Αρχική Blog Σελίδα 71

Το πετρέλαιο ξεπερνά τα 100 δολάρια το βαρέλι μετά το νέο κύμα επιθέσεων στη Μέση Ανατολή

0

 

 

Ο ιρανικός στρατός έδωσε στη δημοσιότητα βίντεο νωρίς την Τετάρτη, το οποίο, σύμφωνα με τον ίδιο, δείχνει πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη να εκτοξεύονται προς αμερικανικά πλοία και πετρελαιοφόρα, ως απάντηση στην τελευταία επίθεση των ΗΠΑ εναντίον πέντε ιρανικών δεξαμενόπλοιων.

Της Κάθι Μπάσεβιτς

Τελευταία ενημέρωση: 9 Σεπτεμβρίου 2026, 12:21 μ.μ., ώρα Ελλάδας

ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ (AP) — Η τιμή του πετρελαίου ξεπέρασε τα 100 δολάρια το βαρέλι για πρώτη φορά έπειτα από σχεδόν έξι εβδομάδες, καθώς οι επιθέσεις εναντίον πετρελαϊκών εγκαταστάσεων και πλοίων στη Μέση Ανατολή απειλούν να αποδυναμώσουν ακόμη περισσότερο μια ήδη επιβαρυμένη αλυσίδα εφοδιασμού.

Το συμβόλαιο με τον μεγαλύτερο όγκο συναλλαγών για το αργό πετρέλαιο Brent, το οποίο αποτελεί το διεθνές σημείο αναφοράς, είχε κλείσει στα 97,89 δολάρια, προτού ενισχυθεί κατά 2,4% και φτάσει νωρίς την Τετάρτη στα 100,29 δολάρια το βαρέλι.

Το αμερικανικό αργό αναφοράς σημείωσε άνοδο 1,9%, στα 94,77 δολάρια το βαρέλι.

Όταν οι τιμές του πετρελαίου αυξάνονται απότομα, ακολουθούν συνήθως οι τιμές της βενζίνης, του πετρελαίου κίνησης και των αεροπορικών καυσίμων. Η εξέλιξη αυτή μπορεί να αυξήσει το κόστος των μετακινήσεων, αλλά και αγαθών που πρέπει να μεταφέρονται γρήγορα, όπως τα φρέσκα τρόφιμα, ή σε μεγάλες αποστάσεις, όπως τα έπιπλα και οι ηλεκτρικές συσκευές.

Οι αγορές αντέδρασαν μετά την ανακοίνωση του αμερικανικού στρατού ότι έπληξε πέντε ιρανικά δεξαμενόπλοια, ως απάντηση σε απόπειρες πυραυλικών επιθέσεων εναντίον πολεμικού πλοίου του αμερικανικού Ναυτικού. Παράλληλα, επιθέσεις των υποστηριζόμενων από το Ιράν ανταρτών Χούθι προκάλεσαν πυρκαγιές σε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις στη Σαουδική Αραβία.

Οι τιμές του αργού πετρελαίου εκτινάχθηκαν μετά την έναρξη του πολέμου του Ισραήλ και των Ηνωμένων Πολιτειών με το Ιράν και έκτοτε παρουσιάζουν μεγάλες διακυμάνσεις, κατά τη διάρκεια των περισσότερων από έξι μηνών που διαρκούν οι συγκρούσεις. Οι εχθροπραξίες έχουν αναστείλει το μεγαλύτερο μέρος της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών του Ορμούζ, ενός στενού θαλάσσιου περάσματος από το οποίο, πριν από την έναρξη του πολέμου, διερχόταν το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.

Η τιμή του Brent αυξήθηκε από περίπου 70 σε 100 δολάρια το βαρέλι κατά το μεγαλύτερο μέρος του Μαρτίου, του Απριλίου και του Μαΐου. Τον Ιούλιο οι τιμές κινήθηκαν μεταξύ 72 και 102 δολαρίων, αντανακλώντας τις διαδοχικές αυξομειώσεις των προσδοκιών ότι οι ΗΠΑ και το Ιράν θα συμφωνούσαν σε ένα σχέδιο που θα επέτρεπε στα ακινητοποιημένα δεξαμενόπλοια να μεταφέρουν με ασφάλεια πετρέλαιο από τον Περσικό Κόλπο.

«Κατά την άποψή μας, η επίτευξη μιας βιώσιμης συμφωνίας πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ καθίσταται ολοένα και πιο απίθανη, ενώ ενδέχεται να παραμείνει άπιαστη ακόμη και μετά από αυτές», ανέφεραν αναλυτές της Bank of America σε ενημερωτικό σημείωμα την Τρίτη.

Οι αναλυτές αναθεώρησαν προς τα πάνω την πρόβλεψή τους για την τιμή του πετρελαίου κατά το δεύτερο εξάμηνο του έτους, στα 83 δολάρια το βαρέλι, «λόγω των πιο επίμονων διαταραχών στα Στενά του Ορμούζ». Παράλληλα, εξακολουθούν να αναμένουν σταδιακή ανάκαμψη της ναυσιπλοΐας μέσω του στενού.

Εάν οι επιθέσεις συνεχίσουν να περιορίζουν ασφυκτικά τη διέλευση των πλοίων, οι τιμές θα μπορούσαν να φτάσουν μεταξύ 95 και 120 δολαρίων το βαρέλι. Ενδεχόμενες ζημιές σε μεγάλες ενεργειακές υποδομές θα μπορούσαν να προκαλέσουν πρόσκαιες εκτινάξεις ακόμη και έως τα 150 δολάρια το βαρέλι, έγραψαν οι αναλυτές.

Οι διαπραγματεύσεις για μια προκαταρκτική συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, με στόχο τον τερματισμό της σύγκρουσης, κατέρρευσαν εξαιτίας της διαφωνίας για τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ. Το Ιράν επιμένει ότι έχει το δικαίωμα να καθορίζει τους όρους και να επιβάλλει τέλη στα πλοία που διέρχονται από τη θαλάσσια οδό στα ανοικτά των ακτών του. Οι Ηνωμένες Πολιτείες ζητούν να παραμείνει ελεύθερη η διέλευση και έχουν χρησιμοποιήσει ναυτικό αποκλεισμό για να αποκλείσουν τα λιμάνια και τα πετρελαιοφόρα του Ιράν.

Η πρόσφατη κλιμάκωση των επιθέσεων από τους Χούθι της Υεμένης θα μπορούσε να περιορίσει ακόμη περισσότερο την παγκόσμια προσφορά πετρελαίου, καθώς στο στόχαστρό τους βρέθηκε και μια εναλλακτική θαλάσσια οδός, στην οποία βασίζεται η Σαουδική Αραβία για τη μεταφορά πετρελαίου κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Το υψηλότερο ενεργειακό κόστος έχει επιβαρύνει τους καταναλωτές, τις επιχειρήσεις και τις οικονομίες σε ολόκληρο τον κόσμο κατά τη διάρκεια του έτους, με τις συνέπειες να είναι εντονότερες εκτός των Ηνωμένων Πολιτειών. Οι διακοπές λειτουργίας διυλιστηρίων στη Ρωσία, η μειωμένη δραστηριότητα διύλισης σε άλλες χώρες και η απότομη υποχώρηση των αποθεμάτων έχουν ωθήσει τις τιμές του πετρελαίου κίνησης και της βενζίνης κοντά σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, σύμφωνα με ενημερωτικό σημείωμα που δημοσίευσε τη Δευτέρα η Bank of America.

Οι επιπτώσεις στους Αμερικανούς καταναλωτές εξακολουθούν να προκαλούν ανησυχία στον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ και στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, καθώς πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.

Η μέση τιμή ενός γαλονιού απλής αμόλυβδης βενζίνης στις ΗΠΑ διαμορφώθηκε την Τρίτη στα 4,15 δολάρια, αυξημένη κατά 26% σε σύγκριση με έναν χρόνο νωρίτερα, σύμφωνα με την Αμερικανική Ένωση Αυτοκινήτου AAA. Η τιμή του ντίζελ έφτασε τα 5,90 δολάρια το γαλόνι, καταγράφοντας αύξηση 59% σε σχέση με την αντίστοιχη ημέρα του προηγούμενου έτους.

Οι αυξημένες τιμές του πετρελαίου έχουν ανεβάσει και το κόστος των αεροπορικών καυσίμων, τα οποία αποτελούν μία από τις μεγαλύτερες δαπάνες της παγκόσμιας αεροπορικής βιομηχανίας. Οι αμερικανικές και διεθνείς αεροπορικές εταιρείες αντέδρασαν περιορίζοντας τις πτήσεις και αυξάνοντας τους ναύλους και τις πρόσθετες χρεώσεις.

Ο συντάκτης οικονομικών θεμάτων του Associated Press Ρίο Γιαμάτ συνέβαλε στο ρεπορτάζ από το Λας Βέγκας.

Κάθι Μπάσεβιτς

Η Κάθι Μπάσεβιτς είναι δημοσιογράφος του Associated Press και καλύπτει οικονομικά θέματα σε εθνικό επίπεδο. Γράφει για τον χώρο εργασίας, την απασχόληση και την ευεξία.

Κ. Χολέβας: Ελλάς και Λίβανος: Ιστορικοί δεσμοί, στρατιωτική συνεργασία

0

Σήμερα οι Ελληνορθόδοξοι αποτελούν το 8% του πληθυσμού του Λιβάνου και ανήκουν στο Πατριαρχείο Αντιοχείας
12:30 – 9 Σεπτεμβρίου 2026

Στις 31 Αυγούστου ο πρόεδρος του Λιβάνου, Ζοζέφ Αούν, επισκέφθηκε την Αθήνα. Ήλθε λίγες ημέρες μετά την αποστολή ελληνικού στρατιωτικού υλικού για την ενίσχυση των ενόπλων δυνάμεων αυτής της μικρής χώρας της Μέσης Ανατολής. Ο κ. Αούν συναντήθηκε με τον Έλληνα πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και συμφώνησαν να αναβαθμίσουν τη φιλική σχέση των δύο χωρών σε στρατηγική συνεργασία.

Ο Λίβανος δημιουργήθηκε το 1943, όταν η Γαλλία, που είχε τον έλεγχο της περιοχής, αποφάσισε να αποκόψει την παραλιακή λωρίδα από τη Συρία και να ιδρύσει ένα πολυθρησκευτικό κράτος υπό τον έλεγχο των φιλοδυτικών χριστιανών Μαρωνιτών.

Η παραλιακή αυτή ζώνη είναι η πατρίδα των αρχαίων Φοινίκων. Κατακτήθηκε από τον Μέγα Αλέξανδρο και κατοικήθηκε στην ελληνιστική και πρώιμη βυζαντινή περίοδο από πολλούς Έλληνες. Ο Παύλος Καρολίδης, σπουδαίος Καππαδόκης ιστορικός και καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών, έγραψε το 1909 μία τεκμηριωμένη μελέτη για την πιθανή ελληνική καταγωγή των σημερινών ελληνορθοδόξων κοινοτήτων της Συρίας, του Λιβάνου και της Παλαιστίνης.

Τον 7ο αιώνα μ.Χ. όλη η περιοχή καταλήφθηκε από τους Άραβες μουσουλμάνους. Ένας σημαντικός Έλληνας, που διέφυγε στην Κωνσταντινούπολη, ακριβώς λόγω της αραβικής εισβολής, ήταν ο Καλλίνικος από την Ηλιούπολη, σημερινή πόλη Μπααλμπέκ του Λιβάνου. Είναι ο εφευρέτης του υγρού πυρός, του εκρηκτικού υλικού που έκαιγε τους στόλους των πολιορκητών της Κωνσταντινούπολης.

Στη διάρκεια της Ελληνικής Επαναστάσεως οι κυβερνήσεις των επαναστατημένων Ελλήνων έκαναν δύο προσπάθειες να ξεσηκώσουν τους ελληνορθοδόξους πληθυσμούς στα παράλια του Λιβάνου, οι οποίοι με την πάροδο του χρόνου είχαν γίνει αραβόφωνοι. Πρώτα ο Μαυροκορδάτος έστειλε τον Κύπριο λόγιο Χριστόδουλο Μάλη. Το 1826 απεστάλη εκστρατευτικό σώμα υπό τον Κριεζώτη, τον Βάσο Μαυροβουνιώτη και τον Χατζημιχάλη Νταλιάνη. Οι Ορθόδοξοι του Λιβάνου εξήγησαν ότι αν συμμετάσχουν στην Επανάσταση θα υποστούν αντίποινα από τα πολυάριθμα τουρκικά στρατεύματα της περιοχής. Πάντως η διπλή προσπάθεια των Ελλήνων να τους ξεσηκώσουν καταδεικνύει ότι τους θεωρούσαν αδελφούς θρησκευτικά και πολιτιστικά.

Ο Άγγλος συγγραφέας Τζέιμς Μπαρ στο βιβλίο του «Μία γραμμή στην άμμο» αναφέρεται στο μοίρασμα της μέχρι τότε οθωμανικής Μέσης Ανατολής μεταξύ Βρετανών και Γάλλων (Συμφωνία Sykes-Picot του 1916). Εκεί καταγράφει ότι η γαλλική διπλωματία στις αρχές του 20ού αιώνος συζητούσε να αναθέσει στην Ελλάδα την προστασία των ορθοδόξων χριστιανών (αραβοφώνων και ελληνοφώνων) της περιοχής.

Σήμερα οι Ελληνορθόδοξοι αποτελούν το 8% του πληθυσμού του Λιβάνου και ανήκουν στο Πατριαρχείο Αντιοχείας. Είναι αραβόφωνοι, αλλά στη Θεία Λειτουργία χρησιμοποιούν και την ελληνική. Στο όρος Μπαλαμάν του βορείου Λιβάνου λειτουργεί το Πανεπιστήμιο του Πατριαρχείου Αντιοχείας και η Ορθόδοξη Θεολογική Σχολή «Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός».

Οι αραβόφωνοι Ορθόδοξοι αυτοπροσδιορίζονται ως Ρουμ Ορτοντόξ, δηλαδή Ρωμηοί – Βυζαντινοί, από τον όρο «Νέα Ρώμη», που είναι η Κωνσταντινούπολη. Η Ελλάς για λόγους θρησκευτικούς, ιστορικούς και ανθρωπιστικούς πρέπει να είναι ο κύριος υποστηρικτής τους σε μια περιοχή με έντονη δράση ενόπλων ισλαμιστών.

Εφημερίδα Απογευματινή 

Αφιέρωμα στη μνήμη του αρχαιολόγου του ΑΠΘ Νίκου Ευστρατίου

0

 Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Ροδόπης σας προσκαλεί στο τιμητικό αφιέρωμα στη μνήμη του αρχαιολόγου, καθηγητή Προϊστορικής Αρχαιολογίας του ΑΠΘ, Νίκο Ευστρατίου στο Αρχαιολογικό Μουσείο Κομοτηνής, την Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου 2026 και ώρα 18:30.

Στο πλαίσιο του αφιερώματος θα μιλήσουν και θα μοιραστούν μνήμες με το κοινό οι επίτιμοι έφοροι αρχαιοτήτων: Διαμαντής Τριαντάφυλλος, Κωνσταντίνα Καλλιντζή και Δημήτριος Μάτσας.

Στη συνέχεια θα προβληθεί η αρχαιολογική ταινία του 2019 «Ούριακος – Μια κατασκήνωση κυνηγών στη Λήμνο το 10.500π.Χ.», σε επιστημονική επιμέλεια του Νίκου Ευστρατίου και σκηνοθεσία της Ελένης Στούμπου – Κατσαμούρη.

Η ταινία αφορά την αρχαιολογική ανασκαφή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης στη νοτιοανατολική ακτή της Λήμνου, στη θέση «Ούριακος», όπου ανακαλύφθηκαν χιλιάδες λίθινα προϊστορικά εργαλεία κυνηγών – τροφοσυλλεκτών.

Είσοδος ελεύθερη.

