του Νίκου Στεφανίδη
Ποτέ ο στόχος των καλά μελετημένων ενεργειών δεν είναι ένας… Ντόμινο είναι! Για αυτό πάντα πρέπει να βλέπουμε το μελλοντικό αποτέλεσμα για να κρίνουμε το παρελθόν και το παρόν.
Πρόλογος: Αγγλία – Γαλλία Συμμαχία
Τον Μάιο του 1916, εν μέσω του Μεγάλου Πολέμου (Α΄ΠΠ), δύο διπλωμάτες — ένας Βρετανός κι ένας Γάλλος – όρισαν με χάρακα τα σύνορα μιας Μέσης Ανατολής που δεν ήταν δική τους. Τα σύνορα δεν ακολούθησαν φυλές, γλώσσες ή γεωγραφία. Για δεύτερη φορά στην ιστορία ακολούθησαν το δοκιμασμένο μοντέλο της “Βαλκανοποίησης”, η τρίτη εφαρμογή του έγινε στην Αφρική. Απόλυτη χειραγώγηση με διαίρεση σε πολλές χώρες, που ω σύμπτωση, θα περιελάμβαναν διχοτομημένες και αντίπαλες εθνότητες, με αμφισβητούμενα σύνορα και συνεχείς προστριβές που ήταν έτοιμες να πάρουν φωτιά, με μια προβοκάτσια.
Ακολούθησαν συμφέροντα: πετρέλαιο, εμπορικοί δρόμοι, σφαίρες επιρροής. Υποσχέθηκαν ταυτόχρονα ανεξαρτησία στους Άραβες (μέσω του Lawrence), πατρίδα στους Εβραίους (μέσω της Διακήρυξης Balfour), και κυριαρχία στους εαυτούς τους.
Εκατόν δέκα χρόνια μετά, η ίδια μεθοδολογία επαναλαμβάνεται με σύγχρονα εργαλεία: drones αντί ιππικού, αλγόριθμοι αντί τηλεγραφημάτων, «δημοκρατία» αντί «αποικιοκρατίας». Αλλάζουν τα μέσα, μένει η λογική: διαίρει, ερήμωσε, κυριάρχησε.
Αυτό το κείμενο δεν είναι θεωρία συνωμοσίας. Είναι μια ανάγνωση δημοσιευμένων σχεδίων, τεκμηριωμένων γεγονότων και αριθμών που — αν τοποθετηθούν δίπλα-δίπλα — σχηματίζουν ένα μοτίβο τόσο σταθερό που η σύμπτωση παύει να είναι πειστική εξήγηση.
— ◆ —
Πράξη Α΄ — Η Μηχανική του Ντόμινο
Το Ιράν ως Αντιπερισπασμός
Η επέμβαση στο Ιράν, που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου 2026, δεν είναι αυτοσκοπός. Είναι αντιπερισπασμός για τις εδαφικές επεκτάσεις που ήδη εκτυλίσσονται στη Μέση Ανατολή, και η έναρξη ενός πολέμου φθοράς, με αλυσιδωτές — και προβλέψιμες — επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία. Κερδισμένοι θα είναι οι αφανείς χορηγοί του πολέμου, που θα εισπράξουν από όλους εμάς τους αφελείς τόσο το κόστος όσο και τα οφέλη.
Ο μηχανισμός δεν είναι πρωτοφανής. Κατά τον πόλεμο Ιράκ-Ιράν (1980-1988), οι ΗΠΑ πωλούσαν όπλα και στις δύο πλευρές — στο Ιράκ επίσημα, στο Ιράν μέσω του σκανδάλου Iran-Contra. Οκτώ χρόνια, μισό εκατομμύριο νεκροί, μηδέν εδαφικές αλλαγές. Αλλά τεράστια κέρδη για τους προμηθευτές και γεωπολιτική εξουθένωση και των δύο.
Η Ουκρανία ως Παράλληλο
Το παράδειγμα της Ουκρανίας είναι αντίστοιχο, αλλά στο υπογάστριο της Ευρώπης. Μια εισβολή που φαινόταν ότι θα τελείωνε σε λίγες μέρες με αλλαγή πολιτικού καθεστώτος — τύπου Μαδούρο — μετατράπηκε σε σφαγείο με καμένη γη και μόνιμη απειλή εξάπλωσης.
