Οι “Ανιχνεύσεις” αναδημοσιεύουν, σήμερα, απο το CNN ένα κείμενο το οποίο αναφέρεται σε ένα δημοφιλές εκπαιδευτικό πρόγραμμα του Yale με τίτλο “Ευτυχία” που διατίθεται δωρεάν on line λόγω Κορονοϊού.
Το Yale είναι ένα απο τα καλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου και τα δίδακτρα για φοίτηση είναι ακριβά.
Παρόλα αυτά αποφάσισε να βοηθήσει όλο τον κόσμο με ένα πρόγραμμα το οποίο, στην εποχή του Κορονοϊού θα φανεί, πολλαπλώς, χρήσιμο.
Γνωρίζοντας τις κοινωνικές ευαισθησίες του Πρύτανη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης καθηγητή Νικόλαου Παπαϊωάννου και την επιθυμία του να φέρει σε μεγαλύτερη, ακόμη, επαφή το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο με την ελληνική κοινωνία θα του πρότεινα δύο εναλλακτικές λύσεις.
1.-Ή να ανοίξει το e-learning στον κόσμο που, αναγκαστικά έχει περιοριστεί στα σπίτια του, ώστε να περνά δημιουργικά την ημέρα του, χωρίς δυνατότητα παρέμβασης στο μάθημα, απλώς, παρακολούθησης,
2.-ή να επιλέξει η πρυτανεία μια σειρά μαθημάτων που θα κρίνει ότι είναι χρήσιμα για τους πολίτες και να ζητήσει απο καθηγητές του ΑΠΘ να τα αναπτύσσουν μέσω της πλατφόρμας e-learning.
Νομίζω πως θα είναι μια προσφορά που θα αναγνωριστεί και στην πανεπιστημιακή αρχή και στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.
Την πρόταση την κάνω ως απλός πολίτης.
Παντελής Σαββίδης.
How to the handle the coronavirus’ isolating effect13:39
(CNN)As you’re spending more time at home and working to stay saneduring the coronavirus pandemic, you might be able to find solace in YaleUniversity’s mega-popular “happiness” course, which is available for free online through Coursera.
“We’re in a particularly challenging time not just for this health crisis, this physical health crisis, but also a potential mental health crisis as well,” course creator Laurie Santos, a Yale psychology professor, told CNN’s Christiane Amanpour this week.
The course went online for free about two years ago under the name “The Science of Well Being,” according to the Yale Daily News. Anyone can audit the course for free, and $49 lets you complete assignments, submit them for a grade and earn a certificate of completion.
Although in-person social connections matter, Santos says the good news from science is that much of happiness stems from cultivating healthy practices and routines.
And the dramatic reorientation of your life might actually give you an opportunity in the coming weeks to rethink your daily rituals and therefore rewire your brain toward a happier life.
The course was a campus phenomenon
Santos hatched the idea for the course because she’s the head of Yale’s Silliman College and lives with students “in the trenches.” (Think of it like Professor Minerva McGonagall heading Gryffindor House in the Harry Potter universe).
Eating daily with students, she said she was “shocked at the kind of mental health issues” she was seeing, and noted that it’s “a national trend that’s getting worse.”
So she created a course called “Psychology and the Good Life,” which starts by offering students insights from psychology and neuroscience about what drives happiness. In its second half, the course challenges students in behavior change exercises to help rewire the brain.
Almost 1,200 students enrolled in the class, or about one in four students on campus, and it became the most popular class in Yale’s more than 300-year history.
Happiness comes from the simple things
“Our minds lie to us all the time. We miswant things. We think we need to change our life circumstances to become happier,” Santos says.
On the other hand, she finds that “what plays a much bigger role are our simple practices, simple acts like making a social connection, or taking time for gratitude, or taking time to be in the present moment.”
Many people mistakenly believe happiness is just around the corner if we land a better job, find a more attractive mate, or buy a bigger house. But the neuroscience literature doesn’t back that up, she says.
Happiness and contentedness stem from repeatedly doing simple tasks, rather than herculean ones. “I take the science of happiness as giving us a lot of good news,” Santos said.
You can audit the course for free
Catie Henderson, a 29-year-old living in Atlanta, Georgia, took the course online last year. She told CNN she had studied philosophy in college and as she has been progressing in her career, she’s been looking for more ways to continue her “learning and development.”
She was attracted to the happiness course and took the plunge after seeing “raving reviews from other students.”
Her main takeaway was in deconstructing misconceptions many have around happiness, such as mistakenly seeking fulfillment through accomplishments.
“Getting your dream job or dream spouse won’t create happiness. You have to build habits,” Henderson said. “And connecting with others is important, but getting right with yourself is equally important.”
She said she was in fact a little happier after taking the course, but more importantly had generally come to feel more “enlightened and like happiness was in our control.”
As the world feels like it’s spinning out of control, learningwhat we can control willbe vital to finding the silver lining during the age of coronavirus.
Με τη μέθοδο της τηλεδιάσκεψης και χωρίς αυτοπρόσωπη παρουσία, λόγω κορωνοϊού, πραγματοποιήθηκε την Τρίτη η σύσκεψη μεταξύ του Τούρκου προέδρου Ταγίπ Ερντογάν, της Γερμανίδας καγκελαρίου Αγκελα Μέρκελ, του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν και του Βρετανού πρωθυπουργού Μπόρις Τζόνσον, με θέμα το προσφυγικό, τη συριακή κρίση, αλλά και τον υγειονομικό συναγερμό.
Η σύσκεψη, που διήρκεσε μία ώρα, κατέληξε με ξεχωριστές δηλώσεις του κάθε ηγέτη, δημιουργώντας την εντύπωση ότι η συμφωνία αλλά και η κοινή στάση πάνω στα φλέγοντα αυτά ζητήματα δεν είναι εφικτή. Η καγκελάριος Μέρκελ επέμεινε ότι η συμφωνία Ε.Ε. – Τουρκίας για το προσφυγικό παραμένει εν ισχύι. Σε μήνυμά του στον προσωπικό του λογαριασμό στο Twitter, ο Τούρκος πρόεδρος υπογράμμισε ότι η συζήτηση θα οδηγήσει σε στενότερη διπλωματική συνεργασία με στόχο την επίλυση της ανθρωπιστικής κρίσης στη συριακή Ιντλίμπ, με τον Γάλλο πρόεδρο να δεσμεύεται σε ενίσχυση της υλικής βοήθειας προς τους Σύρους πρόσφυγες, υπό την αιγίδα του ΟΗΕ.
Η προθυμία της Αγκελα Μέρκελ να ενισχύσει την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση για τα στρατόπεδα προσφύγων στο τουρκικό έδαφος δείχνει ότι το Βερολίνο επιθυμεί να δοθεί τέλος στον τουρκικό ανθρωπιστικό εκβιασμό στα σύνορα Τουρκίας – Ελλάδας.
«Ο πρόεδρος Ερντογάν αντιμετωπίζει τη μεγαλύτερη υποχώρηση της δημοτικότητάς του στα 17 χρόνια που βρίσκεται στην εξουσία. Η δυσχερής οικονομική συγκυρία και τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η Τουρκία στο συριακό απειλούν τις φιλοδοξίες του για μόνιμη παραμονή στην προεδρία. Ο Ερντογάν πιστεύει ότι η ανοχή του στην εγκατάσταση τριών και πλέον εκατομμυρίων Σύρων προσφύγων στη χώρα προκάλεσαν την ήττα του AKP στις δημοτικές εκλογές του περασμένου Ιουνίου», λέει ο ειδικός σε θέματα Τουρκίας, Γκιγιόμ Περιέ στο ραδιοφωνικό δίκτυο RFI.
«Ο Ερντογάν αναζητεί απεγνωσμένα στηρίγματα στη διεθνή σκηνή, εξαιτίας της διπλωματικής του απομόνωσης στο συριακό. Η απόφασή του να επιδιώξει απευθείας σύγκρουση με τον στρατό του Ασαντ του στοίχισε ακριβά. Κανείς δεν τον στηρίζει στο Συριακό και η Αγκυρα δεν τολμά να αποταθεί στο ΝΑΤΟ, που έχει γίνει πολύ διστακτικό τον τελευταίο καιρό», λέει η Ντοροτέ Σμιτ, επικεφαλής του προγράμματος Τουρκίας – Μέσης Ανατολής του Ινστιτούτου Ifri.
