Αρχική Blog Σελίδα 2802

Tα πολιτικά παραμύθια oδηγούν την ευρωζώνη σε διάλυση

0

Η μεγαλύτερη απειλή για την ευρωζώνη είναι ο τοξικός συνδυασμός δυσπιστίας και ψεμάτων. Τα στερεότυπα για τους Ιταλούς και η έλλειψη φιλόδοξων μεταρρυθμιστικών προτάσεων.

  • του Wolfgang Munchau Financial Times/ euro2day.gr
Παρακολουθώ τα αφηγήματα για την ευρωπαϊκή ενοποίηση στα μεγαλύτερα κράτη μέλη της Ε.Ε. με αυξανόμενη δυσπιστία. Μία από τις αιτίες της ψήφου υπέρ του Βrexit ήταν η γλώσσα του ευρωσκεπτικισμού και η έλλειψη ενός έξυπνου αντεπιχειρήματος. Παρόμοιες ιστορίες υπονομεύουν και σήμερα την ενότητα της ευρωζώνης.

Ένας διάσημος πολιτικός σχολιαστής του Der Spiegel αποκάλεσε πρόσφατα τους Ιταλούς ζητιάνους που δεν έχουν την αξιοπρέπεια να πουν ένα ευχαριστώ. Πίσω από αυτή την απαράδεκτη προσβολή κρύβεται μια πολύ διαδεδομένη αντίληψη μεταξύ των Γερμανών ότι είναι αυτοί που κόβουν επιταγές στην Ε.Ε. και ιδίως στην Ιταλία. Αλλά η αλήθεια είναι πως η Ιταλία συνεισφέρει στον προϋπολογισμό της Ε.Ε., έχει πρωτογενές πλεόνασμα και πλεόνασμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών και δεν έλαβε ποτέ διάσωση από τη Γερμανία.

Μια άλλη συνηθισμένη άποψη στη Γερμανία αλλά και σε πολλές άλλες αγγλόφωνες χώρες είναι πως η Γαλλία αντιμετωπίζει σοβαρά οικονομικά προβλήματα. Ελάχιστοι από όσους υπερασπίζονται την ιδέα αυτή γνωρίζουν πως η οικονομική επίδοση της Γαλλίας είναι παρόμοια με αυτήν της Γερμανίας από τότε που δημιουργήθηκε η ευρωζώνη, περίπου 20 χρόνια πριν.

Αυτό που είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό για αυτά τα ψευδή αφηγήματα δεν είναι μόνο η άγνοια και η περιφρόνηση που εκπέμπουν, αλλά η προχειρότητα με την οποία έχουν κατασκευαστεί. Αποτελούν μέρος της λαϊκής σοφίας και θεωρούνται ακριβή απλά γιατί τα επαναλαμβάνουν όλοι εδώ και χρόνια.

Η τάση αυτή μπορεί να παρατηρηθεί στο Ηνωμένο Βασίλειο πριν το δημοψήφισμα για το Brexit. Αν ο κόσμος έχει συνδέσει τη λέξη «Βρυξέλλες» με αυτήν της «γραφειοκρατίας» για δύο δεκαετίες, γιατί μας προξενεί έκπληξη όταν ψηφίζει για να απαγκιστρωθεί από τη γραφειοκρατία;

Το δίδαγμα που αντλώ από το Brexit είναι ότι τα αφηγήματα διαμορφώνουν την πολιτική. Η λαϊκιστική κυβέρνηση της Ιταλίας δεν είναι ένα εκλογικό ατύχημα, όπως θέλουν να μας κάνουν να πιστέψουμε οι μετριοπαθείς Ιταλοί πολιτικοί σχολιαστές. Είναι αυτό που συμβαίνει όταν μια παρατεταμένη οικονομική κάμψη οδηγεί το εκλογικό σώμα κατά του κατεστημένου. Η Ιταλία ήταν κάποτε μία από τις πιο φιλο-ευρωπαϊκές χώρες. Σύμφωνα με το τελευταίο Ευρωβαρόμετρο, είναι πλέον η πιο ευρωσκεπτικιστική.

Τα αφηγήματα είναι σημαντικά και στην πολιτική ανάλυση. Εδώ είμαστε αντιμέτωποι με μια διαφορετική κρίση, αυτή της αυτολογοκρισίας. Στο απόγειο της κρίσης της ευρωζώνης, συμμετείχα για σύντομο χρονικό διάστημα σε μια ομάδα εμπειρογνωμόνων. Θυμάμαι καλά την αρχική δήλωση ενός Γερμανού οικονομολόγου, ο οποίος υποστήριξε πως η ομάδα δεν πρέπει ούτε καν να σκεφτεί προτάσεις που έχει ήδη απορρίψει η γερμανική κυβέρνηση. Αναφερόταν στο ενιαίο ομόλογο της ευρωζώνης, αυτή την απαγορευμένη ιδέα στις συζητήσεις για τις πολιτικές της ευρωζώνης. Διαβάζοντας μια πρόσφατη έρευνα 14 Γάλλων και Γερμανών οικονομολόγων για την ευρωζώνη, η οποία χαρακτηριζόταν από πρωτοφανή έλλειψη φιλοδοξίας, είχα ένα αίσθημα déjà vu.

Γνωρίζω πολλούς οικονομολόγους που σε προσωπικές συζητήσεις δηλώνουν πως συμφωνούν με την ιδέα ότι η ευρωζώνη χρειάζεται ένα ενιαίο ασφαλές στοιχείο ενεργητικού. Αλλά όταν βάζουν το όνομά τους σε εκθέσεις για το ζήτημα, αρχίζουν να μιλάνε σαν πολιτικοί.

Αν ο οδηγός σου είναι ο ρεαλισμός, όπως θα έπρεπε να είναι, τότε η πραγματικότητα της ευρωζώνης θα έπρεπε να είναι το μόνο που έχει σημασία. Το επιχείρημα υπέρ των ενιαίων ομολόγων είναι πως χωρίς αυτά, το χρηματοπιστωτικό σύστημα της ευρωζώνης δεν θα μπορέσει ποτέ να σταθεροποιηθεί. Η ευρωζώνη είναι μια νομισματική ένωση σε μια ημιμόνιμη κατάσταση κρίσης.

Κατανοώ το επιχείρημα ότι τα πολιτικά όρια πρέπει να γίνονται σεβαστά. Η επίλυση της κρίσης της ευρωζώνης έχει να κάνει με τον συμβιβασμό και την υιοθέτηση της δεύτερης ή τρίτης καλύτερης εναλλακτικής. Αλλά έφριξα όταν άκουσα πολιτικούς σχολιαστές να λένε πως η Άγκελα Μέρκελ πρέπει να λάβει τα εύσημα γιατί έδωσε επιτέλους μια απάντηση στον Εμανουέλ Μακρόν για τη μεταρρύθμιση της ευρωζώνης.

Η Γερμανίδα καγκελάριος είπε όχι σχεδόν σε ό,τι είχε προτείνει ο Γάλλος πρόεδρος. Η μόνη παραχώρηση με κάποιο νόημα είναι η βραχυπρόθεσμη γραμμή δανειοδότησης για χώρες που αντιμετωπίζουν οικονομικά προβλήματα, αλλά με όρους που πιθανότατα θα είναι απαράδεκτοι για χώρες όπως η Ιταλία. Δεν έχω ακούσει κανέναν που να έχει προσπαθήσει να εξηγήσει πώς αυτό θα μπορούσε να βοηθήσει να μειωθεί η αστάθεια.

Το ίδιο ισχύει και για την ιδέα των 14 οικονομολόγων για τη δημιουργία ενός συνθετικού ευρωομολόγου μέσω της τιτλοποίησης κρατικού χρέους. Είναι η ίδια μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε για τη δημιουργία των τοξικών χρηματοοικονομικών εργαλείων την προηγούμενη δεκαετία. Το αφήγημα είναι το ίδιο με εκείνο που ήταν και τότε. Τα ρίσκα δεν συνδέονται μεταξύ τους, μας λένε. Αν και η παράλληλη πορεία των αποδόσεων των ελληνικών και ιταλικών ομολόγων δείχνει κάτι διαφορετικό.

Το μόνο γνωστό αντίδοτο σε παραπλανητικά αφηγήματα όπως αυτό είναι η αλήθεια. Η μεγαλύτερη απειλή για την ευρωζώνη τώρα είναι ο τοξικός συνδυασμός όσων διακηρύττουν το μίσος και όσων δεν τολμούν να πουν την αλήθεια.

Copyright The Financial Times Limited 2017. All rights reserved.

Γιατί ο Κιμ είναι ο μεγάλος νικητής έναντι του Τραμπ

0

Η Πιονγιάνγκ αναμένεται να ενισχυθεί σημαντικά, την ώρα που ο Τραμπ έκανε μεγάλες παραχωρήσεις. Ποια λάθη καταλογίζουν στον Αμερικανό πρόεδρο οι αναλυτές. Το κακό ιστορικό και οι προσδοκίες για κάτι… καλύτερο.

  • των Bryan Harris, Δημήτρη Σεβαστόπουλου και Song Jung-a Financial Times/ euro2day.gr
Αλλά πριν ακόμα ολοκληρώσει ο 71χρονος κ. Τραμπ την ωριαία συνέντευξη Τύπου, το συμπέρασμα για πολλούς αναλυτές ήταν αδιαμφισβήτητο: η Σύνοδος ήταν μια νίκη για τον 34χρονο Βορειοκορεάτη ηγέτη. Οι ΗΠΑ είχαν κάνει μεγάλες παραχωρήσεις, με αντάλλαγμα θολές δεσμεύσεις.

Σε κοινό ανακοινωθέν, οι ΗΠΑ συμφώνησαν να προσφέρουν αμυντικές εγγυήσεις στη Βόρεια Κορέα, με αντάλλαγμα την υπόσχεση για αποπυρηνικοποίηση.

Αν και ο κ. Τραμπ ανακοίνωσε πως θα διακόψει τις στρατιωτικές ασκήσεις των ΗΠΑ με τη Νότια Κορέα στην κορεατική χερσόνησο, ο κ. Κιμ δεν παρουσίασε λεπτομέρειες για το πώς θα εξαλείψει ένα πυρηνικό πρόγραμμα που περιλαμβάνει δεκάδες πυρηνικές κεφαλές και πυραύλους.

Ο Αντρέι Λανκόφ, ειδικός στη Βόρεια Κορέα στο πανεπιστήμιο Kookmin, σημείωσε πως το κοινό ανακοινωθέν έχει «μηδενική» πρακτική αξία. «Οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να είχαν λάβει σοβαρές παραχωρήσεις, αλλά αυτό δεν έγινε» πρόσθεσε ο κ. Λανκόφ. «Η Βόρεια Κορέα θα ενισχυθεί και οι ΗΠΑ δεν θα λάβουν τίποτα».

Η Σύνοδος, δήλωσε ο Ίουαν Γκράχαμ, ειδικός σε ασιατικά θέματα στο Lowy Institute στο Σίδνεϊ, ήταν μια «μεγάλη νίκη» για τον κ. Κιμ, ο οποίος δεν προσέφερε λεπτομέρειες για την αποπυρηνικοποίηση. Η κοινή ανακοίνωση δεν έκανε καμία αναφορά σε μια «πλήρη, επαληθεύσιμη και μη αναστρέψιμη αποπυρηνικοποίηση (CVID)», που όπως επέμεναν οι ΗΠΑ ήταν το μόνο αποδεκτό αποτέλεσμα.

Ο Βίκτορ Τσα, ειδικός σε κορεατικά θέματα, ο οποίος αναμενόταν να γίνει πρεσβευτής των ΗΠΑ στη Σεούλ, διερωτήθηκε με δυσπιστία: «Χρειαζόμασταν μια Σύνοδο για να πάρουμε αυτό το έγγραφο;». Αλλά ο κ. Τσα πρόσθεσε πως η συμφωνία «παραμένει καλύτερη από τον πόλεμο και είναι η αρχή μιας διαδικασίας».

Το κρίσιμο τώρα είναι πόσο ειλικρινής είναι ο κ. Κιμ σχετικά με την υπόσχεσή του να βελτιώσει τις σχέσεις με τις ΗΠΑ και να μεταρρυθμίσει τη χώρα του. Αν και ο κ. Κιμ μπορεί να μην προδώσει την εμπιστοσύνη που του έδειξε ο κ. Τραμπ, πολλοί ειδικοί είναι ιδιαίτερα επιφυλακτικοί, ειδικά δεδομένου του ιστορικού του καθεστώτος στην αθέτηση συμφωνιών για την εγκατάλειψη του πυρηνικού προγράμματος της χώρας.

«Η συμφωνία είναι πολύ κατώτερη των προσδοκιών. Θα έπρεπε να περιλαμβάνει λεπτομέρειες για μια CVID και το χρονοδιάγραμμά της» υποστήριξε ο Ναμ Σουνγκ-γουκ, πρώην επικεφαλής του Ινστιτούτου Εθνικής Στρατηγικής για την Ασφάλεια στη Σεούλ.

Η ανακοίνωση-σοκ του κ. Τραμπ πως θα διακόψει τις κοινές στρατιωτικές ασκήσεις των ΗΠΑ με τη Νότια Κορέα προκάλεσε επίσης πολλές επικρίσεις για χειραγώγηση του Αμερικανού προέδρου από τον κ. Κιμ.

«Η Βόρεια Κορέα δεν φαίνεται να έδωσε τίποτα σημαντικό πέρα από το να κλείσει το πεδίο δοκιμών πυραύλων και να επιστρέψει τα λείψανα Αμερικανών στρατιωτών» τόνισε ο Τσουνγκ Σουνκγ-γιουν, αναλυτής στο Κορεατικό Ινστιτούτο Εθνικής Ένωσης. «Ο Τραμπ φαίνεται πως τσίμπησε το δόλωμα» πρόσθεσε.

Καθώς οι ΗΠΑ και η Βόρεια Κορέα προετοίμαζαν τους περασμένους μήνες το έδαφος για την ιστορική σύνοδο, ειδικοί και πρώην αξιωματούχοι με εμπειρία στη διαχείριση της Πιονγιάνγκ προειδοποιούσαν για τις μακροχρόνιες τακτικές της Βόρειας Κορέας.

