Αρχική Blog Σελίδα 2723

Ο Μακρόν και το δίδαγμα για τους Δημοκρατικούς των ΗΠΑ

0
  • του Edward Luce Financial Times/euro2day.gr

H αμερικανική αριστερά πρέπει να διδαχθεί από την πτώση της δημοτικότητας του Γάλλου προέδρου. Γιατί είναι λάθος η αναζήτηση του νέου Ομπάμα. Οι εύκολες υποσχέσεις και η ανάγκη για συγκρούσεις.

Οι υποψήφιοι για το χρίσμα των Δημοκρατικών θα έπρεπε να αναρωτηθούν πώς μια άλλοτε πολλά υποσχόμενη προσωπικότητα έκανε τον κ. Τραμπ να φαίνεται δημοφιλής.

Πολλοί είχαν εναποθέσει τις ελπίδες τους για τον ηγέτη της Δύσης στις πλάτες του Μακρόν. Έχουν πλέον διαψευστεί οικτρά. Η αλήθεια είναι πως η μοίρα της Δύσης θα κριθεί στις αμερικανικές προεδρικές εκλογές το 2020.

Οι Δημοκρατικοί γνωρίζουν πως η επιλογή τους μπορεί να αλλάξει τον ρου της ιστορίας. Η ξαφνική πτώση της δημοτικότητας του Γάλλου προέδρου φαίνεται ένα παράδειγμα προς αποφυγήν για όσους παρασύρονται από τον περιρρέοντα ενθουσιασμό.

Σύμφωνα με ένα παλιό ρητό, οι Δημοκρατικοί ερωτεύονται και οι Ρεπουμπλικάνοι ακολουθούν τους υπόλοιπους. Ο κ. Τραμπ ανέτρεψε τα πράγματα για τους Ρεπουμπλικάνους. Αλλά οι Δημοκρατικοί φαίνεται πως συνεχίζουν στο ίδιο μοτίβο. Την τελευταία φορά που ερωτεύτηκαν, ήταν με τον Μπαράκ Ομπάμα το 2008.

Ο κ. Ομπάμα ήταν ένας από τους πρώτους οπαδούς του κ. Μακρόν, ο οποίος παρομοιαζόταν στη χώρα του ως μια γαλλική εκδοχή του. Σήμερα κάτι αντίστοιχο φαίνεται να συμβαίνει με τον Μπέτο Ο’ Ρουρκ, τον Τεξανό φιλελεύθερο που προκαλεί τον μεγαλύτερο ενθουσιασμό μεταξύ των επαγγελματιών Δημοκρατών. Σε αυτούς συμπεριλαμβάνονται και πολλοί από τους νέους που εργάζονταν για τον κ. Ομπάμα. Αν οι προκριματικοί διεξάγονταν στην «Obamaland», ο Μπέτο θα κέρδιζε εύκολα το χρίσμα.

Οι δυσκολίες του κ. Μακρόν -και η αμφισβήτηση της κληρονομιάς του Ομπάμα- θα έπρεπε να κάνουν τους Δημοκρατικούς να επανεξετάσουν τα πράγματα. Ο κ. Μακρόν πολιτεύτηκε ως αουτσάιντερ αλλά κυβέρνησε ως μέλος του κατεστημένου. Η ελπίδα και η αλλαγή είναι ωραία συνθήματα στη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου. Αλλά το να υπόσχεσαι τα πάντα σε όλους δεν έχει αποτέλεσμα, όταν βρίσκεσαι στην κυβέρνηση.

Πρέπει να γίνουν επιλογές οι οποίες δημιουργούν νικητές και ηττημένους. Ο κ. Μακρόν παρέλειψε να το ξεκαθαρίσει αυτό. Ενώ ακουγόταν ως ένας άνθρωπος του λαού, τώρα παρουσιάζεται ως ένας φίλος των πλουσίων. Οι ψηφοφόροι που ερωτεύονται τείνουν να περνούν εύκολα στο μίσος, όταν νιώθουν πως τους εξαπάτησαν.

Στα 46 του χρόνια, ο κ. Ο’ Ρουρκ είναι σχετικά νέος. Το πλατύ του χαμόγελο και η αισιοδοξία που αποπνέει θυμίζει σε πολλούς τον Ρόμπερτ Κένεντι και έρχεται σε αντίθεση με την αρνητικότητα του κ. Τραμπ.

Οι αρετές αυτές -και το γεγονός πως τον περασμένο Νοέμβριο σχεδόν καθαίρεσε τον Τεντ Κρουζ, τον ιδιαίτερα αντιδημοφιλή Τεξανό Ρεπουμπλικάνο- έχουν δημιουργήσει κύμα λατρείας που μπορεί να κρίνει το αποτέλεσμα. Ωστόσο, ελάχιστα μέσα ενημέρωσης αναφέρουν πως ο πεθερός του είναι δισεκατομμυριούχος. Ούτε επισημαίνουν πως ο κ. Ο’ Ρουρκ ψήφισε για να κατεδαφιστεί έκταση κατοικιών στην πατρίδα του το Ελ Πάσο, για να χτίσει ο πεθερός του ένα τεράστιο εμπορικό κέντρο. Το σχέδιο δεν πέρασε. Αλλά ο κ. Ο’ Ρουρκ υπερασπίστηκε τα μεγάλα συμφέροντα έναντι της τοπικής αντίστασης.

Όποιον και αν επιλέξουν οι Δημοκρατικοί θα μοιράζεται κάτι κοινό με τον κ. Μακρόν: έναν μισητό αντίπαλο. Ο κ. Μακρόν είχε την τύχη να έρθει αντιμέτωπος με τη Μαρίν Λεπέν, την αρχηγό ενός νεο-φασιστικού κόμματος που έλαβε παρ’ όλα αυτά το ένα τρίτο των ψήφων. Ο υποψήφιος των Δημοκρατικών θα αντιμετωπίσει τον κ. Τραμπ, ο οποίος δεν απολαμβάνει πολύ μεγαλύτερη στήριξη.

Ο πειρασμός είναι να επιλεγεί κάποιος που απηχεί στην καλή πλευρά της Αμερικής. Αυτό ήταν που πρόσφερε ο Μπιλ Κλίντον. Όπως και ο Ομπάμα. Αλλά δεν θα είναι αρκετό. Το κύριο πρόβλημα της Αμερικής είναι η αυξανόμενη ανισότητα και μια πλουτοκρατία που είναι κυρίαρχη στο αφήγημα της δεξιάς αλλά και της αριστεράς. Αυτό δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί χωρίς να χάσουν κάποιοι από τα πανίσχυρα λόμπι. Το σύνθημα για ένωση της «κόκκινης» και «μπλε» Αμερικής βοήθησε να επανεκλεγεί ο κ. Ομπάμα. Αλλά η κληρονομία του είναι ο κ. Τραμπ.

Είναι και ο κ. Μακρόν οπαδός της μεγαλόπνοης ρητορικής. Υποσχέθηκε μια «ευρωπαϊκή αναγέννηση» και παρομοίασε Γάλλους προέδρους με τον Δία, τον θεό των θεών. Ο κ. Ομπάμα είχε διαμηνύσει πως η νίκη του θα σηματοδοτήσει την ημέρα που ο πλανήτης θα αρχίσει να θεραπεύεται. Όσο πιο ψηλά μπαίνει ο πήχης τόσο πιο εύκολο είναι να χαθεί η μαγεία.

Άλλες προσωπικότητες των Δημοκρατικών, όπως η Ελίζαμπεθ Γουόρεν, η οποία έγινε το πρώτο μεγάλο όνομα αυτή την εβδομάδα που μπήκε στην κούρσα, ο Σέροντ Μπράουν, ο γερουσιαστής του Οχάιο ο οποίος εξετάζει να κατέβει και η Καμάλα Χάρις, η γερουσιαστής της Καλιφόρνια, είναι πιο συγκεκριμένοι για το τι θέλουν να κάνουν.

Για τον λόγο αυτό ακούγονται πιο διχαστικοί.

Για παράδειγμα, ούτε η Wall Street, ούτε η Σίλικον Βάλεϊ συμπαθούν τις αντιμονοπωλιακές πολιτικές της κας Γουόρεν. Αλλά έχουν δύο σημαντικά πλεονεκτήματα. Πρώτον, η προσφορά ριζοσπαστικών λύσεων για μια βαθιά άδικη κοινωνία δεν αφήνει περιθώριο αμφιβολιών. Μια νίκη θα είναι μια εντολή για την ανάληψη δράσης. Δεύτερον, ο κ. Τραμπ είναι απείρως πιο διχαστικός.

Το να πολιτεύεσαι ως Λουκ Σκαϊγουόκερ, ο οποίος προσπαθεί να σώσει τον κόσμο από τον Νταρθ Βέιντερ, μπορεί να φέρει αποτέλεσμα στις κάλπες.

Αλλά δεν θα είναι μια στέρεη βάση για να κυβερνήσεις.

Copyright The Financial Times Limited 2017. All rights reserved.

Libyan military spox. calls for UN investigation into ‘’Turkey’s support of terrorist groups’’

0

Libyan military spokesman Ahmed al-Mesmary accused Turkey of supporting terrorism in the conflict-torn Arab country while calling on the United Nations to begin an investigation into the claim.

‘’Turkey continues to supply weapons for terrorist in Libya,’’ al-Mesmary posted on Twitter in Turkish. ‘’We request that the United Nations and Security Council began an investigation against the Turkish Republic immediately.’’

The statement follows a claim from Libyan officials last week that a consignment of arms from Turkey, containing 3,000 Turkish-made pistols, as well as some other pistols, hunting rifles and ammunition, was seized at a port near Tripoli airport.

Ankara has rejected the claim , which it says “do not represent the policy or approach of the Turkish state.”

One day before the incident, a cargo of 2.5 million Turkish-made bullets was seized at the same port, according to the the Jerusalem Post.

Transporting weapons to Libya is banned under a United Nations arms embargo imposed in 2011, the year civil war broke out in the country.

The Libyan military spokesman on Saturday again reiterated accusations against Turkey of jeopardizing the security and stability of Libya in a press conference in Benghazi on Thursday, Asharq al-Awsat reported.

Libya and Turkey have agreed to open a joint investigation into the claims, following a meeting earlier this month between in Tripoli between Libyan Prime Minister Fayez al-Serraj and Turkish Foreign Minister Mevlüt Cavuşoğlu.

Seven years after the 2011 uprising that ended the 42-year rule and life of Libyan leader Muammar Gaddafi, the country is currently engaged in a civil war and run by two rival administrations, one centered in the capital Tripoli and the other in eastern city of Tobruk.

https://ahvalnews.com/libya-turkey/libyan-military-spox-calls-un-investigation-turkeys-support-terrorist-groups

China could occupy more areas in WPS — expert warns

0
Janvic Mateo (The Philippine Star) – January 6, 2019 – 12:00am

MANILA, Philippines — China may end up occupying more areas in the West Philippine Sea if it would be allowed to unilaterally rehabilitate coral reefs in the disputed region, a maritime expert warned.

Jay Batongbacal, director of the UP Institute for Maritime Affairs and Law of the Sea, said China’s announcement that it would carry out coral reef rehabilitation and restoration in the South China Sea should be taken with a grain of salt.

“Interested states should take the position that no such activities should be undertaken except under conditions of full transparency, equal participation and mutual cooperation by all,” he said.

“Despite its apparent environmental benefits, activities of this kind, if unilaterally undertaken, may be used to justify exclusive and effective control of reef areas similar to how China currently controls Scarborough (Panatag) Shoal,” he added.

Batongbacal noted China’s statement saying it will survey other areas aside from those that it currently occupies, saying it indicates carrying out such works in other reef areas outside of those that they currently occupy.

“Doing so may result in new, additional areas being placed under exclusive control and administration, tantamount to occupation but short of ‘new inhabitation’ (which the Parties said they will not do, per the 2002 Declaration of Conduct),” said the UP professor.

“Carrying out coral restoration/rehabilitation activities in the South China Sea unilaterally, and within the exclusive economic zones of the Southeast Asian littoral States, would be tantamount to an exercise of civilian administration and control and undoubtedly could be used in the future as evidence that China treats these areas no differently from their own resources in their territorial seas and internal waters,” he added.

Batongbacal said states should question the plan, saying silence would be evidence of acquiescence to China’s assertion of such administration and control.

He said China should not unilaterally undertake marine environmental conservation and protection if it is serious about its goal of rehabilitating the coral reefs.

“Any coral restoration project in the South China Sea should be transparently undertaken, with full access and participation of the other claimant states, in accordance with formal agreements that transparently lay out the intentions of the Parties and ensure no prejudice will be created in favor of/against their respective claims/positions,” he said.

“The China-ASEAN Decade of Marine Environmental Protection could be used as a platform for this kind of cooperative activity (up to now, this remains a piece of paper, another of many papers that were announced with much fanfare but have very little substance),” he added.

Read more at https://www.philstar.com/headlines/2019/01/06/1882692/china-could-occupy-more-areas-wps-expert-warns#TphxzD4MFuoqkO75.99

Πώς να πληγεί η Ρωσία εκεί που πονάει

0

Μια μακροπρόθεσμη στρατηγική για την ενίσχυση της οικονομικής πίεσης

Περίληψη:

Υπάρχει πάντα η πιθανότητα ότι η αύξηση της οικονομικής πίεσης στην Ρωσία θα πείσει τελικά τον Πούτιν να περιορίσει τις επιθέσεις του στις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους τους, ειδικά εάν πράττοντας έτσι αναγκάζει την Ρωσία να αρχίσει να μειώνει τις εγχώριες δαπάνες για βασικά προγράμματα και κρατικές επιδοτήσεις σε στενούς συμμάχους που υποστηρίζουν την δημοτικότητα της κυβέρνησής του.

Ο PETER HARRELL είναι επίκουρος ανώτερος συνεργάτης στο Center for a New American Security και δικηγόρος που συμβουλεύει για την συμμόρφωση σε κυρώσεις. Διετέλεσε Αναπληρωτής Βοηθός Υπουργός Εξωτερικών αρμόδιος για Οικονομικές Απειλές και Κυρώσεις από το 2012 έως το 2014.