Την ίδια στιγμή, οι Βρυξέλλες κωλυσιεργούν επιδεικτικά, αποφεύγοντας να καταβάλουν έστω και μέρος των 6 δισ. ευρώ, που έχουν υποσχεθεί στην Τουρκία σε αντάλλαγμα της «φιλοξενίας» Σύρων προσφύγων στο έδαφός της. «Αν ο Ερντογάν ελπίζει σε μεγαλύτερη οικονομική βοήθεια για τους Σύρους πρόσφυγες, η στιγμή δεν θα μπορούσε να είναι πιο ακατάλληλη. Αυτό που επιδιώκει –και θεωρεί εφικτό– είναι η μετεγκατάσταση των Σύρων προσφύγων από το τουρκικό έδαφος σε νέα στρατόπεδα σε περιοχές της βόρειας Συρίας, τις οποίες ελέγχει ο τουρκικός στρατός στη ΒΑ Συρία. Στο θέμα αυτό, η Ε.Ε. ίσως επιδείξει κατανόηση», λέει η κ. Σμιτ.
Οι Ευρωπαίοι έχουν εμφανιστεί, όμως, ιδιαίτερα διστακτικοί στις εκκλήσεις Ερντογάν για νέα συμφωνία, που θα οδηγήσει τους πρόσφυγες από την Τουρκία στο συριακό έδαφος. «Ο Ερντογάν απέτυχε οικτρά στους γεωπολιτικούς υπολογισμούς του. Διαπραγματεύθηκε με τη Ρωσία στη συριακή κρίση, αποκλείοντας τους Δυτικούς. Σήμερα, όμως, τα εμπλεκόμενα κράτη, που εκτός από τις Βρυξέλλες και την ευρωπαϊκή διπλωματία, είναι κυρίως οι μεγάλοι χρηματοδότες όπως η Γερμανία και η Γαλλία, εκφράζουν δισταγμούς –για να μην πούμε ξεκάθαρες διαφωνίες– με την πρόθεση της Αγκυρας να τους εμπλέξει εκ νέου στο Συριακό για να υπηρετήσουν πάλι τις φιλοδοξίες και τα συμφέροντα της τουρκικής κυβέρνησης», λέει ο καθηγητής της Σχολής Πολιτικών Επιστημών της Γκρενόμπλ, Ζαν Μαρκού.
Ενα εφιαλτικό σενάριο
Η κρίση του κορωνοϊού ενδέχεται να αποτελέσει τη σανίδα σωτηρίας του Ερντογάν στο Συριακό. «Αν ο ιός εξαπλωθεί στα στρατόπεδα προσφύγων στην Τουρκία, η ανθρωπιστική καταστροφή θα είναι πρωτοφανής και οι Ευρωπαίοι δεν θα μπορούν να παραμείνουν αμέτοχοι. Ο Ερντογάν το συνειδητοποιεί και “παίζει” πάνω σε αυτό», λέει η κ. Σμιτ. Από τη μεριά τους, οι ισλαμιστές αρνούνται να συμμορφωθούν στις συστάσεις περί περιορισμού των συναθροίσεων, τοποθετώντας τις ελπίδες τους στην παρέμβαση του Αλλάχ και όχι στους υγειονομικούς κανόνες. «Οσο περισσότερο ο Ερντογάν νιώθει να απειλείται στο εξωτερικό και στο εσωτερικό τόσο σκληραίνει τη στάση του και απομακρύνεται από τους δημοκρατικούς κανόνες», λέει ο αρθρογράφος Αλί Μπαϊράμογλου. Η εξεύρεση της ορθής προσέγγισης απέναντι στον Τούρκο πρόεδρο δεν είναι, όμως, εύκολη υπόθεση για τους Ευρωπαίους, ιδίως μετά τη διάρρηξη των σχέσεων εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο πλευρών με αφορμή τον τουρκικό «προσφυγικό εκβιασμό» στον Εβρο.
Είναι επίκαιρο και γνωστό το πόσο δυσφορούν και δεν πειθαρχούν οι πολίτες, ακόμα και εις Παρισίους, όταν τους ζητάει η Πολιτεία να αυτό-εγκλειστούν στο σπίτι τους και να μη μετακινούνται άσκοπα, προκειμένου να επιβραδυνθεί η ταχύτητα μετάδοσης του Κορονοιού κι άρα η σωτηρία περισσότερων συνανθρώπων μας. Διάφορα βιντεάκια, αφίσες και παρεμβάσεις επώνυμων ανθρώπων (ηθοποιών, αθλητών, τραγουδιστών, κλπ) ή και Δήμων, του συνθήματος «μείνετε σπίτι», έχουν δει το φως της δημοσιότητας στις τηλεοράσεις, στις εφημερίδες, στα ραδιόφωνα και στα κοινωνικά δίκτυα.
Κι επειδή απείθαρχοι υπάρχουν παντού, σε ένα δημοσίευμα με τίτλο : «Κορωναϊός : οι ναύτες υποβρυχίων, βασιλείς του αυτό-εγκλεισμού, ενθαρρύνουν τους Γάλλους» (Coronavirus : les sous-mariniers, rois du confinement, encouragent les Français), η δημοσιογράφος NathalieGuibert του ηλεκτρονικού Le Monde, συγκέντρωσε στις 19-3-2020 κάποιες διδακτικές παραινέσεις Γάλλων ναυτών σε υποβρύχια προς τους συμπολίτες τους, με μια συγκρατημένη διάθεση χιούμορ και έκκλησης. Κι αυτό γιατί οι εν λόγω ναύτες περνούν μέχρι και 72 μέρεςαποκομμένοι από τον κόσμο, 200 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας.
Μια πρώτη μαρτυρία είναι αυτή του Chris, που κι αυτός είναι απομονωμένος σήμερα, όπως κι όλοι οι Γάλλοι, κι ο οποίος λέει : «Λαμβάνοντας υπόψη την συγκυρία, είναι η στιγμή να εφαρμόσουμε το {Ζήσε τη ζωή μου ως ναύτης υποβρυχίου} για ολόκληρο τον εθελοντικό πληθυσμό. Δείτε πώς». Πριν διαβάσετε τις συμβουλές του, που δημοσιεύθηκαν σε μια κλειστή ομάδα στο Facebook αυτές τις μέρες, θα πρέπει να σημειωθεί ότι ο Chris είναι ένας πρώην ναύτης υποβρυχίου : ένας από εκείνους τους άντρες που θυσίασε τη νεότητά του για να υπηρετήσει τη Γαλλία μέσα σε ένα μεταλλικό κουτί σε 200 μέτρα βάθος κάτω από τηθάλασσα, κλειδωμένος, αποκομμένος από τον κόσμο επί μήνες κάθε χρόνο, στριμωγμένος μέσα σε ένα πλήρωμα των 60 ή 100 ναυτών, ανάλογα με τον τύπο του σκάφος, όπως τα αριστερά επιθετικά υποβρύχια (SNA) ή τα δεξιά υποβρύχια με εκτοξευτές πυραύλων (SNLE). Για αυτούς τους επαγγελματίες του απομονωτισμού η μυρωδιά της άνοιξης έχει εξαφανιστεί, ενώ η νύχτα περνάει με κόκκινο φως στο υποβρύχιο.
