Συνέντευξη του Ιωάννου Κρατερού στον Παντελή Σαββίδη Δευτέρα 18 Σεπτεμβρίου 1995. Εφημερίδα “Θεσσαλονίκη”.

Το άρθρο 5 της ενδιάμεσης συμφωνίας, είναι η διάταξη με την οποία αναγνωρίζουν και τα Σκόπια ότι και το όνομα αποτελεί αντικείμενο διαπραγματεύσεων επισημαίνει σε συνέντευξή του ο καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και νομικός σύμβουλος του υπουργείου Εξωτερικών Κρατερός Ιωάννου.

Ο κ. Ιωάννου, ο οποίος ήταν μέλος της ελληνικής αντιπροσωπείας που ακολούθησε τον κ. Παπούλια στη Νέα Υόρκη, επισημαίνει ακόμη ότι μέχρι τώρα, ο κ. Γκλιγκόρωφ έλεγε ότι το όνομα είναι αδιαπραγμάτευτο. Τώρα με το άρθρο 5 αναγνωρίζει ότι είναι διαπραγματεύσιμο.

Τους ισχυρισμούς του πρωθυπουργού και του υπουργού εξωτερικών της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας ότι με τη συμφωνία δεν τίθεται θέμα διαπραγμάτευσης για το όνομα, ο κ. Ιωάννου τους αποδίδει σε προσπάθεια εσωτερικής κατανάλωσης.

Η συνέντευξη του κ. Ιωάννου έχει ως εξής:

ΕΡ.: Από το κείμενο της συμφωνίας, δεν προκύπτει, τουλάχιστον δεν αναφέρεται ρητώς, ότι η Ελλάδα αίρει το εμπάργκο που επέβαλε στην ΠΓΔΜ. Τι σημαίνει αυτό;

ΑΠ.: Πρώτα, πρώτα κύριε Σαββίδη, η Ελλάδα δεν αίρει το εμπάργκο. Η συμφωνία προβλέπει ότι θα τεθεί σε ισχύ έπειτα από 30 ημέρες. Συνεπώς, όταν θα έχουμε άρση του εμπάργκο, θα είναι μετά τις 30 ημέρες και με την προϋπόθεση ότι θα έχει ήδη, υποσταλεί και η σημερινή σημαία των Σκοπίων, με το άστρο της Βεργίνας.

Η συμφωνία προβλέπει ότι εφόσον περάσει το 30νθήμερο και γίνουν αυτά τα οποία μέσα ορίζονται, τότε θα υπάρχει και μια διακίνηση εμπορευμάτων.

Η ελεύθερη διακίνηση εμπορευμάτων εκ των πραγμάτων σημαίνει ότι υπάρχει και αδρανοποίηση του εμπάργκο. Το λέτε εμπάργκο και παρασύρετε και μένα. Δεν πρόκειται περί εμπάργκο, πρόκειται περί αντιμέτρων τα οποία πήρε η Ελλάδα έναντι των Σκοπίων.

ΕΡ.: Η συμφωνία κ. καθηγητά που έχει υπογραφεί, είναι ισχυρότερη – όταν τεθεί σε ισχύ, με τις προϋποθέσεις που είπατε προηγουμένως – από την απόφαση που πήρε η κυβέρνηση για τα αντίμετρα;

ΑΠ.: Μα η ίδια η κυβέρνηση έχει πάρει την απόφαση για τα αντίμετρα, η ίδια η κυβέρνηση υπογράφει συμφωνία. Τι θα πει ισχυρότερη; Η κυβέρνηση αποφάσισε ότι μετά τις 30 ημέρες εφόσον συμβούν αυτά που προβλέπει η συμφωνία, θα υπάρξει ελεύθερη διακίνηση εμπορευμάτων. Η ίδια αποφάσισε τα αντίμετρα, η ίδια υπογράφει μια συμφωνία, η οποία εφόσον τηρηθεί, πλέον, δεν έχει λόγο να διατηρεί τα αντίμετρα.

ΕΡ.: Δεν χρειάζεται δηλαδή άλλη νομική διαδικασία;

ΑΠ.: Ξέρετε πολύ καλά ότι τα αντίμετρα λήφθηκαν με μια ρύθμιση η οποία είναι μια απόφαση του υπουργού Οικονομικών και με μια ανακοίνωση του υπουργικού συμβουλίου, που οδηγεί τα τελωνεία, στην εφαρμογή των αντιμέτρων. Από τη στιγμή που τεθεί σε εφαρμογή η συμφωνία φαντάζομαι ότι θα βγει μια άλλη εγκύκλιος η οποία θα λέει ότι δεν ισχύει η προηγούμενη.

Ενδιάμεση συμφωνία

ΕΡ.: Κύριε καθηγητά, τι σημαίνει ενδιάμεση συμφωνία, όπως είναι ο τίτλος αυτής της συμφωνίας;

ΑΠ.: Ενδιάμεση σημαίνει ότι δεν είναι η οριστική συμφωνία με τα Σκόπια. Δηλαδή, αν αυτή τη στιγμή κάνουμε ένα σύμφωνο φιλίας δεν θα υπήρχε λόγος ενδιάμεσης συμφωνίας. Δεν μπορούμε να κάνουμε σύμφωνο φιλίας για τον απλούστατο λόγο ότι δεν έχουμε συμφωνήσει στο θέμα του ονόματος. Εμείς αναγνωρίζουμε τα Σκόπια με το όνομα FYROM αυτοί αποκαλούνται, Δημοκρατία της Μακεδονίας. Υπάρχει, λοιπόν, εκεί, ένα πρόβλημα. Προσωρινή λοιπόν, συμφωνία, είναι ότι πρόκειται για μια συμφωνία, για να εξασφαλιστεί το αναγκαίο διεθνές κλίμα στις σχέσεις των δύο χωρών ούτως ώστε να μπορέσουν να προχωρήσουν περαιτέρω, στην επίλυση των υπόλοιπων προβλημάτων.

ΕΡ.: Εχει μικρότερη δεσμευτικότητα και ισχύ από μια οριστική συμφωνία;

ΑΠ.: Εχει διαφορετικό χαρακτήρα.

ΕΡ.: Στο περιεχόμενο;

ΑΠ.: Εχει διαφορετικό χαρακτήρα ως είδος συμφωνίας. Μια οριστική συμφωνία, σημαίνει ότι όλα τα έχουμε επιλύσει. Μια προσωρινή συμφωνία σημαίνει ότι προχωράμε, δημιουργούμε, λύνουμε μερικά πράγματα και προχωράμε στην δημιουργία ενός κλίματος αμοιβαίας εμπιστοσύνης, όσο είναι δυνατόν να δημιουργήσουμε, σχέσεων οικονομικών και άλλων προκειμένου να καταλήξουμε τελικά, σε μια σχέση με το άλλο κράτος που θα είναι μια σχέση φιλίας.

ΕΡ.: Στο τελευταίο άρθρο της συμφωνίας κύριε καθηγητά, αναφέρεται ότι η συμφωνία αυτή έχει ισχύ 7 χρόνων. Αυτό σημαίνει ότι αν δεν καταλήξουμε στα 7 χρόνια σε μια τελική συμφωνία, κάθε ένα μέρος που την έχει υπογράψει μπορεί να επανέλθει σε όσα μέχρι σήμερα είχε ως θέσεις;

ΑΠ.: Μα φυσικά, αν παρέλθουν τα 7 χρόνια και μετά τα 7 χρόνια υπάρξει καταγγελία της συμφωνίας αυτής – κάτι που το απεύχομαι – επανερχόμεθα εις την προτέραν κατάσταση. Και προτέρα κατάσταση, ξέρετε, είναι μια κατάσταση αντιπαλότητας.

Τι περιλαμβάνει η συμφωνία

ΕΡ.: Τι περιλαμβάνει η συμφωνία, πέραν των άρθρων αυτών καθ’ εαυτών;

ΑΠ.: Η συμφωνία πρώτα, πρώτα, στο άρθρο 1 κάνει μια ρητή αναφορά σε μια επιστολή της Ελληνικής Δημοκρατίας, του υπουργού Εξωτερικών προς το διαμεσολαβητή πως η αναγνώριση γίνεται με το όνομα FYROM. Και αντίστοιχα υπάρχει βεβαίωση λήψεως αυτής της επιστολής από τα Σκόπια. Αυτή η επιστολή αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της συμφωνίας. Υπάρχει και μια σειρά άλλων επιστολών, μια επιστολή, όπως, ξέρετε λέμε μέσα στη συμφωνία, ότι θα πάψει να χρησιμοποιείται το έμβλημα που χρησιμοποιούν στη σημαία τους, υπό όλες του τις μορφές. Αυτό το έμβλημα, αυτοί δεν το λένε αστέρι της Βεργίνας. Εμείς το λέμε αστέρι της Βεργίνας και θέλουμε το Βεργίνα να υπάρχει για λόγους ιστορικούς. Και έτσι, έχουμε μια επιστολή στην οποία λέμε ότι το έμβλημα στο οποίο αναφέρεται η διάταξη κατά την ελληνική αντίληψη είναι το αστέρι της Βεργίνας. Και αυτό το γράμμα το έχουμε στείλει στο διαμεσολαβητή. Ο δε μεσολαβητής, αντιστοίχως, μας απέστειλε ένα γράμμα και λέει ότι έχει γνωστοποιήσει στο άλλο μέρος, ότι αυτή είναι η ελληνική θέση. Αυτές, οι επιστολές μαζί με τις επιστολές των Σκοπίων, καταχωρίζονται πλέον πρωτοκολλούνται σύμφωνα με το άρθρο 102 του ΟΗΕ στη γραμματεία των Ηνωμένων Εθνών. Η καταχώρηση έχει μια σημασία, ότι υπάρχει γνωστοποίηση, ότι υπάρχει δημοσιότητα. Και υπάρχει βεβαιότητα για το περιεχόμενο και μπορεί κανείς να επικαλεστεί αυτά τα γράμματα οποιαδήποτε νομική σημασία έχουν ενώπιον οποιουδήποτε οργάνου των Ηνωμένων Εθνών.