Η προσάρτηση της Κριμαίας από την Ρωσία το 2014, ο πόλεμος στην ανατολική Ουκρανία, η παρέμβασή της στις προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ το 2016 και άλλες επιθετικές πράξεις κατά των Ηνωμένων Πολιτειών και των συμμάχων τους, απαιτούν ισχυρή Δυτική απάντηση. Τα τελευταία τέσσερα χρόνια, στην απάντηση αυτή κυριαρχούν κυρώσεις και άλλα καταναγκαστικά οικονομικά μέτρα. Αμερικανοί και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι ελπίζουν ότι τα οικονομικά μέτρα δεν θα επιβάλλουν μόνο ένα κόστος για τέτοιες ενέργειες, αλλά θα αποτρέψουν επίσης το Κρεμλίνο από την κλιμάκωση της επίθεσης κατά των αμερικανικών και ευρωπαϊκών συμφερόντων.

04012019-1.jpg

Ο Ρώσος πρόεδρος, Βλαντιμίρ Πούτιν, ο υπουργός Άμυνας, Σεργκέι Σόιγκου, και ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων, Βαλέρι Γκερασίμοφ, σε συνεδρίαση του Συμβουλίου του Υπουργείου Άμυνας, στη Μόσχα, τον Δεκέμβριο του 2018. MIKHAIL KLIMENTYEV / KREMLIN VIA REUTERS
——————————————————————

Η οικονομική πίεση φέρνει ασφαλώς αποτέλεσμα. Το ΔΝΤ εκτιμά [1] ότι οι κυρώσεις που συνδέονται με την εισβολή στην Ουκρανία το 2014 κόστισαν στην Ρωσία από 1 έως 1,5% του ΑΕΠ της έως τα μέσα του 2015. Οι κυρώσεις βλάπτουν επίσης το σύνολο του ρωσικού πλούτου, καθώς η Ρωσία έπρεπε να αντισταθμίσει τα χαμένα Δυτικά κεφάλαια με το να δαπανήσει δισεκατομμύρια δολάρια για να στηρίξει μεγάλες εταιρείες που εξαρτώνται από Δυτική χρηματοδότηση. Οι πιο πρόσφατες κυρώσεις που ανακοινώθηκαν τον Απρίλιο του 2018 σε απάντηση της παρέμβασης της Ρωσίας στις εκλογές των ΗΠΑ κλόνισαν τις ρωσικές χρηματοπιστωτικές αγορές και άσκησαν πίεση στην αξία του ρουβλίου. Συγκεκριμένοι άνθρωποι και εταιρείες [2] έχουν επίσης αισθανθεί την πίεση: Για παράδειγμα, η καθαρή αξία του Oleg Deripaska, του φιλο-Πούτιν ολιγάρχη, έχει πέσει [3] λόγω των κυρώσεων των ΗΠΑ.

Και όμως οι κυρώσεις δεν έχουν κάνει πολλά για να αλλάξουν τους τρόπους της Μόσχας. Όχι μόνο η Ρωσία αρνήθηκε να κάνει παραχωρήσεις σχετικά με την στρατιωτική παρέμβασή της στην Ουκρανία, αλλά τον Νοέμβριο του 2018 κατέλαβε [4] τρία ουκρανικά ναυτικά πλοία που διέρχονται από το στενό του Κερτς. Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του Αμερικανού διευθυντή της National Intelligence, Dan Coats, οι κυρώσεις δεν εμπόδισαν την Ρωσία από το να παρέμβει [5] στις μεσοπρόθεσμες εκλογές των ΗΠΑ το 2018 και, πράγματι, ο Coats είπε ότι η Κίνα και το Ιράν προσπάθησαν επίσης να παρέμβουν. Ούτε αποθάρρυναν τη Μόσχα από το να υποκινήσει τις προσπάθειες της Βόρειας Κορέας να παρακάμψει τις διεθνείς κυρώσεις, να υποστηρίξει τον Σύρο πρόεδρο Μπασάρ αλ Άσαντ ή να χρησιμοποιήσει έναν στρατιωτικού επιπέδου νευρικό παράγοντα στην επίθεση του Salisbury κατά του Σεργκέι Σκριπάλ, ενός Ρώσου εξόριστου που ζει στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρώπη χρειάζονται μια σκληρή και συνεκτική στρατηγική για να περιορίσουν την οικονομία της Ρωσίας και για να έχουν μια ουσιαστική ευκαιρία να επηρεάσουν την ρωσική διαδικασία λήψης αποφάσεων. Οι στοχευμένες κυρώσεις παραμένουν χρήσιμες στην τιμωρία μεμονωμένων αξιωματούχων, ολιγαρχών και εταιρειών όταν αυτοί επιτίθενται σε Δυτικά συμφέροντα. Αλλά η απλή επιβολή τέτοιων μέτρων από καιρό σε καιρό ως απάντηση στις ρωσικές προκλήσεις δεν θα αλλάξει ποτέ την συμπεριφορά της Ρωσίας. Αντίθετα, χρειάζεται μια πιο φιλόδοξη μακροπρόθεσμη προσέγγιση, η οποία να επικεντρώνεται όχι μόνο σε συγκεκριμένους αξιωματούχους και ολιγάρχες, αλλά στα ρωσικά δημόσια έσοδα και στην ρωσική οικονομία στο σύνολό της. Σε ένα βέλτιστο σενάριο, μια πιο φιλόδοξη οικονομική στρατηγική θα μπορούσε να προκαλέσει πολιτικές εντάσεις στην Ρωσία και να πείσει τον Πούτιν να περιορίσει την επιθετικότητά του. Αλλά ακόμη και στο πιο πιθανό σενάριο όπου η οικονομική πίεση αποτύχει να αλλάξει τους στρατηγικούς υπολογισμούς του Πούτιν, μια φιλόδοξη στρατηγική είναι βασική για να περικοπεί η ικανότητα της Ρωσίας να επιτυγχάνει τους στόχους του Πούτιν.

Για ένα παράδειγμα αποτελεσματικού προγράμματος οικονομικής πίεσης, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής δεν πρέπει να κοιτάξουν πέρα από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου. Το 1983, ο Αμερικανός πρόεδρος Ρόναλντ Ρήγκαν υπέγραψε την Οδηγία για την Εθνική Ασφάλεια 75 [6] (National Security Decision Directive 75, NSDD 75), δηλώνοντας ότι η αμερικανική πολιτική ήταν να «ανασχέσει και με την πάροδο του χρόνου να αναστρέψει τον σοβιετικό επεκτατισμό». Η οδηγία προσδιόρισε τέσσερις ενδιάμεσους οικονομικούς στόχους: Να εξασφαλιστεί ότι οι Δυτικές σχέσεις με την Σοβιετική Ένωση δεν διευκολύνουν την σοβιετική στρατιωτική ισχύ˙ να αποφευχθεί η επιδότηση της Σοβιετικής Ένωσης, ώστε να αυξηθούν οι εσωτερικές οικονομικές πιέσεις με την πάροδο του χρόνου˙ να ελαχιστοποιηθεί η σοβιετική οικονομική μόχλευση έναντι των συμμάχων των ΗΠΑ στην Ευρώπη και σε όλο τον κόσμο˙ και να επιτραπεί κάποιο εμπόριο, όπως το εμπόριο σιτηρών, το οποίο ήταν αμοιβαία επωφελές και δεν προσέφερε κανένα στρατηγικό πλεονέκτημα.

Παρόλα όσα άλλαξαν τα τελευταία 35 χρόνια, η οικονομική εκστρατεία του Ρήγκαν ενάντια στην Σοβιετική Ένωση εξακολουθεί να αποτελεί ένα χρήσιμο πρότυπο για μια σύγχρονη προσέγγιση για την συγκράτηση της Ρωσίας.

ΜΙΑ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ

Οποιαδήποτε εκστρατεία οικονομικής πίεσης που ενδέχεται να επηρεάσει τις προοπτικές της Ρωσίας πρέπει να κάνει το στρατιωτικο-βιομηχανικό συγκρότημα της χώρας να λιμοκτονήσει. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρώπη το γνωρίζουν αυτό: Ενέκριναν εξαγωγικούς ελέγχους κατά των ρωσικών αμυντικών βιομηχανιών το 2014, και το 2017 το Κογκρέσο των ΗΠΑ εξέδωσε νόμο που επιβάλλει κυρώσεις σε ξένες εταιρείες και κυβερνήσεις οι οποίες πραγματοποιούν «σημαντικές συναλλαγές» με τον ρωσικό αμυντικό τομέα. Αυτές οι κυρώσεις απειλούν την δυνατότητα της Ρωσίας να εξάγει στρατιωτικό εξοπλισμό, ένα εμπόριο που αποφέρει δισεκατομμύρια [7] δολάρια στην Ρωσία ετησίως και συμβάλλει στην επέκταση της παγκόσμιας επιρροής της χώρας. Τον Σεπτέμβριο του τρέχοντος έτους, η διοίκηση του Trump επέβαλλε κυρώσεις [8] σε έναν Κινέζο ανώτερο αξιωματικό του στρατιού και στο Τμήμα Ανάπτυξης Εξοπλισμού του κινεζικού στρατού επειδή αγόρασαν ρωσικά μαχητικά αεροσκάφη και ένα ρωσικό σύστημα αεροπορικής άμυνας.

Η Ουάσινγκτον θα πρέπει να πιέσει περαιτέρω το πλεονέκτημα αυτό, πείθοντας τις χώρες-εταίρους των ΗΠΑ, όπως η Ινδία και η Τουρκία, να ακυρώσουν προγραμματισμένες αγορές [9] σημαντικών ρωσικών αμυντικών συστημάτων. Με τον τρόπο αυτό, η διοίκηση Trump θα πρέπει να στηριχθεί όχι μόνο στην απειλή κυρώσεων αλλά και σε θετικά κίνητρα όπως η δυνατότητα μεγαλύτερης συνεργασίας με τον στρατό των ΗΠΑ. Η απόφαση της Ουάσιγκτον [10] στα τέλη του περασμένου μήνα για την έγκριση της πώλησης πυραύλων Patriot στην Τουρκία, για παράδειγμα, επιτρέπει σε έναν σύμμαχο των ΗΠΑ να χρησιμοποιήσει αμερικανικό στρατιωτικό εξοπλισμό αντί για ρωσική τεχνολογία.

Ταυτόχρονα, οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να ασκήσουν πίεση στις αλυσίδες εφοδιασμού του στρατού της Ρωσίας. Παρόλο που η Ρωσία παράγει το μεγαλύτερο μέρος του αμυντικού εξοπλισμού της στην εγχώρια αγορά, εξακολουθεί να εισάγει εξαρτήματα και εξοπλισμό διπλής χρήσης (τεχνολογία που έχει στρατιωτικές και μη στρατιωτικές χρήσεις). Οι τεχνολογικές καινοτομίες με σημαντικές στρατιωτικές εφαρμογές, όπως τα αυτόνομα οχήματα, κυριαρχούνται από τις αμερικανικές επιχειρήσεις και πιθανότατα θα αυξήσουν την μόχλευση των ΗΠΑ και της Ευρώπης σε αυτόν τον τομέα. Οποιαδήποτε μέτρα που μπορούν να λάβουν οι Δυτικές κυβερνήσεις για να περιορίσουν την πρόσβαση της Ρωσίας σε τέτοιες αναδυόμενες τεχνολογίες αξίζει να επιδιωχθούν.

Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής της Δύσης έχουν ήδη συνειδητοποιήσει την ανάγκη να παρακρατούν πόρους από τον στρατό της Ρωσίας. Ωστόσο, οι στρατιωτικές κυρώσεις είναι μόνο ένα κομμάτι μιας μεγαλύτερης και πιο σύνθετης προσπάθειας για την συρρίκνωση της οικονομίας της Ρωσίας και των κρατικών εσόδων της. Από το 2014, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής στην Ουάσινγκτον και τις Βρυξέλλες ήταν επιφυλακτικοί στο να επιβάλουν τις αυστηρότερες κυρώσεις στην Ρωσία, όπως να βάλουν στη μαύρη λίστα τις μεγαλύτερες ρωσικές τράπεζες ή να πετάξουν την Ρωσία έξω από το διεθνές δίκτυο πληρωμών της Εταιρείας Παγκόσμιας Διατραπεζικής Χρηματοπιστωτικής Τηλεπικοινωνίας (Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication, SWIFT), εξαιτίας των ανησυχιών για την επίδραση που θα μπορούσαν να έχουν οι κυρώσεις αυτές στις παγκόσμιες χρηματοπιστωτικές και ενεργειακές αγορές.

Με μόνο το ρωσο-ευρωπαϊκό εμπόριο να ανέρχεται ετησίως στα περίπου 200 δισ. ευρώ [11] (περίπου 230 δισεκατομμύρια δολάρια) και την Ρωσία να παραμένει ένας από τους κυριότερους παραγωγούς ενέργειας στον κόσμο, τα παράπλευρα κόστη μιας απότομης διάλυσης των εμπορικών και οικονομικών σχέσεων θα μπορούσαν να είναι πολύ υψηλά. Πράγματι, το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ αναγκάστηκε να ανακαλέσει εν μέρει [12] τις κυρώσεις που επέβαλε στον Deripaska, ο οποίος έχτισε την περιουσία του στις παγκόσμιες αγορές μετάλλων, αφότου οι κυρώσεις είχαν ως αποτέλεσμα οι παγκόσμιες τιμές αλουμινίου να αυξηθούν κατά 20% στις εβδομάδες μετά την ανακοίνωσή τους. Πράγματι, στα τέλη Δεκεμβρίου, το Υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε [13] ότι θα βγάλει αρκετές από τις εταιρείες του Deripaska από τους καταλόγους των αμερικανικών κυρώσεων με αντάλλαγμα την εκποίηση ενός μέρους των μετοχών που κατέχει ο Deripaska.