Τα «ανεξήγητα» αυτά πρέπει να μας προβληματίζουν, γιατί υπάρχουν σε κάθε πόλεμο. Πώς αποτυγχάνει μια υπερδύναμη να καταλάβει μια χώρα σε εβδομάδες; Ίσως γιατί η παράταση της σύγκρουσης εξυπηρετεί περισσότερο από τη λύση της. Αρκεί να αναρωτηθεί κανείς: ποιος πουλά τα όπλα, ποιος δανείζει τα κράτη, ποιος αγοράζει σε τιμές κρίσης τα υποτιμημένα περιουσιακά στοιχεία που μένουν πίσω. Ποιος επιτρέπει την δικαιοσύνη να μετατρέπεται σε όργανο που στηρίζει τις ύποπτα ευνοημένες εισπρακτικές εταιρίες; Αυτές που επωφελούμενες την κατάστασης, κατάσχουν τα σπίτια των ταλαίπωρων ταπεινωμένων πολιτών, που φορτώθηκαν δυο δεκαετίες τα χρέη που δημιούργησαν οι διεφθαρμένοι του δημοσίου και οι ιδιώτες διαφθορείς και διαπλεκόμενοι τους.
Η Αρχή του Ντόμινο
Ποτέ ο στόχος των καλά μελετημένων ενεργειών δεν είναι ένας. Ντόμινο είναι. Για αυτό πρέπει πάντα να βλέπουμε το μελλοντικό αποτέλεσμα για να κρίνουμε το παρελθόν και το παρόν. Και το μελλοντικό αποτέλεσμα, για όποιον θέλει να κοιτάξει, είναι ήδη δημοσιευμένο.
— ◆ —
Πράξη Β΄ — Τα Τρία Μέτωπα
Μέτωπο 1ο: Η Εδαφική Επέκταση — Το Σχέδιο Yinon
Τον Φεβρουάριο του 1982, ο Oded Yinon — πρώην στέλεχος του ισραηλινού Υπουργείου Εξωτερικών και δημοσιογράφος — δημοσίευσε ένα κείμενο με τίτλο «Στρατηγική για το Ισραήλ στη Δεκαετία του ’80». Δεν ήταν μυστικό. Μεταφράστηκε στα αγγλικά και δημοσιεύτηκε στο Journal of Palestine Studies.
Η κεντρική θέση: για να επιβιώσει το Ισραήλ, πρέπει να γίνει αυτοκρατορική περιφερειακή δύναμη και να επιτύχει τη διάσπαση όλων των αραβικών κρατών σε μικρότερες, εθνοτικές ή θρησκευτικές οντότητες. Ο Yinon αναλύει μεθοδικά τις «αδυναμίες» κάθε αραβικού κράτους και προτείνει την κατάτμησή τους: το Ιράκ σε τρία (Σιίτες, Σουνίτες, Κούρδοι), τη Συρία σε εθνοτικά καντόνια, τον Λίβανο σε αιρετικές ζώνες.
Το σχέδιο, λοιπόν, δημοσιευμένο για όσους ψάχνουν, αφορά την εδαφική επέκταση με ερήμωση «τύπου Γάζας» — και οι στόχοι περιλαμβάνουν Λίβανο, Συρία, Ιράκ, συμπαρασύροντας και περιοχές που θα δούμε σύντομα: Αίγυπτο, Σινά, και πέραν. Η φράση του Θ. Ηerzl — «Περιοχή: από τον Χείμαρρο της Αιγύπτου ως τον Ευφράτη» — μάλλον δεν είναι μεταφορά. Είναι πρόγραμμα. Και τον Δεκέμβριο του 2024, φωτογραφία στρατιώτη με σήμα «Μεγάλου Ισραήλ» στη στολή, που δείχνει ακριβώς αυτά τα εδάφη, προκάλεσε κατακραυγή — αλλά δεν θα έπρεπε να προκαλεί έκπληξη, γιατί η διαμόρφωση των ιερών συνόρων, είναι αντικείμενο και πανεπιστημιακών ερευνών εδώ και δεκαετίες.
Ο προηγούμενος πόλεμος Ιράκ-Ιράν ενδέχεται να επαναληφθεί σε νέα μορφή: με αντικατάσταση του Ιράκ από τις σήμερα «προσβαλλόμενες» αραβικές χώρες, με ελληνική σαντιγί στο τραπέζι, σε μακροχρόνια διένεξη φθοράς. Σκοπός: η απόσπαση προσοχής από το «γάζωμα» των υπό προσάρτηση περιοχών.
