέπει να αντιμετωπίζεται ανοιχτά.

Όχι με φόβο, με γενικεύσεις, όχι με συλλογική ενοχοποίηση.

Αλλά ούτε και με σιωπή.

Η κοινωνική συνοχή είναι υπόθεση όλων

Η Παγκόσμια Τράπεζα έχει εξετάσει τη σχέση μεταξύ αναγκαστικού εκτοπισμού και κοινωνικής συνοχής και επισημαίνει ότι η συνύπαρξη εκτοπισμένων πληθυσμών και κοινωνιών υποδοχής μπορεί να επηρεάσει την εμπιστοσύνη, τις κοινωνικές σχέσεις και τη συνεργασία. Τα αποτελέσματα δεν είναι πάντοτε αρνητικά ούτε πάντοτε θετικά· εξαρτώνται από τις συνθήκες και τον τρόπο διαχείρισης της μετακίνησης. [16]

Αυτό είναι πολύ σημαντικό.

Γιατί η συζήτηση συχνά γίνεται με απόλυτους όρους.

Ή «η μετανάστευση είναι πρόβλημα».

Ή «η μετανάστευση είναι πλούτος».

Η πραγματικότητα είναι πολύ πιο πεζή.

Η μετανάστευση έχει αποτελέσματα.

Τα αποτελέσματα εξαρτώνται από τον αριθμό, την ταχύτητα, την προέλευση, το μορφωτικό επίπεδο, την αγορά εργασίας, τη στεγαστική κατάσταση, την ποιότητα των θεσμών και, κυρίως, την ικανότητα του κράτους να οργανώσει την ένταξη.

Αυτός είναι ο λόγος που δεν μπορείς να εφαρμόζεις την ίδια πολιτική σε κάθε χώρα και σε κάθε μεταναστευτικό κύμα.

Και τελικά, τι κοινωνία θέλουμε;

Ίσως αυτό να είναι το πραγματικό ερώτημα.

Δεν είναι δυνατόν να δημιουργήσουμε μια Ευρώπη χωρίς σύνορα.

Ούτε όμως είναι επιθυμητό να δημιουργήσουμε μια Ευρώπη κλειστή, φοβική και εχθρική απέναντι σε κάθε άνθρωπο που έρχεται από διαφορετικό πολιτισμικό περιβάλλον.

Χρειάζεται κάτι πιο δύσκολο.

Μια κοινωνία ανοιχτή αλλά όχι άναρχη.

Μια κοινωνία που προστατεύει τους πρόσφυγες χωρίς να εγκαταλείπει τον έλεγχο των συνόρων.

Μια κοινωνία που επιτρέπει τη νόμιμη μετανάστευση αλλά δεν εξισώνει την παράνομη είσοδο με το δικαίωμα μόνιμης εγκατάστασης.

Μια κοινωνία που σέβεται τη θρησκευτική ελευθερία αλλά δεν αποδέχεται παράλληλα νομικά συστήματα.

Μια κοινωνία που προστατεύει την πολιτισμική διαφορετικότητα αλλά δεν εγκαταλείπει τον δικό της θεσμικό πυρήνα.

Και κυρίως μια κοινωνία που δεν αντιμετωπίζει τον μετανάστη ούτε ως εχθρό ούτε ως άνθρωπο χωρίς ευθύνη.

Ο άνθρωπος που έρχεται έχει δικαιώματα.

Έχει όμως και υποχρεώσεις.

Η κοινωνία που τον υποδέχεται έχει υποχρεώσεις.

Έχει όμως και δικαιώματα.

Αυτό είναι το σημείο ισορροπίας που λείπει από μεγάλο μέρος της δημόσιας συζήτησης.

Η Ευρώπη δεν χρειάζεται να γίνει λιγότερο ανθρώπινη.

Χρειάζεται να γίνει πιο ρεαλιστική.

Γιατί μια ανοιχτή κοινωνία δεν είναι κοινωνία χωρίς όρια.

Είναι κοινωνία που γνωρίζει γιατί έχει όρια, ποια είναι αυτά και πώς τα εφαρμόζει χωρίς να εγκαταλείπει τις δημοκρατικές της αρχές.

Και ίσως εδώ βρίσκεται η πιο δύσκολη πρόκληση της εποχής μας.

Όχι να αποφασίσουμε αν θα υπάρχουν άνθρωποι διαφορετικής καταγωγής στην Ευρώπη — αυτό είναι ήδη πραγματικότητα.

Αλλά να αποφασίσουμε αν αυτή η διαφορετικότητα θα μετατραπεί σε κοινή κοινωνία ή σε παράλληλες κοινωνίες που απλώς συνυπάρχουν στον ίδιο γεωγραφικό χώρο.

Η απάντηση δεν θα δοθεί με συνθήματα.

Θα δοθεί στο σχολείο, στη γειτονιά, στην αγορά εργασίας, στην οικογένεια, στη δικαιοσύνη και τελικά στον τρόπο με τον οποίο το κράτος εφαρμόζει τους ίδιους κανόνες για όλους.

Η πολιτισμική διαφορετικότητα μπορεί να συνυπάρξει με τη δημοκρατία.

Αλλά χρειάζεται έναν κοινό θεσμικό πυρήνα.

Και αυτός ο πυρήνας δεν μπορεί να είναι διαπραγματεύσιμος.

Πηγές

[1] European Commission, Directorate-General for Migration and Home Affairs, Pact on Migration and Asylum. Το Σύμφωνο τέθηκε σε εφαρμογή στις 12 Ιουνίου 2026 και περιλαμβάνει κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο για τη διαχείριση της μετανάστευσης και του ασύλου.

[2] European Commission, New migration and asylum rules enter into application: what is changing?, 12 June 2026. Περιγράφει screening, καταγραφή, διαδικασίες ασύλου, επιστροφές και μηχανισμό αλληλεγγύης.

[3] European Commission, EU Integration Policy, Migration and Home Affairs. Η ευρωπαϊκή πολιτική ένταξης εστιάζει στην εκπαίδευση, γλώσσα, απασχόληση, στέγαση και υγεία.

[4] European Union Agency for Asylum (EUAA), Asylum Report 2024 – Mental health conditions and needs in the asylum procedure, June 2024. Αναφέρει ότι το 80% των αιτούντων άσυλο που συμμετείχαν στη σχετική φινλανδική έρευνα είχε βιώσει τραυματικό γεγονός στη χώρα προέλευσης ή κατά τη διαδρομή.

[5] European Union Agency for Asylum (EUAA), Asylum Report 2024. Συγκριτικά στοιχεία για τις αιτήσεις διεθνούς προστασίας και τις πιέσεις που αντιμετώπισαν τα συστήματα ασύλου της ΕΕ+.

[6] UNHCR, Refugee Children and Youth – Integration Handbook. Υλικό σχετικά με την ταυτότητα, την πολιτισμική προσαρμογή, την κοινωνική σύνδεση και την ένταξη νέων προσφύγων.

[7] UNHCR, Note on Refugee Children. Αναδεικνύει τις ανάγκες παιδιών και νέων προσφύγων σε εκπαίδευση, προστασία και ψυχοκοινωνική υποστήριξη.

[8] OECD/European Commission, Indicators of Immigrant Integration 2023: Settling In, OECD Publishing, 2023. Συγκριτικά στοιχεία για εκπαίδευση, απασχόληση και διαφορετικές κατηγορίες μεταναστών, συμπεριλαμβανομένων ανθρωπιστικών μεταναστών και προσφύγων από την Ουκρανία.

[9] European Commission, Joint Research Centre, Educational outcomes and immigrant background, 2016. Εξετάζει τις εκπαιδευτικές διαφορές μεταξύ γηγενών και μαθητών μεταναστευτικής προέλευσης και τον ρόλο της ηλικίας άφιξης και του εκπαιδευτικού συστήματος.

[10] European Commission, Education as a tool for the economic integration of migrants. Εξετάζει τον ρόλο της εκπαίδευσης και της γλωσσικής επάρκειας στην οικονομική και κοινωνική ένταξη.

[11] Eurostat, Key figures on migrant integration in the EU, 2022. Συγκριτικά στοιχεία για απασχόληση, ανεργία, εκπαίδευση και κίνδυνο φτώχειας μεταξύ μεταναστών και γηγενών.

[12] Pew Research Center, Being Christian in Western Europe – Nationalism, immigration and minorities, 29 May 2018. Καταγράφει τις στάσεις απέναντι στους μουσουλμάνους και τη διαφορετική αντιμετώπιση της προσωπικής αποδοχής και της συμβατότητας του Ισλάμ με τις εθνικές αξίες.

[13] Pew Research Center, Sahgal, N. & Mohamed, B., In the U.S. and Western Europe, people say they accept Muslims, but opinions are divided on Islam, 8 October 2019. Τεκμηριώνει τη διάκριση μεταξύ αποδοχής των μουσουλμάνων ως ανθρώπων και αντιλήψεων για το Ισλάμ.

[14] Pew Research Center, In Western Europe, familiarity with Muslims is linked to positive views of Muslims and Islam, 24 July 2018. Καταγράφει τη σχέση μεταξύ προσωπικής επαφής με μουσουλμάνους και θετικότερων αντιλήψεων.

[15] United Nations, Global Compact for Safe, Orderly and Regular Migration. Το Σύμφωνο αποτελεί μη δεσμευτικό πλαίσιο και αναγνωρίζει την κυριαρχία των κρατών και το δικαίωμά τους να καθορίζουν τις μεταναστευτικές πολιτικές τους.

[16] World Bank, Social Cohesion and Forced Displacement: A Synthesis of New Research. Εξετάζει τις επιπτώσεις του αναγκαστικού εκτοπισμού στην κοινωνική συνοχή μεταξύ εκτοπισμένων πληθυσμών και κοινωνιών υποδοχής.

[17] European Union Agency for Fundamental Rights (FRA), Muslims in the EU: High levels of trust despite pervasive discrimination / EU-MIDIS II – Muslims, 2017. Το 76% των μουσουλμάνων ερωτηθέντων δήλωσε ισχυρό δεσμό με τη χώρα κατοικίας, ενώ η έρευνα κατέγραψε παράλληλα εμπειρίες διακρίσεων.

[18] European Commission, New migration and asylum rules enter into application: what is changing?, 12 June 2026. Επιβεβαιώνει την έναρξη εφαρμογής του νέου πλαισίου στις 12 Ιουνίου 2026 και τις νέες διαδικασίες καταγραφής, ασύλου και επιστροφών.

[19] European Court of Human Rights, Molla Sali v. Greece, Application no. 20452/14, Grand Chamber Judgment, 19 December 2018. Η απόφαση διαπίστωσε παραβίαση του άρθρου 14 σε συνδυασμό με το άρθρο 1 του Πρωτοκόλλου αρ. 1 σχετικά με την εφαρμογή ισλαμικού κληρονομικού δικαίου στη συγκεκριμένη υπόθεση.

[20] European Union Agency for Fundamental Rights, Article 10 – Freedom of thought, conscience and religion, Charter of Fundamental Rights of the European Union. Προστατεύει την ελευθερία σκέψης, συνείδησης και θρησκείας, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας άσκησης ή αλλαγής θρησκείας.

[21] Open Society Foundations, Our History και George Soros. Τεκμηριώνουν τη χρηματοδότηση των Open Society Foundations από τον George Soros και τη δραστηριότητα του ιδρύματος σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, κοινωνικής πολιτικής και Μέσης Ανατολής. Δεν αποτελούν απόδειξη κάποιας «εβραϊκής» ή «ισραηλινής» ενιαίας πολιτικής υπέρ των ανοιχτών συνόρων.

Θεόδωρος Ατματζίδης

Ο Υποστράτηγος ΕΑ Θεόδωρος Ατματζίδης, έχει υπηρετήσει σε ανώτατες θέσεις στρατηγικής ασφάλειας, πληροφοριών, διοίκησης και διεθνών σχέσεων, με πολυετή υπηρεσία στο ΝΑΤΟ, στο ΓΕΣ και στο Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας. Υπηρέτησε ως Director – Assistant Chief of Staff (ACOS) (2019–2021), καθώς και ως Executive Officer στο Public Affairs Office (2006–2009) στο NATO SHAPE Mons- Βέλγιο , με ευθύνη στη στρατηγική επικοινωνία και διεθνή εκπροσώπηση. Διετέλεσε επίσης ως Τμηματάρχης στην Διεύθυνση Εξοπλισμών του ΓΕΣ , ως Διευθυντής Πληροφοριών και Ασφάλειας και Διευθυντής Αντικατασκοπείας στο ΓΕΕΘΑ, ενώ έχει διατελέσει και καθηγητής στη Ανώτατη Διακλαδική Σχολή Πολέμου. Διαθέτει μεταπτυχιακούς τίτλους στις Στρατηγικές Σπουδές και στη Διοίκηση .

