Αιφνιδιασμός στην Αθήνα από τις δύο ρηματικές διακοινώσεις της Σαουδικής Αραβίας με επίκεντρο το καλώδιο δεδομένων που θα ενώσει τις δύο χώρες. Τι λένε διπλωματικές πηγές για την εξέλιξη της υπόθεσης. Η αποστασιοποίηση του Ριάντ από τον IMEC, το σύμφωνο της Μέκκας και οι ελληνικοί Patriot.
Στις αρχές του περασμένου Ιουνίου και ξανά στα μέσα Ιουλίου, σε ανύποπτο χρόνο, δύο ρηματικές διακοινώσεις (verbal notes) από τη Σαουδική Αραβία προκάλεσαν σοβαρό αιφνιδιασμό στην Αθήνα.
Τα διαβήματα του Ριάντ με ημερομηνία 2 Ιουνίου και 17 Ιουλίου αντίστοιχα, αφορούσαν σύμφωνα με πληροφορίες του Business Daily, τις «εκκρεμείς άδειες» για τον East to Med Data Corridor (EMC), το υποθαλάσσιο καλώδιο δεδομένων που θα συνδέσει Ελλάδα και Σαουδική Αραβία.
Οι διακοινώσεις ήρθαν σε μια στιγμή που η Ελλάδα θεωρούσε ότι είχε εμβαθύνει αρκετά τη σχέση της με τη Σαουδική Αραβία, την πρώτη χώρα του Κόλπου με την οποία θεσμοθέτησε Ανώτατο Συμβούλιο Στρατηγικής Συνεργασίας και στο έδαφος της οποίας έχει αναπτύξει Πυροβολαρχία Patriot από τον Σεπτέμβριο του 2021.
Πιο συγκεκριμένα, το καλώδιο EMC με αφετηρία την Σαουδική Αραβία, θα διέρχεται από Ιορδανία και θα εισέρχεται στο Ισραήλ για να βγει στη Μεσόγειο· από εκεί θα συνδέεται με την Ελλάδα μέσω Κρήτης, με τελικούς προορισμούς την Γένοβα στη βόρεια Ιταλία και τη Μασσαλία στη νότια Γαλλία.
Η γαλλική πόλη αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους κόμβους κέντρων δεδομένων (data centers) και προσαιγιαλώσεων υποθαλάσσιων καλωδίων σε όλη την Ευρώπη.
Από τον περασμένο Φεβρουάριο, το Ριάντ φέρεται να επιδιώκει αλλαγή της χερσαίας διέλευσης από τη Μέση Ανατολή, ώστε μετά την Ιορδανία το καλώδιο να εισέρχεται στη Συρία αντί για το Ισραήλ -σε μια σαφή προσπάθεια αποκλεισμού του εβραϊκού κράτους από το έργο.
Ειδικότερα, στην ρηματική διακοίνωση του Ριάντ προς την Αθήνα με ημερομηνία την 17η Ιουλίου υπογραμμιζότανότι «το ζήτημα είναι εξαιρετικά επείγον και η παρατεινόμενη καθυστέρηση (σ.σ. στις άδειες) ενδέχεται να έχει σημαντικές επιπτώσεις στις χρηματοοικονομικές διευθετήσεις του έργου, στην εμπορική του βιωσιμότητα, καθώς και στις δεσμεύσεις όλων των εμπλεκόμενων μερών».
Σύμφωνα με άριστα πληροφορημένες πηγές, του δεύτερου διαβήματος είχε προηγηθεί τηλεδιάσκεψη μεταξύ στελέχους της ελληνικής Πρεσβείας στο Ριάντ, αξιωματούχων υπουργείων της Σαουδικής Αραβίας και στελεχών της σαουδαραβικής εταιρείας Center3, η οποία κατέχει το 72% της μετοχικής σύνθεσης του έργου.
Το υπόλοιπο μετοχικό κεφάλαιο κατανέμεται ως εξής: η ΔΕΗ κατέχει το 25% και η ελληνικών συμφερόντων ΤΤΣΑ περίπου το 3%.
Όπως είναι σε θέση να γνωρίζει το Business Daily, η σαουδαραβική πλευρά άσκησε έντονη πίεση κατά τη διάρκεια της τηλεδιάσκεψης, επαναλαμβάνοντας επίμονα το ερώτημα για ποιον λόγο η Αθήνα δεν εκδίδει τις απαραίτητες άδειες για τις θαλάσσιες έρευνες.
Ορισμένοι αξιωματούχοι του Ριάντ, μάλιστα, προέβησαν σε έμμεσες απειλές, υποστηρίζοντας ότι το έργο «αν αργήσει δεν θα είναι ανταγωνιστικό και θα καλυφθεί από άλλα projects».
Ερωτηθείσες από το Business Daily, πηγές του υπουργείου Εξωτερικώναπάντησαν ότι δεν σχολιάζουν εσωτερικά έγγραφα ή την διπλωματική αλληλογραφία ως θέση αρχής.
Μετά τις αναταράξεις, Αθήνα και Ριάντ φέρονται να προέβησαν σε εντατικές διαβουλεύσεις τις τελευταίες τέσσερις με πέντε εβδομάδες, προκειμένου να επιλυθεί η κρίση γύρω από τις αδειοδοτήσεις του EMC.
Διπλωματικές πηγές, ισχυρίζονταν σε επικοινωνία τους με το Business Daily ότι η συγκεκριμένη επιπλοκή βαίνει προς επίλυση το αμέσως προσεχές διάστημα, κάτι το οποίο μένει να αποδειχθεί.
Από πλευράς αγοράς, επιχειρηματικές πηγές με συμμετοχή στον EMC, τόνιζαν ότι σκόπιμα τηρούνται χαμηλοί τόνοι, καθώς όλα κινούνται ομαλά και δίχως προβλήματα. Οι ίδιες πηγές πρόσθεταν ότι η πόντιση του καλωδίου αναμένεται να ξεκινήσει στις αρχές του 2027.
Ανώτεροι διπλωματικοί αξιωματούχοι υπογράμμιζαν ότι η υπόθεση του EMC ομοιάζει με εκείνη του έτερου καλωδίου δεδομένων, του GreenMed, που ανέδειξε πριν από λίγες ημέρες το BD.
Η ανησυχία της Αθήνας είναι η ίδια και στις δύο περιπτώσεις: το ενδεχόμενο αντίδρασης της Άγκυρας κατά τις έρευνες ή την πόντιση του καλωδίου.
Μέκκα και επιστροφή
Σε κάθε περίπτωση, στην Αθήνα παρακολουθούν στενά τις (περιφερειακές) ενέργειες του Ριάντ, όπως για παράδειγμα την αποστασιοποίηση του από τον διάδρομο IMEC, στον οποίο η Ελλάδα έχει επενδύσει πολιτικά.
Υπό αυτό το πρίσμα, η υπογραφή της Κοινής Αμυντικής Συμφωνίας της Μέκκας από Σαουδική Αραβία, Πακιστάν και Τουρκία, η οποία περιλαμβάνει και ρήτρα αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής, προβλημάτισε αλλά δεν παραξένεψε την Αθήνα.
Χθες, πηγές του υπουργείου Εθνικής Άμυνας ανέφεραν ότι εξετάζεται «σοβαρά» το ενδεχόμενο μικρής χρονικής παράτασης της παραμονής «ή ακόμη και άμεση επιστροφή» της Πυροβολαρχίας των Patriot από τη Σαουδική Αραβία.
Οι γκρίζες ρυθμίσεις των Ειδικών Χωροταξικών Σχεδίων για τις ΑΠΕ και τον τουρισμό με υπογραφή Παπασταύρου και Τσάφου – Απαγορεύουν τα αιολικά πάρκα και την τουριστική ανάπτυξη σε χιλιάδες νησίδες πλην 11 – Φθείρουν έτσι το δικαίωμα τους σε ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα λόγω έλλειψης οικονομικής δραστηριότητας – Πως παραπλανήθηκε το Κοινοβούλιο – Την ώρα που η Τουρκία αναπτύσσει πλωτά αιολικά πάρκα στο Αιγαίο και καταγγέλει με αφορμή το Χωροταξικό μας ότι τα νησιά δεν είναι δικά μας, εμείς απαγορεύουμε τα αιολικά και τα «ευνουχίζουμε»τις νησίδες και τα μικρονήσια από δικαιώματα -Ντοκουμέντο : τι κατήγγειλε με χάρτες στον κύριο Παπασταύρου αλλά αγνοήθηκε η Ελληνική Επιστημονική Ένωση Αιολικής Ενέργειας – Στόχος της Άγκυρας με τα πάρκα της η Λήμνος , η Σαμοθράκη , η Ζουράφα και το Καστελόριζο στην είσοδο και στην έξοδο του Αιγαίου σε εφαρμογή της Γαλάζιας Πατρίδας.
Είναι πραγματικά εντυπωσιακό. Την ώρα που η Άγκυρα καταγγέλλει τα ειδικά χωροταξικά σχέδια της κυβέρνησης για τον τουρισμό και για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ότι αφορούν νησιά και νησίδες που αποτελούν κατά την δική της πειρατική αντίληψη για το διεθνές δίκαιο «γκρίζες ζώνες» και δεν πρέπει να υπολογίζονται στον σχεδιασμό για την μελλοντική οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών η ελληνική κυβέρνηση κάνει ό,τι περνά από το χέρι της για να βγάλει τα μάτια της μόνη της και για να υπονομεύσει το εθνικό συμφέρον.
Όπως αποκαλύπτει σήμερα η «Εστία» της Κυριακής και το τεκμηριώνει με χάρτες, από την ανάγνωση των ειδικών χωροταξικών σχεδίων για τον τουρισμό και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας με την αναφορά των νησίδων και των νησιών σε αυτά θεμελιώνεται πράγματι η κυριαρχία της της Ελλάδας πάνω σ’ αυτά αλλά με τους δραματικούς περιορισμούς που επιβάλλονται μέχρι της ολοσχερούς εξαφάνισης της οικονομικής δραστηριότητας από αυτά ακυρώνεται στην πράξη το δικαίωμα τους στην αποκλειστική οικονομική ζώνη και στην υφαλοκρηπίδα. Και μάλιστα σε μία περίοδο που η Τουρκία άρχισε να αναπτύσσει αιολικά πάρκα στο Αιγαίο. Αυτή ακριβώς την στιγμή βρήκαμε εμείς για να τα απαγορεύσουμε ως Ελλάς σε 6000 νησιά , μικρονήσια και βραχονησίδες .
Λαδοξέρα, Ζουράφα
Το θέμα ανέκυψε για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια της διαβούλευσης του χωροταξικού για τον τουρισμό τον Δεκέμβριο του 2024 σε συγκεκριμένα άρθρα του και το ανέδειξε τότε η «Εστία» με πρωτοσέλιδο δημοσίευμα της προκαλώντας θύελλα αντιδράσεων των βουλευτών της Νέας Δημοκρατίας όσο και βουλευτών του ΠΑΣΟΚ και άλλων κομμάτων στο κοινοβούλιο. Η θύελλα αυτή είχε ως αποτέλεσμα να αποσυρθεί η διάταξη του χωροταξικού που αναφερόταν σε ακατοίκητα νησιά και βραχονησίδες με την οποία δεν επιτρέπονταν τουριστικές δραστηριότητες με το ρήμα «απαγορεύεται» στην οικεία διάταξη και έτσι η ένταση προσωρινά κόπασε. Αυτό έγινε τότε κατόπιν παρεμβάσεως του ΥΠΕΞ Γιώργου Γεραπετρίτη.
Με λύπη μας διαπιστώνουμε ότι μάλλον το κοινοβούλιο παραπλανήθηκε. Καθώς παρά τις διαβεβαιώσεις της ηγεσίας του υπουργείου των εξωτερικών που παρενέβη για μια φορά προς την θετική κατεύθυνση , από τη μελέτη των υπουργικών αποφάσεων που εξέδωσε ο υπουργός ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου σε συνεργασία με τον αρμόδιο υφυπουργό Νικόλαο Τσάφο σε εφαρμογή εξουσιοδοτικών διατάξεων του ψηφισθέντος νόμου προκύπτει ευθέως ότι οι διατάξεις πρόκληση επανήλθαν … καμουφλαρισμένες. Χωρίς τις λέξεις «βραχονησίδες», «απαγορεύεται» και «ακατοίκητα νησιά» που τραβούν την προσοχή αλλά στην ουσία τους αναλλοίωτες. Η τελευταία εξέλιξη που θεωρείται μείζονος σημασίας τόσο από διπλωματικές πηγές όσο και από παράγοντες της αγοράς αφορά το ειδικό χωροταξικό για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ( ΑΠΕ ) το οποίο δόθηκε στην δημοσιότητα αμέσως μετά τη δημοσιοποίηση των θαλάσσιων πάρκων της Τουρκίας μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης τα οποία βρίσκονται μία ανάσα αν δεν εφάπτονται από τις επενδύσεις πλωτών ολικών πάρκων που εξήγγειλε και άρχισε να θέτει σε εφαρμογή η Άγκυρα στην περιοχή αυτή. Εντός των χωρικών της υδάτων σε πρώτη φάση .