Σήμερα, ο κορωναϊός τους εμπνέει. Χλευάζουν ευγενικά αυτούς που ανακαλύπτουν όψιμα την αυτοαπομόνωση, καλώντας τους να εκλάβουν το πρόβλημά τους ωςυπομονή. «Τριάντα ημέρες μπλοκαρισμένος στο σπίτι σου, με την δυνατότητα να δεις τον ήλιο μέσα από το παράθυρο, να ακούσεις τα πουλιά, να βγαίνεις να κάνεις τρεις βόλτες, να μείνεις κολλημένος στο MyCanal, στο Netflix, ή στα ειδησεογραφικά κανάλια BFM ή LCI και να κουβεντιάζεις επί ώρες με τον παππού, τη γιαγιά, τη μαμά, με τη Ζινέτ ή τον Άλμπερτ … Ένα κομμάτι από κέϊκ!», γράφει ο Denis στο Facebook. Επειδή, θυμάται αυτός ο πρώην ναύτης σε υποβρύχιο SNLE, «υπήρξε μια εποχή που ήταν 72 ημέρες κλειδωμένοι, χωρίς να βλέπουν την ημέρα, τον ουρανό, τον ήλιο, τα πουλιά. Όταν περπατούσαμε πάνω από 100 μέτρα, ήμασταν ευτυχείς. Μια ταινία την ημέρα, καθόλου ραδιόφωνο, καθόλου τηλεόραση, και λιγότερο ένα laptop ή ένα βίντεο για συνομιλία. Γίνε ναύτης υποβρυχίου και θα καταλάβεις»! Ένας επαγγελματίας των υποβρυχίων τύπου ANS, ο Marc, σχετικοποιεί τους σημερινούς περιορισμούς : «Είναι καλό που είμαστε 200 μέτρα κάτω από το νερό στις μεγάλες θαλασσοταραχές ! Και τελικά, πάντα όταν βγαίνουμε έξω από το υποβρύχιο μας ενοχλεί».
«Δημιουργείστε μια ομάδα βάρδιας»
Στη ανάρτησή του στον λογαριασμό του, ο Chris παρέχει λοιπόν με χιούμορ μια μεταφορά αυτής της στρατιωτικής ζωής στον πολιτικό αυτοπεριορισμό των Γάλλων.
Κάψε τις βεβαιώσεις μετακίνησής σου. Δεν θα σου χρησιμεύσουν σε τίποτα, οποιαδήποτε κι αν είναι η δικαιολογία σου.
– Αντικατάστησε όλα τα κρεβάτια του σπιτιού σου με κουκέτεςSNCF (ο αντίστοιχος ελληνικός ΟΣΕ) με μια κουρτίνα, τις οποίες να μοιράζεστε ο ένας μετά τον άλλο,
Από καιρό σε καιρό, και ανά πάσα στιγμή, χωρίς συγκεκριμένο λόγο, ούρλιαξε «ΠΥΡΚΑΓΙΑ» και το όνομα του δωματίου στο οποίο βρίσκεσαι. Χρονομέτρησε τον χρόνο που χρειάζονται οι οικείοι σου για να έρθουν εξοπλισμένοι με έναν πυροσβεστήρα στο χέρι.
– Δώσε το πλυντήριο ρούχων, το στεγνωτήριο ή τις σωληνώσεις να αποσυναρμολογηθούν και να επανα-συναρμολογηθούν στους περισσότερο λάτρεις του μαστορέματος μεταξύ σας,
– Δημιούργησε μια ομάδα βάρδιας για να παρακολουθεί την οθόνη της τηλεόρασης, χωρίς κανάλια, με ακουστικά 24 ώρες/στις 24 σε περίπτωση που συμβεί κάτι … «… όπως το χρυσό αυτί που παρακολουθεί τον εχθρό με το σόναρ στην ταινία «Το τραγούδι του λύκου».
«Θα είσαι χλωμός, κουρασμένος, αλλά υπερήφανος»
Ορισμένοι ναύτες υποβρυχίων συστήνουν«πρώτα να καταναλώσουμε τα φρέσκα φαγώσιμα» στο ψυγείο μας, πριν από τα κονσερβοποιημένα, όπως γίνεται στα σκάφη. «Δεν έχω ξεχάσει τον κανόνα 3 C, υπογραμμίζει ο Philippe, ο οποίος προσδιορίζει τα 3 γαλλικά φαγητά των οποίων τα ονόματα αρχίζουν από το γράμμα C couscous, cassoulet, choucroute : το κουσκούς, κασουλέ, το λάχανο».
Ενώ ο Mitch προσκαλεί όλους τους συμπατριώτες του να επιλέξουν δραστηριότητες που μπορούν να εμπλουτίσουν την εσώκλειστη ζωή τους : «Θα διαρκέσει αυτή η κατάσταση! Οι πονοκέφαλοι ξεκινούν με τα καθήκοντα των παιδιών και του τρόπου εκπαίδευσης»! Ο ίδιος «θα κλειδωθεί στο εργαστήριό του, θα βάλει κόκκινο στο φως και θα τοποθετήσει ένα σκουριασμένο πράγμα για να μυρίζει την καλή μυρωδιά των παλιοσίδερων του υποβρυχίου»!
Η πειθαρχία, που είναι ζωτική κάτω από το νερό, τους σημάδεψε, και ο Emmanuel καλεί τους Γάλλους σε κοινωνική υπευθυνότητα. «Σε ένα υποβρύχιο, μόλις καταδυθεί, ο καθένας βασίζεταιστους άλλους … Δεν υπήρχε περίπτωση στους πισινούς ή στους μπροστινούς ναύτες να ανοίξουν το καπάκι εισόδου στο υποβρύχιο … ο αυτοπεριορισμός είναι ο ίδιος. Ο καθένας πρέπει να τον σεβαστεί. «Αυτός που ανοίγει το πάνελ κατά την κατάδυση … οδηγεί σε μεγάλο κίνδυνο»! Αν όλα αυτά διαρκέσουν 10 εβδομάδες, όπως μια περιπολία με ένα υποβρύχιο SNLE, «θα έχεις το δικαίωμα να ανοίξεις τα παντζούρια, να βγείς έξω, χλωμός, κουρασμένος, αλλά υπερήφανος που έχεις γίνει σχεδόν «ένας ναύτης υποβρυχίου» και που δεν έχεις μεταδώσει τον Covid-19».
* Το άρθρο γράφτηκε μετά την εφαρμογή των τελευταίων μέτρων από την κυβέρνηση στις 23-3-2020.
A 95-year-old grandmother who was diagnosed with the coronavirus this month has become the oldest patient in the Italian province of Modena to recover from the illness.
Alma Clara Corsini, from Fanano, was rushed to a hospital in the city’s northern province of Pavullo on March 5 after showing signs of the virus- which has now claimed the lives of 5,476 in the nation.
However medical staff have now confirmed the pensioner’s body has shown a ‘great reaction’ and made a full recovery.
Ms Corsini told Italian newspaper Gazzetta Di Modena: ‘Yes, yes, I’m fine. They were good people who looked after me well, and now they’ll send me home in a little while. ‘
Grandmother Alma Clara Corsini (centre), 95, from Fanano, Modena, Italy, has recovered from the coronavirus
The pensioner, who was rushed to a hospital in the city’s northern province of Pavullo on March 5, has made a full recovery, staff confirmed
The 95-year-old has since been been discharged and has returned home.
Specialists at the hospital added that the grandmother was able to recover without ‘antiviral therapy’- medications which are administered to a patient to help them fight a viral infection.
According to the Italian paper, Ms Corsini became the ‘pride of the staff’ during her stay at the hospital which has been trying to cope with the the rising number of cases of COVID-19 in the country.
The latest recovery comes after doctors announced a 79-year-old Italian man, from Liguria, with the virus had recovered with the help of the experimental the Ebola drug remdesiver after 12 days in hospital.
The drug has also shown signs of success in a woman from the U.S. who was diagnosed with the illness on February 26 and 14 Americans who tested positive for COVID-19 after travelling on the Diamond Princess cruise ship.
Today it was confirmed the army would be deployed to impose a lockdown in Italy’s worst hit region of Lombardy after its coronavirus death toll surpassed 3,450 in the last 24 hours.
Ministers in Rome were forced to stop person-to-person contact and place all 60million citizens into lockdown as the pandemic continued to spread with force across the country.
The recovery comes as the government banned travel within the country in yet another attempt to slow the spread of the virus. Pictured: A nearly empty Porta Nuova station in Turin, Italy on March 22
Italy, which recorded its first coronavirus death in February, now has more fatalities than China with 5,476, as well as having 59,138 infections with 7,024 recoveries.
The third worst hit country is Spain with 1,720 fatalities and 28,572 cases, Iran with 1,685 fatalities and 21,638 cases, followed by France with 674 deaths and 16,018 cases, and the United States with 390 deaths and 31,057 cases.