Ἐποχή Ἰμίων στόν ὁρίζοντα

Από

pcuser

August 22, 2026

Στήν θεωρία τῶν «γκρίζων ζωνῶν» ἐπιστρέφει ἡ Ἄγκυρα

30 ἔτη μετά τό θερμό ἐπεισόδιο, ἐπαναφέρει μέ ἔνταση τίς διεκδικήσεις της – Αἰφνιδιασμός στό ΥΠΕΞ

Η Τουρκία ἀμφισβητεῖ τήν κυριαρχία μας στό Αἰγαῖο, ἐπαναφέρει τήν θεωρία τῶν «γκρίζων ζωνῶν», γυρίζει στήν ἐποχή τῶν Ἰμίων καί τό ἑλληνικό Ὑπουργεῖο Ἐξωτερικῶν ὁμιλεῖ γιά… διάλογο. Πράγματι, χθές, τό τουρκικό Ὑπουργεῖο Ἀμύνης πῆρε τήν σκυτάλη τῶν προκλήσεων ἐκδίδοντας ἀνακοίνωση διά τῆς ὁποίας ἀμφισβητεῖ εὐθέως τήν ἑλληνική κυριαρχία. Ἡ κίνησις αὐτή ἔρχεται σέ συνέχεια τῶν ἀνακοινώσεων περί ὁριοθετήσεων θαλασσίων πάρκων στό βορειοανατολικό Αἰγαῖο καί τήν θάλασσα τοῦ Καστελλορίζου.

Ὅμως τό Ὑπουργεῖο Ἀμύνης ἀναφέρεται στήν προηγηθεῖσα ἑλληνική ὁριοθέτηση θαλασσίων πάρκων, ἡ ὁποία, σημειωτέον, εἶχε περιορισθεῖ ἐντός τῶν ἑλληνικῶν χωρικῶν ὑδάτων. Στήν ἀνακοίνωσή του ὁμιλεῖ γιά «γεωγραφικούς σχηματισμούς, ἡ ἰδιοκτησία τῶν ὁποίων δέν ἔχει μεταβιβασθεῖ στήν Ἑλλάδα» καί συνεχίζει σέ ἀπειλητικό ὕφος. Στόν διάλογο ἀναφέρεται διά τῆς λέξεως «εὐνοεῖ», ἀφήνοντας ἀνοικτά τά ἐνδεχόμενα καί ἄλλων λύσεων, δηλαδή ἀκόμη καί στρατιωτικῆς δράσεως. Ἀναφέρει συγκεκριμένα ἡ ἀνακοίνωσις:

«Παρακολουθοῦμε στενά τό Εἰδικό Χωροταξικό Πλαίσιο γιά τίς Ἀνανεώσιμες Πηγές Ἐνέργειας πού ἔχει κηρύξει ἡ Ἑλλάδα, τό ὁποῖο περιλαμβάνει καί τό Αἰγαῖο Πέλαγος. Αὐτός ὁ κανονισμός δέν ἔχει νομικές συνέπειες γιά τήν χώρα μας, συμπεριλαμβανομένων τῶν γεωγραφικῶν σχηματισμῶν, τῶν ὁποίων ἡ ἰδιοκτησία δέν ἔχει μεταβιβασθεῖ στήν Ἑλλάδα μέσῳ διεθνῶν συμφωνιῶν καί δέν ἐπηρεάζει τήν θέση μας. Ἡ χώρα μας διατηρεῖ τήν ἀποφασιστικότητά της νά προστατεύσει τά δικαιώματα, τά συμφέροντα καί τίς ἀνησυχίες της στό Αἰγαῖο Πέλαγος, στό πλαίσιο τοῦ Διεθνοῦς Δικαίου. Ἐπί πλέον, ἡ Τουρκία εὐνοεῖ τήν ἐπίλυση τῶν προβλημάτων μεταξύ τῶν δύο παρακτίων κρατῶν τοῦ Αἰγαίου μέ βάση τό Διεθνές Δίκαιο, τήν ἰσότητα καί τίς σχέσεις καλῆς γειτονίας, καθώς καί τήν ἀνάπτυξη τῆς εἰρήνης, τῆς σταθερότητος καί τῆς συνεργασίας στήν περιοχή».

Σημειώνεται ὅτι, μίαν ἡμέρα ἐνωρίτερα, ὁ ἐκπρόσωπος τοῦ τουρκικοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν Ὀντζού Κετσελί εἶχε προβεῖ σέ δηλώσεις ὑποστηρίζοντας ὅτι τό ἑλληνικό Χωροταξικό Πλαίσιο δέν θά ἔχει νομική συνέπεια γιά τήν Τουρκία καί δέν πρόκειται νά ἐπηρεάσει τήν νομική της θέση στά ζητήματα τοῦ Αἰγαίου. Εἶχε καί αὐτός ἀναφερθεῖ σέ «γεωγραφικούς σχηματισμούς, τῶν ὁποίων ἡ ἰδιοκτησία δέν ἔχει μεταβιβασθεῖ στήν Ἑλλάδα», ἐνῶ ἔκανε καί μνεία τῆς Διακηρύξεως τῶν Ἀθηνῶν, γεγονός πού γιά μιάν ἀκόμη φορά ἐπιβεβαιώνει πόσο μεγάλο λάθος ἦταν ἡ ὑπογραφή της. Ὁ Κετσελί ὑπεστήριξε ὅτι «θά πρέπει νά ἀποφεύγονται μονομερεῖς ἐνέργειες σέ κλειστές ἤ ἡμίκλειστες θάλασσες, ὅπως τό Αἰγαῖο καί ἡ Μεσόγειος» καί ἔκανε λόγο γιά «ἀνάγκη συνεργασίας μεταξύ τῶν παρακτίων χωρῶν, συμφώνως πρός τό Διεθνές Ναυτικό Δίκαιο».

«Ἡ Τουρκία, ὡς ἕνα ἀπό τά δύο παράκτια κράτη τοῦ Αἰγαίου Πελάγους, εἶναι πάντα ἕτοιμη νά συνεργαστεῖ μέ τήν Ἑλλάδα», ἀνέφερε ἐν συνεχείᾳ, ἐπαναλαμβάνοντας τήν θέση τῆς Ἄγκυρας ὑπέρ μιᾶς «εἰλικρινοῦς καί ὁλοκληρωμένης» προσεγγίσεως στά ζητήματα τῶν δύο χωρῶν, «μέ βάση τό Διεθνές Δίκαιο, τήν ἰσότητα καί τήν καλή γειτονία».

Στίς ἄμεσες αὐτές ἀμφισβητήσεις τῆς ἑλληνικῆς κυριαρχίας τό Ὑπουργεῖο Ἐξωτερικῶν ἀντέδρασε μέ ἀμηχανία, κάτι πού δείχνει ὅτι αἰφνιδιάσθηκε. Ναί μέν ὀνομάζει τούς ἰσχυρισμούς τῆς Ἀγκύρας «ἀβάσιμους, ἀπαράδεκτους καί ἀπορριπτέους», ἀλλά καταλήγει ὅτι ἡ Ἑλλάς τάσσεται «παγίως ὑπέρ τοῦ διαλόγου»! Ἀναφέρει συγκεκριμένα:

«Ἡ χθεσινή δήλωση τοῦ ἐκπροσώπου τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν τῆς Τουρκίας σχετικά μέ τό νέο Εἰδικό Χωροταξικό Πλαίσιο γιά τίς Ἀνανεώσιμες Πηγές Ἐνέργειας περιλαμβάνει σειρά ἀβάσιμων, ἀπολύτως ἀπαράδεκτων καί ἀπορριπτέων ἰσχυρισμῶν.

Ἡ ἐπανάληψη, δέ, γιά δεύτερη φορά μέσα σέ διάστημα μόλις δώδεκα ἡμερῶν, μετά τήν ἀντίστοιχη τουρκική ἀντίδραση στό Εἰδικό Χωροταξικό Πλαίσιο γιά τόν Τουρισμό, τῶν ἴδιων ἀνυπόστατων ἰσχυρισμῶν καταδεικνύει τήν ἐμμονή σέ ἀναθεωρητικές θέσεις, οἱ ὁποῖες δέν ἔχουν κανένα νόμιμο ἔρεισμα.

Τό καθεστώς κυριαρχίας στό Αἰγαῖο εἶναι ἀπολύτως ξεκάθαρο. Ἡ ἑλληνική κυριαρχία ὁρίζεται σαφῶς καί ὁριστικῶς ἀπό διεθνῆ συμβατικά κείμενα καί δέν ἐπιδέχεται ἀμφισβήτηση. Κάθε ἄλλη προσέγγιση ἀντιβαίνει στό Διεθνές Δίκαιο καί θά λαμβάνει ἀνάλογη ἀντίδραση.

Ἡ Ἑλλάδα τάσσεται παγίως ὑπέρ τοῦ διαλόγου καί τῶν σχέσεων καλῆς γειτονίας μέ τήν Τουρκία καί παραμένει προσηλωμένη στή διευθέτηση τῆς μοναδικῆς ἑλληνοτουρκικῆς διαφορᾶς, αὐτῆς τῆς ὁριοθέτησης τῆς ὑφαλοκρηπῖδας καί Ἀποκλειστικῆς Οἰκονομικῆς Ζώνης, συμφώνως πρός τό Διεθνές Δίκαιο».

Ὀρθῶς ἡ Ἑλλάς τάσσεται ὑπέρ τοῦ διαλόγου. Πρέπει ὅμως νά τίθενται ὅροι καί προϋποθέσεις. Δέν μπορεῖ νά διεξάγεται διάλογος ὅσο ἡ Τουρκία ἐπιμένει στίς «γκρίζες ζῶνες», ἀμφισβητεῖ τήν ἑλληνική κυριαρχία, ἀγνοεῖ τά κυριαρχικά δικαιώματα τῶν νησιῶν. Καί δέν βλέπουμε στήν ἀνακοίνωση τοῦ ΥΠΕΞ νά γίνεται ἀναφορά στίς ἀπαιτήσεις πού πρέπει νά ἔχει ἡ Ἑλλάς γιά νά προσέλθει σέ διάλογο. Ἄς ἄρει ἡ Τουρκία τίς ἀμφισβητήσεις της, ἄς ἀκυρώσει τά θαλάσσια πάρκα, ἄς καταργήσει τό τουρκολιβυκό μνημόνιο καί μετά μποροῦμε νά ὁμιλοῦμε γιά διάλογο.

estianews.gr

Θαλάσσια πάρκα: ώρα για τα 12 μίλια

Από

anixneuseis

August 22, 2026

Στιγμιότυπο οθόνης 2026-08-22 050646 — Καστελλόριζο

Του Παντελή Σαββίδη

πηγή: εφημερίδα “Θεσσαλονίκη”

Η δημιουργία θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών αποτελεί κανονικά πράξη περιβαλλοντικής ευθύνης. Στην περίπτωση, όμως, των δύο «εθνικών» θαλάσσιων πάρκων που ανακήρυξε η Τουρκία στο Βορειοανατολικό Αιγαίο και στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, η επίκληση της οικολογίας δύσκολα μπορεί να αποκρύψει τη γεωπολιτική στόχευση.

Με δύο προεδρικά διατάγματα της 15ης Αυγούστου 2026, η Άγκυρα χαρακτήρισε «εθνικά» θαλάσσια πάρκα δύο εκτεταμένες περιοχές. Το πάρκο πέριξ του Καστελλορίζου καλύπτει περίπου 21.706 τετραγωνικά χιλιόμετρα και το πάρκο του Βορείου Αιγαίου περίπου 1.742. Ως νομική βάση επικαλείται το άρθρο 3 του τουρκικού νόμου περί εθνικών πάρκων. Ένας εσωτερικός νόμος, όμως, δεν μπορεί να δημιουργήσει δικαιώματα εκεί όπου το κράτος δεν διαθέτει αναγνωρισμένη δικαιοδοσία.