Με συνέπεια να γεννάται σε παράγοντες της αγοράς το ερώτημα αν η Τουρκία με βάση τον τρόπο που αντιλαμβάνεται το δίκαιο θα επιχειρήσει στο μέλλον να στήσει εξέδρα για πλωτά αιολικά πάρκα και εκτός των χωρικών της υδάτων σε διεθνή ύδατα μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης , περιοχές οι οποίες θεωρούνται κάρφος στον οφθαλμόν της , στην έξοδο των στενών , λόγω της στρατιωτικοποίηση τους .
Οι ίδιες πηγές ίσως και με μια δόση υπερβολής αλλά κανείς δεν ξέρει τι επιφυλάσσει το μέλλον διερωτώνται τι θα συμβεί αν ο Ερντογάν αναπτύξει παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας σε διεθνή ύδατα στην καρδιά του Αιγαίου και θελήσει ως επόμενο βήμα μετά την κατοχύρωση του δικαιώματος να προχωρήσει και σε εξορύξεις υδρογονανθράκων.
Για την απαγόρευση της αιολικής ενέργειας στα 6000 ελληνικά νησιά του Αιγαίου που είναι τα πλέον ανεμώδη και παραγωγικά προειδοποίησε τον Ιούνιο με υπόμνημα τμήμα του οποίου αποκαλύπτει σήμερα η « Εστία της Κυριακής» τον Υπουργό κύριο Παπασταύρου και τον υφυπουργό Νίκο Τσάφος η ελληνική επιστημονική ένωση για την αιολική ενέργεια. ( ΕΛΕΤΑΕΝ ).
Η Λέβιθα, μικρό νησί των Δωδεκανήσων, στον θαλάσσιο χώρο μεταξύ Αμοργού και Καλύμνου.
Σε αυτό το υπόμνημα που συνοδεύεται από χάρτη σόκ με τις απαγορευμένες περιοχές στο Αιγαίο και σημειώνεται ότι «η σημασία των θεμάτων επιβάλλει την ενεργό εμπλοκή των Υπουργείων Εξωτερικών και Άμυνας» παρατηρούνται μεταξύ άλλων τα εξής για τις αλλαγές και τις απαγορεύσεις που επέφερε το ειδικό χωροταξικό σχέδιο για τις ΑΠΕ και για τις περιοχές που εξαιρούνται τα εξής:
« Τα νησιά με έκταση μικρότερη από 300 τ.χλμ. (άρ. 5, παρ. 1.10). Δηλαδή από τα χιλιάδες νησιά, νησίδες και βραχονησίδες της πατρίδας μας, με το άριστο αιολικό δυναμικό και την σπουδαία εθνική σημασία, απομένουν μόνο 13 νησιά (και οι Κρήτη και Εύβοια), όπου θα μπορεί να εξεταστούν νέα αιολικά πάρκα. Αν δεν ληφθεί υπόψη και το ΕΧΠ Τουρισμού απομένουν 11 νησιά.»
( ….)
«Παρ. 1.10 | Νησιά κάτω από 300 τ.χλμ.
Πρόκειται για ένα ακόμα αυθαίρετο όριο, για το οποίο ούτε το ΥΠΕΝ ούτε η ΣΜΠΕ δεν παρουσιάζουν κάποια εξήγηση ήαιτιολόγηση γιατί σε νησιά κάτω από την συγκεκριμένη έκταση των 300 τ.χλμ. είναι απαγορευτική η εγκατάσταση αιολικών εγκαταστάσεων και μάλιστα οποιοδήποτε μεγέθους. Αν μάλιστα ληφθεί υπόψη και το ΕΧΠ Τουρισμού, απομένουν μόνο 11 νησιά (και η Κρήτη και Εύβοια), όπου θα μπορεί να εξεταστούν νέα αιολικά πάρκα.
Προφανώς, δεν μπορεί να υποστηριχθεί σοβαρά ότι σε κανένα άλλο από τα χιλιάδες νησιά, νησίδες και βραχονησίδες της πατρίδας μας μικρότερα των 300 τ.χλμ δεν υπάρχουν θέσεις που να πληρούν τα περιβαλλοντικά και χωροταξικά κριτήρια για την υποδοχή νέων αιολικών πάρκων. Με δεδομένη την ιδιαίτερη εθνική σημασία αυτών των περιοχών, είναι ακόμα πιο εκκωφαντική η απουσία εκτίμησης των επιπτώσεων που θα έχει ο προτεινόμενος αποκλεισμός.
➢ Επομένως θα πρέπει να διαγραφεί η παρ. 1.10 ή να μειωθεί σημαντικά το όριο των 300 τ.χλμ, σαφώς κάτω από τα 100 τ.χλμ.
➢ Σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να εξαιρεθούν από τις περιοχές αποκλεισμού νησιά στα οποία προβλέπονται έργα διασύνδεσης με το ΕΣΜΗΕ, σύμφωνα με τα εγκεκριμένα Δεκαετή Προγράμματα Ανάπτυξης (ΔΠΑ) του ΑΔΜΗΕ. Ιδίως δε, για τις περιπτώσεις ΜΔΝ, τα έργα διασύνδεσης των οποίων έχουν περάσει σε φάση υλοποίησης από τους αρμόδιους διαχειριστές (έργα ΦΑΣΗΣ Α), ο αποκλεισμός χωροθέτησης αιολικών εγκαταστάσεων θα επιφέρει ανεπανόρθωτη βλάβη στηνβιωσιμότητα και άρα την υλοποίηση των στρατηγικών αυτών έργων» .
Η έκκληση αυτή της επιστημονικής ένωσης για την αιολική ενέργεια ούτε εισακούστηκε αλλά κυρίως ούτε απαντήθηκε από το δίδυμο των κυρίων Παπασταύρου και Τσάφου. Είναι προφανές ότι το ειδικό χωροταξικό για τις ΑΠΕ δόθηκε τώρα στη δημοσιότητα μετά τις πυρκαιές σε Πολύκαστρο και Βοιωτία και για ένα επιπρόσθετο πολιτικό λόγο.
Επειδή η κυβέρνηση πληρώνει βαρύ πολιτικό κόστος για το πρόγραμμα των ανεμογεννητριών που έχουν εγκατασταθεί σε διάφορες περιοχές της ηπειρωτικής Ελλάδας και περιλαμβάνεται στην φαρέτρα επιχειρημάτων των αρχηγών κομμάτων παλαιών και νέων .
Με αυτό θα επιχειρήσει να ανασχέσει τις επιθέσεις που δέχεται ο πρωθυπουργός για την αλλοίωση του φυσικού περιβάλλοντος και τις λοιπές επιπτώσεις. Δεδομένου μάλιστα πως ό,τι ήταν να γίνει έγινε, οι απαγορεύσεις στην ηπειρωτική Ελλάδα δεν θεωρούνται τόσο σημαντικές και δε θίγουν συμφέροντα πλην ώριμων επενδύσεων σε μεταβατικό στάδιο και αν….
Ωστόσο οι απαγορεύσεις στην νησιωτική Ελλάδα και ιδιαίτερα σε βραχονησίδες και νησίδες των 300 τετραγωνικών χιλιομέτρων υπονομεύουν συμφέροντα και μάλιστα τα εθνικά συμφέροντα για τα οποία η κυβέρνηση πρέπει να δώσει εξηγήσεις. Καθώς η αφαίρεση οικονομικής δραστηριότητας από χιλιάδες βραχονησίδες και μικρονήσια υπονομεύει το κατοχυρωμένο από το διεθνές δίκαιο δικαίωμα αυτών σε υφαλοκρηπίδα και αποκλειστική οικονομική ζώνη.
Η υπονόμευση αυτή μάλιστα ενισχύεται από τη ρύθμιση που περιλαμβάνει το ειδικό χωροταξικό σχέδιο για τον τουρισμό που φθείρει αν δεν ακυρώνει στην πράξη και αυτή το δικαίωμα χιλιάδων νησίδων σε ΑΟΖ με την ουσιαστική απαγόρευση τουριστικής ανάπτυξης. Η ρύθμιση την οποία στην αρχική μορφή της στο νομοσχέδιο είχε καταγγείλει η «Εστία» με πρωτοσέλιδο της το 2024 και ανάγκασε την κυβέρνηση να την αποσύρει μετά από τη θύελλα των αντιδράσεων είχε ως εξής:
«Ὁμάδα ΙΙΙ: Ἀκατοίκητα νησιά καί βραχονησῖδες
Ἡ Ὁμάδα ΙΙΙ περιλαμβάνει δύο ὑποομάδες, μέ βάση τά ἰδιαίτερα φυσικά καί ἀνθρωπογενῆ χαρακτηριστικά τους, τό μέγεθος καί τήν ἐγγύτητά τους μέ κατοικημένες περιοχές.
Στήν 1η ὑποομάδα περιλαμβάνονται:
• Βραχονησῖδες
• Νησιά μέ ἔκταση μικρότερη τῶν 300 στρεμμάτων
• Νησιά τά ὁποῖα εὑρίσκονται σέ ἀπόσταση μικρότερη τῶν 10 ναυτικῶν μιλίων ἀπό τά θαλάσσια σύνορα τῆς χώρας
• Νησιά τά ὁποῖα εὑρίσκονται σέ ἀπόσταση μεγαλύτερη τῶν 10 ναυτικῶν μιλίων ἀπό παράκτιες περιοχές τοῦ ἠπειρωτικοῦ τμήματος τῆς χώρας ἤ ἀπό νησιά πού διαθέτουν ἀκτοπλοϊκή πρόσβαση.
Στήν δεύτερη ὑποομάδα περιλαμβάνονται ὅλα τά ἀκατοίκητα νησιά (μηδενικός πληθυσμός κατά τήν ἑκάστοτε τελευταία ἀπογραφή) πού δέν ἀνήκουν στήν 1η ὑποομάδα».
Αν και η ρύθμιση αυτή προσωρινά αποσύρθηκε υπό το κράτος των αντιδράσεων τα καλά τα παλικάρια βρήκαν κι άλλο μονοπάτι για να παραπλανήσουν και να παρακάμψουν το ελληνικό κοινοβούλιο. Η νέα ρύθμιση που υπάρχει στην υπουργική απόφαση που εξέδωσε προσφάτως και πανηγυρικώς ο Υπουργός Ενέργειας κύριος Παπασταύρου ορίζει τα εξής , σε γενικές γραμμές με παραλλαγές και διορθώσεις περίπου τα ίδια με την αρχική :
«Ομάδα ΙΙΙ: λοιπά νησιά (μικρότερα από 20 τ. χλμ.)
Η Ομάδα ΙΙΙ περιλαμβάνει όλα τα νησιά που δεν περιλαμβάνονται στις Ομάδες
Ι & ΙΙ . Δεν περιλαμβάνει γειτονικά χερσαία τμήματα εντός του θαλάσσιου
χώρου που συνδέονται ή είναι προσβάσιμα οδικώς με τον ηπειρωτικό χώρο.
33Ρυθμίσεις:
1. Περιορισμός της κατασκευής νέων καταλυμάτων σε κατηγορίες 3, 4 και 5
διαβίωσης (glamping) έως 50 άτομα (υπό προϋποθέσεις) και τα
καταφύγια/αγκυροβόλια τουριστικών σκαφών.» Στην τελευταία κατηγορία που είναι τα ακατοίκητα νησιά απαγορεύονται όλα . Δεν επιτρέπεται τίποτε σε οργανωμένη επένδυση που ήθελε υπάρξει ακόμη και για εθνικούς λόγους .
Οι τέσσερις υποψήφιες ζώνες υπεράκτιας αιολικής ενέργειας που είχε προσδιορίσει η Τουρκία —τρεις στη Θάλασσα του Μαρμαρά και μία στο Αιγαίο— στο πλαίσιο της δεύτερης προσπάθειάς της να αναπτύξει τον κλάδο.
