Αρχική Blog Σελίδα 2564

Κρίσιμα ερωτηματικά για τον EastMed

0

του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου.

Όλοι οι Έλληνες θέλουμε να βρεθεί ένας τρόπος αντιμετώπισης της Τουρκίας. Αλλά ο τρόπος πρέπει να είναι αποτελεσματικός, προϊόν ιθαγενούς και όχι εισαγόμενου σχεδιασμού και στρατηγικής, να μας οδηγεί σε καλύτερο, όχι χειρότερο αποτέλεσμα. Είναι ο EastMed τέτοιος τρόπος; Η Ελλάδα και η Κύπρος αντιμετωπίζουν πολύ επικίνδυνη κατάσταση στις σχέσεις τους με την Τουρκία. Πρέπει να κάνουν τα πάντα, να χρησιμοποιήσουν έξυπνα όλα τα “χαρτιά” τους αφενός για να προασπίσουν τα κυριαρχικά τους δικαιώματα, αφετέρου για να σταματήσει η διοχέτευση προσφύγων-μεταναστών από την Τουρκία, διαφορετικά θα διαλυθούν ως κράτη.

Πρέπει, όμως, να μην παίξουν τον ρόλο “χρήσιμου ηλίθιου”, όπως τόσες φορές συνέβη στην ιστορία, με αποτέλεσμα μεγάλες καταστροφές, όπως η Μικρασιατική και η Κυπριακή. Δεν πρέπει να λύσουμε εμείς προβλήματα που πιθανώς έχουν τρίτες δυνάμεις με την Τουρκία, λόγω της “ανεξαρτησιακής” τάσης της ή της νεοοθωμανικής φιλοδοξίας της. Ούτε πρέπει να γίνουμε όργανα ευρύτερων στρατηγικών, που ούτε τις καταλαβαίνει, ούτε μπορεί να αντιμετωπίσει η ελληνική πολιτικοστρατιωτική ηγεσία.

Κανείς Έλληνας πολιτικός ή στρατιωτικός υπεύθυνος δεν πρέπει να ξεχνάει τα μαθήματα του 1974, ούτε την αξία των διαβεβαιώσεων που νόμιζε ότι είχε η Αθήνα (όπως και ο Μακάριος το 1963). Στο πλαίσιο αυτό προκαλεί εντύπωση η σπουδή της ελληνικής και της κυπριακής κυβέρνησης να υπογράψουν άρον-άρον τη συμφωνία με το Ισραήλ για τον αγωγό EastMed, για τους ακόλουθους λόγους:

Πρώτον, η Ιταλία δεν είναι έτοιμη να υπογράψει, παρόλο που φέρεται ο τελικός αποδέκτης του αερίου. Στην πραγματικότητα βέβαια ορισμένα ισραηλινά δημοσιεύματα την έχουν ήδη “διαγράψει”, αντικαθιστώντας την με βαλκανικές χώρες. (https://besacenter.org/perspectives-papers/energy-silk-road-mediterranean/). Εγείρεται το ερώτημα αν πραγματική επιδίωξη του Ισραήλ είναι να κατασκευασθεί όντως ο αγωγός, ή απλώς να ανακηρυχθεί, προκαλώντας άμεσα και επικίνδυνα πολιτικά αποτελέσματα.

Οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας-ΑΟΖ

Δεύτερον, δεν έχει διαπιστωθεί μετά βεβαιότητος η ύπαρξη κοιτασμάτων που να καθιστούν βιώσιμο έναν αγωγό, που, αν κατασκευαζόταν, θα ήταν ο πιο ακριβός και ο πιο τεχνικά δύσκολος παγκοσμίως. Εκτός αυτού προσκρούει και σε νομικά προβλήματα αρμοδιοτήτων στην Ανατολική Μεσόγειο. Δες επί παραδείγματι την ανάλυση του ισραηλινού περιοδικού Globes με τη μεγάλη απήχηση στην επιχειρηματική κοινότητα (https://en.globes.co.il/en/article-steinitzs-european-gas-pipeline-could-provoke-regional-conflict-1001311086)

Τρίτον, το σχέδιο του αγωγού θα εντείνει την πίεση για οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών στην Ανατολική Μεσόγειο, κάτι που επιδιώκουν οι μεγάλες πολυεθνικές του πετρελαίου όπως η ExxonMobil. Κι αυτό σε μια περίοδο που η Αθήνα τελεί σε σύγχυση για το αν θέλει το Δικαστήριο της Χάγης, αν το θέλει υπό όρους ή αν δεν το θέλει. Σε μια περίοδο δηλαδή πλήρους απουσίας στρατηγικής και για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και ειδικά για τις θαλάσσιες ζώνες. Μήπως πρώτα πρέπει να υπάρξει μια πλήρης στρατηγική και μετά να γίνονται επιμέρους κινήσεις;

Τυχόν προσπάθεια οριοθέτησης των θαλασσίων ζωνών στην Αν. Μεσόγειο σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, αν οδηγούσε κάπου, δεν θα οδηγούσε στην «ένωση» της ελληνικής ΑΟΖ ή υφαλοκρηπίδας με την κυπριακή, αλλά, το πολύ πιθανότερο, στον διαχωρισμό τους. Κι αυτό γιατί η “μέση γραμμή” δεν είναι το μόνο κριτήριο διαμοιρασμού των θαλασσίων ζωνών σύμφωνα με την Διεθνή Σύμβαση του 1982 αλλά και τη διεθνή νομολογία.

Οι “φίλοι” και οι εχθροί του EastMed

Τέταρτον, ο αγωγός αυτός έχει “εχθρούς”. Δεν τον θέλει η Τουρκία, γιατί μειώνει τον δικό της ρόλο ως διαμετακομιστικού ενεργειακού κόμβου. Υποτίθεται ότι ο αγωγός δεν στρέφεται εναντίον της Τουρκίας, αλλά αυτά είναι διπλωματική ρητορική. Η ελληνική κυβέρνηση λέει ότι ο αγωγός γίνεται για την ενεργειακή αυτονομία της Ευρώπης. Αυτό σημαίνει ότι εντάσσεται στην αμερικανική προσπάθεια ανατροπής της πιο κεντρικής στρατηγικής επιλογής του Βερολίνου και της Μόσχας, που είναι η ενεργειακή συνεργασία Ευρώπης-Ρωσίας. Δεν μας χαρίζει συμπάθειες ούτε στη Γερμανία, ούτε στη Ρωσία. Σημειωτέον ότι στην πολιτική ενεργειακής συνεργασίας πρωταγωνίστησε και η Ελλάδα, επί κυβερνήσεων Ανδρέα Παπανδρέου και Κώστα Καραμανλή, για να την εγκαταλείψει άδοξα στη συνέχεια.

Αλλά και ο ίδιος ο Πρόεδρος Τραμπ έχει διατυπώσει επιφυλάξεις («EastMed Act»: Υπογραφή Τραμπ με ενστάσεις για Ελλάδα και άρση εμπάργκο όπλων στην Κύπρο, δημιουργώντας κατάπληξη για το που βρήκε η Αθήνα το “θάρρος” να μην τις πάρει υπόψιν της. Μήπως είχε άλλες διαβεβαιώσεις; Αν είναι έτσι να μελετήσουν τα αντιφατικά επίσημα και ανεπίσημα μηνύματα που έστελνε η Ουάσιγκτον στην Αθήνα για να την οδηγήσει εκεί που την οδήγησε τα μοιραία έτη 1967 και 1974.

Ο μόνος που εμφανίζεται να θέλει τον Eastmed είναι ο Νετανιάχου, που εκπροσωπεί το μισό  Ισραήλ και την φράξια των “νεοσυντηρητικών-εθνικιστών” εντός του παγκόσμιου κατεστημένου. Θέλει, όμως, πράγματι να γίνει αυτός ο αγωγός, ή θέλει απλώς να ρίξει κι αυτό το χαρτί στη ζυγαριά των σχέσεων με την Τουρκία; Μήπως θέλει να δημιουργήσει περισπασμούς στον Ερντογάν, δια μέσου και εξόδοις Ελλάδας και Κύπρου, εν μέσω του “παιχνιδιού” για τον έλεγχο και της Λιβύης και της Τουρκίας που μάλλον οδηγείται σε αποκορύφωμα; Θα δείξουμε στη συνέχεια ότι τα πράγματα είναι διόλου σαφή.

Το Ισραήλ και η αμυντική κάλυψη του EastMed

Ήδη από τα παραπάνω εγείρονται σοβαρά ερωτηματικά για την σπουδή που επιδεικνύουν Αθήνα και Λευκωσία, μετά τις συνομιλίες με το Ισραήλ για την υπογραφή του EastMed. Υπογραφή που δεν θα καταστήσει πιθανότερο τον αγωγό, έχει όμως ήδη προκαλέσει και θα προκαλέσει ακόμα μεγαλύτερες αναταράξεις στην Ανατολική Μεσόγειο. Το σοβαρότερο ερώτημα είναι άλλο: Ποιος και πως θα προστατεύσει τον αγωγό από τις προβλέψιμες στρατιωτικές προσπάθειες της Άγκυρας να αποτρέψει την κατασκευή του;

Ας ξαναδούμε το άρθρο του ισραηλινού Globes: «Το σχέδιο του ευρωπαϊκού αγωγού που έχει ξεκινήσει το ισραηλινό Υπουργείο Ενέργειας προκαλεί περιφερειακή ένταση, με την Τουρκία να διεκδικεί θαλάσσιες ζώνες για να το αποτρέψει, προκαλώντας την οργή της Αιγύπτου, της Κύπρου και της Ελλάδας». Αφού εξηγήσει γιατί ο αγωγός είναι σχεδόν αδύνατο να κατασκευασθεί για λόγους οικονομικούς, γεωλογικούς, νομικούς και περιβαντολλογικούς, θέτει  το ερώτημα: «Θα συρθεί το Ισραήλ στην αναπτυσσόμενη περιφερειακή σύγκρουση μεταξύ Τουρκίας, Ελλάδος, Αιγύπτου και Κύπρου στην Ανατολική Μεσόγειο;»

Και απαντά: «Ισραηλινές πηγές τόνισαν ότι το Ισραήλ δεν επιθυμεί μια σύγκρουση με την Τουρκία για το ζήτημα των ζωνών θαλάσσιας οικονομικής εκμετάλλευσης… Το Ισραήλ προσπαθεί να κρατήσει χαμηλό προφίλ. Κυβερνητικές πηγές είπαν στο Globes ότι “το Ισραήλ δεν είναι σε σύγκρουση με την Τουρκία. Ο αγωγός αερίου είναι στρατηγικά σημαντικό σχέδιο για την Ευρώπη και είναι επίσης σημαντικό για το Ισραήλ. Έχουμε έξοχη συνεργασία με την Ελλάδα, την Κύπρο και την Αίγυπτο, μεταξύ άλλων σε ό,τι αφορά το σχέδιο αγωγού και θα είμαστε ευτυχείς αν θελήσει και η Τουρκία να πάρει μέρος”».

«Δεν θα στείλουμε πολεμικά πλοία»

Προφανώς, ουδείς στο Ισραήλ σκέπτεται να κάνει πόλεμο με την Τουρκία για να προστατεύσει τον αγωγό. Πόλεμο που δεν μπορεί να κάνει χωρίς να θέσει σε κίνδυνο τις ζωτικής σημασίας θαλάσσιες επικοινωνίες του εβραϊκού κράτους. Δεν χρειαζόμαστε, όμως, δημοσιογραφικές πληροφορίες. Ο Ισραηλινός υπουργός Εξωτερικών εξήγησε ότι μπορεί η χώρα του να θεωρεί παράνομη τη συμφωνία Άγκυρας-Λιβύης, αλλά αυτό «δεν σημαίνει ότι θα στείλουμε πολεμικά πλοία για να αναμετρηθούμε με την Τουρκία».