Ανέφεραν πως το καθεστώς επιδίωξε μόνο να χειραγωγήσει τις ΗΠΑ, παρατείνοντας τη διπλωματική διαδικασία, προσπαθώντας παράλληλα να κερδίσειανακούφιση από τις κυρώσεις που επέβαλαν οι σύμμαχοι Κίνα και Ρωσία.

Ο Μπρους Κλίνγκερ, πρώην αναλυτής της CIA για τη Βόρεια Κορέα, υπογράμμισε ότι η ανακοίνωση ήταν «εξαιρετικά απογοητευτική», καθώς τα τέσσερα βασικά συστατικά της περιλαμβάνονταν και σε προηγούμενα έγγραφα που είχαν υπογράψει άλλες κυβερνήσεις με την Πιονγιάνγκ. «Περιλαμβάνει τυποποιημένη γλώσσα και ιδέες που έχουν ληφθεί από προηγούμενες συμφωνίες και ανακοινωθέντα» επισήμανε.

Αλλά ο κ. Κλίνγκερ πρόσθεσε πως η συμφωνία θα μπορούσε να ήταν χειρότερη. «Υπήρχαν ανησυχίες πως ο κ. Τραμπ θα έδινε τη συγκατάθεσή του να δεσμευτεί ότι θα προχωρήσει προς μια ειρηνευτική δήλωση ή συμφωνία, βάζοντας δυνητικά στο τραπέζι και το θέμα των Αμερικανών στρατιωτών στη Νότια Κορέα. Ευτυχώς, αυτό δεν συνέβη» υποστήριξε.

Ο κ. Τραμπ έδειξε να μην επηρεάζεται καθόλου από το κύμα των επικριτικών σχολίων, ακόμα και κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου. Ο πρόεδρος επέμεινε ότι ο κ. Κιμ τον έπεισε πως είναι ειλικρινής όσον αφορά την αποπυρηνικοποίηση.

«Ειλικρινά, πιστεύω ότι θα τα κάνει αυτά τα πράγματα», είπε ο κ. Τραμπ. «Μπορεί να κάνω λάθος, θέλω να πω μπορεί να βρίσκομαι απέναντί σας σε έξι μήνες και να πω “Λοιπόν, αυτό ήταν λάθος”. Δεν ξέρω αν θα το παραδεχτώ ποτέ αυτό, αλλά θα βρω κάποιου είδους δικαιολογία».

Copyright The Financial Times Limited 2017. All rights reserved.

Η Βόρεια Κορέα είναι τελικά πρόβλημα της Κίνας

0

Πώς η Ουάσινγκτον μπορεί να κάνει το Πεκίνο να δράσει

Περίληψη:

Η Βόρεια Κορέα απλώς δεν είναι και τόσο σημαντική για την ασφάλεια των ΗΠΑ. Το πολύ λανθασμένο κλισέ των Δυτικών τηλεοπτικών ειδήσεων είναι ότι η κορεατική χερσόνησος ταλαντεύεται στο χείλος του πολέμου. Δεν είναι έτσι.

Ο ISAAC STONE FISH είναι επισκέπτης συνεργάτης στο German Marshall Fund, ανώτερος συνεργάτης στο Asia Society’s Center on U.S.-China Relations, και δημοσιογράφος επί διεθνών σχέσεων.
Ο ROBERT E. KELLY είναι καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διπλωματίας, του Εθνικού Πανεπιστημίου Pusan.

Δεν αποτέλεσε έκπληξη το γεγονός ότι η πρώτη γνωστή συνάντηση του ηγέτη της Βόρειας Κορέας, Kim Jong Un, [1] με έναν ξένο ηγέτη από τότε που ανέλαβε την εξουσία το 2011, ήταν η επίσκεψή του στον Κινέζο πρόεδρο, Xi Jinping [2]. Τις τελευταίες δύο δεκαετίες, ο Kim και ο πατέρας και προκάτοχός του, Kim Jong Il, συναντήθηκαν περισσότερες φορές με Κινέζους ηγέτες από ό, τι με όλους τους άλλους ξένους ηγέτες μαζί. Ως γείτονας της Βόρειας Κορέας, ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της και ο σημαντικότερος προστάτης της, η Κίνα, είναι τόσο η χώρα που ευθύνεται περισσότερο για την διευκόλυνση των προκλήσεων της Πιονγκγιάνγκ, όσο και εκείνη με τα περισσότερα να χάσει σε περίπτωση κατάρρευσης του καθεστώτος -πάντοτε μια πιθανότητα για ένα τόσο χαοτικό πολίτευμα.

11062018-1.jpg

Ο ηγέτης της Βόρειας Κορέας, Kim Jong Un, συναντάται με τον πρόεδρο της Κίνας, Xi Jinping, στο Dalian της Κίνας, σε αυτή την αχρονολόγητη φωτογραφίας που δημοσιοποιήθηκε τον Μάιο του 2018. KCNA VIA REUTERS
——————————————————————

Και όμως στους μήνες πριν από την εκρηκτική ανακοίνωση του προέδρου των ΗΠΑ, Donald Trump, τον Μάρτιο του 2018, σχετικά με την επερχόμενη σύνοδο κορυφής μεταξύ του ιδίου και του Kim -που φαίνεται ότι πιθανότατα θα συμβεί στις 12 Ιουνίου- οι Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν αναλάβει πάρα πολύ μεγάλη ευθύνη για κάτι που ως επί το πλείστον είναι πρόβλημα της Κίνας. Με άλλα λόγια, το πυρηνικό ζήτημα της Βόρειας Κορέας, και μάλιστα ολόκληρη η συζήτηση για τον Βορρά, έχει γίνει πολύ αμερικανοποιημένη. Είναι μια από τις ιδιαιτερότητες της διπλωματίας στην Βορειοανατολική Ασία ότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ έχει αναλάβει να κάνει την «βρομοδουλειά» για ένα ζήτημα πάνω από 5.000 μίλια [μακριά] από την χώρα της, όταν οι περιφερειακοί παίκτες με πολύ μεγαλύτερα συμφέροντα στο παιχνίδι αυτό θα έπρεπε να διαδραματίσουν πολύ μεγαλύτερο ρόλο στην διαδικασία.

ΤΟ ΦΟΡΤΙΟ ΤΟΥ ΠΕΚΙΝΟΥ

Επειδή η Βόρεια Κορέα είναι περισσότερο πρόβλημα για την Κίνα από όσο για τις Ηνωμένες Πολιτείες, ο Trump στην Σιγκαπούρη πρέπει να καταστήσει σαφή στον Kim τα μελλοντικά όρια της αμερικανικής πολιτικής και διπλωματικής εμπλοκής, υπενθυμίζοντάς του ότι οι περίπου 28.500 στρατιωτικοί που σταθμεύουν στη Νότια Κορέα θα παραμείνουν στην χερσόνησο. Θα πρέπει επίσης να γνωστοποιήσει στον Xi τον σεβασμό του για την θέση της Βόρειας Κορέας στην σφαίρα επιρροής της Κίνας. Πράγματι, την 1η Ιουνίου, ο Τραμπ είπε ότι [3] η Κίνα και η Νότια Κορέα θα είναι υπεύθυνες για την ανοικοδόμηση της Βόρειας Κορέας: «Αυτή είναι η γειτονιά τους˙ δεν είναι η γειτονιά μας». Οι παρατηρήσεις αυτές ταιριάζουν με την αρχική παρόρμηση του Trump για την Βόρεια Κορέα, η οποία ήταν να ωθήσει την Κίνα να κάνει περισσότερα. Και παρόλο που ο Trump μπορούσε να το συνεχίσει πολύ πιο επιδέξια και αποτελεσματικά, αυτή η παρόρμηση ήταν σωστή. Αυτός και οι Αμερικανοί αξιωματούχοι και οι δημοσιογράφοι αναιτίως αμερικανικοποίησαν το θέμα έκτοτε.

Γιατί η Βόρεια Κορέα είναι τελικά το πρόβλημα της Κίνας; Κατά πρώτον, το Πεκίνο φοβάται μια κατάρρευση της Βόρειας Κορέας πολύ περισσότερο από όσο η Ουάσινγκτον. Σε μια τέτοια περίπτωση ή σε περίπτωση σοβαρής αποσταθεροποίησης, το Πεκίνο θα έπρεπε ενδεχομένως να διαχειριστεί χιλιάδες, ή και εκατομμύρια, πρόσφυγες που θα έφευγαν από τα πορώδη σύνορα μεταξύ των δύο εθνών. Το κυβερνών Κινεζικό Κομμουνιστικό Κόμμα είναι ασθενώς εξοπλισμένο για να αντιμετωπίσει μια προσφυγική κρίση: Δεν διαθέτει πολιτική επανεγκατάστασης και δεν έχει αντιμετωπίσει [4] μαζική εισροή προσφύγων από την δεκαετία του ’70. Επιπλέον, αν και ο οικονομικός αντίκτυπος της Βόρειας Κορέας στην Κίνα είναι συνολικά μικροσκοπικός, το εμπόριο με αυτήν βοηθά την οικονομία της βορειοανατολικής Κίνας, μια περιοχή τύπου «ζώνη της σκουριάς», που έχει μείνει πίσω σε σχέση με τον οικονομικό εκσυγχρονισμό της Κίνας. Μια κατάρρευση, ή ακόμη και μια συνέχιση των ακραίων κυρώσεων, θα είχε αξιοσημείωτες αρνητικές οικονομικές επιπτώσεις στην περιοχή αυτή.

Μια κατάρρευση θα έκανε επίσης την χερσόνησο πιθανώς να ενοποιηθεί υπό μια φιλοαμερικανική κυβέρνηση στην Σεούλ, δυνητικά επιτρέποντας στις Ηνωμένες Πολιτείες να τοποθετήσουν στρατεύματα κοντά στα σύνορα της Κίνας. Η σύνοδος κορυφής της 12ης Ιουνίου μπορεί να μειώσει τις δυνάμεις των ΗΠΑ στην χερσόνησο ως παραχώρηση προς τον Κιμ, αλλά μια ενοποίηση υπό την ηγεσία του Νότου θα εξουδετέρωνε κάθε τέτοια συμφωνία. Αυτό παραμένει μια μεγάλη ανησυχία του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας.

Επιπλέον, μια κατάρρευση της Βόρειας Κορέας θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα πρόβλημα ανεξέλεγκτων πυρηνικών, χημικών και βιολογικών όπλων στο κατώφλι της Κίνας. Αυτά θα μπορούσαν να πέσουν στα χέρια περιφερειακών αυτονομιστών από την Xinjiang ή το Θιβέτ, για παράδειγμα, ή ευκαιριακών παγκόσμιων λαθρεμπόρων. Και, κρισίμως, θα μπορούσε να ενθαρρύνει την επιθυμία για απόκτηση κρατικής υπόστασης μεταξύ των εκατομμυρίων εθνοτικά Κορεατών που ζουν στην Κίνα -οι οποίοι, αντίθετα με αρκετές άλλες κινεζικές μειονότητες, παραδοσιακά δεν έχουν κινητοποιηθεί ενάντια στην διακυβέρνηση του κόμματος εν μέρει επειδή είναι πολύ καλύτερα από την ζωή στην Βόρεια Κορέα.

Επίσης, η Βόρεια Κορέα απλώς δεν είναι και τόσο σημαντική για την ασφάλεια των ΗΠΑ. Το πολύ λανθασμένο κλισέ των Δυτικών τηλεοπτικών ειδήσεων είναι ότι η κορεατική χερσόνησος ταλαντεύεται στο χείλος του πολέμου. Δεν είναι έτσι. Και παρά την επιμονή των αμερικανικών γερακιών πέρυσι ότι η Ουάσιγκτον δεν μπορεί να ζήσει με μια πυρηνική Βόρεια Κορέα, στην πραγματικότητα μπορεί: Η συμβατική αποτροπή διήρκεσε 65 χρόνια [5] και η πυρηνική αποτροπή θα πρέπει να είναι σταθερή επίσης [6], όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες έμαθαν να ζουν με την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων σε άλλα εχθρικά κράτη -όπως το Πακιστάν, η Σοβιετική Ένωση και η Κίνα του 1960. Ο Kim έχει από καιρό δείξει ότι είναι αρκετά λογικός για να καταλάβει ότι οποιοδήποτε χτύπημα εναντίον των Ηνωμένων Πολιτειών θα ήταν αυτοκτονικό. Και παρόλο που η πιθανότητα να επιτεθεί η Πιονγκγιάνγκ στην Σεούλ είναι ελαφρώς υψηλότερη, εξακολουθεί να είναι αρκετά χαμηλή δεδομένης της συμμαχίας των ΗΠΑ. Οι προκλήσεις της Βόρειας Κορέας υπήρξαν τακτικά, κι όχι στρατηγικά, επικίνδυνες επί δεκαετίες, με αρνητικές συνέπειες για το Πεκίνο. Οι εκρήξεις από την Πιονγκγιάνγκ δρουν ως προφανές κίνητρο για τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ιαπωνία και τη Νότια Κορέα να διατηρούν μεγάλα, ικανά στοιχεία δίπλα στην Κίνα. Εάν το Πεκίνο θέλει πραγματικά την Ουάσινγκτον να αποσυρθεί προς τα ανατολικά και η Ιαπωνία να παραμείνει σχετικά αφοπλισμένη, θα πρέπει να κυριαρχήσει στην Βόρεια Κορέα, οι απειλές της οποίας παρέχουν κάλυψη για συμμαχικές αναπτύξεις που αναμφίβολα περιορίζουν επίσης και την Κίνα.