Η Τουρκία μπορεί να θεσπίζει πάρκα μέσα στην επικράτειά της. Δεν μπορεί να μετατρέπει με προεδρικό διάταγμα τμήματα της ανοικτής θάλασσας σε περιοχές αποκλειστικής τουρκικής ευθύνης.

Τα θαλάσσια πάρκα είναι αναγκαία για την προστασία ευαίσθητων οικοσυστημάτων, απειλούμενων ειδών, τόπων αναπαραγωγής ψαριών, υποθαλάσσιων σπηλαίων και μεταναστευτικών διαδρομών. Περιορίζουν την υπεραλίευση, τη ρύπανση, την ανεξέλεγκτη αγκυροβολία και την τουριστική υπερεκμετάλλευση. Μια αποτελεσματικά προστατευόμενη περιοχή μπορεί να ενισχύσει τα ιχθυαποθέματα, την επιστημονική έρευνα και ένα βιώσιμο τουριστικό πρότυπο. Η απλή χάραξη γραμμών και η χαρτογραφική απεικόνισή τους , πάντως, δεν αρκεί. Χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση, σχέδιο διαχείρισης, μηχανισμούς φύλαξης και χρηματοδότηση, το πάρκο παραμένει «χάρτινο».

Η περιβαλλοντική προστασία είναι, επομένως, βασικός, θεμιτός και επιβεβλημένος σκοπός. Δεν επιτρέπεται, όμως, να χρησιμοποιείται ως όχημα προβολής κυριαρχίας.

Το Δίκαιο της Θάλασσας διακρίνει σαφώς τις θαλάσσιες ζώνες. Στα χωρικά ύδατα το παράκτιο κράτος ασκεί κυριαρχία, υπό τον όρο της αβλαβούς διέλευσης. Στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη διαθέτει συγκεκριμένα κυριαρχικά δικαιώματα, μεταξύ άλλων και για την προστασία του περιβάλλοντος. Αντιθέτως, στην υφαλοκρηπίδα έχει δικαιώματα επί του βυθού και του υπεδάφους, αλλά όχι στην υπερκείμενη υδάτινη στήλη. Στην ανοικτή θάλασσα κανένα κράτος δεν μπορεί να επιβάλει μονομερώς ένα «εθνικό» καθεστώς που δεσμεύει τα άλλα κράτη.

Η ανακοίνωση του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών επισημαίνει, ορθά, ότι τα τουρκικά διατάγματα δεν παράγουν έννομα αποτελέσματα στα διεθνή ύδατα ούτε μπορούν να θίξουν τα ελληνικά δικαιώματα στην υφαλοκρηπίδα της Ελλάδας. Χρειάζεται, πάντως, νομική ακριβολογία:

η ύπαρξη ελληνικής υφαλοκρηπίδας δεν μετατρέπει αυτομάτως τα υπερκείμενα διεθνή ύδατα σε ελληνικά. Η τουρκική ενέργεια καθίσταται παράνομη στον βαθμό που επιχειρεί να μετατρέψει ακριβώς την ανοικτή θάλασσα σε περιοχή εθνικής δικαιοδοσίας, περιορίζοντας τη ναυσιπλοΐα, την αλιεία ή άλλες ελευθερίες και επηρεάζοντας την άσκηση ελληνικών δικαιωμάτων στον βυθό και στο υπέδαφος.

Ιδιαίτερη σημασία έχει, συναφώς, η Συμφωνία του ΟΗΕ για τη θαλάσσια βιοποικιλότητα πέραν της εθνικής δικαιοδοσίας (BBNJ) , η οποία έχει τεθεί σε ισχύ από τον Ιανουάριο του 2026 και συμβαλλόμενα μέρη της οποίας είναι τόσο η Ελλάδα όσο και η Τουρκία.

Η συμφωνία δεν επιτρέπει σε ένα κράτος να χαράξει μονομερώς «εθνικό» πάρκο στην ανοικτή θάλασσα. Προβλέπει υποβολή ολοκληρωμένης πρότασης, επιστημονική αξιολόγηση, δημοσιοποίηση, διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα και ιδίως τα παρακείμενα παράκτια κράτη και, τελικά, απόφαση της Διάσκεψης των Μερών. Η προεδρική υπογραφή του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δεν μπορεί να υποκαταστήσει αυτήν την πολυμερή διαδικασία.

Υπάρχει, επιπλέον, η διεθνής ρύθμιση στο πλαίσιο του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (ΙΜΟ) για την θαλάσσια ρύπανση από πλοία και το περιφερειακό πλαίσιο της Σύμβασης της Βαρκελώνης για την προστασία της Μεσογείου. Η φιλοσοφία της στηρίζεται στη συνεργασία και στον συντονισμό των παράκτιων κρατών και όχι στην ιδιοποίηση των κοινών θαλάσσιων χώρων με μονομερείς αποφάσεις.

Το τουρκικό αφήγημα, άλλωστε, αυτοαποκαλύπτεται. Τουρκικά μέσα ενημέρωσης παρουσιάζουν τα διατάγματα ως «ιστορικό βήμα προς τη Γαλάζια Πατρίδα» και μιλούν για προστασία των «τουρκικών θαλασσών».

Ορισμένα υποστηρίζουν ακόμη ότι η χάραξη περιορίζει τη θαλάσσια σύνδεση του Καστελλορίζου με τον υπόλοιπο ελληνικό χώρο εγκλωβίζοντας το σύμπλεγμα του Καστελλορίζου στην αιγιαλίτιδα ζώνη .

Οι ισχυρισμοί αυτοί ουδεμία έχουν νομική βαρύτητα, αποκαλύπτουν, όμως, ότι η επιλογή των περιοχών δεν είναι περιβαλλοντικά ουδέτερη. Η μία βρίσκεται απέναντι από ελληνικά νησιά του Βορειοανατολικού Αιγαίου και η άλλη αγγίζει την εξαιρετικά ευαίσθητη περιοχή του Συμπλέγματος του Καστελλορίζου.

Η Τουρκία επιχειρεί να προσθέσει στον χάρτη της «Γαλάζιας Πατρίδας» ένα οικολογικό περίβλημα διοικητικής παρουσίας: χαρτογράφηση, ονοματοδοσία, διαχείριση και έλεγχο δραστηριοτήτων, ώστε να καλλιεργηθεί σταδιακά η εντύπωση ότι πρόκειται για περιοχές τουρκικής ευθύνης. Η ειρωνεία είναι ότι, όταν η Ελλάδα ανακοίνωσε τα δικά της θαλάσσια πάρκα αποκλειστικά μέσα στα χωρικά της ύδατα, η Άγκυρα την κατηγόρησε ότι εκμεταλλεύεται περιβαλλοντικά ζητήματα για να προωθήσει τις θέσεις της. Τώρα πράττει η ίδια ακριβώς αυτό για το οποίο κατηγορούσε την Αθήνα.

Η ελληνική αντίδραση είναι νομικά ορθή, παραμένει όμως πολιτικά ανεπαρκής εάν εξαντληθεί σε ακόμη μία ανακοίνωση. Η κυβέρνηση δηλώνει ότι διαθέτει δικαιώματα, αλλά αποφεύγει να τα ασκήσει. Καταγγέλλει τα τουρκικά τετελεσμένα, χωρίς να αναλαμβάνει αντίστοιχες στρατηγικές πρωτοβουλίες. Οφείλει να προσφύγει στα όργανα της BBNJ της Σύμβασης της Βαρκελώνης και του IMO , να καταθέσει στον ΟΗΕ τους χάρτες και να αποτρέψει στην πράξη οποιαδήποτε τουρκική απόπειρα επιβολής διοικητικών ή αστυνομικών μέτρων σε ελληνικά σκάφη.

Το άρθρο 3 της UNCLOS αναγνωρίζει σε κάθε παράκτιο κράτος δικαίωμα χωρικής θάλασσας έως δώδεκα ναυτικά μίλια. Πρόκειται για κανόνα εθιμικού δικαίου. Η ίδια η Τουρκία εφαρμόζει δώδεκα μίλια στον Εύξεινο Πόντο και στη Μεσόγειο, ενώ απειλεί την Ελλάδα με πόλεμο εάν ασκήσει το ίδιο δικαίωμα στο Αιγαίο. Η Ελλάδα το άσκησε στο Ιόνιο το 2021, αλλά στο Αιγαίο εξακολουθεί να περιορίζεται στα έξι μίλια εξαιτίας του τουρκικού casus belli του 1995.

Η απειλή πολέμου σε περίπτωση άσκησης από την Ελλάδα του αναγνωρισμένου εθιμικού δικαιώματος στα 12 μίλια συνιστά ευθεία προσβολή της ελληνικής κυριαρχίας βάση του άρθρου 2 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ. Η επέκταση απαιτεί, ασφαλώς, πλήρη νομική, διπλωματική και αμυντική προετοιμασία, σεβασμό στην αβλαβή διέλευση και οριοθέτηση όπου οι αντικείμενες ακτές απέχουν λιγότερο από 24 μίλια. Οι παράμετροι αυτές δεν αναιρούν το δικαίωμα αλλά επιβάλλουν σοβαρό σχεδιασμό για την άσκησή του.

Ήρθε η ώρα η Ελλάδα να περάσει από τις διακηρύξεις στην εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου και να επεκτείνει την αιγιαλίτιδα ζώνη της στα δώδεκα μίλια. Όχι επειδή επιδιώκει τη σύγκρουση, αλλά επειδή κανένα κυρίαρχο κράτος δεν μπορεί να παραιτείται από ένα αυτονόητο και νόμιμο δικαίωμα υπό την απειλή πολέμου.

Σφοδρή επίθεση Μ.Νετανιάχου κατά Ρ.Τ.Ερντογάν: «Ένας δικτάτορας που έχει καταλάβει τη μισή Κύπρο»

Από

pcuser

August 21, 2026

«Είναι ένας αντισημίτης δικτάτορας που έχει σφαγιάσει Κούρδους»

Νέα σοβαρή εξέλιξη καταγράφεται στις ήδη τεταμένες σχέσεις Τουρκίας και Ισραήλ, καθώς η Άγκυρα ζήτησε να κινηθεί η διαδικασία για την έκδοση διεθνούς «ερυθράς αγγελίας» της Interpol σε βάρος του Ισραηλινού πρωθυπουργού, Μπενιαμίν Νετανιάχου και ακόμα ενός Ισραηλινού.

Η κίνηση συνδέεται με την τουρκική δικαστική έρευνα για την αναχαίτιση της Global Sumud Flotilla, που μετέφερε ανθρωπιστική βοήθεια προς τη Γάζα. Σύμφωνα με τον Τούρκο υπουργό Δικαιοσύνης Ακίν Γκιουρλέκ, η υπόθεση εξετάζεται από δικαστήριο της Κωνσταντινούπολης και αφορά συνολικά 35 κατηγορούμενους.

Οι τουρκικές Αρχές είχαν εκδώσει από τις 14 Ιουλίου εντάλματα σύλληψης σε βάρος του Μ.Νετανιάχου και του Αφέκ Μόσκοβιτς, αποδίδοντάς τους, μεταξύ άλλων, κατηγορίες για «γενοκτονία», εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, βασανιστήρια και παράνομη στέρηση ελευθερίας.

Η ισραηλινή πλευρά αντέδρασε με ιδιαίτερα επιθετικό τρόπο. Το γραφείο του Μ.Νετανιάχου κατηγόρησε τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ότι επιχειρεί να επεκτείνει την αντιπαράθεση και στη Συρία, χαρακτηρίζοντάς τον «αντισημίτη δικτάτορα».

«Πρόκειται για ένα αντισημίτη δικτάτορα που έχει σφαγιάσει Κούρδους, φιλοξενεί τρομοκράτες της Χαμάς, κατέχει το μισό της Κύπρου και φυλακίζει αριθμό-ρεκόρ δημοσιογράφων και πολιτικών που του αντιτίθενται».

Η ισραηλινή κυβέρνηση υποστηρίζει ότι δεν πρόκειται να επιτρέψει την ενίσχυση της τουρκικής στρατιωτικής παρουσίας στη Συρία, την ώρα που οι δύο χώρες έχουν βρεθεί αντιμέτωπες και με αφορμή τις εξελίξεις στη συγκεκριμένη χώρα.

Η νέα διπλωματική σύγκρουση έρχεται μόλις μία ημέρα μετά την ισραηλινή επίθεση στην αεροπορική βάση Αμπού αλ-Ντουχούρ στη Συρία. Το Ισραήλ υποστήριξε ότι υπήρχαν σχέδια για ανάπτυξη τουρκικών δυνάμεων στην περιοχή, κάτι που η Άγκυρα αρνήθηκε.