Παραμονές, δηλαδή, της υπογραφής της συμφωνίας, το Ισραήλ διαβεβαιώνει σαφέστατα και επίσημα ότι δεν θα κάνει τίποτα για να εμποδίσει τον Ερντογάν να επαναλάβει αυτά που έπραξε στην κυπριακή ΑΟΖ. Έτσι Ελλάδα και Κύπρος θα τεθούν προ του διλήμματος ή να δεχτούν μια ακόμα ταπεινωτική ήττα, ή να πάνε σε πόλεμο αγνώστου εκτάσεως και καταλήξεως. Δεν κάναμε πόλεμο, που έπρεπε να κάνουμε, για να προστατεύσουμε τους Έλληνες της Κύπρου, θα κάνουμε για τον EastMed; Στην πραγματικότητα ούτε καν γι’ αυτόν, αλλά για άλλες επιδιώξεις που δεν μας αφορούν.

Σε επόμενο άρθρο θα εξετάσουμε πιο συγκεκριμένα τα σενάρια για την πιθανή εξέλιξη και τις συνέπειες μιας στρατιωτικής αναμέτρησης Ελλάδας και Τουρκίας, ιδίως στο “θέατρο” της Ανατολικής Μεσογείου, αλλά και άλλες κρίσιμες πτυχές της υπόθεσης αυτού του αγωγού. Στο φως όσων εκθέσαμε, πάντως, καλό θα ήταν η κυβέρνηση να βρει ένα πρόσχημα για να αναβάλλει την υπογραφή της συμφωνίας, να μελετήσει καλύτερα το θέμα και οπωσδήποτε να ζητήσει σαφείς και ρητές εγγυήσεις ασφαλείας από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ προτού προχωρήσει.

Δημοσιεύτηκε στο slpress

Που ήσασταν όταν ο Τράμπ παραπέμφθηκε;

2

Ντέιβιντ Γουίσνερ*.

Συνηθίζουμε να θυμόμαστε τον τόπο μας σε σημαντικά δημόσια γεγονότα- τη δολοφονία του JFK, την πρώτη προσγείωση στο φεγγάρι, τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου και ούτω καθεξής.

Θα είναι η ψηφοφορία στην Αμερικανική Βουλή της 18ης Δεκεμβρίου 2019, με την οποία παραπέμφθηκε ο Ντόναλτ Τράμπ, ένα τέτοιο γεγονός;

Ξέρω πού ήμουν, εν μέρει επειδή είναι αποστολή μου να παρατηρώ τέτοια πράγματα. Πήγα για ύπνο αφού άκουσα την παρέμβαση του Τζάστιν Άμας, πρώην Ρεπουμπλικανού από το Μίτσιγκαν, (ανεξάρτητου τώρα),  ο οποίος μίλησε υπέρ της παραπομπής.

Έτσι, ακριβώς, κοιμήθηκα ενώ ψηφιζόταν η παραπομπή. Βλέπετε, παρακολουθώ το κίνημα για την παραπομπή απο καιρό, πριν ο Τράμπ αναλάβει την προεδρία. Ήξερα τι να περιμένω.

Οι περιστάσεις της ενέργειας μου (που μόλις ανέφερα) την Τετάρτη το βράδυ είναι, πράγματι, εμβληματικές των διαδικασιών επιβολής αυτής της παραπομπής.

Δεν είμαι μόνος κατά του κλίματος  αυτού στη Βουλή των Αντιπροσώπων.

Περισσότερο απο  ό,τι έχει παρατηρήσει κάποιος σχολιαστής,  υπήρξε πρόβλεψη σε ορισμένους κύκλους, από τότε που κέρδισε ο Ντόναλντ Τράμπ τις προεδρικές εκλογές στις ΗΠΑ το 2016, ότι θα παραπεμπόταν.

Μεταξύ των πολυάριθμων πρωτοφανών χαρακτηριστικών της Προεδρίας του Τράμπ, λίγα προκάλεσαν μεγαλύτερη έκπληξη από το γεγονός ότι άνθρωποι μιλούσαν για παραπομπή ακόμη και πριν ο Τράμπ  αναλάβει τον Ιανουάριο του 2017. Φανταστείτε να απομακρυνθεί από τη θέση του κάποιος, πριν αναλάβει.

Αν μη τι άλλο, οι προσδοκίες αυξήθηκαν τους τελευταίους δώδεκα μήνες. Ωστόσο, όταν στα τέλη του περασμένου έτους μου ζητήθηκε από έναν τοπικό τηλεοπτικό σταθμό να προβλέψω εάν ο Πρόεδρος Τραμπ θα παραπεμφθεί, μετά τον έλεγχο της Βουλής απο τους Δημοκρατικούς στις ενδιάμεσες εκλογές του  2018, δίστασα.

Από τη μία πλευρά, δεν ήμουν σίγουρος αν υπήρξε μια ισχυρή συμπαιγνία με τη Ρωσία στις εκλογές του 2016, επιφυλακτικότητα που δικαιώθηκε από την έκθεση Μούλερ, νωρίτερα, φέτος . Από την άλλη, δεν έχω ακόμη πειστεί για την πολιτική σοφία της παραπομπής αυτού του Προέδρου, ιδιαίτερα τόσο κοντά στις εκλογές του 2020.

Το λέω ανεξάρτητα από τα αδιαμφισβήτητα πρόσφατα αποδεικτικά στοιχεία που προέκυψαν κατά την εκδίκαση της παραπομπής απο τους Δημοκρατικούς σχετικά με τις σχέσεις της Διοίκησης Τράμπ  με τον Πρόεδρο της Ουκρανίας Βολόντιμιρ Ζελένσκι.

Λοιπόν, πώς πρέπει να σκεφτούμε την παραπομπή τώρα που συνέβη;

Η σκέψη μου για το θέμα επηρεάστηκε ιδιαίτερα από δύο εξέχοντες εθνικούς ειδικούς, τον Ντέιβιντ Μπρούκς και την Πέγκυ Νούναν, των οποίων τα διαπιστευτήρια ως ρηγκανικών συντηρητικών είναι άμεπτα.

Ο κ. Μπρούκς ήταν σταθερός στην κριτική του για τη συμπεριφορά του Ντόναλντ Τράμπ ως προέδρου.

Εντούτοις, διερωτάται κατά πόσον η παραπομπή σε αυτό το τελευταίο στάδιο στην πρώτη θητεία του κ. Τράμπ είναι δίκαιη για τους ψηφοφόρους που ψήφισαν υπέρ του το 2016.

Η ετυμηγορία για την Προεδρία του θα πρέπει να κριθεί στις κάλπες όχι στη Βουλή.

Η κα Νούναν είναι επίσης πεπεισμένη για την κακομεταχείριση του κ. Τράμπ στις σχέσεις ΗΠΑ-Ουκρανίας.

Όπως ο Ντέιβιντ Μπρούκς, έχει πλήρη επίγνωση των ελαττωμάτων του χαρακτήρα του Προέδρου.

Αναρωτιέται πώς οι Ρεπουμπλικανοί και στα δύο σώματα του Κογκρέσου μπορούν να αντικρούσουν τις κατηγορίες που κατοχυρώνονται στα δύο άρθρα της παραπομπής που πέρασαν από το Σώμα στις 18 Δεκεμβρίου. Αγνοείτε το προφανές; Η χρεοκοπία αυτής της στάσης είναι αναπόφευκτη, καταλήγει η κα Μούναν. Αλλά οι Ρεπουμπλικάνοι μέχρι τώρα είναι απίθανο να υποχωρήσουν από την υποστήριξη του Προέδρου Τράμπ.

Θα πρέπει να προσθέσω εδώ ότι δεν αποδέχομαι απαραιτήτως το επιχείρημα του Μάρκ Σίλντς και πολλών άλλων ότι αν η Βουλή των Αντιπροσώπων δεν είχε ενεργήσει ο Πρόεδρος θα ένοιωθε περισσότερο ελεύθερος στις συναλλαγές του ως αρχηγός κράτους. Η υπερβολή δεν είναι καλός σύμμαχος να κάνεις δημόσια πολιτική ή να θέτεις πολιτικά προαπαιτούμενα. Αλίμονο! Η αδιάκοπη εγρήγορση, απο την ημέρα των εκλογών του 2016, για την ημέρα της κρίσης απομείωσε τη μεγάλη σημασία του  ίδιου του γεγονότος της παραπομπής.

Επομένως, η παραπομπή δεν είναι το γεγονός που θα μας κρατήσει να παρακολουθούμε την επανάληψη της συζήτησης στη Βουλή αργά το βράδυ στις τηλεοράσεις στο μέλλον.

Κοιτάζοντας μπροστά ένα πράγμα με ανησυχεί περισσότερο από ένα τραβηγμένο δράμα παραπομπής, περισσότερο ακόμη και από το φάντασμα της ρωσικής ανάμιξης το 2020. Αυτό που θα τραβήξει την προσοχή μου, όχι ως πολιτικό γεγονός στη ζωή μου, θα είναι η θέα του Δημοκρατικού υποψηφίου που θα κερδίσει άνετα τη λαϊκή ψήφο το 2020 και του Ντόναλντ Τράμπ να κερδίζει την εκλογή.

Αυτό συνέβη δύο φορές στο πρόσφατο παρελθόν, (το 2000 και πάλι το 2016) και ένα τέτοιο αποτέλεσμα πιθανότατα θα δώσει τη χαριστική βολή στο αμερικανικό σύνταγμα σε περίπτωση που θα συμβεί ξανά.

Βρισκόμουν στην εθνική τηλεόραση την ημέρα των εκλογών τον Νοέμβριο του 2016. Ολοκληρώνοντας το θέμα μου, ο  δημοσιογράφος με ρώτησε ποιος θα κερδίσει. Είπα κάτι σαν “η Χίλαρι Κλίντον φαίνεται να είναι πιο πιθανό να κερδίσει αλλά μπορεί να κερδίσει και ο Τράμπ.

“Στην πολιτική είναι πάντοτε σοφό να αντισταθμίζεις τα στοιχήματα. Το 2020, ο Ντόναλντ Τράμπ και ο υποψήφιος των Δημοκρατικών θα μπορούσαν να κερδίσουν και οι δύο διεκδικώντας τη νίκη. Και αυτό θα είναι το τέλος όλων .Θα θυμάστε πού ήσασταν την ημέρα που έπεσε η δημοκρατία.

  • Ο Ντέιβιντ Γουίσνερ είναι καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο ACT και Εκτελεστικός Διευθυντής στο Dukakis Center

*Το κείμενο δημοσιεύθηκε στη “Μακεδονία” της Κυριακής 29 Δεκεμβρίου 2019.

Όταν ευθυγραμμίζονται τα άστρα: Οι συμμαχίες στη Μεσόγειο απέβαλαν τον ταραξία Ερντογάν

0
Του ΜΙΧΑΛΗ ΙΓΝΑΤΙΟΥ

File Photo: Ο Πρόεδρος της Αιγύπτου Αμπντέλ Φάταχ αλ Σίσι (Κ) με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη (Δ) και τον Πρόεδρο της Κύπρου Νίκο Αναστασιάδη (Α) κάνουν κοινές δηλώσεις μετά την 7η Τριμερή Σύνοδο, την Τρίτη 8 Οκτωβρίου 2019, στο Προεδρικό Μέγαρο, στο Κάιρο. ΑΠΕ-ΜΠΕ, ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΜΗΤΣΟΣ


Η υπογραφή του νόμου, γνωστού ως East Med Act, («για την προώθηση συνεταιρισμών ασφάλειας και ενέργειας στην Ανατολική Μεσόγειο») είναι μία εξαιρετική εξέλιξη για την Ελλάδα και την Κύπρο, παρά το γεγονός ότι στο νησί ακούστηκαν υπερβολικές φωνές αντίδρασης, που δεν αφορούσαν τα συμφέροντα της Πατρίδας μας, αλλά κομματικά και προσωπικά συμφέροντα.

  • Το περίεργο είναι ότι όσοι αντέδρασαν, έχουν ή είχαν, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, σχέσεις «εργασίας» και συνεργασίας με τη Μόσχα. Σε ένα γεωπολιτικό σκηνικό, όπου αλλάζουν οι συμμαχίες όπως τα …πουκάμισα, όλες οι συμπεριφορές είναι αποδεκτές. Εκτός όταν αντιστρατεύονται τα εθνικά στρατηγικά συμφέροντα της Ελλάδας και της Κύπρου.