ΕΡ.: Τι δεσμευτικότητα, τι βαρύτητα έχουν οι επιστολές;

ΑΠ.: Αλλο δεσμευτικότητα, άλλο βαρύτητα. Η επιστολή μας είναι σαφής. Η αναγνώριση είναι πολιτική πράξη και επομένως είναι δεδομένο ότι εμείς αναγνωρίζουμε με το όνομα FYROM. Η βαρύτητα είναι τεράστια. Είναι προσδιορισμός του είδους της αναγνώρισης. Οσον αφορά το άλλο έχει μια βαρύτητα με την έννοια οτι εμείς, μολονότι αναφερόμαστε στη συμφωνία μέσα στο σύμβολο που έχει η σημαία των Σκοπίων, επιμένουμε ότι πρόκειται περί του αστεριού της Βεργίνας.

Η βαρύτητα είναι ερμηνευτική.

ΕΡ.: Η υπογραφή της άλλης πλευράς, έχει τεθεί μόνο στο κείμενο της συμφωνίας. Οταν η επιστολή του κ. Τσερβένκοφσκι, που έστειλε στον κ. Βανς λέει ότι η κυβέρνησή του επιθυμεί να διευκρινίσει ότι έγγραφα τα οποία δεν έχουν υπογραφεί για λογαριασμό της δεν μπορεί να θεωρηθούν δεσμευτικά για την ίδια και ένα τέτοιο έγγραφο είναι η επιστολή του κ. Παπούλια. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο κ. Τσερβένκοφσκι προσπαθεί να αποφύγει τη δέσμευση;

ΑΠ.: Οχι, όχι το πρώτο. Το πρώτο αναφέρεται μέσα στη συμφωνία.

Το δεύτερο είναι προφανές.

Το θέμα είναι ότι σε θέματα τέτοιας μορφής, όπως είναι, ο χαρακτηρισμός ενός συμβόλου δεν είναι δυνατόν να υπάρξει νομική ρύθμιση.

Εμεις θα λέμε αστέρι της Βεργίνας, αυτοί δεν χρησιμοποιούν τον όρο Βεργίνα. Δεν υπάρχουν νομικά εδώ. Είναι πολιτικά.

Η σημαία

ΕΡ.: Οταν ένα από τα αιτήματά μας είναι η απόσυρση του αστεριού…

ΑΠ.: Αυτό θα αποσυρθεί. Γίνεται η διευκρίνιση, το σύμβολο που χρησιμοποιείται στη σημαία των Σκοπίων σε όλες του τις μορφές. Είτε είναι δηλαδή 16άκτινο, είτε είναι 10άκτινο, είτε είναι τετράκτινο.

ΕΡ.: Το θέμα δηλαδή για σας είναι ο ακριβής προσδιορισμός ότι πρόκειται για το αστέρι της Βεργίνας.

ΑΠ.:Το θέμα για μας είναι ότι έχει πολιτική και συναισθηματική σημασία για την Ελλάδα να αναφερόμαστε στον όρο αστέρι της Βεργίνας. Οχι όμως νομική.

Το όνομα

ΕΡ.: Κύριε καθηγητά, από τη στιγμή που θα τεθεί σε ισχύ η συμφωνία, μετά από 30 ημέρες και σε άλλες 30 από ότι έχω καταλάβει, δηλαδή μετά από 2 μήνες πρέπει να αρχίσουν οι διαπραγματεύσεις για την ονομασία;

ΑΠ.: Οι διαπραγματεύσεις για την ονομασία μπορεί να αρχίσουν αμέσως.

ΕΡ.: Στις 30 ημέρες;

ΑΠ.: Δεν έχουν σχέση οι 30 ημέρες με την ονομασία.

ΕΡ.: Υπάρχει χρονικός προσδιορισμός για την έναρξη των διαπραγματεύσεων για την ονομασία;

ΑΠ.: Οχι αλλά λέει εδώ η διάταξη (άρθρο 5) ότι τα συμβαλλόμενα μέρη συμφωνούν να συνεχίσουν τις διαπραγματεύσεις υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών σύμφωνα με τις αποφάσεις 845 και 817 του Συμβουλίου Ασφαλείας που αναφέρονται στο όνομα. Συνεπώς, μπορεί και αύριο να καλέσει ο μεσολαβητής τα μέρη να αρχίσει η διαπραγμάτευση.

ΕΡ.: Δεν έχει σχέση με τη συμφωνία ο χρόνος της διαπραγμάτευσης;

ΑΠ.: Βέβαια το άρθρο 5 τίθεται σε ισχύ μετά την πάροδο των 30 ημερών. Και ότι διαφορετικά δεν θα είναι ισχυρό αυτό το άρθρο, αν δεν περάσουν οι 30 ημέρες. Αλλά ήδη οι διαπραγματεύσεις για το όνομα, περιλαμβάνονται στις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας, ούτως ή άλλως. Είτε τις μνημονεύουμε, είτε δεν τις μνημονεύουμε. Αλλά φαντάζομαι ότι ο μεσολαβητής θα αφήσει να περάσει κάποιος χρόνος.

ΕΡ.: Θα ήθελα να σας ρωτήσω το εξής: Κάναμε κάποιες διαπραγματεύσεις με την ΠΓΔΜ. Δώσαμε και πήραμε. Αυτό σημαίνει και διαπραγμάτευση. Στο θέμα της ονομασίας, που θα προσέλθουμε πάλι σε διαπραγματεύσεις, τώρα φαντάζομαι ότι εκ του σύνεγγυς…

ΑΠ.: Πάλι εκ του σύνεγγυς.

ΕΡ.: Πάλι εκ του σύνεγγυς θα γίνουν; Οχι απευθείας;

ΑΠ.: Πάλι εκ του σύνεγγυς αφού λέει υπό την αιγίδα του γενικού γραμματέα.

ΕΡ.: Υπό την αιγίδα, σημαίνει κατ’ ανάγκην εκ του σύνεγγυς;

ΑΠ.: Δεν σημαίνει κατ’ ανάγκην εκ του σύνεγγυς αλλά είναι ενδεχόμενο να γίνουν εκ του σύνεγγυς ή είναι ενδεχόμενο να γίνουν απευθείας. Πάντως μέσα στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών.

Δηλαδή δεν θα βρεθούμε με τους Σκοπιανούς στη Φλώρινα να κουβεντιάσουμε γι’ αυτό το πράγμα.

Τα ατού

ΕΡ.: Τι διαπραγματευτικά ατού έχουμε, ώστε λίγο πολύ να προωθήσουμε και τις θέσεις μας στο θέμα της ονομασίας;

ΑΠ.: Κύριε Σαββίδη, μου κάνετε μια ερώτηση η οποία έχει πολιτικό χαρακτήρα. Θα σας έλεγα ότι η συμφωνία, επιτρέπει πλέον με τη δημιουργία αυτής της ενδιάμεσης κατάστασης σχέσεων εμπορικών και οικονομικών να δημιουργήσουμε μια τέτοια σχέση μεταξύ Ελλάδας και Σκοπίων ούτως ώστε το μεγάλο μας διαπραγματευτικό ατού να είναι τελικά οικονομικό. Δηλαδή να έχουμε τέτοιες διεισδύσεις ούτως ώστε να είναι προβληματικό για τα Σκόπια να επανέλθουν στην προτέρα κατάσταση.

ΕΡ.: Τη γειτονική χώρα, την αποκαλούμε, κατά την επιστολή Παπούλια, πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας. Αυτό σημαίνει ότι σε όλα τα ελληνικά έγγραφα θα αναφέρεται ως ΠΓΔΜ;

ΑΠ.: Και στον ΟΗΕ. Και σας επισημαίνω ότι για πρώτη φορά χθες (σ.σ. η συνέντευξη εδόθη το μεσημέρι της Παρασκευής) ο πρόεδρος Κλίντον, αναφέρθηκε στα Σκόπια ως πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας (ΠΓΔΜ). Ενώ ως τώρα, ο ίδιος έλεγε πάντοτε, Δημοκρατία της Μακεδονίας, ή Μακεδονία.

ΕΡ.: Οι διπλωματικές σχέσεις που θα πρέπει να συναφθούν κύριε καθηγητά είναι σε επίπεδο, γραφείων συνδέσμων, με προοπτική να γίνουν πρεσβείες. Τι ακριβώς είναι τα γραφεία συνδέσμων;

ΑΠ.: Είναι οι ενδιάμεσες καταστάσεις διπλωματικής εκπροσώπησης όταν δεν έχουμε πλήρη αναγνώριση, δηλαδή δεν έχουμε αναγνώριση με όνομα συγκεκριμένο, ή με κάτι άλλο συγκεκριμένο. Ισως να θυμάστε ότι όταν είχαμε σχέσεις με το Ισραήλ χωρίς να έχουμε αναγνωρίσει το Ισραήλ, δεν είχαμε τυπικά προξενείο, είχαμε γραφείο. Το οποίο ουσιαστικά ήταν προξενείο. Εδώ ουσιαστικά πρέπει να έχουμε μια υπηρεσία διπλωματική η οποία θα κάνει όλη τη δουλειά που κάνει ένα προξενείο ή μια πρεσβεία, χωρίς να αποκαλείται προξενείο ή πρεσβεία.