On Sunday, Italy banned travel within the country in yet another attempt to slow the spread of the coronavirus.
A month after the first death from the highly infectious virus was registered in Italy, the government also issued an order freezing all business activity deemed non-essential in an effort to keep ever more people at home and off the streets.
The businesses have until Wednesday to shut down operations and will have to remain closed until April 3.
Με βάση τα δεδομένα που διαμορφώνονται με τον Covid-19 στο επίκεντρο, μόνο η ΕΚΤ μπορεί να σώσει την οικονομία της Ευρωζώνης. Αν καταφέρει βεβαίως να ξεπεράσει τις διανοητικές αγκυλώσεις της και να αντιμετωπίσει την κατάσταση με τον τρόπο που πρέπει. Φυσικά αυτό είναι κάτι στο οποίο μπορούν και πρέπει να βοηθήσουν και οι κυβερνήσεις των χωρών της Ευρωζώνης, διότι, όσο «ανεξάρτητη» καταστατικά και αν είναι η ΕΚΤ, στην πραγματικότητα κανείς δεν πρέπει να ξεχνάει πως δεν πρόκειται για έναν ιδιωτικό ή έναν αυτόνομο οργανισμό, αλλά για ένα θεσμικό εργαλείο στα χέρια της δημοκρατικής ευρωπαϊκής κοινωνίας και των Ευρωπαίων πολιτών.
Όπως εξελίσσεται η κατάσταση, η ευρωπαϊκή οικονομία τείνει να μεταβληθεί, για όσο χρονικό διάστημα θα διαρκέσει η κρίση, σε ένα είδος πολεμικού συστήματος οργάνωσης της παραγωγής γύρω από τέσσερις βασικούς κλάδους: διατροφή, υγεία, ενέργεια και ασφάλεια/άμυνα. Οι εργαζόμενοι και οι επιχειρήσεις των υπολοίπων κλάδων έχουν τεθεί σε αναγκαστική αργία. Όμως δεν είναι δυνατόν να τεθούν σε αργία ούτε οι βιοτικές τους ανάγκες, αλλά ούτε και οι χρηματοπιστωτικές υποχρεώσεις τους προς τους άλλους κλάδους της οικονομίας. Προκειμένου να επιβιώσουν οι εργαζόμενοι πρέπει να ικανοποιήσουν τις βασικές ανάγκες τους χρησιμοποιώντας τις εκροές αυτών των τεσσάρων κλάδων της οικονομίας που παραμένουν ενεργοί. Προκειμένου να επιβιώσουν οι αργούσες επιχειρήσεις, επίσης, πρέπει οι υποχρεώσεις τους προς τρίτους να εξυπηρετούνται ώστε να μην χρεοκοπήσουν παρασέρνοντας σε κατάρρευση και την συνολικήι οικονομία από τη συσσώρευση απλήρωτων χρεών κατά τη διάρκεια της πανδημίας ή ακόμη και μετά τη λήξη της.
Συνεπώς, και οι εργαζόμενοι και οι επιχειρήσεις πρέπει να διαθέτουν ρευστότητα την οποία όμως δεν μπορούν να αποκτήσουν με την παραγωγική τους εργασία. Την ρευστότητα αυτήν, επίσης, δεν μπορούν να τους την προσφέρουν, χωρίς τουλάχιστον να ανατρέψουν τις θεμελιώδεις ισορροπίες των εθνικών οικονομιών, η δημοσιονομική ή η νομισματική πολιτική.
Ο μόνος που μπορεί να προσφέρει την απαραίτητη ρευστότητα, ώσπου να τελειώσει η κρίση και η οικονομική ζωή να ξαναμπεί στους κανονικούς της ρυθμούς, είναι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Κάνοντας χρήση του εκδοτικού της προνομίου και δημιουργώντας όσο νέο χρήμα απαιτείται για να καλυφθεί το κενό ρευστότητας που δημιουργεί η αναγκαστική αργία ολόκληρων κλάδων της οικονομίας. Αυτό δεν θα πυροδοτήσει πληθωρισμό, διότι ο πληθωρισμός είναι συνάρτηση της ποσότητας του κυκλοφορούντος χρήματος και της ταχύτητας με την οποία αυτό κυκλοφορεί μέσα στο οικονομικό και χρηματοπιστωτικό κύκλωμα. Δεδομένου ότι η κρίση, με την απονέκρωση της οικονομικής δραστηριότητας, έχει επιβραδύνει εξαιρετικά την ταχύτητα κυκλοφορίας του υπάρχοντος χρήματος, το νέο χρήμα που θα προστεθεί απλά θα καλύψει το κενό που δημιουργείται σε καθημερινή βάση από την υποχώρηση της οικονομικής δραστηριότητας των αργούντων κλάδων. Το νέο χρήμα, δηλαδή, δεν θα δημιουργήσει «υπερβάλλουσα ζήτηση» διότι η ζήτηση στις συγκεκριμένες συνθήκες δεν μπορεί να κατευθυνθεί παρά μόνο στους τέσσερις συγκεκριμένους κλάδους που είναι ενεργοί. Η κοινωνία, επικεντρώνοντας όλες τις δυνάμεις της στην πλήρη χρησιμοποίηση των παραγωγικών δυνατοτήτων των κλάδων αυτών, είναι σε θέση να διατηρήσει την “παραγωγή” τους στο απαιτούμενο επίπεδο και να μην επιτρέψει πληθωριστική αύξηση στις τιμές των προϊόντων τους.
Ακόμη όμως κι αν υπήρχε αύξηση των τιμών στον κλάδο των τροφίμων, αυτό δεν θα ήταν τόσο μεγάλο πρόβλημα Από τη στιγμή που όλοι θα μπορούσαν να ικανοποιήσουν τις ανάγκες τους κατά τη διάρκεια της κρίσης, με την επιστροφή στην κανονικότητα μετά τη λήξη της επιδημίας και οι τιμές θα επανέρχονταν στο κανονικό επίπεδο χωρίς να δημιουργήσουν κάποιο σοβαρό πληθωριστικό επεισόδιο. Και βεβαίως κανείς δεν θα μπορεί να μιλήσει στην συγκεκριμένη περίπτωση δημιουργίας νέου χρήματος και διανομής του για moral hazard, δηλαδή για το ενδεχόμενο η κοινωνία να «συνηθίσει» στην εκτύπωση και τη διανομή χρήματος άνευ εργασίας. Η εισοδηματική ενίσχυση αναγκαστικά αργούντων κλάδων και εργαζομένων θα συμβεί μόνο μία φορά, στις εξαιρετικές συνθήκες μιας κρίσης που δεν την είχε ζήσει για πολλές δεκαετίες η ανθρωπότητα. Η εκτύπωση χρήματος και η «διανομή» εισοδήματος είναι κάτι που δεν θα ήταν δυνατόν να επαναληφθεί σε εποχές κανονικότητας.
Οι εισοδηματικές ενισχύσεις στις αναγκαστικά αργούσες επιχειρήσεις και στους αναγκαστικά αργούντες εργαζόμενους που θα προέλθουν από την δημιουργία νέου χρήματος από την ΕΚΤ θα πρέπει να διοχετευθούν στους αποδέκτες τους μέσα από τους δημοσιονομικούς μηχανισμούς των εθνικών κρατών της Ευρωζώνης. Γεγονός είναι ότι το καταστατικό της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας απαγορεύει την απευθείας χρηματοδότηση δημοσιονομικών ελλειμμάτων. Αυτό όμως είναι ένα ασήμαντο τεχνικό πρόβλημα το οποίο μπορεί να παρακαμφθεί με δεκάδες τρόπους που δεν αξίζει τον κόπο να συζητηθούν εδώ.