Μέτωπο 2ο: Η Δημογραφική Μηχανική — Το Προσφυγικό ως Εργαλείο
Το προσφυγικό ζήτημα, που αναδείχθηκε κυρίως στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και κατά περίεργο τρόπο στηρίχθηκε πρακτικά από δεξιές κυβερνήσεις και θεωρητικά από την αριστερά, δεν ήταν ατύχημα. Ήταν μεθοδευμένη κίνηση με τρεις ταυτόχρονους στόχους:
Α. Η Διάλυση της Οικογένειας. Ο Ισλαμικός κόσμος διατηρεί ισχυρούς οικογενειακούς δεσμούς που αποτελούν τον πυρήνα συγκρότησης του πολιτισμού και της οικονομίας του — μιας οικονομίας χωρίς δανεισμό, βασισμένης στον λόγο και την εμπιστοσύνη. «Άραβας» στην αρχαία σημασία ήταν «ο έντιμος που κρατά τον λόγο του» — για αυτό και ο «αρραβώνας» στα ελληνικά. Κατά μία άλλη πιο επίσημη εκδοχή προέρχεται — από το εβραϊκό ʿērāḇōn, που σημαίνει «εγγύηση, ενέχυρο». Ο «αρραβώνας» ήταν το χρήμα εμπιστοσύνης, η προκαταβολή που έδενε δύο μέρη σε υπόσχεση. Διαλέξτε ποια ετυμολογία σας πείθει — και οι δύο λένε το ίδιο: η λέξη της δέσμευσης γεννήθηκε στο σταυροδρόμι δύο κόσμων.
Η εκρίζωση εκατομμυρίων νέων ανδρών από αυτόν τον κοινωνικό ιστό δεν τον αποδυναμώνει απλώς — τον διαλύει.
Β. Η Πολιτισμική Αλλοίωση. Οι ηλικίες και το φύλο των προσφύγων σηματοδοτούν την εξέλιξή τους στις χώρες υποδοχής. Μαγεμένοι από τις «σειρήνες» του δυτικού κόσμου, θα υποστούν αλλοίωση αξιών — και σαν φορείς αυτής της εκπολιτιστικής «ίωσης», θα τη διαδώσουν στους συγγενείς και φίλους της πατρίδας τους. Θυμηθείτε τις ιστορίες από την ελληνική επαρχία του ’70, όταν τα χωριά πλημμύριζαν το Πάσχα με Mercedes υπερφορτωμένες από τα αγαθά της Γερμανίας. Εκείνο ήταν η «μαλακή εκδοχή» — αυτό που βιώνουμε τώρα είναι η σκληρή.
Γ. Η Προετοιμασία του Κύριου Όγκου. Οι ροές που είδαμε μέχρι τώρα πιθανότερο να ήταν πρόβα. Ο κύριος μεταναστευτικός όγκος θα προκύψει από αυτά που σήμερα βιώνουμε ως Γ΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το γεγονός ότι η μαζική μετανάστευση χρησιμοποιείται συστηματικά ως γεωπολιτικό εργαλείο πίεσης, δεν είναι θεωρία συνωμοσίας — είναι αντικείμενο ακαδημαϊκών ερευνών … Τον Μάρτιο 2026, η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Ασύλου (EUAA) προειδοποιεί: «Με πληθυσμό 90 εκατομμυρίων, ακόμα και μερική αποσταθεροποίηση του Ιράν θα μπορούσε να δημιουργήσει προσφυγικές ροές πρωτοφανούς μεγέθους.»
Μέτωπο 3ο: Η Οικονομική Αφαίμαξη — Ο Πόλεμος που Πληρώνουμε Εμείς
Εδώ οι αριθμοί μιλούν μόνοι τους.
Τα Στενά του Ορμούζ — ένα πέρασμα πλάτους λίγων χιλιομέτρων ανάμεσα στο Ιράν και το Ομάν — μεταφέρουν περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα. Από εκεί περνά επίσης το 33% του παγκοσμίου εμπορίου λιπασμάτων και κρίσιμοι όγκοι υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Μέσα σε ημέρες από την έναρξη του πολέμου, οι τιμές Brent εκτοξεύτηκαν, ενώ το φυσικό αέριο στην Ευρώπη σχεδόν διπλασιάστηκε μετά τη διακοπή παραγωγής του Κατάρ.
Η μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση από το εμπάργκο πετρελαίου της δεκαετίας του 1970 εντυπωσιακό είναι πώς επετεύχθη. Το Ιράν δεν χρειάστηκε ναυτικό αποκλεισμό ή νάρκες ή αντιπλοϊκούς πυραύλους. Χρησιμοποίησε φθηνά drones — και οι ασφαλιστικές εταιρείες και οι ναυτιλιακές έκαναν τα υπόλοιπα, αρνούμενες να καλύψουν τη διέλευση. De facto κλείσιμο, χωρίς ένα πολεμικό πλοίο να μπλοκάρει τη δίοδο.