Διαβάζοντας τις δηλώσεις γερουσιαστών και βουλευτών, που αναμείχθηκαν και στη συγγραφή του νόμου και στις διαδικασίες έγκρισης του, αντιλαμβάνεται ο καθένας ότι πρωτίστως στοχεύει στη δημιουργία ενός νέου στρατηγικού πυλώνα, στον οποίο συμμετέχουν το Ισραήλ, η Κύπρος και η Ελλάδα -θα μπορούσε να προστεθεί στη συνέχεια και η Ιταλία. Ο πυλώνας αυτός θα στηρίζεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες και σε αυτή τη φάση θα είναι εντελώς ανεξάρτητος από άλλες συμμαχίες της Ουάσιγκτον.

Εάν στην πορεία καταρρεύσει οριστικά η σχέση της Αμερικής και της Τουρκίας, ο άξονας αυτός θα μπορούσε να αντικαταστήσει τον τουρκικό ρόλο, ο οποίος -έτσι κι αλλιώς- τα τελευταία χρόνια είναι ανενεργός, αν και οι Αμερικανοί γραφειοκράτες ζουν σε ένα παράλληλο φανταστικό κόσμο και δεν έχουν καταλάβει ότι ο Ταγίπ Ερντογάν, ένας απόλυτα διεφθαρμένος ηγέτης, έχει προδώσει την Αμερική, υλοποιώντας ένα σχέδιο που έχει εκπονήσει εδώ και πάρα πολλά χρόνια. Θυμίζω ότι η πρώτη φορά που ο Ερντογάν αποδοκίμασε με εντυπωσιακό τρόπο τα στρατηγικά σχέδια των ΗΠΑ, ήταν όταν αρνήθηκε να επιτρέψει στα αμερικανικά στρατεύματα να εισβάλουν από τα βόρεια στο Ιράκ, το 2003, με αποτέλεσμα να καθυστερήσει πολύ η νίκη της Ουάσιγκτον εναντίον του Σαντάμ Χουσείν.

Σημασία, πάντως, έχει ότι αν κοιτάξει κάποιος τον χάρτη της ανατολικής Μεσογείου, εύκολα θα επιβεβαιώσει ότι εκτός της Τουρκίας και της Συρίας, όλες οι άλλες χώρες εξυπηρετούν, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, τα συμφέροντα της Αμερικής. Ανάμεσά τους κράτη όπως το Ισραήλ και η Αίγυπτος, που αποτελούν τους βασικούς εχθρούς του Ερντογάν. Όμως, ο Λευκός Οίκος του Ντόναλντ Τραμπ, παραμένει «εγκλωβισμένος» σε μία ανάρμοστη σχέση με τον πρόεδρο της Τουρκίας, η οποία επηρεάζει δραματικά μερικές φορές τις αποφάσεις του. Και αυτό αποδείχθηκε στην περίπτωση των Κούρδων της Συρίας, οι οποίοι κατασφαγιάστηκαν από τους Τούρκους όταν ο πρόεδρος Τραμπ έδωσε το πράσινο φως στον Ερντογάν για να εισβάλει.

  • Με βάση το παραπάνω γεγονός, διαπιστώνουμε ότι υπάρχει μία μεγάλη απόσταση των απόψεων που εκφράζουν οι Αμερικανοί διπλωμάτες από αυτές του Αμερικανού προέδρου. Για να επιτύχει ο νέος στρατηγικός πυλώνας ασφάλειας, πρέπει ο κ. Τραμπ να ξεχωρίσει δύο πράγματα: άλλο η προσωπική και επιχειρηματική του σχέση με τον Ερντογάν, και εντελώς διαφορετικό πράγμα η συμμαχία της Αμερικής με το Ισραήλ, την Κύπρο και την Ελλάδα. Και αυτό είναι κάτι που πρέπει να ξεκαθαρίσει ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος διατηρεί προσωπική σχέση με τον κ. Τραμπ από τη δεκαετία του ’80! Εκτός αν τη διέλυσε και αυτή ο Ερντογάν και δεν το γνωρίζουμε…

Για να είμαστε δίκαιοι: Οι διπλωμάτες των ΗΠΑ είναι εξαιρετικά προσεκτικοί και βοηθητικοί και εδώ και καιρό έχουν διαχωρίσει τις κουβέντες για το Κυπριακό από τη στρατηγική συνεργασία με τη Λευκωσία. Η σχέση Κύπρου-Αμερικής είναι αναβαθμισμένη και η τελευταία συνάντηση του υπουργού Εξωτερικών Νίκου Χριστοδουλίδη με τον Αμερικανό ομόλογό του, Μάικ Πομπέο, στην Ουάσιγκτον, άνοιξε μία «λεωφόρο συνεργασίας» σε όλα τα επίπεδα.

Παρά το γεγονός ότι προσωπικά δεν έχω την παραμικρή εμπιστοσύνη στον κ. Τραμπ, ο οποίος μερικές φορές γίνεται «παιγνιδάκι» στα χέρια του Ερντογάν, βλέπω ότι οι Αμερικανοί διπλωμάτες προωθούν αποτελεσματικά τις σχέσεις της Ουάσιγκτον με την Αθήνα και τη Λευκωσία. Και ο κ. Πομπέο τους ακούει, διότι ο ίδιος γνωρίζει καλύτερα από τον καθένα, την τουρκική προδοσία. Ως ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας ηγήθηκε όλων των διαπραγματεύσεων με τους Τούρκους και ξέρει από πρώτο χέρι ότι η Αμερική δεν μπορεί να εμπιστεύεται άλλο την Τουρκία.

Πληροφορούμαι ότι ο κ. Πομπέο βρίσκεται στο στάδιο να αποφασίσει να επισκεφθεί την Κύπρο το πρώτο δεκαπενθήμερο της νέας χρονιάς για να συνεχίσει τις συνομιλίες του με τον υπουργό Εξωτερικών της Κύπρου. Η απόφαση για να εντάξει την Κύπρο σε μία μεγάλη περιοδεία του που θα ξεκινήσει από χώρες της Ασίας είναι ένα σημαντικό γεγονός, χωρίς αμφιβολία.

Και ας μην ξεχνάμε ότι είχαμε φτάσει σε ένα σημείο, όταν οι ΗΠΑ προσπάθησαν να υποβαθμίσουν την Κυπριακή Δημοκρατία στο επίπεδο του παράνομου ψευδοκράτους, αμέσως μετά την καταλυτική ήττα του φιλοτουρκικού σχεδίου Ανάν στο δημοψήφισμα του 2004. Μερικοί Αμερικανοί διπλωμάτες είχαν κάνει αίσχη τότε εναντίον της Κύπρου, ενώ ένας εξ αυτών …«υποσχέθηκε» ότι θα πέφτουν κεραμίδια στα κεφάλια μας. Τελικά έπεσαν στο δικό του!

  • Η πιθανή επίσκεψη του κ. Πομπέο στην Κύπρο θα ενδυναμώσει περαιτέρω τις σχέσεις με την αμερικανική υπερδύναμη και θα επιβεβαιώσει πάνω απ’ όλα ότι τα συμφέροντα των ΗΠΑ ταυτίζονται στους τομείς της ασφάλειας και της ενέργειας. Θα ήταν ευχής έργο να απαγκιστρώσουν την εξωτερική τους πολιτική για το Κυπριακό από την τακτική εξυπηρέτησης της κατοχικής δύναμης. Άλλωστε αυτό θα εξυπηρετούσε τα δικά τους στρατηγικά συμφέροντα…

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Μία καλή εξέλιξη των τελευταίων δύο εβδομάδων, είναι ότι ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου, δείχνει να επανέρχεται δριμύτερος και έτοιμος να παίξει τον ρόλο που γνωρίζει καλύτερα από τον καθένα. Η απόφαση για την υπογραφή της συμφωνίας για τον αγωγό EastMed ήταν δική του και την έλαβε σε συνεννόηση με την Ουάσιγκτον. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός πιστεύει στον αγωγό, και σύμφωνα με πληροφορίες είπε στους συνομιλητές του ότι δεν είναι πρόβλημα η χρηματοδότησή του. Επίσης ξεκίνησε γύρο επαφών με τους προέδρους των ΗΠΑ και της Ρωσίας, και «σκότωσε» ταυτόχρονα όποιες ιδέες εκπορεύθηκαν από την Τουρκία για βελτίωση των σχέσεων με το Ισραήλ.

ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ: Ο νόμος East Med Act έγινε πραγματικότητα χάρις στην προσπάθεια των ακτιβιστών του HALC και της Αμερικανο-Εβραϊκής Επιτροπής (AJC). Όταν ρωτήθηκε ο ηγέτης της AJC, Ντέιβιντ Χάρις για τη σημασία του νόμου και τι σηματοδοτεί για την αμερικανική εξωτερική πολιτική στην Ανατολική Μεσόγειο, δήλωσε:

«Είναι μία ιστορική πραγματικά εξέλιξη μετασχηματισμού για την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ. Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικανοί συνειδητοποιούν ότι σήμερα δεν μπορούμε να βασιζόμαστε στην Τουρκία στην Ανατολική Μεσόγειο. Η πρώτη γραμμή της Αμερικής σε αυτή τη στρατηγικά και οικονομικά ζωτική περιοχή αποτελείται από την Ελλάδα, την Κύπρο και το Ισραήλ, καθώς και από αρκετές αραβικές χώρες, ξεκινώντας από την Αίγυπτο και την Ιορδανία».

Τα πολλά λόγια είναι περιττά… Τα είπε όλα ο κ. Χάρις.

Κλειδιά ειρήνης στη Μεσόγειο

0

apopseis.com

Του ΜΑΡΙΟΥ ΕΥΡΥΒΙΑΔΗ

Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu (R) and his wife Sara (2-R) visit aboard the USS Ross war ship in the Israeli port of Ashdod, Israel, 11 October 2018. EPA, Heidi Levine / POOL

Δεν γνωρίζω σε πιο βαθμό αναγνωρίζουν σε Λευκωσία και Αθήνα πόσο βαθιά πολυεπίπεδη και μακρόχρονη είναι η συνεργασία ανάμεσα σε Αίγυπτο και Ισραήλ σε ζητήματα ενέργειας, και πώς το Ισραήλ έχει εδώ και κάποια χρόνια (2008) λάβει τη στρατηγική απόφαση να αναγάγει την Αίγυπτο ως την κυρίαρχη ενεργειακή δύναμη στην περιοχή.

Η ισραηλινή αυτή απόφαση είναι μια κατεξοχήν πολιτική απόφαση, κίνητρο της οποίας είναι η ασφάλεια του εβραϊκού κράτους. Το Ισραήλ θα έχει πολλαπλά οικονομικά οφέλη –σε δισεκατομμύρια– από την απόφαση να «παραδώσει» την πρωτοκαθεδρία σε ενεργειακά ζητήματα στο Κάιρο. Αλλά το κίνητρο για την απόφαση δεν είναι οικονομικό. Οι Ισραηλινοί ταγοί γνωρίζουν ποιες είναι οι προτεραιότητες του εβραϊκού κράτους. Προέχει πάντοτε η ασφάλειά του. Και η ασφάλεια του υπαγορεύει όχι μια «ψυχρή ειρήνη» με την Αίγυπτο, αλλά μια συνεργατική ειρήνη με ίσους όρους.

  • Η ανακάλυψη σημαντικών ποσοτήτων υδρογονανθράκων στις γειτνιάζουσες Αποκλειστικές Οικονομικές Ζώνες των δυο κρατών την τελευταία δεκαετία προσέφερε ευκαιρία και κίνητρα τα οποία τα δυο κράτη δεν άφησαν ανεκμετάλλευτα. Υπογραμμίζεται εδώ πως η Ιερουσαλήμ διαχειρίστηκε ευρηματικά, επικίνδυνες εξελίξεις όπως π.χ. τη λεγόμενη Αραβική Άνοιξη χωρίς ζημιά, κυρίως, στις ζωτικές της σχέσεις με το Κάιρο.