Το άγχος της Άγκυρας για τον έλεγχο σε θάλασσα αέρα και η ελληνική πλαδαρότης
Ποια είναι η στρατηγική της Τουρκίας και πώς βγάζει τα μάτια της η Ελλάδα; Ας το δούμε. Διπλωματικές πηγές αποκάλυψαν στην «Εστία της Κυριακής»
ότι η Άγκυρα θεωρεί τα ελληνικά θαλάσσια πάρκα επικαλύπτουν γκρίζες ζώνες ακόμη και στις Κυκλάδες ( Μαύρα και Γλάρος , ανατολικά της Αμοργού ) και ότι είχε διαμηνύσει στην ελληνική κυβέρνηση ότι θα αμφισβητήσει ανοικτά με τα δικά της θαλάσσια βάρκα. Έχοντας τεράστιο εκνευρισμό από το γεγονός ότι παρά τον αναθεωρητισμό της δεν έχει καταφέρει μέχρι τώρα να ανατρέψει τους συσχετισμούς και να ελέγξει τη θάλασσα και τον αέρα με τον έλεγχο των οποίων ισοφαρίζει η Ελλάδα το τυχόν πλεονέκτημα της Τουρκίας σε άλλους τομείς η Άγκυρα έχει καταστρώσει ένα τριπλό σχέδιο το οποίο έχει ως κορύφωση του την γαλάζια πατρίδα. Το πρώτο είναι η αμφισβήτηση της κυριαρχίας των νησιών του βορείου Αιγαίου και των Δωδεκανήσων που θεωρεί ότι θα έπρεπε να είναι με βάση τη συνθήκη της Λωζάνης αποστρατιωτικοποιημένα . Λησμονώντας ότι η συνθήκη του Μοντρέ αναθεώρησε την συνθήκη και επέτρεψε τουλάχιστον στη Λήμνο και τη Σαμοθράκη να είναι στρατιωτικοποιημένες κάτι που αναγνωρίστηκε από τον υπουργό εξωτερικών της Τουρκίας σε δημόσια ομιλία του το 1930 μέσα στην τουρκική εθνοσυνέλευση. Παραταύτα εκείνη επιμένει στην αναθεωρητική πολιτική της και δεν δίστασε πρόσφατα να αμφισβητήσει το δικαίωμα του αρχηγού ΓΕΕΘΑ στρατηγού Χούπη να επισκεφθεί την νήσο Ρώ επειδή εκεί κατασκευάστηκαν οικίες για το προσωπικό των δυνάμεων!
Το δεύτερο είναι είναι η συνολική αμφισβήτηση της κυριαρχίας των ελληνικών νησιών και βραχονησίδων είτε επειδή είναι στρατιωτικοποιημένα ενώ θα ‘πρεπε κατ αυτήν το αντίθετο είτε επειδή αυτά δεν αναφέρονται στην συνθήκη της Λωζάνης. Εξειδίκευση αυτής της στρατηγικής είναι η αμφισβήτηση της χωροθέτησης των ελληνικών θαλάσσιων πάρκων επειδή περιλαμβάνουν νησιά και νησίδες που θεωρεί εκείνη γκρίζες ζώνες όπως όπως η Κίναρος, τα Λέβιθα , ακόμη και τα Μαύρα και ο Γλάρος που είναι ανατολικά της Αμοργού στην καρδιά των Κυκλάδων. Τέλος με τα δικά τους αιολικά πάρκα που άρχισαν να αναπτύσσουν για την ώρα εντός χωρικών υδάτων ξεδιπλώνουν και μια νέα πτυχή πολιτικής μπροστά στην οποία η Αθήνα στέκεται περιδεής και επιλέγει την … οπισθοχώρηση. Δεν είναι μόνο ότι η Αθήνα έκανε το λάθος να διαπραγματευθεί απευθείας με την Τουρκία την συνχωροθέτηση των θαλάσσιων πάρκων και να περιοριστεί εντός χωρικών υδάτων έξι μιλίων διστάζοντας να επεκταθεί στα διεθνή ύδατα όπως κάνουν οι γείτονες. Κάτι που προκάλεσε την παραίτηση του αρμόδιου διευθυντή του ΥΠΕΞ πρέσβεως Κούνδουρου. Είναι πλέον και η ακατανόητη πλέον τακτική της με τα ειδικά χωροταξικά σχέδια να φθείρει μέχρι ακυρώσεως με ελληνικό νόμο τα δικαιώματα χχιλιάδων νησίδων και βραχονησίδων . Την κυριαρχία των οποίων σωστά θωρακίζει με την αναφορά στους νόμους και στις υπουργικές αποφάσεις αλλά τα δικαιώματα των οποίων υπονομεύει εν τοις πράγμασι με τις αποφάσεις της. Η πλαδαρή στάση της Αθήνας στο θέμα των πάρκων την ώρα που η Άγκυρα ανοίγει θέμα για με ορολογία για «παράκτια κράτη» και και για λύση η οποία θα βασιστεί «στο διεθνές ναυτικό δίκαιο» στην «ισότητα» (εννοούν ευθυδικία) και στην «καλή γειτονία» που δεν είναι όροι επίλυσης με βάση τη σύμβαση για το δίκαιο της θάλασσας προκαλεί τεράστιο προβληματισμό. Ακόμη περισσότερο αν θεωρηθεί ότι οι περιοχές που χωροθετήθηκαν τα νέα πάρκα μεταξύ της Σαμοθράκης θεωρηθούν « διοικητικές», τεύχη προσεχώς από τον επερχόμενο νόμο για την γαλάζια πατρίδα και εκδηλωθούν προκλήσεις στο πεδίο όπως η απαγόρευση μετακίνησης αλιευτικών σκαφών σε πρώτο βαθμό αλλά και πλοίων του πολεμικού ναυτικού σε δεύτερο μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης για παράδειγμα και μεταξύ Ρόδου και Καστελλορίζου. Η ευθύνη της κυβέρνησης είναι τεράστια . Ακόμη κι αν σ’ αυτή τη φάση η εκτίμηση που υπάρχει σε διπλωματικούς κύκλους είναι πως δε θα υπάρξει περαιτέρω κλιμάκωση γιατί οι τουρκικές αντιδράσεις οφείλονται στο σύνδρομο περικύκλωσης που κατατρέχει την Άγκυρα μετά την «εταιρική σχέση» που σύναψε η Ελλάδα με τη Γαλλία και με το Ισραήλ. Εκτός και αν η πλαδαρότης οφείλεται στην λέξη «συνεργασία» που περιέχουν ως δόλωμα οι τουρκικές ανακοινώσεις . Συνεργασία σε ενεργειακά project στο Αιγαίο και κατ επέκτασιν «συνδιαχείριση». Τότε εξηγείται γιατί τα νησιά μετατρέπονται σταδιακά σε «ουδέτερη ζώνη»…… Green area «πράσινης ανάπτυξης» !
Ποιες βραχονησίδες αμφισβητούν οι Τούρκοι
Οι απίστευτες διεκδικήσεις των Τούρκων περιλαμβάνουν από την Ζουράφα στο Βόρειο Αιγαίο μέχρι το Πεταλίδι στο Κρητικό Πέλαγος και νησιά με εκατοντάδες κατοίκους, όπως οι Φούρνοι στο Βορειοανατολικό Αιγαίο, οι Οινούσσες στο Βόρειο Αιγαίο και η Γαύδος στο Κρητικό Πέλαγος.
Η Τουρκία υποστηρίζει ότι στη Συνθήκη της Λωζάνης (1923) με την οποία επικυρώθηκε η ελληνική κυριαρχία στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου, τα οποία είχαν απελευθερωθεί κατά τον Α’ Βαλκανικό Πόλεμο (1912-1913), όπως επίσης και στη Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων (1947), με την οποία η ηττημένη Ιταλία παραχώρησε στην Ελλάδα την κυριαρχία της Δωδεκανήσου, υπάρχουν νησιά, νησίδες και βραχονησίδες με αμφισβητούμενο καθεστώς αφού δεν αναφέρονται ονομαστικά στις συνθήκες αυτές.
2) Σύμπλεγμα Οινουσσών: Οινούσσες, βραχονησίδα βόρεια Οινουσσών, Βάτος, νησίδα δυτικά από Βάτο, Ποντικονήσι, Μανδράκι, Αρχοντόνησο, Γαβάθι, Πασάς, νησίδα δυτικά από Πασά, Πρασονήσι, βραχονησίδα Β.Δ.. Από Πρασονήσι, βραχονησίδα νότια από Πρασονήσι, νησίδα νο1 έναντι Οινουσσών, νησίδα νο2 έναντι Οινουσσών, νησίδα Ν.Δ. από Ποντικονήσι, βραχονησίδα νο1 νότια από Οινούσσες, βραχονησίδα νότια από Οινούσσες.
ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ
3) Βραχονησίδες Καλόγεροι.
ΑΝΑΤΟΛΙΚΟ ΑΙΓΑΙΟ
4) Σύμπλεγμα Αντίψαρων και Βενέτικου: Nησίδα Αντίψαρα και 26 μικρές βραχονησίδες, νησίδα νότια από Αντίψαρα και 4 βραχονησίδες, νησίδα Κουτσουλιά και 6 βραχονησίδες, βραχονησίδα Βενέτικο και 2 βραχονησίδες.
Β.Α. ΑΙΓΑΙΟ
5) Σύμπλεγμα νησιών Φούρνοι: Φούρνοι, Διαπόρι, Άγιος Μηνάς, νησίδα νότια από Άγιο Μηνά, βραχονησίδα νότια από Άγιο Μηνά, Μακρονήσι, Πλάκα, Πλακάκι, Στρογγυλό, Μεγάλος Ανθρωποφάγος, Μικρός Ανθρωποφάγος, Λιμενόπετρα, Θυμανάκι, Θύμαινα, νησίδα νο 1 βόρεια από Θύμαινα, νησίδα νο 2 βόρεια από Θύμαινα, Αλατονήσι, Πετροκάραβο νησίδα Β.Δ. από Θύμαινα και μία βραχονησίδα, Καρνιαστή (σύμπλεγμα νησιών Φούρνοι), Αγριδιό, Άνυδρο, βραχονησίδα Πετροκάραβο 1, βραχονησίδα Πετροκάραβο 2, βραχονησίδα Πετροκάραβο 3.
7) Σύμπλεγμα νησιών Αγαθονησίου: Αγαθονήσι, Νερά, Στρογγυλό, Γλάρος, Ψαθονήσι, Κουνέλι, Πράσσος, νησίδα Ν.Δ. Του Πράσσος, Καζαγάνι βραχονησίδα δυτικά από Αγαθονήσι, βραχονησίδα Ν.Δ. από Αγαθονήσι, βραχονησίδα βόρεια από Αγαθονήσι.
8) Σύμπλεγμα νησιών Φαρμακονησίου: Μαραθονήσι, νησίδα δυτικά από Φαρμακονήσι, Ψέριμος, βραχονησίδα Βασιλική, νησίδα Ν.Δ. από Ψέριμο, Πλάτη, βραχονησίδα νο 1 νότια από Πλάτη, βραχονησίδα νο 2 νότια από Πλάτη, βραχονησίδα Νεκροθήκες, Πίτα, Μεγάλη Ίμια, Μικρή Ίμια, Καλόλιμνος, Πράσσος, Λυδία.
9) Σύμπλεγμα νησιών Β.Α. Νισύρου: Περγούσα, 4 βραχονησίδες γύρω από Περγούσα, Στρογγυλή, Γυαλί 3 βραχονησίδες γύρω από Γυαλί, βραχονησίδες γύρω από Γυαλί, Παχειά, Κανδελιούσσα, Άγιος Άντώνιος.
10) Σύμπλεγμα νησιών Λέβιθας και Κίναρου: Λέβιθα, νησίδα βόρεια από Λέβιθα, νησίδα νότια από Λέβιθα, Κίναρος, βραχονησίδα δυτικά από Κίναρο, Μαύρα, νησίδα ανατολικά από Μαύρα, Γλάρο.
11) Σύμπλεγμα νησιών Ν.Α. Αστυπάλαιας: Σύρνα, βραχονησίδα Σύρνα 1, βραχονησίδα Σύρνα 2, βραχονησίδα Σύρνα 3, Μεγάλος Αδελφός, Μικρός Αδελφός, βραχονησίδα δυτικά από Μικρό Αδελφό, Στεφάνια, Πλακίδα. βραχονησίδα 1 δυτικά από Πλακίδα, βραχονησίδα 2 δυτικά από Πλακίδα, Γιάννη, Μεσονήσι.
12) Σύμπλεγμα νησιών Β.Δ. Κάρπαθου: Αυγό, βραχονησίδα 1 δυτικά από Αυγό, βραχονησίδα 2 δυτικά από Αυγό, Καμηλονήσι, Μεγάλο Σοφράνο, Μικρό Σοφράνο, 2 βραχονησίδες νότια από το Μικρό Σοφράνο, Σόχας, Καραβονήσια, νησίδα νότια από Καραβονήσια, Αστακίδα Αστακιδόπουλο, νησίδα και βραχονησίδα βόρεια από Αστακιδόπουλο, νησίδα Β.Α. από Αστακιδόπουλο, Ουνιανήσια, νησίδα δυτικά από Ουνιανήσια.