Ακόμη και αν οι απίθανες απειλές της Πιονγκγιάνγκ για να ξεκινήσει πυρηνική επίθεση στις Ηνωμένες Πολιτείες τρόμαζαν τους Αμερικανούς το 2017, η Κίνα έχει φέρει το βάρος των παράπλευρων συνεπειών της κακής συμπεριφοράς της Βόρειας Κορέας. Όταν η Βόρεια Κορέα αναδύθηκε ως παραγωγός μεθαμφεταμίνης, ήταν η Κίνα που έπρεπε να πιέσει την Πιονγκγιάνγκ να αντιμετωπίσει μια μικρή επιδημία ναρκωτικών που εξαπλώθηκε στην βορειοανατολική Κίνα. Ομοίως, όταν η Βόρεια Κορέα συσσώρευε τα παράνομα χρήματά της σε κινεζικές τράπεζες, ήταν το Πεκίνο που έπρεπε να κυριαρχήσει στην διαφθορά των κόμματος και των οικονομικών ελίτ που αυτή εκθρέφει -ένα ζήτημα το οποίο ο Xi έχει υποστηρίξει. Το Πεκίνο πρέπει επίσης να αντιμετωπίσει την συνεχή παρενόχληση των ρυθμιστικών Αρχών των Δυτικών τραπεζών για το θέμα αυτό, ιδίως καθώς οι δευτερεύουσες και οικονομικές κυρώσεις έχουν αναδειχθεί ως εργαλεία απομόνωσης της Βόρειας Κορέας και διακοπής της εισροής πολυτελών αγαθών. Το πρόβλημα αυτό μόνο θα επιδεινωθεί καθώς το κινεζικό τραπεζικό σύστημα ωριμάζει και παγκοσμιοποιείται περαιτέρω.

Και εάν το αμετάβλητο πυρηνικό πρόγραμμα της Βόρειας Κορέας βιώσει μια κατάρρευση τύπου Τσερνομπίλ, η Κίνα θα φέρει το κύριο βάρος των σχετικών οικολογικών ζημιών. Οι φόβοι περί ενός βορειοκορεατικού Τσερνομπίλ αυξήθηκαν μετά την κατάρρευση μιας σήραγγας τον Σεπτέμβρη στο χώρο δοκιμών Punggye-ri όπου σύμφωνα με πληροφορίες σκοτώθηκαν [7] περισσότεροι από 200 εργαζόμενοι. Οι περισσότερες από τις πυρηνικές εγκαταστάσεις της Βόρειας Κορέας βρίσκονται κοντά στα κινεζικά σύνορα για να αποκτήσουν τη μέγιστη απόσταση από την αεροπορική δύναμη των ΗΠΑ στην περιοχή, οπότε οποιεσδήποτε οικολογικές παράπλευρες επιπτώσεις θα έπλητταν πρώτα την Κίνα.

11062018-2.jpg

Ένας Βορειοκορεάτης στρατιώτης στέκει φρουρός μπροστά από την δεύτερη σήραγγα του χώρου πυρηνικών δοκιμών Punggye-ri πριν ανατιναχθεί κατά την διάρκεια της διαδικασίας διάλυσης, στην επαρχία Βόρεια Hamgyong, στην Βόρεια Κορέα, τον Μάιο του 2018. NEWS1/POOL VIA REUTERS
————————————————————–

Τέλος, μια ανεύθυνη Βόρεια Κορέα κάμπτει τον γενικό ισχυρισμό της Κίνας περί περιφερειακής ή παγκόσμιας ηγεσίας. Οι αγγλόφωνες εκδόσεις των διάφορων μέσων μαζικής ενημέρωσης που διαθέτει -το CGTN, οι Global Times, η Daily People- απορρίπτουν ασταμάτητα και υποκριτικά την «θεωρία ευθύνης της Κίνας» [6], αλλά η Κίνα αντιμετωπίζει προφανές κόστος κύρους για την υποστήριξή της στην Βόρεια Κορέα. Οι αστεϊσμοί του Trump θολώνουν σήμερα αυτό το κόστος, αλλά το Πεκίνο απεχθάνεται να κατηγορείται -όσο κι αν είναι σωστό, κατά την άποψή μας- για τις βορειοκορεατικές κατεργαριές.

Ο ΣΩΣΤΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΝΑ ΠΙΕΣΤΕΙ Η ΚΙΝΑ

Υπάρχουν ορισμένα βήματα που μπορεί να κάνει η Ουάσιγκτον για να πιέσει την Κίνα να δράσει σχετικά με την Βόρεια Κορέα. Για παράδειγμα, θα μπορούσε να παράσχει πολύ περισσότερες πληροφορίες στο κοινό σχετικά με τις χρηματοοικονομικές συναλλαγές της Βόρειας Κορέας στην Κίνα και τον αγωγό της αγοράς πολυτελών προϊόντων –κάτι παράνομο [8] σύμφωνα με πολλαπλά ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών- που διέρχεται από την Κίνα προς τον Βορρά. Το Πεκίνο πιθανόν να παραβλέπει το τεράστιο λαθρεμπόριο στην Βόρεια Κορέα, συμπεριλαμβανομένων φορτηγών και κινητών εκτοξευτήρων πυραύλων. Κάτι τόσο χονδροειδές θα μπορούσε να δημοσιοποιηθεί.

Η Ουάσιγκτον θα μπορούσε επίσης να συνδέσει πτυχές της ευρύτερης περιφερειακής στρατιωτικής πολιτικής της με τις κινεζικές συναλλαγές με την Βόρεια Κορέα. Όσο περισσότερο κινείται η Κίνα για να αποκόψει την Βόρεια Κορέα, τόσο περισσότερο οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να σηματοδοτήσουν μια συγκράτηση στις περιφερειακές στρατιωτικές κινήσεις τις οποίες η Κίνα αντιπαθεί εντόνως, όπως η πυραυλική άμυνα, οι επισκέψεις αμερικανικών αεροπλανοφόρων, οι στρατιωτικές ασκήσεις και οι περιπολίες κατασκοπευτικών αεροσκαφών.

Η Κίνα, μέσω της οποίας πραγματοποιείται περίπου το 90% των εμπορικών συναλλαγών της Βόρειας Κορέας έχει πολύ μεγαλύτερη μόχλευση [9] επί της χώρας αυτής από όσο οι Ηνωμένες Πολιτείες. Η Ουάσινγκτον θα πρέπει να μειώσει τις προσδοκίες για μια συμφωνία με την Βόρεια Κορέα, καθώς δίνει στην Πιονγκγιάνγκ (για να μην αναφέρουμε το Πεκίνο) πάρα πολλή ισχύ επί του Τραμπ. Θα πρέπει να σχεδιάσει να δώσει στο Πεκίνο μια θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και να αντισταθεί στην παρόρμηση να διαπραγματευτεί με την Πιονγκγιάνγκ κυρίως σε διμερές επίπεδο. Και αντί να γράφει στο Twitter, όπως έκανε [10] ο Trump στις 21 Μαΐου, ότι «η Κίνα πρέπει να συνεχίσει να είναι ισχυρή και αυστηρή στα σύνορα της Βόρειας Κορέας μέχρι να υπάρξει συμφωνία», ο Trump και κορυφαίοι Αμερικανοί αξιωματούχοι πρέπει να εκφράσουν τον σεβασμό τους για τα σχέδια του Πεκίνου σχετικά με την Βόρεια Κορέα και να αρχίσουν να συζητούν για το πώς θα μοιάζει η διαχείριση της απειλής της Βόρειας Κορέας από το Πεκίνο.

Ο μακροπρόθεσμος στόχος θα πρέπει να είναι να πεισθεί η Κίνα ότι, ως σχεδόν μια υπερδύναμη, ή κοντά στο να είναι ομότιμη των Ηνωμένων Πολιτειών, δεν χρειάζεται πλέον την Βόρεια Κορέα ως ενδιάμεσο κράτος. Στην δεκαετία του 1950 και στην δεκαετία του 1960, όταν η Κίνα ήταν μια ταλαιπωρημένη μεσαία δύναμη, η Βόρεια Κορέα εξυπηρετούσε έναν χρήσιμο σκοπό. Αλλά με την οικονομία της να έχει την πιθανότητα να ξεπεράσει σύντομα την οικονομία των Ηνωμένων Πολιτειών, με την Ιαπωνία και την Ρωσία σε μεσοπρόθεσμη στασιμότητα και με την Ινδία να απέχει πολύ πίσω, η Κίνα βρίσκεται σε μια ισχυρή γεωπολιτική κατάσταση. Δεν χρειάζεται ένα οργουελιανό γκανγκστερικό φέουδο για να φυλάει την βορειοανατολική της πλευρά. Σε κάποιο σημείο το Πεκίνο θα το συνειδητοποιήσει αυτό, και θα πρέπει να είναι ο στόχος της Ουάσιγκτον να επιταχύνει αυτή την συνειδητοποίηση όσο το δυνατόν γρηγορότερα.

Copyright © 2018 by the Council on Foreign Relations, Inc.
All rights reserved.

Στα αγγλικά: https://www.foreignaffairs.com/articles/china/2018-06-08/north-korea-ult…

Σύνδεσμοι:
[1] https://www.foreignaffairs.com/articles/north-korea/2018-05-16/decipheri…
[2] https://www.foreignaffairs.com/articles/china/2018-05-10/how-xi-jinping-…
[3] https://mobile.nytimes.com/2018/06/05/world/asia/china-north-korea-trade…
[4] http://www.latimes.com/world/asia/la-fg-china-forgotten-refugees-2017108…
[5] https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/1468-2478.4703001
[6] https://www.reuters.com/article/us-northkorea-missiles-china-idUSKBN19W0V6
[7] https://www.reuters.com/article/us-northkorea-missiles-tunnel/tunnel-col…
[8] https://www.un.org/sc/suborg/sites/www.un.org.sc.suborg/files/list_items…
[9] http://nationalinterest.org/feature/north-koreas-visit-proves-china-has-…
[10] https://twitter.com/realdonaldtrump/status/998528928259170305?lang=en

Μπορείτε να ακολουθείτε το «Foreign Affairs, The Hellenic Edition» στο TWITTER στην διεύθυνση www.twitter.com/foreigngr αλλά και στο FACEBOOK, στην διεύθυνση www.facebook.com/ForeignAffairs.gr και στο linkedin στην διεύθυνση https://www.linkedin.com/company/foreign-affairs-the-hellenic-edition

Τι θα κοστίσει στην Ευρώπη το «Πρώτα η Αμερική»

1

Θα μπορούσε η αδιαφορία του Trump να διαλύσει την ΕΕ;

Περίληψη:

Η αδιάφορη στάση της διοίκησης του Trump για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και η εχθρότητά της στην εμπορική πολιτική της ΕΕ, δίνουν ελπίδα στους λαϊκιστές σε όλη την Ευρώπη ότι μπορούν και θα έχουν την υποστήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών ακόμη και σε αγώνες που απειλούν την ακεραιότητα της ΕΕ.

Ο JEREMY SHAPIRO είναι διευθυντής ερευνών στο European Council on Foreign Relations.

Ο νέος πρεσβευτής των ΗΠΑ στην Γερμανία, Richard Grenell, γίνεται γρήγορα το αγαπημένο «μαύρο πρόβατο» της Ευρώπης. Φαίνεται να μοιράζεται την εκπληκτική ικανότητα του αφεντικού του να προσβάλλει τους ανθρώπους με έναν ισχυρό συνδυασμό επαγγελματικής ανικανότητας και προσωπικής αλαζονείας. Μέσα σε λίγες ώρες από την ανάληψη των καθηκόντων του στις αρχές Μαΐου, είχε αναρτήσει στο Twitter μια απαίτηση από τους Ευρωπαίους να αποεπενδύσουν από το Ιράν, ουσιαστικά προστάζοντας τους οικοδεσπότες του να λάβουν σοβαρά υπόψη την απόφαση του προέδρου Donald Trump να τερματίσει την πυρηνική συμφωνία του Ιράν. Στην συνέχεια, την περασμένη εβδομάδα, έδωσε μια συνέντευξη στο Breitbart, έναν δεξιό δικτυακό τόπο που λειτουργεί τόσο στην Ευρώπη όσο και στις Ηνωμένες Πολιτείες, ανακοινώνοντας την πρόθεσή του να «ενισχύσει» τα συντηρητικά κόμματα στην Ευρώπη. Το μήνυμα προς την γερμανική κυβέρνηση ήταν σαφές: Ο νέος πρεσβευτής των ΗΠΑ είχε πρόθεση να στηρίξει τους εγχώριους πολιτικούς αντιπάλους της.

13062018-1.jpg

Η Γερμανίδα καγκελάριος, Άνγκελα Μέρκελ, μιλά στον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, κατά την δεύτερη ημέρα της συνάντησης του G7, στο Κεμπέκ, στον Καναδά, στις 9 Ιουνίου 2018. JESCO DENZEL / BUNDESREGIERUNG VIA REUTERS
—————————————————————–

Σε συνδυασμό με μια καταστροφική συνάντηση του G-7 την περασμένη εβδομάδα, αυτές οι παρατηρήσεις έχουν αναζωπυρώσει τους φόβους στην Ευρώπη ότι η διοίκηση Trump θα επιδιώξει να τροφοδοτήσει το λαϊκιστικό κύμα που κλονίζει την ευρωπαϊκή πολιτική [σκηνή] [1]. Οι πολιτικοί του ευρωπαϊκού κατεστημένου φοβούνται ότι η υποστήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών προς τους αντι-φιλελεύθερους αντιπάλους τους θα δώσει στις ομάδες αυτές μεγαλύτερη δύναμη στους αγώνες τους κατά των Βρυξελλών. Αλλά το πρόβλημα για την Ευρώπη δεν είναι μια αμερικανική εκστρατεία για την ενίσχυση των Ευρωπαίων λαϊκιστών˙ είναι ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν βλέπουν πλέον την αξία του να έχουν ένα στρατηγικό όραμα για την Ευρώπη, εντελώς.

ΑΜΕΡΙΚΗ, Η ΙΔΙΟΤΕΛΗΣ

Οι ευρωπαϊκοί φόβοι για την παρεμβολή του Τραμπ στις ευρωπαϊκές εγχώριες πολιτικές έχουν δικαιολογημένη βάση. Αρχικά στην διοίκηση, ο Steve Bannon, επικεφαλής στρατηγιστής του Trump και πρώην εκτελεστικός πρόεδρος του Breitbart, φαινόταν να είναι αποφασισμένος για την ενδυνάμωση των λαϊκιστών, καθώς προσέγγισε αντιδημοκρατικούς πολιτικούς στην Ευρώπη και το Breitbart ίδρυσε παραρτήματα στην Ευρώπη. Αλλά τότε ο Bannon απομακρύνθηκε από τον Λευκό Οίκο και η διοίκηση του Trump φαινόταν να ακολουθεί μια πιο συμβατική ρεπουμπλικανική εξωτερική πολιτική. Κατά το πρώτο έτος της διοίκησης του Trump, οι λαϊκιστές Ευρωπαίοι ηγέτες, όπως ο Βίκτορ Όρμπαν της Ουγγαρίας, είδαν τον Trump ως πιθανό όπλο στον αγώνα τους με το κατεστημένο της ΕΕ και απογοητεύθηκαν από την έλλειψη υποστήριξής του [2].