Τα τελευταία χρόνια το Ισραήλ χρησιμοποιεί την ενέργεια ως καταλύτη για να οικοδομήσει με την Αίγυπτο μια συνεργατική και μη αναστρέψιμη ειρήνη. Και η ανάδειξη της Αιγύπτου (που διαθετει ήδη τις αναγκαίες ενεργειακές δομές και αγωγούς –Arab Gas Pipeline– που φθάνουν μέχρι τον Λίβανο και τη Συρία), ως περιφερειακού ενεργειακού κόμβου, εντάσσεται στη λογική αυτή. Η συνεργατική και μη ανατρέψιμη αυτή ειρήνη εδράζεται σε σημαντικές διμερείς και πολυμερείς συμφωνίες –διακρατικές και ιδιωτικές– που είναι κατοχυρωμένες από το ιδιωτικό εμπορικό και διεθνές δίκαιο. Οι μακρόχρονες αυτές συμφωνίες παράγουν ήδη σημαντικά οφέλη για τις δυο χώρες, με την ειρήνη να είναι το πιο σημαντικό αγαθό. (Σε βάθος χρόνου στόχος είναι η ανάδειξη της Αιγύπτου σε παγκοσμίου εμβέλειας ενεργειακό κόμβο, κάτι εφικτό λόγω γεωγραφίας και της διώρυγας του Σουέζ).

  • Στο αραβο-ισραηλινό μέτωπο δεν μπορεί να υπάρξει πόλεμος χωρίς την Αίγυπτο και ειρήνη χωρίς τη Συρία, είχε πει κάποτε ο Κίσινγκερ. Και η λογική της ειρήνης στο Κάμπ Ντέιβιντ του 1979 ανάμεσα σε Αίγυπτο και Ισραήλ, που διαπραγματεύτηκε ο Κίσινγκερ, είχε πίσω της το παραπάνω σκεπτικό. Η Αίγυπτος βγήκε από την εξίσωση πολέμου με το Ισραήλ κερδίζοντας την επιστροφή της χερσονήσου του Σινά, ενώ τα δυο κράτη κέρδισαν μια αναμεταξύ τους «ψυχρή ειρήνη».

Κάνω την παραπάνω αναφορά διότι μετά από 40 χρόνια, και δυο φορές σε σύντομο χρονικό διάστημα, ο Υπουργός Ενέργειας του Ισραήλ, Yuval Steintz, αναφέρθηκε στην ενεργειακή συνεργασία Αιγύπτου και Ισραήλ ως την πιο σημαντική πράξη (deal) ανάμεσα στις δυο χώρες από το 1979. Συγκεκριμένα αναφέρθηκε στον Φεβρουάριο του 2018 (23/2/18, «Financial Times») όταν οι γνωστές εταιρείες Noble και Delek ανακοίνωσαν συμφωνία να προμηθεύσουν την Dolphinus Holdings of Egypt με υγραέριο αξίας 15 δισ. δολλάρια για τα επόμενα 10 χρόνια. Και ξανά πάλι 14 Ιανουαρίου του 2019 (Reuters, 14/1/2019) όταν ανακοινώθηκε πανηγυρικά στο Κάιρο η δημιουργία του Eastern Mediterranean Gas Forum (EMGF) με Γραμματεία στην Αίγυπτο.

  • Συμμετέχοντα μέλη υπήρξαν οι Υπουργοί Ενέργειας Αιγύπτου, Ισραήλ, Ιορδανίας, Ελλάδας, Κύπρου και της Παλαιστινιακής Αρχής. Επανέλαβε και τότε ο Υπουργός Ενέργειας του Ισραήλ: «Αυτή είναι η πιο σημαντική συνεργασία μεταξύ Αιγύπτου και Ισραήλ από την υπογραφή της συνθήκης ειρήνης πριν 40 χρόνια.» («Τhis is the most significant cooperation between Egypt and Israel since the signing of the peace treaty 40 years ago», Reuters, 14 January 2019).

Η θεσμική συνεργασία Αιγύπτου-Ισραήλ ξεχωρίζει διότι σηματοδοτεί κάτι συγκεκριμένο, σημαντικό και καινοτόμο για την Ανατολική Μεσόγειο. Αίγυπτος και Ισραήλ αποτελούν τα ποιο ισχυρά κράτη της περιοχής. Τρίτοι δεν μπορούν να παρέμβουν στους σχεδιασμούς τους. Και υπογραμμίζω εδώ πως η 40χρονη συμφωνία ειρήνης μεταξύ τους διατηρείται παρά τα μύρια κύματα που έχει περάσει, διότι εξυπηρετεί τα αμοιβαία συμφέροντά τους. Θρησκευτικές και πολιτικές ιδεοληψίες δεν έχουν πέραση. Και οι σχέσεις ενδυναμώνονται με τη διαφαινόμενη συνεργατική ειρήνη, η οποία οικοδομεί μη αναστρέψιμες καταστάσεις.

  • Πρόσφατα ανακοινώθηκε πως στις 2 Ιανουαρίου 2020 θα υπογραφεί στην Αθήνα, Διακρατική Συμφωνία από τον Πρωθυπουργό της Ελλάδας, Κυριάκο Μητσοτάκη, τον Πρωθυπουργό του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, και τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Αναστασιάδη, για τον ενεργειακό αγωγό EastMed. Σύμφωνα με ανακοίνωση του Μεγάρου Μαξίμου «η Συμφωνία θα ολοκληρωθεί και με την υπογραφή της από την Ιταλία».

Στο πλαίσιο της δικής μου ανάλυσης ο αγωγός EastMed καθώς επίσης και το Eastern Mediterranean Gas Forum, πρέπει να γίνουν αντιληπτά ως δευτερεύοντα και συμπληρωματικά εργαλεία των διμερών ενεργειακών συμφωνιών Αιγύπτου-Ισραήλ. Η επιτυχία τους, που θα ισχυροποιήσει Κύπρο και Ελλάδα, συναρτάται από την ανάδειξη της πρωτοκαθεδρίας της Αιγύπτου στα ενεργειακά δρώμενα της Ανατολικής Μεσογείου, πάντοτε σε αγαστή συνεργασία με το Ισραήλ.

Συνεπώς Λευκωσία και Αθήνα θα πρέπει να αναγάγουν ως ένα αξίωμα της εξωτερικής τους πολιτικής την ανάδειξη της Αίγυπτου ως του ενεργειακού κόμβου της περιοχής, στη βάση πολιτικών –όπως το Ισραήλ– και όχι των όποιων οικονομικών κριτηρίων. Μια ενεργειακά κυρίαρχη Αίγυπτος σε συνεργασία με το Ισραήλ θα καθορίζουν τους όρους του παιγνιδιού στην Ανατολική Μεσόγειο βάσει διεθνώς αναγνωρισμένων κανόνων. Έτσι θα παράγεται και θα διασφαλίζεται η ειρήνη στην περιοχή. Και στην οποία η Τουρκία θα πρέπει να προσαρμοστεί, διότι δεν θα μπορεί να απειλεί, αναμένοντας αποτελέσματα, κράτη όπως είναι η Αίγυπτος και το Ισραήλ.

Bourita Says Morocco Has a Sovereign Right to Redefine Its Maritime Borders

0

Morocco stands firm on delimiting its maritimes borders, while being ready to discuss any overlaps with neighboring countries, Spain in particular.

Yahia Hatim
Dec 27, 2019

The complexity of the east Mediterranean oil and gas issue

0

Turkey’s bid to increase its share in the oil and gas resources of the eastern Mediterranean is opposed by all stakeholders in the region, as well as by the United States and the European Union. The only exception is the UN-backed Libyan Government of National Accord (GNA), based in Tripoli. The GNA’s support for Turkey is not because of oil and gas, but for the military support it expects from Turkey.

Everything started in 2009 with the discovery of a rich gas reserve of 223 billion cubic metres in Israel’s Tamar gas field. It could relieve Israel of its reliance for energy on neighbouring Arab countries. The discovery opened the eyes of other East Mediterranean countries that have contiguous Exclusive Economic Zones (EEZ) with Israel.

Because of other priorities, Turkey was slow in taking any initiative in this field. Last month, it took a belated initiative by negotiating two memoranda of understanding with Libya; one on military cooperation, the other on the delineation of maritime boundaries.

This article will focus on the maritime boundaries.

Egypt, Greece and the Greek Cypriot administration agreed in 2014 to cooperate in various fields, but mainly in the field of oil and gas exploration. In 2016, a similar agreement was reached between Israel, Greece and the Greek Cypriots. Turkey was left out of both because of its problems with almost all countries of the region.

Turkey’s agreement with Libya came after eastern Mediterranean coastal countries completed the delineation of their maritime jurisdiction areas. Turkey has the longest coast in the eastern Mediterranean, but was left with the smallest maritime space.

The principle of equity requires that Turkey should be allocated a maritime space commensurate with the length of its coastline. To make this thesis valid in all UN conferences on the Law of the Sea held since 1958, Turkey insistently supported without success, the thesis that islands should not have continental shelves. Several Law of the Sea Conventions have in fact recognised that only the archipelagic states – such as Philippines for instance – may have a continental shelf, but not individual islands.

Based on this approach, Turkey negotiated an agreement with the GNA. This agreement is based on Turkey’s thesis that three Greek island – Rhodes, Karpathos and Crete – do not have a continental shelf. Therefore, they only have six miles of territorial waters and outside that is the continuation of the continental shelf of the Anatolian peninsula.

When the continental shelves of these three islands are excluded, Turkey’s continental shelf and its EEZ joins Libya’s EEZ, south of the island of Crete.

There are maximalist approaches on both the Turkish and the Greek sides. For example, retired Colonel Ümit Yalım, former Secretary General of the Turkish Ministry of Defence, persistently raises the question in the Turkish media saying that three-quarters of Crete belongs to Turkey. He says that, according to the 1913 Treaty of London, only one-quarter of Crete was given to Greece and the remaining three-quarters was given to Bulgaria, Serbia and Montenegro. These three countries later relinquished their rights. Therefore, he says, their share went back to its original owner, that is the Ottoman Empire.

However, the Turkish government did not take this thesis into account and negotiated the memorandum of understanding with Libya assuming that Crete belongs to Greece in its entirety.

On the Greek side, the maps made available by its authorities show that the tiny island of Kastellorizo, off the Turkish coast, has also a continental shelf. The island has an area of just 7.1 square km. If it were allowed to have continental shelf, Greece would gain a maritime jurisdiction area 2,000-times bigger than the island itself.

The Turkish-Libyan agreement may have cheered those pushing the Turkish government to take action to protect its rights in the eastern Mediterranean, but the situation is not clearer now with so many actors against Turkey.

Ankara needs to take an urgent action to improve its relations with all its neighbours and find a middle ground protecting the national interests of all parties as much as possible.

© Ahval English

The views expressed in this column are the author’s and do not necessarily reflect those of Ahval.

Νίκος Κοτζιάς: Η Αθήνα κρατά αποστάσεις από την Κύπρο

1
Κώστας Βενιζέλος   philnews.com
 29 Δεκεμβρίου 2019, 9:59 πμ

Οι σύμβουλοι του Κυριάκου Μητσοτάκη τού είπαν το απαράδεκτο να κρατηθεί μακριά από το Κυπριακό «για να μη χρεωθεί» τα όποια προβλήματα προκύψουν. Αυτό αναφέρει ο πρώην υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδος Νίκος Κοτζιάς σημειώνοντας πως «κακώς η ελληνική κυβέρνηση κρατά αποστάσεις από την Κύπρο». Σε συνέντευξή του στο «Φ», ο Νίκος Κοτζιάς παρουσιάζεται αποκαλυπτικός τόσο σε σχέση με τη διαχείριση που γίνεται από τη σημερινή κυβέρνηση της Ελλάδος όσο και για τις αντιδράσεις που αντιμετώπισε ο ίδιος, κατά τη θητεία του ως ΥΠΕΞ, όταν διαμόρφωσε μια νέα πολιτική στο Κυπριακό. 