Οι Αμερικανοί και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι δικαίως ανησυχούν για το πώς οι κυρώσεις θα μπορούσαν να επηρεάσουν την σταθερότητα της αγοράς, ωστόσο εξακολουθούν να υπάρχουν βιώσιμες επιλογές. Οι κυρώσεις και η σκληρή διπλωματία θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την αποτροπή νέων επενδύσεων μεγάλης κλίμακας σε βασικούς ρωσικούς εξαγωγικούς κλάδους, όπως της ενέργειας, ο οποίος το 2018 έφθασε σε επίπεδο μετασοβιετικής παραγωγής ρεκόρ [14] και ο οποίος εξακολουθεί να προσελκύει [15] σημαντικές νέες Δυτικές επενδύσεις. Ο στόχος των νέων κυρώσεων δεν πρέπει να είναι να προκαλέσει βραχυπρόθεσμη αναστάτωση στις εξαγωγές αυτών και άλλων βασικών προϊόντων, η οποία θα μπορούσε να αυξήσει τις παγκόσμιες τιμές και να έχει σημαντικές αρνητικές συνέπειες. Αντ’ αυτού, θα πρέπει να σχεδιαστούν για να αποτρέψουν νέες επενδύσεις στην Ρωσία με στόχο τη μείωση του μακροπρόθεσμου όγκου και της αξίας αυτών των εξαγωγών και άλλων σημαντικών πηγών ρωσικών εσόδων με την πάροδο του χρόνου. Αυτή η σταδιακή ελάττωση θα δώσει στους εναλλακτικούς προμηθευτές χρόνο να καλύψουν το κενό. Επιπλέον, η μόχλευση της Ρωσίας επί των μεγάλων παγκόσμιων ενεργειακών εταιρειών θα εξασθενίσει σταδιακά καθώς οι εταιρείες θα αποφεύγουν να πραγματοποιούν νέες επενδύσεις στην Ρωσία. Οι περιορισμοί στην πρόσβαση της Μόσχας στις διεθνείς κεφαλαιαγορές, συμπεριλαμβανομένου του κρατικού δανεισμού της, αποτελούν ένα άλλο χρήσιμο εργαλείο και θα μειώσουν το διαθέσιμο κεφάλαιο για επενδύσεις εντός της Ρωσίας. Η λήψη αυτών των μέτρων θα καταστήσει σταδιακά πιο δύσκολο να διατηρηθεί ο [διεθνής] τυχοδιωκτισμός της Ρωσίας, ακόμη και ενώ το Κρεμλίνο θα αναγκαστεί να κάνει αγχωτικούς συμβιβασμούς μεταξύ εγχώριων οικονομικών προτεραιοτήτων.

Για να αυξηθεί η ενόχληση, οι Αμερικανοί και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι θα πρέπει να συνεχίσουν να προσπαθούν να βάλουν μια σφήνα μεταξύ του Πούτιν και μιας ρωσικής ολιγαρχικής τάξης που κέρδισε πολλά από την διακυβέρνησή του. Αλλά η αποτελεσματικότητα των κυρώσεων σε ολιγάρχες έχει τα όριά της. Η ένταξη σε καταλόγους κυρώσεων στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη έχει, αν μη τι άλλο, αναγκάσει κάποιους ολιγάρχες να συνδεθούν ακόμη πιο στενά με το Κρεμλίνο, λόγω της έλλειψης εναλλακτικών επιχειρηματικών ευκαιριών. Για παράδειγμα, ένας από τους πρώτους ολιγάρχες που υπέστησαν κυρώσεις το 2014, ο μακροχρόνιος σύντροφος του Πούτιν στο τζούντο, Arkady Rotenberg, κατέληξε να γίνει εργολάβος τον οποίον προσέλαβε ο Πούτιν για να χτίσει την γέφυρα που συνδέει την ηπειρωτική Ρωσία με την κατεχόμενη χερσόνησο της Κριμαίας. Αυτό υποδηλώνει ότι οι ολιγαρχικές κυρώσεις μπορεί να είναι ισχυρότερες ως απειλή παρά στην εκτέλεσή τους. Οι διαμορφωτές πολιτικής πρέπει επομένως να καταστήσουν πολύ ξεκάθαρα τα βήματα που μπορούν να κάνουν οι Ρώσοι ολιγάρχες για να αποστασιοποιηθούν από τον Πούτιν προκειμένου να αποφύγουν κυρώσεις.

04012019-2.jpg

Ο Ρώσος μεγιστάνας του αλουμινίου, Oleg Deripaska, αποχωρεί μετά τις συνομιλίες του Ρώσου προέδρου, Βλαντιμίρ Πούτιν, με τον πρόεδρο της Νότιας Κορέας, Moon Jae-in, στο Κρεμλίνο, τον Ιούνιο του 2018. SERGEI KARPUHKIN / REUTERS
————————————————————

Τελικά, μια οικονομικά εξασθενημένη Ρωσία είναι μια Ρωσία με λιγότερη μόχλευση έναντι άλλων εθνών, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρώπης. Αλλά η χαλάρωση αυτών των δεσμών απαιτεί μια αφοσιωμένη προσπάθεια –μια προσπάθεια που οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής πρέπει να κάνουν επιθετικά. Από το 2014, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει λάβει μέτρα για να μειώσει την εξάρτησή της από την ρωσική ενέργεια, δεσμευόμενη να εισάγει [16] περισσότερο υγροποιημένο φυσικό αέριο από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αυτό το βήμα είναι θετικό. Αλλά μόλις πέρυσι, ο ρωσικός πετρελαϊκός γίγαντας Rosneft ανακοίνωσε σχέδια για την απόκτηση [17] μια από τις μεγαλύτερες εταιρείες διυλιστηρίων της Ινδίας, την Essar. Η Ουάσινγκτον και οι συμμαχικές κυβερνήσεις θα πρέπει να χρησιμοποιήσουν διπλωματία και διεθνείς επενδυτικούς περιορισμούς για να ενθαρρύνουν τις κυβερνήσεις να εμποδίσουν τέτοιες εξαγορές, ιδίως από ρωσικές κρατικές εταιρείες, διότι παρέχουν στην Ρωσία μακροπρόθεσμη μόχλευση στις χώρες όπου συμβαίνουν [αυτές οι εξαγορές].

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η διοίκηση του Trump μπορεί να χρησιμοποιήσει την πρόσφατα αναμορφωμένη διαδικασία ελέγχων της Επιτροπής Εξωτερικών Επενδύσεων των Ηνωμένων Πολιτειών (Committee on Foreign Investment in the United States, CFIUS) για να περιορίσει την δυνατότητα της Ρωσίας να αποκτήσει μερίδια σε εταιρείες τεχνολογίας. Με τον τρόπο αυτό, όχι μόνο θα μειωθεί η ρωσική μόχλευση στις επιχειρήσεις των ΗΠΑ, αλλά και θα αποφευχθεί η πρόσβαση της Ρωσίας στην αμερικανική τεχνολογία αιχμής. Το Κογκρέσο θα μπορούσε να εντείνει τις απαιτήσεις γνωστοποίησης γύρω από τις αγορές ακινήτων από Ρώσους, οι οποίες έχουν καταστεί μια γκρίζα αγορά-καταφύγιο [18] για ρωσικά χρήματα. Και το Κογκρέσο θα πρέπει να θεσπίσει νομοθεσία που να απαιτεί μεγαλύτερη δημοσιότητα σχετικά με το ποιος είναι ιδιοκτήτης εταιρειών στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες σύμφωνα με μια μελέτη του 2012 [19] κατατάσσονται ως η δεύτερη πιο εύκολη χώρα στον κόσμο για να ιδρύσει κάποιος μια εταιρεία-κέλυφος. Η έλλειψη γνωστοποίησης σχετικά με τις αγορές ακινήτων και την εταιρική ιδιοκτησία δημιουργεί «παραθυράκια» για τους φίλους του Πούτιν ώστε να διακινούν χρήματα στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Συνολικά, αυτές οι τακτικές θα αυξήσουν σημαντικά την οικονομική πίεση στην Ρωσία. Αλλά ακόμα και όταν ακολουθούν αυτό το σχέδιο, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρώπη θα πρέπει να προσέχουν να μην εμποδίζουν το αμοιβαία επωφελές εμπόριο. Όπως αναγνώρισε ο Ρήγκαν πριν από 35 χρόνια με την Σοβιετική Ένωση, ορισμένες επιχειρήσεις μπορούν να εξυπηρετήσουν τα συμφέροντα των δύο χωρών. Οι Δυτικές εξαγωγές καταναλωτικών προϊόντων, αυτοκινήτων και άλλων μη ευαίσθητων αγαθών, για παράδειγμα, γενικά ωφελούν τους απλούς Ρώσους, σε αντίθεση με το ρωσικό κράτος. Η Ρωσία παραμένει μια κερδοφόρα αγορά εξαγωγών για τους Δυτικούς κατασκευαστές τέτοιων προϊόντων.

ΝΕΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ

Με την εφαρμογή αυτής της στρατηγικής, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα βασίζονταν σε γνωστά εργαλεία: Κυρώσεις, έλεγχοι επί των εξαγωγών και έλεγχοι εθνικής ασφάλειας επί των ξένων επενδύσεων. Αλλά πρέπει να σκεφτούν δημιουργικούς νέους τρόπους για να ασκήσουν πρόσθετη πίεση στη Μόσχα. (Στο κάτω-κάτω, ο Reagan επίσης ενέκρινε [20] μεγάλης κλίμακας μυστικές επιθέσεις στην ρωσική υποδομή ενεργειακών αγωγών).

Το 2011, για παράδειγμα, η Ευρωπαϊκή Ένωση ξεκίνησε αντιμονοπωλιακή έρευνα σχετικά με την ρωσική ελεγχόμενη από το κράτος πετρελαϊκή εταιρεία Gazprom. Η ΕΕ διευθέτησε [21] την έρευνα τον Μάιο του 2018, με αντάλλαγμα τιμολογιακές παραχωρήσεις που επιτρέπουν στους Ευρωπαίους πελάτες της Gazprom να μεταπωλούν φυσικό αέριο πέρα από τα εθνικά σύνορα. Η ΕΕ θα πρέπει να εφαρμόσει αυστηρά αυτή την συμφωνία και να επιβάλει μεγάλα πρόστιμα στην Gazprom και σε άλλες κυβερνητικά ελεγχόμενες ρωσικές εταιρείες σε περίπτωση που θα εμπλακούν σε μελλοντικές αντι-ανταγωνιστικές δραστηριότητες.

Η παραπομπή στην Δικαιοσύνη μπορεί επίσης να διαδραματίσει κάποιον ρόλο στην στρατηγική. Η Ουκρανία έχει ήδη επιζητήσει [22] δισεκατομμύρια δολάρια από την Ρωσία για την αποτυχία της τελευταίας να παρέχει αξιόπιστα φυσικό αέριο από τότε που ξεκίνησε η σύγκρουση των χωρών το 2014. Η Ουκρανία έχει επίσης καταθέσει [23] μια νομική προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο για την κατάληψη της Κριμαίας από την Ρωσία. Η αμερικανική και οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις μπορούν να ενθαρρύνουν και άλλα θύματα των κακόβουλων δραστηριοτήτων της Ρωσίας, από τις δολοφονίες [23] έως τις κυβερνοεπιθέσεις, για να κάνουν μηνύσεις. Η Ρωσία μπορεί να ισχυριστεί [24] κυριαρχική ασυλία (sovereign immunity), μια νομική θεωρία που γενικά περιορίζει το δικαίωμα των πολιτών να μηνύουν ξένες κυβερνήσεις για κυβερνητικές ενέργειες, για να αντιταχθεί σε τέτοιες αγωγές. Η Ρωσία, για παράδειγμα, επιδιώκει να επικαλεσθεί την κυριαρχική ασυλία για να εμποδίσει την δίκη της μήνυσης της Εθνικής Επιτροπής των Δημοκρατικών (Democratic National Committee) για το ρωσικό χάκινγκ στους σέρβερ των ηλεκτρονικών υπολογιστών της κατά τις εκλογές του 2016. Οι Δυτικές κυβερνήσεις θα μπορούσαν να παράσχουν νομικά μέσα στους δυνητικούς ενάγοντες, περιορίζοντας την κυριαρχική ασυλία ως μια άμυνα σε υποθέσεις που αφορούν εκλογικές παρεμβάσεις και ορισμένα άλλα σοβαρά εγκλήματα, εν πολλοίς όπως το Κογκρέσο των ΗΠΑ έχει περιορίσει το δικαίωμα των χωρών που υποστηρίζουν την τρομοκρατία να διεκδικήσουν την κυριαρχική ασυλία ως μια άμυνα. Ένας αυξημένος κίνδυνος των ιδιωτικών δικαστικών προσφυγών, και η πιθανότητα να αποδοθούν ρωσικά περιουσιακά στοιχεία στα θύματα κακόβουλων ρωσικών δραστηριοτήτων θα μπορούσαν να χαλαρώσουν τον ενθουσιασμό της Μόσχας για την επέκταση της επιρροής της με τέτοια μέσα.

ΠΑΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ

Η ανάσχεση μέσω της οικονομικής πίεσης είναι ένα μακρόχρονο παιχνίδι, όπως ακριβώς και κατά την διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου. Ο Ρήγκαν δεν περίμενε ότι η στρατηγική του θα οδηγήσει σε άμεσες αλλαγές της σοβιετικής πολιτικής στην Κεντρική Ασία, την Λατινική Αμερική ή την Ευρώπη το 1983 και σημείωσε ότι «είναι απίθανο να υπάρξει ταχεία πρόοδος στις διμερείς σχέσεις». Σήμερα, υπάρχει πάντα η πιθανότητα ότι η αύξηση της οικονομικής πίεσης θα πείσει τελικά τον Πούτιν να περιορίσει τις επιθέσεις του στις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους τους, ειδικά εάν πράττοντας έτσι αναγκάζει την Ρωσία να αρχίσει να μειώνει τις εγχώριες δαπάνες για βασικά προγράμματα και κρατικές επιδοτήσεις σε στενούς συμμάχους που υποστηρίζουν την δημοτικότητα της κυβέρνησής του. Το πιο πιθανό σενάριο, ωστόσο, είναι ότι ο Πούτιν θα συνεχίσει να προκαλεί την Δύση. Σε αυτή την περίπτωση, είναι απαραίτητη μια στρατηγική που να αποσκοπεί στην σταδιακή αποδυνάμωση της ρωσικής οικονομίας και στην αύξηση των εσωτερικών διαιρέσεων και των συμβιβασμών, προκειμένου να περιοριστεί η ικανότητα του Κρεμλίνου να προωθήσει την εξωτερική πολιτική του. Η Ουάσινγκτον πρέπει πάντα να είναι ανοιχτή στην χαλάρωση των πιέσεων και στην βελτίωση των σχέσεων, εάν η Ρωσία αλλάξει πορεία. Αν δεν το κάνει όμως, η Ουάσιγκτον πρέπει να επιδιώξει να περιορίσει και να υπονομεύσει την οικονομία της Ρωσίας μακροπρόθεσμα.

Copyright © 2019 by the Council on Foreign Relations, Inc.
All rights reserved.