ΚΡΗΤΙΚΟ ΠΕΛΑΓΟΣ
13) Σύμπλεγμα νησιών Κρητικού Πελάγος: Αυγονήσι, Δίας, δύο βραχονησίδες πλησίον Δίας, Πεταλίδι, Παξιμάδι, Διονυσάδες, Βραχονησίδα βόρεια από Διονυσάδες, Δραγονάδα, Πρασονήσι, Παξιμάδα.
Υπάρχουν αποδείξεις κατοχής στην Κύπρο, όπως οι συλλήψεις και οι απαγορεύσεις που επιβάλλονται από τις κατοχικές δυνάμεις.
Ο διοικητής των κατοχικών δυνάμεων έχει πλήρη εξουσία πάνω σε πολιτικά και στρατιωτικά ζητήματα, αποδεικνύοντας την παρουσία κατοχής.
Η διεθνής κοινότητα, συμπεριλαμβανομένου του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, αναγνωρίζει την Τουρκία ως την ανώτερη διοίκηση στην περιοχή.
Αν δεν υπήρχε κατοχή, μήπως θα μπορούσαν να μας έλεγαν «αν χρειαστεί θα οδηγήσουμε εφτά χιλιάδες Τουρκοκύπριους στον νότο και θα κατακτήσουμε ξανά την Κύπρο»; Τι είχε πει σε μια δεξίωση στον «πρόεδρο της βουλής» μας και στους «βουλευτές» μας ο διοικητής των κατοχικών δυνάμεων, τις οποίες αποκαλείτε ειρηνευτικές δυνάμεις;
Λέτε πως δεν υπάρχει κατοχή, όμως υπάρχει. Και υπάρχουν τα πάντα για να καταλάβετε ότι υπάρχει. Αν δεν υπήρχε κατοχή, μήπως δεν θα συλλαμβάνονταν οι δολοφόνοι του Κουτλού Ανταλί; Αν δεν υπήρχε κατοχή, μήπως θα αφήνονταν ελεύθεροι εκείνοι που ήρθαν και μας επιτέθηκαν για να μας σκοτώσουν λιντσάροντάς μας; Θα έβριζε αποκαλώντας «παιδί της πόρνης» τον πρωθυπουργό σας ο λοχαγός, ο οποίος μας ανέκρινε όταν συλληφθήκαμε; Αν δεν υπήρχε κατοχή, μήπως ο γενικός διευθυντής της «αστυνομίας» θα έλεγε «η διαταγή ήρθε από ψηλά και γι’ αυτό σας συλλάβαμε»; Ένας διοικητής στο κυβερνείο, το οποίο αποκαλείτε πρεσβεία, θα έλεγε πως «δεν μπορείτε να πάτε ακόμα και στην τουαλέτα χωρίς να μας ρωτήσετε»; Αν δεν υπήρχε κατοχή, μήπως θα μπορούσε να τη σκαπουλάρει, χωρίς να τιμωρηθεί καθόλου, ένας υπαξιωματικός, ο οποίος πυροβόλησε στο στήθος έναν νεαρό, επειδή είχε υπερβολικά δυνατά τη μουσική στο αυτοκίνητό του; Θα μπορούσαν να απομάκρυναν από τη θέση του έναν ηγέτη που εξέλεξαν οι αντιπρόσωποι του κόμματος και να τοποθετούσαν στη θέση του κάποιον άλλο; Τοποθετήθηκε βόμβα δύο φορές στο τυπογραφείο μας και δεν συνελήφθη έστω και ένας ύποπτος. Γιατί; Επειδή υπάρχει κατοχή! Αν δεν υπήρχε κατοχή, μήπως θα συλλαμβανόταν ένας πολίτης επειδή τραγουδούσε στα Κουρδικά και θα γινόταν έφοδος στο σπίτι μιας γυναίκας επειδή κατείχε απαγορευμένα βιβλία; Έριξαν φυλλάδια ειρήνης από τα αεροπλάνα. Όμως, εκτέλεσαν ακόμα και τους αμάχους τους οποίους συνέλαβαν. Αν δεν υπήρχε κατοχή, μήπως θα τους σκότωναν; Τι είναι εκείνο το άρθρο 10, το οποίο αποκαλείτε προσωρινό στο σύνταγμα που κάνατε; Γιατί δίνει στον στρατιωτικό διοικητή πλήρη αρμοδιότητα πάνω από τη «βουλή» σας, την «κυβέρνησή» σας και τον «πρόεδρο της δημοκρατίας» σας; Επειδή υπάρχει κατοχή, έτσι δεν είναι; Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων σάς αποκαλεί «υποτελή διοίκηση της Τουρκίας». Ποια είναι η ανώτερη διοίκηση; Μήπως δεν είναι ο κατακτητής; Γιατί προσφέρεται το Βαρώσι στα φίδια και στις σαρανταποδαρούσες τόσα χρόνια; Γιατί κατεβάζει η «αστυνομία» τη σημαία της Κυπριακής Δημοκρατίας, την οποία αναρτάτε στο μπαλκόνι σας; Το ΕΔΔΑ γιατί θεωρεί συνομιλητή μόνο την Τουρκία και όχι εσάς για τα πάντα που συμβαίνουν εδώ; Η «αστυνομία» γιατί μού απήγγειλε εξήντα ποινικές κατηγορίες μέσα σε μια μέρα; Γιατί συλλαμβάνονται σαν εγκληματίες οι Ελληνοκύπριοι που έρχονται να δουν τα χώματά τους; Τι είναι αυτή η ταμπέλα που γράφει «στρατιωτική περιοχή, απαγορεύεται η είσοδος»; Ποιος μάς λέει «θα βάλετε την ουρά στα σκέλια και θα καθήσετε στη θέση σας»; Αν δεν υπήρχε κατοχή, μήπως θα γίνονταν όλα αυτά;
Αν δεν υπήρχε κατοχή, μήπως θα μπορούσαν να μας έλεγαν «αν χρειαστεί θα οδηγήσουμε εφτά χιλιάδες Τουρκοκύπριους στον νότο και θα κατακτήσουμε ξανά την Κύπρο»; Τι είχε πει σε μια δεξίωση στον «πρόεδρο της βουλής» μας και στους «βουλευτές» μας ο διοικητής των κατοχικών δυνάμεων, τις οποίες αποκαλείτε ειρηνευτικές δυνάμεις; «Παρά το γεγονός ότι η τδβκ είναι το «κράτος» μας, όλη η ευθύνη της περιοχής ανήκει στον διοικητή του Σώματος στρατού. Σε εκείνη την περιοχή έχετε και εσείς «βουλή» τάχατες, έχετε «πρωθυπουργό» και «πρόεδρο της δημοκρατίας». Αν δεν υπήρχε κατοχή, μήπως θα μπορούσε να μιλήσει έτσι ο διοικητής αυτός; Οι δύο σημαίες που βάφτηκαν στα βουνά του Πενταδαχτύλου. Η τουρκική σημαία. Και η σημαία της «τδβκ». Μήπως δεν είναι το πιο εμφανές σημάδι της κατοχής; Αν δεν υπήρχε κατοχή, μήπως θα διανέμονταν στον πληθυσμό που μεταφέρθηκε από το εξωτερικό τα εδάφη λάφυρα; Θα δολοφονούνταν οι άοπλοι Σολωμού και Ισαάκ σε χρόνια κατάπαυσης του πυρός; Ποιος αποφασίζει το άνοιγμα ή μη των πυλών ελεύθερης διέλευσης εδώ; Ο στρατός! Ποιος καθορίζει τα αιτήματα στις διαπραγματεύσεις; Η Άγκυρα. Κάτω από τον έλεγχο ποιου είναι οι είσοδοι και οι έξοδοι εδώ; Του στρατού! Και εσείς ακόμα λέτε πως δεν υπάρχει κατοχή;
Εσείς καταγγείλατε στην «αστυνομία» την ομιλία που έκανε η Σελμά Εϊλέμ στη συνάντηση του Γκουτέρες με τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών; Η «αστυνομία» κάλεσε την Εϊλέμ για κατάθεση; Γιατί παραμείνατε σιωπηλοί σε αυτή την πίεση του καθεστώτος; Γιατί δεν στηρίξατε μια θαρραλέα φωνή; Μίλησε για κατοχή; Τότε εσείς δεν μιλάτε τη γλώσσα του κόσμου. Η φωνή σας είναι μόνο η φωνή του δικού σας έθνους. Που πάει μόνο μέχρι το Ριζοκάρπασο στην ανατολή και τον Λιμνίτη στη δύση. Είστε οπαδοί της λύσης. Οπαδοί της ειρήνης. Αλλά η θέση σας είναι μέχρι το πλαίσιο που χαράχθηκε για εσάς! Μένουν πάντα μετέωρα αυτά που λέτε. Δεν γίνεται λύση. Δεν γίνεται ειρήνη. Γίνεται μόνο αυτό που λέει ο κατακτητής!
Με την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς το Πολλαπλό Βιβλίο µπαίνει στη ζωή µαθητών και διδασκόντων (από Α’ ∆ηµοτικού µέχρι Α’ Λυκείου) σε ηλεκτρονική µορφή. Από τον επόµενο Σεπτέµβριο θα είναι παρόν σε έντυπη µορφή και θα αποτελέσει αντικείµενο συζητήσεων, είτε θετικών είτε αρνητικών. Για να γίνω κατανοητός από µη ειδικούς, θυµίζω ότι:
Το Πολλαπλό Βιβλίο, δηλαδή η δυνατότητα των εκπαιδευτικών να επιλέγουν µεταξύ δύο ή περισσοτέρων σχολικών βιβλίων για ένα µάθηµα, υπήρχε και στο παρελθόν. Στη δεκαετία του 1950 και στα πρώτα επτά έτη της δεκαετίας του 1960 (πριν από τη ∆ικτατορία) οι δάσκαλοι και οι καθηγητές µπορούσαν να επιλέξουν µεταξύ διαφόρων, εγκεκριµένων από το υπουργείο Παιδείας, εγχειριδίων. Προσωπικά είχα τέτοια εµπειρία στο ∆ηµοτικό. Ο Οργανισµός (ΟΕ∆Β ή ΟΕΣΒ) εξέδιδε µόνο το Αναγνωστικό, το βιβλίο εκµάθησης της ελληνικής γλώσσας. Η διαφοροποίηση µεταξύ συγγραφικών οµάδων θα είναι αισθητή µόνον όσον αφορά στον τρόπο γραφής και στα κείµενα αναφοράς, κυρίως στο διαδικτυακό υλικό. Το Αναλυτικό Πρόγραµµα είναι ένα και υποχρεωτικό για όλους. Η ύλη, δηλαδή, που θα διδαχθεί σε κάθε µάθηµα είναι δεδοµένη ανά ενότητες και διδακτικές ώρες και µε αυτό το κριτήριο εγκρίθηκαν όσα βιβλία εγκρίθηκαν – ή τουλάχιστον έτσι θα έπρεπε να γίνει
Υπάρχουν βιβλία που απορρίφθηκαν αρχικά, αλλά οι συγγραφείς έχουν υποβάλει εν στάσεις. Πιθανόν ορισµένες από αυτές να γίνουν δεκτές. Τότε θα φανεί ποια είναι η τελική εικόνα, διότι σήµερα σε ορισµένα µαθήµατα δεν υπάρχει δυνατότητα επιλογής. Κατατέθηκε ή εγκρίθηκε µόνο το έργο µιας συγγραφικής οµάδας.
Ορισµένοι σπεύδουν να κρίνουν και να κατακρίνουν. Πιστεύω ότι όσα καλά ή στραβά υπάρχουν πρέπει να καταγραφούν µε ψυχραιµία, αφού διαβασθούν και αναλυθούν µε προσοχή τα νέα σχολικά βιβλία. Ολα τα εγκριθέντα είναι ήδη ανηρτηµένα στον ιστότοπο Μελίσπη και µπορεί να τα βρει κάθε ειδικός ή απλώς ενδιαφερόµενος.
Υπήρξαν πράγµατι σχολικά βιβλία στο παρελθόν τα οποία προσέβαλαν την ιστορική µνήµη και καλώς αποσύρθηκαν. Χαρακτηριστικό παράδειγµα είναι το βιβλίο του «συνωστισµού», της Ιστορίας Στ’ ∆ηµοτικού, στο οποίο η Ακαδηµία Αθηνών βρήκε 66 λάθη επιστηµονικά.