Οι παρατηρήσεις του Grenell δεν σηματοδοτούν, ωστόσο, την επιστροφή της διοίκησης του Trump στο Bannon-ισμό [3]. Ο Αμερικανός πρεσβευτής στην Γερμανία δεν κάνει ευρωπαϊκή πολιτική και σε αυτήν παραμένει ένας χυλός από αντιφατικές απόψεις ανώτερων αξιωματούχων των ΗΠΑ που επισκέπτονται την Ευρώπη, πολλοί από τους οποίους επιμένουν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να δεσμεύονται στους παραδοσιακούς Ευρωπαίους εταίρους τους. Πράγματι, εν μέσω των ραπισμάτων του Grenell, ο βοηθός υπουργός Εξωτερικών για την Ευρώπη, Α. Wess Mitchell, παρέθεσε μια ομιλία για την αναδέσμευση των Ηνωμένων Πολιτειών στην άμυνα της ανατολικής και νότιας Ευρώπης (ακόμη και όταν ο προϊστάμενός του έγραφε στο Twitter την άποψή του ότι το ΝΑΤΟ μια ληστεία για τον Αμερικανό φορολογούμενο).

Το μόνο πράγμα που δείχνει πραγματικά αυτή η κακοφωνία των αντιφατικών φωνών, είναι ότι η διοίκηση Trump δεν έχει στρατηγικό ή ιδεολογικό σκοπό στην Ευρώπη και μάλλον δεν θέλει να έχει κι έναν τέτοιον. Συνολικά, η ευρωπαϊκή πολιτική της διοίκησης Trump φαίνεται να είναι λιγότερο ένα όραμα για μια Λαϊκιστική Διεθνή παρά μια υπολειμματική προσπάθεια του Trump γα να θέσει την Αμερική Πρώτα, και για τις εγχώριες πολιτικές του ανάγκες. Οι προτεραιότητες της εξωτερικής πολιτικής του είναι το εμπόριο, η μετανάστευση και η τρομοκρατία. Η Ευρώπη είναι ενδιαφέρουσα μόνο στο βαθμό που έχει σημασία για αυτά τα θέματα. Η πολιτική του ως προς το ΝΑΤΟ [4] καθοδηγείται περισσότερο από τις απόψεις του για το εμπόριο παρά από μια ιδέα ευρωπαϊκής ασφάλειας. Η προσέγγισή του στην Ρωσία μοιάζει να προωθείται από το σκάνδαλο για την ρωσική παρέμβαση στις εκλογές των ΗΠΑ περισσότερο από οποιαδήποτε ιδέα για το πώς να προστατεύσει την Ευρώπη ή να διαχειριστεί την ρωσική απειλή.

Όπως τόνισε ο Τόμας Ράιτ του Brookings [5], «Με αγύρτες πρεσβευτές, έναν πρόεδρο που επαινεί τον Βλαντιμίρ Πούτιν, μια γραφειοκρατία που στηρίζει το ΝΑΤΟ και έναν εξελισσόμενο εμπορικό πόλεμο, κανείς δεν κατανοεί πραγματικά την πολιτική της διοίκησης Trump για την Ευρώπη». Αυτό προφανώς συμπεριλαμβάνει τον ίδιο τον Τραμπ, ο οποίος έχει αναγάγει την ασυνέπεια της εξωτερικής πολιτικής σε μια μορφή τέχνης.

Αλλά ακόμα και αν η προσέγγιση της διοίκησης του Trump στην Ευρώπη [6] είναι πολύ συγκεχυμένη για να αποτελέσει ένα στρατηγικό όραμα, οι πολιτικές του μπορούν να επιδεινώσουν ακόμη περισσότερο τα εσωτερικά προβλήματα της Ευρώπης. Εξάλλου, οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν μια παρουσία στις ευρωπαϊκές εγχώριες πολιτικές, είτε το θέλουν είτε όχι. Ως πάροχοι ασφάλειας εσχάτης καταφυγής και ως ο βασικός γεωπολιτικός σύμμαχος των περισσότερων ευρωπαϊκών κρατών, οι Ηνωμένες Πολιτείες ασκούν κάποια βαρυτική έλξη στην Ευρώπη, ανεξαρτήτως της (έλλειψης της) στρατηγική τους πρόθεσης.

Επί 70 χρόνια, ένα κρίσιμο κομμάτι της αμερικανικής προσέγγισης στην Ευρώπη έχει περιστραφεί γύρω από την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Ακόμη και αν δεν είναι ευγενικό να το πούμε, οι Ηνωμένες Πολιτείες ήταν απαραίτητες για την ανάπτυξη μιας Ευρώπης ενωμένης και ισχυρής ώστε να υπερασπιστεί τον εαυτό της και να πάρει την θέση της ως ο καλύτερος και ισχυρότερος σύμμαχος των Ηνωμένων Πολιτειών. Η Ευρώπη είναι αναμφισβήτητα το μεγαλύτερο επίτευγμα της εξωτερικής πολιτικής των Ηνωμένων Πολιτειών. Αλλά τώρα η διοίκηση Trump είναι αρκετά ξεκάθαρη ότι έχει ελάχιστο ενδιαφέρον για αυτό το έργο. Ο Trump θεωρεί την Ευρωπαϊκή Ένωση ως «χειρότερη από την Κίνα» [7] στο εμπόριο και κάτι λίγο περισσότερο από ένα γερμανικό όχημα για την απόσπαση αθέμιτων συμφωνιών από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η διοίκηση του Trump έδωσε λίγη προσοχή στην ΕΕ, εκτός από την απαίτηση για εμπορικές παραχωρήσεις από αυτήν.

ΜΙΑ ΤΟΞΙΚΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗ

Είναι, δυστυχώς, εξαιρετικά εύκολο για την Ουάσιγκτον να καταστρέψει αυτό που έχει δημιουργήσει. Σχεδόν κάθε ευρωπαϊκή χώρα εξαρτάται από τις Ηνωμένες Πολιτείες για την ασφάλειά της και αυτό δίνει στην Ουάσινγκτον τεράστια μόχλευση, ακόμη και όταν ο Trump έχει εξοργίσει πολλούς Ευρωπαίους ηγέτες με τις πολιτικές του για το εμπόριο, το κλίμα και το Ιράν.

Η κακόβουλη παραμέληση της ΕΕ από τον Trump έρχεται σε μια άκαιρη στιγμή αδυναμίας για το ευρωπαϊκό σχέδιο. Με την πρόσφατη εγκατάσταση μιας ευρωσκεπτικιστικής κυβέρνησης στην Ιταλία, τουλάχιστον πέντε κυβερνήσεις της ΕΕ (σε Ελλάδα, Ουγγαρία, Ιταλία, Πολωνία και Ηνωμένο Βασίλειο) είναι τώρα ομολογημένα αντιτιθέμενες κατά των Βρυξελλών. Σε ολόκληρη την ΕΕ, οι λαϊκιστές αποκτούν πολιτική δύναμη εν μέρει με το μήνυμα ότι οι Βρυξέλλες είναι υπεύθυνες για τα προβλήματά τους. Οι ψηφοφόροι στον νότο κατηγορούν την ευρωπαϊκή νομισματική πολιτική για μια δεκαετία λιτότητας και αναιμικής ανάπτυξης˙ οι ψηφοφόροι στα ανατολικά κατηγορούν τις ευρωπαϊκές πολιτικές μετανάστευσης ότι απειλούν την ταυτότητα και την ανεξαρτησία τους. Και, φυσικά, υπάρχει το Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο προσπαθεί να βγει από την ΕΕ εντελώς. Όλα αυτά απειλούν να καταστήσουν την ΕΕ ακυβέρνητη, ιδίως εάν οι εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τον επόμενο χρόνο αποδώσουν αυτό που ο Mark Leonard χαρακτήρισε «ένα αυτο-μισούμενο κοινοβούλιο» [8] -δηλαδή ένα κοινοβούλιο του οποίου η πλειοψηφία επιθυμεί να εξασφαλίσει την κατάργησή του.

Οι υποστηρικτές της Ευρωπαϊκής Ένωσης δύσκολα μπορεί να θεωρηθεί ότι έχουν εγκαταλείψει τον αγώνα. Η Γαλλία και η Γερμανία βρίσκονται στο επίκεντρο μιας ευρείας και φιλόδοξης προσπάθειας να αναζωογονήσουν το ευρωπαϊκό σχέδιο [9] και να δείξουν την αξία του στους ψηφοφόρους. Επιδιώκουν να δρομολογήσουν νέες ευρωπαϊκές αμυντικές πρωτοβουλίες για να καταδείξουν ότι η Ευρώπη μπορεί να προστατεύσει τους πολίτες της και να διαχειριστεί τη μετανάστευση. Επιδιώκουν τη μεταρρύθμιση της διακυβέρνησης της ευρωζώνης για να καταστήσουν το ευρώ πιο ικανό να προωθήσει την ευημερία και την σταθερότητα. Και αναζητούν μια φόρμουλα για να συγκρατήσουν τις πιο αντι-φιλελεύθερες τάσεις των κυβερνήσεων της ΕΕ για να δείξουν ότι η ΕΕ παραμένει προσηλωμένη στην δημοκρατία και στην προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Όλες αυτές οι πρωτοβουλίες αντιμετωπίζουν σημαντικά εσωτερικά εμπόδια και η μοίρα τους δεν είναι καθόλου βέβαιη. Οι [Ευρωπαίοι] υπέρ της εναρμόνισης [10], υπό κανονικές συνθήκες θα είχαν την υποστήριξη των ΗΠΑ, τουλάχιστον στο παρασκήνιο. Όμως, στην διοίκηση του Trump δύσκολα τους παρατηρούν καν. Έτσι, ακόμα και καθώς η ΕΕ αγωνίζεται να διατηρήσει την συνοχή της, η διοίκηση Trump, σύμφωνα με το Reuters, αποστέλλει διπλωμάτες στα πιο απείθαρχα μέλη της ΕΕ στα ανατολικά για να διασπάσει την ευρωπαϊκή ενότητα σχετικά με την πυρηνική συμφωνία του Ιράν. Η κυβέρνηση Trump έχει ήδη αποσπάσει την Ρουμανία και την Τσεχική Δημοκρατία από την ευρωπαϊκή συναίνεση, η οποία αντιτάχθηκε στην απόφαση του Trump να μεταφέρει την πρεσβεία των ΗΠΑ στην Ιερουσαλήμ, υποτίθεται ως αντάλλαγμα για διαβεβαιώσεις περί αμερικανικής υποστήριξης στους αγώνες των χωρών αυτών κατά των Βρυξελλών.

Οι λαϊκιστές στην Ευρώπη τώρα φαίνεται να καταλαβαίνουν ότι, αν και δεν θα πάρουν αμερικανική υποστήριξη μόνο για να ενεργούν σαν Ευρωπαίοι Τραμπ, μπορούν να λάβουν υποστήριξη στην εσωτερική τους πάλη αν δελεάσουν τις προτεραιότητες των ΗΠΑ. Ο νέος Ιταλός πρωθυπουργός, ο Giuseppe Conte [11], για παράδειγμα, ήταν ο μόνος ηγέτης στην συνάντηση του G-7 στον Καναδά που υποστήριξε την έκκληση του Trump να συμπεριλάβει την Ρωσία, και ανταμείφθηκε με ένα tweet του Τραμπ που εξυμνούσε την εκλογή του και τον προσκαλούσε στον Λευκό Οίκο.

Φυσικά, προηγούμενες διοικήσεις των ΗΠΑ υπέπεσαν μερικές φορές στον πειρασμό να προσπαθήσουν να διχάσουν την Ευρώπη όταν τις βόλευε. Αλλά αξιολογούσαν επίσης την ευρωπαϊκή ενότητα και τελικά επιδίωκαν να περιορίσουν τις ζημιές που έκαναν στην συνολική διαδικασία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Αφότου ο πρόεδρος Τζορτζ Μπους [ο νεότερος] δίχασε επιτυχώς την Ευρώπη για το Ιράκ το 2003, ξεκίνησε την δεύτερη θητεία του με μια συμβολική επίσκεψη στην έδρα της ΕΕ στις Βρυξέλλες για να στείλει το μήνυμα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να στέκονται πίσω από την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.

Αντιθέτως, η αδιάφορη στάση της διοίκησης του Trump για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και η εχθρότητά της στην εμπορική πολιτική της ΕΕ, δίνουν ελπίδα στους λαϊκιστές σε όλη την Ευρώπη ότι μπορούν και θα έχουν την υποστήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών ακόμη και σε αγώνες που απειλούν την ακεραιότητα της ΕΕ. Είναι αυτή η τοξική αλληλεπίδραση μεταξύ της στρατηγικής αδιαφορίας της διοίκησης Trump προς την Ευρώπη και της προσπάθειας των λαϊκιστών να υπονομεύσουν την ΕΕ, η οποία απειλεί το πιο διαρκές στρατηγικό επίτευγμα των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ευρώπη.

Copyright © 2018 by the Council on Foreign Relations, Inc.
All rights reserved.