Στα αγγλικά: https://www.foreignaffairs.com/articles/russian-federation/2019-01-03/ho…

Σύνδεσμοι:
[1] https://www.imf.org/en/News/Articles/2015/09/28/04/53/socar080315b
[2] https://www.state.gov/documents/organization/267590.pdf
[3] http://fortune.com/2018/04/25/russia-sanctions-billionaire/
[4] https://www.nbcnews.com/storyline/ukraine-crisis/russia-attacks-seizes-t…
[5] https://www.reuters.com/article/us-usa-election-interference/russia-chin…
[6] https://fas.org/irp/offdocs/nsdd/nsdd-75.pdf
[7] https://www.france24.com/en/20180207-russia-sold-15-billion-worth-weapon…
[8] https://www.reuters.com/article/us-usa-russia-sanctions/u-s-sanctions-ch…
[9] https://www.cnbc.com/2018/12/03/us-might-tolerate-indias-5-billion-deal-…
[10] https://www.reuters.com/article/us-turkey-usa-missiles/us-state-departme…
[11] http://ec.europa.eu/trade/policy/countries-and-regions/countries/russia/
[12] https://www.reuters.com/article/us-usa-sanctions-rusal-insight/how-rusal…
[13] https://home.treasury.gov/news/press-releases/sm576
[14] https://www.bloomberg.com/news/articles/2018-10-02/russian-oil-output-ri…
[15] https://www.ft.com/content/cc5fd1f8-0b4f-11e9-acdc-4d9976f1533b
[16] https://www.bloomberg.com/news/articles/2018-08-09/europe-shows-it-s-get…
[17] https://www.reuters.com/article/us-india-essar-rosneft-idUSKCN1B00MN
[18] https://www.mcclatchydc.com/news/politics-government/white-house/article…
[19] http://www.michael-findley.com/uploads/2/0/4/5/20455799/global_shell_gam…
[20] https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/northamerica/usa/1455559/CIA-…
[21] http://europa.eu/rapid/press-release_IP-18-3921_en.htm
[22] https://www.reuters.com/article/us-ukraine-crisis-russia-gazprom/ukraine…
[23] https://www.telegraph.co.uk/news/2017/03/06/ukraine-sues-russia-internat…
[24] https://www.lawfareblog.com/russia-asserts-immunity-dnc-case

Μπορείτε να ακολουθείτε το «Foreign Affairs, The Hellenic Edition» στο TWITTER στην διεύθυνση www.twitter.com/foreigngr αλλά και στο FACEBOOK, στην διεύθυνση www.facebook.com/ForeignAffairs.gr και στο linkedin στην διεύθυνση

Aurélie Jean – Eurêka ! Quand Archimède eut son épiphanie

0

On ne finira jamais de s’extasier devant l’une des plus célèbres et concrètes formules mathématiques : la très fameuse poussée d’Archimède.

Équilibre des liquides : principe d’Archimede (poussée des corps dans l’eau). En prenant son bain, Archimède de Syracuse (287 av. J.-C.-212 av. J.-C.) remarqua que sa jambe pesait plus lourd hors de l’eau que dans l’eau et s’écria « Eurêka ! » Illustration anonyme de 1925. Collection privée.

Η παγίδα του Θουκυδίδη, η Νέα Τάξη και η Ελλάδα

1

του ΠΑΝΤΕΛΗ ΣΑΒΒΙΔΗ.

Ο καθηγητής του Harvard Γκράχαμ Άλισον έγραψε ένα βιβλίο, το οποίο κυκλοφόρησε το 2017, με τίτλο «Η παγίδα του Θουκυδίδη». Με δύο λόγια, έλεγε πως όταν η Σπάρτη αντιλήφθηκε πως η Αθήνα ήταν ανερχόμενη δύναμη, επιδίωξε τον πόλεμο ώστε να αναχαιτίσει τη δυναμική της. Αν την άφηνε, δεν θα μπορούσε να αντεπεξέλθει σε μια σύγκρουση μαζί της.

Με λίγα λόγια, μας λέει πως ο πόλεμος μεταξύ μεγάλων δυνάμεων για την κυριαρχία είναι κάποια στιγμή αναπόφευκτος.

Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Μακεδονίας Ηλίας Κουσκουβέλης απάντησε με ένα δικό του βιβλίο το οποίο κυκλοφόρησε στα αγγλικά με τίτλο Thucydides on choice and decision making: Why war is not inevitable. Επισημαίνει μια σειρά οφθαλμοφανών λαθών, όπως ότι η κυρίαρχη δύναμη της εποχής δεν ήταν η Σπάρτη αλλά η Αθήνα, αλλά το ζήτημα δεν βρίσκεται εκεί. Η ουσία της προσέγγισης του Άλισον, ότι δηλαδή οι δυνάμεις κάποια στιγμή συγκρούονται για την κυριαρχία, είναι σωστή. Η μορφή της σύγκρουσης διαφέρει.

Όλα συγκλίνουν ότι μια νέα παγκόσμια τάξη διαμορφώνεται. Απλώς, η μετάβαση από την παλιά στη νέα δεν γίνεται απότομα και ηχηρά αλλά σταδιακά, και πολλές φορές χωρίς να γίνεται αντιληπτό.

Η τάξη που αποχαιρετούμε διαμορφώθηκε μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και βασίστηκε στον Ψυχρό Πόλεμο και το Φιλελευθερισμό. Η κατάρρευση των κομμουνιστικών καθεστώτων, το 1989, θα μπορούσε να ήταν έτος καμπής της νέας τάξης. Ίσως και να είναι, αν αποδεχθούμε ότι το νέο γεννιέται μέσα από τους σπασμούς του παλιού.

Μετά το ’89, οι φερόμενοι ως νικητές του Ψυχρού Πολέμου έκαναν το ίδιο λάθος που έγινε την επαύριον του Α΄ ΠΠ όταν ταπεινώθηκε και εξαντλήθηκε η Γερμανία. Λάθος που δεν επαναλήφθηκε με το τέλος του Β΄ ΠΠ.

Το λάθος του ’89 είναι ότι οι Δυτικές δυνάμεις δεν επιδίωξαν, όσο χρειαζόταν, να εντάξουν τη Ρωσία –και τώρα την Κίνα– στο διεθνές σύστημα. Και η Ρωσία και η Κίνα ανακάμπτουν και απειλούν την πρωτοκαθεδρία των νικητών.

Ουάσινγκτον και ευρωπαϊκές πρωτεύουσες αναζητούν μια νέα διεθνή αρχιτεκτονική, αλλά δεν μπορούν να την πετύχουν. Επιδιώκουν να βασιστούν στα προνόμια που διέθεταν, αλλά τα προνόμιά τους αυτά αμφισβητούνται.

Και όμως, υπάρχουν προηγούμενα που θα μπορούσαν να τους βοηθήσουν. Το ένα είναι ο Πελοποννησιακός Πόλεμος και η σύγκρουση Αθήνας-Σπάρτης. Μπορεί να τους οδηγήσει σε ασφαλή συμπεράσματα.

Το άλλο, και σημαντικότερο, είναι η Συναυλία της Ευρώπης. Η τάξη που διαμορφώθηκε στο Συνέδριο της Βιέννης το 1815. Ένα πρότυπο που μπορεί να λειτουργήσει στην υπό διαμόρφωση νέα περίοδο. Μια συμφωνία η οποία θα αποτρέπει οποιοδήποτε κράτος να ξεφύγει σε ισχύ και δύναμη από τα άλλα, ώστε να μην καταστεί απειλητικό, αλλά και που θα περιλαμβάνει όλους. Και δεν θα επιδιώκει την εξασθένηση κανενός. Η Αγγλία της εποχής της Συναυλίας είχε κάθε λόγο να εξασθενήσει τη Γαλλία. Δεν το επιδίωξε, όμως, διότι την ήθελε να μπορεί να σταθεί σε περίπτωση που η Ευρώπη απειλείτο από τη Ρωσία.

Για να πετύχει μια νέα ευφυής παγκόσμια τάξη χρειάζονται και τα πρόσωπα που θα διαχειρίζονται τις εξωτερικές –και εσωτερικές– υποθέσεις. Αν φύγουμε από το 1815 (Μέτερνιχ, Ταλεϊράνδος) και έρθουμε στις μέρες μας, είναι εμφανής η διαφορά των πολιτικών ηγετών που διαμόρφωσαν την Ευρώπη, ακόμη και της εποχής Κολ-Μιτεράν, από τους σημερινούς διαχειριστές της.

Πού καταλήγουμε;

  • Η ανάδυση μιας νέας τάξης φαίνεται να είναι νομοτελειακή.
  • Όσοι είχαν τη δύναμη και την επιρροή μέχρι σήμερα θέλουν να αγνοήσουν ότι δεν μπορούν να τις κατέχουν μονοπωλιακά. Αυτό δυσκολεύει τη διαμόρφωση μιας παγκόσμιας ισορροπίας που θα περιορίσει τις πολεμικές αντιπαραθέσεις και θα αντιμετωπίσει τις μεγάλες προκλήσεις (κλιματική αλλαγή, κυβερνοχώρος κτλ.).
  • Από το πολιτικό σκηνικό, κυρίως της Δύσης, λείπουν οι μεγάλες προσωπικότητες που θα μπορούσαν να διαχειριστούν σύνθετες υποθέσεις.

Και με την Ελλάδα;

  • άθε νέα τάξη ευνοεί, καθώς διαμορφώνεται, τον γεωπολιτικό ανασχηματισμό.
  • Η Ελλάδα, με δύσκολους όρους, έχει να αντιμετωπίσει τον τουρκικό αναθεωρητισμό. Η Ελλάδα είναι μια παρακμάζουσα δημογραφικά και πολιτισμικά χώρα. Η Τουρκία εμφανίζεται ως σφριγηλή δύναμη που διεκδικεί ό,τι δεν μπόρεσε να πετύχει μετά τον Α΄ ΠΠ. Έχει, όμως τις αδυναμίες της. Δεν θα μπορέσει να καταστεί περιφερειακή δύναμη.
  • Η επιλογή, από την πολιτική τάξη, της Ελλάδας ως χώρας που παράγει σταθερότητα και έχει προβλέψιμη πολιτική δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι μπορεί να αντιμετωπίσει τις διαφαινόμενες προκλήσεις, παρά μόνο με συνεχείς υποχωρήσεις. Αλλά οι υποχωρήσεις μέχρι πού μπορεί να φτάσουν; Χρειάζεται μια σύνθετη πολιτική ανάκαμψης. Διαφορετικά, το τέλος θα είναι οδυνηρό.

Η ανάδυση ενός οδηγού φορτηγού, του Eric Drouet, μέσα από τη γοήτευση της γαλλικής ακροαριστεράς και την οπορτουνιστική υποστήριξη της ακροδεξιάς

0

Του Αλκη Καλλιαντζίδη, Οικονομολόγου, [email protected]   www.kalkis.eu

Το πρόσωπο της ημέρας χθες και προχθές (3 και 2 Ιανουαρίου 2019) στα μέσα ενημέρωσης και κοινωνικής δικτύωσης της Γαλλίας ήταν ο αξιοσέβαστος 33χρονος οδηγός φορτηγού Eric Drouet, μια από τις ηγετικές φιγούρες του κινήματος των «κίτρινων γιλέκων», σήμερα η πιο εμβληματική, χάρη στην αναγνωρισιμότητα που τόσο απλόχερα του πρόσφεραν ΜΜΕ και οι ηγέτες της γαλλικής ακροαριστεράς και ακροδεξιάς στην αγωνιώδη προσπάθειά τους να καπελώσουν τους εξεγερμένους Γάλλους.

Η είδηση του ηλεκτρονικού Le Monde και του Γαλλικού Πρακτορείου Ειδήσεων (AFP), 3-1-2019, αναφέρεται στην απελευθέρωση, (θα δικαστεί στις 15 Φεβρουαρίου και 5 Ιουνίου 2019 για παράνομη μη δήλωση δυο  συγκεντρώσεων), χθες απόγευμα, του Eric Drouet από την 15ωρη κράτησή του από τις γαλλικές αρχές ασφαλείας στο Παρίσι. Ενώ για αύριο Σάββατο, 5-1-2019, έχουν εξαγγελθεί νέες συγκεντρώσεις σε πολλές γαλλικές πόλεις και φυσικά στο Παρίσι, μπροστά στο Δημαρχείο του και με κατεύθυνση το κτίριο της Εθνικής Συνέλευσης. Ενημερωτική επεξήγηση : στη Γαλλία σχεδόν καμία διαδήλωση δεν απαγορεύεται, αρκεί οι διοργανωτές της να τη δηλώσουν στην τοπική αστυνομία καθώς και την τοποθεσία και την διαδρομή που θα ακολουθήσει. Στο μεταξύ η δημοσίευση σήμερα (4-1-2019) ενός νέου γκάλοπ της εταιρείας δημοσκοπήσεων Odoxa, για λογαριασμό της εφημερίδας Le Figaro, δείχνει ότι έπεσε στο 55% το ποσοστό των Γάλλων (από 75%) που εκφράζουν την συμπάθειά τους στα «κίνητρα γιλέκα» μέλη των οποίων, τα πιο επιθετικά, δεν αποκλείουν «έναν εμφύλιο πόλεμο».

Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή, αναφορικά με την ηγετική μορφή του Eric Drouet. Η προχθεσινή σύλληψή του, κοντά στα Ηλύσια Πεδία, προκάλεσε, όπως ήταν αναμενόμενο, την αγανάκτηση των υποστηρικτών του. Κάποιοι κατήγγειλαν μια μέθοδο για να «φιμώσει  το κίνημα», όταν η κυβέρνηση, από την πλευρά της, υπερασπίζεται την ανάγκη «σεβασμού του κράτους δικαίου».