Η πανδημία του Covid-19 απειλεί με βαθιά ύφεση και με καταστροφή την ευρωπαϊκή αλλά και την παγκόσμια οικονομία, διότι δημιουργεί μία θανάσιμη διάζευξη: ή θα σωθούν οι ζωές εκατοντάδων χιλιάδων, ή ακόμη και εκατομμυρίων ανθρώπων, ή δεν θα περιοριστεί η οικονομική δραστηριότητα. Οι πλέον σώφρονες από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις επιλέγουν να σώσουν ανθρώπινες ζωές και αυτό είναι που έπιφέρει τιςδυσμενείς επιπτώσεις στην οικονομία, εφόσον, με την αναγκαία επιβολή του social distancing, ολόκληροι οικονομικοί κλάδοι, αυτοί οι οποίοι παράγουν προϊόντα που δεν είναι συνδεδεμένα με τις πρωταρχικές και βασικές ανάγκες των πολιτών, απειλούνται με κατάρρευση.
Βεβαίως, οι κυβερνήσεις έχουν σαφή αντίληψη του θανάσιμου κινδύνου που απειλεί τις ευρωπαϊκές οικονομίες και γνωρίζουν επίσης ότι εάν οι κίνδυνοι αυτοί υλοποιηθούν, τότε, μετά το τέλος της πανδημίας, όποτε και αν έρθει αυτό, οι παραγωγικοί ιστοί των χωρών της Ευρωζώνης θα κείτονται σε ερείπια. Για τον λόγο αυτόν επιχειρούν να πάρουν διορθωτικά μέτρα και οι αποφάσεις του τελευταίου Eurogroup ήταν μία ενέργεια προς την συγκεκριμένη κατεύθυνση. Ιδιαίτερα ασθενική και πλήρως ανεπαρκής όμως.
Αποτελεί κραυγαλέα αυταπάτη να πιστεύουν οι οικονομικές αρχές και οι κυβερνήσεις της Ευρωζώνης, μαζί με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ότι θα μπορέσουν να αντιμετωπίσουν τον επαπειλούμενο οικονομικό Αρμαγεδδώνα προσφεύγοντας, για μία ακόμη φορά, στα γνωστά μέτρα οικονομικής πολιτικής τα οποία έχουν χρησιμοποιήσει μέχρι σήμερα για την αντιμετώπιση της κρίσης του ευρώ. Αποτελεί κραυγαλέα αυταπάτη να πιστεύουν ότι μία μείωση του ΑΕΠ της Ευρωζώνης -η οποία μπορεί να φτάσει και στο 20%, σύμφωνα με ορισμένους υπολογισμούς- θα ήταν δυνατόν να αντιμετωπιστεί με μέτρα δημοσιονομικής πολιτικής,, έστω και αν αυτή καταστεί «επεκτατική», ή επίσης με επανάληψη των γνωστών «καινοτόμων» μεθόδων νομισματικής πολιτικής όπως είναι η «ποσοτική χαλάρωση».
Πέραν του ότι είναι εντελώς ανεδαφικό να θεωρεί κανείς ότι η δημοσιονομική πολιτική μπορεί μόνη της να αντιμετωπίσει ένα τόσο γιγάντιο πρόβλημα, ακόμη και αν ως εκ θαύματος συνέβαινε κάτι τέτοιο, θα ακολουθούσε μία άλλη κρίση, εξίσου καταστροφική, που θα είχε δημοσιονομικό χαρακτήρα.
Και αυτό διότι ενώ οι περισσότερες χώρες της Ευρωζώνης δεν έχουν ουσιαστικά δυνατότητες για περαιτέρω δανεισμό, τα τεράστια ποσά που θα απαιτούνταν να δανειστούν για την αντιμετώπιση της επερχόμενης κάμψης του ΑΕΠ θα τις οδηγούσαν χωρίς αμφιβολία στη δημοσιονομική αφερεγγυότητα, δηλαδή στην πτώχευση και σε όσα δεινά αυτή θα συνεπίφερε (μεταξύ των οποίων θα ήταν και η διάλυση της ζώνης του ευρώ, εξέλιξη η οποία ενδεχομένως να μην ήταν και το μεγαλύτερο κακό απ’ όσα θα είχαν συμβεί στην περίπτωση αυτή). Άλλωστε το πιο πιθανό είναι ότι κανείς δεν θα δάνειζε ένα κράτος όταν ήξερε ότι και η εξυπηρέτηση του δανείου του και η τελική αποπληρωμή του θα ήταν απολύτως επισφαλείς. Η παρατηρούμενη άνοδος των spreads δεν είναι παρά μία πρώτη πρόγευση της “φυγής” των επενδυτών από τους κρατικούς τίτλους της ευρωζώνης.
Επίσης, οι οικονομολόγοι γνωρίζουν ότι αν στην πραγματική οικονομία υπάρχει έστω και ένα ίχνος του λεγόμενου Ricardo effect (όταν αυξάνεται η δημοσιονομική δαπάνη μέσω δανεισμού, οι καταναλωτές μειώνουν αντιστοίχως τη δική τους κατανάλωση για να αποταμιεύσουν τα ποσά που είναι βέβαιο ότι θα καταβάλουν ως φόρους στο μέλλον για την εξυπηρέτηση των δανείων αυτών), στις παρούσες συνθήκες το effect θα λάμβανε γιγαντιαίες διαστάσεις και θα δημιουργούσε ακόμη μεγαλύτερα προβλήματα στην οικονομία, μειώνοντας την ήδη αναιμική ζήτηση. Η πεποίθηση ότι η δημοσιονομική πολιτική μπορεί να δώσει τη λύση στα προβλήματα της ευρωπαϊκής οικονομίας που δημιουργεί ο Covid-19 αποτελεί μία τεράστια πλάνη.
Το ίδιο αδιέξοδη για την αντιμετώπιση της κρίσης θα ήταν και η προσφυγή στη νομισματική πολιτική, έστω και με τον «ριζοσπαστικό» τρόπο με τον οποίον αυτή υλοποιείται σήμερα από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Τα αρνητικά επιτόκια, ακόμη και αν γίνουν ακόμη πιο αρνητικά, δεν μπορούν να έχουν καμία επίδραση στην οικονομία διότι οι επιχειρήσεις σήμερα δεν χρειάζονται άλλα δάνεια δοθέντος ότι αργούν: οι εργαζόμενοι παραγωγοί δεν είναι σε θέση να μεταβούν στην εργασία τους για να παράξουν και οι καταναλωτές δεν μπορούν και δεν ενδιαφέρονται να μεταβούν στην αγορά για να αγοράσουν και να καταναλώσουν.
Τα μόνα δάνεια τα οποία θα μπορούσαν να δοθούν στις αργούσες επιχειρήσεις θα ήταν εκείνα που θα είχαν σκοπό να καλύψουν τις πάγιες υποχρεώσεις τους, προς τους εργαζόμενους αλλά και προς τους πιστωτές τους. Πλην όμως αυτά τα δάνεια, αν δοθούν, είναι σαφές πως δεν θα μπορούν να αποπληρωθούν ποτέ -τα δάνεια στην οικονομία δίνονται με την προοπτική της παραγωγικής αξιοποίησής τους και παραγωγική αξιοποίηση στις παρούσες συνθήκες δεν μπορεί να υπάρχει. Ακόμη περισσότερο αδιέξοδη βεβαίως και άγονη θα ήταν η περαιτέρω «ποσοτική χαλάρωση», γιατί στο μόνο που θα συνέβαλε θα ήταν στην επιτάχυνση της διαδικασίας μετάβασης και του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα στην πλήρη χρεοκοπία δεδομένου ότι η “ποσοτική χαλάρωση” είναι και αυτή δανεισμός, χαμηλότοκος μεν, άστοχος και διαστρεβλωτικός δε, όσον αφορά τις επιπτώσεις του. Οι εργαζόμενοι και οι επιχειρήσεις των πληττομένων κλάδων σήμερα δεν χρειάζονται δανεισμό γιατί δεν μπορούν να τον αποπληρώσουν. Χρειάζονται μία “γέφυρα παροχών” που θα τους επιτρέψει να μεταβούν στο τέλος της κρίσης αλώβητοι οικονομικά, επαγγελματικά και ψυχικά.
Εκείνο που έχει σημασία είναι να αντιληφθούν οι υπεύθυνοι της οικονομικής πολιτικής στην Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένων και των υπευθύνων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, ότι, στην παρούσα στιγμή, η μόνη λύση με την οποία μπορεί να αποφευχθεί η οικονομική καταστροφή εξαιτίας της πανδημίας του Covid-19 είναι h παροχή εισοδηματικών ενισχύσεων, όπου αυτό απαιτείται, χρηματοδοτημένων μέσω του εκδοτικού δικαιώματος της Eυρωπαϊκής Kεντρικής Τράπεζας. Άλλη λύση δεν υπάρχει.