ΕΡ.: Η ουσία ποιά είναι;

ΑΠ.: Η ουσία είναι να βρούμε τον καλύτερο δυνατόν άνθρωπο να στείλουμε στα Σκόπια ως εκπρόσωπό μας. Ουσίες δεν υπάρχουν εδώ, υπάρχουν και προσχήματα στις διεθνείς σχέσεις, προσχήματα που φθάνουν ακόμη μέχρι τη μορφή του τραπεζιού. Θυμάστε τον Αμερικανό, όταν διαπραγματεύθηκαν με το Βιετνάμ, τότε επί Κίσιγκερ που έγινε η πρώτη διαπραγμάτευση, είχαν πρόβλημα με το τραπέζι. Πώς θα καθήσουν στο τραπέζι. Και άλλαξαν το σχήμα του τραπεζιού.

ΕΡ.: Κύριε καθηγητά, θα κάνω ένα συνδυασμό του άρθρου 3 της Συμφωνίας με το άρθρο 22 ενώ το άρθρο 3 λέει ότι κανένα από τα μέρη δεν θα υποστηρίξει ενέργεια τρίτου μέρους κατευθυνόμενη κατά της κυριαρχίας, της εδαφικής ακεραιότητας και της πολιτικής ανεξαρτησίας του άλλου μέρους, το άρθρο 22 λέει ότι η ενδιάμεση συμφωνία, δεν παραβιάζει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που απορρέουν απο ήδη ισχύουσες διμερείς που τα μέρη έχουν καταρτίσει με άλλα κράτη ή διεθνείς οργανισμούς.

Δεν υπάρχει κάποια αντίφαση εδώ, αν κάποιο μέρος έχει δεσμευθεί;

Αν π.χ. η ΠΓΔΜ έχει διμερή συμφωνία με την Τουρκία να τη συνδράμει στρατιωτικά;

ΑΠ.: Δηλ. τι να κάνει; Μυστική συμφωνία; Ξέρετε καμιά συμφωνία επιθετική κατά της Ελλάδος μεταξύ Σκοπίων και Τουρκίας;

ΕΡ. Ξέρω όμως κ. καθηγητά ότι η Ελλάδα είναι μέλος του ΝΑΤΟ. Αν το ΝΑΤΟ αποφασίσει νά ‘ρθει σε αντιπαράθεση με την ΠΓΔΜ, το άρθρο 3 δεσμεύει την Ελλάδα να συμμετάσχει;

ΑΠ.: Το ΝΑΤΟ είναι αμυντική συμφωνία. Δεν καταλαβαίνω πώς μπορεί να γίνει αυτό;

ΕΡ. Μπορεί να γίνει όπως έγινε και στη Γιουγκοσλαβία.

ΑΠ.: Στη Γιουγκοσλαβία έχουν εμφύλιο πόλεμο και έχουμε αποφάσεις των Ηνωμένων Εθνών. Το ΝΑΤΟ ενεργεί στη Γιουγκοσλαβία ως υπηρέτης, αν θέλετε, του ΟΗΕ. Οπως και στον Κόλπο.

ΕΡ. Δηλαδή δεν υπάρχει περίπτωση μυστικής συμφωνίας την οποία θα πρέπει να σεβαστεί το άλλο μέρος;

ΑΠ.: Επιθετική;

ΕΡ. Ναι.

ΑΠ.: Δηλαδή τα Σκόπια με την Τουρκία να επιτεθούν κατά της Ελλάδος; Οι μυστικές συμφωνίες κ. Σαββίδη δεν αφορούν συμφωνίες φανερές. Κατ’ αρχήν, δεν υπάρχουν πλέον μυστικές συμφωνίες.

Αν θέλουν τα Σκόπια να συνεπιτεθούν κατά της Ελλάδος με την Τουρκία, αφήστε κατά μέρος τα χαρτιά, τα πράγματα είναι κάπως διαφορετικά. Αλλά δεν υπάρχει καμιά τέτοια ένδειξη. Οτι υπάρχει επιθετική συμφωνία. Αμυντική γιατί να μην έχει με οποιοδήποτε κράτος.

Υπό διαπραγμάτευση το όνομα

ΕΡ.: Τα μέρη – λέει το άρθρο 5 – συμφωνούν να συνεχίσουν διαπραγματεύσεις υπό την αιγίδα του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ, σε ακολουθία προς την απόφαση 845 (1993) του Συμβουλίου Ασφαλείας με κατεύθυνση την επίτευξη συμφωνίας επί της διαφοράς που προσδιορίζεται στην απόφαση αυτή και στην απόφαση 817 (1993) του Σ.Α.

Μπορείτε να μας εξηγήσετε τις αποφάσεις αυτές του Συμβουλίου Ασφαλείας;

ΑΠ.: Είναι η διάταξη με την οποία αναγνωρίζουν και τα Σκόπια ότι και το όνομα αποτελεί αντικείμενο διαπραγματεύσεων. Μέχρι τώρα έλεγε ο κ. Γκλιγκόρωφ ότι το όνομα είναι αδιαπραγμάτευτο, τώρα εδώ, με αυτό το άρθρο αναγνωρίζουν ότι είναι διαπραγματεύσιμο.

ΕΡ.: Ο πρωθυπουργός των Σκοπίων σε δηλώσεις του είπε ότι δεν πρόκειται να γίνουν διαπραγματεύσεις για το όνομα, ούτε υπήρξε αντικείμενο συμφωνίας το θέμα του ονόματος.

ΑΠ.: Αυτά λέει στο εσωτερικό του. Η συμφωνία λέει άλλα.

ΕΡ.: Είπατε ότι θα αποκαλούμε τη γειτονική χώρα πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας. Τί γίνεται με τις βίζες;

ΑΠ.: Αυτό προβλέπεται στα πρακτικά μέτρα. Να καθήσουμε μαζί με Σκοπιανούς να βρούμε λύσεις. Υπάρχουν λύσεις πάντως από τη διεθνή πρακτική που μπορούν να μας οδηγήσουν προς μια εφαρμογή αυτών των προβλέψεων της συμφωνίας.

ΕΡ.: Το άρθρο 13 αναφέρεται ότι η γειτονική χώρα είναι περίκλειστο κράτος…

ΑΠ.: Το άρθρο 13 λέει ότι θα εφαρμοσθεί η σύμβαση για το δίκαιο της θάλασσας. Η σύμβαση για το δίκαιο της θάλασσας αναγνωρίζει σε όλα τα περίκλειστα κράτη του κόσμου τη δυνατότητα να έχουν δίοδο προς τη θάλασσα από παράκτια κράτη γειτονικά τους. Προβλέπει, όμως επίσης ότι ο τρόπος και η μορφή αυτής της διέλευσης θα καθορίζεται με συμφωνία με το παράκτιο κράτος.

Οι περιουσίες

ΕΡ.: Γνωρίζετε ότι οι γείτονές μας κατά καιρούς βάζουν θέμα περιουσιών ανθρώπων που είχαν φύγει μετά τον εμφύλιο και είναι πολίτες της γειτονικής χώρας πλέον. Από το κείμενο της Συμφωνίας, προβλέπεται ή αποκλείεται κάτι τέτοιο;

ΑΠ.: Πρώτα, πρώτα αν ιδιώτες, πολίτες των Σκοπίων είχαν αξιώσεις κατά του ελληνικού δημοσίου, ή έχουν, μπορεί να τις εγείρουν ενώπιον των ελληνικών δικαστηρίων. Η συμφωνία, ούτε επιτρέπει, ούτε αποκλείει, άλλωστε οποιοσδήποτε αλλοδαπός, έχει δικαίωμα παράστασης ενώπιον ελληνικού δικαστηρίου, να διεκδικήσει, ότι θεωρεί ότι είναι δικαίωμά του. Στα ελληνικά δικαστήρια εναπόκειται να θεωρήσουν κατά πόσο έχει δίκιο ή όχι.

ΕΡ.: Το κράτος τους έχει περιθώρια να θέσει τέτοιο ζήτημα;

ΑΠ.: Το κράτος ως κράτος να εγείρει διεθνή διαφορά; Μα, τότε δεν υπήρχε καν κράτος. Μιλάτε για μια περίοδο στην οποία δεν υπήρχε καν κράτος. Το αν ένα κράτος μπορεί να ασκήσει διπλωματική προστασία στους υπηκοους του αλλά οι υπήκοοι αυτοί, οι πολίτες του, πρέπει, προκειμένου να μπορέσουν να προστατευθούν διπλωματικά από το κράτος τους, να έχουν εξαντλήσει τα εσωτερικά ένδικα μέσα. Πρέπει νά ‘ρθουν στα ελληνικά δικαστήρια, να ζητήσουν αποζημιώσεις. Δεν καταλαβαίνω τι μορφής θα είναι αυτές οι αποζημιώσεις, εν πάση περιπτώσει έχουν το δικαίωμα σύμφωνα με την ελληνική έννομη τάξη να το κάνουν και από κει και πέρα αν απορριφθούν αυτές οι αξιώσεις τους έχει δικαίωμα φυσικά, το κράτος των Σκοπίων να εγείρει τη διεθνή αξίωση αν θέλει. Οχι όμως στο Διεθνές Δικαστήριο σύμφωνα με αυτή τη συμφωνία. Εδώ, η αρμοδιότητα του Διεθνούς Δικαστηρίου αφορά αποκλειστικά και μόνο θέματα αυτής της συμφωνίας. Και το ζήτημα αυτό δεν περιλαμβάνεται στη συμφωνία.

Πριν απο λίγες μέρες παρακάλεσε τον παλιό φίλο Θόδωρο Τσιτσεκίδη να με γνωρίσει τον υπεραιωνόβιο θείο του που είναι ίσως ο μοναδικός επιζών απο την εποχή της  Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου. Εδώ και χρόνια συγκενρώνω μαρτυρίες επιζώντων για να κάνω ένα ντοκιμαντέρ ή να βγάλω ένα βιβλίο-ντοκουμέντο που θα  βοηθήσει πιθανόν να σωπάσουν

επιτέλους οι αρνητές της Γενοκτονίας.