Στα αγγλικά: https://www.foreignaffairs.com/articles/europe/2018-06-12/what-america-f…

Σύνδεσμοι:
[1] https://www.foreignaffairs.com/articles/europe/2016-06-03/rise-populism-…
[2] http://hungarianspectrum.org/2017/08/04/a-hungarian-reassessment-of-dona…
[3] https://www.foreignaffairs.com/articles/europe/2016-12-12/folly-abandoni…
[4] https://www.foreignaffairs.com/articles/europe/2017-08-15/pay-europe
[5] https://www.brookings.edu/opinions/trump-is-choosing-eastern-europe/
[6] https://www.foreignaffairs.com/articles/europe/2018-05-15/why-trump-can-…
[7] https://www.axios.com/donald-trump-emmanuel-macron-eu-worse-than-china-t…
[8] http://blogs.reuters.com/mark-leonard/2013/11/19/europes-self-hating-par…
[9] https://www.foreignaffairs.com/articles/europe/2017-09-26/fiscal-union-e…
[10] https://www.foreignaffairs.com/reviews/capsule-review/1983-06-01/limits-…
[11] https://www.foreignaffairs.com/articles/italy/2018-05-24/italys-revolt-a…

Μπορείτε να ακολουθείτε το «Foreign Affairs, The Hellenic Edition» στο TWITTER στην διεύθυνση www.twitter.com/foreigngr αλλά και στο FACEBOOK, στην διεύθυνση www.facebook.com/ForeignAffairs.gr και στο linkedin στην διεύθυνση https://www.linkedin.com/company/foreign-affairs-the-hellenic-edition

Ελληνική ΑΟΖ και Συμφωνία Σκοπιανού

2

Ν. Λυγερός

Για όσους δεν πιστεύουν ακόμα στην αξία της ελληνικής ΑΟΖ, η Συμφωνία για το Σκοπιανό μπορεί ν’ αποτελέσει σημείο έναρξης για την αφύπνισή τους. Όλοι βέβαια ξέρουν ότι τα Σκόπια δεν έχουν πρόσβαση στη θάλασσα ενώ η Ελλάδα διαθέτει τη δεύτερη μεγαλύτερη ΑΟΖ της Μεσογείου μετά την Ιταλία. Στη Συμφωνία για το Σκοπιανό στο πλαίσιο της οικονομικής συνεργασίας υπάρχει το Άρθρο 13.

Λαμβάνοντας υπ’ όψιν το γεγονός ότι το δεύτερο Συμβαλλόμενο Μέρος είναι περίκλειστο κράτος, τα Συμβαλλόμενα Μέρη θα καθοδηγούνται από τις σχετικές προβλέψεις της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας που θα έχουν και πρακτική εφαρμογή αλλά θα εφαρμόζονται και όταν θα συνομολογούνται συμφωνίες που αναφέρονται στο Άρθρο 18 της παρούσας Συμφωνίας. [σ. 14/20]

Επειδή τα Σκόπια περιγράφονται ως ένα “περίκλειστο κράτος”, η Συμφωνία θέλει να ενεργοποιήσει τις σχετικές προβλέψεις της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας. Με απλά λόγια η Ελλάδα θα προσφέρει στα Σκόπια μια πρόσβαση στο Αιγαίο, τόσο απλά. Έχει ενδιαφέρον επίσης το γεγονός ότι μια χώρα που έχει ένα 25% πληθυσμό αλβανικής καταγωγής δεν περιορίζεται στην Αλβανία για πρόσβαση στην Αδριατική αλλά προσπαθεί να έχει ένα άνοιγμα μέσω της Ελλάδας. Αυτό κι αν είναι μια οικονομική αξιοποίηση της ΑΟΖ μας. Πάντως μόνο στο κείμενο της Συμφωνίας υπάρχει τέτοια αναφορά ποτέ πριν δεν υπήρξε αναφορά για αυτό το θέμα. Μάλλον θεωρούσαν οι διαπραγματευτές ότι δεν ήταν τόσο σημαντικό να το μάθει ο ελληνικός λαός.

Macedonia by Another Name

0

By The Editorial Board The New York Times

The editorial board represents the opinions of the board, its editor and the publisher. It is separate from the newsroom and the Op-Ed section.

Matthew Nimetz, left, met with the foreign ministers from Greece and Macedonia at the United Nations offices in Vienna in April.CreditJoe Klamar/Agence France-Presse — Getty Images

Anyone who thinks that it is trivial to rename the “Former Yugoslav Republic of Macedonia” as the “Republic of North Macedonia” best avoid traveling through the Balkans. In that maze of fierce and ancient grudges, using the wrong name can be very, very dangerous.

That is one reason Matthew Nimetz, a 78-year-old American diplomat, has dedicated more than 20 years to mediating a resolution of what must be one of the world’s most arcane, yet most intractable, disputes. And that is why Mr. Nimetz so warmly welcomed the agreement on a new name finally reached on Tuesday between the prime ministers of Macedonia and Greece.

The dispute goes back to the breakup of Yugoslavia in the early 1990s and the declaration of independence by one of its constituent republics as the “Republic of Macedonia.” Greece erupted in fury. To Greeks, “Macedonia” is not only the name of an important northern province but a centerpiece of their glorious antiquity when it was a great kingdom ruled by Philip II and Alexander the Great. The “Macedonians” of Yugoslavia were Slavs, not Greeks, they argued; their claim to the name was in effect a claim to Greek lands and Greek identity. A million Greeks went into the streets of Thessaloniki to protest in 1992 and there have been large periodic protestssince.

So to get into the United Nations, the new country had to settle for a seat as the “Former Yugoslav Republic of Macedonia,” contracted to a humiliating “Fyrom.” That was not the end of it — Macedonians refused to be seated among the “Fs,” and Greece refused to let them seat with the “Ms,” so they ended up with the “T’s”— “The Fyrom.” Still, Greece continued to block them from NATO and the European Union.

Macedonia (the former Yugoslav one) retaliated by demonstratively claiming to be the real heir of Alexander the Great. They named their airport and a major highway after him, and raised a gigantic statue in the center of the capital, Skopje, further fanning Greek fury.

From a safe distance, it might have seemed a local clash of competing myths (Bulgaria has its own version, but that doesn’t figure into the name dispute). But when tempers rise in the Balkans, history teaches that there is no safe distance (see: World War I and the war in Kosovo). So it was that in 1994, Mr. Nimetz began trying to resolve the name game, first as then-President Bill Clinton’s special envoy and then as the personal envoy of the United Nations secretary general.

His opening came when the left-leaning Zoran Zaev became prime minister of Macedonia a year ago. He is, like Prime Minister Alexis Tsipras of Greece, an anti-nationalist. Mr. Nimetz intensified his mediation, trying one adjective after another until both prime ministers agreed on “Northern.” Congratulations poured in from all sides.

They may be premature. Nationalists in both Greece and Macedonia remain opposed to any compromise. Mr. Zaev has promised to put the name to a referendum, while Mr. Tsipras’s right-wing coalition partner said it would oppose the agreement in Parliament. They would do far better to join Mr. Nimetz in celebrating “a period of enhanced relations,” and what could be the best real deal of the week.

Follow The New York Times Opinion section on Facebook and Twitter (@NYTOpinion), and sign up for the Opinion Today newsletter. 

Χαρίσαμε στα Σκόπια Κύριλλο και Μεθόδιο;

2
 Γράφει ο Κωνσταντίνος Χολέβας  

Στο πανηγυρικό διάγγελμά του προς τον πολυεθνικό λαό του κράτους του ο Ζόραν Ζάεφ δήλωσε ευτυχής, διότι κέρδισε την αναγνώριση «μακεδονικής»  γλώσσας, εθνότητας και ταυτότητας. Και επικαλέσθηκε  ως ήρωες του – κατασκευασμένου- «μακεδονικού»  έθνους δύο Έλληνες, έναν Βούλγαρο και έναν πρώην Βούλγαρο και μετέπειτα «Μακεδόνα». Οι Έλληνες είναι οι Άγιοι Κύριλλος και Μεθόδιος, ο Βούλγαρος είναι ο οπλαρχηγός και στέλεχος της ΒΜΡΟ Γκότσε Ντέλτσεφ (οι Βούλγαροι έχουν δώσει το όνομά του στο Άνω Νευροκόπι) και ο μεταλλαγμένος  είναι ο Κίρστε Μισίρκοφ, ο οποίος ανακάλυψε τον «μακεδονισμό»,  ενώ στα νιάτα του δήλωνε στα κείμενά του φανατικός Βούλγαρος.

Ως Έλληνας και ως Χριστιανός Ορθόδοξος ενοχλούμαι ιδιαιτέρως από την καταγραφή των δύο Θεσσαλονικέων αδελφών ως Σκοπιανών- «Μακεδόνων». Επί αρκετά χρόνια βλέπαμε στον τάφο του Κωνσταντίνου – Κυρίλλου στη Ρώμη να προσκυνούν Σκοπιανοί και Βούλγαροι διεκδικώντας την καταγωγή του. Όμως οι δύο Βυζαντινοί ιεραπόστολοι του 9ουαιώνος ήσαν Έλληνες και το δήλωναν σε κάθε ευκαιρία. Στον βίο του Κυρίλλου, γραμμένο στην παλαιοσλαβική γλώσσα, αναφέρεται η απάντηση που έδωσε όταν βρέθηκε για διάλογο με τους Μουσουλμάνους στη Βαγδάτη: «Από εμάς πήρατε και σεις τα γράμματα και τις τέχνες». Είχε συνείδηση ελληνικής καταγωγής και αρχαιοελληνικής κληρονομιάς. Αλλά και ο Αρχιεπίσκοπος Σάλτσμπουργκ Αλβίνος, σύγχρονος του Μεθοδίου, σε επιστολή του στον Πάπα Ιωάννη Η’ ονομάζει τον Μεθόδιο Έλληνα: «Graecus Methodius nomine».

Αυτές τις σπουδαίες προσωπικότητες της Ορθοδοξίας και του Ελληνισμού χαρίζει στα Σκόπια  η ελληνική κυβέρνηση; Αν συμφωνούν οι κ.κ. Τσίπρας και Κοτζιάς με την αναφορά του Ζάεφ στους Αγίους μας, τότε κακώς δηλώνουν ότι θα προστατευθεί η ελληνική μακεδονική κληρονομιά. Αν διαφωνούν με τα λεχθέντα από τον Σκοπιανό Πρωθυπουργό, τότε ας διαμαρτυρηθούν δημοσίως. Με πολύ κακούς οιωνούς για τη Μακεδονία μας ξεκινά αυτή η περιπέτεια!

Αλλά και η αναφορά του Ζάεφ στον Βούλγαρο εθνικιστή Γκότσε Ντέλτσεφ δείχνει πόσο συγκεχυμένη και τεχνητή είναι η «μακεδονική»  ταυτότητα που κινδυνεύουμε να αναγνωρίσουμε. Για να δώσω και ένα σύγχρονο παράδειγμα: Ο πρώην Πρωθυπουργός των Σκοπίων Λιούπτσο Γκεοργκίεφσκι δηλώνει Βούλγαρος, ενώ ο νυν Πρωθυπουργός Ζάεφ έχει πφραδεχθεί ότι έχει αλβανική καταγωγή, αλλά οι παππούδες του «μακεδονοποιήθηκαν» βιαίως. Σ’ αυτό το  πολυεθνικό μείγμα, που βαφτίστηκε «μακεδονικό έθνος»  από τον κομμουνιστή δικτάτορα Τίτο, δέχονται  οι κυβερνήτες μας να χαρίσουν τον Κύριλλο και τον Μεθόδιο;

Και τώρα ποιο θα είναι το επόμενο βήμα; Θα διεκδικήσουν οι Σκοπιανοί να μην λειτουργεί ο Ναός των Αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου στη Θεσσαλονίκη ή μήπως να παραχωρηθεί σε δικούς τους ιερείς;  Ως Θεσσαλονικεύς διαμαρτύρομαι προς κάθε κατεύθυνση: Ας σεβασθούν όλοι τη μνήμη και την ελληνική καταγωγή των Αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου!

*Ο Κωνσταντίνος Χολέβας είναι πολιτικός Επιστήμων

Χαρίσαμε στα Σκόπια Κύριλλο και Μεθόδιο;

Αυτό είναι το κείμενο της συμφωνίας για το Σκοπιανό [pdf & εικόνες]

0
Η ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΤΣΙΠΡΑ-ΖΑΕΦ ΓΙΑ ΤΟ «ΒΟΡΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ»

Το απόγευμα της Τετάρτης δόθηκε στη Βουλή το κείμενο της συμφωνίας για το Σκοπιανό.

Σε αυτό αναφέρεται ότι οι δύο χώρες συμφωνούν για το όνομα «Βόρεια Μακεδονία».

Σήμερα μετά τις 19:00 τα κόμματα πήραν στα χέρια τους το κείμενο της συμφωνίας ανάμεσα στον Αλέξη Τσίπρα και τον Ζόραν Ζάεφ για το ονοματολογικό. Την Παρασκευή αναμένεται στη Βουλή ο Αλέξης Τσίπρας για να ενημερώσει την Ολομέλεια.

Μεταξύ άλλων στο κείμενο αναφέρεται πως η συμφωνία είναι τελική και τερματίζει την ενδιάμεση συμφωνία του 1995.

Προβλέπει ότι η ΠΓΔΜ θα υιοθετήσει το όνομα «Βόρεια Μακεδονία» και ότι θα τροποποιήσει το Σύνταγμά της.

Επίσης τα Σκόπια θα φέρουν την συμφωνία προς ψήφιση στη Βουλή τους και αν το επιθυμούν θα κάνουν δημοψήφισμα. Οι συνταγματικές τροποποιήσεις θα πρέπει να ολοκληρωθούν μέχρι το τέλος του 2018.

Το κείμενο τονίζει επίσης πως η συμφωνία θα επικυρωθεί από την Ελλάδα μόνο όταν τα Σκόπια θα ολοκληρώσουν τις συνταγματικές τους τροποποιήσεις.