Οι κ. Δημήτρης και Χρήστος Ιωάννου είναι οικονομολόγοι*
Καθόμαστε σπίτι επειδή φοβόμαστε τον ιό. Αφήστε τα περί πίστης στο κράτος.
Όταν παίρνει ορθολογικά, και προς το συμφέρον του κόσμου μέτρα, το εμπιστευόμαστε. Όταν λειτουργεί ανορθολογικά το αμφισβητούμε
Λευκή επιταγή σε κανέναν. Πολίτες είμαστε, όχι υπήκοοι.
Πώς εξηγείται ο ελάχιστος αριθμός θυμάτων που καταγράφει η χώρα σε σχέση με το σύνολο των ασθενών. Ο ρόλος που διαδραμάτισε η μαζική διεξαγωγή τεστ και η προετοιμασία της για τα επόμενα στάδια της πανδημίας.
Δημοσιεύθηκε: 22 Μαρτίου 2020 – 08:19
Η κρίση του κορωνοϊού έχει χτυπήσει τη Γερμανία με σφοδρότητα. Οι μολύνσεις αυξάνονται ραγδαία, εργοστάσια και μπαρ έχουν κλείσει σε όλη τη χώρα και τα μέτρα της κυβέρνησης για τον περιορισμό της πανδημίας γίνονται κάθε ημέρα και πιο δρακόντεια.
H χώρα επιδεικνύει, ωστόσο, αξιοσημείωτη επίδοση σε ένα πολύ σημαντικό σημείο: σε σχέση με το σύνολο των μολύνσεων, ο αριθμός των νεκρών είναι ελάχιστος.
Με βάση στοιχεία του πανεπιστημίου Johns Hopkins, το απόγευμα της Πέμπτης είχαν καταγραφεί 13.979 μολύνσεις στη Γερμανία, περισσότερες από ότι σε οποιαδήποτε άλλη χώρα εκτός της Κίνας, της Ιταλίας, του Ιράν και της Ισπανίας. Την ίδια στιγμή, η Γερμανία μετράει μόνο 42 θανάτους.
Η γειτονική Γαλλία αντίθετα έχει ανακοινώσει 9.058 κρούσματα και 243 θανάτους. Η Ισπανία έχει 17.395 μολύνσεις και 803 θανάτους. Οι ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ιταλία και ακόμα και η Νότα Κορέα εμφανίζουν όλες ποσοστά θνησιμότητας πολύ υψηλότερα από αυτά της Γερμανίας.
H ιδιαιτερότητα αυτή έχει προκαλέσει συζητήσεις εντός και εκτός Γερμανίας, αν και οι ειδικοί προειδοποιούν ενάντια στη γρήγορη εξαγωγή συμπερασμάτων. Υποστηρίζουν ότι το χαμηλό ποσοστό θνησιμότητας στη χώρα αντανακλά πιθανότατα το γεγονός ότι η πανδημία βρίσκεται ακόμα σε αρχικό στάδιο και ότι ο μέσος όρος ηλικίας όσων μολύνθηκαν ήταν μικρότερος από άλλες χώρες. Οι νεότεροι ασθενείς χωρίς υποκείμενα νοσήματα έχουν πολλές περισσότερες πιθανότητες να επιβιώσουν από το Covid-19 σε σχέση με τους πιο ηλικιωμένους ασθενείς.
Ένας άλλος παράγοντας που μπορεί να εξηγεί την εξαίρεση μπορεί να είναι ο ασυνήθιστα υψηλός αριθμός τεστ που διενεργούνται στη Γερμανία. Σύμφωνα με τον Λόθαρ Βίλερ, τον πρόεδρο του ινστιτούτου Robert Koch, τα γερμανικά εργαστήρια διενεργούν περίπου 160.000 τεστ την εβδομάδα – περισσότερα από όσα έχουν διενεργήσει όλες οι ευρωπαϊκές χώρες μαζί από τότε που ξέσπασε η κρίση. Ακόμα και η Νότια Κορέα, η οποία διενεργεί 15.000 τεστ την ημέρα και παρουσιάζεται από τους επιδημιολόγους ως παράδειγμα προς μίμηση, φαίνεται να κάνει λιγότερα τεστ από τη Γερμανία.
«Έχει να κάνει με την ικανότητα διενέργειας τεστ. Στη Γερμανία είναι πολύ, πολύ μεγάλη. Μπορούμε να διενεργήσουμε πάνω από 160.000 τεστ την εβδομάδα και αυτό μπορεί να αυξηθεί περαιτέρω», δήλωσε στους δημοσιογράφους ο καθηγητής Βίλερ αυτή την εβδομάδα. H ικανότητα αυτή θα ενισχυθεί εν μέρει και από τη μετατόπιση εργαστηρίων που ειδικεύονται στην υγεία ζώων σε ελέγχους για τον κορωνοϊό. Δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι τα διαγνωστικά τεστ μειώνονται, πρόσθεσε ο κ. Βίλερ.
Σε βραχυπρόθεσμο επίπεδο τουλάχιστον, η μαζική διενέργεια τεστ συνδέεται με το χαμηλότερο ποσοστό θνησιμότητας, επειδή επιτρέπει στις αρχές να εντοπίζουν περιπτώσεις Covid-19 ακόμα και σε ασθενείς που έχουν ελάχιστα ή καθόλου συμπτώματα, και οι οποίοι έχουν πολλές περισσότερες πιθανότητες επιβίωσης.
Σημαίνει επίσης ότι η Γερμανία ενδέχεται να έχει μικρότερο αριθμό μη διαγνωσμένων περιστατικών από χώρους όπου τα τεστ δεν είναι τόσο πολλά. Πράγματι, ένα από τα αξιοσημείωτα χαρακτηριστικά της πανδημίας στη Γερμανία ως τώρα είναι ο υψηλός αριθμός σχετικά νεαρών ασθενών: σύμφωνα με τα στοιχεία του ινστιτούτου Robert Koch, πάνω από το 80% των ανθρώπων που έχουν μολυνθεί με τον κορωνοϊό είναι κάτω των 60.
«Ειδικά στο ξεκίνημα της πανδημίας στην Γερμανία είδαμε πολλές περιπτώσεις που συνδέονταν με ανθρώπους που επέστρεφαν από ταξίδια για σκι και παρόμοιες διακοπές», είπε ο Matthias Stoll, καθηγητής ιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Ανόβερου. «Αυτοί ήταν κυρίως άνθρωποι νεώτεροι των 80 ετών και αρκετά γυμνασμένοι για να κάνουν σκι και να εμπλακούν σε παρόμοιες δραστηριότητες. Ο κίνδυνος να πεθάνουν ήταν σχετικά χαμηλός».
Ο Hans-Georg Kräusslich καθηγητής ιατρικής και επικεφαλής του τμήματος ιολογίας στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Χαϊδελβέργης είπε: «στις περισσότερες περιπτώσεις η ασθένεια είναι ήπια και δίνει λίγα συμπτώματα, και υπολογίζουμε ότι η ανίχνευση τέτοιων μολύνσεων διαφέρει από χώρα σε χώρα. Σε στατιστικούς όρους αυτό οδηγεί σε διαφορές στα ποσοστά θνησιμότητας».
Ωστόσο ο καθηγητής Kräusslich επέστησε την προσοχή στο ότι η εικόνα στη Γερμανία πιθανότατα θα αλλάξει τις εβδομάδες και τους μήνες που ακολουθούν: «Είμαστε ακόμα σε σχετικά αρχικό στάδιο της πανδημίας στη Γερμανία. Το συντριπτικό ποσοστό των ασθενών μολύνθηκε μόλις τις τελευταίες δυο εβδομάδες και πιθανότατα θα δούμε περισσότερο σοβαρές περιπτώσεις στο μέλλον, όπως και αλλαγή του ποσοστού θνησιμότητας».