Ο Eric Drouet συνελήφθη, και πάλι, την Τετάρτη 2 Ιανουαρίου 2019 το βράδυ στο Παρίσι, για συμμετοχή σε αδήλωτη διαδήλωση, που τιμωρείται με φυλάκιση έως και έξι μήνες και 7.500 ευρώ πρόστιμο. Κι αρκετοί άλλοι διαδηλωτές συνελήφθησαν για ελέγχους ταυτοτήτων. Ο Drouet, ένας από τους εμπνευστές της 1ης εθνικής κινητοποίησης των “κίτρινων γιλέκων” στις 17 Νοεμβρίου 2018, είχε έρθει στο Παρίσι, με περίπου 50 άτομα, για να ανάψει κεριά, όπως αρχικά ισχυρίστηκε, στην Place de la Concorde, στη μνήμη των 10 νεκρών και των τραυματιών του εν λόγω κοινωνικού κινήματος. Σε μια δήλωση που μεταδόθηκε στα κοινωνικά δίκτυα, το βράδυ της Τετάρτης προς Πέμπτη, ο δικηγόρος του,  Kheops Lara (εκ δεξιών της φωτο) καταδίκασε τη σύλληψη ως  «εντελώς αδικαιολόγητη και αυθαίρετη». Αφού επιτέθηκε στα μέσα ενημέρωσης, θεωρώντας ότι είχαν  «το μερίδιο ευθύνης τους στην αστυνομική ενέργεια», που ο Eric Drouet συλλαμβάνεται. Ο δικηγόρος του είπε ότι ζήτησε από τον εισαγγελέα του Παρισιού να άρει την κράτησή  του και εκείνων των ατόμων που τον συνόδευαν. Από νομική άποψη, η κράτηση του Drouet μπορούσε να διαρκέσει 24 ώρες μάξιμουμ. Αφέθηκε δε ελεύθερος στις 15 ώρες.

«Αφήστε τον ελεύθερο!»

Σύμφωνα με μια αστυνομική πηγή, ο Drouet συνελήφθη καθοδόν προς τα Ηλύσια Πεδία, μαζί με άλλους υποστηρικτές του. Σε ένα βίντεο που δημοσιεύτηκε στο Twitter από έναν δημοσιογράφο, βλέπουμε τον ακτιβιστή, που συνελήφθη από πολλούς αστυνομικούς, να επιβιβάζεται σε αστυνομικό όχημα, κάτω από τα σφυρίγματα αποδοκιμασίας πολλών ατόμων που ζητούσαν να απελευθερωθεί.

Λίγο νωρίτερα το απόγευμα, ο εν λόγω οδηγός φορτηγού, για τον οποίο ο Jean-Luc Mélenchon, ηγέτης της «Ανυπότακτης Γαλλίας», δήλωσε ότι «είναι γοητευμένος» από αυτόν, τον κάλεσε μέσα από ένα βίντεο στο Facebook να προβεί σε μια «δράση» στη διάσημη παρισινή αρτηρία των Ηλυσίων Πεδίων, σύμφωνα με το δημοσίευμα του ηλεκτρονικού  Le Monde και του Γαλλικού Πρακτορείου Ειδήσεων (AFP) στις 3-1-2019.

«Απόψε, δεν πρόκειται να κάνουμε μια μεγάλη δράση, αλλά θέλουμε να σοκάρουμε την κοινή γνώμη. Δεν ξέρω αν και ποιος θα είναι μαζί μας στα “Ηλύσια” (…) Όλοι θα πάμε εκεί χωρίς γιλέκα», είχε αναρτήσει στα κοινωνικά δίκτυα ο Eric Drouet. Σύμφωνα με τον δικηγόρο του Lara, το «έγκλημα» του Drouet την Τετάρτη το απόγευμα ήταν ότι ήθελε να ανάψει «κεριά (…) στην πλατεία Place de la Concorde στο Παρίσι ως φόρο τιμής στα θύματα «κίτρινα γιλέκα», που σκοτώθηκαν για διάφορους λόγους εξαιτίας των διαδηλώσεων και της κατάληψης των κυκλικών κόμβων». «Στη συνέχεια, ήθελε να συναντηθεί με φίλους και συγγενείς του σε ιδιωτικό χώρο, συμπεριλαμβανομένου ενός εστιατορίου, για να συζητήσει και να ανταλλάξει απόψεις», συνέχισε, προσθέτοντας ότι όλα έγιναν «χωρίς βία, χωρίς μίσος».

«Σεβασμός στο κράτος δικαίου»

Η σύλληψη του οδηγού προκάλεσε διάφορες αντιδράσεις, μερικοί κατήγγειλαν μια διαδικασία «φίμωσης του κινήματος», ενώ η κυβέρνηση, από την πλευρά της, υπερασπίζεται την ανάγκη «σεβασμού του κράτους δικαίου».

Ο πρόεδρος του κινήματος πολιτών «κίτρινων γιλέκων» π.χ., Kamel Amriou, από την πλευρά του, πιστεύει ότι αυτή η σύλληψη ήταν «υπερβολική» και αποσκοπούσε στο «στιγματισμό» του Drouet. «Αυτό δεν είναι ένα πολύ καλό μήνυμα που θα στείλει στον υπόλοιπο πληθυσμό και τη συντριπτική πλειοψηφία των Γάλλων που υποστηρίζουν τις ενέργειές μας», συνέχισε ο  Amriou στο ραδιόφωνο France Inter. Από τους πολιτικούς, ο Jean-Luc Mélenchon ζήτησε την απελευθέρωσή του και καταδίκασε στο Twitter την «κατάχρηση εξουσίας», καθώς και «μια πολιτική αστυνομία [που] στοχεύει και παρενοχλεί» τους ηγέτες των «κίτρινων γιλέκων». Από την άκρα δεξιά, ο Florian Philippot (στη δεξιά φωτο), πρόεδρος του κόμματος των Πατριωτών και πρώην δεξί χέρι της Λεπέν, δήλωσε ότι «σοκαρίστηκε πολύ», σημειώνοντας ότι «το καθεστώς του Μακρόν γίνεται όλο και πιο αυταρχικό». Ο Florian Philippot κατοχύρωσε στο μεταξύ την επωνυμία «κίτρινα γιλέκα» για τις προσεχείς ευρωεκλογές. Ο πρόεδρος των κεντρώων, Hervé Morin, (στην αριστερή φωτο) κατήγγειλε, από την πλευρά του, «τον ερασιτεχνισμό» της κυβέρνησης η οποία πρέπει να «ξεφύγει από την αλαζονεία και την περιφρόνηση», μετά τη σύλληψη του Eric Drouet. Για τον Bruno Le Maire, «αυτό λέγεται σεβασμός του κράτους δικαίου. (…) Όταν κάποιος διοργανώνει μια διαδήλωση που δεν έχει δηλωθεί, το κάνει γιατί δεν σέβεται το κράτος δικαίου», εξήγησε ο Υπουργός Οικονομίας, στο ραδιόφωνο France Inter. «Σε μια Δημοκρατία, η τάξη είναι σημαντική. (…) Η Δημοκρατία δεν είναι αναρχία. (…) Είναι φυσιολογικό ότι, όταν δεν τηρούμε τον δημοκρατικό νόμο, να πληρώνουμε τις συνέπειες», δήλωσε ο Υπουργός Δημόσιων Εσόδων, Gérald Darmanin (εξ αριστερών μαζί με τον Bruno Le Maire εκ δεξιών), στο κανάλι CNews.  Ο Drouet είναι μια από τις φωνές που μετράνε στην αμφισβήτηση, την οποία ο ίδιος αποκαλεί ως «δημοφιλή» και «απολύτως απολιτική», ενώ χθες μπροστά στις κάμερες δήλωσε το αντίθετο, αποφυλακισθείς, «ό, τι γίνεται είναι πολιτικό», είπε! Δημιουργήθηκε στα μέσα Οκτωβρίου 2018, η σελίδα Facebook του Eric Drouet καλώντας τότε στα «εθνικά μπλόκα κατά της αύξησης των καυσίμων» και ακολουθήθηκε γρήγορα από δεκάδες χιλιάδες άτομα, ξεκινώντας την εθνική κινητοποίηση της 17ης Νοεμβρίου 2018, με την «Πράξη 1η». Ήδη βρισκόμαστε στην «Πράξη 8η» αύριο Σάββατο 5-1-2019. Στις 22 Δεκεμβρίου 2018, ο Drouet είχε ήδη συλληφθεί κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων «της Πράξης 6ης» στο Παρίσι. Θα δικαστεί δε για αυτό στις 5 Ιουνίου 2019 γιατί  «βρέθηκε επάνω του απαγορευμένο όπλο κατηγορίας D», ένα είδος ξύλινου γκλοπ (τότε ισχυρίστηκε ότι του το έδωσε ο πατέρας του για άμυνα, ως οδηγού φορτηγού αυτοκινήτου) και για «συμμετοχή του σε ομάδα με σκοπό τις βιαιότητες ή τις καταστροφές». Είχε επίσης προκαλέσει ο Drouet μια μεγάλη συζήτηση όταν κάλεσε από το κανάλι BFM-TV τα «κίτρινα γιλέκα» να «εισβάλουν» στο προεδρικό μέγαρο Elysée. Αν και στη συνέχεια μαλάκωσε, η δήλωσή του αυτή φαινόταν να καλεί σε ανατροπή τα θεσμικά όργανα της γαλλικής δημοκρατίας, γεγονός που του στοίχισε μια ανάκριση από την αστυνομία.

Στις μέρες μας δεν χρειάζεται να είναι κανείς περισπούδαστος για να καταστεί «ηγετική φυσιογνωμία».

Αρκεί να τον παίξουν τα κλασικά μέσα μαζικής ενημέρωσης και ιδιαίτερα τα ψηφιακά μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Να τον κάνουν δηλαδή αναγνωρίσιμο.

Ο Eric Drouet αποτελεί ένα απτό παράδειγμα.

 

 

Η προφητεία της Μάργκαρετ Θάτσερ: Είχε πει το 1988 για τη Γερμανία όσα λένε οι υπόλοιποι σήμερα

0

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΧΑΡΒΑΛΙΑ

File Photo: German Federal Chancellor Angela Merkel (R) and Hungarian Prime Minister Viktor Orban at the European Council in Brussels, Belgium. EPA, OLIVIER HOSLET

JANUARY 4, 2019

Σε ένα από τα εορταστικά δείπνα των ημερών, κάποιος καλός φίλος που ξέρει τις απόψεις μου για τον διαχρονικό ρόλο των Γερμανών στην Ευρώπη και  τις συμμερίζεται ως ένα βαθμό -παρότι ο ίδιος γερμανοτραφής- μου συνέστησε να (ξανα)διαβάσω την ομιλία-σταθμό της Μάργκαρετ Θάτσερ στο Ευρωπαικό Κολλέγιο, το μακρινό 1988. Πριν ακριβώς τριάντα χρόνια. Θυμόμουν αμυδρά εκείνο τον βαρυσήμαντο πολιτικό λόγο που έγινε αργότερα γνωστός ως «ομιλία της Μπρίζ», ακριβώς επειδή δόθηκε στην βελγική πόλη, έδρα του πανεπιστημιακού ιδρύματος που προετοιμάζει την γραφειοκρατική ελίτ των Βρυξελλών.

Και τον θυμόμουν ως μία συντεταγμένη ομοβροντία κατά του τότε Σοσιαλιστή Προέδρου της Κομισιόν, Ζακ Ντελόρ που ονειρευόταν να φτιάξει ένα ομοσπονδιακό ευρωπαικό «υπερκράτος», χωρίς επιμέρους εθνικές δομές. Εκανα λάθος. Διαβάζοντας προσεκτικότερα αυτές τις μέρες την μνημειώδη ομιλία της «σιδηράς κυρίας», κατάλαβα ότι ήταν κάτι πολύ παραπάνω από μια απάντηση στον Ντελόρ. Επρόκειτο στην ουσία για το πρώτο δομημένο ευρωσκεπτικιστικό μανιφέστο που διέβλεψε εγκαίρως τον κίνδυνο επιβολής μιας υπερεθνικής εξουσίας στους πιο αδύναμους ευρωπαικούς λαούς. Μιας εξουσίας που θα μπορούσε να εξυπηρετήσει μέσα από την αθόρυβη άλωση των ευρωπαικών θεσμικών οργάνων τα συμφέροντα μιας ισχυρής ευρωπαικής χώρας, δηλαδή του …συνήθους υπόπτου.

Προσέξτε: Η ομιλία της Βρετανίδας πρωθυπουργού ήταν ευρωσκεπτικιστική, αλλά σε καμία περίπτωση ευρωφοβική.  Με διορατικότητα που παραπέμπει στον Τσώρτσιλ και ίσως μόνον οι Βρετανοί διαθέτουν ιδιοσυγκρασιακά ως προς την πορεία της ευρωπαικής ενοποίησης, η Θάτσερ πέρασε το προφητικό της μήνυμα σε μία φαινομενικά μια ανύποπτη εποχή. Πριν την επίσημη διάλυση της Σοβιετικής Ενωσης και πριν την πτώση του Τείχους που οδήγησε στην επανένωση της Γερμανίας την οποία επιχείρησε η ίδια να επιβραδύνει σκοντάφτοντας όμως στην άρνηση του Μιττεράν που θεωρούσε ότι μπορεί να υπάρξει «έντιμος συμβιβασμός» με τους Γερμανούς.