Ολο το κείμενο της συμφωνίας [pdf]

Δείτε το κείμενο:

Πηγή: Αυτό είναι το κείμενο της συμφωνίας για το Σκοπιανό [pdf & εικόνες] | iefimerida.gr

Η συνάντηση των δύο απρόβλεπτων ηγετών

0
Δρ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ*
 

Η απόφαση του Αμερικανού προέδρου Τραμπ στις 8 Μαρτίου 2018 να συναντήσει τον Βορειοκορεάτη ηγέτη Κιμ Γιονγκ Ουν ήταν απρόσμενη και ο στόχος της αβέβαιος. Ηταν νωπές ακόμα οι απειλές του πρώτου για «φωτιά και μανία» και το «μεγαλύτερο πυρηνικό κουμπί» του. Ορισμένοι θεώρησαν τότε την προτεινόμενη συνάντηση ευκαιρία, ενώ άλλοι παγίδα. Στη συνέχεια έπειτα από δυόμισι μήνες, στις 24 Μαΐου πάλι ξαφνικά, ο Αμερικανός πρόεδρος με μια «ευγενική» ανοικτή επιστολή προς τον ομόλογό του ανακοίνωσε την απόφασή του να ακυρώσει τη συνάντησή τους. Πέντε ημέρες αργότερα μαθαίναμε ότι οι απαραίτητες προετοιμασίες για τη συνάντηση κορυφής είχαν ήδη αρχίσει. Τελικά, η ταλάντωση του Αμερικανού προέδρου οδηγεί σε απογοήτευση ή ανακούφιση; Υποδηλώνει έλλειψη σοβαρότητας στην αντιμετώπιση πυρηνικής απειλής ή ευτυχή δρομολόγηση ειρηνικής επίλυσης της κρίσης; Η αβεβαιότητα αυτή και κάποια επιπλέον βασικά ερωτήματα γύρω από τη σημερινή συνάντηση των δύο ανδρών στη Σιγκαπούρη (σ.σ.: το άρθρο γράφτηκε λίγο πριν αρχίσει η συνάντηση ) μεγαλώνουν την ανησυχία ειδικών παρατηρητών. Συγκεκριμένα: Ποιος είναι ο εφικτός στόχος της συνάντησης; Εχουν και οι δύο πλευρές την ίδια αντίληψη του όρου «αποπυρηνικοποίηση»; Ποιος είναι ο σχεδιασμός για την αντιμετώπιση ενδεχόμενης αποτυχίας της συνάντησης; Τέλος, τι είναι αυτό που προκαλεί την ταλάντωση στο εκκρεμές των αποφάσεων του Αμερικανού προέδρου; Αξίζει να υπενθυμίσουμε την εξομολόγηση του ευφυούς πρώην προέδρου Ομπάμα στον Μπομπ Γούντγουορντ (The Washington Post, 12 Jan 2016) για τις σκέψεις του κατά τη διάρκεια μιας ευαίσθητης πυρηνικής ενημέρωσης που του έγινε πριν από την ορκωμοσία του: «Είναι καλό που υπάρχουν κάγκελα εδώ στα παράθυρα, διότι αν δεν υπήρχαν μπορεί να πηδούσα έξω». Η σημερινή συνάντηση είναι καθοριστική για μια ειρηνική επίλυση αλλά και για κορύφωση της πυρηνικής κρίσης. Για κάθε περίπτωση, κάποιες αδήριτες πραγματικότητες πρέπει να συνυπολογιστούν στην όποια τους απόφαση, μεταξύ άλλων:

•Αποπυρηνικοποίηση διά της βίας είναι αδύνατη. Το αποτέλεσμα θα ήταν ένα πυρηνικό ολοκαύτωμα.

•Συμφωνία της Β. Κορέας να εγκαταλείψει τα «πυρηνικά» της σε εύλογο χρονικό διάστημα ακολουθώντας μιαν επαληθεύσιμη και μη αναστρέψιμη διαδικασία, είναι μια εξωπραγματική προσδοκία. «… επανειλημμένες δηλώσεις της (Πιονγιάνγκ) ότι τα πυρηνικά όπλα είναι η βάση για την επιβίωσή της υποδηλώνουν ότι το καθεστώς δεν προτίθεται να διαπραγματευτεί την εγκατάλειψή τους» (Παγκόσμια Αξιολόγηση Απειλών, Κοινότητα Υπηρεσιών Πληροφοριών ΗΠΑ, Φεβρ. 2018).

•Πυρηνικά όπλα εκτός του ισχύοντος διεθνούς νομικού πλαισίου συνιστούν παγκόσμια απειλή. Συγχρόνως, όμως, η αποδοχή ενός νέου κατόχου πυρηνικών όπλων θα διακύβευε σοβαρά την αρχιτεκτονική της παγκόσμιας πυρηνικής ασφάλειας.

Αναμφισβήτητα, η πολιτική βούληση ηγετών είναι βασική προϋπόθεση για μια επιτυχημένη συμφωνία. Ωστόσο, ανακόλουθες αποφάσεις χωρίς συγκροτημένο και εξειδικευμένο σχεδιασμό δεν αποτελούν την ενδεδειγμένη αντιμετώπιση της πυρηνικής κρίσης της Β. Κορέας στο επίπεδο της πολυπλοκότητας και επικινδυνότητας που τη διακρίνουν. Η σημερινή συνάντηση κορυφής στη Σιγκαπούρη θα είναι μία εκκίνηση αποτυχίας, αν τελικά αποβλέπει στην ανάδειξη ενός νικητή και ενός ηττημένου.

* Πρώην επιθεωρητής για τη Μη Διασπορά των Πυρηνικών Οπλων και σύμβουλος πυρηνικής ασφάλειας του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ).

kathimerini.gr

Αλέξη χάσαμε… Νά γιατί

21

  • του ΠΑΝΤΕΛΗ ΣΑΒΒΙΔΗ.
    (Φωτ.: ΑΠΕ-ΜΠΕ / Αλέξανδρος Μπελτές)

Είναι επικίνδυνοι. Πολύ επικίνδυνοι. Όχι μόνο στο Σκοπιανό. Ο πρωθυπουργός δεν έχει καμιά αίσθηση της ευθύνης που φέρει. Τον ενδιαφέρει να διαμορφώσει μια νομενκλατούρα και να διαιωνίσει την εξουσία του. Έναντι οποιουδήποτε τιμήματος. Η νομενκλατούρα διαμορφώθηκε και έχει συνείδηση του απόλυτου συμφέροντός της. Δεν υπάρχει τίποτε συλλογικό, γι’ αυτήν, πέραν της δικής της ομάδας.

Ο Αλέξης Τσίπρας πιστεύει πως είναι η μετεμψύχωση του Ανδρέα Παπανδρέου και θέλει να διαμορφώσει ένα προσωποπαγές κόμμα. Καταλαβαίνει πως ο ΣΥΡΙΖΑ ως ΣΥΡΙΖΑ έχει τελειώσει.

Δεν αποκλείεται ο ίδιος να καταφέρει να επιβιώσει πολιτικά, διότι από την άλλη πλευρά έχει μια παιδική χαρά μπούληδων.

Ορισμένα από τα θέματα που διαπραγματεύεται δεν τα γνωρίζει καθόλου. Άλλωστε, από τη φύση τους είναι δύσκολα και περίπλοκα. Άνθρωποι που έχουν αναλώσει τη ζωή τους με το Σκοπιανό ομολογούν πως δεν το κατέχουν σε όλες του τις διαστάσεις. Φαντάζεστε τι θα γνωρίζει ο Τσίπρας! Παρ’ όλα αυτά, το αντιμετωπίζει με μια ευκολία που φθάνει στα όρια της επιπολαιότητας. Να το κλείσουμε και ό,τι προκύψει. Αυτό που προέκυψε είναι επικίνδυνο. Και φαινόταν από την αρχή.

Ακόμη και η περίφημη διαπραγματευτική ομάδα του ΥΠΕΞ έκανε ένα θεμελιώδες αφετηριακό λάθος. Ξεκίνησε τις διαπραγματεύσεις με την αναγνώριση ότι η άλλη πλευρά έχει το δίκιο της. Και προσπαθούσε με –υποτίθεται– λογικά επιχειρήματα να πάρει κάτι και η ελληνική.

Όταν ο Τσίπρας έλεγε πως αυτήν τη στιγμή δεν έχουμε τίποτε, τους λένε Μακεδονία, και προσπαθούμε να πάρουμε, όχι να δώσουμε, μιλούσε εξ ονόματος αυτής της λογικής. Αλλά η λογική αυτή αγνοούσε(;) τη βαρύτητα της ελληνικής αναγνώρισης. Αν δεν υπήρχε τέτοια βαρύτητα, δεν θα πίεζαν τόσα χρόνια την Ελλάδα να έλθει σε μια συνεννόηση με τη γειτονική χώρα.

Το αποτέλεσμα; Τουλάχιστον επικίνδυνο.

Ακόμη και αν τηρηθούν όλα όσα συμφωνήθηκαν, που με τον Τσίπρα και τον Ζάεφ δεν μπορεί να είναι κανείς βέβαιος, τι δώσαμε και τι πήραμε;

  • Η γλώσσα της γειτονικής χώρας θα ονομάζεται μακεδονική. Τα περί αστερίσκων είναι για τους αφελείς.
  • Η ταυτότητα της γειτονικής χώρας θα είναι μακεδονική.
  • Η ιθαγένεια της γειτονικής χώρας θα είναι μακεδονική / πολίτης της Βόρειας Μακεδονίας.
  • Τα εμπορικά σήματα και οι ονομασίες οργανισμών θα συζητηθούν. Αεροδρόμιο Μακεδονίας, Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, Μακεδονικός Χαλβάς κτλ., για να αναφέρουμε μερικά από αυτά.
  • Πήραμε Βόρεια Μακεδονία για όλες τις χρήσεις. Απομένει να δούμε τι σημαίνει «για όλες τις χρήσεις». Μην είστε βέβαιοι ότι και οι δύο πλευρές εννοούν το ίδιο πράγμα.

Δώσαμε σταθερά πράγματα και πήραμε ρευστά.

Και αναγνωρίσαμε πως αυτοί είναι οι Μακεδόνες με κρατική υπόσταση. Γιατί η αναγνώριση δεν έχει να κάνει μόνο με το όνομα του κράτους. Υπάρχουν εθνότητες που ζουν σε κράτη με διαφορετική ονομασία από την ονομασία του έθνους τους. Ακόμη και αν κάνουν τις αλλαγές που επιδιώκει η Ελλάδα στο σύνταγμά τους, ποιος εγγυάται ότι δεν θα το αλλάξουν όταν κρίνουν απαραίτητο; Οι πολιτικές πλειοψηφίες έρχονται και παρέρχονται.

Τέλος, η συμφωνία προβλέπει πως η Ελλάδα θα την φέρει στη Βουλή όταν ολοκληρωθούν όλα όσα συμφωνήθηκαν. Στο μεταξύ, τις επόμενες μέρες, και αφού η συμφωνία υπογραφεί από τις δύο κυβερνήσεις, η ελληνική πλευρά θα στείλει επιστολές στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ με τις οποίες θα καθιστά γνωστό πως δεν υφίσταται εκκρεμότητα με τη γειτονική χώρα και πως μπορεί να προσκληθεί στο ΝΑΤΟ ή να αρχίσουν οι διαδικασίες ένταξης στην ΕΕ.

Αφού θα έχουν προχωρήσει οι διαδικασίες (ΝΑΤΟ και ΕΕ), τα μόνα χαρτιά που είχαμε, πιστεύει κανείς πως οι δύο οργανισμοί θα αποβάλλουν τα Σκόπια από τους κόλπους τους επειδή στην πορεία κάτι δεν θα υλοποιήσουν και θα έχει αντίρρηση η Ελλάδα;

Πέραν αυτών η όλη υπόθεση και ο τρόπος που λειτουργεί η κυβέρνηση έχουν αναδείξει ένα σοβαρό πρόβλημα δημοκρατίας στην Ελλάδα. Ορισμένοι, μάλιστα, ομιλούν και για συνταγματικά προβλήματα που αναδεικνύονται.

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα πρέπει να ασκήσει το ρόλο του. Πολλά τα δεινά που έχουμε υποστεί, δεν χρειάζεται να οδηγήσουμε σε περαιτέρω υποβάθμιση τη λειτουργία της δημοκρατίας και των συνταγματικών θεσμών στη χώρα.

Τώρα, γιατί αυτή η σπουδή; Δύσκολη η απάντηση. Κάτι θα τους έχουν υποσχεθεί. Τα όσα διαδίδουν μέλη και οπαδοί του ΣΥΡΙΖΑ, ότι με την εξέλιξη αυτή θα υπάρξει μεγαλύτερη οικονομική σύγκλιση των δύο χωρών, δεν ευσταθούν. Η εκκρεμότητα της ονομασίας σε τίποτε δεν εμπόδισε την οικονομική συνεργασία. Η Ελλάδα, μάλιστα, την περίοδο της πλαστής οικονομικής ευμάρειάς της βρέθηκε αν όχι στην πρώτη, σίγουρα στη δεύτερη θέση των ξένων επενδύσεων στη γειτονική χώρα. Και όποτε οι πολίτες της ήθελαν να επισκεφτούν τη Θεσσαλονίκη ή άλλες πόλεις του βορειοελλαδικού χώρου, το έκαναν χωρίς κανένα πρόβλημα.

Ο υπουργός Εξωτερικών σίγουρα, και τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ που έχουν μια ιστορική προέλευση από την μήτρα του ΚΚΕ, γνωρίζουν καλά τις λεπτές διαστάσεις του προβλήματος. Ιδεολογικά, μάλιστα, το κόμμα υποστήριξε ακραίες εκδοχές του, όπως η αυτονόμηση της ενιαίας Μακεδονίας, αν και αργότερα αναθεώρησε με απόφαση ολομέλειάς του.

Αυτήν τη γνώση και αυτήν την μεταμέλεια εξέφρασε ο Γενικός Γραμματέας του ΚΚΕ Δ. Κουτσούμπας ο οποίος ήταν άκρως επιφυλακτικός στην ενημέρωση που του έκανε ο πρωθυπουργός ως προς το θέμα άρσης του αλυτρωτισμού με τη συμφωνία που επιτεύχθηκε. Και όταν το ΚΚΕ εκφράζει επιφυλάξεις ως προς το θέμα αυτό, γνωρίζει πολύ καλά τι λέει και τι κάνει.

Η επιφυλακτική αυτή στάση δείχνει και πόσο επικίνδυνο είναι το θέμα, το οποίο δεν επιδέχεται ερασιτεχνικούς χειρισμούς.

Και μια τελευταία επισήμανση που έχει να κάνει κυρίως με τον τρόπο που αντιμετωπίζει η Αριστερά ανάλογα ζητήματα και ανάγονται στις μαρξιστικές της ρίζες και την πολιτική της παιδεία.