Ο Κυριάκος Τσιτσεκίδης, 104 ετών, ζούσε  στην Κατερίνη με τη γυναίκα και την κόρη του και είχε πλήρη διάυγεια. Καταγόταν απο τον ´Αγιο Αντώνιο της ´Επασας, το χωριό της θεία Χάλο.  Πατέρα δεν γνώρισε γιατί οι Τούρκοι τον δολοφόνησαν λίγες μέρες πριν τη γέννηση του. Σε ηλικία 6 ετών γνώρισε την εξορία και τις “πορείες του λευκού θανάτου”.

Μου διηγήθηκε με λεπτομέρειες πως έγινε η Γενοκτονία,

τα δικά του βάσανα και πως κατάφερε να γλιτώσει ως εκ θαύματος…

Ζούσε σε μια περιοχή όπου υπήρχαν 19 χωριά Ποντιακά με συνολικό πληθυσμό πάνω απο 5000 άτομα. Απο αυτούς το 90% άφησαν τα κόκκαλα τους στο δρόμο προς  τα σύνορα της Συρίας…

Φεύγοντας κάλεσε τον Θόδωρο και του είπε: ” Νομίζω ότι δεν θα σε ξαναδώ…”

Πριν απο λίγο με τηλεφώνησε ο Θόδωρος και μ’ ενημέρωσε ότι το προαίσθημα  του θείου του βγήκε αληθινό… Ο τελευταίος επιζών έπεσε να κοιμηθεί χτες βράδυ και δεν ξύπνησε. Μαζί του φεύγει μια ολόκληρη γενιά ανθρώπων που ήταν  οι αυτόπτες μάρτυρες της Γενοκτονίας… Δυστυχώς οι περισσότεροι πήραν μαζί τους την τραγική τους ιστορία και δεν θα την μάθουμε ποτέ.

Νίκος Ασλανίδης

Κρασιμίρ Ουζούνοφ και Άνγκελ Ντιμιτρόφ στον τ/σ Nova

Ο πρόεδρος του ειδησεογραφικού πρακτορείου FOCUS, Κρασιμίρ Ουζούνοφ και ο καθηγητής Άνγκελ Ντιμιτρόφ, πρόεδρος, εκ μέρους της βουλγαρικής πλευράς, της κοινής επιτροπής για θέματα ιστορίας και εκπαίδευσης μεταξύ Βουλγαρίας και ΠΓΔΜ και πρώην πρέσβης της Βουλγαρίας στα Σκόπια, σχολίασαν το θέμα της επίτευξης συμφωνίας για την ονομασία της ΠΓΔΜ, στην πρωινή εκπομπή του τ/σ Nova.

Παρακολουθώντας το τι συμβαίνει στις δύο χώρες τις τελευταίες δυο-τρεις μέρες, θα ήταν τολμηρό να πει κανείς ότι το θέμα έχει τελειώσει, ωστόσο υπάρχει ελπίδα ότι θα υπάρξει λύση επί του θέματος, καθώς οι ενδιαφερόμενοι είναι πολλοί, όχι μόνον στις δύο χώρες, αλλά και άλλοι θεσμοί όπως η ΕΕ και το ΝΑΤΟ, που έχουν συμφέρον από την επίλυσή του. Έτσι απάντησε ο καθ. Ντιμιτρόφ στην πρώτη ερώτηση του δημοσιογράφου, για το αν επιτέλους έχει κλείσει το ζήτημα της ονομασίας.

Ο ίδιος ωστόσο επεσήμανε ότι υπάρχουν και πολλοί στις δύο χώρες που δεν θέλουν την επίλυση: Δυνάμεις στην Ελλάδα που δεν θέλουν καμία αναφορά του όρου Μακεδονία στην ονομασία της ΠΓΔΜ, αλλά και στην ίδια την ΠΓΔΜ, δυνάμεις που δεν θέλουν αλλαγή του ονόματος της χώρας, μεταξύ των οποίων και ο πρόεδρος της χώρας. «Νομίζω ότι συγκρούονται δύο εθνικισμοί, ένας παλιός και ένας νέος, οι οποίοι ακόμη ενισχύουν την δύναμή τους. Και αυτή η αντιπαράθεση, και βεβαίως δεν μιλώ για εξωτερικά συμφέροντα που μπορεί να τροφοδοτούν τέτοιες στάσεις, δεν είναι σαφές που θα καταλήξει», σημείωσε ο Ντιμιτρόφ.

Κατά τη γνώμη του, στη Βουλγαρία υπάρχουν δύο απόψεις για το θέμα του ονόματος. «Η μια είναι η ιστορική, η σκοπιά του παρελθόντος που έχει και τις περισσότερες προκαταλήψεις και είναι γεμάτη ένταση. Η άλλη είναι η σύγχρονη πολιτική σκοπιά που βάζει στη ζυγαριά την ιστορία και τα σύγχρονα πολιτικά δεδομένα και συμφέροντα. Θα ήθελα να υπογραμμίσω – στην περίπτωση με το νέο αυτό όνομα, δεν αλλάζει τίποτα για τη Βουλγαρία. Το όνομα «Βόρεια Μακεδονία» εγγράφεται απλά στην ονομασία «Δημοκρατία της Μακεδονίας». Το όνομα «Βόρεια Μακεδονία» είναι πιο αποδεκτό από το όνομα «Ιλίντενσκα Μακεδονία», τόνισε ο Ντιμιτρόφ, επισημαίνοντας ότι η συμφωνία περιέχει και σημεία που είναι θετικά για τη Βουλγαρία αναφέροντας ως παράδειγμα το ότι δίνεται τέλος στις αλυτρωτικές επιδιώξεις της ΠΓΔΜ. Ο Ουζούνοφ διευκρίνισε ότι πρόκειται για το κείμενο που αφορά τις «μακεδονικές μειονότητες» στις άλλες χώρες.

Από την πλευρά του ο Ουζούνοφ, αναφερόμενος στο Σύνταγμα της ΠΓΔΜ που προστατεύει τη «μακεδονική» μειονότητα στις γειτονικές χώρες, σημείωσε ότι η συμφωνία (σ.σ.: Ελλάδας-ΠΓΔΜ) είναι καλύτερη από αυτήν που υπέγραψε η Βουλγαρία, σε ό,τι αφορά την προστασίας από αλυτρωτικές επιδιώξεις. Σημειώνει επίσης ότι  γίνεται συγκεκριμένη αναφορά στις ενέργειες που πρέπει να γίνουν, σε αντίθεση με την συμφωνία μεταξύ Βουλγαρίας και «Μακεδονίας», την οποία χαρακτηρίζει «διακήρυξη καλής θέλησης, που ξεκίνησε το 1998 και απλά ανανεώθηκε το 2007». Αναφέρθηκε επίσης στις προβλεπόμενες ανταλλαγές αγαλμάτων και την τοποθέτηση ενημερωτικών πινακίδων στα μνημεία στα Σκόπια που αφορούν στην περίοδο του Μεγάλου Αλεξάνδρου καθώς και ότι δεν θα υπάρχει «μακεδονικό» μπαλέτο ή «μακεδονικό» θέατρο.

Στην ερώτηση του δημοσιογράφου αν η Βουλγαρία πρέπει να ανησυχεί από την ονομασία «Βόρεια Μακεδονία», δεδομένου ότι υπάρχουν δύο απόψεις επ’ αυτού, ο Ντιμιτρόφ απαντά ότι με την συμφωνία δεν αλλάζει απολύτως τίποτα για την Βουλγαρία. Το όνομα «Βόρεια Μακεδονία» δίδεται στην «Δημοκρατία της Μακεδονίας», «άρα δεν γίνονται τα πράγματα χειρότερα για μας, σε σχέση με πριν. Μάλιστα, το όνομα Βόρεια Μακεδονία είναι πιο αποδεκτό από το «Δημοκρατία Ιλίντενσκα Μακεδονία», σημειώνει ο Ντιμιτρόφ. Η συμφωνία περιλαμβάνει κάτι που είναι προς το συμφέρον όλων, και της Βουλγαρίας. Επειδή η συμφωνία μεταξύ της Ελλάδας και της «Δημοκρατίας της Μακεδονίας» έχει ως στόχο να βάλει τέλος στις αλυτρωτικές στάσεις και αξιώσεις που υπάρχουν στο Σύνταγμα της «Μακεδονίας».

Από δω και στο εξής, με δεδομένο ότι, 61 βουλευτές, με απλή πλειοψηφία, μπορούν να αλλάξουν το όνομα της χώρας, αυτό αποτελεί ένα κακό προηγούμενο για τον Ουζούνοφ. Κατ΄αυτόν, κάθε απλή πλειοψηφία, στο μέλλον, θα μπορεί να αλλάζει το όνομα κατά πως νομίζει. Όσο για την Βουλγαρία, αυτή συμφωνεί σε κάθε πρόταση πιθανής ονομασίας, είτε πρόκειται για Ιλιντενσκα είτε για Βόρεια, χωρίς πολλή σκέψη, εξαιτίας της έλλειψης γνώσης και εξειδίκευσης.

Η διαμάχη για το όνομα και οι συζητήσεις για την επίλυσή της κρατούν πάνω από 25 χρόνια, σημειώνει ο καθ. Ντιμιτρόφ. Πάνω σ’ αυτό εργάζεται ολόκληρη η ελληνική διπλωματία και γι’ αυτό δεν είναι τυχαίο που η συμφωνία είναι πραγματικά καλή, για την ελληνική πλευρά, βεβαίως, υποστηρίζει. Η Ελλάδα επωφελείται από την συμφωνία, απαλείφονται αναφορές στην αρχαιότητα. Υπ’ αυτήν την έννοια κάνουν ένα μεγάλο βήμα μπροστά. Αν και ακόμη δεν μπορούμε να πούμε ότι τα πράγματα έχουν τελειώσει.