Υπάρχουν, όµως, και ορισµένοι που επιδιώκουν να πάρουν ψήφους από συγκεκριµένα ακροατήρια καταγγέλλοντας ένα ή περισσότερα βιβλία πριν τα µελετήσουν. Κάθε διαφωνία πρέπει να συζητείται µε σεβασµό, αρκεί να τεκµηριώνεται. Να µη γίνεται η Εκπαίδευση πεδίο ανταγωνισµού για πρόκληση εντυπώσεων.
Προσωπικά εκφράζω την ικανοποίησή µου για δύο σηµεία των νέων αναλυτικών προγραµµάτων και βιβλίων. Πρώτον, για την εκτενή αναφορά των βιβλίων Νέας Ελληνικής Γλώσσας της Στ’ ∆ηµοτικού στη Γενοκτονία και στην ελληνικότητα των Ποντίων. ∆εύτερον, για την απόφαση να διδαχθεί από το πρωτότυπο στη Γ’ Γυµνασίου, στα Αρχαία Ελληνικά, ο βίος του Μεγάλου Αλεξάνδρου, γραµµένος από τον Πλούταρχο. Μια ευκαιρία για γνωριµία των παιδιών µας µε τον σπουδαίο στρατηλάτη και γενικότερα µε τον ελληνικό πολιτισµό των Μακεδόνων.
Αναµένονται τώρα τα πολλαπλά βιβλία για τα µαθήµατα της Β’ και Γ’ Λυκείου (έχει δοθεί παράταση). Πληροφορήθηκα µε χαρά ότι στο µάθηµα της Ιστορίας θα περιλαµβάνεται µια εκτενής παρουσίαση όλων των εθνικών θεµάτων που απασχολούν την πατρίδα µας και τον µείζονα Ελληνισµό.
Υπάρχει μια παλιά, σχεδόν κοινότοπη διαπίστωση που επιβεβαιώνεται κάθε χρόνο: οι οικονομίες δεν κινούνται σε ευθεία γραμμή, αλλά σε κύκλους. Μια αρχική συνθήκη -καλή ή κακή- τείνει να αναπαράγει τον εαυτό της, να ενισχύεται και να κλειδώνει. Το ερώτημα δεν είναι λοιπόν αν υπάρχουν κύκλοι, αλλά ποιος κύκλος μας έτυχε στην εποχή της ρυθμιζόμενης τύχης. Και εδώ η ελληνική εμπειρία των τελευταίων δεκαπέντε ετών δείχνει κάτι ενοχλητικό: ενώ αλλού ο κύκλος έμαθε να κλείνει προς τα πάνω, εδώ συνεχίζει να κλείνει προς τα κάτω για όλους εμάς τους πολλούς που βρισκόμαστε εκτός το κρατικομματικού μηχανισμού και των δομών της εξουσίας.
Πώς μοιάζει ο δικός μας κύκλος
Ξεκινάει από κάτι απλό: τον μισθό. Ανάμεσα στο 2008 και το 2018 το καθαρό μέσο ετήσιο εισόδημα των πτυχιούχων στην Ελλάδα μειώθηκε κατά περίπου 36%, με αποτέλεσμα το χάσμα από τον μέσο όρο της Ε. Ένωσης να ξεπερνά πλέον το 50%. Στο ίδιο διάστημα, ως και τα δύο τρίτα του μισθού καταλήγουν σε ασφαλιστικές εισφορές, πράγμα που σημαίνει ότι η ψαλίδα ανάμεσα στο κόστος εργασίας για τον εργοδότη και το καθαρό εισόδημα για τον εργαζόμενο είναι από τις μεγαλύτερες στην Ευρώπη.
Το επόμενο βήμα είναι αναμενόμενο: όποιος μπορεί να συγκρίνει τις επιλογές του φεύγει· άραγε ποιος άλλος εκτός από τον πιο καταρτισμένο, δηλαδή αυτόν που χρειάζεται η οικονομία της χώρας περισσότερο; Πρόσφατη ανάλυση του ΟΟΣΑ έχει αμφισβητήσει το αφήγημα περί «brain gain» που επικαλείται συχνά η επίσημη πλευρά, εντοπίζοντας ως βασικό εμπόδιο για την επιστροφή ή τη συγκράτηση ταλέντου ακριβώς τους χαμηλούς μισθούς. Το brain drain δεν είναι πια μια μεμονωμένη επιλογή μεμονωμένων ανθρώπων, ούτε και τυχάρπαστη πολιτική κάποιας επικοινωνιακής ομάδας· είναι, όπως έχει επισημανθεί, το αποτέλεσμα μιας βαθύτερης δυσλειτουργίας η οποία συνδέει την παραγωγικότητα, το αναπτυξιακό μοντέλο και τη μικρή και μεσαία επιχειρηματικότητα.
Κι εδώ κλείνει ο κύκλος: όταν φεύγει το εξειδικευμένο δυναμικό, οι επιχειρήσεις δεν έχουν λόγο να επενδύσουν σε κλάδους υψηλής προστιθέμενης αξίας, γιατί δεν βρίσκουν το ανθρώπινο δυναμικό να τους στηρίξει, επιλέγοντας ό,τι αποδίδει γρήγορα με λιγότερη εξειδίκευση και λιγότερα πάγια, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την κυριαρχία των κατασκευών έναντι κάθε άλλης μορφής επένδυσης. Οι κλάδοι αυτοί, όμως, δεν δημιουργούν τη ζήτηση για καλά αμειβόμενες, εξειδικευμένες θέσεις εργασίας με συνέπεια οι μισθοί να παραμένουν χαμηλοί. Άρα, η επόμενη γενιά αποφοίτων συνεχίζει να φεύγει δείχνοντας ότι ο φαύλος κύκλος δεν είναι μια μεταφορά, αλλά μια περιγραφή της οικονομικής και κοινωνικής μας πραγματικότητας.
Αυτή η φυγή, ωστόσο, τροφοδοτεί μια ακόμα πιο επικίνδυνη εσωτερική αντίφαση: το δημογραφικό και ασφαλιστικό αδιέξοδο. Όταν οι νέοι και παραγωγικοί επιστήμονες εγκαταλείπουν τη χώρα, η Ελλάδα δεν χάνει μόνο την παραγωγική της αιχμή, αλλά και τους ανθρώπους που καλούνται να στηρίξουν τις εισφορές μιας ταχύτατα γηράσκουσας κοινωνίας. Λιγότεροι εργαζόμενοι υψηλής απόδοσης σημαίνουν μεγαλύτερη πίεση και υψηλότερες επιβαρύνσεις για όσους μένουν πίσω, άρα μικρότερο διαθέσιμο εισόδημα και συνεπώς ενίσχυση του κύκλου της εσωτερικής παρακμής.
Υπάρχει και μια δεύτερη, πιο υπόγεια διάσταση: η εμπιστοσύνη. Ακόμη κι όταν οι μακροοικονομικοί δείκτες βελτιώνονται, η μετάφρασή τους σε ατομικές αποφάσεις καθυστερεί (δεν …μιζεριάζει). Η επίσημη πλευρά αναγνωρίζει η ίδια ότι η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης δεν είναι άμεση διαδικασία, δεδομένου ότι χρειάζεται χρόνος για να περάσει από τα στατιστικά στη ζωή των ανθρώπων και, ιδιαίτερα, μια πολιτική έργων χωρίς το άρθρο 86 και όχι λόγων βάσει δημοσκοπήσεων. Στο ενδιάμεσο, ο πολίτης που βλέπει τον μισθό του να μένει στάσιμος δεν πείθεται από την ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας, με συνέπεια ο φαύλος κύκλος να αποκτά και μια ψυχολογική συνιστώσα: η απαισιοδοξία τροφοδοτεί τη φυγή, η φυγή τροφοδοτεί την απαισιοδοξία των υπολοίπων κ.ο.κ., εκθέτοντας και κάποιον «ευέλικτο» υπουργό που ισχυρίζεται ότι η χώρα είναι πλούσια (μάλλον, για τον ίδιο) αλλά οι Έλληνες μίζεροι!
Πώς μοιάζει ο κύκλος των άλλων
Σε άλλες οικονομίες -από την Ιρλανδία μέχρι τις χώρες της Βαλτικής και, πιο πρόσφατα, την Πορτογαλία- η αλληλουχία είναι αντίστροφη. Η βελτίωση των συνθηκών εργασίας, η σύνδεση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης με την έρευνα και η στοχευμένη προσέλκυση επενδύσεων συγκρατούν το εξειδικευμένο δυναμικό. Το δυναμικό αυτό προσελκύει με τη σειρά του επενδύσεις υψηλής προστιθέμενης αξίας, όχι επειδή οι χώρες αυτές έχουν φθηνότερο κόστος, αλλά επειδή έχουν ανθρώπους ικανούς να στηρίξουν πιο απαιτητική παραγωγή.
Οι επενδύσεις αυτές παράγουν φορολογικά έσοδα χωρίς να χρειάζεται αύξηση συντελεστών, τα έσοδα αυτά κατευθύνονται σε παιδεία, καινοτομία και υποδομές, και το αποτέλεσμα είναι ένα ακόμη πιο ελκυστικό περιβάλλον για την επόμενη γενιά ταλέντου. Ο κύκλος κλείνει, αλλά αυτή τη φορά προς τα πάνω. Δεν πρόκειται για θαύμα ούτε για ανώτερη εθνική «κουλτούρα εργασίας», όπως μερικές φορές υπονοείται βολικά. Πρόκειται για μια αρχική ώθηση -μισθολογική, θεσμική ή φορολογική- η οποία αυτοτροφοδοτείται μετά την εκκίνησή της.
Σε αντίθεση με τη δική μας όπου η στρατηγική «αποστράγγισης» της οικονομίας με το πρόσχημα του οφέλους από την προεξόφληση του χρέους –όπως προσπαθεί να μας πείσει το καθεστώς- δεν μπορεί να αναστρέψει τη φορά του κύκλου· τουναντίον, τον διευρύνει περιλαμβάνοντας ολοένα και περισσότερες κοινωνικές ομάδες. Και ενώ η οικονομική ιστορία δείχνει ότι «θέλει αρετήν και τόλμην» η καινοτομία, η σπανιότητά τους θα της στερήσει και την ελευθερία!
Δύο αφηγήματα, μία πραγματικότητα
Το ενδιαφέρον -και το πιο πολιτικά ευαίσθητο- σημείο είναι ότι στην Ελλάδα σήμερα συνυπάρχουν δύο αφηγήματα τα οποία μοιάζουν αντιφατικά αλλά μπορεί να είναι και τα δύο αληθινά, ταυτόχρονα.
Το πρώτο είναι το αφήγημα προόδου: ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας μετά από δεκατρία χρόνια, επιστροφή στις διεθνείς αγορές, έξοδος από τη λίστα χωρών με μακροχρόνιες μακροοικονομικές ανισορροπίες, «μείωση» του χρέους με προεξοφλήσεις -που στηρίζουν νέες δανειοδοτήσεις- και άλλα πραγματικά επιτεύγματα σε επίπεδο δημοσιονομικής σταθερότητας.
Το δεύτερο αφήγημα είναι αυτό της καθημερινότητας: του μισθού που δεν φτάνει, του νέου επιστήμονα που φεύγει, της αίσθησης ότι η σταθερότητα δεν μεταφράζεται σε ευημερία.
Το λάθος θα ήταν να διαλέξουμε ένα από τα δύο αφηγήματα και να απορρίψουμε το άλλο ως προπαγάνδα. Και τα δύο περιγράφουν πραγματικά κομμάτια της ίδιας εικόνας: μια οικονομία που έχει σταθεροποιηθεί μακροοικονομικά, αλλά δεν έχει ακόμη σπάσει τον μικροοικονομικό φαύλο κύκλο που βιώνει ο μέσος εργαζόμενος. Η δημοσιονομική σταθερότητα είναι προϋπόθεση για να αλλάξει η φορά του κύκλου· δεν είναι όμως η ίδια η αλλαγή.
Τι θα χρειαζόταν για να αλλάξει η φορά
Δεν υπάρχει μία θαυματουργή πολιτική, αλλά υπάρχουν σημεία όπου η αλυσίδα θα μπορούσε ρεαλιστικά να σπάσει:
Μείωση του μη μισθολογικού κόστους εργασίας ώστε το χάσμα καθαρού-μεικτού μισθού να μικρύνει.
Ουσιαστική σύνδεση των δημόσιων πανεπιστημίων με την αγορά εργασίας και τα οικοσυστήματα έρευνας/καινοτομίας, ώστε η γνώση να μην μένει αποκομμένη από την παραγωγή.
Στοχευμένα κίνητρα για την επιστροφή επιστημόνων που να μην εξαντλούνται σε φορολογικές ελαφρύνσεις, αλλά να συνοδεύονται από πραγματικές θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης.