Σύνοδος του Ελ Αλαμέιν: Η τριμερής συνεργασία αντέχει στις νέες περιφερειακές ισορροπίες

0

 Ιδιαίτερη Ανταπόκριση

Η Αίγυπτος επιβεβαιώνει τη στρατηγική της σχέση με Ελλάδα και Κύπρο, χωρίς να ανακόπτει την προσέγγισή της με την Τουρκία Ενέργεια, θαλάσσιες ζώνες, Κυπριακό και περιφερειακές κρίσεις στο επίκεντρο

 

Σαφές μήνυμα ότι η τριμερής συνεργασία Αιγύπτου, Ελλάδας και Κυπριακής Δημοκρατίας παραμένει σταθερή και δεν επηρεάζεται από τις μεταβαλλόμενες περιφερειακές ισορροπίες εξέπεμψε η Σύνοδος Κορυφής που πραγματοποιήθηκε στις 8 Σεπτεμβρίου στο Ελ Αλαμέιν. Η συνάντηση του Αιγύπτιου Προέδρου Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι, του Έλληνα Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη επιβεβαίωσε ότι ο τριμερής μηχανισμός έχει εξελιχθεί από σχήμα πολιτικού συντονισμού σε θεσμοθετημένη στρατηγική εταιρική σχέση με ενεργειακή, οικονομική και γεωπολιτική διάσταση.

Σε συνέντευξη Τύπου μετά την ολοκλήρωση των συνομιλιών, ο Πρόεδρος Σίσι χαρακτήρισε τη συνεργασία των τριών χωρών περιφερειακό πρότυπο που δεν συγκροτείται εναντίον τρίτων, αλλά στηρίζεται στη σταθερότητα, στην ανάπτυξη και στην ειρηνική διευθέτηση των διαφορών.

«Η εμπειρία μας έχει αποδείξει ότι αυτό που ενώνει την Αίγυπτο, την Ελλάδα και την Κύπρο είναι η κοινή βούληση να οικοδομήσουμε ένα περιφερειακό πρότυπο, τα θεμέλια του οποίου βασίζονται στην επίτευξη σταθερότητας και ανάπτυξης και το οποίο προσφέρει πρακτικές λύσεις για τον περιορισμό των κύκλων έντασης», δήλωσε Ο Σίσυ.

«Επιβεβαιώνω τη δέσμευσή μας να συνεχίσουμε να αναπτύσσουμε αυτό το θεσμικό πλαίσιο και να ενισχύουμε τους μηχανισμούς του, κατά τρόπο ανάλογο προς τη σημασία της εταιρικής μας σχέσης και τις ευκαιρίες που αυτή προσφέρει για την εκπλήρωση των προσδοκιών των λαών μας για ένα ασφαλέστερο, σταθερότερο και πιο ευημερούν μέλλον», πρόσθεσε.

Οι ηγέτες Ελλάδας και Κύπρου υπογράμμισαν, από την πλευρά τους, ότι ο τριμερής μηχανισμός έχει καταστεί «πρωτοπόρος πλατφόρμα για την εδραίωση της ειρήνης και την ενίσχυση της περιφερειακής ασφάλειας», εξυπηρετώντας παράλληλα τα συμφέροντα των τριών χωρών και των λαών τους, όπως μετέδωσε η Asharq Al-Awsat.

Διεθνές δίκαιο και σαφές μήνυμα για τις θαλάσσιες ζώνες

Ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα αποκτά η αναφορά της κοινής δήλωσης στην οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών. Οι τρεις χώρες υπογράμμισαν ότι κάθε συμφωνία ή μνημόνιο σχετικά με τον καθορισμό θαλάσσιων συνόρων οφείλει να συνάπτεται σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και ειδικότερα με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Η διατύπωση αυτή συνιστά έμμεση αλλά σαφή επαναβεβαίωση των κοινών θέσεων απέναντι σε μονομερείς διεκδικήσεις και συμφωνίες που επηρεάζουν τα δικαιώματα τρίτων κρατών στην Ανατολική Μεσόγειο. Αποκτά δε πρόσθετη σημασία λόγω της συνέχισης της αιγυπτοτουρκικής προσέγγισης και της εκκρεμότητας που δημιουργεί το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019.

Η κοινή δήλωση επανέλαβε ότι ο μηχανισμός συνεργασίας, από την ίδρυσή του στο Κάιρο τον Νοέμβριο του 2014, έχει εξελιχθεί σε «επιτυχημένο μοντέλο περιφερειακής συνεργασίας», βασισμένο στην εμπιστοσύνη, στον αμοιβαίο σεβασμό και στη συνεργασία. Παράλληλα, οι τρεις ηγέτες υπογράμμισαν την ανάγκη σεβασμού της κυριαρχίας, της ανεξαρτησίας και της εδαφικής ακεραιότητας των κρατών, καθώς και την αποχή από την απειλή ή τη χρήση βίας.

Σε θεσμικό επίπεδο, επαναβεβαιώθηκε η πρόθεση ενεργοποίησης μόνιμης γραμματείας του τριμερούς μηχανισμού με έδρα τη Λευκωσία. Στόχος είναι η συστηματικότερη παρακολούθηση των συμφωνιών και η μετατροπή της πολιτικής σύγκλισης σε συγκεκριμένα έργα και προγράμματα, με τη συμμετοχή κυβερνήσεων, δημόσιων φορέων και ιδιωτικού τομέα. Η επόμενη, ενδέκατη τριμερής Σύνοδος θα πραγματοποιηθεί στην Κύπρο.

Ενέργεια: Από την πολιτική σύγκλιση στα κοινά έργα

Η ενέργεια αναδείχθηκε στον πλέον χειροπιαστό πυλώνα της τριμερούς συνεργασίας. Η κοινή δήλωση αναφέρει ρητά το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Αιγύπτου–Ελλάδας GREGY, το οποίο προορίζεται να μεταφέρει ηλεκτρική ενέργεια με αυξανόμενη συμμετοχή ανανεώσιμων πηγών από την Αίγυπτο προς την Ελλάδα και, μέσω αυτής, στην ευρωπαϊκή αγορά.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε επίσης στη σύνδεση των κυπριακών κοιτασμάτων φυσικού αερίου με τις αιγυπτιακές υποδομές και τις εγκαταστάσεις υγροποίησης. Οι τρεις ηγέτες ζήτησαν την ολοκλήρωση των σχετικών έργων το συντομότερο δυνατόν, εκτιμώντας ότι μπορούν να ενισχύσουν τόσο την περιφερειακή όσο και την ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια.

Το αιγυπτιακό ενδιαφέρον είναι διπλό: αφενός η χώρα επιδιώκει να αξιοποιήσει τις υποδομές υγροποίησης και τα δίκτυα μεταφοράς που ήδη διαθέτει· αφετέρου επιθυμεί να παγιώσει τον ρόλο της ως ενεργειακού και διαμετακομιστικού κόμβου μεταξύ Μέσης Ανατολής, Ανατολικής Μεσογείου και Ευρώπης.

Σύμφωνα με αναλύσεις που φιλοξενεί η αιγυπτιακή εφημερίδα Al-Ahram, οι προοπτικές δεν περιορίζονται στο φυσικό αέριο και στην ηλεκτρική διασύνδεση. Περιλαμβάνουν το πράσινο υδρογόνο, την ηλιακή και αιολική ενέργεια, τη σύνδεση λιμένων και τη δημιουργία ολοκληρωμένων εφοδιαστικών και βιομηχανικών αλυσίδων με αφετηρία τη Διώρυγα του Σουέζ και προορισμό την ευρωπαϊκή αγορά.

Το αιγυπτιακό δόγμα της «στρατηγικής ισορροπίας»

Ο πρώην βοηθός υπουργός Εξωτερικών της Αιγύπτου και πρώην γραμματέας του Προγράμματος Εταιρικής Σχέσης Αιγύπτου Ευρωπαϊκής Ένωσης, πρέσβης Γκαμάλ Μπαγιούμι, δήλωσε στην Asharq Al-Awsat ότι η Σύνοδος αποτελεί συνέχεια και περαιτέρω εδραίωση της στρατηγικής συμμαχίας των τριών χωρών. Κατά την εκτίμησή του, διαψεύδει τα σενάρια σύμφωνα με τα οποία οι σχέσεις αυτές θα μπορούσαν να επηρεαστούν από άλλες περιφερειακές προσεγγίσεις ή ανακατατάξεις.

Όπως επισήμανε, η εταιρική σχέση αποτελεί φυσική συνέχεια της θεσμικής συνεργασίας που οδήγησε, μεταξύ άλλων, στη δημιουργία του Φόρουμ Φυσικού Αερίου Ανατολικής Μεσογείου, με έδρα το Κάιρο, και στηρίζεται στις ιστορικές και σταθερές σχέσεις της Αιγύπτου με την Ελλάδα και την Κύπρο.

Παρόμοια είναι η εκτίμηση του Καράμ Σαΐντ, αναπληρωτή αρχισυντάκτη του αιγυπτιακού περιοδικού Democracy και αναλυτή περιφερειακών ζητημάτων. Σύμφωνα με τον ίδιο, η σύγκληση της Συνόδου αντανακλά την επιδίωξη της Αιγύπτου να εφαρμόσει μια πολιτική «στρατηγικής ισορροπίας» στις σχέσεις της με τις περιφερειακές δυνάμεις. Υπό αυτή την έννοια, η συνεργασία με την Ελλάδα και την Κύπρο αποτελεί «θεμελιώδες σημείο αναφοράς για τη ρύθμιση της πυξίδας της ασφάλειας και της ισορροπίας στην Ανατολική Μεσόγειο».

Η Αίγυπτος, πρόσθεσε, επιδιώκει να οικοδομήσει ένα ισορροπημένο δίκτυο περιφερειακών συμφερόντων, το οποίο δεν στρέφεται κατά κανενός, παραμένοντας προσηλωμένη στον σεβασμό της κυριαρχίας, στη μη επέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις και στην επίλυση των διαφορών με διπλωματικά μέσα.

Η προσέγγιση με την Τουρκία δεν αναιρεί την τριμερή

Η Σύνοδος πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο εντεινόμενης προσέγγισης μεταξύ Καΐρου και Άγκυρας. Μία ημέρα πριν από τη συνάντηση του Ελ Αλαμέιν, ο Αιγύπτιος υπουργός Εξωτερικών Μπαντρ Αμπντέλ Ατί είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Τούρκο ομόλογό του Χακάν Φιντάν. Οι δύο υπουργοί συζήτησαν την ενίσχυση του εμπορίου και των επενδύσεων, καθώς και την προετοιμασία της επόμενης συνεδρίασης του Συμβουλίου Στρατηγικής Συνεργασίας στην Τουρκία.

Η παράλληλη ανάπτυξη των δύο σχημάτων δεν θεωρείται αντίφαση από αιγυπτιακής πλευράς. Σύμφωνα με τον Μπαγιούμι, η αιγυπτιακή εξωτερική πολιτική χαρακτηρίζεται από σταθερότητα, μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και ισορροπία, επιδιώκοντας τον συντονισμό διαφορετικών στρατηγικών εταιρικών σχέσεων χωρίς εγκατάλειψη υφιστάμενων δεσμεύσεων.

Το αραβικό ειδησεογραφικό δίκτυο Al-Araby Al-Jadeed παρατηρεί ότι η πραγματική πρόκληση για το Κάιρο δεν είναι πλέον η διατήρηση της τριμερούς η οποία έχει αποκτήσει σταθερή θεσμική βάση αλλά η διαχείριση των σχέσεών του με την Άγκυρα χωρίς επιστροφή σε έναν νέο ανταγωνισμό περιφερειακών αξόνων. Η Λιβύη, οι θαλάσσιες οριοθετήσεις και το Κυπριακό παραμένουν τα δυσκολότερα πεδία αυτής της εξισορρόπησης.

Η ουσία της Συνόδου είναι ότι το Κάιρο δεν αντιμετωπίζει την προσέγγιση με την Τουρκία ως υποκατάστατο της συνεργασίας με Ελλάδα και Κύπρο. Αντιθέτως, επιχειρεί να διατηρεί παράλληλες σχέσεις, θέτοντας όμως συγκεκριμένες κόκκινες γραμμές: σεβασμό του διεθνούς δικαίου, νόμιμη οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών και αποφυγή μονομερών ενεργειών που θίγουν τα δικαιώματα άλλων κρατών.

Κυπριακό, Λιβύη, Γάζα και ασφάλεια των υδάτων

Η κοινή δήλωση επαναβεβαίωσε την υποστήριξη στις προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών για συνολική διευθέτηση του Κυπριακού, εντός του πλαισίου του ΟΗΕ και των σχετικών αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Για τη Λιβύη, οι τρεις χώρες τάχθηκαν υπέρ μιας συνολικής πολιτικής διαδικασίας λιβυκής ιδιοκτησίας, χωρίς εξωτερικές παρεμβάσεις, και ζήτησαν την αποχώρηση όλων των ξένων δυνάμεων και μισθοφόρων. Επανέλαβαν επίσης την υποστήριξή τους στη λύση των δύο κρατών για το Παλαιστινιακό, στην ανοικοδόμηση της Γάζας και στην απόρριψη του αναγκαστικού εκτοπισμού των Παλαιστινίων.

Ξεχωριστή σημασία για την αιγυπτιακή πλευρά είχε η αναφορά στην ασφάλεια των υδάτων. Ελλάδα και Κύπρος αναγνώρισαν τη μεγάλη εξάρτηση της Αιγύπτου από τον Νείλο και υποστήριξαν την εφαρμογή του διεθνούς δικαίου, της αρχής της μη πρόκλησης βλάβης, της προηγούμενης ενημέρωσης και της αποφυγής μονομερών ενεργειών που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τις υφιστάμενες αιγυπτιακές ανάγκες. Η διατύπωση συνιστά ουσιαστική πολιτική στήριξη του Καΐρου στη διαμάχη του με την Αιθιοπία για το Φράγμα της Αναγέννησης.

Συνολικά, η Σύνοδος του Ελ Αλαμέιν επιβεβαίωσε ότι η τριμερής συνεργασία έχει περάσει σε ώριμη φάση. Η πολιτική της αντοχή δεν θα κριθεί πλέον από τη συχνότητα των συναντήσεων, αλλά από την ικανότητα των τριών κυβερνήσεων να ολοκληρώσουν τα ενεργειακά έργα, να ενεργοποιήσουν τη μόνιμη γραμματεία και να μετατρέψουν τη γεωπολιτική σύγκλιση σε μετρήσιμα οικονομικά αποτελέσματα. Σε ένα περιβάλλον ρευστών συμμαχιών, το Ελ Αλαμέιν έδειξε ότι Αθήνα, Λευκωσία και Κάιρο επιδιώκουν να διατηρήσουν τη συνεργασία τους ως σταθερό σημείο αναφοράς όχι ως κλειστό αντιτουρκικό μέτωπο, αλλά ως θεσμικό πλαίσιο ασφάλειας, συνδεσιμότητας και ανάπτυξης στην Ανατολική Μεσόγειο.

Θ. Παναγιωτίδης: Γιατί πρέπει να αναπτυχθούν τα πανεπιστήμια της Θεσσαλονίκης

0

 

του Θεόδωρου Παναγιωτίδη,

Προέδρου του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας

Η σύγχρονη διεθνής οικονομική βιβλιογραφία επιβεβαιώνει με δεδομένα ότι τα πανεπιστήμια δεν αποτελούν απλώς απομονωμένα ιδρύματα, αλλά τους ισχυρότερους αναπτυξιακούς κινητήρες των πόλεων και των περιφερειών στις οποίες εδρεύουν. Σύμφωνα με την πρόσφατη μελέτη των Jaffe, Shupp και Tartari (2026) του National Bureau of Economic Research (NBER) (Real Effects of Academic Research Revisited), η παρουσία ερευνητικών πανεπιστημίων συνδέεται αιτιωδώς με τη ραγδαία αύξηση της τοπικής καινοτομίας, της παραγωγικότητας και του περιφερειακού εισοδήματος. Οι μητροπολιτικές περιοχές που φιλοξενούν ισχυρά πανεπιστήμια καταγράφουν πολλαπλάσια παραγωγή ευρεσιτεχνιών ανά κάτοικο και προσελκύουν δυναμικές επιχειρήσεις που επιδιώκουν να εκμεταλλευτούν τις λεγόμενες «διαχύσεις γνώσης» (knowledge spillovers). Η ακαδημαϊκή έρευνα (ιδιαίτερα η βασική έρευνα), η οποία, σύμφωνα με οικονομετρικά μοντέλα. πολλαπλασιάζει την αποτελεσματικότητα της εφαρμοσμένης βιομηχανικής έρευνας κατά 60%, λειτουργεί ως δημόσιο αγαθό που ωφελεί δυσανάλογα και άμεσα τον γεωγραφικό περίγυρο του ιδρύματος. Για μια πόλη, το πανεπιστήμιο αποτελεί το θεμέλιο που μετατρέπει την τοπική οικονομία από απλό καταναλωτή τεχνολογίας σε παραγωγό αξίας, προσελκύοντας επενδύσεις, νέα εργαστήρια και επιχειρηματικά κεφάλαια που αναζητούν εγγύτητα με την επιστημονική πρωτοπορία.