Αναφέρεται σε δύο ρεύματα που υπάρχουν στην ελληνική εξωτερική πολιτική. Το πρώτο «θέλει να βρει δημιουργικές λύσεις. Το άλλο ζει από τη διαιώνιση των προβλημάτων. Το ένα είναι δημοκρατικό και ενεργητικό. Το άλλο παθητικό, αδρανές. Το ένα επιδιώκει συμμαχίες, το άλλο καταγγέλλει τις συμμαχίες. Το πρώτο δεν δειλιάζει, το δεύτερο είναι φοβικό…». Όπως συναφώς τονίζει, «το πρώτο ρεύμα είναι το ρεύμα που έκφραζε η εξωτερική πολιτική επί υπουργίας μου, το δεύτερο είναι αυτό της σημερινής ΝΔ».

Ο Νίκος Κοτζιάς, ο οποίος καλεί σε συγκρότηση ενός Κινήματος Συμπαράστασης στην Κύπρο, αναφερόμενος στην ακολουθούμενη από την Αθήνα πολιτική είπε πως δεν κατανοεί την πολιτική τετελεσμένων της Τουρκίας, δεν θέλει να ενοχληθεί από τις παραβιάσεις των Τούρκων στις κυπριακές θαλάσσιες ζώνες. Δεν κατανοεί, συνέχισε, ότι με την πολιτική αδράνειας και κατευνασμού δίνει περιθώρια δράσης στην Τουρκία.

-Πώς αξιολογείτε τις εξελίξεις στο Κυπριακό, όπως προδιαγράφονται μετά το δείπνο Γκουτέρες, Αναστασιάδη και Ακιντζί;

-Όσοι κράζανε μετά το Κραν Μοντανά ότι «χάθηκε η τελευταία ευκαιρία» καιρός να κάνουν αυτοκριτική. Δεν έχουν καταλάβει πώς δουλεύει το διεθνές σύστημα. Το ζητούμενο, βέβαια, είναι πώς πάμε στην επόμενη διαπραγμάτευση, ποιοι είναι οι στόχοι; Όλοι μιλούν για «λύση του Κυπριακού», αλλά πολλοί εννοούν διαφορετικά πράγματα. Εγώ ορίζω αυτή τη λύση, πρωτίστως, ως την απαλλαγή από την κατοχή, καθώς και τη διασφάλιση της ειρηνικής και δημιουργικής συνύπαρξης όλων των κοινοτήτων και μειονοτήτων της Μεγαλονήσου. Αντίθετα, κάποιοι την εννοούν, δυστυχώς, ως την ικανοποίηση των απαιτήσεων της άλλης πλευράς «προκειμένου να μη θυμώνει». Ενώ κάποιοι τρίτοι την κατανοούν αποκλειστικά ως τη διανομή του φυσικού αερίου, λες και το «Κυπριακό» γεννήθηκε μέσα από «τη μάχη» για κατανομή πόρων.

-Θα υπάρξουν εξελίξεις; Η στάση της επίσημης Ελλάδας;

-Από την επίσημη ελληνική πλευρά δεν υπάρχει έμπνευση και επεξεργασία νέων θέσεων. Οδεύουμε σε μια επανάληψη παλιών λογικών. Δεν θα πρέπει να επιτρέψουμε να οδηγηθεί η Κύπρος σε οριστική και θεσμική κατοχυρωμένη διχοτόμηση. Όποιος νομίζει ότι σε μια τέτοια περίπτωση η Τουρκία θα «κάτσει ήσυχα» και δεν θα θέλει να καταλάβει όλο το νησί κάνει μεγάλο λάθος.

-Μία πενταμερής μπορεί να αποδώσει; Τι σας έδειξε η προηγούμενη εμπειρία;

-Μέχρι τις διαπραγματεύσεις στην Ελβετία, Γενεύη και Κραν Μοντανά, η δική μας πλευρά έκανε υποχωρήσεις. Είχε γίνει πια παράδοση, σε κάθε επόμενη διαπραγμάτευση να θέτουμε ως αίτημα να κερδηθεί ό,τι απορρίψαμε στην προηγούμενη. Στο Κραν Μοντανά κάναμε μια τομή. Θέσαμε το Κυπριακό στην πραγματική του βάση ως διεθνές πρόβλημα, διότι ασφαλώς έχει και την εσωτερική του πτυχή. Θέσαμε το αίτημα της κατάργησης των Συνθηκών Συμμαχίας και Εγγυήσεων, που, για να μην ξεχνιόμαστε, τις εισήγαγε στη δεκαετία του πενήντα ο Ε. Αβέρωφ, ασφαλώς ανοήτως.

Στην επόμενη διαπραγμάτευση πρέπει να ξεκινήσουμε έχοντας ως «ένα το κρατούμενο» τα θέματα που κερδίσαμε στο Κραν Μοντανά. Και αυτό διότι ήταν η πρώτη φορά μετά από 40 χρόνια που πήραμε και δεν δώσαμε σε μια διαπραγμάτευση. Ακόμα, να έχουμε ετοιμάσει προηγούμενα καλά τις σχέσεις μας με τους εταίρους μας εντός της ΕΕ και να έχουμε κάνει σαφή συζήτηση με τον ΟΗΕ, πριν από όλα τον ΓΓ του ΣΑ. Να ξέρουμε τι θέλουμε και ποιες ακριβώς είναι οι κόκκινες γραμμές μας, τις οποίες οφείλουμε να υπερασπιστούμε με νηφαλιότητα και πειστικότητα, αποτελεσματικά.

-Και; Είστε αισιόδοξος;

-Ομολογώ ότι έχω μία ανησυχία αν η πλευρά μας είναι επαρκώς προετοιμασμένη. Αν η συνεργασία Αθήνας – Λευκωσίας είναι αυτή που πρέπει να είναι και αν η Αθήνα νιώθει, ως οφείλει, την ιστορική της ευθύνη απέναντι στο Κυπριακό, που είναι εξάλλου έργο της χούντας των Αθηνών.

-Θα συμφωνήσετε πως η σημερινή ελληνική κυβέρνηση κρατά σκοπίμως αποστάσεις από τις εξελίξεις στο Κυπριακό;

-Κακώς η ελληνική κυβέρνηση κρατά αποστάσεις. Δεν συμφωνώ καθόλου με αυτή της την επιλογή. Οι σύμβουλοι του Κυριάκου Μητσοτάκη τού είπαν το απαράδεκτο να κρατηθεί μακριά από το Κυπριακό «για να μη χρεωθεί» τα όποια προβλήματα προκύψουν.

Έχω πει πολλές φορές ότι στην Εξωτερική Πολιτική της Ελλάδας μπορεί να διακρίνει κανείς in abstractum δύο ρεύματα. Το ένα θέλει να βρει δημιουργικές λύσεις. Το άλλο ζει από τη διαιώνιση των προβλημάτων. Το ένα είναι δημοκρατικό και ενεργητικό. Το άλλο παθητικό, αδρανές. Το ένα επιδιώκει συμμαχίες, το άλλο καταγγέλλει τις συμμαχίες. Το πρώτο δεν δειλιάζει, το δεύτερο είναι φοβικό. Το πρώτο έχει σχέδιο, ιδέες και προοπτικές. Το δεύτερο υποχωρεί άτακτα, συχνά «σκούζοντας».

-Ποιοι είναι οι εκφραστές αυτών των ρευμάτων; 

-Το πρώτο ρεύμα είναι το ρεύμα που έκφραζε η εξωτερική πολιτική επί υπουργίας μου, το δεύτερο είναι αυτό της σημερινής ΝΔ. Το πρώτο βοήθησε να τεθεί η ουσία του Κυπριακού πάνω στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Το δεύτερο μιλά ανόητα, «γελώντας». Δεν κατανοεί την πολιτική τετελεσμένων της Τουρκίας, δεν θέλει να ενοχληθεί από τις παραβιάσεις των Τούρκων στις κυπριακές θαλάσσιες ζώνες. Δεν κατανοεί ότι με την πολιτική αδράνειας και κατευνασμού δίνει περιθώρια δράσης στην Τουρκία. Η τελευταία διαβάζει προσεκτικά ποιο ρεύμα κυριαρχεί σε κάθε φάση στην εξωτερική μας πολιτική. Και όταν «βρίσκει», τότε «πράττει ανάλογα». Αυτό συμβαίνει και σήμερα.

-Μπορεί η Ελλάδα να διαδραματίσει ρόλο στην ανατολική Μεσόγειο; Φαίνεται να μην αξιοποιεί διπλωματικά εργαλεία που διαθέτει. Φοβάται την Τουρκία;

-Η εξωτερική πολιτική είναι τέχνη και επιστήμη. Απαιτεί πείρα και γνώση. Πολλοί πιστεύουν ότι είναι απλά μια ακόμα «δημόσια σχέση», αλλά σε διεθνές επίπεδο. Δεν έχουν επάρκεια, δεν κατανοούν την ιστορική τους ευθύνη και το βάρος που κουβαλούν.

Οι δυνατότητες της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο είναι περισσότερες από το παρελθόν χάρις στις τριμερείς και τετραμερείς στις οποίες συμμετέχει μαζί με την Κύπρο, αλλά και γενικότερες πρωτοβουλίες όπως είναι η συνδιάσκεψη, «το πνεύμα» της Ρόδου. Αλλά αυτές δεν φτάνουν. Η Τουρκία του 2020 δεν θα είναι η Τουρκία των αρχών του 2016. Κάθε άλλο. Είναι η Τουρκία των πραξικοπημάτων που απέτυχαν, του Πολέμου της Συρίας, της επιδίωξης να δείξει σε όλους ότι τίποτα δεν μπορεί να γίνει χωρίς εκείνη στην περιοχή. Είναι μια Τουρκία στρατηγικά επιθετική, ιστορικά νευρική, νομικά αναθεωρητική δύναμη. Η Ελλάδα οφείλει να λάβει υπόψη της τη νέα πραγματικότητα και να δράσει προσεκτικά, υπεύθυνα και αποτελεσματικά. Χωρίς φοβικά σύνδρομα, αλλά και χωρίς επιπολαιότητες.

-Όταν διαμορφώσατε και προωθούσατε την πρόταση για την Ασφάλεια και τις Εγγυήσεις, ποιοι είχαν αντιδράσει αρχικά σε Αθήνα και Λευκωσία;

-Δεν ρωτάτε καλύτερα ποιοι δεν είχαν αντιδράσει; Οι λιγότεροι. Και ακόμα, ποιοι στηρίζαν μια τέτοια πολιτική; Πλην του Πρωθυπουργού και των πατριωτών πολιτικών συνεργατών και των πατριωτών διπλωματών στο υπουργείο σχεδόν κανείς. Κάποιοι αγράμματοι νομικοί είχαν κάνει επίσημο έγγραφο γιατί δεν δικαιούμαι να θέσω καν θέμα εγγυήσεων. Οι οπαδοί της γραμμής Ανάν θύμωναν που δεν είχα διάθεση να υποχωρήσω. Αλλά και από την κυπριακή πλευρά είχα μεγάλες αντιστάσεις. Τώρα όλοι κάνουν τους πρωτοπόρους της γραμμής του Μοντανά.

Βλέπετε, στην Ελλάδα υπάρχουν δύο γραμμές, που ενώ φαίνονται αντίθετες, σκοπεύουν από κοινού να πνίξουν την ενεργητική δημοκρατική-πατριωτική εξωτερική πολιτική. Πρόκειται αφενός για τους οπαδούς των υποχωρήσεων. Της συμφωνίας με την άλλη πλευρά «για να τελειώνουμε». Αφετέρου, για αυτούς που ζουν από τη διαιώνιση των προβλημάτων.