Τέλος στην ερώτηση του δημοσιογράφου για το τί θα γίνει αν ο πρόεδρος της πΓΔΜ αρνηθεί να υπογράψει και οι δύο απαντούν ότι αυτό δεν θα αναστείλει τη συμφωνία αλλά θα καθυστερήσει την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της γειτονικής χώρας σε ΕΕ και ΝΑΤΟ και το δημοψήφισμα μπορεί να συμπέσει με νέες προεδρικές εκλογές. Και οι δύο συνομιλητές συμφωνούν ότι τα αλβανικά κόμματα στην ΠΓΔΜ θα ψηφίσουν υπέρ της συμφωνίας.

(Πηγή: Πρακτορείο Focus) 

 Ανακοίνωση του κόμματος ABV για την συμφωνία Ελλάδα – ΠΓΔΜ

 «Το όνομα «Βόρεια Μακεδονία» σημαίνει μάλλον ότι δεν θα υπάρχουν εδαφικές διεκδικήσεις προς την Ελλάδα εκ μέρους της «Μακεδονίας», αλλά υπονοεί ενδεχόμενες εδαφικές διεκδικήσεις προς τη Βουλγαρία» αναφέρεται σε ανακοίνωση του κόμματος ABV.

Το ABV χαιρετίζει την συμφωνία Ελλάδας – ΠΓΔΜ, παράλληλα όμως αναφέρει τα εξής: «Εμείς πάντα υποστηρίζαμε την υποψηφιότητα ένταξης της «Μακεδονίας» στην ΕΕ και το ΝΑΤΟ, αλλά αυτή δεν πρέπει να γίνεται σε βάρος της Βουλγαρίας».

«Το όνομα «Βόρεια Μακεδονία» ικανοποιεί κατά πάσα πιθανότητα τις εδαφικές ανησυχίες της Ελλάδας, αλλά υπονοεί εδαφικές αξιώσεις σε βάρος της Βουλγαρίας επειδή ένα τμήμα της Βόρειας Μακεδονίας είναι και η Μακεδονία του Πίριν που βρίσκεται στη βουλγαρική επικράτεια και στην ουσία ο νομός Μπλαγκόεβγκραντ καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος της».

Σ’αυτή την σχέση υπενθυμίζονται τα λόγια του πρωθυπουργού Μπορίσοφ του 2012 ο οποίος είχε πει τότε «η εκδοχή «Βόρεια Μακεδονία» είναι απολύτως απαράδεκτη. Αυτό το όνομα αποτελεί προϋπόθεση για εδαφικές αξιώσεις. Τα Σκόπια θα ζητήσουν να πάρουν και το Μπλαγκόεβγκραντ».

Στην θέση του κόμματος ABV εξαπολύονται και κατηγορίες σε βάρος του βουλγαρικού Υπουργείου Εξωτερικών για το ότι συμφωνεί και χαιρετίζει κάθε πρόταση για λύση του ζητήματος – τόσο το Ilindenska όσο και τη Βόρεια Μακεδονία. Το κόμμα ABV τάσσεται κατηγορηματικά κατά ονομασίας που περιέχει γεωγραφικό προσδιορισμό.

«Σημαντικό είναι και το γεγονός ότι η Ελλάδα είχε επί πολλά χρόνια θέσει το ζήτημα της ονομασίας και μπλόκαρε την ένταξη της «Μακεδονίας» στην ΕΕ και το ΝΑΤΟ και στο τέλος η χώρα πέτυχε αυτά που επεδίωκε. Στις δηλώσεις του Έλληνα πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα ότι «η συμφωνία για το όνομα «Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας» μας επιτρέπει να κάνουμε σαφή διαχωρισμό μεταξύ της ελληνικής Μακεδονίας και των βόρειων γειτόνων μας», ο ίδιος υπογραμμίζει ότι αυτή η συμφωνία δεν αφορά την ελληνική πολιτιστική κληρονομιά», αναφέρεται ακόμα στη θέση του ABV.

Τέλος εκφράζεται η προσδοκία ότι τα τελικά συμπεράσματα της Μικτής Επιτροπής για τα ιστορικά και εκπαιδευτικά θέματα μεταξύ της Βουλγαρίας και της ΠΓΔΜ θα είναι σημαντικά εν όψει της εκπόνησης της επίσημης βουλγαρικής θέσης για τις ενταξιακές συνομιλίες των Σκοπίων.

Δηλώσεις στελεχών VMRO και ΒΣΚ

«Η θέση της βουλγαρικής κυβέρνησης είναι η υποστήριξη της κυβέρνησης της «Μακεδονίας» και του πρωθυπουργού Ζόραν Ζάεφ, ο οποίος συνυπέγραψε την συμφωνία καλής γειτονίας με τη Βουλγαρία», δήλωσε σήμερα στους δημοσιογράφους ο βουλευτής των Ενωμένων Πατριωτών, Γιουλιάν Άνγκελοφ σχολιάζοντας την απόφαση της κυβέρνηση να ακυρώσει τις προγραμματισμένες συναντήσεις του πρωθυπουργού Μπορίσοφ και της ΥΠΕΞ Ζαχάριεβα με τον πρόεδρο της ΠΓΔΜ, Γκιόργκι Ιβάνοφ.

«Είμαστε υποχρεωμένοι να στηρίζουμε τις κυβερνήσεις που προσπαθούν να λύσουν τα προβλήματα στα Βαλκάνια. Η απόφαση του πρωθυπουργού Μπορίσοφ και της ΥΠΕΞ Ζαχάριεβα να μη συναντηθούνε με τον πρόεδρο Ιβανόφ αποτελεί ένδειξη για το ότι η Βουλγαρία δεν συμφωνεί με την πολιτική που ακολούθησε η «Μακεδονία» μέχρι πριν ενάμιση χρόνο και την οποία συνεχίζει να ακολουθεί ο πρόεδρος Γκιόργκι Ιβάνοφ. Ήταν μια πολιτική που στρεφόταν κατά όλων των γειτόνων της «Μακεδονίας» – υποδαύλιση της γλώσσας του μίσους και αποφυγή επίλυση προβλημάτων που εκκρεμούν εδώ και δεκαετίες.

Ελπίζουμε ότι οι «Μακεδόνες» πολιτικοί της αντιπολίτευσης και ο πρόεδρος της χώρας θα αναλύσουν και θα επενεξετάσουν τα λάθη που έκαναν στις τελευταίες δεκαετίες ώστε να έχει επιτέλους η «Μακεδονία» πραγματική ευκαιρία να γίνει μέλος της ΕΕ και οι άνθρωποι της χώρας να έχουν πιο κανονικό και ελεύθερο τρόπο ζωής. Δυστυχώς, οι ενέργειες του προέδρου Ράντεφ δεν δείχνουν κάτι τέτοιο και το βουλγαρικό κράτος πρέπει να έχει κατάλληλες θέσεις και αντιδράσεις πάντα όταν πρόκειται για ζητήματα που αφορούν τα Δυτικά Βαλκάνια. Ακόμα περισσότερο όταν πρόκειται για τη «Μακεδονία» ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού της οποίας έχει βουλγαρική καταγωγή», κατέληξε ο Άνγκελοφ.

«Πρέπει να αναζητηθούν εγγυήσεις ότι ο γεωγραφικός προσδιορισμός «Βόρεια» δεν θα βγει έξω από τα σύνορα της σημερινής «Μακεδονίας». Στη δήλωση αυτή προέβη ο επικεφαλής της ομάδας του Σοσιαλιστικού Κόμματος στο Δημοτικό Συμβούλιο Σόφιας και μέλος του Εκτελεστικού Γραφείου του κόμματος, Καλογιάν Πάργκοφ μιλώντας στην εκπομπή «Καλημέρα, Σόφια» του ραδιοφωνικού σταθμού Focus του ομώνυμου ειδησεογραφικού πρακτορείου.

Ο Πάργκοφ ζήτησε να ακουστεί κάτι πιο συγκεκριμένο από την Σερβία στο θέμα επειδή η χώρα αυτή παίζει επίσης ρόλο.

του Παναγιώτη Μπαλακτάρη*

Γ΄ Μέρος

Ας ξεκινήσουμε με μια διαπίστωση όσο πικρή και αν είναι. Οι Έλληνες πολίτες ηττηθήκαμε. Δεν κατορθώσαμε να αποτρέψουμε τη διαμόρφωση της εθνοκτόνας συμφωνίας για το όνομα των Σκοπίων. Ουδείς εξ ημών έδωσε το εκατό τοις εκατό των δυνατοτήτων του για να αποσοβήσει την παραχώρηση του ονόματος της Μακεδονίας σε έναν λαό σφετεριστών. Ουδείς εξ ημών προσέγγισε με ένταση και άσκηση πιέσεων σε γνωστούς του βουλευτές για να αποτραπεί κάτι πρωτάκουστο: η αναγνώριση «μακεδονικής» ιθαγένειας και «μακεδονικής» γλώσσας. Αποτύχαμε να επηρεάσουμε γνωστούς ή φίλους παράγοντες της χώρας που συναναστρέφονται με την ελίτ της σημερινής εξουσίας. Αποδεικνύεται πως οι πραγματικοί πατριώτες είναι μετρημένοι στα δάχτυλα. Χορτάσαμε από ψεύτικά λόγια περί «ευεργετών του έθνους», περί «φιλελλήνων» και άλλα παρόμοια αστεία. Πώς να συγκριθούν όλοι αυτοί με τον Ιωάννη Καποδίστρια, ο οποίος ευρισκόμενος στην Ελβετία πώλησε τα υπάρχοντά του – περιττές καρέκλες και έπιπλα – και κράτησε μόνο μία καρέκλα και το κρεβάτι του, προκειμένου να αποστείλει τα πενιχρά έσοδα στην Ελλάδα για τις ανάγκες του Αγώνα; Αναμετρώνται και δείχνουν νάνοι. Εθνικοί νάνοι. Όλοι αυτοί και μαζί εμείς, ως πολίτες που θα έπρεπε να ασκούμε πίεση σε εκείνους για να μη διαμορφωθεί η συμφωνία, βρεθήκαμε εκτός θέσεως. Η συμφωνία συνετάχθη, επομένως η αποτυχία βαρύνει εμάς που ήμασταν αντίθετοι. Ουδείς μας υπερέβαλε εαυτόν. Σε αντίθεση με τις αντιδράσεις μας όταν η διακύβευση ήταν κάποιο πλήγμα στην τσέπη μας. Είμαστε ακόμη λαός λεόντων ή μήπως μετατραπήκαμε σε λαό αμνών;