Οι σχέσεις Άγκυρας και Ιερουσαλήμ έχουν επιδεινωθεί δραματικά μετά την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 και τον πόλεμο στη Γάζα. Η αντιπαράθεση, ωστόσο, αποκτά πλέον και στρατιωτική διάσταση λόγω των διαφορετικών επιδιώξεων των δύο χωρών στη Συρία.

Παράλληλα, η Τουρκία επιδιώκει να αξιοποιήσει όλα τα διαθέσιμα νομικά μέσα για την υπόθεση της Flotilla, ενώ το Ισραήλ προειδοποιεί ότι δεν θα ανεχθεί ενέργειες που θεωρεί απειλή για την ασφάλειά του.

https://www.pronews.gr/kosmos/diethnis-politiki/sfodri-epithesi-m-netaniaxou-kata-r-t-erntogan-meta-tin-ekdosi-diethnous-entalmatos-syllipsi-se-varos-tou/

Ισραήλ: Το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ δεν καλύπτει τις τουρκικές δυνάμεις στην κατεχόμενη Κύπρο

Από

pcuser

August 21, 2026

Το στρατηγικό βάθος της Τουρκίας στο ισραηλινό στόχαστρο: Το δόγμα προληπτικών πληγμάτων πριν υψωθεί η σημαία

Το Τελ Αβίβ ξεκαθαρίζει με τον πλέον σαφή τρόπο τα επιχειρησιακά του όρια: η νατοϊκή ομπρέλα προστασίας του Άρθρου 5 καλύπτει αποκλειστικά και μόνο την τουρκική επικράτεια.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του israelhayom.com Τούρκοι στρατιώτες, τα μαχητικά και οι στρατιωτικές βάσεις εκτός των αναγνωρισμένων συνόρων της Τουρκίας —όπως στη Συρία, στην κατεχόμενη βόρεια Κύπρο ή στη Σομαλία— δεν φέρουν καμία νατοϊκή ασυλία.

Αυτή η νομική και στρατιωτική ανάγνωση αλλάζει ριζικά τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή, καθώς προοιωνίζει μια σειρά από ραγδαίες εξελίξεις:

Το νέο ισραηλινό δόγμα: Χτύπημα πριν από την άφιξη της τουρκικής σημαίας

Το πρόσφατο πλήγμα στην αεροπορική βάση Αμπού αλ-Ντουχούρ στη Συρία έδειξε τη στρατηγική του Ισραήλ: καταστροφή κρίσιμων υποδομών (διαδρόμων, ραντάρ, υποστέγων) πριν πατήσουν το πόδι τους τουρκικές δυνάμεις.

Από τη στιγμή που εγκαθίστανται ξένα στρατεύματα, το κόστος επέμβασης αυξάνεται δραματικά.

Καταστρέφοντας τις βάσεις εκ των προτέρων, το Ισραήλ στερεί από την Άγκυρα τη δυνατότητα να επιβάλει στρατηγικό «βέτο» στους αιθέρες της περιοχής.

Το καμπανάκι για την κατεχόμενη Κύπρο και τα F-16

Η πρόσφατη ανάπτυξη τουρκικών μαχητικών F-16 και συστημάτων αεράμυνας στα κατεχόμενα συνιστά ευθεία απειλή για τον ενεργειακό και θαλάσσιο διάδρομο που συνδέει το Ισραήλ, την Κυπριακή Δημοκρατία και την Ελλάδα με την Ευρώπη.

Το μήνυμα της ισραηλινής ανάλυσης είναι σαφές: Η 52χρονη παράνομη κατοχή δεν προσφέρει ασυλία.

Εάν οι υποδομές στα κατεχόμενα μετατραπούν σε επιθετικό προγεφύρωμα εναντίον ισραηλινών ή περιφερειακών στρατηγικών συμφερόντων, το Ισραήλ δεν θα διστάσει να τις αντιμετωπίσει ως νόμιμους στρατιωτικούς στόχους.

Απομόνωση των τουρκικών τετελεσμένων: )Τουρκολιβυκό & Σομαλία)

Η προσπάθεια της Τουρκίας να επιβάλει τη «Γαλάζια Πατρίδα» νότια της Κρήτης ή να δοκιμάσει βαλλιστικούς πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς στη Σομαλία αντιμετωπίζεται πλέον ως άμεσος αποσταθεροποιητικός παράγοντας. Με τα πλήγματα σε Υεμένη και Ιράν να έχουν ήδη αποδείξει την ικανότητα του Ισραήλ για επιχειρήσεις σε τεράστιες αποστάσεις, η απόσταση δεν αποτελεί πλέον εμπόδιο.

Το συμπέρασμα είναι αδιαμφισβήτητο: Η Άγκυρα δεν μπορεί να χρησιμοποιεί το ΝΑΤΟ ως ασπίδα για τον περιφερειακό της αναθεωρητισμό. Όπου τουρκικές στρατιωτικές υποδομές επιχειρήσουν να μπλοκάρουν την ισραηλινή ασφάλεια, θα βρεθούν στο στόχαστρο, ανεξαρτήτως νατοϊκής ταυτότητας.

https://www.pronews.gr/amyna-asfaleia/diethnis-asfaleia/israil-to-arthro-5-tou-nato-den-kalyptei-tis-tourkikes-dynameis-stin-katexomeni-kypro/

Τουρκία και Ισραήλ σε τροχιά σύγκρουσης

Από

anixneuseis

August 21, 2026

Η μάχη για τη Συρία, ο ρόλος των ΗΠΑ και του Ιράν και η στρατηγική σημασία Ελλάδας και Κύπρου

Η κρίση ανάμεσα στην Τουρκία και το Ισραήλ δεν αποτελεί πλέον μια συνηθισμένη διπλωματική αντιπαράθεση, ούτε εξαντλείται στις εμπρηστικές δηλώσεις του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για τη Γάζα και στις αντίστοιχες απαντήσεις της κυβέρνησης Νετανιάχου. Οι δύο χώρες έχουν εισέλθει σε μια περίοδο ουσιαστικού στρατηγικού ανταγωνισμού για την πολιτική φυσιογνωμία της Μέσης Ανατολής, το μέλλον της Συρίας, τον ρόλο της Χαμάς, τις ενεργειακές και εμπορικές διαδρομές και, τελικά, την κατανομή της περιφερειακής ισχύος.

Το πιο επικίνδυνο πεδίο αυτής της αντιπαράθεσης είναι σήμερα η Συρία. Εκεί δεν συγκρούονται απλώς δύο διαφορετικές γεωπολιτικές αντιλήψεις. Δυνάμεις δύο ισχυρών κρατών επιχειρούν πλέον στον ίδιο γεωγραφικό χώρο και διαθέτουν πραγματική δυνατότητα να πλήξουν η μία την άλλη.

Η ισραηλινή επίθεση της 18ης Αυγούστου 2026 στην αεροπορική βάση Αμπού αλ-Ντουχούρ, στη βορειοδυτική Συρία, αποτέλεσε ένα ανησυχητικό σημείο καμπής. Το Ισραήλ υποστήριξε ότι ενήργησε για να αποτρέψει την επικείμενη εγκατάσταση τουρκικών στρατιωτικών δυνάμεων. Η Άγκυρα απέρριψε τον ισχυρισμό και χαρακτήρισε την επίθεση παράνομη και αποσταθεροποιητική. Ακόμη και οι Ηνωμένες Πολιτείες μίλησαν για «αχρείαστη κλιμάκωση» και άρχισαν να διαμορφώνουν έναν μηχανισμό επικοινωνίας μεταξύ Τουρκίας, Ισραήλ και Συρίας, ώστε να αποτραπεί μια ανεξέλεγκτη στρατιωτική σύγκρουση.

Η ύπαρξη ενός τέτοιου μηχανισμού δεν σημαίνει ότι ένας πόλεμος είναι αναπόφευκτος. Αποδεικνύει, όμως, ότι η Ουάσιγκτον θεωρεί υπαρκτό τον κίνδυνο ενός ατυχήματος, μιας λανθασμένης εκτίμησης ή ενός ισραηλινού πλήγματος που θα μπορούσε να προκαλέσει τουρκικές απώλειες και να υποχρεώσει πολιτικά την Άγκυρα να απαντήσει.

Η Συρία ως επίκεντρο του ανταγωνισμού

Η Τουρκία επιδιώκει τη δημιουργία ενός σταθερού, ενιαίου και φιλικού συριακού κράτους, στο οποίο θα ασκεί σημαντική πολιτική, οικονομική και στρατιωτική επιρροή. Θέλει επίσης να αποτρέψει τη διαμόρφωση αυτόνομης κουρδικής οντότητας στα νότια σύνορά της και να ενσωματώσει ή να εξουδετερώσει τις ένοπλες κουρδικές δυνάμεις.

Η Άγκυρα φιλοδοξεί να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην εκπαίδευση του νέου συριακού στρατού, στην ανοικοδόμηση της χώρας και στη διαμόρφωση των κρατικών θεσμών της. Μια Συρία υπό ισχυρή τουρκική επιρροή θα προσέφερε στην Τουρκία στρατηγικό βάθος, οικονομικές ευκαιρίες και έναν διάδρομο επιρροής προς τον αραβικό κόσμο.

Για το Ισραήλ, όμως, μια τέτοια εξέλιξη δημιουργεί μια νέα απειλή. Μέχρι την πτώση του καθεστώτος Άσαντ, η κυριότερη ισραηλινή ανησυχία ήταν η παρουσία των Φρουρών της Επανάστασης, των φιλοϊρανικών πολιτοφυλακών και των δικτύων μεταφοράς όπλων προς τη Χεζμπολάχ.

Σήμερα, το Ισραήλ φοβάται ότι η ιρανική επιρροή μπορεί να αντικατασταθεί από μια ισχυρή και μονιμότερη τουρκική στρατιωτική παρουσία. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το ενδεχόμενο εγκατάστασης τουρκικών ραντάρ και αντιαεροπορικών συστημάτων, τα οποία θα περιόριζαν την ελευθερία δράσης της ισραηλινής αεροπορίας πάνω από τη Συρία.

Το Ισραήλ δεν θεωρεί απειλή μόνο όποιον δηλώνει ότι προτίθεται να του επιτεθεί. Ακολουθεί μια στρατηγική προληπτικής αποτροπής: προσπαθεί να εμποδίσει την εμφάνιση των υποδομών και των στρατιωτικών δυνατοτήτων που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν εναντίον του στο μέλλον. Υπό αυτό το πρίσμα πρέπει να ερμηνευτούν και τα πλήγματα σε συριακές βάσεις που ενδέχεται να χρησιμοποιηθούν από την Τουρκία.

Γάζα, Χαμάς και μάχη για την ηγεσία του μουσουλμανικού κόσμου

Ένα δεύτερο πεδίο σύγκρουσης είναι η Γάζα και η σχέση της Τουρκίας με τη Χαμάς. Ο Ερντογάν δεν αντιμετωπίζει τη Χαμάς ως τρομοκρατική οργάνωση, αλλά ως κίνημα παλαιστινιακής αντίστασης. Η Τουρκία διατηρεί πολιτικές σχέσεις με την οργάνωση και έχει φιλοξενήσει στελέχη της.

Για το Ισραήλ, η στάση αυτή ισοδυναμεί με υποστήριξη ενός άμεσου εχθρού. Οι ισραηλινές αντιδράσεις είναι ακόμη εντονότερες επειδή η Τουρκία επιχειρεί να αποκτήσει ρόλο στις μεταπολεμικές ρυθμίσεις για τη Γάζα. Η ισραηλινή κυβέρνηση δεν θέλει τουρκικές στρατιωτικές δυνάμεις στην περιοχή ούτε μια πολιτική διευθέτηση που θα προσέφερε στην Άγκυρα μόνιμη επιρροή στο παλαιστινιακό ζήτημα.

Παράλληλα, η υποστήριξη προς τους Παλαιστινίους εξυπηρετεί τη μεγαλύτερη φιλοδοξία του Ερντογάν: να εμφανίσει την Τουρκία ως ηγετική δύναμη του σουνιτικού μουσουλμανικού κόσμου. Η αντιπαράθεση με το Ισραήλ ενισχύει το ισλαμικό και εθνικιστικό του ακροατήριο και προσφέρει στην Άγκυρα ισχυρό εργαλείο δημόσιας διπλωματίας στον αραβικό κόσμο.