Πέρα όμως από την άμεση παραγωγή νέας γνώσης, η καίρια συμβολή των πανεπιστημίων στην τοπική κοινωνία πραγματώνεται μέσω της δημιουργίας και συγκέντρωσης υψηλού επιπέδου ανθρώπινου κεφαλαίου. Η εκπαίδευση χιλιάδων φοιτητών και η παρουσία διακεκριμένων ερευνητών ενισχύουν την «απορροφητική ικανότητα» (absorptive capacity) της πόλης – την ικανότητα, δηλαδή, των τοπικών επιχειρήσεων και οργανισμών να κατανοούν, να υιοθετούν και να εφαρμόζουν σύγχρονες τεχνολογικές και οργανωτικές μεθόδους. Όπως τεκμηριώνεται από την οικονομική ανάλυση (π.χ. Moretti, 2004, “Human Capital Externalities in Cities.”), η αύξηση του ποσοστού πτυχιούχων σε μια πόλη δημιουργεί σημαντικές θετικές εξωτερικότητες, ανεβάζοντας ακόμη και το επίπεδο μισθών και απασχόλησης του πληθυσμού χωρίς πτυχίο μέσω της γενικότερης οικονομικής διάχυσης. Επιπλέον, τα αστικά πανεπιστήμια συγκρατούν τη διαρροή εγκεφάλων (brain drain), παρέχοντας στους νέους επιστήμονες ευκαιρίες επαγγελματικής εξέλιξης στον τόπο τους, ενώ ταυτόχρονα προσελκύουν ταλέντα από άλλες περιφέρειες και το εξωτερικό, τροφοδοτώντας την πόλη με ανανεούμενο δυναμισμό και κοσμοπολίτικη εξωστρέφεια.

Η τρίτη θεμελιώδης διάσταση της θετικής επίδρασης του πανεπιστημίου είναι η προώθηση της καινοτόμου επιχειρηματικότητας και της εμπορικής αξιοποίησης της έρευνας (technology transfer & commercialization). Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι τα οικοσυστήματα νεοφυών επιχειρήσεων και τεχνοβλαστών (spin-offs) που αναπτύσσονται γύρω από ακαδημαϊκά ιδρύματα επιτυγχάνουν υψηλότερα ποσοστά επιβίωσης και έντασης καινοτομίας, καθώς στηρίζονται σε στιβαρά επιστημονικά δεδομένα και ευρεία δίκτυα τεχνογνωσίας. Σύγχρονες πολιτικές περιφερειακής ανάπτυξης (place-based innovation policies) αναγνωρίζουν ότι η μετατροπή μιας πόλης σε περιφερειακό κόμβο καινοτομίας προϋποθέτει τη στενή, θεσμοθετημένη συνεργασία ανάμεσα στο πανεπιστήμιο, την τοπική αυτοδιοίκηση και τον παραγωγικό ιστό. Το πανεπιστήμιο είναι αυτό που προσφέρει τους χώρους επώασης, τα γραφεία μεταφοράς τεχνολογίας, τα δεδομένα και τα επιστημονικά εργαλεία για τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας υψηλής προστιθέμενης αξίας, ενισχύοντας καθοριστικά τη μακροχρόνια ανθεκτικότητα και την ανταγωνιστικότητα της τοπικής οικονομίας.

Μέσα σε αυτό το ευρύτερο πλαίσιο αστικής και περιφερειακής ανάπτυξης, το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας (ΠΑΜΑΚ) αποτελεί έναν από τους πλέον κρίσιμους πυλώνες αριστείας και κοινωνικοοικονομικής προόδου για τη Θεσσαλονίκη και τη Βόρεια Ελλάδα. Με εξειδίκευση στις οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές επιστήμες, στη διοίκηση επιχειρήσεων και στην πληροφορική, αλλά και στις τέχνες μέσω του Τμήματος Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης, το ΠΑΜΑΚ εκπαιδεύει τα στελέχη που καθοδηγούν την οικονομία και τη δημόσια διοίκηση της πόλης. Παρ’ όλα αυτά, το ίδρυμα αντιμετωπίζει εδώ και χρόνια ένα ασφυκτικό κτιριακό πρόβλημα. Εγκλωβισμένο σε ένα εξαιρετικά περιορισμένο οικόπεδο στην οδό Εγνατία, με έναν από τους δυσμενέστερους δείκτες διαθέσιμου εμβαδού ανά φοιτητή στην ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση, το πανεπιστήμιο αδυνατεί να καλύψει βασικές ανάγκες σε αίθουσες διδασκαλίας, ερευνητικά εργαστήρια, χώρους μελέτης, συνεδριακές υποδομές και δομές φοιτητικής μέριμνας. Τμήματα και δραστηριότητες καταφεύγουν συχνά σε προσωρινές ή μισθωμένες λύσεις, ενώ η έλλειψη χώρου θέτει φραγμό στην ανάπτυξη νέων ερευνητικών κέντρων, κόμβων καινοτομίας και προγραμμάτων συνεργασίας με τον ιδιωτικό τομέα, στερώντας από την ίδια την πόλη αναπτυξιακή δυναμική.

Η επίλυση του στεγαστικού προβλήματος του Πανεπιστημίου Μακεδονίας δεν αποτελεί μια συντεχνιακή ή εσωτερική πανεπιστημιακή υπόθεση, αλλά ύψιστη στρατηγική προτεραιότητα για το μέλλον ολόκληρης της Θεσσαλονίκης. Είναι επιτακτική ανάγκη όλοι οι αρμόδιοι φορείς —το Υπουργείο Παιδείας, η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, ο Δήμος Θεσσαλονίκης, η Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤΑΔ), καθώς και τα συναρμόδια Υπουργεία— να ενώσουν τις δυνάμεις τους και να συντονιστούν άμεσα για την παραχώρηση ενός νέου, σύγχρονου κτιριακού συγκροτήματος ή οικοπέδου στο ΠΑΜΑΚ. Μια τέτοια γενναία πρωτοβουλία θα επιτρέψει στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας να επεκτείνει τις εκπαιδευτικές και ερευνητικές του υποδομές, να δημιουργήσει σύγχρονους χώρους μεταφοράς τεχνολογίας και νεοφυούς επιχειρηματικότητας, και να αναβαθμίσει την ποιότητα ζωής των φοιτητών και των διδασκόντων του. Η επένδυση στις κτιριακές υποδομές των πανεπιστημίων της πόλης είναι η πιο αποδοτική επένδυση που μπορεί να κάνει η τοπική κοινωνία: σημαίνει επένδυση στη γνώση, στους νέους ανθρώπους και σε ένα βιώσιμο, καινοτόμο και εξωστρεφές μέλλον για τη Θεσσαλονίκη.

 

Ελληνική «Ανάσα» στο Ελσίνκι της Φινλανδίας: Ένας προοδευτικός Έλληνας δημιούργησε το εξαιρετικό Greek Deli Anása στην καρδιά του Ελσίνκι

0
Ο αεικίνητος επιχειρηματίας Θοδωρής Ιατρίδης, ιδιοκτήτης του νέου ελληνικού εστιατορίου Greek Deli Anása. Φωτογραφία Παναγιώτης Παύλος

Ανταπόκριση από το Ελσίνκι για την Hellas Journal
Παναγιώτης Παύλος

H ιστοσελίδα μας, Hellas Journal συναντήθηκε στο Ελσίνκι με τον Ευάγγελο Βελέντζα, Πρόεδρο του Συνδέσμου Ελλήνων Φινλανδίας, δάσκαλο ελληνικής γλώσσας στο Ευρωπαϊκό Σχολείο του Ελσίνκι, και εκλεκτό Έλληνα της Φινλανδίας, στο νέο ελληνικό εστιατόριο Greek Deli Anása, στην καρδιά της φινλανδικής πρωτεύουσας.

Εκεί, είχαμε μια άκρως ενδιαφέρουσα συζήτηση με τον ιδιοκτήτη του, τον αεικίνητο επιχειρηματία Θοδωρή Ιατρίδη.

  • Παναγιώτης Παύλος: Θοδωρή καλημέρα, σε ευχαριστούμε πολύ που μας δέχθηκες!

Θοδωρής Ιατρίδης: Καλημέρα! Καλώς ήρθατε στο λίγο μουντό σήμερα Ελσίνκι.

  • ΠΠ: Είχαμε λιακάδα τις προηγούμενες μέρες, οπότε είμαστε ευχαριστημένοι. Πώς και έτσι, «Ανάσα» στην καρδιά του Ελσίνκι;

ΘΙ: Ναι, ήρθαμε εδώ με τη σύζυγο και την κόρη μου πριν τρία χρόνια. Εντόπισα πολύ γρήγορα το κενό, ότι δεν υπάρχει αρκετά καλό φαγητό στο Ελσίνκι. Έτσι αποφάσισα να κάνω κάτι, διότι θεωρώ ότι η ελληνική κουζίνα είναι η καλύτερη στον κόσμο. Αδιαπραγμάτευτα! Έτσι, αποφάσισα να κάνω κάτι τέτοιο. Επιπλέον, διαπίστωσα ότι δεν υπάρχουν πολλά ελληνικά μαγαζιά, οπότε η αγορά μπορούσε να σηκώσει κάτι τέτοιο, γι᾽ αυτό και πήραμε την απόφαση να ανοίξουμε εδώ αυτό το μαγαζί.

  • ΠΠ: Ναι, αλλά προφανώς δεν ήταν αυτός ο λόγος που ήρθες στη Φινλανδία. Δεν γνώριζες από πριν ότι υπάρχουν ανάγκες εστιατορίων και ήρθες να τις καλύψεις… Προφανώς, για κάποιον άλλο λόγο έφυγες από την Ελλάδα…

ΘΙ: Σίγουρα. Ο λόγος που έφυγα από την Ελλάδα δεν ήταν αυτός. Δεν ήταν το όνειρό μου να έρθω στη Φινλανδία, στο Ελσίνκι, να ανοίξω μαγαζί εστίασης. Γυμναστής είμαι, το επάγγελμα που ασκούσα στην Ελλάδα ήταν του γυμναστή. Είμαι από τους τυχερούς και μπόρεσα και άνοιξα ένα στούντιο personal training.

Οι λόγοι που με έκαναν να φύγω από την Ελλάδα ήταν κυρίως το πολιτικό και οικονομικό περιβάλλον της χώρας. Φύγαμε από την Ελλάδα, όπως είπα, πριν 3 χρόνια, λίγο μετά το έγκλημα; τη δολοφονία; των Τεμπών. Διότι δεν μπορούσα να δεχθώ όλο αυτό το πράγμα που επικοινωνούσε η κυβέρνηση και οι άνθρωποί της, και εκ των υστέρων είδαμε και πόσα ακόμα άλλα ωραία πράγματα έβγαλε αυτή η κυβέρνηση. Οπότε ήταν λίγο δύσκολο για μένα να ανεχθώ αυτό τον ωχαδερφισμό. «Ωχ, έλα μωρέ, δεν πειράζει, έτσι είναι η Ελλάδα…». Όχι! Άμα είναι η Ελλάδα έτσι, ευχαριστώ, δεν θα πάρω, θα πάω κάπου αλλού, όπου νομίζω ότι θα είναι καλύτερα.

Το νέο ελληνικό εστιατόριο Greek Deli Anása. Φωτογραφία Παναγιώτης Παύλος

Αν με ρωτάς αν είναι καλύτερα εδώ ή στην Ελλάδα, θα σου πω, εξαρτάται. Εξαρτάται από το τί θέλει ο καθένας. Ναι, δεν ονειρευόμουν να μεγαλώνω εγώ και η οικογένειά μου σε μια χώρα σκοτεινή, χωρίς τον ήλιο της Ελλάδας, χωρίς τις θάλασσες της Ελλάδας, χωρίς το φαγητό της Ελλάδας, χωρίς την ελληνική κουζίνα και χωρίς τους φίλους, τους ανθρώπους μας, τους συγγενείς μας, τους γονείς μας… Όμως η ανάγκη να ξεφύγεις απ᾽ αυτό που υπήρχε και υπάρχει στην Ελλάδα, ήταν μεγαλύτερη από την αγάπη για τη θάλασσα, και το βουνό, και, και, και…

Όχι μόνον η ανάγκη να φύγεις απ᾽ αυτή την κατάσταση, αλλά και η ανάγκη να σώσεις και το παιδί σου απ᾽ αυτό που υπάρχει εκεί κάτω. Δηλαδή, δεν βλέπεις μέλλον, πού μπορεί να μεγαλώσει το παιδί, πώς μπορεί να μεγαλώσει το παιδί φυσιολογικά, όταν, θα πάει σχολείο, θα κάνει τόσες ώρες στο σχολείο, μετά θα κάνει τόσες ώρες φροντιστήριο, θα χαθεί η παιδικότητά του, θα χαθεί η ώρα του παιχνιδιού του, θα χαθούν βασικά στοιχεία της ανάπτυξης ενός παιδιού. Οπότε, ένας από τους λόγους που ήρθα ήταν και για το παιδί.

  • ΠΠ: Είπες προηγουμένως κάτι, και νομίζω αυτός που θα μας διαβάσει θα πει «α, αυτός, προφανώς αντιπολιτευτικά έφυγε, συριζαίος θα είναι, ή αντι-μητσοτακικός θα είναι», να τα πούμε τα πράγματα με το όνομά τους. Διότι είναι αδιανόητο να δεχθεί κάποιος ότι σηκώθηκες και έφυγες από την Ελλάδα γιατί δεν μπορούσες να αντέξεις τον παραλογισμό, να το χαρακτηρίσω έτσι, που ακολούθησε, αλλά και το ίδιο το συμβάν στα Τέμπη, και κυρίως τη συγκάλυψη και όλα όσα ακολούθησαν. Τί απαντάς σε αυτό;

ΘΙ: Είναι γελοίο κάποιος που θέλει να διαφοροποιηθεί απ᾽ όλη αυτήν την κατάσταση να θεωρείται «συριζαίος», ή «κομμουνιστής» ή «μίζερος», όπως λέει ο Σπύρος [σ. Άδωνις Γεωργιάδης] και χαρακτηρίζει όλους αυτούς τους ανθρώπους με αυτά τα λεγόμενα. Ούτε «αντιμητσοτακικός» είμαι, ούτε «συριζαίος» είμαι, ούτε τίποτε. Ούτε μίζερος είμαι. Είμαι πολύ πιο χαρούμενος και ενεργός, και ευδιάθετος, και δραστήριος και σκεπτόμενος άνθρωπος, από πολλούς που μας χαρακτηρίζουν μίζερους και κομμουνιστές. Είμαι ένας άνθρωπος πολύ δημιουργικός, πολύ δραστήριος, θετικός και υγιώς σκεπτόμενος. Γι᾽ αυτό και την έκανα από τη χώρα, να το πω έτσι λαϊκά.

  • ΠΠ: Αυτή λοιπόν η υγιής σκέψη, πώς σε κάνει να βλέπεις αυτήν τη στιγμή την Ελλάδα, εδώ, από το Ελσίνκι, όπου ζεις τα τελευταία τρία χρόνια;

ΘΙ: Κυριολεκτικά και μεταφορικά, καμένη γη! Αυτό είναι η Ελλάδα. Είναι καμένη γη και κυριολεκτικά, με αυτά που συμβαίνουν κι αυτό το καλοκαίρι. Τί πρωτότυπο, θα μου πεις, διότι κάθε καλοκαίρι τα ίδια συμβαίνουν και παρόλα αυτά, πάλι υπάρχει ένα σκάνδαλο με τα πόσα εκατομμύρια φαγώθηκαν, που δεν πήγαν εκεί που έπρεπε να πάνε, και κάηκε η Ελλάδα. Οπότε ναι, είναι μια καμένη γη η Ελλάδα. Δυστυχώς.

Έχει πολύ ωραίους ανθρώπους, πολύ ωραία μέρη, τρομερή χώρα, αλλά με πολύ κακό πολιτικό σύστημα. Και μην πει κάποιος ότι εμείς τους επιλέγουμε. Δεν τους επιλέγουμε τόσο εμείς. Έρχονται λίγο και από μόνοι τους κι επιβάλλονται. Όπως για παράδειγμα, ο εκπρόσωπος της κυβέρνησης, ο κ. Μαρινάκης, δεν είναι καν εκλεγμένος, είναι φυτευμένος. Οπότε, για ποιά δημοκρατία μιλάμε;

  • ΠΠ: Άρα δεν υπάρχει δημοκρατία.