Υπάρχουν και στην Κύπρο ανάλογες συμπεριφορές. Στην Αθήνα με μεγάλη προσοχή καταγράψαμε μια καμπάνια μίσους απέναντί μου. Ουδέποτε ξανά στην ιστορία υπήρξε τέτοια εχθρότητα απέναντι στην Αθήνα. Μια Αθήνα που αγαπούσε και αγαπά όσο ποτέ την Κύπρο, τους Κύπριους. Ποτέ δεν έγραψαν αυτοί οι κύκλοι τέτοια και τόσα λασπώδη κείμενα, ούτε καν ενάντια στην προδοτική χούντα των Αθηνών. Ήμουν ο κύριος εχθρός τους διότι δεν παραδόθηκα στα σχέδια όσων έκαναν και στήριξαν την κατοχή, στους ελιγμούς της Τουρκίας που κατέχει παράνομο τμήμα της Μεγαλονήσου. Ακόμα και σήμερα αυτές οι δυνάμεις παριστάνουν τους πιο αυθεντικούς οπαδούς της λύσης του Κυπριακού, με μεγάλη ασφαλώς δόση υποκρισίας και διγλωσσίας.

Στην πραγματικότητα, με λύση αυτές οι δυνάμεις εννοούν να «τελειώνουμε» με τις «εκκρεμότητες». Δεν τους ενδιαφέρει να «τελειώνουν» με το πρόβλημα με τρόπο που επιτέλους να λυθεί προς όφελος των Κυπρίων και όχι τρίτων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΟΛΟΚΛΗΡΗ ΤΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟΝ ΕΝΤΥΠΟ ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟ 

  

Η ιστορία δεν επαναλαμβάνεται αλλά κάνει ομοιοκαταληξία

0

Του Δημήτρη Τσαϊλά

Ο λόγος που μελετάμε τη στρατιωτική ιστορία, δεν είναι για να καταλάβουμε το παρελθόν ώστε να το εφαρμόσουμε για το δικό μας συμφέρον στο παρόν. Αντίθετα, γίνετε για να συγκρίνουμε τις στρατηγικές που επέλεξαν οι ιστορικοί ηγέτες με τις στρατηγικές που θα επιλέξουν οι σύγχρονοι. Εξάλλου, δεν μπορεί κανείς να κατηγορήσει μια στρατηγική ή να επικρίνει τους ηγέτες, ακόμα και αν αποτύχουν, χωρίς να επιδείξουν μια καλύτερη εναλλακτική λύση. Ούτε μπορεί κανείς να επαινέσει μια στρατηγική ή έναν ηγέτη, εάν πετύχει, χωρίς να μπορεί να αποδείξει ότι ήταν ο καλύτερος για τη συγκεκριμένη στιγμή, περισσότερο δε όταν οι μάχες κερδήθηκαν από την τύχη παρά από την ικανότητα. Δεν μπορούμε λοιπόν να οδηγηθούμε σε αποφάσεις ή να αξιολογήσουμε τους ηγέτες και τα σχέδιά τους χωρίς κριτική ανάλυση των πρακτικών εναλλακτικών λύσεων, με σκοπό να επιλεγεί το καλύτερο. Αλλά τι είναι καλύτερο; Μια κοινότυπη απάντηση σε αυτή την ερώτηση, θα μπορούσε να είναι: «μια επιλογή που επιτυγχάνει τον επιδιωκόμενο στόχο με το χαμηλότερο επίπεδο κόστους και κινδύνου».

Με την άσκηση της κριτικής ανάλυσης ξανά και ξανά, όσοι δυσκολεύονται να επικεντρωθούν στο παρόν, αντιλαμβάνονται καλύτερα την εικόνα όταν η ιστορία δεν είναι πλέον απλή ιστορία, αλλά ένα όχημα για να ξεφύγει από την κοροϊδία των σκέψεων των υποτιθεμένων αυθεντιών. Επιτρέψτε μου σε αυτό το σημείο να προτείνω κάτι που αρχικά μπορεί να φανεί τελείως μη ρεαλιστικό. Σκεφτείτε για λογαριασμό του Θουκυδίδη για την αθηναϊκή αποστολή στη Σικελία ως περίπτωση κατά την οποία οι σημερινοί αναλυτές θα μπορούσαν να ασκήσουν κριτική ανάλυση. Ένα μοναδικό πλεονέκτημα του Θουκυδίδη είναι το δραματικό του στυλ. Αισθανόμαστε σαν να είμαστε θεατές, ίσως ακόμη και συμμετέχοντες στον πόλεμο. Καμία άλλη πηγή δεν μπορεί να μας προσελκύσει να σκεφτούμε τον πόλεμο και την ηγεσία, ειδικά για τη στρατηγική σε καιρό πολέμου, τόσο ρεαλιστικά.

Συγκρίνοντας, λοιπόν, την αθηναϊκή απόφαση για την εκστρατεία στη Σικελία και την απόφαση για παροχή στρατιωτικής βοήθειας της Τουρκίας στη Λιβύη βλέπουμε ό, τι δεν είναι ακριβώς πανομοιότυπες. Αλλά δεν υπάρχουν διαφορές στους πολέμους, είναι όλοι καταστροφικοί στο τέλος τους. Αυτός είναι ο λόγος που, πρέπει να εξετάσουμε τα γενικά αποτελέσματα των αποφάσεων για στρατιωτικές παρεμβάσεις σε σχέση με τους πολιτικούς στόχους. Στην περίπτωση της Αθήνας, η εκστρατεία στη Σικελία, τους ανάγκασε να έρθουν σε συμμαχία με τη Σπάρτη. Αυτός ο συνασπισμός επηρέασε την Περσία να συμφωνήσει μια υποστήριξη προς τη Σπάρτη. Εξοπλισμένοι οι σπαρτιάτες με τριήρεις που αγόρασαν από τους Πέρσες σύμμαχους τους, η Σπάρτη τελικά κέρδισε τον πόλεμο.

Στην περίπτωση της Λιβύης, η τουρκική παρουσία θα είναι εξίσου «παράγοντας επιδείνωσης της σύγκρουσης» δημιουργώντας μεγαλύτερη αστάθεια στη Μεσόγειο. Η τουρκική παρουσία στη Λιβύη θα επηρεάσει και άλλες δυνάμεις σε μια συμμαχία εναντίον της, που εκτιμάται να αυξήσει την βία που βιώνει η Λιβύη. Το τελικό αποτέλεσμα της σύγκρουσης στη Λιβύη δεν μπορεί να εκτιμηθεί, αλλά «δεν έχει σημασία τι τελικό αποτέλεσμα θα έχουμε, είναι όμως σαφές ότι μια τέτοια ευσεβής ανάγνωση της ιστορίας, ακόμη και αν δεν αποφέρει την αποτυχία, θα είναι, βεβαίως, μια ενδιαφέρουσα πτυχή της στρατηγικής μας σκέψης».

Οι αποφάσεις της Αθήνας και τις Τουρκίας να διεξαγάγουν εξω-τομεακές αποστολές κατά της Σικελίας και της Λιβύης αντιστοίχως μάλλον προσομοιάζουν στρατιωτικά. Η κακή εκστρατεία της Σικελίας ήταν η αληθινή στρατηγική καμπή στον Πελοποννησιακό Πόλεμο. Αφού η Αθήνα έχασε τόσο μεγάλη ισχύ στη Σικελία, έγινε ευάλωτη σε μια Σπάρτη που υποστηριζόταν από την περσική βοήθεια. Ο Σπαρτιάτης ναύαρχος Λύσανδρος καταναυμάχησε τελικά σχεδόν ολόκληρο τον αθηναϊκό στόλο ενώ βρισκόταν στα παράλια του Ελλησπόντου. Η Αθήνα, ανίκανη να διατηρήσει τις θαλάσσιες ζώνες ανοιχτές χωρίς ναυτικό, μπλοκαρίστηκε, λιμοκτόνησε και τελικά αναγκάστηκε να προσφύγει στην ειρήνη με επαχθείς όρους.

Δεν υποστηρίζω ό, τι οι κακές στρατηγικές επιλογές της Τουρκίας θα την φέρουν μπροστά σε τελική εθνική ήττα, αλλά η εκστρατεία προς τη Λιβύη εκτιμάται ότι “αντιπροσωπεύει μια τουρκική αποτυχία να προβλέψει το χάος μιας κοινωνίας που υπέστη δεκαετίες εξαιρετικά βάναυσης δικτατορίας και παρατεταμένου πολέμου”. Ο Ερντογάν, όπως συνήθως και άλλοι διαχειριστές μιας απολυταρχικής εξουσίας, αδυνατεί να προβλέψει ότι, μόλις απομακρύνθηκαν οι “υποστηρικτές του καθεστώτος του Καντάφι” αυτό που παραμένει στη Λιβύη δεν είναι οι δομές μίας φυσιολογικής κοινωνίας, αλλά μια βαθιά καταθλιπτική και ενοχλημένη συλλογή φυλών, ατόμων και ομάδων, πολύ τραυματισμένη για πραγματική αυτοκυβέρνηση και σίγουρα για ανασυγκρότηση. Ξεχνά η Τουρκία πως για να μπορέσει να έχει μια συνεκτική στρατηγική, χρειάζεται σαφείς στόχους. Αντίθετα εφαρμόζει την αρχή που αναφέρει ότι ο πόλεμος είναι πάντα ένα τυχερό παιχνίδι. Όμως, ακόμη και έτσι να είναι, πρέπει να διακρίνεις το εύλογο από τα παράλογα.

Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε, πως αν η τουρκική στρατηγική δεν επιτύχει τους πολιτικούς στόχους της, θα υποστεί τα δεινά, όπως και η αθηναϊκή στρατηγική απέτυχε να νικήσει τους Σπαρτιάτες. Για την Τουρκία, η στρατηγική της βοηθητικής μεσολάβησης στις λιβυκές δυνάμεις του Σαρράζ είναι δύσκολο έως ακατόρθωτο να επιτύχει την αποστολή της νίκης της εξέγερσης. Ακόμα και σε λίγους τομείς όπου οι τουρκικές δυνάμεις μπορούν να δημιουργήσουν στρατιωτικές στρατηγικές, «δεν υπάρχει πολιτική στρατηγική για την αντιμετώπιση της πραγματικότητας ότι οι εθελοντές Τουρκμένοι και μισθοφόροι από τη Βόρεια Συρία έχουν λόγο να εμπλακούν στη λιβυκή εξέγερση. Οπότε ο πόλεμος αυτός θα συνεχιστεί μέχρις ότου αυτές οι τουρκικές δυνάμεις νικηθούν».

Τελικά ο ανυπέρβλητος Θουκυδίδης μας δίδει τα παρακάτω έξι συμπεράσματα ως συμβουλές στρατηγικής σκέψης από τη Σικελική εκστρατεία:

  1. Πριν μπορέσετε να έχετε μια συνεκτική στρατηγική, χρειάζεστε σαφείς πολιτικούς στόχους.
  2. Προτού ξεκινήσετε απαιτείται να γνωρίζετε ότι η κακή εκτίμηση που βασίζεται σε ευσεβείς σκέψεις (βέλτιστα σενάρια) οδήγησε τους Αθηναίους να δημιουργήσουν μια λανθασμένη στρατιωτική δύναμη και να ξεπεράσουν τους εαυτούς τους.
  3. Μην ξεχάσετε την αλληλεπίδραση. Και ο εχθρός έχει πάντα έτοιμες συμμαχίες. Οι εξωτερικοί συνεργάτες μπορούν να παρεμβαίνουν, όπως και εσείς.
  4. Ακόμη και τα καλύτερα σχέδια είναι άχρηστα χωρίς ικανούς διοικητές να τα εκτελέσουν, αλλά και πάλι, καμία τακτική ή επιχειρησιακή δυναμική δεν μπορεί να αντισταθμίσει τη στρατηγική αδυναμία.
  5. Καλύτερα να είστε στρατηγικά επιφυλακτικοί αλλά τακτικοί και επιχειρησιακά τολμηροί. Οι Αθηναίοι ήταν ακριβώς το αντίθετο στη Σικελία.
  6. Μην ξεχνάτε την εσωτερική πολιτική: η θρησκευτική τρέλα και οι πολιτιστικοί πόλεμοι στα κράτη έχουν να κάνουν με την παρακμή ως αποφάσεις και γεγονότα, στα οποία κανείς δεν μπορεί να βοηθήσει.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Τέλος αντί επιλόγου η σημαντικότερη συμβουλή του Θουκυδίδη για τον Ελληνισμό εκτιμώ, πως θα μας έλεγε: ό, τι οι δημοκρατίες μπορεί να είναι ιδιαίτερα επιρρεπείς σε στρατηγικές που βασίζονται σε υπερβολική ελπίδα. Οι σύγχρονοι έλεγχοι και ισορροπίες, όμως, πρέπει να συμβάλλουν στον περιορισμό των υπερβολών του λαϊκού πάθους που παρατηρούνται στην αυτοκτονία των κρατών, αλλά δεν αρκούν. Για να είναι αποτελεσματικοί, οι έλεγχοι απαιτούν τόσο από τους πολίτες όσο και τους ηγέτες να είναι σε θέση να διακρίνουν τις καλές στρατηγικές από τις κακές.