Η Θάτσερ που έβλεπε από πολύ νωρίς που «πάει το πράγμα» φρόντισε να το επισημάνει μέσα στην έδρα του αντιπάλου. Στην ιστορική εκείνη ομιλία το ακροατήριο πάγωσε ήδη με την πρώτη της φράση: «Πρέπει να σας συγχαρώ για το κουράγιο σας. Αν πιστεύετε κάποια από τα πράγματα  που έχουν γραφτεί ή ακουστεί για τις απόψεις μου σχετικά με την Ευρώπη είναι σα να καλέσατε τον Τζέγκις  Χαν να σας μιλήσει για τις αρετές της ειρηνικής συνύπαρξης…» Και η θρυλική Μάγκι συνέχισε χωρίς να μασάει τα λόγια της: «Η Ευρώπη δεν δημιουργήθηκε από την Συνθήκη της Ρώμης.  Ούτε η ευρωπαική ιδέα είναι ιδιοκτησία κάποιου ομίλου ή θεσμού…Οποιος επικρίνει την Ευρωπαική Κοινότητα δεν σημαίνει ότι είναι αυτομάτως εναντίον της Ευρώπης… …Κι εμείς οι Βρετανοί έχουμε συνεισφέρει με έναν πολύ ειδικό τρόπο στην Ευρώπη. Μέσα στους αιώνες πολεμήσαμε για να αποτρέψουμε να πέσει στην κυριαρχία μίας και μοναδικής δύναμης…Πολεμήσαμε και θυσιαστήκαμε για την ελευθερία…Αν δεν είχαμε την προθυμία να πολεμήσουμε και να πεθάνουμε η Ευρώπη  θα ήταν προ πολλού ενωμένη, αλλά όχι στο όνομα της ελευθερίας και της δικαιοσύνης»(σ.σ. σαφής υπαινιγμός για την διαχρονική επεκτατική βουλιμία των Γερμανών). Είπε κι άλλα τρομερά η «σιδηρά κυρία» ανάμεσα στα οποία σταχυολογώ τα εξής: «…Η Ευρωπαική Κοινότητα δεν είναι αυτοσκοπός. Ούτε είναι ένα θεσμικό εργαλείο για να προσαρμόζεται συνεχώς στις επιταγές κάποιων αφηρημένων θεωρητικών εννοιών. Αλλά ούτε και πρέπει να παγιωθεί στη λογική ενός ατελείωτου κανονιστικού πλαισίου… …Το να προσπαθήσεις να καταπιέσεις την εθνική οντότητα συγκεντρώνοντας την εξουσία στις Βρυξέλλες θα ήταν επιζήμιο και καταστροφικό. Η Ευρώπη είναι δυνατή ακριβώς επειδή έχει τη Γαλλία ως Γαλλία, την Ισπανία ως Ισπανία, την Βρετανία ως Βρετανία και όλες τις χώρες ελεύθερες να διατηρήσουν τις παραδόσεις και την ταυτότητα τους…Θα ήταν τρέλα να επιχειρήσουμε να προσδώσουμε στις χώρες μια ευρωπαική εθνικότητα. Δεν καθορίσαμε τα σύνορα μας με την προοπτική να αλλάξουν ξανά στο όνομα ενός ευρωπαικού υπερκράτους υπό μία νέα κυριαρχία των Βρυξελών… …Ασφαλώς και θέλουμε να δούμε την Ευρώπη περισσότερο ενωμένη και αφοσιωμένη σε ένα κοινό σκοπό . Αλλά πρέπει να γίνει με έναν τρόπο που θα διατηρεί τις διαφορετικές παραδόσεις, τις κοινοβουλευτικές εξουσίες και μία αίσθηση εθνικής υπερηφάνειας στη χώρα του καθενός…» Και η Θάτσερ έκλεισε την ομιλία της λέγοντας: «Ας αφήσουμε την Ευρώπη να είναι μια οικογένεια εθνών με αμοιβαία κατανόηση και εκτίμηση ώστε να κάνουν μαζί περισσότερα,  απολαμβάνοντας όμως την εθνική τους ταυτότητα τουλάχιστον  όσο  και την κοινή ευρωπαική στόχευση…»

Διαβάζοντας αυτά τα λόγια αντιλαμβάνεται κανείς πώς αν βρισκόντουσαν στην πορεία άλλοι φωτισμένοι ηγέτες στην Βρετανία(και όχι εντεταλμένοι υπάλληλοι της παγκοσμιοποίησης τύπου Μπλέρ)και εφόσον βεβαίως οι Γάλλοι μπορούσαν να αποβάλουν εγκαίρως το σύνδρομο της Στοκχόλμης και να καταλάβουν ότι δεν γίνεται χωριό επί ίσοις όροις με τον Γερμανό δυνάστη τους, η σημερινή Ευρωπαική Ενωση θα ήταν εντελώς διαφορετική. Και σίγουρα όχι κομμένη και ραμμένη για να εξυπηρετεί τα συμφέροντα ενός κράτους, ενός έθνους και μιας χρυσοπληρωμένης γραφειοκρατικής ελίτ…

Υ.Γ. Ο έμπειρος γερμανοτραφής φίλος μου επιμένει ότι το Brexit θα γίνει και θα αποτελέσει το πρώτο ξήλωμα του …ευρωγερμανικού πουλόβερ. Για να δούμε αν θα τον δικαιώσει η νέα χρονιά…

Πηγή: Η προφητεία της Μάργκαρετ Θάτσερ: Είχε πει το 1988 για τη Γερμανία όσα λένε οι υπόλοιποι σήμερα https://hellasjournal.com/2019/01/i-profiteia-tis-margkaret-thatser-eiche-pei-to-1988-gia-ti-germania-osa-lene-oi-ypoloipoi-simera/

Γιατί το μέλλον δεν ανήκει στην Κίνα!

0
  • Του Martin Wolf Financial Times/euro2day.gr

Όσοι θωρούν δεδομένο πως η Κίνα θα γίνει η κυρίαρχη δύναμη υποπίπτουν σε τρία λάθη. Τι δείχνει το παράδειγμα της Ιαπωνίας. Ο εμπορικός πόλεμος με τις ΗΠΑ και οι προοπτικές των φιλελεύθερων δημοκρατιών.

Μη βγάζετε συμπεράσματα από το πρόσφατο παρελθόν. Η Κίνα είχε τέσσερις απίστευτα εντυπωσιακές δεκαετίες. Μετά τον θρίαμβό τους στον Ψυχρό Πόλεμο, τόσο η Δύση όσο και η φιλελεύθερη δημοκρατία έχουν αποδυναμωθεί. Πρέπει να συμπεράνουμε πως μια αυταρχική Κίνα θα γίνει με βεβαιότητα η κυρίαρχη δύναμη στον κόσμο τις επόμενες δεκαετίες;

Η απάντηση μου είναι «όχι». Πρόκειται για μια πιθανή εξέλιξη αλλά όχι βέβαιη.

Η ιδιαίτερα διαδεδομένη αντίληψη τη δεκαετία του 1980 ότι η Ιαπωνία θα γίνει «το νούμερο ένα» αποδείχτηκε εξαιρετικά εσφαλμένη. Το 1956, ο Νικίτα Χρουστσόφ, ο τότε πρώτος γραμματέας στην ιστορία του κομμουνιστικού κόμματος της Σοβιετικής Ένωσης, διαμήνυσε στη Δύση: «Θα σας κάνουμε σκόνη!». Αποδείχτηκε εντελώς λάθος.

Τα παραδείγματα της Ιαπωνίας και της Σοβιετικής Ένωσης καταδεικνύουν τρία συχνά λάθη: τη συναγωγή συμπερασμάτων από το πρόσφατο παρελθόν, την υπόθεση πως μια περίοδος ταχύτατης οικονομικής ανάπτυξης θα είναι διατηρήσιμη επ’ άπειρον και την υπερεκτίμηση των πλεονεκτημάτων της κεντρικής διαχείρισης σε σύγκριση με εκείνα του οικονομικού και πολιτικού ανταγωνισμού. Μακροπρόθεσμα, το πρώτο μοντέλο τείνει να γίνεται άκαμπτο και εύθραυστο, ενώ το τελευταίο τείνει να είναι ευέλικτο και άρα να ανανεώνεται.

Σήμερα, η σφοδρότερη πολιτική και οικονομική σύγκρουση είναι αυτή μεταξύ της Κίνας και των ΗΠΑ. Μια καθιερωμένη άποψη είναι πως περίπου ως το 2040 η οικονομία της Κίνας θα είναι πολύ μεγαλύτερη από εκείνη των ΗΠΑ, με την Ινδία να είναι ακόμα πολύ μικρότερη. Αλλά μήπως η άποψη αυτή είναι λανθασμένη; Η Capital Economics, μια ανεξάρτητη εταιρεία ερευνών, απαντάει «ναι», υποστηρίζοντας ότι η περίοδος των μοναδικών επιδόσεων της Κίνας μπορεί να πλησιάζει σύντομα στο τέλος της.

Υπάρχουν δύο πολύ ισχυρά επιχειρήματα σχετικά με το γιατί τούτη η αντίληψη μπορεί να αποδειχθεί λανθασμένη: πρώτον, η Κίνα έχει τεράστιες προοπτικές να συνεχίσει να πλησιάζει τα επίπεδα παραγωγικότητας των πιο ανεπτυγμένων χωρών. Δεύτερον, έχει αποδεδειγμένα την ικανότητα να επιτυγχάνει βιώσιμους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης. Θέλει θάρρος να στοιχηματίσει κανείς ενάντια στις προοπτικές και τις ικανότητες. Αλλά, υποστηρίζει η Capital Economics στο «Παγκόσμιο Μακροπρόθεσμο Οικονομικό Outlook», θα έπρεπε να το κάνουμε.

Όπως και με την Ιαπωνία τη δεκαετία του 1980, οι πολιτικές των εξαιρετικά υψηλών επενδύσεων και της ταχύτατης συσσώρευσης χρέους, οι οποίες επέτρεψαν στην Κίνα να αναπτύσσεται με πολύ γρήγορο ρυθμό μετά την οικονομική κρίση του 2008, την καθιστούν ευάλωτη σε μια απότομη επιβράδυνση.

Το κυριότερο, το ποσοστό των επενδύσεων, στο 44% του ΑΕΠ το 2017, είναι μη βιώσιμα υψηλό. Αυτό το εξωπραγματικό ποσοστό επενδύσεων διατήρησε την ανάπτυξη της προσφοράς και της ζήτησης μετά την κρίση του 2008. Αλλά το κατά κεφαλήν δημόσιο κεφάλαιο της Κίνας είναι ήδη αρκετά υψηλότερο από της Ιαπωνίας σε συγκρίσιμους όρους. Η επιβράδυνση του ρυθμού σχηματισμού νέων νοικοκυριών σημαίνει ότι θα χρειαστεί να κατασκευαστούν λιγότερες κατοικίες. Όπως είναι φυσικό, οι αποδόσεις των επενδύσεων έχουν καταρρεύσει.

Εν ολίγοις, η ανάπτυξη με ώθηση από τις επενδύσεις πρέπει να διακοπεί έγκαιρα.

Εξαιτίας του μεγέθους της, η Κίνα έχει φτάσει και σε αδιέξοδο όσον αφορά την ώθηση των εξαγωγών στην ανάπτυξη, η οποία είναι χαμηλότερη σε σχέση με άλλες ταχύτατα αναπτυσσόμενες ασιατικές οικονομίες. Ο εμπορικός πόλεμος με τις ΗΠΑ επιδεινώνει την κατάσταση αυτή.

Ο ενεργός πληθυσμός της Κίνας έχει αρχίσει να συρρικνώνεται. Δεδομένης και της τεράστιας ανόδου του χρέους, η διατήρηση υψηλών ρυθμών ανάπτυξης θα είναι πολύ δύσκολη.

Η μελλοντική ζήτηση θα εξαρτηθεί από την ανάδυση μιας αγοράς μαζικής κατανάλωσης, ενώ η ανάπτυξη της προσφοράς θα απαιτήσει άνοδο στην ανάπτυξη της ολικής παραγωγικότητας -έναν δείκτη της καινοτομίας. Αλλά το 2017, η ιδιωτική κατανάλωση ήταν μόλις 39% του ΑΕΠ. Για να δώσει ώθηση στη ζήτηση, το ποσοστό αποταμιεύσεων πρέπει να βουτήξει και το μερίδιο του εισοδήματος των νοικοκυριών στο ΑΕΠ πρέπει να εκτιναχτεί.

Θα είναι και τα δύο δύσκολο να επιτευχθούν. Αλλά το μεγαλύτερο εμπόδιο από όλα, ειδικά για την αναγκαία άνοδο της ανάπτυξης της παραγωγικότητας, είναι η μετατόπιση προς ένα πιο αυταρχικό πολιτικό σύστημα.

Για μια δεκαπενταετία, η Κίνα επωφελήθηκε από τις μεταρρυθμίσεις που εφάρμοσε ο Ζου Ρονγκί, πρωθυπουργός από το 1998 ως το 2003. Έκτοτε δεν έχουν γίνει ανάλογες μεταρρυθμίσεις.

Σήμερα, συνεχίζεται η προνομιακή χορήγηση πίστωσης στις κρατικές επιχειρήσεις, ενώ αυξάνεται η κρατική επιρροή στις μεγάλες ιδιωτικές επιχειρήσεις. Όλα τα παραπάνω είναι πιθανό να στρεβλώσουν την κατανομή πόρων και να επιβραδύνουν τον ρυθμό καινοτομίας και οικονομικής προόδου, ακόμα και αν αποφευχθεί μια οικονομική κρίση.

Εν συντομία, η Κίνα μπορεί να μην καταφέρει να ακολουθήσει το επιτυχημένο παράδειγμα άλλων ταχύτατα αναπτυσσόμενων ασιατικών οικονομικών, οι οποίες έγιναν χώρες υψηλού εισοδήματος. Θα είναι σίγουρα πολύ πιο δύσκολο για την Κίνα να το επιτύχει, γιατί οι στρεβλώσεις στην οικονομία της είναι τόσο μεγάλες και το παγκόσμιο περιβάλλον θα είναι πολύ πιο επιθετικό.

Εν τω μεταξύ, όπως υποστηρίζει η Capital Economics, η έλευση της ρομποτικής και της τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να πυροδοτήσουν εκ νέου την ανάπτυξη στη Δύση και το κυριότερο στις ΗΠΑ. Αν κάποιος θέλει να είναι αισιόδοξος, θα έπρεπε επίσης να ελπίζει ότι η εμπειρία της ανικανότητας και της μοχθηρίας του Ντόναλντ Τραμπ θα είναι παροδικές. Οι σκληροπυρηνικοί οπαδοί είναι μειονότητα. Η πλειονότητα όσων έχουν αηδιάσει θα κερδίσει και θα επαναφέρουν τον οικονομικό ανταγωνισμό και την κοινωνική μέριμνα που έχουν ανάγκη οι ΗΠΑ.

Η πιο ενδιαφέρουσα οικονομία πέραν της Κίνας δεν είναι η Ευρώπη, η οποία φαίνεται να οδεύει σε μια σχετικά αργή κάμψη, αλλά η Ινδία, η οποία αναμένεται να είναι η πιο πολυπληθής χώρα στο κοντινό μέλλον. Η Ινδία είναι πολύ πιο φτωχή από την Κίνα και άρα έχει πολύ μεγαλύτερες προοπτικές για να επιτύχει υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης. Η Capital Economics προβλέπει ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 5 ως 7% μέχρι το 2040. Είναι κάτι εύλογο. Το ποσοστό αποταμίευσης της Ινδίας και η ικανότητα των επιχειρήσεών της μπορούν να επιτύχουν ένα τέτοιο ποσοστό. Θα χρειαστεί πολλές μεταρρυθμίσεις. Αλλά η πολιτική της Ινδίας είναι όλο και πιο επικεντρωμένη στην οικονομική επίδοση. Δεν είναι κάτι που εγγυάται την επιτυχία. Αλλά τουλάχιστον την καθιστά πιο πιθανή.