ΘΙ: Δημοκρατία δεν υπάρχει, ελευθερία λόγου δεν υπάρχει. Τίποτε δεν υπάρχει. Τίποτε. Σε πολλά επίπεδα υπάρχει διαπλοκή, διαφθορά και πολύ μαφιόζικες συμπεριφορές. Όπως, δεν το είδα όλο, κάποια αποσπάσματα του άλλου εκλεκτού, του Δημητριάδη, πώς τον λένε; Του ανηψιού του πρωθυπουργού που μιλούσε λες και άκουγες τον αρχηγό της μαφίας, ή το τσιράκι της μαφίας, να καλύπτει το αφεντικό του και τη συμμορία του! Ακραία πράγματα. Σίγουρα δεν μιλάμε για κάποιο δημοκρατικό θεσμό, κάποια δημοκρατική χώρα, όταν ακούς το «προστατεύω το αφεντικό μου», «μπαίνω εγώ να φάω τη σφαίρα». Ποιά σφαίρα και ποιό αφεντικό;

  • ΠΠ: Είπες ότι έφυγες πριν τρία χρόνια, και αυτό συμπίπτει σχεδόν με την περίοδο που ως βασική κυβερνητική πολιτική και πρόταγμα εισήχθη η καταπολέμηση του brain drain. Τί βλέπεις εσύ εδώ, από το Ελσίνκι;

ΘΙ: Εδώ από το Ελσίνκι βλέπω ότι, αν κάποιος δεν έχει τόσο μεγάλη ανάγκη, δεν του λείπει τόσο πολύ η Ελλάδα και ο ήλιος, δεν υπάρχει κάποιος άλλος λόγος να γυρίσει πίσω σε αυτήν. Ας μην είμαι πολύ ακραίος, αλλά θεωρώ ότι δεν υπάρχει κάτι που μπορεί να δώσει η Ελλάδα σε κάποιον που θα γυρίσει πίσω.

Θέλω πολύ να γυρίσω πίσω. Μου λείπει πάρα πολύ η Ελλάδα, αλλά δεν μπορώ να το κάνω υπ᾽ αυτές τις συνθήκες. Και δεν βλέπω και κάτι στο μέλλον να βελτιώνεται, ώστε να μου δώσει κίνητρο για να επιστρέψω. Όλα αυτά για τα brain-drain και brain-gain είναι αστειότητες επικοινωνιακές. ´Οπως είπε κι ο Πρωθυπουργός, τα πάντα είναι θέμα επικοινωνίας. Οπότε το πουλάνε αυτό.

Ο αεικίνητος επιχειρηματίας Θοδωρής Ιατρίδης, ιδιοκτήτης του νέου ελληνικού εστιατορίου Greek Deli Anása, με τον Παναγιώτη Παύλο. Φωτογραφία Hellas Journal

ΠΠ: Πριν σε ρωτήσω για το πώς βλέπουν οι Φινλανδοί εμάς τους Έλληνες και την Ελλάδα, ήθελα να μου πεις, διότι νομίζω ότι εξακολουθείς, μολονότι είσαι εδώ, να έχεις σχέση και με την Ελλάδα. Έχεις εργαστεί. Έχεις κάνει πολλή δουλειά, άρα γνωρίζεις τους Έλληνες, την ελληνική κοινωνία. Πώς βλέπεις αυτή την κοινωνία να έχει, ή να μην έχει δυνατότητες για κάποια αλλαγή προς όφελος της χώρας; Οι άνθρωποι καταλαβαίνουν; Αισθάνονται βολεμένοι; Ποιά είναι η αίσθησή σου;

ΘΙ: Μια παρένθεση: Είπες, «έχω εργαστεί». Εγώ όντως έχω εργαστεί. Πολλοί απ᾽ αυτούς που ελέγχουν τις μοίρες του λαού μας εκεί, όχι, δεν έχουν εργαστεί, δεν έχουν ούτε μισό ένσημο, δεν ξέρουν καν τι σημαίνει δουλειά.. Είναι χρόνια μέσα στα κόμματα και καπηλεύονται κρατικό χρήμα και διάφορα άλλα πράγματα που όλοι γνωρίζουμε.

Όσον αφορά στο πώς μας βλέπουν εδώ οι Φινλανδοί: οι Φινλανδοί μας αγαπούν και μας εκτιμούν αρκετά, όταν βλέπεις ότι νούμερο ένα προορισμός των Φινλανδών είναι η Ελλάδα, αλλά για διακοπές, βέβαια. Επίσης, εδώ ο κόσμος αγαπάει πολύ τη χώρα του, αγαπάει πολύ το κράτος του, το σέβεται πάρα πολύ. Θα έλεγα ότι σέβονται και εκτιμούν το κράτος σε βαθμό υπερβολικό, πράγμα πολύ πρωτόγνωρο για εμάς. Για εμάς στην Ελλάδα – όπως είπες, έχω εργαστεί και επιχειρήσει και στην Ελλάδα – το κράτος είναι αντίπαλος, κυριολεκτικά, είναι ο εχθρός του επιχειρηματία.

Εδώ βλέπεις κάτι τελείως διαφορετικό. Εδώ αγαπούν πολύ το κράτος, χαίρονται να πληρώνουν την εφορία, χαίρονται να πληρώνουν τους φόρους, διότι βλέπουν ότι οι φόροι που πληρώνουν πάνε στους καθαρούς δρόμους, στα τέλεια πάρκα, στις απίστευτες συγκοινωνίες, και δεν θα πάνε στην τσέπη κάποιου υπουργού, κάποιου βουλευτή, ή κάποιου προέδρου Επιμελητηρίου για να κάνει τα κόλπα του και τη ζωή του.

  • ΠΠ: Ερχόμενος στο Ελσίνκι, έβλεπα κατά την προσγείωση γύρω από το αεροδρόμιο εγκαταστάσεις, υποδομές, τάξη, και μου έδιναν την αίσθηση μιας χώρας πολύ συγκροτημένης.

ΘΙ: Ισχύει αυτό.

  • ΠΠ: Και συλλογιζόμουν πώς οι Φινλανδοί αντιλαμβάνονται την ανάγκη τους να θωρακιστούν έναντι του μεγάλου κινδύνου που θεωρούν ότι είναι η Ρωσία. Ταυτόχρονα, συνειδητοποιούσα ότι θα έπρεπε και εμείς ως Ελλάδα, που λέμε ότι η Τουρκία είναι ο μεγάλος επιβουλέας της εθνικής κυριαρχίας της χώρας μας, να επιδεικνύουμε ανάλογη σοβαρότητα, ανάλογη ισχύ. Σε αυτό το επίπεδο, πώς βλέπεις Ελλάδα και Φινλανδία;

ΘΙ: Όλα έχουν να κάνουν με τη σοβαρότητα του πολιτικού συστήματος και τους ανθρώπους που είναι εκεί πάνω. Κι εδώ έχουν προβλήματα, κι εδώ έχουν πολλά θέματα με το πολιτικό σύστημα, αλλά επικρατεί μια λογική. Αυτό είναι το πρόβλημα στην Ελλάδα. Δεν υπάρχει λογική. Βλέπεις ότι οι Φινλανδοί κάνουν κάποιες ενέργειες. Μπήκαν στο ΝΑΤΟ, για να προστατευτούν από τη Ρωσία που τη θεωρούν ένα πρόβλημα δίπλα τους. Διαθέτουν επίσης, αν δεν κάνω λάθος, ένα από τα μεγαλύτερα υπόγεια καταφύγια στον κόσμο, με δυνατότητα φιλοξενίας ενός εκατομμυρίου ανθρώπων.

Όλα ξεκινούν από το πόσο σοβαρή είναι η πολιτική. Εδώ δεν θα κοιτάξει κάποιος να κάνει ορισμένες καλές επαφές ή να γίνει αρεστός σε κάποιον άλλον, μόνον και μόνον επειδή του το είπαν τα μεγάλα αφεντικά. Θα γίνει αυτό που πρέπει να γίνει. Κάτι που στην Ελλάδα δεν ισχύει.

Ακούγομαι λίγο κάπως εχθρικός προς την Ελλάδα. Δεν είμαι καθόλου εχθρικός προς αυτήν. Είμαι πολύ εχθρικός προς το πολιτικό σύστημα που επικρατεί εκεί. Καθόλου εχθρικός προς τον Έλληνα. Τον Έλληνα τον θεωρώ ένα από τους πιο έξυπνους και εργατικούς ανθρώπους στον κόσμο.

Ερχόμενος εδώ έφυγα από την Ελλάδα μη έχοντας ζήσει ποτέ στο εξωτερικό, και δεν θεωρούσα ότι είμαστε τόσο ιδιαίτεροι και σπουδαίοι όσο νομίζαμε. Αλλά βλέποντας εδώ το πώς σκέφτονται οι άνθρωποι, πώς λειτουργούν, πώς είναι τέλος πάντων η καθημερινότητά τους, θεωρώ τον Έλληνα ένα από τους πιο έξυπνους και πιο εργατικούς ανθρώπους, σίγουρα, στην Ευρώπη.

Ο Έλληνας σκέπτεται. Θα μου πεις, είναι οξύμωρο. Σκέπτεται, και έχει αυτό το πολιτικό σύστημα που έχει; Σκέπτεται μάλλον πολύ γύρω από το πώς θα επιβιώσει. Και όλο αυτό έχει δημιουργήσει ένα μηχανισμό οξυδέρκειας και λύσεων. Ο Έλληνας σκέπτεται για να βρίσκει λύσεις.

Αυτό δεν υπάρχει εδώ. Διότι όλα είναι τακτοποιημένα από το κράτος. Από το τι θα πληρώσεις στην εφορία, μέχρι το να πας στο νοσοκομείο, μέχρι τα φανάρια στους δρόμους, όλα είναι προβλεπόμενα. Δεν υπάρχει κάτι να σκεφθείς. Μια συντήρηση στον δρόμο τη γνωρίζεις 1-2 μήνες πριν! Στην Ελλάδα μπορεί να ξυπνήσεις το πρωί, να δεις το δρόμο μπροστά στο σπίτι σου σκαμμένο όλο, και να μην ξέρεις ποιός τον έχει σκάψει, ποιός οργανισμός είναι αυτός που δουλεύει μπροστά στο σπίτι σου! Είναι για την οπτική ίνα, είναι για την αποχέτευση, είναι για σύνδεση νερού; Οπότε, υπάρχει μια τάξη εδώ.

  • ΠΠ: Είσαι γυμναστής και επιχειρηματίας. Δηλαδή γνωρίζεις τα οφέλη του υγιούς σώματος ως βάση για τον υγιή νου, όπως λέγανε οι αρχαίοι Έλληνες. Ταυτόχρονα είσαι και αγωνιστής της υγιούς επιχειρηματικότητας. Σαφώς ένας στόχος, άμεσος, είναι να πάει καλά η δουλειά, όπως την τρέχεις. Από κει και πέρα, όμως, ποιό είναι το όραμά σου; Τί είναι αυτό που θέλεις ως Έλληνας στη Φινλανδία να αγωνιστείς και να πετύχεις; Επιπλέον, τί έχεις να πεις σε όλους τους Έλληνες που ζουν στην Ελλάδα και βασανίζονται στην καθημερινότητά τους από ένα πολιτικό σύστημα που, όπως είπες, είναι ανάξιο του ελληνικού πνεύματος, και ιστορικά αλλά και στη σημερινή εποχή;

ΘΙ: Αυτό που θέλω σίγουρα είναι οι νέοι να γίνουν πιο ενεργοί σε αυτό το πολιτικό σύστημα που υπάρχει, έτσι ώστε να μην συνεχίσει να υπάρχει. Διότι αν κατέβαιναν όλοι αυτοί οι άνθρωποι, με τα πιστεύω που έχουν, να ψηφίσουν, τότε σίγουρα δεν θα υπήρχε αυτό το πολιτικό σύστημα.

Και κάτι που θα ακουστεί ίσως περίεργο: να πάνε στην άκρη οι παλιοί με τις απόψεις, τη βόλεψη που είχαν και όλα όσα έπραξαν τόσα χρόνια. Διότι αυτές οι γενιές, οι εξηντάρηδες, οι εβδομηντάρηδες, αυτοί μας φτάσανε – το ξαναλέω, θα ακούσω πολύ «κράξιμο», αλλά αυτή είναι η πραγματικότητα, θέλουμε δεν θέλουμε, αυτό ισχύει, οι εποχές των γονιών μας ήταν αυτές που μας φτάσανε – στο να φεύγουμε από τη χώρα διότι δεν αντέχουμε όλο αυτό το πολιτικό αλισβερίσι. «Έλα μωρέ, έτσι πάντα ήτανε κι έτσι πάντα θα ᾽ναι…». Όχι, δεν θέλω να είναι έτσι! Έτσι ήταν αλλά θέλω αυτό ν᾽ αλλάξει.

Αυτό που θα έλεγα λοιπόν, είναι οι νέοι να γίνουν λίγο πιο δραστήριοι και να μπουν περισσότερο στο πολιτικό παιχνίδι, έτσι ώστε να ανατραπεί αυτή η κατάσταση που υπάρχει. Και να ξεκολλήσουν απ᾽ αυτό που ζούνε τώρα, ότι «εντάξει, 800 ευρώ παίρνω, καλά είμαι, ας μη μιλάω». Δυστυχώς, τον έχουν κάνει τον νέο να πιστεύει ότι 800, 900, 1000 ευρώ είναι καλά, «είμαι καλά, βολεύτηκα». Να φύγουμε απ᾽ αυτή τη βόλεψη, διότι μπορούμε να κάνουμε πολλά περισσότερα πράγματα.

Στη Φινλανδία, για παράδειγμα, δεν διαθέτουν τόσο την οξυδέρκεια του Έλληνα, αλλά όλοι είναι πάρα πολύ ικανοποιημένοι και πάρα πολύ ευχαριστημένοι. Διότι υπάρχει αξιοκρατία, υπάρχει δίκαιο, υπάρχει μια λογική στην κοινωνία. Το ότι ένας νέος 30 ετών μένει με τον μπαμπά και τη μαμά, παίρνει 800 ευρώ και λέει «εντάξει, καλά είμαι, ας μην το σκαλίσω παραπάνω, δεν με πειράζει κι ο Μητσοτάκης, εγώ ας παίρνω 800 ευρώ κι ας μένω στο παιδικό μου δωμάτιο ακόμα…», αυτό είναι κατάντια του νέου. Αλλά είναι αυτό που τον ανάγκασαν να πιστεύει. Και οι επόμενες γενιές, σαραντάρηδες και πενηντάρηδες, φτάνουν στο σημείο να λένε κι αυτοί το ίδιο. Ότι «εντάξει είμαστε, αφού επιβιώσαμε σήμερα, είμαστε ΟΚ».

Όχι! Αυτό δεν είναι λογική. Αυτό είναι μια λογική που σε πάει στον γκρεμό με χίλια. Δεν μπορείς να φυτοζωείς κάθε μέρα, δεν μπορείς να αιμορραγείς. Αιμορραγείς, κάποια στιγμή θα τελειώσει. Δεν θα μπορέσει να συνεχίσει αυτό το πράγμα. Οπότε, αν δεν αλλάξει αυτό, δεν πρόκειται να γίνει τίποτα.

Όσον αφορά το όραμά μου σαν Έλληνας στο εξωτερικό: θα ήθελα πάρα πολύ κάποια στιγμή να γυρίσω και να κάνω πράξη αυτά που λέω. Να βοηθήσω να αλλάξει αυτή η άποψη και η σκέψη που υπάρχει στον Έλληνα, και να μπορέσουν να πάνε στην άκρη όλοι αυτοί οι άνθρωποι που υπάρχουν στο πολιτικό σύστημα. Να δούμε καινούριους ανθρώπους. Βέβαια, εδώ πάλι κάποιος θα μου πει: «είδαμε τον Τσίπρα και τί έκανε». Ναι, εντάξει, ας δούμε κι άλλους ανθρώπους. Με ένα δείγμα δεν μπορείς να έχεις άποψη. Ας δούμε κι άλλους ανθρώπους και μετά θα κρίνουμε ποιός είναι και τί.

Οπότε ναι, το όραμά μου είναι ίσως κάποια στιγμή, αν μπορέσω, και αν επιτρέψει φυσικά το σύστημα, διότι το σύστημα δεν επιτρέπει εδώ και πάρα πολλά χρόνια, όχι χθες και προχθές, να μπορέσουμε να κάνουμε πράξη αυτά που λέμε…

  • ΠΠ: Πρέπει να το αναγκάσουμε το σύστημα!