Από την άλλη πλευρά, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου αξιοποιεί την ένταση για να προβάλει τον εαυτό του ως τον ηγέτη που δεν επιτρέπει την εμφάνιση νέων στρατιωτικών απειλών στα σύνορα του Ισραήλ. Η εσωτερική πολιτική χρησιμοποίηση της κρίσης και από τις δύο κυβερνήσεις περιορίζει τα περιθώρια συμβιβασμού.

Πόσο πιθανός είναι ένας πόλεμος;

Ένας προσχεδιασμένος και γενικευμένος πόλεμος παραμένει σχετικά απίθανος. Ένα περιορισμένο στρατιωτικό επεισόδιο, όμως, είναι πλέον απολύτως πιθανό.

Καμία από τις δύο χώρες δεν έχει συμφέρον να αρχίσει έναν ολοκληρωτικό πόλεμο. Η Τουρκία και το Ισραήλ δεν έχουν κοινά χερσαία σύνορα. Η Τουρκία είναι μέλος του ΝΑΤΟ, ενώ το Ισραήλ εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την αμερικανική στρατιωτική, οικονομική και διπλωματική υποστήριξη. Η τουρκική οικονομία θα δεχόταν ισχυρό πλήγμα από μια παρατεταμένη σύγκρουση, ενώ το Ισραήλ έχει ήδη ανοιχτά πολλαπλά μέτωπα και δεν επιθυμεί την προσθήκη ενός ισχυρού συμβατικού αντιπάλου.

Ένας προσχεδιασμένος και γενικευμένος πόλεμος παραμένει σχετικά απίθανος. Ένα περιορισμένο στρατιωτικό επεισόδιο, όμως, είναι πλέον απολύτως πιθανό.

Ο πραγματικός κίνδυνος δεν βρίσκεται στην επίσημη κήρυξη ενός πολέμου. Βρίσκεται σε μια αλληλουχία γεγονότων που κανείς δεν θα μπορεί εύκολα να σταματήσει.

Το Ισραήλ θα μπορούσε, για παράδειγμα, να βομβαρδίσει μια συριακή εγκατάσταση στην οποία βρίσκονται Τούρκοι στρατιωτικοί. Εάν υπήρχαν νεκροί, η τουρκική κυβέρνηση θα δεχόταν τεράστια πολιτική πίεση να απαντήσει. Μια τουρκική αντιαεροπορική μονάδα θα μπορούσε να καταρρίψει ισραηλινό αεροσκάφος ή μη επανδρωμένο σύστημα. Το Ισραήλ, με τη σειρά του, θα μπορούσε να επιτεθεί στο τουρκικό ραντάρ ή στην αντιαεροπορική συστοιχία.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η εσωτερική πολιτική, το εθνικό γόητρο και η ανάγκη διατήρησης της αποτροπής θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε διαδοχικά αντίποινα.

Η πιθανότητα ενός περιορισμένου στρατιωτικού επεισοδίου μέσα στους επόμενους δώδεκα μήνες βρίσκεται περίπου στο 30%–40%. Η πιθανότητα μιας παρατεταμένης σύγκρουσης μέσω της Συρίας ή τρίτων δυνάμεων είναι μικρότερη, αλλά υπολογίσιμη. Η πιθανότητα γενικευμένου διμερούς πολέμου παραμένει χαμηλότερη, περίπου στο 10%–15%.

Οι αριθμοί αυτοί δεν αποτελούν μαθηματική πρόβλεψη. Αποτυπώνουν τη σχετική βαρύτητα των κινδύνων. Ο καθοριστικός παράγοντας θα είναι αν ένα ισραηλινό πλήγμα προκαλέσει τουρκικές απώλειες.

Η πιθανότητα ενός περιορισμένου στρατιωτικού επεισοδίου μέσα στους επόμενους δώδεκα μήνες βρίσκεται περίπου στο 30%–40%. Η πιθανότητα μιας παρατεταμένης σύγκρουσης μέσω της Συρίας ή τρίτων δυνάμεων είναι μικρότερη, αλλά υπολογίσιμη. Η πιθανότητα γενικευμένου διμερούς πολέμου παραμένει χαμηλότερη, περίπου στο 10%–15%.

Ποιον θα υποστηρίξουν οι Αμερικανοί;

Σε μια τελική αναμέτρηση, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα κλίνουν προς το Ισραήλ. Πριν φτάσουν, όμως, σε αυτό το σημείο, θα κάνουν σχεδόν τα πάντα για να μη χάσουν την Τουρκία.

Η σχέση ΗΠΑ–Ισραήλ είναι βαθύτερη από μια συνηθισμένη συμμαχία. Περιλαμβάνει μακροχρόνια στρατιωτική χρηματοδότηση, κοινή ανάπτυξη αντιπυραυλικών συστημάτων, στενή συνεργασία πληροφοριών, ισχυρή υποστήριξη στο Κογκρέσο και διακηρυγμένη αμερικανική δέσμευση για τη διατήρηση της ποιοτικής στρατιωτικής υπεροχής του Ισραήλ.

Η Τουρκία, όμως, παραμένει εξαιρετικά σημαντική για την αμερικανική στρατηγική. Ελέγχει τα Στενά που συνδέουν τη Μαύρη Θάλασσα με τη Μεσόγειο, διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό του ΝΑΤΟ, συνορεύει με τη Συρία, το Ιράκ και το Ιράν και μπορεί να επηρεάσει εξελίξεις στον Καύκασο, στην Κεντρική Ασία, στη Μαύρη Θάλασσα και στη Μέση Ανατολή.

Η Ουάσιγκτον δεν θέλει να επιλέξει μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας. Θέλει να διατηρήσει και τις δύο χώρες μέσα στο αμερικανικό σύστημα ισχύος. Αυτός είναι και ο λόγος που επιδιώκει τη δημιουργία μηχανισμού αποτροπής στρατιωτικών συγκρούσεων στη Συρία..

Αν, όμως, η Τουρκία επιχειρούσε να πλήξει το ισραηλινό έδαφος ή να δημιουργήσει μια μόνιμη στρατιωτική ομπρέλα στη Συρία που θα περιόριζε δραστικά την ισραηλινή αεροπορία, οι ΗΠΑ θα υποστήριζαν πολιτικά και επιχειρησιακά το Ισραήλ.

Αντίθετα, εάν το Ισραήλ προκαλούσε τουρκικές απώλειες χωρίς να υπάρχει άμεση απειλή, η Ουάσιγκτον θα πίεζε έντονα την ισραηλινή κυβέρνηση να περιορίσει τις επιχειρήσεις της.

Τι επιδιώκει το Ισραήλ στην περιοχή;

Κεντρικός στόχος του Ισραήλ είναι να μην επιτρέψει τη δημιουργία στρατιωτικής απειλής στα σύνορά του. Για τον λόγο αυτό επιδιώκει να εμποδίσει το Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, να αποδυναμώσει τη Χεζμπολάχ και τη Χαμάς και να διατηρήσει ελευθερία στρατιωτικής δράσης στη Συρία και στον Λίβανο.

Θέλει επίσης να διατηρήσει την τεχνολογική, αεροπορική και πληροφοριακή υπεροχή του και να αποτρέψει την ανάδειξη μιας νέας περιφερειακής δύναμης που θα αντικαθιστούσε το Ιράν ως κύρια στρατηγική απειλή.

Σε αυτό ακριβώς το σημείο αρχίζει η ισραηλινή ανησυχία για την Τουρκία. Η Τουρκία διαθέτει μεγάλη οικονομία, πληθυσμό άνω των 85 εκατομμυρίων, σημαντική αμυντική βιομηχανία, ισχυρό στρατό και αναπτυγμένες δυνατότητες στα μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Δεν αποτελεί σήμερα άμεσο στρατιωτικό εχθρό του Ισραήλ, αλλά διαθέτει τις προϋποθέσεις να εξελιχθεί σε έναν ισχυρό περιφερειακό ανταγωνιστή.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η Άγκυρα έχει αποφασίσει να επιτεθεί στο Ισραήλ. Σημαίνει ότι το Ισραήλ δεν θέλει να της επιτρέψει να αποκτήσει στη Συρία υποδομές που θα μπορούσαν μελλοντικά να χρησιμοποιηθούν εναντίον του.

Οι αμερικανικές επιδιώξεις και το Ιράν

Η στρατηγική των ΗΠΑ είναι ευρύτερη από την προστασία του Ισραήλ. Η Ουάσιγκτον θέλει να εμποδίσει το Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, να διασφαλίσει τη ροή πετρελαίου και φυσικού αερίου, να προστατεύσει τις αραβικές μοναρχίες του Κόλπου και να περιορίσει την κινεζική και ρωσική επιρροή.

Θέλει επίσης να ελέγχει τις βασικές θαλάσσιες, ενεργειακές και οικονομικές διαδρομές χωρίς να αναλαμβάνει το κόστος ενός νέου μακροχρόνιου πολέμου.

Η νέα αμερικανική εκστρατεία οικονομικής πίεσης στο Ιράν αποτελεί μέρος αυτής της προσπάθειας. Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ εξήγγειλε τις αυστηρότερες κυρώσεις που έχουν επιβληθεί ποτέ στην Τεχεράνη και προέβλεψε ότι η οικονομική πίεση θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και στην κατάρρευση του ιρανικού καθεστώτος.

Το βασικό πρόβλημα αυτής της στρατηγικής είναι η Κίνα, η οποία αγοράζει περισσότερο από το 80% του ιρανικού πετρελαίου που μεταφέρεται διά θαλάσσης. Για να μηδενίσουν πραγματικά τις ιρανικές εξαγωγές, οι ΗΠΑ δεν αρκεί να επιβάλλουν κυρώσεις σε ιρανικά πλοία και εταιρείες. Θα πρέπει να πλήξουν αποτελεσματικά τους Κινέζους αγοραστές, ενδεχομένως ακόμη και μεγάλες κινεζικές τράπεζες.

Εδώ βρίσκεται το πραγματικό δίλημμα της Ουάσιγκτον. Αν δεν εφαρμόσει αυστηρά τις κυρώσεις κατά κινεζικών επιχειρήσεων, η Τεχεράνη θα διατηρήσει μέρος της οικονομικής της σανίδας σωτηρίας. Αν τις εφαρμόσει πλήρως, ο οικονομικός πόλεμος εναντίον του Ιράν μπορεί να εξελιχθεί σε ευρύτερη οικονομική αντιπαράθεση με τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου.

Τα εναλλακτικά οικονομικά δίκτυα της Κίνας

Η λεγόμενη «εναλλακτική οικονομική αρχιτεκτονική» που αναφέρεται σε ορισμένες αναλύσεις δεν αποτελεί ένα ενιαίο ή μυστικό σύστημα. Είναι ένα σύνολο παράλληλων μηχανισμών που επιτρέπουν σε χώρες και επιχειρήσεις να πραγματοποιούν συναλλαγές με μικρότερη εξάρτηση από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το δολάριο.

Στους μηχανισμούς αυτούς περιλαμβάνεται το κινεζικό διατραπεζικό σύστημα CIPS, το οποίο επιτρέπει την εκκαθάριση διασυνοριακών συναλλαγών σε γουάν. Περιλαμβάνονται επίσης οι συναλλαγές σε εθνικά νομίσματα, οι μικρότερες κινεζικές τράπεζες με περιορισμένη έκθεση στις ΗΠΑ, τα ανεξάρτητα κινεζικά διυλιστήρια, οι εταιρείες-βιτρίνες και ο λεγόμενος «σκιώδης στόλος» δεξαμενόπλοιων.

Το ιρανικό πετρέλαιο μεταφέρεται συχνά με πλοία περίπλοκης ή μεταβαλλόμενης ιδιοκτησίας, αλλαγές σημαίας, μεταφορτώσεις εν πλω και απόκρυψη των σημάτων εντοπισμού. Οι πληρωμές μπορούν να πραγματοποιούνται σε γουάν μέσω μεσαζόντων, ανταλλακτηρίων ή μικρότερων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων.

Οι μηχανισμοί αυτοί περιορίζουν την αποτελεσματικότητα των κυρώσεων, αλλά δεν καταργούν την αμερικανική οικονομική ισχύ. Το δολάριο εξακολουθεί να αντιπροσωπεύει περίπου το 57% των παγκόσμιων συναλλαγματικών αποθεμάτων, ενώ το γουάν κατέχει πολύ μικρότερο μερίδιο.