Αυτή η προειδοποίηση έρχεται από βιολόγους και επιδημιολόγους σε όλη τη χώρα. Οι περισσότεροι περιμένουν ότι τα διαφορετικά ποσοστά θνησιμότητας στις επιμέρους χώρες θα συγκλίνουν, καθώς περνά ο καιρός και περισσότερα κράτη ανακαλύπτουν τον πραγματικό αριθμό των κρουσμάτων. Οι ειδικοί, όμως, τονίζουν ακόμα ότι η Γερμανία είχε τουλάχιστον χρόνο να προετοιμαστεί για ένα κύμα σοβαρών περιπτώσεων, με τα νοσοκομεία ανά τη χώρα να αυξάνουν τις ΜΕΘ και το προσωπικό και την κυβέρνηση να αγοράζει όσο περισσότερο κρίσιμο εξοπλισμό μπορεί.
Την περασμένη εβδομάδα η ομοσπονδιακή κυβέρνηση παρήγγειλε επιπλέον 10.000 αναπνευστήρες από ένα Γερμανό παραγωγό, επιπρόσθετες των 25.000 που ήδη έχει εγκατεστημένους σε νοσοκομεία της Γερμανίας. Ο Δήμος του Βερολίνου, που ήδη μετρά 391 κρούσματα Covid-19, μετατρέπει τμήματα του τοπικού εκθεσιακού χώρου σε νοσοκομείο 1.000 κλινών για μελλοντικούς ασθενείς. Ανάλογες κινήσεις γίνονται σε όλη τη χώρα.
«Είμαστε στην αρχή, έτσι μπορούμε ακόμα να εφαρμόσουμε όλα τα μέτρα», είπε ο καθηγητής Wieler. «Μπορούμε ακόμα να εξασφαλίσουμε ότι οι σοβαρά άρρωστοι μπορούν να έχουν περίθαλψη σε νοσοκομείο».
Οι πρωθυπουργοί Σερβίας, Νικόλα Πάσιτς και Ελλάδας Ελευθέριος Βενιζέλος, σε συνάντησή τους τον Ιανουάριο του 1912
ΕΙΔΙΚΟΥ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗ
Με αφορμή το βιβλίο του Αντώνη Κούλα Ελλάδα και Γιουγκοσλαβία 1923-1928 , πάνω στο οποίο είναι βασισμένο το άρθρο που ακολουθεί.
Η δεκαετία του 1920 με τη Μικρασιατική καταστροφή και τη Συνθήκη της Λωζάννης σημάδεψε πολύ έντονα τον Ελληνισμό και το ελληνικό κράτος βρέθηκε σε σύντομο χρονικό διάστημα από την επέκτασή του και την σχεδόν υλοποίηση της Μεγάλης Ιδέας, σε απομόνωση. Στην προσπάθειά του να αποκτήσει κάποια ερείσματα και να ενταχθεί πάλι στο διεθνές γίγνεσθαι προσπάθησε να προσεγγίσει το νεοσύστατο κράτος της Γιουγκοσλαβίας, που έφερε τον επίσημο τίτλο του Βασιλείου Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων και ήταν η διάδοχη κατάσταση του Βασιλείου της Σερβίας, με το οποίο το συνέδεαν η συνθήκη συμμαχίας της 1ης Ιουνίου 1913 μεταξύ Ελλάδος και Σερβίας και η παραχώρηση στους Σέρβους, εκ μέρους της ελληνικής κυβέρνησης, Σερβικής Ελεύθερης Ζώνης (στο εξής ΣΕΖ) στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης με τη σύμβαση της 10/23 Μαΐου 1914, η οποία όμως ουδέποτε επικυρώθηκε εξαιτίας της έκρηξης του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Το ζήτημα της ΣΕΖ τέθηκε ξανά στις αρχές Νοεμβρίου του 1922 από την Αθήνα στο πλαίσιο των συνομιλιών για τη σύναψη στρατιωτικής συμφωνίας μεταξύ των δύο χωρών και έτσι στις 21 Νοεμβρίου 1922 η ελληνική πλευρά επικύρωσε τη συμφωνία του 1914. Όμως, η Γιουγκοσλαβία αρνήθηκε να την επικυρώσει, θεωρώντας ότι αυτή δεν εξασφάλιζε επαρκώς τα συμφέροντά της.
Τη συγκεκριμένη περίοδο η σύγκριση μεταξύ των δύο χωρών ήταν ετεροβαρής εις βάρος της Ελλάδος και την περιέγραψε επακριβώς σε έγγραφό του το 1926 ο Έλληνας πρέσβης στο Βελιγράδι Σπυρίδων Πολυχρονιάδης, σύμφωνα με τον οποίο: «η παρά τα ημέτερα σύνορα ύπαρξις κράτους διπλασίου σχεδόν πληθυσμού έχοντος, και διακρινομένου διά τας στρατιωτικάς αυτού αρετάς παρίστατο ως φάσμα εις τας ημετέρας αντιλήψεις και εμαγνήτιζεν ούτως ειπείν την ημετέραν δημοσίαν γνώμην εις βαθμόν ώστε αύτη να αποβλέπη τυφλώς εις την μετά της Σερβίας συμμαχίαν, την μόνην λύσιν μελλοντικής ηρέμου εξωτερικής πολιτικής». Έτσι, το Βελιγράδι θεωρώντας και γνωρίζοντας ότι βρισκόταν σε θέση ισχύος έθετε πολλές φορές θέματα που έθιγαν κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας.
Οι Γιουγκοσλάβοι αρχικά τόνισαν εμφατικά ότι δεν υπήρχε θέμα οποιασδήποτε συνομιλίας με την Ελλάδα αν πρώτα δεν συναπτόταν μία ικανοποιητική συμφωνία για το γιουγκοσλαβικό εμπόριο μέσω Θεσσαλονίκης και επιπλέον αξίωσαν από την Ελλάδα ένα διάδρομο πλάτους δεκαπέντε χιλιομέτρων από τη Θεσσαλονίκη μέχρι τα κοινά σύνορα, στον οποίο μάλιστα θα συμπεριλαμβανόταν και η σιδηροδρομική γραμμή Θεσσαλονίκης-Γευγελής. Τον Ιανουάριο του 1923 το Βελιγράδι επέδωσε συγκεκριμένη πρόταση στην ελληνική πλευρά, ενώ και η Αθήνα επεξεργάστηκε ένα σχέδιο, το οποίο κοινοποίησε με καθυστέρηση στους Γιουγκοσλάβους, διότι βρισκόταν σε διαπραγματεύσεις με μια αγγλογαλλική εταιρία για τη σύναψη ενός δανείου με αντάλλαγμα την παραχώρηση στην εταιρία εκμετάλλευσης εκτάσεων της ελληνικής Μακεδονίας αλλά και του λιμανιού της Θεσσαλονίκης.
Ο δε γιουγκοσλάβος πρέσβης στην Αθήνα Ζίβογιν Μπαλούγκτζιτς επέδωσε στον Έλληνα υπουργό Εξωτερικών, Απόστολο Αλεξανδρή, ένα υπόμνημα με τις γιουγκοσλαβικές απόψεις, σύμφωνα με το οποίο οι αξιώσεις του Βελιγραδίου δεν έθιγαν σε καμία περίπτωση την ελληνική κυριαρχία και περιοριζόταν σε καθαρά τεχνικής φύσης ζητήματα. Από την πλευρά του το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών ζήτησε από την πρεσβεία στο Βελιγράδι να εξηγήσει στους Γιουγκοσλάβους ότι σύμφωνα με τις ελληνικές προτάσεις ελάμβαναν ένα από τα καλύτερα σημεία του λιμανιού της Θεσσαλονίκης για αποκλειστική χρήση και εκμετάλλευση, θα υπήρχε δασμολογική ατέλεια εντός της Ζώνης και θα κατέβαλλαν μόνο ένα ελάχιστο ποσό για την εκμετάλλευση της, ενώ δεν αποκλειόταν ίδρυση γιουγκοσλαβικής εταιρείας εκμεταλλεύσεως, όπως και η ανάθεση στις τελωνειακές αρχές στη Γευγελή της βεβαίωσης τελωνειακών δασμών κατά την εισαγωγή στη Σερβία. Από την άλλη η Αθήνα δεν μπορούσε να αποδεχθεί όρους που έθιγαν ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα, όπως η ύπαρξη ξένων τελωνειακών υπαλλήλων στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης.