Ο Υποναύαρχος ε.α. ΠΝ Δημήτρης Τσαϊλάς είναι Senior researcher of Strategy International και Member of Institute for National and International Security.

liberal.gr

A Field Guide for the Entire 21st Century

0
MARIANA BAZO / REUTERS 
I’m not a particular fan of birds, but I like the eastern goldfinch. I know one fact about it. At some point in elementary school, probably during a 20-minute “nature walk” on an overgrown farm near home, a counselor-type adult instructed about a dozen of us: “The eastern goldfinch is the state bird of New Jersey.” I don’t think an eastern goldfinch was even there that day, but it stuck nonetheless: The eastern goldfinch is the state bird of New Jersey. I have since grown up and moved away, but I have retained that declarative sentence. I know what the state bird is.

So it was distressing, this holiday season, to learn that the eastern goldfinch could soon depart the Garden State, at least for half the year. If global temperatures rise 3 degrees Celsius by 2080, the goldfinch’s summer range will no longer include any part of New Jersey, according to the National Audubon Society. So, too, will the goldfinch exit Iowa, where it is also the state bird. In fact, many state birds could soon fly their domiciles: the yellowhammer from Alabama, the purple finch from New Hampshire, the ruffled grouse from Pennsylvania. The official birds of Georgia, Idaho, and Utah will all see their ranges shrink dramatically in those states.

These changes are described in “Survival by Degrees,” a new online project released by Audubon. It was created with one of the country’s most prominent data-visualization firms, Stamen Design.

“Survival by Degrees” is a kind of field guide for the 21st century—the entire 21st century—containing maps of not only where birds live now, but where they’ll live several decades from now. It is also a novel scientific project in its own right. After analyzing how 604 North American bird species will fare, it argues that climate change will push more than two-thirds of the continent’s birds toward extinction in the decades to come.

Go and type in your zip code (if you’re in the United States) or home state or province (if you’re in Canada or Mexico), and the tool will spit out a list of every major local bird species. Each bird is linked to its listing into the Audubon field guide, with descriptions of its plumage, diet, mating habits, and contemporary range—as well as a projection of its range in 2080 under a very optimistic 1.5-degree-Celsius scenario, a 2-degree scenario, and a 3-degree scenario.

Like any good field guide, “Survival by Degrees” will teach everyone something slightly different. New Yorkers might see that piping plovers, a favorite shorebird, will vanish from much of the Atlantic Coast. The Baltimore oriole, meanwhile, will struggle to roost in some places near Camden Yards. And one of the country’s smallest songbirds, the golden-crowned kinglet, will be driven out of nearly its entire range in Oregon.

The bobolink, a northern songbird, will vanish from 88 percent of its summer range under a high-warming scenario.

This kind of localization is possible because the underlying sources of data are immense. Audubon’s scientific team pulled together 140 million bird sightings across more than 70 different data sources, including the U.S. Geological Survey and Parks Canada. Some of the data came from Ebird, an online repository run by Cornell University that tracks bird sightings recorded by nonscientists. The team matched each of those observations with environmental data about the local climate: in effect, fitting a bird to its climatic range today. Then it used global climate models to project how those ranges could shift in the future. For example, “a lot of these areas in Wisconsin will look more like Kansas,” Brooke Bateman, the senior climate scientist at the Audubon Society, told me.

Stamen Design previously collaborated with Audubon on a 2014 visualization of climate data. (This article is the first time they’ve discussed their collaboration with the press.) But this version has much higher spatial resolution and is much more localized than the previous iteration. “If you can take what feels like a giant, abstract, kind of immovable problem like climate change and break it down into something you can actually see, then you’re one step closer to motivating a person,” John Mahoney, the vice president of products at the Audubon Society, told me. “Localizing the data was the No. 1 priority.”

There’s a simple reason birds are a great entry into understanding climate change, Eric Rodenbeck, Stamen’s founder and chief executive, says: “Birds are beautiful.” But they also reveal the geographic specificity of climate impacts. “My whole fascination is with traces left in the world by other parts of the world,” he told me. “A bird is like a vector you can trace.” They are, like climate change itself, physical instruction in the fact that we live on a planet. After all, the migratory birds chirping in your yard right now may have seen more of the Earth than you have. And so climate change, a malady of the entire planet, will harm birds as well.

Climate change is notoriously hard to communicate, since it will alter the Earth in a million different ways all at once. “Survival by Degrees” does an unusually good job of revealing how one category of those changes will look in every place in North America. There’s nothing else like it online.

We want to hear what you think about this article. Submit a letter to the editor or write to [email protected].

ROBINSON MEYER is a staff writer at The Atlantic, where he covers climate change and technology.

Why Trump’s Second Term Will Be Worse

0
Narendra Modi
UESLEI MARCELINO / REUTERS 

When i spent a month on a research trip to India in December 2014, half a year after Narendra Modi swept to power, the writers, academics, and intellectuals I met were engrossed in a debate that may now feel oddly familiar to Americans. They all disliked Modi, an ardent Hindu nationalist, because of his disdain for India’s secular constitution. But they were divided on the impact that his rule was likely to have on the basic freedoms they enjoyed.

Some people feared that Modi would quickly move to quash dissent; one even worried that he might soon land in prison for criticizing the government. Others waved such fears away as hyperbolic.

In his first five years in office, Modi did considerable damage, both to the freedoms his critics enjoyed and to the security of the country’s religious minorities. Social-media mobs intimidated anybody who dared to criticize his government. Media outlets allied with Modi stoked fears about Muslim men waging “love jihad” by marrying Hindu women. Mainstream newspapers that were once highly critical of Modi started to praise him with surprising regularity, and to criticize him with notable rarity. And in episodes of what Indians euphemistically call “communal violence,” Muslims were lynched by angry mobs.

The worst, however, was yet to come. After Modi won reelection with an even larger majority in the spring of this year, his government began to take radical action to unwind the secularism of India’s constitution, arguably doing more damage in the first months of its second term than it had in the previous five years. Some of the concerns about Modi that seemed exaggerated at the conclusion of his first term in office are now starting to look prescient.

During his reelection campaign, Modi vowed to introduce a national register of citizens, which would allow the government to keep better records and to expel unauthorized immigrants. This plan raised fears both among Hindu immigrants who came to the country decades ago after being expelled from neighboring countries such as Bangladesh and among Muslims who lack the necessary documentation to prove that they are in fact citizens. Once reelected, Modi proposed to help the former group by granting unauthorized immigrants from Muslim-majority countries—including Bangladesh, Pakistan, and Afghanistan—an express path to naturalization if they belonged to a persecuted religious minority in their country of origin. In other words, Hindus who have no legal right to be in India would likely be able to stay, while many Muslims who have been in India for generations would face the threat of deportation—bringing India one step closer to the Hindu nation that Modi desires.

Over the past weeks, a large protest movement has formed to oppose these radical changes. In cities and universities across the country, citizens of every faith have rallied to defend the country’s secular constitution. The government’s response has been brutal: In some states, it has invoked colonial-era statutes to ban the assembly of more than five people. In other states, it has shut down the internet. Harrowing videos that quickly went viral show policemen roughing up Muslim students whom they suspect of having protested the government.

As Pratap Bhanu Mehta, the country’s preeminent political scientist, told me, in his first term, Modi focused on economic initiatives without ever distancing himself from Hindu nationalism. “In the second term, he has taken a more aggressive stand to enshrine Hindu majoritarianism in law and polarize public discourse,” Mehta said. “Even more worryingly, the use of the state apparatus to quell dissent and protest has increased markedly. In states like Uttar Pradesh, the police is cracking down on protesters from the minority community with unprecedented ferocity.”

Many observers of india have been surprised that Modi has grown so much more extreme in his second term in office. But a comparison of populist governments around the world suggests that India is following a predictable pattern of what would-be authoritarians do when they win reelection.

As we’ve seen in countries including Hungary, Turkey, and Venezuela, populist leaders are at first hamstrung in their ability to concentrate power in their own hands. Many key institutions, including courts and electoral commissions, are still dominated by independent-minded professionals who do not owe their appointment to the new regime. Media outlets are still able and willing to report on scandals, forcing the government to tread somewhat carefully.

Once these governments win reelection, these constraints begin to fall away. As the independent-minded judges and civil servants depart, populist leaders feel emboldened to pursue their illiberal dreams.

Poland’s populist government, which won reelection this fall, is a particularly scary example of this tendency. In his party’s first term in office, Jarosław Kaczyński started to undermine the independence of the judiciary, to turn the state broadcaster into a powerful propaganda outlet, and to erode the rights of various minority groups. But conscious of the need to win reelection, he also compromised on some of his most extreme reforms: When millions of women marched in the streets of Poland’s major cities to protest a law that would have banned abortion even in cases of rape, his party—Law and Justice—withdrew the proposed reform to the country’s already strict laws. And when a report by by the European Union admonished Law and Justice for its blatant attacks on judicial independence, the government refrained from bringing the supreme court under its direct control.

Now Kaczyński is tending to his unfinished business. A new law states that judges may be fired for a number of vaguely defined offenses, including expressing their political opinions. In effect, it would allow the government to demote any judge whose decisions it dislikes. As the members of the Polish Supreme Court said in a statement, the reform amounts to “a continuation of the lawlessness of the 1980s,” when the country was ruled by martial law.

In his first term in office, Donald Trump has done plenty of damage to the rule of law. His firm control of the Republican Party has made it virtually impossible for Congress to act as a check on the executive. He has exercised enormous influence over institutions ranging from the FBI to the State Department. And it is now evident that he has abused the powers of his office to damage the electoral prospects of his most likely opponent in the 2020 election.

Even so, some of the most extreme predictions about Trump’s tenure in office have, so far, proved unfounded. Madeleine Albright’s warning about impending fascism in the United States, for example, seems a bit much: For all the tremendous damage Trump has inflicted on the institutions of the American republic, there are no stormtroopers in sight.

Perhaps that’s why the fear and anger that propelled such big protests in the first months of 2017 seem to have dissipated. Neither the spectacle of Trump’s impeachment trial nor the children still held in cages at America’s southern border have inspired anything resembling the levels of mobilization that marked his first months in office. Many may assume that Trump’s reelection will bring nothing worse than four more years of the same—terrible, to be sure, but by now imaginably terrible.

Current events in India and Poland should shock Americans out of this complacency. Trump’s first term is at best an imperfect guide to the horrors that would await us if he manages to win a second one. When they are reelected, populists nearly always become more radical and more dangerous.

We want to hear what you think about this article. Submit a letter to the editor or write to [email protected].

YASCHA MOUNK is a contributing writer at The Atlantic, an associate professor at Johns Hopkins University, and a senior fellow at the German Marshall Fund. He is the author of The People vs. Democracy: Why Our Freedom Is in Danger and How to Save It.

The ‘Identitarians’ Are the Successors to Europe’s Far Right

0

The Atlantic

The movement argues for what it says are traditional values. But to gain momentum, it must grapple with a paradox.

An illustration of Matteo Salvini and Luca Tocallini standing behind a lectern and in front of their party's flag.
Klara Auerbach / The Atlantic
Editor’s Note: This article is part of our “Democracy Undone” series, about the erosion of liberal democracy around the world.

MILAN—The annual meeting of the League appears at first to be a casual affair: Supporters of the far-right Italian party gather in Pontida, a small town north of Milan, milling around barbecues, drinking beer, chatting, and singing. It looks more like a festival than a political conference. The politicians who attend—and all senior League officials do—are easily approachable and willing to talk (to activists, if not journalists).