Επιπλέον, οι κινεζικοί κεφαλαιακοί έλεγχοι, η περιορισμένη μετατρεψιμότητα του γουάν και η απουσία μιας χρηματοπιστωτικής αγοράς αντίστοιχου βάθους με την αμερικανική περιορίζουν την παγκόσμια χρησιμοποίησή του.

Επομένως, είναι σωστό ότι η συστηματική χρήση του δολαρίου ως όπλου δημιουργεί κίνητρα για αποδολαριοποίηση. Είναι υπερβολικό, όμως, να θεωρηθεί ότι η Κίνα διαθέτει ήδη μια πλήρη και ισοδύναμη εναλλακτική λύση.

Αυτό που διαμορφώνεται δεν είναι ακόμη ένας κόσμος χωρίς δολάριο, αλλά ένας κόσμος με περισσότερους μηχανισμούς μερικής παράκαμψής του.

Η ιρανική αντίσταση χαλάει τα αμερικανικά σχέδια;

Η ιρανική αντίσταση δυσκολεύει, καθυστερεί και αυξάνει το κόστος των αμερικανικών σχεδιασμών, αλλά δεν τους ανατρέπει αυτομάτως.

Το Ιράν έχει αποδείξει ότι μπορεί να επιβιώνει επί δεκαετίες υπό κυρώσεις, να δημιουργεί μηχανισμούς παράκαμψης, να πιέζει τη διεθνή ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ και να απειλεί αμερικανικές βάσεις και ενεργειακές υποδομές των συμμάχων των ΗΠΑ.

Η ικανότητά του να επηρεάζει το Ιράκ, τον Λίβανο, την Υεμένη και άλλες περιοχές αναγκάζει την Ουάσιγκτον να διατηρεί σημαντικές στρατιωτικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή. Με αυτή την έννοια, το Ιράν εμποδίζει την εύκολη αναδιάταξη της περιοχής γύρω από το Ισραήλ, τις μοναρχίες του Κόλπου και τους αμερικανικούς ενεργειακούς και εμπορικούς διαδρόμους.

Η Τουρκία θέλει να αποτελέσει την κυρίαρχη δύναμη στη μεταπολεμική Συρία και να αναδειχθεί σε ηγετική δύναμη του μουσουλμανικού κόσμου. Το Ισραήλ θέλει να διατηρήσει την απόλυτη στρατιωτική ελευθερία κινήσεων και να αποτρέψει την εμφάνιση ενός νέου ισχυρού περιφερειακού ανταγωνιστή.

Υπάρχει, όμως, και η αντίστροφη πλευρά. Η ιρανική απειλή ενισχύει τη στρατιωτική συνεργασία ανάμεσα στο Ισραήλ και σε αραβικά κράτη, νομιμοποιεί την αμερικανική στρατιωτική παρουσία και προσφέρει πολιτικά επιχειρήματα για την επιβολή νέων κυρώσεων.

Η ιρανική αντίσταση, επομένως, χαλάει ορισμένα αμερικανικά σχέδια, αλλά ταυτόχρονα διευκολύνει την οικοδόμηση ενός αντιϊρανικού συνασπισμού υπό αμερικανική προστασία.

Η σημασία Ελλάδας και Κύπρου για το Ισραήλ

Η συνεργασία Ισραήλ, Ελλάδας και Κύπρου έχει πλέον πραγματικό στρατηγικό περιεχόμενο. Δεν περιορίζεται σε διπλωματικές φωτογραφίες ή περιστασιακές κοινές δηλώσεις.

Περιλαμβάνει κοινές αεροπορικές και ναυτικές ασκήσεις, στρατιωτική εκπαίδευση, αμυντικές προμήθειες, ανταλλαγή πληροφοριών, κυβερνοασφάλεια, ενεργειακές και ηλεκτρικές διασυνδέσεις και συνεργασία στη θαλάσσια επιτήρηση.

Οι τρεις χώρες έχουν υπογράψει ειδικό πρόγραμμα στρατιωτικής συνεργασίας για το 2026 και συμφώνησαν να αυξήσουν τις κοινές αεροναυτικές ασκήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο. Για το Ισραήλ, η Ελλάδα προσφέρει στρατηγικό βάθος προς δυσμάς, πρόσβαση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μεγάλο εναέριο χώρο για στρατιωτική εκπαίδευση και μια γεωγραφική γέφυρα προς την Ευρώπη.

Η Κύπρος προσφέρει γεωγραφική εγγύτητα στο Ισραήλ, λιμενικές και αεροπορικές υποδομές, θέση δίπλα στις ενεργειακές ζώνες της Ανατολικής Μεσογείου και κρίσιμο κρίκο για ηλεκτρικές, ψηφιακές και θαλάσσιες διασυνδέσεις.

Η συνεργασία αυτή αντιμετωπίζεται σοβαρά από το Ισραήλ, δεν πρέπει όμως να συγχέεται με ένα αυτόματο αμυντικό σύμφωνο. Το Ισραήλ συνεργάζεται με την Ελλάδα και την Κύπρο επειδή τα σημερινά συμφέροντα των τριών χωρών συγκλίνουν.

Αν στο μέλλον αποκαθίσταντο οι σχέσεις Ισραήλ–Τουρκίας, το Τελ Αβίβ δεν θα απέρριπτε μια νέα συνεργασία με την Άγκυρα. Η Ελλάδα και η Κύπρος οφείλουν να αξιοποιήσουν τη σημερινή σύγκλιση χωρίς την ψευδαίσθηση ότι το Ισραήλ θα υιοθετήσει αυτομάτως όλες τις ελληνικές και κυπριακές θέσεις απέναντι στην Τουρκία.

Αν στο μέλλον αποκαθίσταντο οι σχέσεις Ισραήλ–Τουρκίας, το Τελ Αβίβ δεν θα απέρριπτε μια νέα συνεργασία με την Άγκυρα. Η Ελλάδα και η Κύπρος οφείλουν να αξιοποιήσουν τη σημερινή σύγκλιση χωρίς την ψευδαίσθηση ότι το Ισραήλ θα υιοθετήσει αυτομάτως όλες τις ελληνικές και κυπριακές θέσεις απέναντι στην Τουρκία.

Μια μακρά και επικίνδυνη αντιπαράθεση

Η κρίση Τουρκίας–Ισραήλ είναι σοβαρότερη από τις προηγούμενες διπλωματικές συγκρούσεις των τελευταίων δεκαετιών, επειδή έχει αποκτήσει στρατιωτική και γεωγραφική διάσταση στη Συρία.

Οι δύο χώρες δεν επιδιώκουν σήμερα έναν γενικευμένο πόλεμο. Διεκδικούν, όμως, ασύμβατους ρόλους στον ίδιο χώρο. Η Τουρκία θέλει να αποτελέσει την κυρίαρχη δύναμη στη μεταπολεμική Συρία και να αναδειχθεί σε ηγετική δύναμη του μουσουλμανικού κόσμου. Το Ισραήλ θέλει να διατηρήσει την απόλυτη στρατιωτική ελευθερία κινήσεων και να αποτρέψει την εμφάνιση ενός νέου ισχυρού περιφερειακού ανταγωνιστή.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα προσπαθήσουν να συγκρατήσουν και τις δύο πλευρές. Αν υποχρεωθούν να επιλέξουν, θα κλίνουν αποφασιστικά προς το Ισραήλ, χωρίς όμως να επιθυμούν την οριστική απομάκρυνση της Τουρκίας από το δυτικό στρατόπεδο.

Το Ιράν και η Κίνα αποκαλύπτουν τα όρια της αμερικανικής ισχύος, αλλά όχι την εξαφάνισή της. Τα εναλλακτικά οικονομικά δίκτυα μπορούν να μειώσουν την αποτελεσματικότητα των κυρώσεων, δεν μπορούν ακόμη να αντικαταστήσουν το δολάριο και το δυτικό χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Η πιθανότερη εξέλιξη δεν είναι ένας μεγάλος τουρκοϊσραηλινός πόλεμος. Είναι μια μακρά περίοδος ψυχρής αντιπαράθεσης, εξοπλισμών, ανταγωνιστικών δικτύων και περιορισμένων κρίσεων στη Συρία και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Σε ένα περιβάλλον, όμως, όπου πολεμικά αεροσκάφη, αντιαεροπορικά συστήματα και στρατιωτικές δυνάμεις επιχειρούν στον ίδιο χώρο χωρίς πλήρως συμφωνημένους κανόνες, η απόσταση ανάμεσα στον ψυχρό ανταγωνισμό και στη θερμή σύγκρουση μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνα μικρή.

Έτσι ηττήθηκε ο καλύτερα εκπαιδευμένος στρατός του αρχαίου κόσμου

Από

pcuser

August 21, 2026

Η μάχη των Λεύκτρων διεξήχθη στις 6 Ιουλίου του 371 π.Χ. στη Βοιωτία της Ελλάδας και σηματοδότησε το τέλος της μακρόχρονης κυριαρχίας της Σπάρτης, αναδεικνύοντας τη Θήβα ως την ηγετική στρατιωτική δύναμη ανάμεσα στις ελληνικές πόλεις-κράτη. Παράλληλα, η μάχη αποτέλεσε επανάσταση στην τέχνη του πολέμου και ανέδειξε την αποτελεσματικότητα της στενής προσωπικής σύνδεσης μεταξύ των μελών των επιλεγμένων στρατιωτικών σωμάτων.

Η Θήβα είχε αψηφήσει τη Σπάρτη αναλαμβάνοντας την ηγεσία μιας συμμαχίας βοιωτικών πόλεων, γεγονός που ώθησε τους Σπαρτιάτες, υπό τον βασιλιά Κλεόμβροτο, να οργανώσουν μια στρατιωτική εκστρατεία εναντίον της με δύναμη περίπου 12.000 ανδρών. Οι Θηβαίοι, μαζί με λίγους αναξιόπιστους συμμάχους, διέθεταν μικρότερο στρατό, αλλά ο στρατηγός Επαμεινώνδας κατάφερε να πείσει τους συμπολεμιστές του να αντιμετωπίσουν τον εχθρό στο πεδίο των Λεύκτρων.Η Θήβα διέθετε ισχυρό ιππικό, ωστόσο το πεζικό της φαινόταν υποδεέστερο απέναντι στους έμπειρους Σπαρτιάτες οπλίτες. Ο Επαμεινώνδας τότε εισήγαγε μια ριζικά νέα τακτική, ανατρέποντας την παραδοσιακή ελληνική στρατιωτική διάταξη: αντί να παρατάξει τη φάλαγγα σε ομοιόμορφο βάθος δώδεκα σειρών με τους καλύτερους στρατιώτες στα δεξιά, ενίσχυσε δραστικά το αριστερό του άκρο, σχηματίζοντας εκεί μια σφιχτή φάλαγγα πενήντα σειρών. Επικεφαλής της ήταν ο Ιερός Λόχος της Θήβας, ένα επίλεκτο σώμα 150 ζευγαριών ανδρών, γνωστό για την ανδρεία του, με αρχηγό τον Πελοπίδα.

Το αδύναμο κέντρο και η δεξιά πτέρυγα των Θηβαίων συγκρατούνταν σε απόσταση από τη σπαρτιατική γραμμή, καλυπτόμενα από ελαφρύ πεζικό και ιππείς. Ήταν ένα επικίνδυνο σχέδιο, αφού υπήρχε κίνδυνος το σπαρτιατικό αριστερό άκρο να υπερφαλαγγίσει τη μικρότερη θηβαϊκή δύναμη. Παρόλα αυτά, οι Θηβαίοι επιτέθηκαν λοξά και με συντριπτική ισχύ στο δεξιό άκρο των Σπαρτιατών, προκαλώντας βαριές απώλειες. Ο βασιλιάς Κλεόμβροτος σκοτώθηκε μαζί με τα περισσότερα μέλη της βασιλικής του φρουράς.

Οι υπόλοιπες πελοποννησιακές δυνάμεις, βλέποντας τα πλευρά τους εκτεθειμένα, κατέρρευσαν και εγκατέλειψαν το πεδίο της μάχης. Όσοι Σπαρτιάτες αξιωματικοί απέμειναν ζήτησαν ανακωχή για να περισυλλέξουν τους νεκρούς και τραυματίες τους. Ο Επαμεινώνδας, αντί να συνεχίσει την καταδίωξη, τίμησε το αίτημά τους.