Δημιουργία στελεχών με επιδότηση μεταπτυχιακών σπουδών στην Ψηφιακή Επιχειρηματικότητα, για παράδειγμα, η οποία χρειάζεται μια ιδέα, ένα λάπτοπ, μια σύνδεση ίντερνετ και ένα γόνιμο επιχειρηματικό περιβάλλον.
Κατεύθυνση επενδυτικών κινήτρων προς κλάδους υψηλής προστιθέμενης αξίας αντί της μονόπλευρης στήριξης κατασκευών υψηλής βίζας και τουρισμού χαμηλού κόστους, που, εκτός των άλλων, μειώνουν την αξία της χώρας ως οικοπέδου.
Επιτάχυνση θεσμικών διαδικασιών -δικαιοσύνη, αδειοδοτήσεις, φοροελαφρύνσεις αντί προστίμων που προηγούνται των κανονισμών (νέα πατέντα)- των οποίων η εφαρμογή λειτουργεί σαν ένας αθόρυβος αποτρεπτικός παράγοντας επενδύσεων.
Καμία από αυτές τις αλλαγές δεν αποδίδει άμεσα. Αυτό ακριβώς είναι και το χαρακτηριστικό κάθε κύκλου, καλού ή κακού: χρειάζεται χρόνος για να αλλάξει φορά. Η ερώτηση που μένει ανοιχτή δεν είναι αν η Ελλάδα μπορεί να μπει σε ενάρετο κύκλο, καθώς είναι βέβαιο ότι έχει δυνατότητες όπως έδειξαν άλλες μικρές ευρωπαϊκές οικονομίες, αλλά και οι ελληνόπαιδες που επέλεξαν να διεκδικήσουν μια καριέρα πάνω από σύνορα. Το ερώτημα είναι αν υπάρχει η πολιτική βούληση (από ποιούς, άραγε) και κοινωνική υπομονή να επενδυθούν πόροι σε μια αλλαγή η οποία δεν θα φανεί στην επόμενη τετραετία, αλλά στη μεθεπόμενη γενιά αποφοίτων που θα αποφασίσουν αν θα μείνουν ή αν θα φύγουν.
Συζητήθηκε το θέμα της ίδρυσης κοινού κέντρου αποφυγής εντάσεων
Ο Σύρος υπουργός Εξωτερικών συναντήθηκε σήμερα στην Ιορδανία με τον αρχηγό της Μοσάντ, δήλωσαν στο Γαλλικό Πρακτορείο μια διπλωματική πηγή και μια πηγή στη συριακή κυβέρνηση, μερικές ημέρες έπειτα από μία ισραηλινή επίθεση εναντίον αεροπορικής βάσης στη Συρία.
Σύμφωνα με τις πηγές αυτές, που ζήτησαν να μην κατονομασθούν, ο επικεφαλής της συριακής διπλωματίας Ασαάντ αλ-Σαϊμπάνι και ο αρχηγός των ισραηλινών υπηρεσιών εξωτερικών πληροφοριών Ρομάν Γκόφμαν συζήτησαν, μεταξύ άλλων, το ζήτημα της δημιουργίας μιας «αίθουσας ειδικών επιχειρήσεων» στην Ιορδανία, υπό αμερικανική επίβλεψη, ώστε να αποφευχθεί οποιαδήποτε σύγκρουση στη Συρία, μεταξύ άλλων και με την Τουρκία.
Οι δύο χώρες δεν έχουν επιβεβαιώσει μέχρι στιγμής αυτές τις πληροφορίες.
Σε μια κομβική ανακοίνωση προχώρησε η Τεχεράνη, αποκαλύπτοντας τον εντοπισμό ενός τεράστιου χερσαίου κοιτάσματος φυσικού αερίου στη νότια επαρχία Φαρς.
Σύμφωνα με τις επίσημες δηλώσεις του Ιρανού υπουργού Πετρελαίου, Μοχσέν Πακνεζάντ, τα συνολικά γεωλογικά αποθέματα του νέου κοιτάσματος —γνωστού ως Takhteh (ή Takht-e)— υπολογίζονται σε πάνω από 7,5 τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια (περίπου 212,4 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα) φυσικού αερίου στη θέση του.
Με βάση τον εξαιρετικά υψηλό εκτιμώμενο συντελεστή ανάκτησης που κυμαίνεται γύρω στο 72% με 73%, οι αρμόδιες αρχές εκτιμούν ότι μπορούν να εξαχθούν περισσότερα από 5,7 τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια (πάνω από 160 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα) εμπορεύσιμου αερίου.
Όλο αυτό αρκεί για να μετατρέψει το Ιράν σε υπερδύναμη στο φυσικό αέριο, εκτός από το πετρέλαιο σε συνδυασμό βέβαια με το κοίτασμα South Pars που συνεκμεταλλευόταν με το Κατάρ πριν το πόλεμο και στο οποίο κατέχει το 40%.
Ταυτόχρονα θα μπορέσει να κλείσει σε μία δεκαετία περίπου, όλες τις πληγές που άνοιξε ο πόλεμος, αν όλα πάνε ομαλά.
Για να γίνει αντιληπτό το πραγματικό μέγεθος της ανακάλυψης, ο ίδιος ο υπουργός υπογράμμισε ότι η ανακτήσιμη αυτή ποσότητα ισοδυναμεί πλήρως με την παραγωγή μιας ολόκληρης φάσης του γιγαντιαίου υπεράκτιου κοιτάσματος South Pars για τουλάχιστον 15 χρόνια.
Υπενθυμίζεται πως το South Pars, το οποίο αποτελεί το μεγαλύτερο κοίτασμα αερίου στον πλανήτη (το οποίο μοιράζονται το Ιράν και το Κατάρ), καλύπτει επί του παρόντος σχεδόν το 70% των συνολικών εγχώριων ενεργειακών αναγκών της χώρας.
Πέρα από το εντυπωσιακό του μέγεθος, το αέριο του κοιτάσματος Takhteh διαθέτει ένα τεράστιο συγκριτικό πλεονέκτημα: χαρακτηρίζεται επισήμως ως «γλυκό» αέριο (sweet gas).
Αυτό σημαίνει ότι περιέχει ελάχιστες ή καθόλου ποσότητες υδροθείου και διαβρωτικών θειούχων ενώσεων σε σύγκριση με τα «ξινά» (sour) κοιτάσματα.
Η ιδιαιτερότητα αυτή μεταφράζεται σε άμεση μείωση του κόστους ανάπτυξης των υποδομών, εξοικονόμηση πόρων στις διαδικασίες καθαρισμού και αισθητά χαμηλότερα λειτουργικά έξοδα εκμετάλλευσης.
Παράλληλα, το κοίτασμα κρύβει και άλλον ενεργειακό πλούτο, καθώς εντοπίστηκαν σημαντικές ποσότητες συμπυκνωμάτων φυσικού αερίου (gas condensates).
Πρόκειται για εξαιρετικά πολύτιμους ελαφρούς υδρογονάνθρακες που αξιοποιούνται άμεσα στα διυλιστήρια και την πετροχημική βιομηχανία.
Ο Πακνεζάντ τόνισε χαρακτηριστικά ότι η συνδυασμένη εμπορική αξία του αερίου και των συμπυκνωμάτων υπολογίζεται σε εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια, περίπου 150 δισ. αποτελώντας μια ισχυρή ένεση εθνικού πλούτου.
Η ανακάλυψη αυτή αποκτά και μια ξεχωριστή διάσταση λόγω της τοποθεσίας της: η επαρχία Φαρς αποτελεί την ιστορική κοιτίδα της Περσίας, φιλοξενώντας εμβληματικά μνημεία όπως η αρχαία Περσέπολη, η οποία περιλαμβάνεται στα Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.
Η γειτνίαση των ενεργειακών αποθεμάτων με περιοχές ανυπολόγιστης πολιτιστικής αξίας καθιστά υποχρεωτική τη θέσπιση αυστηρών περιβαλλοντικών και αρχαιολογικών περιορισμών κατά τη χάραξη των σχεδίων γεώτρησης και ανάπτυξης.
Αν και η ιρανική ηγεσία ζητά την ταχύτατη έναρξη των έργων προκειμένου να τροφοδοτηθούν άμεσα οι ενεργοβόρες βιομηχανίες και η εγχώρια παραγωγή, οι αναλυτές επισημαίνουν ότι η εμπορική εκμετάλλευση δεν πρόκειται να ξεκινήσει από τη μια μέρα στην άλλη.
Ωστόσο η πλήρης ανάπτυξη ενός τέτοιου πεδίου απαιτεί πολυετείς γεωλογικές μελέτες, εκτεταμένες γραφειοκρατικές αδειοδοτήσεις, κατασκευή δικτύων αγωγών και σταθμών επεξεργασίας, αλλά και εκτεταμένες γεωτρήσεις. Το εγχείρημα καθίσταται ακόμα πιο απαιτητικό δεδομένου του ασφυκτικού πλαισίου διεθνών κυρώσεων, της περιορισμένης πρόσβασης σε δυτική τεχνολογία αιχμής και των ελλείψεων σε διεθνή επενδυτικά κεφάλαια.
Η εξέλιξη αυτή σημειώνεται σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη συγκυρία για το Ιράν. Ο ενεργειακός τομέας της χώρας παλεύει με τις συνέπειες των πρόσφατων συγκρούσεων, τις ζημιές σε ενεργειακές υποδομές, τις διαχρονικές υποεπενδύσεις και τα έντονα προβλήματα επάρκειας.
Έτσι, παρότι το κοίτασμα Takhteh ενισχύει μακροπρόθεσμα τη στρατηγική θέση του Ιράν (το οποίο ήδη κατέχει τη 2η θέση παγκοσμίως σε βεβαιωμένα αποθέματα φυσικού αερίου), δεν αναμένεται να αποτελέσει άμεση λύση για τις πιέσεις στην παραγωγή και τα ελλείμματα στην εφοδιαστική αλυσίδα της τρέχουσας περιόδου.
Νέες περιπέτειες για τον Ζακ Μορέτι, συνιδιοκτήτη του μπαρ Le Constellation στο Κραν Μοντανά.
Ο Ζακ Μορέτι, ιδιοκτήτης του μοιραίου μπαρ Constellation στο χειμερινό ελβετικό θέρετρο του Κραν Μοντανά, όπου κάηκαν ζωντανοί 41 νέοι άνθρωποι, συνελήφθη για τον άγριο ξυλοδαρμό της συζύγου του και συνιδιοκτήριας, Τζέσικα Μορέτι.
Νέα προβλήματα με τον νόμο αντιμετωπίζει ο Ζακ Μορέτι, συνιδιοκτήτης του μπαρ Le Constellation στο Κραν Μοντανά, όπου την Πρωτοχρονιά εκδηλώθηκε η πολύνεκρη πυρκαγιά που συγκλόνισε την Ελβετία. Ο Μορέτι συνελήφθη και οδηγήθηκε στη φυλακή, καθώς κατηγορείται για άσκηση βίας σε βάρος της συζύγου του, Τζέσικα.
Όπως μετέδωσαν τα ελβετικά τηλεοπτικά δίκτυα Léman Bleu και RTS, το περιστατικό φέρεται να σημειώθηκε τη νύχτα της 11ης προς 12η Αυγούστου. Η γυναίκα τραυματίστηκε και μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο για την παροχή της απαραίτητης ιατρικής φροντίδας.
Υπενθυμίζεται ότι ο Ζακ και η Τζέσικα Μορέτι συγκαταλέγονται και οι δύο μεταξύ των κατηγορουμένων στην έρευνα που ξεκίνησε μετά την καταστροφική πυρκαγιά του «Constellation» την 1η Ιανουαρίου 2026, το οποίο στοίχισε τη ζωή σε 41 άτομα και προκάλεσε 115 τραυματίες.
Οι Αρχές διερευνούν, μεταξύ άλλων, εάν τηρούνταν οι προβλεπόμενοι κανόνες πυρασφάλειας και ποιες ευθύνες αναλογούν στους ιδιοκτήτες και σε άλλα εμπλεκόμενα πρόσωπα.
Από την πλευρά τους, οι δικηγόροι των Μορέτι εξέδωσαν ανακοίνωση την Κυριακή το βράδυ αναφερόμενοι στην υπόθεση, τονίζοντας ότι τα γεγονότα διερευνώνται σε ξεχωριστή υπόθεση που αφορά «αποκλειστικά την ιδιωτική τους ζωή».
«Δεν πρέπει να συγχέονται με την τραγωδία του Constellation», ανέφεραν μεταξύ άλλων οι δικηγόροι στην ανακοίνωσή τους.