ΘΙ: Πρέπει να το αναγκάσουμε, ναι. Είναι αυτό που λέω, ότι οι νέοι θα πρέπει να είναι πιο ενεργοί, έτσι ώστε να αναγκαστεί το σύστημα να δει αλλιώς τα πράγματα.

  • ΠΠ: Είσαι ευχαριστημένος με την Anása εδώ; Πες μας για τον κόσμο που έρχεται.

ΘΙ: Πάρα πολύ, πάρα πολύ! Πάρα πολύ ευχαριστημένος! Και έχοντας επιχειρήσει και στην Ελλάδα και εδώ, θα έλεγα ότι εδώ είναι λίγο πιο ήσυχα τα πράγματα. Ξέρεις τι σου ξημερώνει. Δεν έχεις εκπλήξεις. Ξέρω, μήνας μπει, μήνας βγει, τι έχω να πληρώσω, τι έχω να περιμένω. Δεν έχω κάτι απρόσμενο να μου χτυπήσει την πόρτα, είμαι πάρα πολύ ευχαριστημένος.

Θα έλεγα ότι ίσως και τους τελευταίους μήνες, τον τελευταίο χρόνο, είμαι και πολύ πιο ήσυχος και ήρεμος επιχειρηματικά, πράγμα που δεν το είχα ποτέ στην Ελλάδα. Εκεί πάντα υπήρχε το άγνωστο και το αβέβαιο. Εδώ, επί ένα χρόνο περίπου που έχουμε στρώσει λίγο την κατάσταση και πάμε καλά, μπορώ να πω ότι είμαι πολύ ευχαριστημένος και ήσυχος. Μπορούμε να έχουμε προσωπικό, κάνουμε προσλήψεις, υγεία.

  • ΠΠ: Αγαπούν το ελληνικό φαγητό οι Φινλανδοί;

ΘΙ: Το αγαπούν πάρα πολύ! Και, όπως είπα πριν, επειδή είναι νούμερο ένα προορισμός των Φινλανδών η Ελλάδα, έχουν και άποψη, γνωρίζουν πολλά πράγματα για το ελληνικό φαγητό, και το αγαπούν πολύ.

  • ΠΠ: Άρα δεν μπορείς να τους κοροϊδέψεις!

ΘΙ: Δύσκολα… Και αγαπούν πολύ και το ελληνικό κρασί, το οποίο ανεβαίνει, έχει ανέβει πάρα πολύ, το έχουν σε πολλή εκτίμηση και αρχίζουν να το ψάχνουν.

  • ΠΠ: Άρα λες ότι, αυτή τη στιγμή η λύση για την Ελλάδα είναι η εξωστρέφεια.

ΘΙ: Η λύση είναι η εξωστρέφεια. Αλλά όσες φορές επιχείρησα ως επιχειρηματίας εδώ να συναναστραφώ με Έλληνες στην Ελλάδα, ενώ θέλουν την εξωστρέφεια, δεν ξέρουν πώς να την πραγματώσουν. Κι όταν τους δίνεις λύσεις, τους φαίνονται του τύπου «ωχ, έλα μωρέ τώρα, αυτά δεν είναι για μένα…».

  • ΠΠ: Ευάγγελε, έχεις κάποια ερώτηση για τον Θοδωρή πριν τον αποδεσμεύσουμε;

Ευάγγελος Βελέντζας: Έχει πει πάρα πολλά και χαίρομαι πολύ που τον ακούω! Διότι είναι με την ευκαιρία αυτή και – με τη δική σου μεσολάβηση – με τη συνέντευξη αυτή που είχα κι εγώ την ευκαιρία να τον ακούσω και πραγματικά να τον απολαύσω. Γιατί κάθε φορά που έρχομαι εδώ τον βρίσκω να είναι απασχολημένος…

  • ΘΙ: …να τρέχω!

ΒΒ: Και να τρέχει! Και τώρα είναι αγχωμένος, είναι λίγο εδώ, λίγο εκεί, ρίχνει και τις ματιές του για να δει πώς πάνε τα πράγματα, και κάνει πάρα πολύ καλά. Λοιπόν, τί να του πω; Τί να ρωτήσω; Μου δόθηκαν περισσότερο απαντήσεις παρά μου γεννήθηκαν ερωτήματα με όσα τον άκουσα να μιλά, οπότε θα μείνω εκεί. Τον ευχαριστώ!

  • ΠΠ: Σε ευχαριστώ κι εγώ πολύ, Θοδωρή. Είναι τιμή και μεγάλη χαρά που σε γνωρίζω.

ΘΙ: Κι εγώ σε ευχαριστώ! Είναι και για εμένα μεγάλη τιμή και χαρά, και σε ευχαριστώ και για το βήμα που μου δίνεις, να πω τις σκέψεις μου και να μοιραστώ τις σκέψεις και τις αγωνίες ενός Έλληνα στο εξωτερικό με οικογένεια στο εξωτερικό. Ειλικρινά, σε ευχαριστώ πάρα πολύ.

  • ΠΠ: Να είσαι καλά. Το βήμα μάς το δίνουν οι Έλληνες που μας αγαπούν και αισθάνονται μια διέξοδο και μια «ανάσα» μέσα στο απολύτως ελεγχόμενο σύστημα.

ΘΙ: Και τρομερή η δουλειά που κάνεις! Μπράβο σου.

  • ΠΠ: Να είσαι καλά, κάθε καλό εύχομαι.

Ο Θοδωρής Ιατρίδης σπούδασε στα ΤΕΦΑΑ Κομοτηνής (2009), και απέκτησε μεταπτυχιακό δίπλωμα στην οργάνωση και διοίκηση αθλητικών δραστηριοτήτων, στην Κομοτηνή και τα Τρίκαλα. Το 2010 ίδρυσε με τον πατέρα του αθλητική ακαδημία στο Ρετζίκι της Θεσσαλονίκης, απ᾽ όπου προέρχεται, την Αθλητική Ένωση Ρετζικίου. Το 2013 άνοιξε το Me And You Personal Training Studio, γυμναστήριο το οποίο λειτουργεί μέχρι σήμερα στην περιοχή του Ρετζικίου Θεσσαλονίκης (Πεύκα). Το 2023 ήρθε με την οικογένειά του στο Ελσίνκι, και έξι μήνες αργότερα άνοιξε την Anása. Με τη σύζυγό του έχουν μια κόρη τριών ετών.

Hellas Journal

“Φύγετε Έλληνες”

0

 

Στην Εισαγγελία Φλώρινας προσέφυγε ο Δημήτρης Γιουματζίδης, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Πολιτιστικών Συλλόγων Μακεδόνων – «Παμμακεδονική Ένωση Ελλάδος» και του Συλλόγου Απογόνων Μακεδονομάχων Εδέσσης–Αλμωπίας, καταθέτοντας μαζί με τον Χρήστο Τσιρανίδη σχετική αναφορά και οπτικοακουστικό υλικό από το πανηγύρι της Μελίτης Φλώρινας, που πραγματοποιήθηκε στις 19 Ιουλίου 2026.

Σύμφωνα με την ανακοίνωσή του, στο επίμαχο βίντεο ακούγεται τραγούδι στη γλώσσα των Σκοπίων, στους στίχους του οποίου περιλαμβάνεται η φράση «Φύγετε Έλληνες», ενώ ορισμένοι από τους παρευρισκομένους φέρονται να πραγματοποιούν χειρονομία την οποία ο ίδιος χαρακτηρίζει αλυτρωτική. Με την προσφυγή τους στην Εισαγγελία, οι δύο καταγγέλλοντες ζητούν να διερευνηθεί εάν από όσα καταγράφονται προκύπτουν ποινικές ή άλλης μορφής ευθύνες.

Ακολουθεί η ανακοίνωση του Δημήτρη Γιουματζίδη:

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ – 9 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2026 – ΕΔΕΣΣΑ

Γιουματζίδης Δημήτριος macedon.dg@gmail.com

Η ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΤΑ ΧΕΡΙΑ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΙΑΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ

Την Τρίτη 8 Σεπτεμβρίου 2026, μαζί με τον φίλο Χρήστο Τσιρανίδη, καταθέσαμε στην εισαγγελία Φλώρινας βίντεο από το πανηγύρι της  Μελίτης του δήμου Φλώρινας, της 19ης  Ιουλίου 2026, στο οποίο ο τραγουδιστής της ορχήστρας τραγουδά, στην γλώσσα του γειτονικού κράτους, τραγούδι που αναφέρει «ΦΥΓΕΤΕ  ΕΛΛΗΝΕΣ», προφανώς από τα εδάφη της Μακεδονίας.

Η ηλεκτρονική διεύθυνση του τραγουδιού είναι:

 

Οι στίχοι του τραγουδιού είναι:

Χρόνια και αιώνες πέρασαν

Αλλά  οι Μακεδόνες ακόμα υπάρχουν

Η αλήθεια θα νικήσει

Ο κόσμος θα φωνάξει

ΦΥΓΕΤΕ  ΈΛΛΗΝΕΣ

Φθάνουν τα ψέματά σας

Κάνετε λάθος ρε Έλληνες

Σε ξένα μνήματα κλαίνε

Με ξένο βασιλιά χαίρονται

Μάνα Μακεδονία

Σε όλο τον κόσμο θα αποδείξει

Ο Αλέξανδρος είναι ο Βασιλιάς Μακεδόνων

Μερικοί από τους συμμετέχοντες στο πανηγύρι συνοδεύουν τον τραγουδιστή στο τραγούδι και μάλιστα υψώνουν το χέρι σχηματίζοντας με τα δάκτυλά τους το σχήμα που παραπέμπει στην απόσχιση του γεωγραφικού χώρου της Μακεδονίας από την Ελλάδα και την ενσωμάτωσή του στο γειτονικό κράτος.

Ως ντόπιος γηγενής Μακεδόνας Έλληνας, και γενικότερα ως Έλληνας, θίγομαι από τους στίχους του τραγουδιού γιατί παραποιούν την ιστορία, προκαλούν μίσος μεταξύ των πολιτών, διχάζουν την κοινωνία και εμποδίζουν την ειρηνική συνύπαρξη.

Στην εισαγγελία Φλώρινας κατατέθηκαν όλα τα απαραίτητα στοιχεία για να διερευνήσει ποινικές, ή οποιασδήποτε άλλης μορφής, ευθύνες που προκύπτουν από την  συμπεριφορά και τις πράξεις ανθρώπων που φαίνονται στο βίντεο.

Σε εκείνα τα χωριά ή περιοχές του γεωγραφικού χώρου της Μακεδονίας όπου ορισμένοι Μακεδόνες Έλληνες γνωρίζουν, παράλληλα με τα Ελληνικά, και τα εντόπια, υπάρχουν παραδοσιακά τραγούδια στα εντόπια που μιλούν για την καθημερινότητα για αυτό δεν είναι ανάγκη στα πανηγύρια αυτών των περιοχών να τραγουδιούνται ξενόφερτα τραγούδια με προπαγανδιστικό, ανθελληνικό και αλυτρωτικό χαρακτήρα και μάλιστα στην επίσημη γλώσσα του γειτονικού κράτους που κατασκευάσθηκε το 1945, και διαφέρει από τα εντόπια που μιλιούνται από ορισμένους Μακεδόνες Έλληνες εδώ και αιώνες.

(Για τους δύσπιστους, ένα τραγούδι στα εντόπια που αναφέρεται στον Μακεδονομάχο Παύλο Νικολαΐδη (Ρακοβίτη) από το Κρατερό (Ράκοβο) του Δήμου Φλώρινας τραγουδισμένο από την ορχήστρα «Αντίκρυ», που ασχολείται με το αυθεντικό εντόπιο παραδοσιακό τραγούδι, υπάρχει στην ηλεκτρονική διεύθυνση:

 

 

Κ. Κούσαντας: Ποια είναι πιθανή εξέλιξη κρίσης με την Τουρκία;

0
 του Κωνσταντίνου Κούσαντα, Αντιστρατήγου ε.α.
Οι νέες απειλές Ερντογάν έχουν σχέση ξεκάθαρα με την δημιουργία Ψυχολογικών Επιχειρήσεων – Εχθρικής Προπαγάνδας μπροστά στην απειλή  που αισθάνεται η Τουρκία από τους ΕΛΛΗΝΙΚΟΎΣ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΎΣ και την ΣΥΝΕΡΓΑΣΊΑ Ελλάδας -Κυπριακής Δημοκρατίας- Ισραήλ
Σε επιχειρησιακό επίπεδο ενδεχομένως η χώρα μας θα εστιάσει στις παρακάτω απειλές – κινδύνους με την ΥΨΗΛΉΣ ΕΤΟΙΜΌΤΗΤΑΣ ΔΙΑΚΛΑΔΙΚΗ ΔΙΟΊΚΗΣΗ ΕΙΔΙΚΟΥ ΠΟΛΈΜΟΥ που είναι πανίσχυρη και εκπαιδευμένη στο αεροναυτικό περιβάλλον του Αιγαίου, έχοντας stand by όλα τα Ελληνικά Μαχητικά Αεροσκάφη
1. Η περιοχή του Συμπλέγματος των Νησιών του Καστελόριζου 
Η Τουρκία με ΝΑVTEX θα προσπαθήσει να δημιουργήσει ξανά “συνθήκες έρευνας υδρογονανθράκων” με σκοπό την  καταπάτηση Ελληνικών Κυριαρχικών Δικαιωμάτων ΑΟΖ ΥΦΑΛΟΚΡΗΠΊΔΑΣ.
Την υπόψη  περιοχή του Καστελόριζου έχει εστιάσει η Τουρκία διότι “χαλάει το επιχείρημα της Γαλάζιας Πατρίδας” και επιπλέον η  επήρεια ΑΟΖ της Στρογγύλης με την ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας
2. Η Επέκταση των Ελληνικών Χωρικών Υδάτων στα 12 νμ ως Αντίμετρο στην Γαλάζια Πατρίδα 
Η δήλωση του ΠΘ για την επέκταση των Χωρικών Υδάτων στα 12 νμ αποτελεί πράγματι μια θετική εξέλιξη για την Εθνική Κυριαρχία της χώρας μας, αρκεί να μην είναι ΠΡΟΕΚΛΟΓΙΚΉ ΥΠΌΣΧΕΣΗ.
Εάν η επέκταση των Χωρικών Υδάτων όμως αφορά μόνο  Νότια της Κρήτης αυτό έπρεπε να είχε γίνει από το 2023 τον Δεκέμβριο, όταν η Λιβύη είχε επεκτείνει κατά 12 νμ την Συνορεύουσα Ζώνη έχοντας Χωρικά Ύδατα 12 νμ από το 1959
Εάν η δήλωση του ΠΘ δεν αφορά το Αιγαίο Πέλαγος ή είναι τύπου 12 νμ “σαλαμοποίησης”,  δηλαδή αλλού 6, αλλού 8, 10 ή 12 στις Κυκλάδες ή την ηπειρωτική χώρα, αυτό αποτελεί τεράστιο ατόπημα.
ΜΟΝΑΔΙΚΉ ΙΣΤΟΡΙΚΉ ΕΥΚΑΙΡΊΑ,  αυτή για στιγμή για την χώρας μας αποτελεί η ΕΠΈΚΤΑΣΗ ΤΩΝ ΧΩΡΙΚΏΝ ΥΔΆΤΩΝ ΜΑΣ ΣΤΑ 12 νμ ΠΑΝΤΟΎ ως ΕΝΔΕΔΕΙΓΜΈΝΟ ΑΝΤΊΜΕΤΡΟ στην Γαλάζια Πατρίδας. Ίσως τον Οκτώβριο να είναι ΑΡΓΑ
3. Η Διελκυστίνδα του Ηλεκτρικού Καλωδίου GSI
Σε  ενδεχόμενη εμφάνιση τουρκικών πολεμικών πλοίων δίπλα στο σκάφος πόντισης καλωδίων μεταξύ Κάσου και Κύπρου, εκτιμάται ότι η Ελλάδα θα απαντήσει αυτή την φορά  με άμεση αντιπαράθεση πολεμικών πλοίων με αποτέλεσμα να υπάρξει πιθανή κρίση με ή χωρίς την παρουσία Γαλλικών Πολεμικών Πλοίων που δεν πρέπει να υπολογίζουμε
4. Οι Κανόνες Εμπλοκής Ελλάδας Τουρκίας 
Η δήλωση Ερντογάν την 06 Σεπτεμβρίου 2026 ότι θα επικαιροποιούνται οι ΚΑΝΟΝΕΣ ΕΜΠΛΟΚΉΣ είναι δήλωση κυρίως Προπαγάνδας, παρά επιχειρησιακή απειλή με τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις να έχουν την μέγιστη ΔΥΝΑΤΉ ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑ –  ΠΑΝΊΣΧΥΡΗ ΔΥΝΑΤΌΤΗΤΑ σε αεροναυτικές επιχειρήσεις λόγω υψηλής εκπαίδευσης –  εξοπλισμών.
5. Η Ελληνική Πολεμική Αεροπορία 
ΜΕΓΆΛΟ ΠΟΝΟΚΈΦΑΛΟ – ΑΠΕΙΛΗ  για την Τουρκία αποτελεί η ύπαρξη 80 Ελληνικών μαχητικών αεροσκαφών 4,5 γενιάς (ποιοτική – ποσοτική υπεροχή) με την αντίστοιχη έλλειψη αεράμυνας της Τουρκίας σε σχέση με τα  πεπαλαιωμένα τουρκικά μαχητικά, γεγονός που καθημερινά ασχολούνται τα ΜΜΕ της Τουρκίας τελευταία.
6.  Η Αυξανόμενη Ένταση 
Μέχρι  τον επόμενο Οκτώβριο ενδεχομένως θα υπάρξει αντιπαράθεση ΕΠΊ ΤΟΥ ΠΕΔΊΟΥ Ελλάδας Τουρκίας με:
Α. Μεγαλύτερη  παρουσία  πολεμικών πλοίων στο Αιγαίο
Β. Περισσότερων αναχαιτίσεων – εμπλοκών Ελληνικών αεροσκαφών σε παραβιάσεις τουρκικών μαχητικών που αυξάνεται καθημερινά,
Γ. Εγκλωβισμό αεροσκαφών από radar,
Δ. Ενδεχόμενα μεθοριακά επεισόδια στον Έβρο
Ε. Αεροναυτικές ασκήσεις
7. Συνεργασία Ελλάδας Ισραήλ
Δεν αποκλείεται να υπάρξει εξέλιξη  ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΉΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΊΑΣ ΕΛΛΆΔΑΣ ΙΣΡΑΉΛ, σύμφωνα με το Κοινό Σχέδιο Στρατιωτικής Δράσης που έχει υπογραφεί τον περασμένο Δεκέμβριο σε θέματα ανταλλαγής πληροφοριών, ασκήσεων μαχητικών αεροσκαφών, υποστήριξης της Κυπριακής Δημοκρατίας στον ευρύτερο χώρο της Ανατολικής Μεσογείου.
Το σενάριο αυτό αποτελεί μια ΤΕΡΆΣΤΙΑ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ  Ελλάδας Ισραήλ κυρίως σε επιχειρησιακή συνεργασία 600 προηγμένων  μαχητικών αεροσκαφών με εμπειρία – συνεκπαιδεύσεις από το  Κέντρο Αεροπορικής Εκπαίδευσης στην Καλαμάτα και συμμετοχή σε πολλαπλές ασκήσεις