Η ήττα αυτή κατέφερε καίριο πλήγμα στο κύρος της Σπάρτης, ενθαρρύνοντας πολλές πόλεις και υποτελείς της να αποστατήσουν. Ανάμεσα στους παρόντες στη μάχη ήταν και ο νεαρός Φίλιππος, μελλοντικός βασιλιάς της Μακεδονίας, ο οποίος αργότερα υιοθέτησε και τελειοποίησε τις στρατιωτικές καινοτομίες του Επαμεινώνδα, όπως και ο γιος του, Μέγας Αλέξανδρος, στις εκστρατείες του κατά των Περσών. Θηβαίοι: 300 νεκροί απο 8.500 στρατιώτες Σπαρτιάτες: 1.000 νεκροί απο 12.000 στρατιώτες

https://www.himara.gr/istoria/etsi-ittithike-o-kalytera-ekpaidevmenos-stratos-tou-arxaiou-kosmou/?utm_source=mailpoet&utm_medium=email&utm_source_platform=mailpoet#google_vignette

Άρης Πετάσης: H Κύπρος απειλείται από «συνομιλίες» και «κινητικότητα»

Από

anixneuseis

August 21, 2026

Δρ Άρης Πετάσης

21 Αυγούστου 2026, 8:23

Προσπαθώ να αντιληφθώ γιατί επιμένουμε σε επανέναρξη «συνομιλιών» και μάλιστα «απ’ εκεί που μείναμε»–ως σαν να μείναμε κάπου που: α) λυτρώνει τους Έλληνες της Κύπρου από την κατοχή και τις εκατοντάδες χιλιάδες έποικους, β) ενδυναμώνει την Κυπριακή Δημοκρατία, και γ) δημιουργεί κανονικό κράτος αντί «συνιστώντα κρατίδια» και Bantustans του Apartheid. Το «που μείναμε» παραμένει μυστήριο—όπως μυστήριο είναι το κάθε ύποπτο.

Συσχετισμοί δυνάμεων. Στην καλύτερη περίπτωση, τυχόν «συνομιλίες» θα επιδεινώσουν το στάτους κβο και στην χειρότερη θα εκμηδενίσουν τους Έλληνες της Κύπρου ως το κύριο στοιχείο στο νησί. Απλά, οι συνθήκες και οι συσχετισμοί δυνάμεων δεν έχουν αλλάξει υπέρ μας από την εποχή του «εκεί που μείναμε» στο Crans-Montaña πριν 10 τόσα χρόνια. Για όσους έχουν την ψευδαίσθηση πως τώρα η Δύση/ΝΑΤΟ/ΕΕ θα πιέσουν την Τουρκία, απλά υπενθυμίζω πως σήμερα η Τουρκία κατασκευάζει 3 νέα στρατιωτικά κέντρα διοίκησης στην βάση του αμυντικού σχεδιασμού του ΝΑΤΟ. Επιπρόσθετα, δημιουργεί το Ay Yildiz στην Άγκυρα —διακλαδικό στρατηγείο ή Τούρκικο ‘Πεντάγωνο.’ Αντίθετα, η Ελλάδα συνεχίζει να αποτελεί σύμπλεγμα στρατοπέδων του ΝΑΤΟ στον δια αντιπροσώπου πόλεμο του εναντίον της Ρωσίας.

«Συνομιλίες» αυτοχειρίας. «Συνομιλίες» και «κινητικότητα» αποτελούν λέξεις πονηρές και ψευδεπίγραφες, αλλά εύηχες—παραπλανούν και τυγχάνουν εκμετάλλευσης από επιτήδειους της πολιτικής. Ενδεικτικό το γεγονός πως με το άκουσμα πως επίκεινται «συνομιλίες» η Ελληνική κυβέρνηση έσπευσε να δηλώσει θριαμβευτικά πως: «ήταν με δικές μας πρωτοβουλίες που φθάσαμε στην ‘κινητικότητα’.» Και οι δύο λέξεις δημιουργούν αίωλες ελπίδες καθώς και ψευδαίσθηση πως πρόκειται για κάτι θετικό. Όμως, ο αντικειμενικός και ιστορικά διαβασμένος παρατηρητής, γνωρίζει καλά πως οι «συνομιλίες» των τελευταίων 50 ετών σήμαιναν μόνο δικές μας παραχωρήσεις προς την Τουρκία και τίποτα άλλο. Με κάθε γύρο «συνομιλιών» χειροτέρευε η θέση μας με αποκορύφωμα το σχέδιο-αυτοκτονία Κόφι Ανάν—που ως δήλωσε ο ΟΗΕ ήταν προϊόν «διαπραγματεύσεων.» Τώρα, φθάσαμε σε σημείο να εκλιπαρούμε για λύση ΔΔΟ, πράγμα που απαιτούσε η Τουρκία πριν 50 χρόνια.

Συνταγματική απάτη. Σε 4-ώρη συνομιλία μου με ξένη συνταγματολόγο παγκόσμιου κύρους, ιδιαίτερα σε συνταγματικά θέματα που άπτονται των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, και η οποία κατά την ταπεινή μου γνώμη γνωρίζει εξ επαγγέλματος το εθνικό μας θέμα όσο ουδείς άλλος, μου ανάφερε και τα εξής: α) «η ΔΔΟ, όσο και τα άλλα Αγγλο-Αμερικάνικης έμπνευσης σχέδια ‘λύσης,’ αποτελούν συνταγματικήαπάτη που αφανίζουν τον Ελληνισμό της Κύπρου», β) «το χειρότερο πράγμα που μπορεί να συμβεί στους Έλληνες της Κύπρου είναι να εμπλακούν σε ανούσιες ‘διαπραγματεύσεις’ που μετά από ξένες πιέσεις και έλλειψη αντοχής της Ελληνικής πλευράς, αίφνης να βρεθούν με συμφωνία και ακόμα ένα δημοψήφισμα. Έτσι ακριβώς ήταν η πορεία του Σχεδίου Ανάν», και γ) «κάθε νέο σχέδιο δεν μπορεί παρά να βελτιώνει την θέση της Τουρκίας που το 2004 αποδέχθηκε το Σχέδιο Ανάν και πήρε τα εύσχημα από όλους: ΟΗΕ, ΗΠΑ, ΝΑΤΟ, ‘εγγυήτρια’ Βρετανία, ΕΕ, κτλ.

Οι συντελεστές ισχύος. Δεν πρέπει να μπούμε σε «συνομιλίες» γιατί οι συντελεστές ισχύος μάλλον χειροτέρευσαν για μας, ιδιαίτερα σε ότι άφορά την ήπια ισχύ μιας Ελλάδος που βρίσκεται στην κατάσταση που γνωρίζουμε: α) αδοξία και απουσία από τα μεγάλα κέντρα λήψης αποφάσεων, β) αμφιβολίες στο εξωτερικό για το κατά πόσο η Ελλάδα θα μπορέσει ποτέ να βγει από το ένα αδιέξοδο που διαδέχεται το άλλο ώστε να αποκτήσει το αναγκαίο κύρος, γ) συνεχής δικαιολογίες και προπαγάνδα αντί αντιμετώπιση των ουσιαστικών προβλημάτων, δ) αδυναμία στο να ξεχωρίσει κανείς ποια είναι η κυβέρνηση και ποια η Ελληνική αντιπολίτευση—χωρίς αντιπολίτευση το πολίτευμα καθίσταται αμφισβητήσιμο στο εξωτερικό, και ε) μειωμένη σε μεγάλο βαθμό αποδοχή της Κυβέρνησης—πέραν των τριών από κάθε 5 πολίτες δεν την υποστηρίζουν.

Τώρα ΔΕΝ είναι η ώρα. Υπό το φως των ποιο πάνω, τώρα δεν είναι ώρα για «διαπραγματεύσεις» με μια Τουρκία που φοβερίζει. Ο John F. Kennedy μας θυμίζει πως “δεν μπορείς να διαπραγματεύεσαι με όσους λένε πως το δικό μου είναι δικό μου, και ότι είναι δικό σου είναι διαπραγματεύσιμο. » Η γνωστή φράση, «η ιστορία είναι προφήτης που κοιτάζει πίσω για να δει το τι ήταν ώστε να ανακοινώσει το τι θα είναι» του Εντουάρντο Γκαλεάνο στην δική μας περίπτωση μεταφράζεται σε, «η ιστορία προφητεύει πως κάθε ‘διαπραγμάτευση’ είναι προς το κακό μας.» Η ρήση του Μαρξ: «η ιστορία επαναλαμβάνεται, την πρώτη φορά σαν τραγωδία και τη δεύτερη σαν φάρσα» στην δική μας περίπτωση μεταφράζεται σε, «η ιστορία των ‘διαπραγματεύσεων’ επαναλαμβάνεται την πρώτη φορά σαν αφελής πειραματισμός και τις επόμενες σαν απειλητική τραγωδία.» Η μόνη φορά που κερδίσαμε κάτι το υπαρξιακό από την Τουρκία δεν ήταν αποτέλεσμα διαπραγματεύσεων. Μας το έδωσε η νικηφόρος Ρωσία όπου στις 14 Σεπτεμβρίου 1829 υποχρέωσε την ηττημένη Τουρκία να υπογράψει για πρώτη φορά την δημιουργία Ελληνικού κράτους—Συνθήκη Ειρήνης της Αδριανούπολης.

Population replacement. Η Τουρκία επιθυμεί διακαώς την υπογραφή μας μέσα από «συνομιλίες» για να ανοίξει ο δρόμος αντικατάστασης των Ελλήνων της Κύπρου από Τούρκους—population replacement. Μεταξύ πολλών επικρατεί η εντύπωση πως στόχος της Τουρκίας είναι ο έλεγχος ολόκληρης της Κύπρου. Στηριγμένη στα ιστορικά δεδομένα, όμως, η δική μου ταπεινή εκτίμηση λέγει πως απώτερος στόχος της αλυτρωτικής-εθνικιστικής Τουρκίας είναι η ολοκληρωτική φυγή και αντικατάσταση των Ελλήνων από Τούρκους. Η τύχη των Ελλήνων, Αράβων και Αρμένιων μας προφητεύει τι θα συμβεί και στην Κύπρο. Φθάνει να εξετάσουμε τι συνέβη σε: Ίμβρο, Τένεδο, Κωνσταντινούπολη, Ανατολία, Πόντο, Δυτική Αρμενία, Τουρκόφωνο Νακόρνο Καραπάχ και κυρίως Αλεξανδρέττα Συρίας.

Καμία δυνατότητα επηρεασμού της έκβασης των «συνομιλιών». Σήμερα, η δική μας πλευρά δεν έχει καμία δυνατότητα επηρεασμού της έκβασης των νέων «συνομιλιών» γιατί πρωτίστως το Ελληνικό κράτος δεν έχει την απαιτούμενη στρατιωτική δυνατότητα—εάν την είχε, η Ελληνική Αιγιαλίτιδα ζώνη θα ήταν τώρα 12νμ ως προβλέπει το δίκαιο της θάλασσας (UNCLOS) και όχι 6νμ. Ούτε κατά διάνυα μπορούμε να προσδοκούμε σε στήριξη των ΗΕ, ΗΠΑ, ΝΑΤΟ, ΕΕ, κτλ., γιατί το 2004, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ καθώς και το Ευρωκοινοβούλιο αποδείχτηκαν ανίκανοι να στηρίξουν το διεθνές δίκαιο—αντί τούτου υιοθέτησαν την υποκρισία και στήριξαν τα στρατηγικά συμφέροντα της Δύσης. Αδιάντροπα, το Σχέδιο Ανάν του 2004 έφερε το όνομα του Γενικού Γραμματέα των ΗΕ, του υποτιθέμενου εγγυητή του διεθνούς δικαίου, εξευτελίζοντας έτσι τον ρόλο και τις διακηρύξεις του ΟΗΕ. Τώρα πάλιν βλέπουμε άλλο ΓΓ του ΟΗΕ να έρχεται στην Κύπρο λίγους μήνες πριν αρχίσει να απολαμβάνει τα ωφελήματα της συνταξιοδότησης του με σκοπό να βρει άρον-άρον «λύση» πριν αφυπηρετήσει Ο συγκεκριμένος ΓΓ μίλησε πρόσφατα για την ρίψη της ατομικής βόμβας στην Χιροσίμα το 1945 αλλά παράλειψέ να αναφέρει ποιος την έριψε για να είναι αρεστός στις ΗΠΑ—αυτά περί αντικειμενικότητας του ΟΗΕ! Η συμπεριφορά του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου το 2004 ήταν υποκριτική εφόσον διά ανατάσεως των χειρών στήριξε το Σχέδιο Ανάν πανηγυρικά—καλούσε δε τους Έλληνες να ψηφίσουν σχέδιο που θα τους αφάνιζε. Το ψήφισμα της 21ης Απριλίου 2004 ανάφερε πως το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο: «Καλεί τους πολίτες της Κύπρου να επιδείξουν πλήρη υπευθυνότητα (sic), συνέπεια και αφοσίωση στην ιδιότητά τους ως πολιτών της ΕΕ, και να αδράξουν αυτή την ιστορική ευκαιρία για την ειρηνική επανένωση της χώρας τους.» Αυτά περί αντικειμενικότητας της ΕΕ!