Όπως γράφει ο Θεοφάνης Τάσης στο βιβλίο του Πολιτικές του βίου ΙΙ – Επιμέλεια εαυτού στην εικονιστική κοινωνία, «θεωρώντας τον άνθρωπο ως το κοινωνικό ζώο που εργάζεται, ο Μαρξ αδυνατεί να δει ότι αυτό που διαχωρίζει τον άνθρωπο από τα υπόλοιπα ζώα δεν είναι μόνο η κατασκευή εργαλείων, αλλά κυρίως το ότι είναι το μοναδικό ζώο ικανό να πεθάνει για νόημα, δηλαδή για κάτι αόρατο ή αλλιώς άυλο, όπως δικαιοσύνη, έθνος, θεός ή κομμουνισμός. Ο άνθρωπος επιτελεί τελετουργική αυτοχειρία (χαρακίρι) για την τιμή, και θυσιάζει τη ζωή του στον έρωτα ή στη φιλία».

Η κυβέρνηση θα το συνειδητοποιήσει αυτό τις επόμενες ημέρες.

Μακεδονικό: Αποδόμηση της κυβερνητικής προπαγάνδας σημείο προς σημείο

1

Σταύρος Λυγερός

Μετά την οριστικοποίηση της συμφωνίας για το Μακεδονικό, η κυβέρνηση Τσίπρα έδωσε στη δημοσιότητα non paper, στο οποίο παραθέτει 16 ισχυρισμούς για το πως η συμφωνία εξυπηρετεί τα εθνικά συμφέροντα. Αντί για γενικόλογες κριτικές, τους παραθέτω έναν προς έναν (αριθμημένους και με πλάγια γράμματα), προσθέτοντας κάτω από τον καθένα τον δικό μου σχολιασμό. Ουσιαστικά, πρόκειται για μία αποδόμηση της κυβερνητικής προπαγάνδας, η οποία επιχειρεί με μισές αλήθειες και αποσιωπήσεις να εξωραΐσει τη συμφωνία που θα υπογράψει τις επόμενες ημέρες στις Πρέσπες.

Οι κυβερνητικοί ισχυρισμοί και τα δικά μου σχόλια έχουν ως εξής:

  1. Η συμφωνία ανταποκρίνεται απόλυτα στην εθνική γραμμή για σύνθετη ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό για χρήση erga omnes, που διατηρεί η χώρα εδώ και 20 χρόνια.

Εθνική γραμμή υπήρξε στις αρχές της δεκαετίας του 1990, όταν στη σύσκεψη των πολιτικών αρχηγών υπό τον τότε Πρόεδρο Δημοκρατίας Κωνσταντίνο Καραμανλή αποφασίσθηκε η γραμμή «ούτε Μακεδονία ούτε παράγωγα». Στη συνέχεια, η απόφαση αυτή παραβιάσθηκε στην πράξη από τις θέσεις που υιοθέτησε η Ελλάδα στις διαπραγματεύσεις με την ΠΓΔΜ. Μπορούμε πάλι να μιλήσουμε για εθνική γραμμή, χωρίς αυτή να προσλάβει ποτέ θεσμικό χαρακτήρα, το 2008, όταν η Ελλάδα δεν επέτρεψε την ένταξη της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ. Τότε ουσιαστικά υιοθετήθηκε η θέση «σύνθετη ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό», χωρίς, όμως, να ξεκαθαρίζεται σαφώς εάν θα είναι και για εσωτερική χρήση. Ο όρος erga omnes είχε χρησιμοποιηθεί, αλλά συχνά με πονηρό τρόπο: για όλες τις διεθνείς χρήσεις! Αναφορικά με την ταυτότητα, χωρίς να έχει γίνει ειδική συζήτηση, υπήρχε σαφής αντίθεση στο να ονομάζονται «Μακεδόνες» και η γλώσσα τους «μακεδονική». Συμπερασματικά, με την τωρινή συμφωνία ο όρος για erga omnes εκπληρώνεται. Παραβιάζεται, όμως, η εθνική γραμμή με την αποδοχή του ονόματος «Μακεδόνες» και «μακεδονική» γλώσσα.

  1. Η αποδοχή της χρήσης erga omnes αποτελεί μεγάλη διπλωματική επιτυχία για την Ελλάδα, δεδομένου ότι στο παρελθόν αυτό δεν είχε γίνει αποδεκτό ούτε ως βάση συζήτησης. Αυτό σημαίνειότι οι γείτονές μας όχι μόνο θα χρησιμοποιούν το συμφωνηθέν όνομα στις διεθνείς τους σχέσεις, στους διεθνείς οργανισμούς, στα διεθνή fora και στα διεθνή έγγραφα, αλλά και στο εσωτερικό της χώρας.

Αναμφισβήτητα το erga omnes αποτελεί ένα θετικό στοιχείο που δεν υπήρχε στις διαπραγματεύσεις Αθήνας-Σκοπίων πριν το 2008. Το κέρδος αυτό, ωστόσο, δεν προέκυψε από τη διπλωματική ικανότητα των Τσίπρα και Κοτζιά. Προέκυψε, επειδή η ένταξη της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ και στην ΕΕ προϋποθέτει συμφωνία με την Ελλάδα. Η κυβέρνηση Ζάεφ δεν είχε το περιθώριο να αγνοήσει τις δυτικές πιέσεις. Είναι ακριβώς γι’ αυτό που το erga omnes μπορούσε να κερδηθεί, χωρίς να αποδεχθούμε τα ονόματα «Μακεδόνες» και «μακεδονική» γλώσσα. Εκτός αυτού υπάρχει και ένα ζήτημα με την εφαρμογή του erga omnes. Η συμφωνία προβλέπει πως η αλλαγή των εγγράφων συνδέεται με την πρόοδο των ενταξιακών διαπραγματεύσεων, η οποία, όμως, δεν εξαρτάται από την Ελλάδα. Δηλαδή, εάν για διάφορους λόγους οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις δεν προχωρήσουν, η Βόρεια Μακεδονία θα έχει ενταχθεί στο ΝΑΤΟ, αλλά η αλλαγή των εγγράφων δεν θα ολοκληρωθεί.

  1. Το όνομα «Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας», που θα αναγνωρίζεται στη χώρα μας ως «Severna Makedonja» βάζει τέλος στον αλυτρωτισμό που ενείχε η ονομασία «Δημοκρατία της Μακεδονίας», το οποίο αποτελούσε τη συνταγματική ονομασία της γείτονος και με το οποίο είχε ήδη αναγνωριστεί από περισσότερα από 140 κράτη σε διμερές επίπεδο, μεταξύ των οποίων τις ΗΠΑ, τη Ρωσία και την Κίνα.

Ο αλυτρωτισμός θα ακυρωνόταν εάν ταυτοχρόνως με το κρατικό όνομα Βόρεια Μακεδονία για όλες τις χρήσεις, η συμφωνία προέβλεπε ότι οι πολίτες του γειτονικού κράτους θα ονομάζονταν Βορειομακεδόνες και η γλώσσα της πλειονοτικής εθνότητας σλαβομακεδονική. Όταν η Ελλάδα αποδέχεται το όνομα «Μακεδόνες» και «μακεδονική» αντί να ακυρώνει επικυρώνει τον αλυτρωτισμό. Η «μακεδονική» ταυτότητα είναι το όχημα του αλυτρωτισμού, εξίσου αν όχι περισσότερο από την κρατική ονομασία. Είναι αληθές ότι 140 κράτη είχαν αναγνωρίσει την ΠΓΔΜ σαν «Μακεδονία». Το κρίσιμο και αποφασιστικής σημασίας, όμως, ήταν πως θα την αναγνωρίσει η Ελλάδα. Εάν δεν ίσχυε αυτό, τα Σκόπια δεν θα διαπραγματεύονταν με την Αθήνα και ούτε θα άλλαζαν το κρατικό όνομα.

Το ιδεολόγημα του Μακεδονισμού

  1. Η κυβέρνηση ωστόσο πέτυχε όχι μόνο την αποδοχή του erga omnes αλλά και την υποχρέωση της γείτονος να προχωρήσει άμεσα σε συνταγματική αναθεώρηση.

Erga omnes σημαίνει αλλαγή της συνταγματικής ονομασίας, η οποία γίνεται μόνο με συνταγματική αναθεώρηση. Στο πλαίσιο της αναθεώρησης θα απαλειφθούν και κάποιες αλυτρωτικές αναφορές. Θετικό μεν, μικρής σημασίας δε, επειδή με την αναγνώριση της ψευδεπίγραφης «μακεδονικής» ταυτότητας επικυρώνεται ο Μακεδονισμός. Ο Μακεδονισμός είναι το εθνικό ιδεολόγημα των Σλαβομακεδόνων, η φαντασίωση της «διαμελισμένης μακεδονικής πατρίδας». Σύμφωνα με αυτό το ιδεολόγημα η Μακεδονία του Αιγαίου είναι υπό ελληνική κατοχή και η Μακεδονία του Πιρίν υπό βουλγαρική. Το τρίτο τμήμα της «μακεδονικής πατρίδας», η Μακεδονία του Βαρδάρη κατάφερε να απελευθερωθεί και να γίνει ανεξάρτητο κράτος. Να γιατί ο Μακεδονισμός είναι ο πυρήνας του αλυτρωτισμού.

  1. Η συνταγματική αναθεώρηση αποτελεί τεράστια νίκη της Ελλάδας, δεδομένου ότι δενπεριλαμβανόταν στην εθνική γραμμή, όπως αυτή διαμορφώθηκε τα τελευταία 20 χρόνια και ακολουθήθηκε από όλες τις μετέπειτα κυβερνήσεις ΠΑΣΟΚ και ΝΔ, αλλά αποτέλεσε κόκκινη γραμμή της σημερινής κυβέρνησης, αλλά και ότι ουδέποτε στο παρελθόνέχει συμφωνήσει χώρα σε αλλαγή του Συντάγματός της βάσει διεθνούς συμφωνίας.

Είναι ανακριβές ότι ουδέποτε στο παρελθόν έχει συμφωνήσει χώρα σε αλλαγή του Συντάγματός της βάσει διεθνούς συμφωνίας. Υπενθυμίζω ότι με την Ενδιάμεση Συμφωνία του 1995, η ΠΓΔΜ υποχρεώθηκε να αλλάξει το Σύνταγμά της και να απαλείψει αλυτρωτικές αναφορές. Αναφορικά με την εθνική γραμμή προανέφερα ότι ποτέ δεν διατυπώθηκε αναλυτικά. Erga omnes, όμως, όπως προανέφερα, προϋποθέτει αλλαγή συνταγματικής ονομασίας, δηλαδή αναθεώρηση του Συντάγματος.

  1. Η συμφωνία προβλέπει πως η Ελλάδα θα προχωρήσει σε κύρωση μόνο αφού ολοκληρωθεί η συνταγματική αναθεώρηση στη γειτονική χώρα. Η μεν πρόσκληση στο ΝΑΤΟ και το άνοιγμα κεφαλαίων της ΕΕ θα πραγματοποιηθούν με την κύρωση από το Κοινοβούλιο της πΓΔΜ της σύμβασης, η ένταξή της και στους δυο οργανισμούς θα γίνει όμως μετά τη συνταγματική αναθεώρηση, καθώς στην πρόσκληση θα προβλέπεται ρητά πως είναι άκυρη εάν δεν πληρωθεί ο όρος της αναθεώρησης.

Θα ήταν ανόητο εκ μέρους της ελληνικής πλευράς εάν δεν το προέβλεπε. Εάν η Ελλάδα συμφωνούσε να ενταχθεί η ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ με την ψήφιση της συμφωνίας από το Κοινοβούλιο των Σκοπίων, θα υπήρχε ο εξής κίνδυνος: το δημοψήφισμα να είναι αρνητικό, η συμφωνία να ακυρωθεί, αλλά η ΠΓΔΜ να έχει ήδη ενταχθεί στη Συμμαχία.

  1. Με τη συμφωνία αυτή παίρνουμε πίσω την ιστορία μας, τα σύμβολα και την παράδοσή μας αφού στη συμφωνία η γειτονική χώρα αποδέχεται ρητά τοδιαχωρισμό μεταξύ των Ελλήνων Μακεδόνων, του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού τους, τη γλώσσα τους και την περιοχή στην οποία διαβιούν από τη μία, και του λαού της εν λόγω χώρας με τη δική του ιστορία, γλωσσικά και πολιτιστικά χαρακτηριστικά από την άλλη.

Ο ρητός διαχωρισμός είναι αναμφισβήτητα θετικός και ακυρώνει την άκρως ενοχλητική προσπάθεια, ειδικά επί κυβέρνησης Γκρουέφσκι, για σφετερισμό της αρχαίας μακεδονικής κληρονομιάς. Από την άλλη πλευρά, όταν τους χαρίζεις το όνομα «Μακεδόνες» και «μακεδονική» γλώσσα, τους επιτρέπεις να ψαρεύουν στα θολά νερά. Οι απλοί άνθρωποι στις τρίτες χώρες, που δεν διαθέτουν ιδιαίτερη ιστορική παιδεία πιθανότατα θα θεωρήσουν τους σύγχρονους «Μακεδόνες» απόγονους των αρχαίων. Για να είμαστε δίκαιοι αυτό το πρόβλημα υπάρχει και όλα αυτά τα χρόνια που το γειτονικό κράτος είχε διεθνώς γίνει γνωστό σαν «Μακεδονία». Εκτός αυτών, πέρα από τον σφετερισμό της αρχαίας μακεδονικής κληρονομιάς, υπάρχει και η σύγχρονη γεωπόλιτική πτυχή, η ουσία της οποίας είναι η ακύρωση του ιδεολογήματος περί Μακεδονισμού.

Η κερκόπορτα της ιθαγένειας

  1. Το όνομα θα εγγραφεί στο σύνταγμα της πΓΔΜ με την απαραίτητη αναθεώρηση. Παράλληλα, οι πάνω από 140 χώρες που αναγνωρίζουν σήμερα την εν λόγω χώρα με τον όρο Μακεδονία, θα την αναγνωρίζουν εφεξής ως Βόρεια Μακεδονία.

Αυτό είναι το μόνο σημαντικό κέρδος.

  1. Το όνομα διαχωρίζει απόλυτα την εν λόγω χώρα από την ελληνική Μακεδονία και τις τρεις περιφέρειές της (Ανατολική, Κεντρική, Δυτική).