Η εθνοκτόνα συμφωνία, που έφερε περιχαρής ο αδαής κύριος Τσίπρας τη συνδρομεί του ναρκίσσου κυρίου Κοτζιά, δεν μπορεί να υπογραφεί από τον τελευταίον. Ούτε στις Πρέσπες, ούτε στην Μουργκάνα. Τίθεται τεράστιο ζήτημα συνταγματικής τάξεως. Στο άρθρο 26 του Συντάγματος της Ελλάδος αναφέρεται: «Την εκτελεστική εξουσία την ασκεί ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας και η κυβέρνηση». Είναι σαφές πως η επικείμενη υπογραφή της συμφωνίας αποτελεί άσκηση εκτελεστικής εξουσίας και όχι νομοθετικής. Είναι δεδομένο επίσης ότι για την άσκηση της εκτελεστικής εξουσίας απαιτείται σωρευτικώς η συναίνεση του Προέδρου της Δημοκρατίας και φυσικά της κυβερνήσεως. Στην υπό κρίση περίπτωση ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας συμφωνεί; Προφανώς ναι. Η κυβέρνηση όμως; Ασφαλώς όχι! Την κυβέρνηση στην τρέχουσα κοινοβουλευτική περίοδο την συναπαρτίζουν δύο κόμματα. Ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α. και οι ΑΝ.ΕΛ. Είναι ξεκάθαρο πως ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α. στηρίζει και θα στηρίξει τη συμφωνία. Οι ΑΝ.ΕΛ. ωστόσο την απορρίπτουν. Ο ίδιος ο πρόεδρός τους κύριος Πάνος Καμμένος δήλωσε κατηγορηματικώς ότι δεν θα ψηφίσει τη συμφωνία, καθώς επίσης έθεσε θέμα κομματικής πειθαρχίας. Αυτό πρακτικώς σημαίνει δύο πράγματα. Το πρώτο είναι πως οι ΑΝ.ΕΛ. δεν στηρίζουν την κυβέρνηση στην επίμαχη συμφωνία, άρα δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 26, δηλαδή δεν έχουμε «κυβέρνηση» που θα προβεί σε πράξη στη σφαίρα της εκτελεστικής εξουσίας. Αυτό είναι συνταγματικό ζήτημα. Το δεύτερο είναι πως ο κύριος Καμμένος εμπαίζει τους Έλληνες πολίτες, διότι έχει καταστεί σαφές από το τεθέν χρονοδιάγραμμα, πως η συμφωνία θα έρθει στο ελληνικό κοινοβούλιο σε επόμενη κοινοβουλευτική περίοδο που ίσως εκείνος να μην είναι αρχηγός των ΑΝ.ΕΛ., αλλά βουλευτής του ΣΥ.ΡΙΖ.Α.. Ή, πάλι, ενδεχομένως να μην είναι καν βουλευτής, συνεπώς δεν θα βρεθεί μπροστά στο δίλημμα να στηρίξει την κυβέρνηση του ΣΥ.ΡΙΖ.Α. ή όχι.

Το μείζον ζήτημα είναι το πώς θα αποτραπεί η υπογραφή της εθνοκτόνας συμφωνίας.

Οι αντιδράσεις και οι προτάσεις που έχουν λίγο πολύ ακουστεί μέχρι τώρα κατά της συμφωνίας είναι οι εξής:

1. Να παραιτηθεί ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας.

Είναι ατελέσφορη η πρόταση αυτή, διότι ακόμη και να παραιτείτο σήμερα ο κύριος Παυλόπουλος θα αναπληρωνόταν προσωρινώς από τον Πρόεδρο της Βουλής, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 34 §1 του Συντάγματος. Τόσο προσωρινώς όσο θα αρκούσε για να υπογραφεί η συμφωνία Κοτζιά – Ντιμιτρόφ εντός του Σαββατοκύριακου.

2. Να παραιτηθούν βουλευτές ή σύσσωμες κοινοβουλευτικές ομάδες.

Ο πρόεδρος της Ενώσεως Κεντρώων κύριος Λεβέντης άφησε να εννοηθεί πως σκέφτεται την εκδοχή να παραιτηθεί, ώστε να οδηγηθούμε σε εκλογές. Το αυτό προτρέπουν αρκετοί πολίτες να κάνει και το κόμμα της αξιωματικής αντιπολιτεύσεως. Αλλά και στην περίπτωση αυτήν ουδέν αποτέλεσμα θα έχει επιτευχθεί, διότι θα συγκροτηθεί υπηρεσιακή κυβέρνηση και εντός τριάντα (30) ημερών θα οδηγηθούμε στις κάλπες. Το πρόβλημα για το πώς θα αποτραπεί η υπογραφή το Σαββατοκύριακο παραμένει.

3. Υποβολή προτάσεως δυσπιστίας

Η Νέα Δημοκρατία υπέβαλε πρόταση δυσπιστίας περισσότερο, φαντάζομαι, για να πιέσει και να εκθέσει τον κύριο Καμμένο και τους ΑΝ.ΕΛ. Να τους εξαναγκάσει να απογυμνωθούν από τις ανήθικες δικαιολογίες που προβάλλουν και να τους φέρει ενώπιον των ευθυνών τους. Έτσι, θα δούμε το εξής εξευτελιστικό, να στηρίζουν την κυβέρνηση που καταγγέλλεται με την πρόταση δυσπιστίας για το Σκοπιανό και από την άλλη να μη στηρίζουν την ίδια τη συμφωνία. Ο αμοραλισμός και η εξουσιομανία θα «χτυπήσουν ταβάνι» και ακόμη και οι πιο καλοπροαίρετοι ψηφοφόροι θα αντιληφθούν τον εμπαιγμό του κυρίου Καμμένου. Πρακτικώς, όμως, δεν προβλέπεται να έχει κάποια τύχη. Επομένως, δεν θα σταθεί εμπόδιο στην υπογραφή της συμφωνίας. Η συγκυβέρνηση θα καταψηφίσει την πρόταση και ο κύριος Κοτζιάς θα ολοκληρώσει το έγκλημα, ενώ ο κύριος Καμμένος θα το έχει προσφέρει δώρο σε όσους τον ψήφισαν και σε ολόκληρο τον ελληνικό λαό.

4. Συλλαλητήρια

Η διοργάνωση συλλαλητηρίων και η συμμετοχή σε αυτά πλήθους κόσμου επέβαλε στην αξιωματική αντιπολίτευση την αλλαγή πλεύσεως στο επίμαχο ζήτημα. Μετά τα συλλαλητήρια η Νέα Δημοκρατία (και μεγάλη μερίδα του ΚΙΝ.ΑΛ.) ανέκρουσαν πρύμναν έχοντας αφουγκραστεί τον παλμό των πολιτών. Υπό την έννοια αυτή τα συλλαλητήρια επέδρασαν καταλυτικώς στη στάση των κομμάτων. Δεν άσκησαν επιρροή όμως στην συγκυβέρνηση. Για τον λόγο αυτόν και με το επιπλέον δεδομένο πως έχουμε φτάσει στο τελικό στάδιο της εθνικής τραγωδίας θεωρείται αδύνατον να αλλάξουν τον ρου των πραγμάτων.

Ποια πρέπει να είναι η αντίδραση των πολιτών;

Είναι γεγονός πως δεν υπάρχει θεσμοθετημένος διαθέσιμος τρόπος ελέγχου της εκτελεστικής εξουσίας όταν αυτή αφίσταται της βουλήσεως του ελληνικού λαού. Η αφηρημένη δυνατότητα προσφυγής στις κάλπες και βλέπουμε… δεν μπορεί να είναι αρκετή για να εμποδίσει την εθνική ήττα λόγω της απαράδεκτης κυβερνητικής υποχωρήσεως. Οι πολίτες που διαφωνούμε με τη λύση που προωθείται (και που κατά τον σοβαρό καθηγητή Γεωπολιτικής κύριο Μάζη είναι διάλυση) οφείλουμε στους προγόνους μας που απελευθέρωσαν τη Μακεδονία να ενεργήσουμε τάχιστα.

Καταρχάς, πρέπει να επικεντρωθούμε στο πρόσωπο κλειδί της μη υπογραφής. Αυτό είναι ο κύριος Πάνος Καμμένος. Ο κύριος Καμμένος έχει κατ’ ουσίαν αποσύρει τη στήριξή του στην κυβέρνηση. Αν ο κύριος Καμμένος αποσύρει και τυπικώς τη στήριξή του τότε η κυβέρνηση ανατρέπεται και δεν τυποποιείται η συμφωνία. Αποδέκτης λοιπόν της εναντιώσεως των πολιτών πρέπει να είναι ο πρόεδρος των ΑΝ.ΕΛ., οι βουλευτές του και τα γραφεία τους.