Αυτή η αλυσίδα — πετρέλαιο → ενέργεια → λιπάσματα → τρόφιμα → πληθωρισμός → χρέος κρατών → μέτρα λιτότητας → φτωχοποίηση πολιτών — δεν είναι ατύχημα. Είναι μηχανισμός. Και οι κερδισμένοι δεν είναι ούτε οι Ιρανοί ούτε οι Αμερικανοί πολίτες. Είναι αυτοί που εισπράττουν τα spread μεταξύ τιμής κρίσης και τιμής πραγματικής αξίας — στο πετρέλαιο, στα τρόφιμα, στα ασφάλιστρα, στα ομόλογα.
— ◆ —
Πράξη Γ΄ — Η Ελλάδα στο Μάτι του Κυκλώνα
Η Ελλάδα δεν είναι παρατηρητής αυτής της κρίσης — είναι κόμβος της.
Ο ελληνικός εμπορικός στόλος, ο μεγαλύτερος στον κόσμο, είναι ήδη χτυπημένος, η κανονική κυκλοφορία στα Στενά δεν θα επιστρέψει μέχρι οι εταιρείες να πεισθούν ότι η διέλευση είναι «πραγματικά ασφαλής». Η βάση της Σούδας, μετά το υποτιθέμενο χτύπημα με Ιρανικό drone στη βρετανική βάση στην Κύπρο , διευρύνει την εμπλοκή θέλοντας και μη. Αθηναϊκοί αναλυτές μιλούν για γεωπολιτική «αναβάθμιση» της Ελλάδας ως buffer zone στα δυτικά της απρόβλεπτης Τουρκίας — αλλά αυτή η αναβάθμιση σημαίνει αυξημένη έκθεση, όχι ασφάλεια.
Και φυσικά, το προσφυγικό. Η Ελλάδα ενδέχεται να υποδεχθεί 3-4 εκατομμύρια πρόσφυγες που θα προκύψουν — εδώ είναι η σχιζοφρένεια — από «φίλια» πυρά και ενέργειες. Αναφέρεται και προηγουμένως ότι η EUAA προειδοποιεί ρητά για ροές «πρωτοφανούς μεγέθους» αν αποσταθεροποιηθεί το Ιράν. Η Τουρκία, με 180 χιλιόμετρα σύνορα με το Ιράν, κρατά το κλειδί — και θα το χρησιμοποιήσει ως μοχλό πίεσης όπως ακριβώς έκανε το 2016. Εάν χαλαρώσουν οι έλεγχοι, η πίεση θα πέσει στην Ελλάδα, τη Βουλγαρία και τα Δυτικά Βαλκάνια …
Τρόφιμα ακριβότερα, ενέργεια ακριβότερη, τουρισμός σε κίνδυνο (για τους Αμερικανούς η Ελλάδα φαίνεται γεωγραφικά κοντά στο Ιράν), ναυτιλιακά ασφάλιστρα εκτοξευμένα, πρόσφυγες στο κατώφλι, και στρατιωτική βάση στο στόχαστρο. Αυτή είναι η «αναβάθμιση».
— ◆ —
Πράξη Δ΄ — Οι Νικητές
Αν αρκεστούμε στα αποτελέσματα — αυτά που πάντα αποκαλύπτουν τις προθέσεις — οι νικητές θα απολαύσουν:
Εδαφική επέκταση και κυριαρχία με εκδίωξη τοπικών πληθυσμών. Στο βάθος, αυτός κι αν δεν είναι θεοκρατικός στόχος. Η καταστροφή «τύπου Γάζας» — που κανένα διεθνές δικαστήριο δεν μπορεί στην πράξη να σταματήσει — δημιουργεί ερήμωση. Και η ερήμωση δημιουργεί εδαφικά τετελεσμένα.
Ενίσχυση της οικονομικής κυριαρχίας των λίγων σε παγκόσμιο επίπεδο, με προσχεδιασμένη οικονομική κρίση σε ενέργεια, διατροφή, υπηρεσίες. Τα υπό πτώχευση κράτη μετατρέπονται σε μηχανισμούς αφαίμαξης των πολιτών τους, με τις τοπικές μαφίες μαυραγοριτών να επιβραβεύονται για να συμβάλλουν στην κάθε μορφής απόγνωση των φτωχοποιημένων πληθυσμών — θυμάτων μιας παράλογα άδικης μεταχείρισης. Ιστορικά, κάθε γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή — το εμπάργκο του ’73, η Ιρανική Επανάσταση του ’79 — συνδέθηκε με τεράστιες ροές πετροδολαρίων και κεφαλαίων σε δυτικά ακίνητα και χρηματαγορές.