Συμβούλιο Ασφαλείας ΟΗΕ. Το άκρως επικίνδυνο νέο στοιχείο αφορά την Ρωσία που το 2004 κυριολεκτικά μας έσωσε από τον όλεθρο προβάλλοντας βέτο στο Αγγλο-Αμερικάνικο ψήφισμα του ΣΑ για το Σχέδιο Ανάν. Τελικά, υπερψηφίστηκε από 14 εκ των 15 μελών αλλά ευτυχώς ακυρώθηκε με βέτο της Ρωσίας. Σχετικά, η Φωνή της Αμερικής έγραφε στις 22 Απριλίου, 2004: «Το ρωσικό βέτο ματαίωσε μια προσπάθεια της τελευταίας στιγμής να πειστούν οι Κύπριοι ψηφοφόροι να εγκρίνουν ένα [Αγγλο-Αμερικάνικο] σχέδιο επανένωσης του ΟΗΕ για το νησί τους στο διπλό δημοψήφισμα του Σαββάτου.» Η σημερινή καταστροφική, και επιβαρυμμένη με αχαριστία, θέση της Ελληνικής κυβέρνησης ενάντια στην Ρωσία, ο εξοπλισμός της Ουκρανίας από και μέσω Ελλάδος και οι δηλώσεις «βρισκόμαστε σε πόλεμο με την Ρωσία,» αποκλείουν προστασία μας από την Ρωσία στο ΣΑ. Έτσι, η τυφλή υποταγή στην Αμερική-ΝΑΤΟ της Ελληνικής Κυβέρνησης συνεχίζει να ζημιώνει το εθνικό μας θέμα.

Αισιοδοξία-απαισιοδοξία. Η κάθε πράξη της Τουρκίας και η απουσία αντίδρασης από ΟΗΕ, Αγγλο-Αμερικάνους/Δύση, κτλ., είναι εκεί για αξιολόγηση από την κοινή λογική. Κάθε πράξη της Τουρκίας αποσκοπεί στην εδραίωση της θέσης της στην Κύπρο. Καμιά πράξη της δεν δείχνει χώρα που ετοιμάζεται να αποσύρει στρατεύματα και εποίκους από Κύπρο—αντιθέτως. Ενώ η Τουρκία βλέπει με αισιοδοξία το μέλλον της στην Κύπρο οι Έλληνες της Κύπρου διακατέχονται από γενική απαισιοδοξία: α) η συνεχής μείωση των γεννήσεων αποτελεί αδιαμφισβήτητη απόδειξη απαισιοδοξίας, β) η βιασύνη για αποξένωση της γης των προγόνων μας, καμουφλαρισμένη σαν «ανάπτυξη», αποτελεί άλλη ισχυρή ένδειξη απαισιοδοξίας για το μέλλον, γ) η άρνηση λαμπρών επιστημόνων να επιστρέψουν από το εξωτερικό στη Κύπρο του αβέβαιου μέλλοντος μιλά αφ’ εαυτής, κτλ.

Poisoned chalice. Υπό τις σημερινές συνθήκες οι επίπλαστες «διαπραγματεύσεις» κρύβουν μέσα τους το κώνειο της ρήσης του «poisoned chalice»–δηλαδή, «δηλητήριο μέσα στο ιερό δισκοπότηρο.» Μέσα στη εφορία πιθανών «διαπραγματεύσεων» και «κινητικότητας» ακούσαμε και το απρόσεκτο πως «η λύση θα είναι άδικη αλλά ας είναι τουλάχιστο λειτουργική και βιώσιμη.» Δηλαδή, ευχαρίστως να δεχθούμε να ζούμε στην αδικία και την υποτέλεια. Ακούσαμε επίσης πως, «τώρα είναι η ώρα της ευθύνης.» Δηλαδή, τώρα είναι η ώρα να αποδεχτούμε ‘υπεύθυνα’ πιθανό σχέδιο αφανισμού μας. Ακούστηκε και το εφύμνιο της υποχωρητικότητας, «θα πρέπει να διαφυλάξουμε τις συγκλήσεις.» Δηλαδή να επιμένουμε στις καταστροφικές υποχωρήσεις που κάναμε σε περασμένες «διαπραγματεύσεις» και εν συνεχεία να τις ενσωματώσουμε στις επόμενες μέχρι τελικής καταστροφής. Το ελεεινότερο ακούστηκε από φαντασιόπληκτο πολιτευτή: «θα βάλω (ενικός!) πλάτες για να στηρίξω την ‘επανένωση’ της Κύπρου» ξεχνώντας πως το καλό δεν χρειάζεται κανενός τις πλάτες! Παρεμπιπτόντως, η λέξη «επανένωση» αποτελεί κωδικό του «ας μας δώσει η Τουρκία ότι προαιρείται για να τελειώνουμε.»

Αναξιοπρέπεια και ενδοτισμός. Η επιστήμη της ψυχολογίας επιμένει πως οι υποχωρητικοί στερούνται αξιοπρέπειας και αποδέχονται κάθε ταπεινωτικό. Επειδή στην ψυχολογία ο ενδοτισμός αποτελεί στοιχείο ψύχωσης εισηγούμαι επίσκεψη του τίτλου: «Πώς να ξεπεράσετε την αυτοκαταστροφική επιθυμία του να υποχωρείτε μπροστά στον κάθε [Τούρκο] επιδρομέα». Εν κατακλείδι, ως έχουν τα πράγματα, τίποτα δεν μπορούμε να κερδίσουμε από «διαπραγματεύσεις» ενώ θα διατρέξουμε μέγα κίνδυνο περαιτέρω χειροτέρευσης του Τουρκικού προβλήματος της Κύπρου.

Πότε διαπραγματευόμαστε; διαπραγματευόμαστε μόνο όταν διαφαίνεται προοπτική που θα μας επιτρέπει να διεκδικήσουμε τα δικαιώματα που απολαμβάνουν οι ελεύθεροι και αξιοπρεπείς άνθρωποι. Τότε μόνο θα έχει νόημα το «εάν δεν συνομιλήσουμε πως θα βρούμε λύση» των όσων βιάζονται για [επιζήμιες] «συνομιλίες». Πότε διαπραγματεύεται η Τουρκία; όταν βεβαιωθεί πως θα προσθέσει στα κεκτημένα των προηγούμενων «διαπραγματεύσεων» ή όταν διαφαίνεται ενδεχόμενη παράδοση της Κύπρου διά υπογραφής μας.

*Συγγραφέας σειράς βιβλίων με θέμα την ηγεσία και στρατηγική. Τίτλος του τελευταίου του βιβλίου (που θα εκδοθεί εντός των ημερών—«Lamenting the Loss of Ethical Decision–Making» subtitled: The Illusion of Rational Leadership“ («Θρηνώντας την Απώλεια της Ηθικής στη Λήψη Αποφάσεων» με υπότιτλο: «Η Ψευδαίσθηση Περί Ορθολογικής Ηγεσίας»)—όλα του τα βιβλία βρίσκονται στην ΑΜΑΖΟΝ.Com

[email protected]

philenews.com/

1...969798...3,024 Σελίδα 97 από 3,024

Anixneuseis.grΑνιχνεύσεις - Καθημερινή Ενημέρωση

Anixneuseis.grΑνιχνεύσεις - Καθημερινή Ενημέρωση

Anixneuseis.grΑνιχνεύσεις - Καθημερινή Ενημέρωση

Σε κατάσταση αμόκ η Τουρκία

Ετοιμάζουν ενέργεια;

του Θεόδωρου Ατματζίδη, Υποστρατήγου ε.α.

Ανοιχτά σύνορα ή κλειστές κοινωνίες;

Εισαγωγή

Το ψευδές δίλημμα των «ανοιχτών» και «κλειστών» συνόρων

Το ερώτημα είναι πόσο αποτελεσματικά θα τα διαχειρίζεται και τι θα συμβαίνει μετά την είσοδο ενός ανθρώπου στην κοινωνία.

Είναι πραγματικά «κλειστή» η Δύση;

Τι σημαίνει πραγματικά «ενσωμάτωση»

Όταν προκύπτει σύγκρουση ανάμεσα σε μια προσωπική ή κοινοτική επιταγή και στον νόμο του δημοκρατικού κράτους, ποιος έχει τον τελευταίο λόγο;

Το δύσκολο ζήτημα του Ισλάμ

Η Σαρία και τα όρια της θρησκευτικής ελευθερίας

Θρησκευτική ελευθερία, ναι. Παράλληλο θρησκευτικό δίκαιο πάνω από το κοινό δίκαιο, όχι.

Το πραγματικό ζήτημα λοιπόν είναι ποιος έχει τον τελευταίο λόγο

Δεν μεταφέρεται μόνο ένας άνθρωπος. Μεταφέρεται και μια εμπειρία ζωής

Το τραύμα δεν είναι ιδεολογία, ούτε όμως πρέπει να αγνοείται

Ένας άνθρωπος μπορεί να μεταφέρει μαζί του όχι μόνο το προσωπικό του τραύμα αλλά και τις κοινωνικές και πολιτισμικές αντιλήψεις μέσα στις οποίες διαμορφώθηκε.

Η δεύτερη γενιά είναι το πραγματικό τεστ

Ένα σχολείο μπορεί να δείξει περισσότερα από μια πολιτική ομιλία

Από τη μετανάστευση στην πολιτισμική μεταφορά

Όταν η πολιτική αρνείται τις διαφορές, αποτυγχάνει

Το πρόβλημα των παράλληλων κοινωνιών

Η περίεργη σύγκλιση γύρω από τα «ανοιχτά σύνορα»

Ο ΟΗΕ και η μετανάστευση

Η Ευρώπη δεν χρειάζεται λιγότερη ανθρωπιά. Χρειάζεται περισσότερη πραγματικότητα.

Τα πραγματικά διλήμματα

Η διαφορετικότητα δεν αρκεί. Χρειάζεται κοινός χώρος

Η κοινωνική συνοχή είναι υπόθεση όλων

Και τελικά, τι κοινωνία θέλουμε;

Πηγές

«Είναι ένας αντισημίτης δικτάτορας που έχει σφαγιάσει Κούρδους»

Το στρατηγικό βάθος της Τουρκίας στο ισραηλινό στόχαστρο: Το δόγμα προληπτικών πληγμάτων πριν υψωθεί η σημαία

Η μάχη για τη Συρία, ο ρόλος των ΗΠΑ και του Ιράν και η στρατηγική σημασία Ελλάδας και Κύπρου

Η Συρία ως επίκεντρο του ανταγωνισμού

Γάζα, Χαμάς και μάχη για την ηγεσία του μουσουλμανικού κόσμου

Πόσο πιθανός είναι ένας πόλεμος;

Ένας προσχεδιασμένος και γενικευμένος πόλεμος παραμένει σχετικά απίθανος. Ένα περιορισμένο στρατιωτικό επεισόδιο, όμως, είναι πλέον απολύτως πιθανό.

Ποιον θα υποστηρίξουν οι Αμερικανοί;

Τι επιδιώκει το Ισραήλ στην περιοχή;

Οι αμερικανικές επιδιώξεις και το Ιράν

Τα εναλλακτικά οικονομικά δίκτυα της Κίνας

Αυτό που διαμορφώνεται δεν είναι ακόμη ένας κόσμος χωρίς δολάριο, αλλά ένας κόσμος με περισσότερους μηχανισμούς μερικής παράκαμψής του.

Η ιρανική αντίσταση χαλάει τα αμερικανικά σχέδια;

Η σημασία Ελλάδας και Κύπρου για το Ισραήλ

Μια μακρά και επικίνδυνη αντιπαράθεση