Οι Ελληνίδες και οι Έλληνες πολίτες οφείλουμε να αποκλείσουμε με μια μεγάλη ειρηνική και αποφασισμένη ανθρώπινη αλυσίδα το «Γραφείο του Πρωθυπουργού στη Θεσσαλονίκη». Να μην επιτρέπεται σε κανέναν να εισέρχεται και να εξέρχεται. Απαιτείται να περικυκλώσουμε κατά το δυνατό το Υφυπουργείο Μακεδονίας Θράκης, του οποίου προΐσταται η κυρία Μαρία Κόλλια Τσαρουχά που είναι βουλευτής των ΑΝ.ΕΛ. Πρέπει να εξαντλήσουμε την πειθώ μας, πάντοτε εντός των ορίων της νομιμότητος, στους βουλευτές της βόρειας Ελλάδος, οι οποίοι αν υπογραφεί η συμφωνία θα είναι βουλευτές της νότιας Μακεδονίας. Μέχρι να αντιληφθούν ότι δεν υπάρχει περιθώριο, ούτε χρόνος για χάσιμο. Η Ελλάς μετά την υπογραφή της συμφωνίας θα είναι μια άλλη χώρα. Κακοποιημένη, βιασμένη, με προσανατολισμό σταθερά ακραίο πλέον με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Πρέπει να επισκεφθούμε τα γραφεία των βουλευτών των ΑΝ.ΕΛ. για να εμπεδώσουν ότι ο εμπαιγμός τους έχει γίνει ανέκδοτο. Είτε στηρίζουν την κυβέρνηση και παραδίδουν τη Μακεδονία και το όνομά της, είτε την ανατρέπουν και αποσοβούν την εξέλιξη αυτή. Μέση οδός δεν υπάρχει.

Η ιστορική συγκυρία είναι τώρα. Αφενός για να αποδείξουν οι πολιτικοί μας αν είναι πατριώτες ή θεσιθήρες τυχάρπαστοι, αφετέρου για να αποδείξουμε οι πολίτες αν είμαστε λέοντες ή αμνοί. ΤΩΡΑ.

*Ο Παναγιώτης Μπαλακτάρης είναι δικηγόρος Αθηνών.

του Κυριάκου Παπαδόπουλου.*

Έχω αρθρογραφήσει στο παρελθόν με τρία κείμενα γνώμης, “Ποιοί φοβούνται τα μαθηματικά’’, “Πρόταση για μια διαφορετική παγκοσμιοποίηση’’ και “Ποιοί ιστορικοί θα γράψουν την ιστορία μας’’, κείμενα που απέσυρα από τα μπλογκ όπου τα απέστειλα, διότι διέκρινα μια έντονη καχυποψία από τους αναγνώστες-σχολιαστές: ποιός είναι αυτός που γράφει, ποιά είναι η κομματική του γραμμή, ποιόν εκπροσωπεί. Ειπώθηκαν τόσο ακραία πράγματα, που συνειδητοποίησα ότι, τουλάχιστον στην μπλογκόσφαιρα, δεν υπάρχει ωριμότητα για ειλικρινή διάλογο. “Για να γράφεις δημόσια, κάποιον πρέπει να εκπροσωπείς: είναι αδύνατον να παραθέτεις απλά τις σκέψεις σου.’’ Σήμερα θα παραβώ την υπόσχεση που έδωσα στον εαυτό μου να μην ξαναγράψω ποτέ δημόσια στην μητρική μου γλώσσα, διότι αυτό που γίνεται (ή, τουλάχιστον πάει να γίνει) με στενοχωρεί τόσο πολύ, όσο στενοχωρεί κάθε άνθρωπο που μιλάει την ελληνική λαλιά, και είναι βαπτισμένος Χριστιανός, Ορθόδοξος. Είπα ελληνική λαλιά, Ορθοδοξία…και ήδη θα σταμπαριστώ ως υπερπατριώτης ή φασίστας! Εδώ φτάσαμε.

Ακούστηκε ότι το να παραδώσεις μακεδονική ταυτότητα και γλώσσα αποτελεί καταστροφή όμοια με την μικρασιατική: δεν το βρίσκω υπερβολικό! Έτσι είναι. Θα σας εξηγήσω το γιατί, όσο πιο σύντομα και απλά μπορώ. Διότι μπορεί οι πρόγονοί μου εκ Τραπεζούντας και εκ Βαλουκλίου να έχασαν τις περιουσίες τους, και να έγιναν πρόσφυγες στο κράτος της Ελλάδας, όμως ποτέ κανείς δεν αμφισβήτησε ότι σ’ αυτά τα μέρη υπήρξαν κάποτε “Ρουμ’’, Ρωμαίοι, ελληνόφωνοι, Χριστιανοί. Η γη χάθηκε, όχι όμως η πνευματική Τραπεζούντα, η Άγια Κωνσταντινούπολη, η άυλη. Τα πράγματα με την άυλη κληρονομιά της Μακεδονίας είναι πιο επικίνδυνα απ’ ότι μπορεί κανείς να φανταστεί.

Στα δέκα χρόνια που έζησα στην Αγγλία, άκουγα ξανά και ξανά στην τηλεόραση, στο ραδιόφωνο, από φίλους και γνωστούς στην καθημερινότητά μου, αναφορά στο Κράτος των Σκοπίων με το όνομα “Μακεδονία’’. Το πρόβλημα ωστόσο δεν σταματούσε εκεί: όταν τύχαινε και γινόταν καμιά αναφορά στον Μεγαλέξανδρο, στον μακεδονικό πολιτισμό, στα ελληνιστικά χρόνια, γινόταν ένας σαφής διαχωρισμός: “Οι Μακεδόνες δεν ήταν Έλληνες’’. Όταν με απλά επιχειρήματα προσπαθούσες να παρέμβεις “Ε τότε πώς γίνεται και μιλούσαν την ελληνική, και η ετυμολογία της ίδιας της λέξης Μακεδονία να είναι ελληνική’’, τότε απαντούσαν πως η ελληνική γλώσσα ήταν κοινή, και δεν δήλωνε κατ’ ανάγκη ελληνικότητα. Νευρίαζα, στενοχωριόμουν, διότι πέρα απ’ όλα αυτά, που θα μπορούσε να τα τοποθετήσει κανείς στον χώρο της ιστορικής επιστήμης, στην αρχαιολογία και να δώσει και μια φιλοσοφική χροιά για το τί εστι εθνοτική καταγωγή και ποιά η διαφορά με την εθνική ταυτότητα, όλα αυτά γινόταν εκ του πονηρού: υπήρχε πάντοτε μια σύνδεση της αρχαίας μακεδονικής ταυτότητας με τους σημερινούς κατοίκους των Σκοπίων. “Μα τέτοια ασχετοσύνη;!’’, οδυρόμουν, χωρίς ωστόσο να δικαιώνομαι. Και ξέρετε γιατί; Διότι το πρόβλημα το προκαλούσαμε εμείς οι ίδιοι, εντός Ελλάδος…

Ερχόμενος αισίως στον Αράβιο Κόλπο, θεωρούσα ότι βρίσκομαι σε γη όπου τα σύκα λέγονται σύκα και η σκάφη σκάφη, όσον αφορά στον τρόπο που μας βλέπουν οι ιστορικοί λαοί των Αράβων και των Περσών. Όνειρο θερινής νυκτός. Η φιγούρα του Μεγαλέξανδρου άρχισε να φθίνει στον αραβοπερσικό κόσμο. Το διαπίστωσα σιγά σιγά με τον καιρό, και αυτό πόνεσε περισσότερο απ’ όλα, διότι αν τους Ευρωπαίους τους χαρακτηρίσεις πνευματικούς απογόνους του Καρλομάγνου, μισούντες τον χριστιανικό ρωμαίικο πολιτισμό, τους φίλους Άραβες τους θεωρούσες πάντα υποστηρικτές μας. Αν τους χάσαμε και αυτούς, τότε είμαστε απελπιστικά μόνοι. Και γι’ αυτό ευθυνόμαστε αποκλειστικά εμείς: θα το επαναλάβω, εμείς! Να αναφέρω ένα μόνο ενδεικτικό παράδειγμα: συντρώγαμε, συνάδελφοι μαθηματικοί, και μέσα σε συζητήσεις πάνω στην ιστορία, αλγερινός καλός μου φίλος γυρνά και μου απαντά κατηγορηματικά “Μα ο Μεγαλέξανδρος είναι Μακεδόνας, δεν είναι Έλληνας’’. Οι γύρω συνάδελφοι, άλλοι αραβικής, άλλοι περσικής και άλλοι τουρκικής καταγωγής, έδειχναν προβληματισμό σε αυτή την λεπτομέρεια, διότι δεν γνώριζαν και πολλά. “Υπάρχει και Κράτος πια, Μακεδονίας’’, επέμενε με πείσμα. Άντε τώρα να αποδείξεις ότι δεν είσαι ελέφαντας… Με τα χρόνια, έχω μάθει να αντιδρώ νηφάλια,και παρέπεμψα τον συγκεκριμένο εκλεκτό φίλο σε προσβάσιμη πηγή, όπου μπορεί να διαπιστώσει ποιά η γλώσσα του Μεγαλέξανδρου και ποιά η γλώσσα (ή μάλλον, ποιές οι γλώσσες, συμπεριλαμβανομένης της ελληνικής και της βλαχικής!) των κατοίκων του Κράτους των Σκοπίων.

Αυτό ακριβώς θα ήθελα να υπογραμμίσω σε αυτή την σύντομη παρέμβασή μου: η μακεδονική αρχαία ταυτότητα έχει ήδη ταυτιστεί με το κράτος των Σκοπίων. Το βλέπουμε όχι μόνον στον διεθνή Τύπο, αλλά στις καθημερινές μας επαφές. Το τελευταίο προπύργιο αντίστασης είμασταν εμείς, οι ελληνόφωνοι Χριστιανοί, οι πνευματικοί απόγονοι του Κράτους της Κωνσταντινούπολης! Μάλιστα! Αυτοί που σε ελληνική λαλιά διαβάζουμε καθημερινά ελληνικά κείμενα στον Όρθρο μας, στην Θεία Λειτουργία, στον Εσπερινό, τα γνήσια κείμενα της μετάφρασης των Εβδομήκοντα, των πρωτοχριστιανικών κειμένων, που όλα γραφτήκαν στην Ελληνιστική Κοινή και στην μεσαιωνική γλώσσα των Πατέρων μας.