Ιω. Αλμπάνης: Μία αξιοσημείωτος συνομιλία μέ καθηγητήν Πανεπιστημίου και πιθανολογούμενον Κυβερνητικόν στέλεχος τής Κίνας διά τήν Ε.Ε και ΗΠΑ.

3

 

Γράφει ο Επίλαρχος ε.α Ιωάννης Αλμπάνης.

Ευρεθείς πρό ολίγων ημερών εις τήν οικίαν φίλου μου είχον τήν τύχην να συναντηθώ μέ έναν φίλον τού υιού του Καθηγητήν Πανεπιστημίου και πιθανολογούμενον Κυβερνητικόν στέλεχος τής Κίνας το όνομα τού οποίου εδεσμεύθην να μή δημοσιοποιήσω πράγμα όπερ και τηρώ.Κατά τήν συζήτησιν αντηλλάγησαν απόψεις Διεθνούς επιπέδου τάς κυριωτέ-ρας των οποίων καταγράφω:

Ερώτησις 1η πρός τον καθηγητήν:Ποίαν γνώμην έχετε εσείς εις τήν ΚΙΝΑΝ διά τήν Ε.Ε;

Απάντησις. Α ομιλείτε δια το παρελθόν τής Ευρώπης πρό τού Β’ Παγκοσμίου πολέμου ότε ήτο αποικιοκρατική δύναμις κι’ απομυζούσε όλον τον πλούτον τών Αποικιών από πηγών ενεργείας,τροφίμων μέχρι πολυτίμων λίθων.Η Ε.Ε δεν έχει ούτε παρόν ούτε μέλλον διότι απόλλυται όλων αυτών τών οικονομικών πόρων πού προανέφερον αφ’ ενός και επί πλέον συνησπισμένη ώς Ε.Ε είναι ένας περιφραγμένος «ΣΤΑΥΛΟΣ» περιέχων πάσης φύσεως ζώα και πτηνά έκαστον τών οποίων έχει ίδικήν του τροφήν,συμπεριφοράν και εξέλεξιν δηλ.όρνιθας,γαλοπούλες,πάπιε, χήνες, σκύλους,γάτες,ερίφια,πρόβατα,βοοειδή,κουνέλια και συνεπώς ουδεμία απόφασις περί τροφής,γεννετικής,σταυλικής κ.α που λαμβάνεται από τον Σταυλάρχην δέν ημπορεί να ικανοποιή όλα τά υπάρχοντα ζώα και πουλερικά τού Σταύλου.Ως εκ τούτου έκαστον τούτων προσπαθεί να επιβιώση άλλον συνθλιβόμενον από τά μεγαλύτερα και άλλον στερούμενον τών στοιχειωδών κανόνων επιβιώσεως πολύ δε μάλλον αναπτύξεώς και διαιωνίσεως τού είδους του.Μή ελπίζετε εις κάτι.Δέν σώζεται η Ε.Ε. καθό ο Σταυλάρχης αυτής διέπραξεν και το ολέθριον λάθος να στραφή εναντίον τής Ρωσίας από τήν οποίαν επρομηθεύετο εις πολύ χαμηλάς τιμάς τήν ενέργειαν,δημητριακά,λιπάσματα και πλήθος άλλα.

Εις τήν ΚΙΝΑΝ θα σας έλεγον ότι μεγαλύτερον σεβασμόν και εκτίμησιν έχομεν πρός τήν Ελλαδα διότι όπως κι’ εμείς στην ΚΙΝΑ ανεπτύξαμεν αρχαίους πολιτισμούς παρά εις τήν Ευρώπην που μόνον πολέμους γεννά και καταστροφάς.Οι συλλαβόντες τήν ιδέαν τής ενωμένης Ευρώπης Μωρίς Σουμάν και Ντέ Γκώλ ηννόουν αυτήν από τά Ουράλια μέχρι τού Ατλαντικού δηλ.συμπεριλαμβάνουσαν και τήν Ρωσίαν.Οι διάδοχοι εφάνησαν ανίκανοι εις αυτό.ΜΗ ΕΛΠΙΖΕΤΕ ΕΙΣ ΤΗΝ Ε.Ε.ΕΙΝΑΙ ΠΛΕΟΝ ΜΙΑ ΟΥΤΟΠΙΑ ΚΑΙ ΕΙΣ ΤΗΝ ΚΙΝΑ ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝ ΤΟ ΠΟΤΕ ΘΑ ΔΙΑΛΥΘΗ ΚΑΙ ΤΥΠΙΚΩΣ ΚΑΙ ΟΧΙ ΕΑΝ ΘΑ ΔΙΑΛΥΘΗ ΑΦΟΥ ΑΥΤΟ ΕΙΝΑΙ ΒΕΒΑΙΟΝ.

Ερώτησις 2α:Τί γνώμη έχετε διά τάς ΗΠΑ;

Απάντησις Καθηγητού:Αι ΗΠΑ ακόμη τεχνολογικώς υπερτερούν κατά τι τής ΚΙΝΑΣ αλλά ευρίσκονται εις οικονομικόν κατήφορον και εις τήν αρχήν τής παρακμής των.Ομως η ΚΙΝΑ ημπορεί ακόμη να υστερή κατά τί τεχνολογικώς αλλά ευρίσκεται εις δυναμικήν άνοδον και συντόμως θα υπερκεράση τάς πολύ γηρασμένας και παρηκμασμένας ΗΠΑ.Εχουν το μεγαλύτερον εξωτερικόν χρέος εις τον Πλανήτην και επί πλέον μετά τον Β’ Παγκόσμιον πόλεμον έχουν μέσω των Μυστικών Υπηρεσιών ανατρέψει Καθεστώτα,έχουν διεξάγει πολέμους (Βιετνάμ,Ιράκ.Αφγανιστάν,Παναμά,ΙΡΑΝ κ.α) γενόμεναι η πλέον μισητή Χώρα τού πλανήτου.

Είδετε ποτέ τήν ΚΙΝΑ να επεμβαίνη εις άλλην Χώραν αποσταθεροποιητικώς;Ποτέ.

Υ.Γ:Όμως επειδή έχω περατώσει και το Οικονομικόν Πανεπιστήμιον Αθηνών (Α.Σ.Ο Ε Ε) μελετήσας τούς όρους εισόδου μας εις τήν Ε.Ε και εν συνεχεία συμπληρωματικώς το ΜΑΣΤΡΙΧΤ είχον διατυπώσει τήν άποψιν ότι ουδόλως συνέφερεν η ένταξίς μας εις τήν Ε.Ε διά πολλούς και ποικίλους λόγους που δεν είναι τού παρόντος.Πάντως ακαταλλήλως εισήλθομεν και ώς αναφέρει ο τ.Πρόεδρος τής Γαλλίας Ζισκάρ ντ’ Εσταίν «Η Ελλάς κακώς εισήλθεν εις τήν Ε.Ε πολύ δε μάλλον εις τήν Ευρωζώνην αλλά εισήλθεν ένεκεν απαιτήσεως τού τότε Γερμανού Καγκελαρίου Χέλμουτ Σμίτ πού φαίνεται να «εχρώστα» κάτι εις τον Κων.Καραμανλήν Α»’.Εγώ δε συμπληρώ επ’ αυτού:

1.Οτι ο Γερμανός ΣΜΙΤ εχρώστα εις τον Καραμανλήν το ότι το 1959 ο Κων.Καραμανλής Α’ πρωθυπουργός τής τότε ΕΡΕ είχεν ψηφίσει τό Ν.Δ 3933/1959 διά τού οποίου «Ανεστέλετο αυτοδικαίως πάσα δίωξις Γερμανών υπηκόων φερομένων ώς εγκληματιών πολέμου καθώς και η εκτέλεσις πάσης ποινής ή υπόλοιπον αυτής».Μέ βασιν τούτο διά τού Ν.Δ 4016/24.1.59 απεφυλακίσθη τήν 5.11.59 ο εκτίων 25 κάθειρξιν Γερμανός Μάξ Μέρτεν υπεύθυνος των Κατοχικών Στρατευμάτων επί θεμάτων Δικαιοσύνης αποστείλαντος τά 1941-43 και 50.000 Εβραίους εις τά Στρατόπεδα τού Αούσβιτς και Νταχάου.Επί πλεόν ο αποφυλακισθείς Μάξ Μέρτεν μετέπειτα εις συνέντεύξεις του εις τήν Εφημ.ΗΧΩ τού Αμβούργου αλλά και τού Περιοδικού ΣΠΙΓΚΕΛ εδήλου ότι «Τόσον ο Καραμανλής Α’ όσον και ο φίλος του τότε Υπουργός Εσωτερικών Τάκος Μακρής,γνωστός τού νόθου Τριφασικού Εκλογικού Συστήματος τού 1956 και ο ΥΦΕΘΑ Υποπτέραρχος ε.α Γ.Θέμελης,ήσαν πράκτορες τών Γερμανών κατά τήν Κατοχήν».

2.Ο Καραμανλής ήθελεν να εντάξη τήν Ελλαδα εις τήν Ε.Ε διά τούς εξής λόγους:

.α.Δια τήν υστεροφημίαν του ότι αυτός εισήγαγεν τήν Ελλαδα εις τήν Ευρώπην.

.β.Επίστευεν ότι η Ελλάς ευρισκομένη εις τήν Ε.Ε δέν θα εκινδύνευεν πλέον από πραξικόπημα τού Στρατού τύπου 21ης Απριλίου 1967 καί

.γ.Οτι η Τουρκία δέν θα εδημιούργει πλέον προβλήματα εις βάρος τής Ελλάδος.

Παντ. Οικονόμου: Το τουρκικό τελεσίγραφο και η ελληνική απάντηση 

2

Παντελής Οικονόμου στις 2026-09-09 09:16  

Παραλάβαμε λοιπόν τελεσίγραφο από την Άγκυρα. Από τον Πρόεδρο μέχρι τον επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών της, αξίωσαν να αποδεχθούμε ένα πλαίσιο σχέσεων μας, όπως το ορίζει η ίδια, πέρα και έξω από  την διεθνή νομιμότητα, αλλιώς θα οδηγηθούμε σε σύρραξη. «Μπορείτε να έχετε κυριαρχία και να ασκείτε κυριαρχικά δικαιώματα, αλλά μόνον όσα, όποια και εφ’ όσον τα εγκρίνουμε εμείς», υπήρξε το περιεχόμενο του τελεσιγράφου. Με την απειλή ότι αν δεν δεχτούμε την Φινλαδοποίηση μας θα χάσουμε πολύ περισσότερα.
Η ελληνική απάντηση
Στο τελεσίγραφο αυτό η μια και μόνη διαθέσιμη απάντησή μας είναι: «Αφήστε τις απειλές πριν το τρέχον κόστος τους ξεπεράσει κατά πολύ κάθε προσδοκώμενο όφελος σας». Η επίδοση της απάντησής μας αυτής πρέπει να είναι όσο πιο καθαρή γίνεται ώστε κανένας (πριν από όλους εμείς οι ίδιοι) να μην μπορεί να ισχυριστεί ότι δεν γνώριζε. Η απόρριψη  του τελεσιγράφου λοιπόν δεν αρκεί να επιδοθεί ρηματικά. Πρέπει να  υποστηριχθεί έμπρακτα ώστε να γίνουν αισθητές οι συνέπειές της. Πρώτη συνέπεια η μετακίνηση του Πρωθυπουργού μας από τα «ήρεμα νερά» στο στέρεο έδαφος της μαχητικής συνύπαρξης μας με την γείτονα. Διμερείς συνομιλίες σε πολιτικό επίπεδο μπορούν να επαναληφθούν μόνο μετά την απόσυρση κάθε εις βάρος μας απειλής, παλιάς ή νέας.
Για να είναι αξιόπιστη η απόρριψη του τελεσίγραφου χρειάζονται πολλά ακόμα, με σημαντικότατο ανάμεσά τους την σφυρηλάτηση, παλλαϊκής ει δυνατόν, ενότητας. Υποχρέωση της όποιας ελληνικής κυβέρνησης, νυν ή επόμενης, με συνέπεια της την αποχή από ψηφοθηρική εκμετάλλευση της πολιτικής εθνικής ασφάλειας: από την προπαγάνδα για επιτυχίες, υπαρκτές ή ανύπαρκτες, μέχρι την συλλογή πληροφοριών για εκβιασμό αντιπάλων του εξουσιαστικού μας κατεστημένου. Για να συνταχθεί εσωτερικό μέτωπο χρειαζόμαστε κυβέρνηση που τιμωρεί τις παγιδεύσεις τηλεφώνων αντιπάλων της και όχι κυβέρνηση που τις κουκουλώνει.
Ας δουλέψουμε εμείς τώρα για να δουλέψει ο χρόνος για μας
Πράγματι, συλλέγουμε πληροφορίες με μόνο σκοπό την διαρκή εκτίμηση και επανεκτίμηση της «μεγάλης εικόνας», μιας και η σχέση μας με την γείτονα δεν είναι «παιχνίδι για δυο». Αλλά μια διαφορετική πολιτική ασφάλειας, πέρα από αξιόπιστες πληροφορίες και εύστοχες εκτιμήσεις, επιβάλλει, αναπόφευκτα, νέα μέσα για την άσκησή της. Υπαγορεύει την ανάγκη διαρκούς επεξεργασίας διπλωματικών πρωτοβουλιών, συμμαχικών σχέσεων και εξοπλιστικών προγραμμάτων, ώστε να προχωρήσουμε σε διορθώσεις, προσαρμογές, διευρύνσεις και τελειοποιήσεις όσων διαθέτουμε.
Στον βωμό της -σε αποδρομή, ας ελπίσουμε- αυταπάτης των «ήρεμων νερών», θυσιάσαμε πολύτιμο κεφάλαιο (οικονομικό και πολιτικό), αλλά και πολύ χρόνο. Βρισκόμαστε στο «και πέντε» και, είναι πια επείγον, η δήλωση πρόθεσης αλλαγής πολιτικής να ενορχηστρώνεται από μέσα εφαρμογής της. Η κυβέρνηση οφείλει να ενεργοποιήσει τις κρατικές υπηρεσίες για την επεξεργασία των μέσων αυτών. Μιλάμε για συγκεκριμένες ανταποδόσεις στις προκλήσεις της γειτονικής μας χώρας, ευέλικτες και μη, άμεσες και έμμεσες, πάντως νέες. Είναι η ώρα, η άλλη πλευρά να συνειδητοποιήσει ότι δεν ξέρει τι να περιμένει στην επόμενη παραβίαση του εναέριου χώρου μας, των χωρικών μας υδάτων ή της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης μας. Ακόμα περισσότερο, να μην γνωρίζει ποιες πρόκειται να είναι οι δικές μας πρωτοβουλίες, πέρα από τις απαντήσεις στις δικές της προκλήσεις.
Η Τουρκία, πριν από όλα βέβαια, δεν μπορεί να παραβλέπει ότι το σημείο κλειδί στις σχέσεις μας είναι πάντα η επανένωση της Κύπρου. Χωρίς την οποία δεν μπορεί «να κλείσει η πόρτα του φρενοκομείου» όπως είχε ονοματίσει ο Γεώργιος Παπανδρέου πριν από πολλές δεκαετίες την πρόθεση μας να μην την ανοίξουμε, αλλά να την διαβούμε αν την ανοίξει η Άγκυρα.