Οι απογοητευμένοι φιλελεύθεροι δημοκράτες δεν πρέπει να απελπίζονται. Η ευφορία και η ύβρις της «μονοπολικής στιγμής» της δεκαετίας του 1990 και των αρχών του 2000 αποτέλεσαν σοβαρά λάθη. Αλλά ο θρίαμβος του δεσποτισμού απέχει πολύ από το να είναι αναπόφευκτος.

Τα αυταρχικά καθεστώτα μπορεί να αποτύχουν, όπως μπορεί να ανθήσουν οι δημοκρατίες. Η Κίνα είναι αντιμέτωπη με μεγάλες οικονομικές προκλήσεις. Την ίδια στιγμή, οι δημοκρατίες πρέπει να μάθουν από τα λάθη τους και να επικεντρωθούν στην ανανέωση της πολιτικής και των πολιτικών τους.

Copyright The Financial Times Limited 2017. All rights reserved.

Οι πολυπλοκότητες της εξωτερικής πολιτικής και η Ελλάδα

0

Το διεθνές σύστημα ανασυγκροτείται και ανασυντάσσεται

Περίληψη:

Η απουσία εθνικής στρατηγικής στην Ελλάδα, οδήγησε τις ελληνικές κυβερνήσεις στην αναποτελεσματική πολιτική του κατευνασμού απέναντι σε μια αναθεωρητική Τουρκία, και το μόνο που επετεύχθη ήταν η ενθάρρυνση της γείτονος στην κατεύθυνση της αναβάθμισης των προκλήσεων στο πλαίσιο επίτευξης των στόχων της.

Ο ΓΕΩΡΓΙΟΣ Κ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ είναι Δικηγόρος Παρ’ Αρείω Πάγω και πρόεδρος του American Hellenic Institute στην Ελλάδα.

Η άσκηση της εξωτερικής πολιτικής είναι μια διαρκώς ανανεούμενη πρακτική όπου κράτη, θεσμοί και κοινωνίες επενεργούν μεταξύ τους εντός ενός δυναμικώς μεταβαλλόμενου διεθνούς περιβάλλοντος. Για να γίνει κατανοητή, είναι ανάγκη να εκτιμηθούν η πολυπλοκότητα των εμπλεκομένων παικτών και οι παράγοντες που τους επηρεάζουν.

Μερικοί παράγοντες που πρέπει να λαμβάνονται υπ’ όψιν: Η ισχύς, η ιστορία, η ηγεσία, η γραφειοκρατία, το είδος του καθεστώτος, η διπλωματία, οι μυστικές υπηρεσίες, το εμπόριο και οι πολιτιστικές ανταλλαγές (Soft Power), ως δευτερεύουσες πηγές επηρεασμού της επίσημης εξωτερικής πολιτικής.

Οι βασικοί παράγοντες που λαμβάνονται διεθνώς υπ’ όψιν στην διατύπωση της Εθνικής Στρατηγικής για την αντιμετώπιση κρίσεων είναι το διεθνές περιβάλλον και οι διεθνείς σχέσεις, το εγγύς περιβάλλον, η γεωστρατηγική θέση της χώρας, η ασφάλεια, η απειλή, η εθνική Ισχύς και οι συμμαχίες, δηλαδή το σύνολο των δυνατοτήτων του έθνους με κύρια συνιστώσα τις ένοπλες δυνάμεις, τα εθνικά συμφέροντα και τους εθνικούς αντικειμενικούς σκοπούς.

03012019-1.jpg

Ο υπουργός Ενέργειας της Κύπρου, Γιώργος Λακκοτρύπης συναντάται με τον βοηθό υπουργό Ενέργειας των ΗΠΑ, Francis Fannon, στην Λευκωσία, στις 16 Νοεμβρίου 2018. REUTERS/Yiannis Kourtoglou
———————————————————————————

Η αύξηση του αριθμού των υπερεθνικών παικτών έχει μεταμορφώσει το διεθνές σύστημα, επιτρέποντας συσχετισμούς εκτός των παραδοσιακών παραγόντων. Αυξάνεται ο αριθμός των μη κρατικών παικτών όπως π.χ. των περιβαλλοντολογικών ακτιβιστών. Άμεση επιρροή έχουν επίσης η γεωγραφία και οι φυσικές ιδιότητες μιας χώρας όπως η έκταση, η θέση, οι οικονομικές δυνατότητες, το δημογραφικό.

Καθ’ όλη την διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, εκ των πραγμάτων υπήρχαν δύο στρατόπεδα και η κάθε χώρα έπρεπε να ανήκει σε ένα μπλοκ, αναλόγως της γεωγραφικής της θέσεως και του διαχωρισμού που είχε συμφωνηθεί. Με την κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού και την διάλυση της Σοβιετικής Ενώσεως το διεθνές περιβάλλον χαρακτηρίζεται σήμερα από μια επικίνδυνη αστάθεια, με τις Ηνωμένες Πολιτείες σε πορεία τερματισμού της παγκόσμιας κυριαρχίας της.

ΤΟ ΝΕΟ ΣΚΗΝΙΚΟ

Έχουμε την επάνοδο της Ρωσίας στο διεθνές περιβάλλον και την μερική επανάκτηση της χαμένης της αίγλης. Είναι τώρα μια ισχυρή περιφερειακή δύναμη. Η Κίνα, ως οικονομικός γίγαντας και με ένα μεγάλο εξοπλιστικό πρόγραμμα σε εξέλιξη θα διεκδικήσει τον δικό της ρόλο στην παγκόσμια σκακιέρα. Η Ευρώπη ευρίσκεται σε αναζήτηση ταυτότητος, και μετά από δεκαετίες, έκαναν και πάλιν την εμφάνισή τους ο εθνικισμός και οι εγωιστικές πολιτικές για την εξάλειψη των οποίων οικοδομήθηκε η Ένωση.

Το μέλλον της ΕΕ είναι άμεσα συνδεδεμένο με την πορεία της ευρωζώνης, η οποία ευρίσκεται σε κρίση εξ αιτίας των προβλημάτων στην αρχιτεκτονική του Ευρώ που απαιτούν κατ’ ελάχιστο ένα αποτελεσματικό μηχανισμό ανακύκλωσης των πλεονασμάτων του Βορρά, κυρίως της Γερμανίας, που για 7ο χρόνο παρουσιάζει πλεονάσματα της τάξεως του 5-7% έναντι των χωρών του Νότου. Όλα τα συστήματα σταθερών νομισματικών ισοτιμιών στην παγκόσμια οικονομική ιστορία κατέρρευσαν ακριβώς λόγω απουσίας του μηχανισμού αυτού.

Η πορεία της ΕΕ θα επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό την κατάσταση στο γεωστρατηγικό περιβάλλον της χώρας μας και κυρίως στα Βαλκάνια και στις σχέσεις μας με την Τουρκία.

Ποτέ στο παρελθόν μετά το τέλος του διπολισμού, η κατάσταση στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου, της Μέσης Ανατολής και της Βορείου Αφρικής δεν ήταν τόσο περίπλοκη και απρόβλεπτη. Νέες ευκαιριακές βραχυπρόθεσμες συμμαχίες σπεύδουν να υποκαταστήσουν μακροχρόνιες παγιωμένες συμμαχίες και πολιτικοστρατιωτικούς σχηματισμούς.

Αυτό που γίνεται επί οκτώ χρόνια στην Συρία, με την στήριξη, ανοχή, απάθεια και επιτήδεια ουδετερότητα αποτελεί αντιπροσωπευτικό αλλά σίγουρα όχι αποκλειστικό δείγμα κατάρρευσης του μεταπολεμικού παγκόσμιου συλλογικού συστήματος ασφαλείας, όπως το έχει ενσαρκώσει ο ΟΗΕ. Σήμερα, δεν υπάρχει πλέον επίκληση ούτε του διεθνούς δικαίου ούτε καν των αξιών για να «δικαιολογήσει» έστω προσχηματικά τον πόλεμο, την εισβολή, την εθνοκάθαρση, την ανθρωπιστική τραγωδία. Ευλόγως μεν, εις μάτην δε, απαιτούμε από περιφερειακούς παίκτες να σεβασθούν το Διεθνές Δίκαιο όταν τέσσερα Μόνιμα Μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας προτιμούν να δρουν στο περιθώριο της εντολής που έχουν από την Χάρτα των Ηνωμένων Εθνών.

Οι εξελίξεις στην περιοχή μας είναι καταιγιστικές και τα προβλήματα σύνθετα και συχνά αλληλένδετα. Μεταξύ αυτών είναι η δυναμική επανεμφάνιση των ΗΠΑ μετά χρόνων σχεδόν απουσίας, η δυναμική επέκταση της ρωσικής επιρροής με αφορμή τον πόλεμο στην Συρία, το Κυπριακό και όλες οι προεκτάσεις που προκύπτουν από τις προοπτικές να βρεθούν εκμεταλλεύσιμα κοιτάσματα αερίου και υδρογονάνθρακες στην ΑΟΖ της Κύπρου, οι διαπραγματεύσεις με την Αλβανία και την Αίγυπτο για τις δικές τους ΑΟΖ, καθώς και οι τριμερείς πρωτοβουλίες με Κύπρο – Ισραήλ και με Κύπρο – Αίγυπτο. Η τουρκική επιθετικότητα θα συνεχισθεί και πιθανότατα θα αυξηθεί με αφορμή την κινητικότητα για διερεύνηση για την εξόρυξη αερίου και υδατανθράκων γύρω από την Κύπρο. Το ζήτημα της μετανάστευσης, επίσης, απαιτεί συνεχή προσοχή και επαγρύπνηση.

Η παρούσα φάση της ιστορίας δεν έχει ορατή ημερομηνία λήξεως. Όπως ημερομηνία λήξεως δεν έχουν οι πόλεμοι, τα εγκλήματα πολέμου και οι πληθυσμιακές προς την Ευρώπη μετακινήσεις από την ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής. Υπολογίζεται ότι θα υπάρξει μαζική μετακίνηση ακούσιων και εκούσιων μεταναστών προς την Ευρώπη, οι μεν για να επιβιώσουν, οι δε για μια καλύτερη ζωή. Στο Μαρόκο, πρόσφατα, ψηφίστηκε πανηγυρικά το Σύμφωνο της Νέας Υόρκης για τους Πρόσφυγες και τους Μετανάστες [επίσημος τίτλος του: Global Compact for (Safe, Orderly and Regular) Migration].

Ο ρόλος της Τουρκίας κατά την διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου ήταν κομβικής σημασίας. Μετά την λήξη του η Τουρκία πάσχισε να βρει τον βηματισμό της. Μετά το πρόσφατο αποτυχημένο πραξικόπημα οι εσωτερικές αντιφάσεις έδωσαν το έναυσμα για να απελευθερωθούν επεκτατικές δυνάμεις ούτως ώστε ο πρόεδρος Erdoğan να στοχεύσει στην Μεγάλη Τουρκία, ανεξαρτήτως της εσωτερικής καταστολής. Πιστεύει ότι με τον τρόπο αυτό θα μπορέσει να διατηρήσει την πρωτοβουλία και την Αρχή.

Στο διεθνές σύστημα σήμερα πέρα από τα έθνη – κράτη υπάρχουν και άλλοι πόλοι ισχύος όπως ο ΟΗΕ, η ΕΕ, το ΝΑΤΟ και δευτερευόντως πολυεθνικές παγκόσμιες εταιρείες όπως η ΕΧΧΟΝ MOBIL, Microsoft, Apple, Google, κ.α., παγκόσμιας εμβέλειας ΜΜΕ (CNN, BBC, Al Jazeera), μεγάλος αριθμός ΜΚΟ, μέσα κοινωνικής δικτύωσης, και πολλοί άλλοι που διαμορφώνουν ένα σύνθετο και πολύπλοκο περιβάλλον μέσα στο οποίο η προώθηση των εθνικών συμφερόντων είναι ιδιαιτέρως δύσκολη.

Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο πολύπλοκη λόγω της οικονομικής κρίσεως του 2008 που σταδιακά εξαπλώθηκε σε όλο τον κόσμο και που τόσα προβλήματα μας έχει δημιουργήσει, αφού μας κατέστρεψε οικονομικά και άφησε πίσω της κρανίου τόπο που τόσο επηρεάζει την αμυντική μας ικανότητα και ανεξαρτησία.

Στο ιδιαιτέρως σύνθετο αυτό περιβάλλον πρέπει να προσδιορίζονται οι απειλές, να εντοπίζονται οι ευκαιρίες, να υιοθετούνται στρατηγικές επιλογές για την αντιμετώπιση και εκμετάλλευση τους με βάση την εθνική τους ισχύ και να εκπονούνται σχέδια για την επίτευξη και αντιμετώπιση των στρατηγικών στόχων.

Είναι κοινός τόπος ή επίκληση του εθνικού συμφέροντος για να δικαιολογούνται πράξεις και συμπεριφορές. Το ερώτημα που τίθεται είναι βέβαια κατά πόσον η επίκληση του εθνικού συμφέροντος είναι όντως επωφελής στην δεδομένη στιγμή και με τις επικρατούσες συγκυρίες. Ποιος το προσδιορίζει, μέσω ποιας διαδικασίας έχει εκπονηθεί αποτελεσματικό σχέδιο για την προώθησή του;

ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ

Ο πρώην υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Κοτζιάς, στο σύγγραμμά του «Η Εξωτερική Πολιτική της Ελλάδας τον 21ο αιώνα», γράφει για τρεις πολιτικές επιλογές συμπεριφοράς στην εξωτερική πολιτική ήτοι (α) της ρητορείας, (β) της παθητικότητας, δηλ. η αποδοχή των γεγονότων όπως διαμορφώνονται από τρίτους, με άλλα λόγια της αδράνειας, και (γ) η στρατηγική της ποικιλοτρόπως ενεργητικής πολιτικής, η οποία κατά τον Υπουργό πρέπει να αποτελέσει και το δόγμα εξωτερικής πολιτικής της Ελλάδος.

Η εφαρμογή στην πράξη της στρατηγικής της ενεργητικής πολιτικής είχε ως αποτέλεσμα να ανοίξει ο ασκός του Αιόλου.