Πρόσθεσαν, ωστόσο, ότι τα αναφερόμενα γεγονότα «παρόλα αυτά εμπίπτουν σε ένα πλαίσιο που δεν μπορεί να αγνοηθεί: αυτό μιας ιδιαίτερα έντονης δοκιμασίας που οι Μορέτι προσπαθούν να αντιμετωπίσουν μαζί από την 1η Ιανουαρίου».
Έως και 42% των ασθενώνμε βαριά νευρολογική νόσο χρειάζονται ΜΕΘ.
Ο ιός του Δυτικού Νείλου αποτελεί σήμερα μία από τις σημαντικότερες αναδυόμενες ιογενείς λοιμώξεις στην Ευρώπη, επισημαίνει η Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, παθολόγος- καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ.
Όπως αναφέρει η ίδια, αν και η πλειονότητα των λοιμώξεων είναι ασυμπτωματική και ένα μικρό ποσοστό εκδηλώνεται ως εμπύρετη νόσος με κεφαλαλγία και μυϊκά άλγη, λιγότερο από 1% των λοιμώξεων, σύμφωνα και με τον ΕΟΔΥ, «εξελίσσεται σε νευροδιεισδυτική νόσο, με προσβολή δηλαδή του κεντρικού νευρικού συστήματος».
Παρά τη σχετικά χαμηλή πιθανότητα εμφάνισής της, η σοβαρή αυτή κλινική εικόνα οδηγεί σε σημαντική θνητότητα, σε ανάγκη νοσηλείας σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας και σε ορισμένες περιπτώσεις σε μακροχρόνιες νευρολογικές και νευροψυχολογικές επιπλοκές, τονίζει η κ. Ψαλτοπούλου.
Σύμφωνα με το ECDC, ο ιός του Δυτικού Νείλου κυκλοφορεί το 2026 σε 9 ευρωπαϊκές χώρες, συμπεριλαμβανομένων των Βαλκανικών χωρών, την Ιταλία, την Ισπανία, τη Γαλλία και τη Γερμανία.
Ο ιός αυτός απασχολεί και τα διεθνή, έγκριτα επιστημονικά περιοδικά την τελευταία διετία επανειλημμένως με νεότερα δεδομένα, εξηγεί στο ΑΠΕ η καθηγήτρια του ΕΚΠΑ, προσθέτοντας πως «Το γενικό μήνυμα είναι ότι ο ιός αυτός αντιμετωπίζεται πλέον ως αυξανόμενη και γεωγραφικά επεκτεινόμενη απειλή στην Ευρώπη, με σημαντικό ρόλο τον συσχετισμό του κλίματος, των ξενιστών (όπως του πληθυσμού των κουνουπιών), του ανθρώπου, καθώς και του αστικού και οικολογικού περιβάλλοντος».
Ποιοι έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να νοσήσουν βαριά με μηνιγγοεγκεφαλίτιδα;
Σε μεγάλη μελέτη στις ΗΠΑ (JAMA, 2025) που αναλύθηκαν τα δεδομένα (2013-2024) ως προς τους παράγοντες κινδύνου για σοβαρή νόσο φάνηκε ότι μεγαλύτερη πιθανότητα να νοσήσουν βαριά είναι τα άτομα που έχουν μολυνθεί από τον ιό και ταυτόχρονα διαγιγνώσκονται με σκλήρυνση κατά πλάκας, διαταραχές σχετιζόμενες με αλκοόλ ή με χορήγηση ανοσοκατασταλτικής θεραπείας, αναφέρει η κ. Ψαλτοπούλου και προσθέτει πως «το αρσενικό φύλο, η διάγνωση με αιματολογική κακοήθεια ή με αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο ή με χρόνια νεφρική νόσο ή με υπέρταση αποτελούν επιβαρυντικούς παράγοντες για την εμφάνιση μηνιγγοεγκεφαλίτιδας».
Όμως, όπως λέει, «η αύξηση της ηλικίας ήταν πολύ επιβαρυντική, γι’ αυτό και σύμφωνα με τα φετινά δεδομένα του ΕΟΔΥ, οι θάνατοι που καταγράφησαν ήταν σε άτομα ηλικίας άνω των 65 ετών (διάμεση ηλικία θανόντων 82 έτη: 66-91 έτη)».
Ποια είναι η κλινική εικόνα της βαρύτερης μορφής με προσβολή του κεντρικού νευρικού συστήματος;
Σε συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση 47 μελετών στο Annals of Neurology (2025) πυρετός καταγράφηκε στο 88% των περιστατικών, ναυτία ή έμετος στο 58% και κόπωση στο 50%. Από τις νευρολογικές εκδηλώσεις, κεφαλαλγία παρατηρήθηκε περίπου στο 50%, διαταραχή νοητικής κατάστασης στο 39% και εστιακή μυϊκή αδυναμία στο 32%. Σημαντικό εύρημα ήταν ότι 42% των ασθενών χρειάστηκαν νοσηλεία σε ΜΕΘ, ενώ συνολική θνητότητα υπολογίστηκε σε 9,2%, επισημάνει η καθηγήτρια.
«Η ίδια μετα-ανάλυση παρέχει ιδιαίτερα χρήσιμα δεδομένα για την πρόγνωση. Η χρόνια νεφρική νόσος συσχετίστηκε με περίπου με εξαπλάσιο κίνδυνο θανάτου (OR 5,99), η υπέρταση με περίπου τετραπλάσιο κίνδυνο (OR 4,01) και ο σακχαρώδης διαβήτης με υπερδιπλάσιο κίνδυνο (OR 2,43). Τα αποτελέσματα ενισχύουν την άποψη ότι οι συννοσηρότητες έχουν ιδιαίτερη σημασία για την εκτίμηση του τελικού κινδύνου του ατόμου που νοσεί από τον ιό αυτό», καταλήγει η κ. Ψαλτοπούλου .
Σε άλλη μετα-ανάλυση 4.000 ασθενών από 39 μελέτες (Int. J. ofInfectious Diseases, 2026) φάνηκε ότι η συνολική θνητότητα των κλινικά αναγνωρισμένων περιστατικών ήταν 6%, αλλά στους ασθενείς που εισήχθησαν στη ΜΕΘ προσέγγιζε το 62%, δείχνοντας πόσο διαφορετική μπορεί να είναι η πρόγνωση στις διάφορες μορφές.
«Σύμφωνα με το επιστημονικό περιοδικό JAMA (2025), η θνητότητα είναι περίπου 10% γι’ αυτή την σοβαρή μορφή, αλλά φτάνει περίπου στο 20% σε άτομα 70 ετών και άνω, και στο 30-40% σε βαριά ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς», λέει η ίδια στο ΑΠΕ -ΜΠΕ, ενώ τονίζει πως από τους ασθενείς που νοσηλεύτηκαν, σε ικανό ποσοστό παρέμειναν μακροχρονίως κόπωση, αδυναμία, μυαλγία, απώλεια μνήμης και κατάθλιψη.
Μετά την ύφεση της νόσου μπορεί να παραμείνει κάποια συμπτωματολογία;
Η ίδια μετα-ανάλυση δείχνει ότι σημαντικό ποσοστό επιζώντων παρουσιάζει επίμονα συμπτώματα μετά τη νοσηλεία. Η κόπωση αναφέρθηκε στο 37-75%, προβλήματα μνήμης στο 11-57%, δυσκολίες συγκέντρωσης στο 17-48% και συμπτώματα κατάθλιψης στο 17-38%. Επομένως, η πραγματική επιβάρυνση δεν αποτυπώνεται πλήρως μόνο από τη νοσηρότητα και θνητότητα της οξείας φάσης , επισημαίνει η κ. Ψαλτοπούλου.
Υπάρχει αποτελεσματική θεραπεία;
Μία από τις πλέον πρόσφατες ανασκοπήσεις στο Reviews in Medical Virology (2026) εξετάζει ειδικά τη θεραπευτική αντιμετώπιση της νόσου. «Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει εγκεκριμένο ειδικό αντιικό φάρμακο ούτε εγκεκριμένο ανθρώπινο εμβόλιο. Η αντιμετώπιση παραμένει κυρίως υποστηρικτική, με διαχείριση της αναπνευστικής ανεπάρκειας, των επιληπτικών κρίσεων, των διαταραχών υγρών και ηλεκτρολυτών και των άλλων επιπλοκών της εγκεφαλίτιδας. Τα διαθέσιμα στοιχεία δεν τεκμηριώνουν σαφές όφελος επιβίωσης από κορτικοστεροειδή, ενώ η ριμπαβιρίνη δεν συνιστάται λόγω ανεπαρκούς αποτελεσματικότητας. Γίνεται έρευνα για μονοκλωνικά αντισώματα, αλλά μέχρι σήμερα η συμπτωματική αγωγή είναι η καθιερωμένη.
Επομένως το σημαντικότερο στοιχείο για τη νόσηση από ιό του Δυτικού Νείλου είναι η πρόληψη σε επίπεδο πολιτείας, όσο και ατομικά, έτσι ώστε να αποφευχθεί η μεταφορά του ιού μέσω των μολυσμένων κουνουπιών», αναφέρει και επισημαίνει πως η ευρωπαϊκή διάσταση και επιβάρυνση είναι πλέον εμφανής και η πολυπαραγοντικότητα και η πολυπλοκότητα πρόληψης και αντιμετώπισης όλων αυτών των οικολογικών συσχετισμών για την αποτελεσματική μείωση των περιστατικών του ιού του Δυτικού Νείλου στη χώρα μας, και ευρωπαϊκά, αποτελεί άλλο ένα θέμα δημόσιας υγείας προς συλλογική αντιμετώπιση.
Η υπόθεσηεξετάζεται από την Επιτροπή Διαφάνειας ενώ έχει φτάσει στα αυτιά του Άδωνι Γεωργιάδη.
Έντονες φήμες ότι οσονούπω σκάει “βόμβα” για εν ενεργεία Δήμαρχο αλλά και για γιατρό – κυβερνητικό βουλευτή κυκλοφορούν τις τελευταίες μέρες στην πιάτσα.
Σύμφωνα με πληροφορίες που κυκλοφορούν στο παρασκήνιο, οι δύο τους αναμένεται να βρεθούν αντιμέτωποι με υπόθεση υπερσυνταγογραφήσεων σε δημοτικά ΚΑΠΗ, εν αγνοία των μελών τους. Συγκεκριμένα, μαθαίνουμε πως εισαγγελέας αλλά και ΣΔΟΕ έχουν δεχθεί στοιχεία και πλήθος από καταγγελίες για υπόθεση όπου σε ιστορικό νησί κοντά στην Αττική έχουν προκύψει υπερσυνταγογραφήσεις εν αγνοία συνταξιούχων μελών των τοπικών ΚΑΠΗ.
Η υπόθεση εξετάζεται ήδη από την Επιτροπή Διαφάνειας ενώ έχει ήδη φτάσει στα αυτιά του Άδωνι Γεωργιάδη, ο οποίος, προφανώς δεν θα μείνει με σταυρωμένα χέρια.
Ο γιατρός – βουλευτής και στο παρελθόν είχε απασχολήσει με τις ιατρικές του δραστηριότητες, όμως τότε είχε περάσει στα ψιλά καθώς υπήρχε διθυραμβικό κλίμα στη ΝΔ για τη συντριπτική εκλογική της νίκης.
Πηγές αναφέρουν πως η υπόθεση θα απασχολήσει και το Μαξίμου, καθώς μια φορά μπορεί να του χαρίστηκαν, δεύτερη όμως δύσκολα.
Η Κίνα επιχειρεί να μετατρέψει τα ανθρωποειδή ρομπότ από εντυπωσιακά τεχνολογικά πρωτότυπα σε εργατικό δυναμικό βιομηχανικής κλίμακας. Όπως επισημαίνει ο Economist, οι κινεζικές επιχειρήσεις έχουν σημειώσει μεγάλη πρόοδο στην κατασκευή των μηχανών· το δύσκολο βήμα είναι πλέον να τους μάθουν να λειτουργούν αξιόπιστα στον πραγματικό κόσμο.
Την ταχύτητα της κινεζικής προόδου συμβολίζει ένα ρομπότ με την ονομασία «Superman». Σε πρόσφατη δοκιμή έφτασε τα 12,66 μέτρα το δευτερόλεπτο, ξεπερνώντας ακόμη και την ανώτατη ταχύτητα που είχε καταγράψει ο Γιουσέιν Μπολτ. Αμέσως μετά, όμως, το ρομπότ προσέκρουσε σε τοίχο.
Το περιστατικό συμπυκνώνει το σημερινό παράδοξο της ρομποτικής: οι μηχανές μπορούν να επιτύχουν εντυπωσιακές μεμονωμένες επιδόσεις, αλλά εξακολουθούν να δυσκολεύονται να αντιλαμβάνονται το περιβάλλον, να προσαρμόζονται σε απρόβλεπτες καταστάσεις και να εκτελούν με συνέπεια μια ακολουθία καθημερινών εργασιών.