Αχ. Ταουξής: Όταν η ιστορια γίνεται λάφυρο

1
του Αχιλλέα Ταουξή, Υποστρατήγου ε.α.

Υπάρχει ένας τρόπος να μετρήσεις τον πολιτισμό ενός κράτους που δεν βρίσκεται στα μουσεία του, αλλά στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζει τα μνημεία που κληρονόμησε από έναν άλλο λαό. Και εδώ η ιστορία γίνεται αποκαλυπτική.

Στο βορειοδυτικό Ιράν βρίσκεται το μοναστήρι του Αγίου Θαδδαίου, η περίφημη «Μαύρη Εκκλησία». Για τους Αρμενίους δεν είναι απλώς ένα παλιό εκκλησάκι στα σύνορα. Είναι ο τόπος όπου, κατά την παράδοση, κήρυξε και τάφηκε ο απόστολος Θαδδαίος, ένας από τους πρώτους φωτιστές της Αρμενίας και η ίδια η αφετηρία της χριστιανικής τους ταυτότητας. Εδώ για αιώνες, Αρμένιοι προσκυνητές από την Περσία, τον Καύκασο και την Οθωμανική Αυτοκρατορία έβρισκαν καταφύγιο, γράμματα και ελπίδα.

Και όταν ήρθε η γενοκτονία, το Ιράν, παρά τις δικές του εσωτερικές αναταράξεις και τον σκληρό του θεοκρατικό χαρακτήρα ,δεν έκλεισε τα σύνορα σε όσους Αρμενίους κατάφεραν να φτάσουν ως εκεί. Πολλοί που επέζησαν, βρήκαν προσωρινή ασφάλεια στην περσική πλευρά, μακριά από τις σφαγές και τους εξαναγκαστικούς εκτοπισμούς. Το μοναστήρι του Αγίου Θαδδαίου, σε μια χώρα όπου οι Αρμένιοι ήταν και παραμένουν μειονότητα, συνέχισε να λειτουργεί ως τόπος πίστης και στήριγμα μιας διασπαρμένης, πληγωμένης κοινότητας.

Το Ιράν συνεργάστηκε με την Αρμενία για την προστασία και διεθνή αναγνώριση της αρμενικής κληρονομιάς, με την UNESCO να εντάσσει τα αρμενικά μοναστικά συγκροτήματα του Ιράν στην Παγκόσμια Κληρονομιά.
Όλα αυτά δεν σημαίνουν ότι το Ιράν είναι υπόδειγμα θρησκευτικής ελευθερίας. Δεν είναι παρά μία  στυγνή ισλαμική δημοκρατία. Όμως στο συγκεκριμένο ζήτημα υπάρχει μια αξιοπρόσεκτη επιλογή. Η φροντίδα που επέδειξε το Ιράν στην κληρονομιά ενός άλλου λαού και δεν την αντιμετώπισε ως κάτι που πρέπει να εξαφανιστεί, επειδή δεν ταιριάζει στην επίσημη ταυτότητα του κράτους.

Επίσης υπάρχει ακόμη ένα παράδειγμα, διαφορετικό αλλά εξίσου χαρακτηριστικό. Η Μονή της Αγίας Αικατερίνης στο Σινά, ένα από τα αρχαιότερα εν λειτουργία χριστιανικά μοναστήρια στον κόσμο, που επί αιώνες διατηρεί την πίστη και τον χαρακτήρα της μέσα σε ένα ισλαμικό περιβάλλον. Παρά τις πρόσφατες εξελίξεις και τις σοβαρές ανησυχίες που προκάλεσαν οι δικαστικές και διοικητικές εξελίξεις γύρω από το καθεστώς της, η διεθνής προσπάθεια για τη διαφύλαξη της Μονής και της μοναδικής κληρονομιάς της συνεχίζεται.

Απέναντι σε όλα αυτά βρίσκεται η Τουρκία. Η δημοκρατική κατά τα άλλα Τουρκία. Εδώ λοιπόν το 2020 η Αγία Σοφία, ένα από τα κορυφαία σύμβολα του βυζαντινού πολιτισμού, έπαψε να λειτουργεί ως μουσείο και μετατράπηκε ξανά σε τζαμί. Τα ανεκτίμητα χριστιανικά ψηφιδωτά και άλλα στοιχεία του βυζαντινού διακόσμου καλύπτονται κατά τη διάρκεια της μουσουλμανικής προσευχής. Η πρακτική αυτή, σε συνδυασμό με τη λειτουργία ενός τόσο ευαίσθητου μνημείου ως ενεργού χώρου λατρείας, έχει προκαλέσει σοβαρές ανησυχίες για την προστασία και τη μακροχρόνια διατήρηση των ψηφιδωτών.

Δεν πρόκειται για λεπτομέρεια. Ένα ψηφιδωτό που άντεξε αιώνες πολέμων, σεισμών και αλλαγών αυτοκρατοριών δεν θα έπρεπε σήμερα να κινδυνεύει από τον τρόπο με τον οποίο αποφάσισαν να χρησιμοποιήσουν το ίδιο το μνημείο.

Το 2024 ακολούθησε η Μονή της Χώρας. Η Παναγία Σουμελά, το Αχταμάρ και άλλα μνημεία της  ελληνικής και αρμενικής χριστιανικής κληρονομιάς συνεχίζουν να βρίσκονται μέσα σε ένα πλαίσιο, όπου η θρησκευτική τους ταυτότητα και χρήση εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις αποφάσεις της τουρκικής πολιτείας.

Η διεθνής αντίδραση ήταν άμεση και απολύτα χαρακτηριστική της εποχής μας. Η UNESCO «λυπήθηκε βαθιά», το ICOMOS «ανησύχησε», η Ευρωπαϊκή Ένωση «καταδίκασε», το Βατικανό «θρήνησε». Όλοι όσοι επί δεκαετίες αδυνατούσαν να αρθρώσουν μια λέξη για γενοκτονίες, εκτοπισμούς και κατεδαφίσεις εκκλησιών, ξαφνικά βρήκαν το θάρρος να εκδώσουν χλιαρές ανακοινώσεις. Σαν να πίστευαν ότι μια διπλωματική έκφραση θλίψης μπορεί να προστατεύσει τα ψηφιδωτά. Σαν να αρκεί μια ανακοίνωση για να αναιρεθεί το μήνυμα, ότι η ιστορία, όταν δεν σε βολεύει, απλώς τη σκεπάζεις.

Εδώ δεν μιλάμε πλέον μόνο για διαφορετικές χρήσεις κτηρίων. Μιλάμε για διαφορετική αντίληψη της ιστορίας.

Για τους Αρμενίους η μνήμη είναι συνδεδεμένη με τη γενοκτονία, τον ξεριζωμό και την απώλεια της ιστορικής τους πατρίδας. Για τους Έλληνες του Πόντου και της Μικράς Ασίας, με τον δικό τους ξεριζωμό και την καταστροφή κοινοτήτων που υπήρχαν επί αιώνες. Για τον κυπριακό ελληνισμό, με την εισβολή, την κατοχή και την καταστροφή ή μετατροπή πολλών χριστιανικών μνημείων στα κατεχόμενα.

Οι τραγωδίες αυτές δεν είναι ίδιες. Έχουν όμως έναν κοινό πυρήνα: την απώλεια ανθρώπων, τόπων και της συνέχειας της παρουσίας τους.

Αυτό ακριβώς κάνει το ζήτημα των μνημείων τόσο κρίσιμο. Η Αγία Σοφία, η Σουμελά, οι αρμενικές εκκλησίες της Ανατολίας και οι κατεχόμενες εκκλησίες της Κύπρου δεν είναι απλώς αρχιτεκτονικά μνημεία. Αποτελούν τεκμήρια μιας ιστορικής παρουσίας.

Η Τουρκία δεν χρειάζεται να αρνηθεί την οθωμανική της κληρονομιά για να σεβαστεί την ελληνική προυπάρχουσα πολιτιστική κληρονομιά. Το Ιράν δεν χάνει την ισλαμική του ταυτότητα επειδή προστατεύει ένα αρμενικό μοναστήρι.

Η πραγματική πολιτιστική αυτοπεποίθηση αρχίζει εκεί όπου ένα κράτος δεν φοβάται την ιστορία των ανθρώπων που ήταν εκεί πριν από αυτό. Ο Άγιος Θαδδαίος, το Σινά και η Αγία Σοφία μας δείχνουν τρεις διαφορετικές εκδοχές της ίδιας πρόκλησης. Τι κάνει ένας λαός όταν κληρονομεί κάτι που δημιουργήθηκε από έναν άλλον.

Τελικά, το ζήτημα δεν είναι ποιος έχει σήμερα την κυριότητα ενός μνημείου.Η πολιτιστική κληρονομιά δεν κρίνεται από το ποιος την κατέχει, αλλά από το αν την προστατεύει.

Αχιλλεύς Ταουξής

Ο Αχιλλέας Ταουξής είναι Υποστράτηγος ε.α. του Ελληνικού Στρατού, με πολυετή εμπειρία στους τομείς της αμυντικής πολιτικής, της στρατηγικής και των διεθνών σχέσεων. Έχει διατελέσει Αναπληρωτής Γενικός Διευθυντής Πολιτικής Εθνικής Άμυνας και Διεθνών Σχέσεων του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, καθώς και Διευθυντής της ελληνικής Προεδρίας της Συντονιστικής Επιτροπής της Διαβαλκανικής Υπουργικής Άμυνας (SEDM-CC/PMSC). Το 2023, ως στέλεχος του ΓΕΕΘΑ, διηύθυνε τη Γραμματεία Συντονισμού Διασκέψεων Διεθνών Οργανισμών και εκπροσώπησε τον Αρχηγό ΓΕΕΘΑ στην έναρξη του NATO Training Technology Conference στην Αθήνα. Έχει επίσης συμμετάσχει ως ομιλητής σε ημερίδες για τη διεθνή ασφάλεια, το ΝΑΤΟ, την Ευρωπαϊκή Ένωση και την ελληνική εξωτερική πολιτική.

Ελ. Τζιόλας: Περί της αναγκαίας διάκρισης «Λαϊκού» – «Λαϊκίστικου» και «Εθνικού» – «Εθνικιστικού»

1

Ή, λόγος αναγκαίος υπέρ του «Λαϊκού» και του «Εθνικού»

του Ελευθερίου Τζιόλα, πρώην Υπουργού

Η απαρέσκεια και η άρνηση για το «λαϊκό»

Μιλώντας στις μέρες μας για “λαϊκό’’, ακόμα και χρησιμοποιώντας αυτόν τον όρο, κινδυνεύεις να αντιμετωπισθείς ως αποδιοπομπαίος.
Οι ελίτ και οι εκπρόσωποί τους, τα κρατούντα μέσα ενημέρωσης, αλλά όχι μόνο αυτοί, σε κοιτάζουν και σε συμπεριφέρονται σαν μια φιγούρα ξεπερασμένη, απροσάρμοστη στα νέα ήθη και τη νέα εποχή (εννοώντας, βέβαια: ως νέα ήθη τα ήθη τους και ως νέα εποχή την «εποχή» τους).

Κάθε τι που φέρει μέσα του την έννοια «Λαός» (Λαϊκή Κυριαρχία, Λαϊκή κινητοποίηση, Λαϊκή δημιουργία, Λαϊκή συμμετοχή, Λαϊκό κίνημα κλπ) δημιουργεί στις άρχουσες ελίτ και τους ποικίλους εκπροσώπους τους μια εμφανή αρνητική, απαξιωτική διάθεση, μια στάση απορριπτική. Αν ήταν να αναδιατυπώσουν ακόμα και τις κυρίαρχες ρήτρες του Συντάγματος με την απαλοιφή της σχετικής ορολογίας, θα το έκαναν με μεγάλη ικανοποίηση. Αλλά το Σύνταγμα -καθώς, και η Ιστορία- είναι εκεί, ακατάλυτος νομοθέτης, διακηρύσσοντας την αλήθεια, αλλά και μια άλλη Δυνατότητα. Στην κορυφαία, την ιδρυτική του θέση -άρθρο 1 παρ. 2 το Σύνταγμα, προς απογοήτευση των ελέω κεφαλαιοκρατίας αρχόντων- ορίζει: «Θεμέλιο του πολιτεύματος είναι η λαϊκή κυριαρχία». Και στο άρθρο 1 παρ. 3 υπογραμμίζει: «Όλες οι εξουσίες πηγάζουν από το Λαό, υπάρχουν υπέρ αυτού ( = του Λαού) και του Έθνους και ασκούνται όπως ορίζει το Σύνταγμα».

Στον κατακλυσμό, λοιπόν, περί “λαϊκισμού” που τείνει να παρασύρει κάθε συμπολίτη μας -έντιμο άνθρωπο του λαού- και στον εύκολο και σκόπιμο χαρακτηρισμό τού κάθε τι μη αποδεκτού από την κυρίαρχη αντίληψη ως λαϊκίστικου, είναι ανάγκη να επαναφέρουμε ορισμένες βασικές έννοιες και διακρίσεις, καθώς και μια ιδεολογική γραμμή για την υπεράσπιση του Λαϊκού. Έννοιες, όροι και γλώσσα, που τώρα χάνουν το νόημά τους είτε, κυρίως, από σκοπιμότητα είτε, ορισμένες φορές, από άγνοια, ας αγωνισθούμε να τους δώσουμε το πραγματικό τους περιεχόμενο.
Όπως θα έλεγε κι ο ποιητής: «Θὰ βροῦμε αὐτὰ τὰ λόγια ποὺ παίρνουνε τὸ ἴδιο βάρος σ᾿ ὅλες τὶς καρδιές, σ᾿ ὅλα τὰ χείλη. Ἔτσι νὰ λέμε πιὰ τὰ σύκα-σύκα καὶ τὴ σκάφη-σκάφη»

Tο «λαϊκίστικο» δεν είναι «λαϊκό» – Και το «λαϊκό» είναι απαιτητικό

Τα βασικά, λοιπόν.

Στην διαδρομή των κοινωνικών εξελίξεων και της πολιτικής διαπάλης, συχνά ό,τι αμφισβητεί την κυρίαρχη εξουσία και την ηγεμονία των ιδεών της, μιλώντας στο όνομα του Λαού χαρακτηρίζεται σκοπίμως “λαϊκίστικο”. Και όσοι αγωνίζονται για το Λαό (για τις ανάγκες του και τους στόχους ικανοποίησης τους) δέχονται συνήθως και σκοπίμως τον χαρακτηρισμό “λαϊκιστές”. Ο χαρακτηρισμός αυτός επιδιώκει να αποτυπώσει μια απωθητική εικόνα, σαν μια ρετσινιά, με σκοπό και οι απόψεις/θέσεις και οι φορείς/στελέχη να απομονωθούν, να εξουθενωθούν, να απορριφθούν. Και με τον τρόπο αυτό να συνεχισθεί η κυριαρχία των ιδεών και απόψεων των κρατούντων (τάξεων, ομάδων και εκπροσώπων τους).