Εμείς οι Ρωμαίοι, απόγονοι των Αυτοκρατόρων που υπέγραφαν εν Χριστώ  τω Θεώ πιστοί βασιλείς, σε ελληνική γραφή, με το πολυτονικό σύστημα των Αλεξανδρινών, δεν θα είμαστε τώρα απόγονοι της ρωμαϊκής Οικουμένης της Κωνσταντινούπολης, εάν δεν ήμασταν Ελληνιστές, αν δεν ήμασταν υπερ-Μακεδόνες.

Αν παραδώσουμε την Μακεδονία, χάνεται ολόκληρη η υπόστασή μας. Δεν είμαστε τίποτα.

Με πολύ θλίψη, αλλά και Πίστη,

Ο Κυριάκος Παπαδόπουλος είναι μαθηματικός και εργάζεται στο Κουβέιτ.

Κουβέιτ, 14.vi.2018

Αναφορές σε συμφωνία για θέμα ονόματος

Το πρακτορείο ειδήσεων “MIA” μεταδίδει αποκλειστική συνέντευξη του ΓΓ του ΝΑΤΟ, Jens Stoltenberg. Το κείμενο της συνέντευξης, το μεγαλύτερο μέρος της οποίας αφορά τη συμφωνία για το θέμα του ονόματος, έχει ως εξής:

Ερώτηση: «Ποια είναι η γνώμη σας σχετικά με τη συμφωνία που επιτεύχθηκε χθες;»

Jens Stoltenberg:  «Πρόκειται για ιστορική συμφωνία, η οποία έχει τεράστια σημασία, όχι μόνο για τις δύο χώρες, αλλά για ολόκληρη την Ευρώπη και για το ΝΑΤΟ. Χθες το βράδυ μίλησα με τον Πρωθυπουργό Ζάεφ, τον συγχάρηκα και τον ευχαρίστησα για τις προσπάθειές του, την ηγεσία του και το θάρρος του. Μίλησα, επίσης, με τον Πρωθυπουργό Τσίπρα, του έδωσα τα συγχαρητήριά μου για το  αποτέλεσμα και την έκβαση αυτής της πολύ δύσκολης διαδικασίας».

Ερώτηση: «Θα ήθελα να σας ρωτήσω, από άποψη διαδικασίας, τι θα συμβεί στη συνέχεια. Θα δοθεί στη “Μακεδονία” πρόσκληση ένταξης στη Σύνοδο Κορυφής τον Ιούλιο; Ποια είναι τα βήματα που ακολουθούν;»

Jens Stoltenberg: «Το ΝΑΤΟ αποφάσισε το 2008 στο Βουκουρέστι, όπου συμμετείχα ως Πρωθυπουργός, ότι μόλις τα δύο κράτη λύσουν το θέμα του ονόματος, το ΝΑΤΟ θα στείλει πρόσκληση. Και αυτή η πρόσκληση εξακολουθεί να ισχύει. Είμαι βέβαιος ότι η Σύνοδος θα βρει έναν τρόπο να εκφράσει τη στάση μας, ότι εμμένουμε στην  απόφαση αυτή και αναγνωρίζουμε τη σημασία της συμφωνίας. Αυτό που είναι σημαντικό τώρα, είναι να ολοκληρωθεί η συμφωνία τόσο στα Σκόπια όσο και στην Αθήνα. Η συμφωνία είναι αρκετά περιεκτική, αναφέρεται σε  όλες τις αποφάσεις και  τις κυρώσεις που ακολουθούν. Ελπίζω ότι θα εφαρμοστεί το συντομότερο δυνατό, πράγμα που θα μας επιτρέψει να ξεκινήσουμε τις διαπραγματεύσεις ένταξης».

Ερώτηση: «Γνωρίζουμε ότι το φθινόπωρο θα διεξαχθεί δημοψήφισμα, η Σύνοδος είναι τον Ιούλιο. Έχετε ήδη λάβει κάποιο θετικό μήνυμα από την ελληνική πλευρά ότι η “Μακεδονία” μπορεί να προσκληθεί στο ΝΑΤΟ τον Ιούλιο;»

Jens Stoltenberg:   «Αυτό που έχει ήδη καταστήσει σαφές  η Ελλάδα είναι ότι υποστηρίζει την απόφαση του ΝΑΤΟ να στείλει πρόσκληση αμέσως μόλις επιλυθεί το θέμα της ονομασίας. Πρέπει όμως να το εφαρμόσουμε αυτό σωστά το συντομότερο δυνατό. Νωρίτερα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί η συμφωνία,  να έχει κυρωθεί από την Βουλή. Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται για μια ιστορική συμφωνία, μια ιστορική στιγμή, η οποία είναι σημαντική για όλους τους ενδιαφερόμενους στην Ευρώπη. Επιλύεται ένα δύσκολο ζήτημα, που αποτελούσε πρόβλημα εδώ και χρόνια. Η συμφωνία είναι μια ιστορική ευκαιρία για την επίλυση του προβλήματος».

Ερώτηση: «Να οριστικοποιηθεί σημαίνει να γίνει αποδεκτή και από τα δύο κοινοβούλια. Ο πρόεδρος της “Μακεδονίας” Ιβάνοφ σήμερα αρνήθηκε να συναντηθεί με τον Ζάεφ και τον Ντιμιτρόφ και η αντιπολίτευση στην Ελλάδα δήλωσε ότι δεν είναι  ικανοποιημένη με τη συμφωνία και ότι δεν πρέπει να υπογραφεί από τον Πρωθυπουργό. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει κίνδυνος η συμφωνία να μην οριστικοποιηθεί;»

Jens Stoltenberg: «Σε τελική ανάλυση είναι υποχρέωση των δημοκρατικών θεσμών στην Αθήνα και τα Σκόπια να λάβουν τις τελικές αποφάσεις. Το ΝΑΤΟ δεν έχει υποχρέωση να λάβει τις τελικές αποφάσεις, αυτό  πρέπει να το κάνουν τα Σκόπια και η Αθήνα. Όμως πραγματικά παροτρύνω τη χώρα σας να αξιοποιήσει αυτή την ιστορική ευκαιρία για να επιλύσει το ζήτημα και να προχωρήσει περαιτέρω με την ένταξή της στο ΝΑΤΟ, την ΕΕ. Και τόσο το ΝΑΤΟ, όσο και η ΕΕ είναι αρκετά σαφείς σε αυτό το θέμα. Μπορώ να μιλήσω στο όνομα του ΝΑΤΟ, ότι είμαστε έτοιμοι να στείλουμε πρόσκληση μόλις το όνομα επιλυθεί. Παράλληλα, όμως, η συμφωνία πρέπει να οριστικοποιηθεί και να εγκριθεί από τους δημοκρατικούς θεσμούς, τα κοινοβούλια των δύο χωρών».

Ερώτηση: «Τι σημαίνει η ιδιότητα μέλους του ΝΑΤΟ για τους πολίτες, ποια είναι τα οφέλη;»

Jens Stoltenberg: «Το ΝΑΤΟ δημιουργεί ασφάλεια, σταθερότητα, ειρήνη και αυτό είναι σημαντικό για την οικονομική ευημερία. Η διεύρυνση του ΝΑΤΟ με τις βαλκανικές χώρες είναι σημαντική για τη δημιουργία σταθερότητας, η οποία με τη σειρά της  επιτρέπει την οικονομική ανάπτυξη και την ευημερία. Θα ήθελα να καλωσορίσω τους συμπολίτες σας στο ΝΑΤΟ και να γίνει η χώρα σας το 30^Ο μέλος του ΝΑΤΟ. Είμαστε έτοιμοι να προχωρήσουμε το συντομότερο δυνατόν, αλλά προηγουμένως θα πρέπει να οριστικοποιηθεί η συμφωνία».

Ερώτηση: «Όσον αφορά τη ρωσική απειλή στην περιοχή και φυσικά στη “Μακεδονία”. Γνωρίζουμε ότι σε κάποιο βαθμό υπάρχει ρωσική επιρροή, αλλά ποια είναι η εκτίμησή σας από άποψη ασφάλειας, τι θα μπορούσατε να κάνετε;»

Jens Stoltenberg: «Η Ρωσία προσπαθεί να παρέμβει στις δημοκρατικές διαδικασίες πολλών χωρών σε όλη την Ευρώπη και στα Δυτικά Βαλκάνια. Ένα από τα προβλήματα με τα οποία ασχολείται το ΝΑΤΟ είναι το πώς να ενώσουμε τις δυνάμεις μας και να αποτρέψουμε αυτές τις προσπάθειες υπονόμευσης των δημοκρατικών μας διαδικασιών. Είδαμε τι συνέβη στο Μαυροβούνιο και αλλού στα Βαλκάνια. Η δύναμη του ΝΑΤΟ έγκειται στο γεγονός ότι ο οργανισμός υπόσχεται σε όλους τους συμμάχους του ότι θα τους προστατεύσει από οποιεσδήποτε απειλές, στη βάση της αρχής “όλοι για έναν, ένας για όλους”. Για περισσότερα από 70 χρόνια, το ΝΑΤΟ κατορθώνει να υπερασπίζεται  κάθε έναν από τους συμμάχους του και κάθε αντίπαλος γνωρίζει ότι εάν ένας σύμμαχος δεχθεί επίθεση,  τότε ολόκληρη η συμμαχία θα έρθει προς υπεράσπισή του. Αυτό ακριβώς καθιστά το ΝΑΤΟ την πιο επιτυχημένη συμμαχία στην ιστορία. Μπόρεσε πάντα με επιτυχία να προστατεύει τους συμμάχους του. Το ΝΑΤΟ δεν υπάρχει για να προκαλεί συγκρούσεις, αλλά για να εμποδίζει συγκρούσεις. Και αυτό το κάνουμε εδώ και δεκαετίες»..