Από τη στιγμή που αποδέχεσαι πως οι κάτοικοι της Βόρειας Μακεδονίας είναι «Μακεδόνες» και όχι Βορειομακεδόνες, η ονομασία Βόρεια Μακεδονία δεν διαχωρίζει τη γειτονική χώρα από την ελληνική Μακεδονία.

  1. Το τέλος του αλυτρωτισμούεπιβεβαιώνεται με τον πλέον επίσημο τρόπο καθώς παρέχονται εγγυήσεις με τον πλέον ρητό και κατηγορηματικό τρόπο ως προς την εξάλειψη, πρόληψη και καταστολή πάσης φύσεως αλυτρωτικής ρητορικής και ενεργειών είτε προέρχονται από δημόσιους είτε από ιδιωτικούς φορείς.

Θετικά τα όποια μέτρα, αλλά επαναλαμβάνουμε ότι το βασικό όχημα του αλυτρωτισμού είναι ο Μακεδονισμός. Από τη στιγμή που η ελληνική κυβέρνηση αποδέχεται να τους αποκαλεί «Μακεδόνες» και τη γλώσσα τους «μακεδονική» δεν μπορούμε να μιλάμε για τέλος του αλυτρωτισμού. Το ακριβώς αντίθετο.

  1. Εξασφαλίσθηκε η απαλοιφή όλων των αλυτρωτικών αναφορών από το Σύνταγμα της γείτονος. Για παράδειγμα, α) αντικαθιστούν το άρθρο για τη στήριξη της ομογένειάς τους, με πιστή αντιγραφή του αντίστοιχου κεφαλαίου στο Ελληνικό Σύνταγμα. Στο πλαίσιο αυτό αφαιρούνται οι αναφορές σε προστασία ‘’μακεδονικών μειονοτήτων’’ σε γειτονικές χώρες β) αντικαθίσταται το άρθρο για την προστασία των συνόρων απαλείφοντας οποιεσδήποτε προβληματικές αναφορές, γ) αφαιρούνται οποιεσδήποτε ακόμα και έμμεσες ιστορικές αναφορές σε αλυτρωτικές βλέψεις στο προοίμιο του Συντάγματος.

Θετικά όλα αυτά, αλλά επαναλαμβάνουμε ότι αποδεχόμαστε τον Μακεδονισμό, δηλαδή τον πυρήνα του αλυτρωτισμού.

  1. Η συμφωνία προβλέπει πως η ιθαγένεια/υπηκοότητα στην Βόρεια Μακεδονία θα είναι Macedonian / citizen of the Republic of North Macedonia. Ο ανωτέρω ενιαίος όρος αντικαθιστά το σκέτο «Macedonian» που αναγράφεται σήμερα στα ταξιδιωτικά έγγραφα, άρα αποτελεί σαφή βελτίωση. Η Ελλάδα θα αναγνωρίζει την ιθαγένεια/υπηκοότητα ως «πολίτες της Severna Makedonja».

Το όνομα της ιθαγένειας/υπηκοότητας σε όλα τα κράτη είναι πάντα παράγωγο της κρατικής ονομασίας. Ο πολίτης της Νότιας Αφρικής είναι Νοτιοαφρικανός. Ο πολίτης του Βελγίου, ανεξαρτήτως εάν εθνοτικά είναι Βαλόνος ή Φλαμανδός, είναι Βέλγος όσον αφορά την ιθαγένεια. Οι πολίτες της Βόρειας Μακεδονίας, ανεξαρτήτως εάν εθνοτικά είναι Σλαβομακεδόνες ή Αλβανοί, έπρεπε να είναι Βορειομακεδόνες όσον αφορά την ιθαγένεια. Οι Ζάεφ και Ντιμιτρόφ επέμειναν να διατηρήσουν το όνομα «Μακεδόνες», επειδή ακριβώς θέλουν να κρατήσουν ζωντανό το εθνικό ιδεολόγημά τους, τον Μακεδονισμό. Γιατί οι Τσίπρας και Κοτζιάς παραβίασαν τον διεθνή κανόνα και αντί το όνομα Βορειομακεδόνες αποδέχθηκαν τον όρο «Μακεδόνας / πολίτης της Βόρειας Μακεδονίας», που βεβαίως στην πράξη θα γίνει «Μακεδόνας»; Με άλλα λόγια, γιατί, ενώ ισχυρίζονται ότι απαλείφουν τον αλυτρωτισμό, επικύρωσαν τον πυρήνα του; Τα θέματα αυτά δεν είναι ανατολίτικο παζάρι, όπου ισχύει δώσε μου αυτό για να σου δώσω το άλλο. Τα ονόματα όφειλαν να αντιστοιχούν επακριβώς στις έννοιες. Αυτά τα στοιχειώδη και εθνικά κρίσιμα, όμως, αποδείχθηκε πως –στην καλύτερη περίπτωση– ήταν ψιλά γράμματα και για τον πρωθυπουργό και για τον υπουργό Εξωτερικών.

Τοξικός συνδυασμός

  1. Σημειώνεται ότι είναι διαφορετικός ο όρος «ιθαγένεια/υπηκοότητα» (nationality) από τον όρο εθνότητα (ethnicity). Συνεπώς, η συμφωνία δεν αναγνωρίζει εθνότητα/έθνος, αλλά το δικαίωμα αυτοπροσδιορισμού των πολιτών της γείτονος. Mε το άρθρο 7 της συμφωνίας κατοχυρώνεται ότι οι πολίτες μας έχουν τη δυνατότητα να συνεχίσουν να προσδιορίζουν τους γείτονές μας με όποιο όρο χρησιμοποιούν.

Οι Σλαβομακεδόνες πονηρά μπερδεύουν την εθνότητα με την ιθαγένεια. Όπως προαναφέραμε, αφού το κράτος ονομάζεται Βόρεια Μακεδονία, ο πολίτης του θα έπρεπε να ονομάζεται Βορειομακεδόνας. Επειδή αυτοί επιζητούν αναγνώριση από την Ελλάδα «μακεδονικής» εθνότητας, το επιτυγχάνουν αφενός μέσω της γλώσσας («μακεδονική»), αφετέρου μέσω της ιθαγένειας. Γιατί στα διαβατήρια αναγράφεται η ιθαγένεια, όχι η εθνότητα. Τώρα, διεθνώς θα βλέπουν κράτος Βόρεια Μακεδονία και πολίτες «Μακεδόνες». Πρόκειται για τοξικό συνδυασμό, ο οποίος μετατρέπει σε παγίδα και τη σύνθετη κρατική ονομασία. Λόγω του Βιετνάμ (παλαιότερα) και της Κορέας, σημειολογικά το όνομα Βόρεια Μακεδονία παραπέμπει σε διαμελισμένο έθνος. Γι’ αυτό και ενώ γεωγραφικά το όνομα Βόρεια Μακεδονία αντανακλά την πραγματικότητα έπρεπε να το αποφύγει η ελληνική πλευρά. Το όνομα Άνω Μακεδονία γεωγραφικά περιγράφει το ίδιο, αλλά χωρίς την αρνητική σημειολογία. Έτσι όπως τα έκανε ο Κοτζιάς, ο συνειρμός που θα κάνουν τρίτοι είναι ότι υπάρχει και μία Νότια Μακεδονία με Μακεδόνες, δηλαδή εμμέσως πλην σαφώς επικυρώνεται το ιδεολόγημα της «διαμελισμένης μακεδονικής πατρίδας».

  1. Οι γείτονές μας ήδη έχουν αλλάξει το όνομα του αεροδρομίου τους, του αυτοκινητοδρόμου τους και του σταδίου τους. Θα υπάρξει είτε ανταλλαγή αγαλμάτων με τον Δήμο της Θεσσαλονίκης, ή σε περίπτωση που η ανταλλαγή δεν γίνει, η συμφωνία προβλέπει πως η γειτονική χώρα θα τοποθετήσει πλακέτες σε αγάλματα και μνημεία ώστε να καθίσταται σαφές ότι αποτελούν σύμβολα του ελληνικού πολιτισμού (π.χ ο Ιππέας στην πλατεία των Σκοπίων θα έχει επιγραφή πως αναφέρεται στην ελληνιστική περίοδο και θα σημειώνεται ότι συμβολίζει τη φιλία Ελλάδας–πΓΔΜ).

Αναμφισβήτητα θετικά μέτρα.

  1. Παρά το γεγονός ότι η γλώσσα «Macedonian language» είχε αναγνωριστεί από τηνΕλλάδα στο πλαίσιο του ΟΗΕ ήδη από το 1977, στη συμφωνία εμπεριέχεται η πρόσθετη σαφής διατύπωση ότι ανήκει στην οικογένεια των Νότιων Σλαβικών γλωσσών, καθώς και η ρητή καταγραφή ότι η γλώσσα αυτή διαχωρίζεται από τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό και την ελληνική-μακεδονική γλωσσική κληρονομιά.

Ένα μικρό θετικό σε ένα πολύ μεγάλο αρνητικό. Αφού παραπάνω η κυβέρνηση λέει πως δεν αναγνωρίζει «μακεδονικό» έθνος γιατί αναγνωρίζει «μακεδονική» γλώσσα, όταν το ένα προσδιορίζει το άλλο; Κι αφού τα Σκόπια αναγνωρίζουν ότι η γλώσσα τους είναι σλαβική, γιατί δεν δέχθηκαν να την ονομάσουν σλαβομακεδονική; Έστω Makedonski αμετάφραστο. Το επιχείρημα-πρόσχημα του Κοτζιά ότι το 1977 δημιουργήθηκε τετελεσμένο είναι αβάσιμο. Τότε οι εθνικές επιτροπές των κρατών-μελών του ΟΗΕ δήλωσαν απλώς τις επίσημες γλώσσες. Δεν υπήρχε δυνατότητα άσκησης βέτο εκ μέρους της ελληνικής αντιπροσωπείας. Θα μπορούσε να γίνει μία πολιτικού χαρακτήρα δήλωση, η οποία δυστυχώς δεν έγινε. Εκείνο το περιστατικό, ωστόσο, δεν εμπόδιζε στη διαπραγμάτευση να συμφωνηθεί κάτι διαφορετικό. Απλώς, ο Κοτζιάς οχυρώθηκε πίσω από εκείνο το περιστατικό για να δικαιολογήσει την υποχώρησή του όχι μόνο από τα εθνικά συμφέροντα, αλλά και από την πραγηματικότητα. Η γεωγραφική Μακεδονία στους νεότερους χρόνους είναι πολυεθνική, δεν είναι πατρίδα ενός έθνους. Γι’ αυτό δεν μπορεί καμία εθνότητα να ονομαστεί μακεδονική και κατ’ επέκτασιν η γλώσσα της μακεδονική. Το Μέρος δεν μπορεί να οικειοποιηθεί το Όλον.

  1. Όλοι οι επιθετικοί προσδιορισμοί κρατικών και ευρύτερα δημοσίων, οργάνων καθώς και ομογενειακών/πολιτιστικών οργανώσεων που χρηματοδοτούνται από το κράτος θακαθορίζονται με τον όρο «της Βόρειας Μακεδονίας» με ταυτόχρονη κατάργηση του προσδιορισμού «της Μακεδονίας».

Θετικό, αλλά συγκριτικά ασήμαντο.

Μακεδονικό: Αποδόμηση της κυβερνητικής προπαγάνδας σημείο προς σημείο

Macedonia reaches name change deal with Greece

0
Lilit Marcus and Forrest Brown, CNN • Updated 13th June 2018 CNN
The Church of St. John at Kaneo in Ohrid, Macedonia.

(CNN) — If you’re planning to travel to Macedonia to see its beautiful scenery and historic destinations, it might be good to check the exact name of the country before you leave.
That is because the Balkan nation will hold a popular vote in a referendum later this year to officially change its name to the Northern Republic of Macedonia. The move is part of a plan to resolve longstanding tensions between the country and its neighbor to the south, Greece.
Zoran Zaev, the prime minister of Macedonia, and Alexis Tsipras, the prime minister of Greece, both agreed to the deal on Monday.
Canyon Matka is one of the prettiest spots to visit in Macedonia.

Canyon Matka is one of the prettiest spots to visit in Macedonia.
Shutterstock
The issue goes back a couple of decades, and here’s how it got started:
When Macedonia peacefully gained independence from Yugoslavia in 1991, Greece balked at the name, saying it implied territorial ambitions toward Greece.
As it happens, Greece also has a region called Macedonia. It’s in the northern, mountainous part of the country and includes Greece’s second-largest city, Thessaloniki, and ancient Philippi, a UNESCO World Heritage Site.
The United Nations has been calling it the Former Yugoslav Republic of Macedonia. (You’ll see the acronym FYROM on Google Maps.) In addition to causing confusion, the similar names have been a stumbling block for the nation of Macedonia to join the European Union because of Greece’s objections.
On Twitter, Zaev said the deal preserved the Macedonian ethnic and cultural identity. Both its language and people would continue to be known as Macedonian, he said.
Tsipras tweeted: “It is finally ending a conflict that undermined stability in our region and opens a window in the future. A window of solidarity, friendship and cooperation, prosperity and co-development among our peoples.”
Donald Tusk, president of the European Council, tweeted his congratulations to the two leaders: “I am keeping my fingers crossed. Thanks to you the impossible is becoming possible.”
NATO said the agreement will “set Skopje on its path to NATO membership” and praised the two leaders for their willingness to “solve a dispute which has affected the region for too long.”
This is the Archaeological Museum of Macedonia, which is in the capital, Skopje.

This is the Archaeological Museum of Macedonia, which is in the capital, Skopje.
Shutterstock
This is hardly the first country to go through with a name change:
— In 1989, Burma changed its name in English to Myanmar. For good measure, the former capital Rangoon was changed to Yangon.
— In 1997, Zaire became Democratic Republic of the Congo, or DRC, despite having a next-door neighbor named Republic of the Congo. It gets even more confusing: The name Zairehad only been around since 1971. Before that, the name was the Republic of Congo. Yep, the same name that now goes to its neighbor on the north bank of the Congo River.
— In 2016, the Czech Republic tried to make the switch to Czechia, although it hasn’t exactly caught fire. CNN still uses Czech Republic in its news reports.