Από την κατασκευή στην εκπαίδευση
Σύμφωνα με τον Economist, οι κινεζικές εταιρείες αναμένουν να διαθέσουν περίπου 50.000 ανθρωποειδή ρομπότ μέσα στο 2026 — αριθμό υπερτριπλάσιο από εκείνον της προηγούμενης χρονιάς. Η Κίνα διαθέτει ήδη σημαντικά πλεονεκτήματα στην κατασκευή κινητήρων, αισθητήρων, μπαταριών, ηλεκτρονικών εξαρτημάτων και συστημάτων ελέγχου.
Η μεγάλη πρόκληση βρίσκεται πλέον στο λογισμικό. Ένα ανθρωποειδές ρομπότ πρέπει να μπορεί να περπατά σε άνισο έδαφος, να αναγνωρίζει αντικείμενα, να χειρίζεται εργαλεία διαφορετικού μεγέθους και να αντιδρά σωστά όταν κάτι δεν βρίσκεται στη θέση όπου το περίμενε. Για τον σκοπό αυτό χρειάζεται τεράστιος όγκος δεδομένων εκπαίδευσης.
Η κινεζική προσέγγιση είναι σχεδόν βιομηχανική. Χιλιάδες ρομπότ εκπαιδεύονται επαναλαμβάνοντας κινήσεις: σηκώνουν και μεταφέρουν αντικείμενα, ταξινομούν προϊόντα, χειρίζονται εργαλεία και προσπαθούν να μιμηθούν ανθρώπινες ενέργειες. Κάθε επιτυχία και κάθε αποτυχία προσθέτει δεδομένα στα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης που ελέγχουν τις μηχανές.
Η λογική θυμίζει την εκπαίδευση των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων: περισσότερα δεδομένα και μεγαλύτερη υπολογιστική ισχύς μπορούν να βελτιώσουν την απόδοση. Στην περίπτωση των ρομπότ, όμως, η διαδικασία είναι πολύ ακριβότερη. Οι μηχανές πρέπει να κατασκευαστούν, να συντηρηθούν και να λειτουργούν σε φυσικούς χώρους, ενώ οι πτώσεις και τα λάθη προκαλούν πραγματικές ζημιές.
Περισσότερα ρομπότ, αλλά όχι λιγότεροι εργαζόμενοι
Το Πεκίνο θέλει να αυτοματοποιήσει την παραγωγή χωρίς να προκαλέσει μαζική ανεργία. Η χώρα αντιμετωπίζει δημογραφική συρρίκνωση και μείωση του πληθυσμού σε ηλικία εργασίας, αλλά ταυτόχρονα πρέπει να δημιουργεί θέσεις απασχόλησης για εκατομμύρια νέους και πτυχιούχους.
Τα ανθρωποειδή ρομπότ προβάλλονται επομένως ως λύση για εργασίες επικίνδυνες, εξαντλητικές ή δύσκολο να καλυφθούν — όχι, τουλάχιστον επισήμως, ως μηχανισμός γενικευμένης αντικατάστασης των εργαζομένων. Στην πράξη, ωστόσο, εάν καταστούν οικονομικά αποδοτικά, είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι δεν θα αλλάξουν ριζικά την αγορά εργασίας.
Η Κίνα ποντάρει επίσης στην πιθανότητα να δημιουργήσει έναν νέο εξαγωγικό κλάδο, όπως έκανε προηγουμένως με τα φωτοβολταϊκά, τις μπαταρίες και τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα. Εάν πετύχει, θα μπορούσε να κυριαρχήσει όχι μόνο στην κατασκευή των ρομπότ αλλά και στη συλλογή των δεδομένων που απαιτούνται για την εκπαίδευσή τους.
Το στοίχημα συνοδεύεται από τεράστιο κόστος. Χιλιάδες μηχανές μπορεί να χρειαστεί να εργάζονται για χρόνια προτού αποκτήσουν τις απαιτούμενες δεξιότητες. Δεν είναι ακόμη βέβαιο εάν η ταχεία αύξηση της παραγωγής ανταποκρίνεται σε πραγματική εμπορική ζήτηση ή εάν ενισχύεται κυρίως από κρατικές επιδοτήσεις και τοπικές επενδυτικές πρωτοβουλίες.
Το κρίσιμο ερώτημα που θέτει ο Economist είναι σαφές: έχοντας κατακτήσει σε μεγάλο βαθμό το υλικό, μπορεί η Κίνα να κατακτήσει και το λογισμικό που θα μετατρέψει τις μηχανές σε πραγματικά χρήσιμους εργάτες;
Εξατομικευμένα εμβόλια κατά του καρκίνου
Στο ίδιο ενημερωτικό δελτίο, ο Economist στρέφει την προσοχή του σε μια διαφορετική τεχνολογική εξέλιξη: τα θεραπευτικά εμβόλια κατά του καρκίνου.
Η αισιοδοξία προέρχεται από τα αποτελέσματα δοκιμής του intismeran, ενός εξατομικευμένου εμβολίου mRNA για ασθενείς με μελάνωμα. Το εμβόλιο, που αναπτύσσεται από τη Moderna και τη Merck, δεν προορίζεται να αποτρέψει την αρχική εμφάνιση του καρκίνου. Σχεδιάζεται ξεχωριστά για κάθε ασθενή, με βάση τις μεταλλάξεις του δικού του όγκου, ώστε να εκπαιδεύει το ανοσοποιητικό σύστημα να αναγνωρίζει και να καταστρέφει τα καρκινικά κύτταρα.
Σε κλινική δοκιμή τελικού σταδίου με 1.137 ασθενείς υψηλού κινδύνου, το intismeran χορηγήθηκε μαζί με την ανοσοθεραπεία Keytruda και εμφάνισε σημαντικό όφελος ως προς την αποτροπή της υποτροπής ή της εξάπλωσης του μελανώματος. Πρόκειται για σημαντική ένδειξη, αλλά όχι ακόμη για οριστική απόδειξη ότι η ίδια προσέγγιση θα λειτουργήσει σε πολλούς διαφορετικούς καρκίνους.
Ο Economist υπογραμμίζει ακριβώς αυτή τη διάκριση: τα αποτελέσματα είναι εξαιρετικά υποσχόμενα, αλλά μένει να φανεί εάν αποτελούν μια μεμονωμένη επιτυχία ή την αρχή μιας νέας εποχής εξατομικευμένων αντικαρκινικών θεραπειών.
Η Nvidia και οι αμφιβολίες για την έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης
Το ενδιαφέρον των αγορών στρέφεται παράλληλα στη Nvidia, η οποία ανακοινώνει τα οικονομικά της αποτελέσματα την Τετάρτη. Τα έσοδά της κατά το προηγούμενο τρίμηνο ανήλθαν σε 82 δισ. δολάρια, αυξημένα κατά 85% σε σύγκριση με έναν χρόνο νωρίτερα, και αναμένεται νέα άνοδος.
Πίσω από τους εντυπωσιακούς αριθμούς, ωστόσο, οι επενδυτές διερωτώνται πόσο διατηρήσιμη είναι η έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης. Η Nvidia δεν περιορίζεται πλέον στην πώληση επεξεργαστών: επενδύει σε πελάτες της και συμβάλλει στη χρηματοδότησή τους. Με τον τρόπο αυτό ενισχύει τη ζήτηση για τα δικά της προϊόντα, αλλά ταυτόχρονα αυξάνει την οικονομική της έκθεση σε περίπτωση επιβράδυνσης της αγοράς.
Η αμερικανική οικονομία περιμένει τα νέα στοιχεία του πληθωρισμού
Την Τετάρτη ανακοινώνονται και τα νέα στοιχεία για τον δείκτη προσωπικών καταναλωτικών δαπανών, τον προτιμώμενο δείκτη πληθωρισμού της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ.
Τον Ιούνιο ο δείκτης είχε αυξηθεί κατά 3,7% σε ετήσια βάση. Η μικρή υποχώρηση κατά 0,1 ποσοστιαία μονάδα πρόσφερε κάποια ανακούφιση, αλλά ο πληθωρισμός εξακολουθεί να βρίσκεται πολύ υψηλότερα από τον στόχο του 2%. Τα νέα δεδομένα θα επηρεάσουν τόσο τις προσδοκίες για τα επιτόκια όσο και την αποτίμηση των τεχνολογικών εταιρειών.
Η Ισλανδία αποφασίζει εάν θα επιστρέψει στον δρόμο προς την ΕΕ
Το Σάββατο η Ισλανδία θα πραγματοποιήσει δημοψήφισμα για το εάν πρέπει να επαναλάβει τις ενταξιακές συνομιλίες με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η ψηφοφορία διεξάγεται σε μια περίοδο αυξημένης διατλαντικής έντασης και προβληματισμού για τις επιδιώξεις του Ντόναλντ Τραμπ στην Αρκτική. Παρά το κλίμα αυτό, η επικράτηση της ευρωπαϊκής επιλογής δεν θεωρείται βέβαιη. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν μικρό μόνο προβάδισμα υπέρ της επανέναρξης των συνομιλιών, με λίγο περισσότερους από τους μισούς Ισλανδούς να τάσσονται υπέρ.
Από τα κινεζικά ανθρωποειδή ρομπότ και τα εξατομικευμένα εμβόλια μέχρι τα αποτελέσματα της Nvidia, τον αμερικανικό πληθωρισμό και το ισλανδικό δημοψήφισμα, η εβδομάδα αποτυπώνει έναν κόσμο στον οποίο η τεχνολογική επιτάχυνση συναντά όλο και συχνότερα οικονομικά, κοινωνικά και γεωπολιτικά όρια.
Το ρεπορτάζ βασίζεται στη θεματολογία και στα στοιχεία της κυριακάτικης έκδοσης του ενημερωτικού δελτίου The Economist Today, της 23ης Αυγούστου 2026.
Η έννοια της «κοινωνικής ενσυναίσθησης» μάλλον είναι άγνωστη στους τραπεζίτες.
Τελικά οι μεγαλοτραπεζίτεςαποτελούν μια ξεχωριστή φυλή. Περίκλειστη, που συνομιλούν μόνο με τους εαυτούς τους και έναν χρυσοποίκιλτο περίγυρο, αδιαφορώντας πλήρως για την κοινωνία και διαθέτοντας αδιανόητο έλλειμμα «κοινωνικής ενσυναίσθησης».
Πώς αλλιώς να εξηγηθεί μια… αυγουστιάτικη (τυχαίο;) απόφαση του ΔΣ της Τράπεζας Πειραιώς, με την οποία αυξάνεται κατά 86,7% η «ετήσια σταθερή αντιμισθία» του Διευθύνοντος Συμβούλου Χρήστου Μεγάλου.
Ναι, καλά το διαβάσατε, οι σταθερές πάγιες αποδοχές του αυξήθηκαν κατά 86,7%. Οι οποίες, παρεμπιπτόντως, ήτανήδη επταψήφιες. Και σε αυτές ασφαλώς δεν περιλαμβάνονται διάφορα bonus και πιθανά stock options που κάνουν τα νούμερα ζαλιστικά!
Θα μου πείτε, ιδιωτικές εταιρείες είναι οι τράπεζες, έτσι το εκτίμησαν και λογαριασμό δεν δίνουν σε κανέναν άλλο παρά στους μετόχους τους. Είναι όμως έτσι; Γιατί δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι εν λόγω ιδιωτικές εταιρείες πριν από 15 χρόνια χρεοκόπησαν και τη διάσωσή τους ανέλαβαν, όχι οι μέτοχοι, αλλά οι Έλληνες φορολογούμενοι και το Δημόσιο. Με 4-5 ανακεφαλαιοποιήσεις που κόστισαν κοντά στα 100 δισ. ευρώ.
Τέλος πάντων.
Καλά να είναι οι άνθρωποι και πάντα να έχουν επιτυχίες και να βγάζουν χρήματα «στην υγειά των κορόιδων». Εμείς να επανέλθουμε στο αρχικό μας ερώτημα. Απόλυτα νόμιμη η απόφαση της αύξησης κατά 86,7% των σταθερών αποδοχών του Χρ. Μεγάλου.
Μάλιστα, η διαδικασία ήταν άψογη και η απόφαση του ΔΣ ανέβηκε και στο ΓΕΜΗ, από το οποίο την παραθέτουμε. Για «κοινωνική ενσυναίσθηση» έχουν ακούσει κάτι εκεί στα «χρυσά παλάτια» των τραπεζιτών;
του Μανώλη Κοττάκη 
του Δρ. Ηρακλή Γωνιάδη, Οικονομολόγου