Ο τελευταίος ένοικος του Υπουργείου Εξωτερικών, προσπάθησε να βάλει σε τροχιά λύσεως πολλές από τις εκκρεμούσες από παλιά διαφορές μας με τους γείτονες συγχρόνως. Δυστυχώς οι συγκυρίες δεν ήσαν οι καλύτερες, και είναι άξιον απορίας πως ο τότε υπουργός «άνοιξε» τόσα εκκρεμή θέματα με τους γείτονες μας την ίδια στιγμή. Προσκάλεσε τον Erdoğan να επισκεφθεί επισήμως την Ελλάδα τον Δεκέμβριο 2017, περίοδο κατά την οποία ο Erdoğan ήταν το μαύρο πρόβατο της Ευρώπης και της Δύσης γενικώς και όλοι τον απέφευγαν. Η επίσκεψη δεν είχε καθόλου προετοιμαστεί, με αποτέλεσμα ο Erdoğan να μας αιφνιδιάσει δυσάρεστα και απότομα, μέχρι σημείου να αναγκαστεί ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Προκόπης Παυλόπουλος, να αντιπαρατεθεί δημοσίως για τα δίκαια της Ελλάδας.

Συνεχίζοντας τις πρωτοβουλίες συνομολόγησε την Συμφωνία των Πρεσπών, πάλι εν τη απουσία και χωρίς την συναίνεση όλων των πολιτικών δυνάμεων. Όπως διαμορφώνεται η κατάσταση, είναι φανερό ότι η Συμφωνία αυτή θα δημιουργήσει πολύ σύντομα προβλήματα στην Ελλάδα για διάφορους λόγους που δεν είναι της παρούσης.

Συγχρόνως με τα ανωτέρω, φαίνεται ότι έχουν προχωρήσει συνομιλίες με την Αλβανία, για να διευθετηθεί σειρά από εκκρεμότητες όπως π.χ. η ΑΟΖ, τυχόν διασυνοριακές διαφορές, οι δε Αλβανοί θέτουν και το θέμα των Τσάμηδων που κατοικούσαν στην Θεσπρωτία καθώς και θέμα των προνομίων των Βορειοηπειρωτών που τα απέκτησαν και αναγνωρίζονται από Διεθνείς Συνθήκες. Παρά δε τις συνεχιζόμενες συνομιλίες για ομαλοποίηση των σχέσεων με την Αλβανία, και την συναίνεση της Ελλάδος στο να γίνει μέλος του ΝΑΤΟ και να αρχίζουν ενταξιακές συνομιλίες με την ΕΕ, οι Αλβανοί ακολουθώντας τις προτροπές της Τουρκίας, ακυρώνουν την συμφωνία για την ΑΟΖ. Απ’ ότι διαρρέει, η νέα διευθέτηση στην οποία επιμένουν οι Αλβανοί, θα αποτελεί προηγούμενο για τυχόν μελλοντική διευθέτηση της ΑΟΖ με την Τουρκία στα ανατολικά μας σύνορα και δη για την υφαλοκρηπίδα του Καστελλόριζου που επηρεάζει και την υφαλοκρηπίδα της Κύπρου, δηλ. η ενοποίηση της κυπριακής υφαλοκρηπίδας με την ελληνική καθίσταται άπιαστο όνειρο.

Κατά τη επίσκεψη του στην Σμύρνη την 4η Σεπτεμβρίου επ’ ευκαιρία των εγκαινίων του Ελληνικού Προξενείου, ο πρώην ΥΠΕΞ συμφώνησε με τον Τούρκο Υπουργό Εξωτερικών, Τσαβούσογλου, να αρχίσουν διαπραγματεύσεις για την υφαλοκρηπίδα –ενώ μέχρι τότε η Ελλάδα αποδεχόταν μόνο προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο ή σε Διεθνή Διαιτησία με κοινό συνυποσχετικό. Στην ίδια συνάντηση συμφωνήθηκε η έναρξη διαπραγματεύσεων για την επίλυση του Κυπριακού, παρά την προηγούμενη δέσμευση του Έλληνα Υπουργού ότι πρέπει πρώτα να συμφωνηθεί η αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων και ο τερματισμός των εγγυήσεων όπως τις γνωρίζουμε.

Αν μια χώρα, ένα κράτος δεν έχει εθνική Στρατηγική, κάθε νέο περιστατικό, απειλή ή ευκαιρία που προκύπτει ενδεχομένως να δημιουργήσει μια νέα κρίση. Ακόμη και μια καλή διαχείριση μιας κρίσης, επιτρέπει στην εκάστοτε κυβέρνηση να χειρίζεται τα ζητήματα της εξωτερικής πολιτικής στην βάση προσωπικών ή κομματικών πολιτικών ωφελημάτων και όχι εθνικών.

Είναι γενικώς αποδεκτό ότι η Ελλάδα θα εξακολουθήσει να είναι πλήρες μέλος του ΝΑΤΟ, της ΕΕ και των Διεθνών Οργανισμών, μετέχοντας και στα όργανα των οργανισμών αυτών ως ισότιμο μέλος.

Η απουσία εθνικής στρατηγικής στην Ελλάδα, οδήγησε τις ελληνικές κυβερνήσεις στην αναποτελεσματική πολιτική του κατευνασμού απέναντι σε μια αναθεωρητική Τουρκία και το μόνο που επετεύχθη ήταν η ενθάρρυνσή της στην κατεύθυνση της αναβάθμισης των προκλήσεων στο πλαίσιο επίτευξης των στόχων της, οι οποίοι είναι γνωστοί: Φιλανδοποίηση της Ελλάδος και περιορισμός της κυριαρχίας της στο Αιγαίο, έλεγχος της Κύπρου μέσω της Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας με τελικό σκοπό την εγκατάλειψη της Κύπρου από τους Έλληνες καθώς και τον έλεγχο του υποθαλασσίου πλούτου της Ανατολικής Μεσογείου γενικώς, και η επέκταση της επιρροής της μέσω του μουσουλμανικού τόξου σε όλες τις χώρες των Βαλκανίων, πράγμα που άρχισε να υλοποιεί από την εποχή Νταβούτογλου.

Ακόμη και οι όποιες συμφωνίες αποκλιμάκωσης της έντασης που έχουν γίνει στο παρελθόν, εμπεριέχουν στοιχεία εξυπηρέτησης των στόχων της Τουρκίας, με παραίτησή μας από κυριαρχικά μας δικαιώματα, όπως οι περιορισμοί των πτήσεων των πολεμικών αεροσκαφών εντός του Ελληνικού Εναέριου Χώρου, η αποχώρησή μας από τα Ίμια και η σιωπηλή αποδοχή γκρίζων ζωνών στο πλαίσιο της αποφυγής προκλήσεων.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει τα προβλήματά της, η Τουρκία αυξάνει μέρα με την μέρα τις απειλές της στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, στα Βαλκάνια υπάρχει νέος κύκλος αστάθειας, οι Ελληνοαλβανικές σχέσεις έχουν οδηγηθεί σε νέα ένταση.

ΤΟ ΚΥΠΡΙΑΚΟ

Μια πολύ κακή πολιτική που έχει φέρει την Κύπρο στο χείλος της αβύσσου, είναι η πολιτική που ακολούθησε η Κύπρος στο Κυπριακό, ιδίως μετά την απόρριψη του Σχεδίου Annan το 2004, επειδή δεν ανέλαβε την πρωτοβουλία να παρουσιάσει το δικό της σχέδιο λύσης και αφέθηκε σε τρίτους να προστατέψουν τα δίκαια της σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο. Σήμερα, είμαστε αντιμέτωποι με τα αποτελέσματα της προσέγγισης αυτής.

Οι ξένοι διαπραγματευτές έχουν μεταθέσει επιτυχώς το focus (την ουσία;) του Κυπριακού από πρόβλημα εισβολής και κατοχής, εθνοκάθαρσης και εγκληματικών παραβάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε αναζήτηση ενός νέου συντάγματος που θα νομιμοποιεί την εισβολή. Οι ξένοι διαπραγματευτές/μεσολαβητές βασίστηκαν σε εποικοδομητική ασάφεια (constructive ambiguity) στην σύνταξη των κειμένων προς διαπραγμάτευση ούτως ώστε να σημαίνουν διαφορετικά πράγματα στο κάθε μέρος.

Αυτή είναι η μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε για να παραχθεί το πρωτοφανές και πρωτότυπο ανοσιούργημα «Διζωνική, Δικοινοτική Ομοσπονδία» για την λύση του Κυπριακού. Η τουρκική πλευρά είναι πεπεισμένη ότι το διαπραγματευτικό κεκτημένο εν πολλοίς ικανοποιεί τους τουρκικούς στόχους καθώς η Κυπριακή Δημοκρατία θα αντικατασταθεί από μια νέα τρικέφαλη κρατική οντότητα στην οποία καμία ουσιαστική απόφαση δεν θα λαμβάνεται χωρίς την συγκατάθεση της τουρκο(κυπριακής) πλευράς.

Έχει κατ’ επανάληψη τονισθεί ότι η συγκεκριμένη φιλοσοφία επίλυσης του κυπριακού είναι παρόμοια με το Σύνταγμα της Βοσνίας όπου τα αποτελέσματα είναι οδυνηρά.

Το προτεινόμενο Σχέδιο παραβιάζει βασικούς νόμους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα επί τη βάσει εθνότητας, γλώσσας και θρησκείας.

Αυτός είναι ο λόγος του γιατί η τυχόν συμφωνία θα απαγορεύει στους Κυπρίους να δικαιούνται να προσβάλουν δικαστικώς άρθρα της Συμφωνίας που θα είναι σε διάσταση με το Ευρωπαϊκό Δίκαιο. Η ίδια απαγόρευση περιείχετο και στο Σχέδιο Annan. Ούτε και αξιολογούνται οι οικονομικές προεκτάσεις της λύσεως αυτής.

Η Κύπρος πρέπει να παρουσιάσει το δικό της Σχέδιο Επανένωσης που να είναι βασισμένο σε τροποποιήσεις του Συντάγματος του 1960, για να καταστεί λειτουργικό, χωρίς ξένες εγγυήσεις ή τουρκικά στρατεύματα.

Πρέπει να αποβάλει τον φόβο του πολιτικού κόστους από τυχόν προσπάθεια διαφοροποίησης της βάσεως των συνομιλιών. Μεγαλύτερο και μοιραίο θα είναι το κόστος εφαρμογής του υπό συζήτηση πλαισίου.

Η Κύπρος έχει μια δυναμική και στρατηγική παρουσία στην Ανατολική Μεσόγειο λόγω της συμμετοχής της στην Ευρωπαϊκή Ένωση και των αναφυόμενων οικονομικών και στρατηγικών συνεργασιών της με την Αίγυπτο, το Ισραήλ, την Ιορδανία και τον Λίβανο και τώρα με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Μαζί με την Ελλάδα μπορεί να δημιουργηθεί μια ασπίδα σταθερότητας και νομιμότητας στην περιοχή, η οποία να αποτελέσει ανάχωμα στην επεκτατικότητα της Τουρκίας. Το να υπάρχει συνεχής υποχώρηση απέναντι στην Τουρκία δεν ωφελεί. Τουναντίον το θηρίο εξαγριώνεται.

Η πολιτικής της σύζευξης των στόχων μας με ευρύτερα συμφέροντα θα ενισχύσει τις προσπάθειες μας.

Στα ενεργειακά, η Τουρκία όχι μόνο αμφισβητεί την Κυπριακή ΑΟΖ αλλά ταυτοχρόνως απαιτεί -όπως και οι Τουρκοκύπριοι- να έχει συμμετοχή σε όλες τις συναφείς αποφάσεις στα τεμάχια που η ίδια δεν διεκδικεί. Διεκδικεί δε και ίση μοιρασιά, όχι αναλογική.

Ήδη στις Ηνωμένες Πολιτείες και στην Ευρώπη, η Τουρκία αντιμετωπίζεται ως αλλοπρόσαλλη, και ως ένας σύμμαχος απρόβλεπτος και αναξιόπιστος. Η Τουρκία έχει καταντήσει rogue state και σιγά αλλά σταθερά απομακρύνεται από την Δύση. Είναι καιρός, λοιπόν, η Ελλάδα και η Κύπρος να διεκδικήσουν και να απαιτήσουν την εφαρμογή του Διεθνούς και του Ευρωπαϊκού Δικαίου στην αντιπαράθεση με την Τουρκία.

Copyright © 2019 by the Council on Foreign Relations, Inc.
All rights reserved.

Μπορείτε να ακολουθείτε το «Foreign Affairs, The Hellenic Edition» στο TWITTER στην διεύθυνση www.twitter.com/foreigngr αλλά και στο FACEBOOK, στην διεύθυνση www.facebook.com/ForeignAffairs.gr και στο linkedin στην διεύθυνση https://www.linkedin.com/company/foreign-affairs-the-hellenic-edition

Ενδιαφέρεται, πράγματι, η κυβέρνηση για τα σκάνδαλα;

2

Η απαίτηση να αποδοθούν ευθύνες, σε περίπτωση κακοδιαχείρισης των οικονομικών του κράτους, στους προηγούμενους υπεύθυνους ήταν και παραμένει πάνδημη.
Με τους χειρισμούς της η κυβέρνηση και, κυρίως, με τις παρεμβάσεις Πολάκη στη Δικαιοσύνη αποδόμησε μια δίκαιη επιθυμία του κόσμου.
Η πονηρή σκέψη αναρωτιέται αν, πράγματι, η κυβέρνηση θέλει να οδηγήσει στην αποκάλυψη τυχόν σκανδάλων.
Η πιο ήπια αναρωτιέται αν, εν ονόματι του πολιτικού- κομματικού οφέλους, πρέπει να αποδομηθούν αυτοί, έστω, οι θεσμοί που με κόπους και χρόνια ψιλοδημιουργήσαμε. Η απάντηση είναι, φυσικά, όχι.
Σε κάθε περίπτωση, η κυβέρνηση δεν χειρίζεται καλά το θέμα.
Αν δεν υπάρχουν στοιχεία, δεν μπορείς με κατασκευές να οδηγήσεις ανθρώπους στη φυλακή επειδή είναι πολιτικοί σου αντίπαλοι.
Μήπως η κυβέρνηση θέλει, απλώς, να εκμεταλλευτεί πολιτικά το γεγονός και δεν την ενδιαφέρει η ουσία; Δεν την ενδιαφέρει, δηλαδή, αν υπάρχει σκάνδαλο αλλά η αναπαραγωγή ενός σκανδαλώδους αφηγήματος;

Que nous réserve l’Allemagne en 2019 ?

0

Avenir de la grande coalition, relance du couple franco-allemand, relations internationales… Le programme sera chargé pour Angela Merkel.