Από την άλλη, όμως, πρέπει να τονίσουμε ότι απαιτείται μέταλλο και κουράγιο, αλλά και βαθιά γνώση και συγκρότηση για να εννοηθεί, να παρουσιαστεί και να αναδειχθεί του τί είναι πραγματικά λαϊκό. Δηλαδή, του τί ανήκει και σχετίζεται πραγματικά με την πλατιά κοινωνική, παραγωγική, δημοκρατική βάση, του τί πολιτικά, στην ουσία την υποστηρίζει αλλά και την εξυψώνει. Και με αυτόν τον τρόπο, με τέτοιο περιεχόμενο να μιλάς για το Λαό, για τα γνήσια, πολλών μορφών παράγωγά του και δημιουργήματά του, καθώς -και κυρίως- για τις πραγματικές ανάγκες και το Μέλλον του.

Ο Λαός εννοείται -όχι ως ένα «άμορφο, ασπόνδυλο κοινωνικό μόρφωμα», αλλά ως η μεγάλη, πλατιά κοινωνική δύναμη. Η μεγάλη, δυναμική πλειοψηφία της κοινωνίας, διαστρωματική στην κοινωνική της σύνθεση (από τα «χαμηλά οικονομικά στρώματα» μέχρι και την «μεσαία τάξη»).

Αυτή η κοινωνική πλειοψηφία σε καμπές της Ιστορίας λαμβάνει -έχει λάβει- τη μορφή ενός κοινωνικού εναλλακτικού συνασπισμού απέναντι στις άρχουσες τάξεις, την εξουσία και τους μηχανισμούς της.

Ο Λαός εννοείται και ως πλουραλιστικός και πολύμορφος φορέας Αξιών, Ιστορίας, Δημιουργίας και Πολιτισμού με παραγωγικό, αντιστασιακό, μεταμορφωτικό, απελευθερωτικό περιεχόμενο και χαρακτήρα -που κινείται στον αντίποδα των κατεστημένων- φέρνοντας στο φως νέες ιδέες και πρότυπα με σκοπό να καθορίσουν τις εξελίξεις και να διαμορφώσουν νέες συνθήκες (παραγωγικές, κοινωνικές, πολιτισμικές).


Το κύριο και πρωταρχικό, λοιπόν, στοιχείο στο οποία οφείλουμε να συμφωνήσουμε είναι ότι: το λαϊκό δεν ταυτίζεται, ούτε συμπληρώνει, και βέβαια δεν υπηρετεί ούτε, ασφαλώς, εξυπηρετεί τις κυρίαρχες ελίτ και τις εξουσίες τους. Μόνο στη βάση αυτή -κι αφού συμφωνήσουμε περί αυτά- μπορούμε να περάσουμε στο επόμενο στάδιο, στο επόμενο ζήτημα για να διακρίνουμε με ευκρίνεια το «λαϊκίστικο» από το «λαϊκό». Δηλαδή, να περάσουμε σε μια συζήτηση ουσίας, σ΄ έναν διάλογο εντός του Λαϊκού παράγοντα/συνόλου -ορθότερα στο εσωτερικό του λαϊκού κινήματος, περί του «λαϊκίστικου» και του «λαϊκού».

Χωρίς τον μόλις πριν αναφερθέντα, θεμελιώδη διαχωρισμό (από τις κυρίαρχες ελίτ/τάξεις και τις εξουσίες τους), τα πράγματα και η πείρα βεβαιώνουν ότι οι περισσότεροι απ΄ όσους μιλούν για το Λαό και τα συμφέροντά του δεν είναι παρά εξαρτώμενοι από τις κυρίαρχες ελίτ (με ποικιλία μορφών εξάρτησης) προς τις οποίες τελικά συγκλίνουν και τις οποίες (εξ)υπηρετούν, παγιδεύοντας πλήθος ανθρώπων της λαϊκής βάσης, δηλαδή της κοινωνικής βάσης που μοχθεί, εργάζεται, αγωνιά και ελπίζει.

Αντιδιαστέλλοντας το λαϊκίστικο από το λαϊκό πρότυπο, οφείλουμε να τονίσουμε ότι το λαϊκίστικο πρότυπο, παρά την επίφαση λαϊκότητας, δεν είναι λαϊκό. Το λαϊκίστικο πρότυπο -ένα γνήσια δημαγωγικό πρότυπο -αντλεί τη δύναμή του και την επιρροή του από ορισμένες αντιλήψεις που επιβιώνουν, που λαθροβιούν μέσα σε στρώματα του Λαού. Αντιλήψεις, όμως, που συνιστούν ιζήματα ιδεολογίας, χοντροκομμένα απομεινάρια παραφθαρμένων αξιακών μοντέλων. Κατακάθια ιδεολογίας και μοντέλα που συναντώνται κυρίως σε πληθυσμιακές ομάδες χωρίς καλλιέργεια, δίχως πολιτισμικό φορτίο, χωρίς (δια)παιδαγωγικό γαλβάνισμα κοινωνικών ιδανικών και δίχως διαδρομές και βιώματα συλλογικών αγώνων.

Η διαστρέβλωση, η κολακεία και το ψέμα είναι οι συνηθέστερες μορφές του «λαϊκίστικού προτύπου» στην έκφραση, στο «λόγο» και την επικοινωνία.

Η σύγχυση στο λαϊκίστικο πρότυπο είναι κύριο χαρακτηριστικό του, αλλά και το κύριο μέσον του.
Ο πολιτικός αγώνας συγχέεται με τη “βεντέτα” και το “βεντετισμό”.
Ο συλλογικός και οργανωμένος αγώνας εκφυλίζεται στον ψεύτικο “τσαμπουκά” και στους ‘’λεονταρισμούς’’.
Η αλληλεγγύη συγχέεται με την “κηδεμονία” των ισχυρών και την “προστασία” των νονών.
Η κριτική συγχέεται με το κουτσομπολιό και ακυρώνεται από την παραπολιτική.
Η αυθαιρεσία αντικαθιστά την τεκμηρίωση.
Οι κοινωνικές ανάγκες μετατρέπονται σε “εργολαβία” ισχυρών παραγόντων και κομισάριων.
Αντίθετα, το λαϊκό πρότυπο είναι ο αντίποδας του λαϊκίστικου -του δημαγωγικού, του ρηχού, του ιδιοτελούς, του αλλότρια υποθηκευμένου.

Το λαϊκό πρότυπο και ο λαϊκός ηγέτης

Το λαϊκό πρότυπο, ο λαϊκός ηγέτης – κι όχι ο δημοκόπος, όχι ο υπερφίαλος δημαγωγός -έχει ουσιαστική σχέση με το Λαό. Με τις ανάγκες του, με τα μύχια του, με την ιστορία του, με το νόημα των αγώνων του και τους αγώνες του, με την πολύμορφη δημιουργία του, με τις κατακτήσεις και τα οράματα των πνευματικών πατέρων του. Σκέπτεται και δρα, πάντα, σταθερά για την ενότητα του λαού γύρω από θετικούς στόχους εξύψωσης. Έχει σταθερό προσανατολισμό του την ευημερία του λαού και την εφαρμογή ενός σχεδίου δικαιοσύνης και ανάπτυξης.

Ο λαϊκός ηγέτης συνδέει πάντα, σταθερά και σε βάθος το Λαϊκό με το Πατριωτικό (το Εθνικό), εξουδετερώνοντας έτσι και την πατριδοκαπηλία που χρησιμοποιούν για παγίδευση του Λαού και των αυτόνομων προοπτικών του οι άρχουσες κάστες και η εξουσία τους. Ακυρώνοντας επίσης την ακραία -δήθεν εθνική- ρητορική των ακροδεξιών καθώς και των ιστορικά χρεοκοπημένων και εθνικά καταστροφικών συμπεριφορών τους.


Το «εθνικιστικό» (σοβινιστικό) δεν είναι «εθνικό»

Το «εθνικό» (πατριωτικό) συνδέεται με το λαϊκό και το δημοκρατικό και αλληλοσυμπληρώνονται
Μιλούμε για τον εθνικισμό (σοβινισμό) όπως αυτός διαμορφώθηκε και επικράτησε κατά την σύγχρονη τελευταία περίοδο από την δεκαετία του ΄70 μέχρι τις μέρες μας και ιδιαίτερα για την τελευταία 30ετία. Η διάκριση αυτή είναι αναγκαία και κρίσιμη, για να μην περιπέσουμε σε αδιέξοδα λόγω σύγχυσης με τα εθνικά-απελευθερωτικά-ανεξαρτησιακά κινήματα και την κινητήρια ιδέα του Έθνους (του «δημοκρατικού εθνικισμού» & του «έθνους-κράτους») του 19ου και των αρχών του 20ου αιώνα.
Μπορούμε εδώ να αναδείξουμε και να εμβαθύνουμε στη διάκριση, την αντιδιαστολή μεταξύ Εθνικού (Πατριωτικού) και εθνικιστικού (σοβινιστικού).

Ο πατριώτης, στέκεται σ΄ ένα κομμάτι Γης, την Πατρίδα του, που είναι η βάση του – ο τόπος της γεωγραφικής του επικράτειας- για τις ιδέες της Ελευθερίας, της Δημοκρατίας, της Δικαιοσύνης, της Ισότητας, της Απελευθέρωσης. Ιδέες για την Πατρίδα του και για τον Κόσμο. Έχει συνείδηση ότι εργάσθηκαν, μάτωσαν, αγωνίσθηκαν πολλοί, μόχθησαν, μέσα στους αιώνες, για να υπάρχει αυτό “το κομμάτι Γης”, ότι θυσιάσθηκαν αμέτρητοι, μέσα στο χρόνο, για να είναι αυτή – έστω αυτή! – που σήμερα πάνω της ζούμε, δρούμε, παράγουμε, κάνουμε σχέδια και ονειρευόμαστε -η Πατρίδα, η βάση μας.

Ο πατριώτης δεν είναι εθνικιστής γιατί δεν μισεί, ούτε διεκδικεί επιθετικά και αναίτια μέρος της πατρίδας κανενός άλλου. Ούτε θεωρεί τον εαυτό μου (ή τη «ράτσα» του) μέλος μιας “ανώτερης φυλής’’. Ούτε τον εμπνέουν μιλιταριστικές νοοτροπίες και μιλιταριστικοί σκοποί, ούτε και μαχητικές «σέχτες» στα πρότυπα των φασιστικών και ναζιστικών οργανώσεων επιβολής της «τάξης» και της ολοκληρωτικής «ιδεολογίας» τους. Είναι όλα αυτά, στοιχεία που συνθέτουν την εθνικιστική ιδεολογία και στάση, που βρίσκονται και κινούνται στον αντίποδα του Πατριωτισμού.

Πατριώτης και Δημοκράτης είναι δύο αδιάσπαστες πλευρές της ίδιας υπόστασης.

Ο δημοκράτης πατριώτης θεωρεί τη δική του Πατρίδα ως τη βάση ζωής, σχεδιασμού και αγώνα.
Και οι Πατρίδες των άλλων λαών -με αυτό, το ίδιο πνεύμα- μπορούν να αποτελέσουν κρίκους μιας διεθνούς αλυσίδας, ενός ισχυρού δικτύου για τους κοινούς μεγάλους στόχους, της Απελευθέρωσης, της Ισότητας, της Δικαιοσύνης. Με τον τρόπο αυτό μπορεί να εννοηθεί, να ορισθεί και να διαμορφωθεί ένας νέος Διεθνισμός ισοτιμίας και αυτονομίας.
Ο πατριώτης -ο λαϊκός άνθρωπος και δημοκράτης πολίτης -έχει συνείδηση ότι χωρίς την Πατρίδα του δεν έχει βάση. Δεν έχει αναφορές, δεν έχει ρίζα, δεν έχει σημείο εκκίνησης, δεν έχει μέλλον.

Αν η Παρτίδα του συρρικνωθεί με οποιονδήποτε τρόπο, σε οποιοδήποτε τομέα, η βάση του αδυνατίζει, κομματιάζεται, ο αγώνας του πλήττεται, οι ιδέες του χάνουν αξία και επιρροή, δεν έχει δύναμη κινούσα.
Μπορεί, νομίζω, τώρα, να κατανοηθεί η σημασία, η ορθότητα και η αξία των τριών -στην αλληλουχία και αλληλοσυμπλήρωση τους -στρατηγικών κατευθύνσεων: Εθνική Ανεξαρτησία- Λαϊκή Κυριαρχία-Κοινωνική Απελευθέρωση.

Τελικά, ο δημοκράτης πατριώτης εννοεί σε βάθος, με πραγματικούς όρους ότι χρειάζεται Τόπο (Πατρίδα) για να Κινήσει (να Αλλάξει) τη Γη!
«Δός μοι πᾷ στῶ καὶ τὰν γᾶν κινήσω»( =δώσε μου τόπο να σταθώ και θα κινήσω τη Γη )!

Δεν υπάρχει Έθνος χωρίς Λαό

Να υπογραμμίσουμε ότι στην πολιτική μας κουλτούρα Έθνος και Λαός είναι –και οφείλουν να είναι- δύο θεμελιώδεις, αλληλένδετες έννοιες. Δεν υπάρχει πρωτεύον και δευτερεύον. Υπάρχει ενότητα, αδιάσπαστη. Δεν μπορούμε «να σώζουμε το έθνος και να εξαθλιώνουμε το λαό». Δεν υπάρχει οντότητα Έθνους χωρίς το όν, το Λαό. Η αντίληψη, η πολιτική που δηλώνει ότι «σώζει το έθνος και λυπάται για την εξαθλίωση του λαού» που ή ίδια όμως προκαλεί, είναι στο λόγο της μια φαρισαϊκή πολιτική και στην ουσία της μια πολιτική που αδυνατίζει και το Έθνος, εξαθλιώνοντας το Λαό. Δεν υπάρχει Έθνος χωρίς Λαό. Δεν μιλάμε για ένα τυπικό περίβλημα, για ένα άδειο πουκάμισο (Έθνος), χωρίς σάρκα, χωρίς ψυχή (Λαός).

Τέτοιες αντιλήψεις, τέτοιες πολιτικές, με τέτοια τελικά αποτελέσματα δεν είναι ούτε «σωτήριες», ούτε «πατριωτικές», ούτε βέβαια προοδευτικές -όσο κι αν διατείνονται ότι είναι…


Το «περιθώριο»: να ενταχθεί στο Λαό

Χρειάζεται ίσως, εδώ, και μια σημείωση για ένα φαινόμενο κοινωνικό. Η επιλογή μιας θέσης περιθωρίου στην κοινωνική ζωή και το κοινωνικό γίγνεσθαι (ως στάση ζωής και αντίληψης), με την υποστήριξη και την αναπαραγωγή των κλειστών, εμμονικά μειοψηφικών μοντέλων που δανείζεται κάποια λαϊκότητα, δεν είναι λαϊκό, δεν αποτελεί -παρά την όποια ειλικρίνεια- λαϊκή στάση, ενεργή λαϊκή στάση. Αναγκαίος είναι ο δραστικός μετασχηματισμός του και η απελευθέρωση από αυτή την κατάσταση, τον εγκλωβισμό του “περιθωρίου”. Αυτό -όταν συντελεστεί, και μπορεί να συντελεστεί- θα στρέψει, θα οδηγήσει χρήσιμα και παραγωγικά τους «κοινωνικά περιθωριακούς» προς την κοίτη του Λαϊκού, φέρνοντας αποτελέσματα δημιουργικά και νέες ωφέλιμες και ενδιαφέρουσες προοπτικές.


Το κρίσιμο, πάντα, κριτήριο

Κλείνοντας, πρέπει να έχουμε πάντα κατά νου -και αυτό να αποτελεί κύριο κριτήριο διάκρισης και επιλογής- ότι ο λαϊκός ηγέτης και το λαϊκό πρότυπο υποβοηθούν, προάγουν και εγγυώνται την ενότητα και την προσπάθεια του Λαού, επιδιώκουν τη δημιουργία ενός ευρύτατου, ενεργητικού, παραγωγικού κοινωνικού συσχετισμού πάνω σ΄έναν κώδικα Αξιών, γύρω από ένα πλαίσιο ιδεολογικών Αρχών, σ΄ ένα Εθνικό και Διεθνικό σχέδιο πολιτικών στόχων Δικαιοσύνης, Βιώσιμης Ανάπτυξης και Προόδου.