For the League’s members, it is like a pagan Christmas—those who were naughty over the course of the year are relegated to the background, while those who were nice are feted onstage, crowds chanting their name as they deliver a speech, each speaker more important than the last. The final address always goes to one man: Matteo Salvini, the party’s leader since 2013. And this year he is honoring Luca Toccalini.

Just 29, Toccalini has served in Italy’s Parliament for more than a year but has been coming to these meetings since he was a teenager. Back then, his ambitions were decidedly more humble: aiming to be the cashier of a small restaurant in his hometown, where his two best friends would work as cooks. He became involved with the League (then a regional party called the Northern League) only after he was handed a flyer on the street, and the relationship soon deepened. At this latest annual conference, Salvini would name him national coordinator for the party’s youth department.

It is an influential post, responsible for organizing and campaigning. Yet the connection between the two men also carries a powerful symbolism: If Salvini, Italy’s former interior minister and deputy prime minister, is at the forefront of the far right’s current ascendance in Europe—its most famous face, according to fellow populists—then Toccalini points to the movement’s future.

He and others like him represent a growing movement of young activists in Italy and across Europe who identify not as the far right, or even as nationalists, but as identitarians, concerned primarily with the preservation of what they believe to be their societies’ long-held identities. They promote Christian values against what they claim is the forced Islamization of Europe; heterosexual families rather than gay marriage or even civil partnerships; and local traditions as opposed to mass migration. Across the continent, from Eastern Europe to France and from Greece to Scandinavia, these identitarians have loudly proclaimed their presence, perhaps nowhere more so than in Italy, and perhaps none more so than Toccalini himself.

As a concept, identitarianism is not new, yet the label’s use in conversation is far less prevalent, and the word itself much less clearly defined, than terms such as nationalism and populism. It encompasses an array of politicians and movements that seek to highlight the plight of “an ignored, marginalized, oppressed, disenfranchised or otherwise nonintegrated segment of society,” the journalist Kathleen Parker wrote in The Washington Post. Think mottos such as “America first,” “Italy first,” and “My native region first.”

In Europe, this movement has found its intellectual foundation in The Great Replacement, by the French sociologist Renaud Camus, which argues that native-born Europeans are being outnumbered in their homeland by a new kind of rootless citizen. Proponents of identitarianism whom we spoke with argued forcefully for a Europe made up of several smaller countries that each celebrate their own identity.

Yet individual identitarian movements across Europe contain a paradox. Their goal is clear: to hollow out or curtail the power of Europe-wide institutions such as the European Union, which they blame for the loss of traditional values. But to achieve it, to protect these local identities, they must build transnational momentum.

Supporters of the League party attend a rally in Pontida, Italy, in September 2019.
Supporters of the League attend this year’s Pontida rally. (FLAVIO LO SCALZO / REUTERS)
Italy and the League offer an example of what values underpin identitarianism, and the factors that help it flourish. Since the League’s founding in the 1980s, it has consistently advocated for the decentralization of power from Rome. In its early years, the party’s events included an array of rituals inspired by Celtic myths and referenced a mythical place, yet in narrow policy terms, the League argued mostly against fiscal transfers from Italy’s wealthy north to its poorer south. As a result, the party had limited geographic reach.

Salvini’s leadership has changed that. The League has gradually adopted a more identitarian outlook, making changes both minor (its motto has gone from “Northern Italy first” to simply “Italy first”) and major (railing about transgressions against the notion of the “traditional” family). The party has also openly questioned previously settled issues of Italian history and identity; League politicians told us that they identified more with Europeans who settled in northern Italy during the early Middle Ages than with the Roman empire. “The first centuries of this era are where our nations mainly come from,” one League official, Lorenzo Fiato, said. And Salvini has changed his rhetoric too—in 2012, during the European debt crisis, Salvini (then a local councilor in Milan) said that he wanted to maintain the euro in northern Italy “because we are Europe,” but argued that southern Italy couldn’t “afford” to remain in the common currency. More recently, he has at times left open the question of whether a Salvini-led Italy would continue within the euro area.

All the while, the League has built support, polling at various points this year as the most popular party in Italy. Salvini won a cabinet post, and the current government—a coalition of a populist anti-establishment party and an old-fashioned center-left grouping—exists largely for one reason: to keep him out of power.

Along with those more active reasons, from changing its messaging to building around a strong leader, circumstances in Italy have also given room for the movement to grow. The country has lacked a traditional center-right party for years, arguably since the political demise of former Prime Minister Silvio Berlusconi, and has seen the populist Five Star Movement become the senior member of the country’s coalition government, while no mainstream center-left bloc has been able to capture a plurality of votes. All of this has left a vacuum that the League has capitalized on.

These various factors culminated in Italy’s latest regional elections, in October, in which a League-led coalition won 57 percent of the vote in Umbria, in the center of the country and by no means a historic League stronghold. It marked the first time the region would be without a leftist governor in decades. The League’s message during its campaign? It advocated traditional values while criticizing the EU and the rules faraway officials had imposed on Italy—an identitarian message.

For now, the League’s success rests largely with Salvini: The party had no notable nationwide profile before he took over, and he appears likely to remain in charge for the foreseeable future. This is true for an array of leaders of similar movements in other countries, such as Jaroslaw Kaczynski in Poland and, farther afield, Jair Bolsonaro in Brazil.

But as the League embraces an identitarian message, one it believes will resonate across Italy, people such as Toccalini will be the ones who determine whether it survives past its current leadership. The meeting in Pontida suggests that he may be a worthy successor.

Even as a child, Toccalini was no stranger to politics—his grandfather, a communist, was for a period after the Second World War the mayor of their hometown, Basiglio. But Toccalini today is more a descendant of Salvini’s, something Toccalini openly acknowledged to us, referring to the League as his “second family” that has offered him “most of the values [he has] been following” for more than a decade. He also echoed Salvini’s rhetoric—leftists, he said, “speak like communists, but when it comes to labor and economic policies, they act like they are from the right,” an argument that mirrored what the League’s leader has said on multiple occasions.

To be sure, Salvini remains the party’s bankable star, the most recognizable politician in Italy, and that was clear in Pontida. During his speech, the crowd treated him like a rock star, cheering as he energized them with statements against mainstream European leaders such as French President Emmanuel Macron and German Chancellor Angela Merkel; Italian politicians who want to reverse his efforts to curb migration; and even his former coalition-government partners, the Five Star Movement.

But Toccalini showed talents of his own. As he took over as the head for the League’s youth arm, the crowd began chanting, “Luca is one of us!” Salvini then gave him a tight hug, enshrining him as the next in line. As if to pay tribute, Toccalini grabbed the microphone. “Long live the League!” he yelled. “Long live Matteo Salvini!”


Support for this article was provided by the GroundTruth Project.

LORENZO BAGNOLI is an investigative journalist and board member of the Investigative Reporting Project Italy.

Η Τουρκία στήνει μέτωπο εναντίον και της Γαλλίας

0

Του Βασίλη Κοψαχείλη*

Πριν καν προλάβουν να ωριμάσουν οι σκέψεις στο προηγούμενο άρθρο μου, ο Τούρκος πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν βρέθηκε εκτάκτως στην Τυνησία σε μια προσπάθεια προσεταιρισμού του φιλικού προς την Τουρκία καθεστώτος της χώρας, ώστε να χρησιμοποιήσει την Τυνησία ως κέντρο επιχειρήσεων των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων στις φανερές επιχειρήσεις στη Λιβύη και τις κρυφές που ετοιμάζει στη γειτονική Αλγερία!

Την ίδια ώρα, Λίβανος και Παλαιστινιακή Αρχή συντάσσονται με τους σχεδιασμούς της Άγκυρας μιλώντας για παραβιάσεις κυριαρχικών τους δικαιωμάτων από τους ενεργειακούς σχεδιασμούς της Ελλάδας, της Κύπρου και του Ισραήλ στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.

Επειδή μόνο τυχαίες δεν μπορεί να είναι αυτές οι συμπτώσεις, φαίνεται πως η Τουρκία ξεδιπλώνει σταδιακά μια στρατηγική που στο κέντρο θέτει ως κύριο στόχο όχι τόσο την Ελλάδα ή το Ισραήλ – στην πραγματικότητα εμας θεωρεί διαχειρίσιμους στόχους – όσο κυρίως την ίδια την Γαλλία, που είναι η μόνη λεγόμενη «μεγάλη δύναμη» που έχει πάρει ευθέως και ανοιχτά θέση εναντίον των τουρκικών σχεδιασμών στην Ανατολική Μεσόγειο!

Και προφανώς η Άγκυρα δεν θα ενεργούσε έτσι από μόνη της αν δεν υπήρχαν συζητήσεις έως και εγγυήσεις από άλλες ανταγωνιστικές της Γαλλίας «μεγάλες δυνάμεις», εντός και εκτός Ευρώπης, που να σπρώχνουν την Τουρκία σε πορεία σύγκρουσης με τα Γαλλικά συμφέροντα.

Η εκτίμηση που κάνουν οι στρατηγιστές στην Τουρκία είναι ότι αν καταφέρουν να αποσταθεροποιήσουν τα δύο γεωγραφικά άκρα της Μεσογείου όπου η Γαλλία έχει στρατηγικούς δεσμούς και συμφέροντα, τότε η Γαλλία θα αναγκαστεί να υποχωρήσει από την Ανατολική Μεσόγειο και να επικεντρωθεί δυτικά της Λιβύης – όπου έχει και τα ισχυρότερα συμφέροντα – διότι εκτιμούν πως το Παρίσι δεν έχει τους πόρους και τα μέσα να στηρίξει ταυτόχρονα ισχυρή παρουσία και στα ανατολικά και στα δυτικά της Μεσογείου.

Ενδεχομένως οι Τούρκοι στρατηγιστές να έχουν κάποιο δίκιο, διότι ακόμη και ιστορικά αν το δει κάποιος, ενώ τους τελευταίους τουλάχιστο τρεις αιώνες η Γαλλία είχε στρατηγικές βλέψεις στην Ανατολική Μεσόγειο και νοτιότερα, ωστόσο οποτεδήποτε παρουσιαζόταν πρόβλημα ασφάλειας στη δυτική Μεσόγειο, η Γαλλία αναδιπλωνόταν και αποχωρούσε από την Ανατολική Μεσόγειο.

Εδώ γεννάται μια τεράστια ευκαιρία για εμάς! Τουλάχιστο σε επίπεδο ναυτικού ελέγχου της περιοχής της Ανατολικής Μεσογείου, η ευκαιρία που μας παρουσιάζεται είναι να κάνουμε εμείς τη δουλειά που εκ των πραγμάτων δεν θα μπορέσουν να κάνουν οι Γάλλοι.

Για να παίξουμε ωστόσο αξιόπιστα τον ρόλο μας χρειαζόμαστε τη στήριξη των Γάλλων, ωστόσο βάσει των δεδομένων μας, οι Γάλλοι θα πρέπει να βρουν λύσεις έξω από τα συνηθισμένα πλαίσια και να βάλουν στη ζυγαριά τα γεωστρατηγικά οφέλη που θα αποκομίσουν έναντι των αμφίβολων συμβολαίων που ενδεχομένως θα εξασφάλιζαν αν μας πίεζαν να αγοράσουμε με ζεστό χρήμα Γαλλικά όπλα.

Ο χρόνος πιέζει, γι αυτό το Παρίσι θα πρέπει να κινηθεί γρήγορα και ευέλικτα. Του παρουσιάζεται μια μοναδική ευκαιρία. Ευκαιρία που δεν είχε εδώ και τριακόσια χρόνια και ευκαιρία που δεν εκμεταλλεύτηκαν ούτε οι πανέξυπνοι Άγγλοι αμέσως μετά τον εθνικοαπελευθερωτικό μας αγώνα! Ευκαιρία που δεν αξιοποίησαν ούτε οι Αμερικανοί αμέσως μετά την αλλαγή της στρατηγικής τους το 2013. Ο Ερντογάν πάντως δεν θα περιμένει.

*Ο Βασίλης Κοψαχείλης είναι Διεθνολόγος

liberal.gr