Εξουθένωση των αντίπαλων κοινωνιών για επικυριαρχία. Ο στόχος είναι οι πληθυσμοί να μετατραπούν «ελεύθεροι στη δυστυχία τους» — σαν τους παλιά περήφανους Λιβανέζους, Ιρακινούς, Αιγύπτιους, Λίβυους, που οι πόλεμοι και οι Αραβικές «Ανοίξεις» τους κατέστησαν ομήρους αυταρχικών οργανώσεων «δήθεν επαναστατικών». Αν κρίνουμε από το αποτέλεσμα, οι αμφισβητούμενοι ηγέτες μετέτρεψαν τον λαμπρό πολιτισμό τους σε φανατισμό και δογματικό σκοτάδι.
Η Αραβική Άνοιξη — αυτή η μεγαλύτερη μεταμόρφωση της Μέσης Ανατολής από την αποαποικιοκρατία — κατέληξε, κατά το Council on Foreign Relations, σε μόνιμη βία, μαζική εκτόπιση και χειρότερη καταστολή. Λιβύη, Συρία, Υεμένη βυθίστηκαν σε εμφυλίους. Η Αίγυπτος γύρισε πίσω. Η Συρία μόνη δημιούργησε πάνω από 5 εκατομμύρια πρόσφυγες. Και ερευνητές σημειώνουν ότι η δυτική παρέμβαση υπό το πρόσχημα της «δημοκρατίας» δημιούργησε περισσότερες κρίσεις, με το ISIS να αναδύεται ως πρόσχημα απάντηση σε αυτή την ανάμειξη και ενισχυμένο και ενεργούμενο από “μυστικές υπηρεσίες” για να προκαλεί σταθερά αστάθεια σε αυτές τις χώρες .
Φυσικά, το Ευρωπαϊκό Όνειρο δεν θα αντεπεξέλθει εύκολα. Θα περάσει έναν νέο μεσαίωνα καταστροφών και βίαιης πρόσμειξης. Το σκοτάδι που πέφτει είναι το τίμημα της ύπαρξης των πιο φιλελεύθερων πολιτών στον κόσμο — πολιτών με μορφωτικό επίπεδο και έντονη αμφισβήτηση των εξουσιών που τους χειραγωγούν. Οι ηγεσίες, όπως πάντα, δεν αποτέλεσαν ποτέ πρόβλημα — πάντα ελεγχόμενες με στήριξη, ανταμοιβές, υποκλοπές, κι Επσταϊνικά αρχεία.
— ◆ —
Επίλογος: Θύτες και Θύματα
Επειδή οι λέξεις γράφονται ξανά … δουλέμπορος δεν είναι αυτός που τους διώχνει από τη χώρα τους με λεία τη γη τους και τους προσλαμβάνει σαν φθηνά εργατικά χέρια σε εταιρείες του σε τρίτες χώρες. Δουλέμπορος σήμερα είναι το «βαποράκι».
Το ίδιο και οι θύτες που διαλύουν χώρες, δεν θεωρούνται ρατσιστές. Ρατσιστές θεωρούνται οι απλοί πολίτες που ψιθυρίζουν τις φοβίες για το μέλλον τους.
Η ερώτηση, λοιπόν, δεν είναι «πώς θα κλείσουμε τα σύνορα». Η ερώτηση είναι: πώς θα σταματήσουμε αυτούς που δημιουργούν τους πρόσφυγες.
Και η απάντηση, όσο δύσκολη κι αν φαίνεται, ξεκινά από κάτι απλό: από την άρνηση να πιστέψουμε ότι αυτά «απλώς συμβαίνουν». Γιατί τίποτα — απολύτως τίποτα — δεν «απλώς συμβαίνει» σε αυτό το επίπεδο. Ούτε τυχαία πέφτουν ντόμινο.
Όσοι, λοιπόν, φοβούνται τις προσφυγικές και μεταναστευτικές ροές δεν έχουν παρά να αντιδράσουν στις αιτίες και σε αυτούς που τις προκαλούν — στους θύτες και όχι στα θύματα.
Ο Δημήτριος Τσαϊλάς είναι απόστρατος Αξιωματικός του ΠΝ, δίδαξε επί σειρά ετών στις έδρες Επιχειρησιακής Σχεδιάσεως καθώς και της Στρατηγικής και Ασφάλειας, σε ανώτερους Αξιωματικούς στην Ανώτατη Διακλαδική Σχολή Πολέμου. Σήμερα είναι συνεργάτης και ερευνητής του Institute for National and International Security(INIS), του Strategy International (SI) και του Research Institute for European and American Studies (RIEAS). 
Jennifer Holleis
Του JAKE COYLE