Ο Βενιζέλος ήρθε σε αντίθεση με τους Σέρβους στο θέμα του λιμανιού της Θεσσαλονίκης.
Κλίμα αμοιβαίας προσέγγισης κυριάρχησε κατά την επίσκεψη του Αλεξανδρή στο Βελιγράδι τον Απρίλιο του 1923, όπου συναντήθηκε με τον πρωθυπουργό Νίκολα Πάσιτς και τον ομόλογό του Μόμτσιλο Νίντσιτς, από τους οποίους αποκόμισε θετικές εντυπώσεις για τη διευθέτηση του ζητήματος της ΣΕΖ. Όμως στην ανταλλαγή προτάσεων μεταξύ των δύο πλευρών, η γιουγκοσλαβική βρήκε ανεπαρκείς τις ελληνικές προτάσεις, αν και τους παραχωρούταν δική τους τελωνειακή διοίκηση, υπό ελληνική όμως διεύθυνση, και ζήτησε δικό της λιμενάρχη στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης.
Τελικά, στις 10 Μαΐου 1923 υπογράφηκε σύμβαση «περί του διακανονισμού της διά Θεσσαλονίκης διαμετακομίσεως», η οποία παρείχε πολλά προνόμια στο Βασίλειο Σέρβων Κροατών και Σλοβένων. Η ΣΕΖ θεωρούταν γιουγκοσλαβικό τελωνειακό έδαφος με διοίκηση που διοριζόταν από την κυβέρνηση του Βελιγραδίου, όλοι οι υπάλληλοι στο χώρο της ΣΕΖ ήταν Γιουγκοσλάβοι υπήκοοι, εφαρμοζόταν η γιουγκοσλαβική νομοθεσία και επιτρεπόταν η χρήση της σερβοκροατικής γλώσσας. Ιδιαίτερα σημαντική ήταν η παραχώρηση του δικαιώματος της απρόσκοπτης διακίνησης πολεμικού υλικού μέσω της Ζώνης, χωρίς να έχουν τη δυνατότητα οι ελληνικές αρχές να παρεμβαίνουν σε οποιαδήποτε περίπτωση.
H ευφορία μετά την υπογραφή της σύμβασης δεν κράτησε πολύ. Σύντομα ο γιουγκοσλαβικός τύπος άρχισε να δημοσιεύει ανθελληνικά άρθρα και να καταφέρεται κατά της Ελλάδας. Η έγκυρη Πολίτικα κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι, αποσκοπώντας στο συμφέρον της σερβικής μοναρχίας, οδήγησε τη χώρα σε μία προσέγγιση με την Ελλάδα, όπου δεν υπήρχε φιλοσερβικό κλίμα και μόνο ο Έλληνας βασιλιάς έβλεπε θετικά τη Γιουγκοσλαβία, αντί της προσέγγισης με τη Σόφια, ενώ η Βρέμε κατηγόρησε τους Έλληνες ότι το 1915 είχαν αθετήσει τις υποχρεώσεις τους που απέρρεαν από τη συνθήκη του 1913 (που προβλεπόταν συνδρομή σε περίπτωση πολεμικής σύρραξης), ενώ και πάλι υπήρχε φόβος να κάνουν το ίδιο και να μη σεβαστούν τη σύμβαση που υπογράφηκε.
Σοφία
Ο σερβικός τύπος είχε επιτεθεί λάβρος στην Ελλάδα με αφορμή και την επίσκεψη της βασίλισσας Σοφίας στο Βελιγράδι, το Νοέμβριο του 1923, για τη βάπτιση του πρίγκιπα διαδόχου Πέτρου και τους γάμους της κόρης του Έλληνα πρίγκιπα Νικολάου, Όλγας, με τον πρίγκιπα Παύλο Καρατζόρτζεβιτς. Η Νοβόστι έγραψε ότι τα χέρια της Σοφίας ήταν εμποτισμένα στο αίμα των Σέρβων στρατιωτών και ότι αυτή ήταν ανεπιθύμητη στη χώρα, ενώ καλούσε τον πρωθυπουργό Πάσιτς και τον υπουργό εξωτερικών Νίντσιτς να δείξουν ότι τέτοιοι επισκέπτες ήταν ανεπιθύμητοι. Ασκούταν κριτική και στον βασιλιά της Ελλάδας, Γεώργιο, ο οποίος, κατ’ αυτούς, ήταν ένοχος προδοσίας, διότι ως διάδοχος, μαζί με τους γονείς του, κατά τον Α΄ Παγκόσμιο, εργάσθηκαν για να εξαφανίσουν τη Σερβία από προσώπου γης, ως καταχθόνιοι εχθροί του σερβικού κράτους. Η Πολίτικα καταλόγισε στη Σοφία ότι στο παρελθόν ήταν πράκτορας του αδελφού της, του Κάιζερ, και πως προσπάθησε να καταστρέψει τη Σερβία και τους συμμάχους της και την κατηγόρησε ανοιχτά για κατασκοπία σε βάρος της Σερβίας.
Η υπογραφή τον Σεπτέμβριο του 1924 ανεπίσημης ελληνογιουγκοσλαβικής συμφωνίας για τη μετανάστευση δημιούργησε αρχικά καλό κλίμα μεταξύ των δύο χωρών, σύντομα όμως η κατάσταση επιδεινώθηκε με την υπογραφή του πρωτοκόλλου Πολίτη-Καλφώφ στις 29 Σεπτεμβρίου 1924, με το οποίο η ελληνική πλευρά αναγνώρισε τους σλαβόφωνους κατοίκους της ελληνικής Μακεδονίας ως βουλγαρική μειονότητα. Το Βελιγράδι αντέδρασε άμεσα και έντονα, διότι θεωρούσε ότι οι σλαβόφωνοι ήταν σερβικής και όχι βουλγαρικής καταγωγής. Ο γιουγκοσλάβος πρέσβης στην Αθήνα επέδωσε στο ελληνικό υπουργείο εξωτερικών την καταγγελία της συνθήκης συμμαχίας του 1913 προβάλλοντας ως λόγους το θέμα των υπηκοοτήτων που δεν είχε λυθεί μετά τις προσπάθειες πέντε ετών, τα δικαιώματα στη σιδηροδρομική γραμμή και στο λιμάνι που παρέμεναν εκκρεμή και το ζήτημα της Ι. Μ. Χιλανδαρίου, της οποίας κτήματα επρόκειτο να εκποιηθούν από τις ελληνικές αρχές μαζί με κτήματα άλλων μονών.
Μετά από κάποιο διάστημα ανταλλαγής επιχειρημάτων οι τόνοι άρχισαν να πέφτουν και τα υπουργεία εξωτερικών των δύο χωρών εξέδωσαν παρεμφερή ανακοινωθέντα, όπου εκφραζόταν η ετοιμότητα για επανέναρξη συνομιλιών και τονιζόταν ότι οι σχέσεις των δύο χωρών παρέμεναν φιλικές. Όμως ο πρέσβης στο Βελιγράδι Μιχαήλ Τσαμαδός κατέγραψε το ανθελληνικό κλίμα στη Σερβία και τόνισε ότι οι Σέρβοι γνώριζαν ότι άδικα ζητούσαν την ικανοποίηση των αιτημάτων τους, όμως επέμεναν, διότι αυτά θα τους εξασφάλιζαν μία προνομιούχο θέση στη Μακεδονία για την ικανοποίηση των βλέψεών τους στο ζήτημα της Θεσσαλονίκης, ενώ ιδιαίτερα υπογράμμισε ότι η άποψη των Ελλήνων ότι οι Σέρβοι ήταν φίλοι τους ήταν εσφαλμένη, καθώς ο γιουγκοσλαβικός τύπος έβριθε από ανθελληνική αρθρογραφία.
Νικόλαος Πολίτης
Στο ζήτημα της μετανάστευσης των σλαβοφώνων της Μακεδονίας η Αθήνα επέδειξε μεγάλη ανεκτικότητα έναντι των Γιουγκοσλάβων. Ακόμη πριν την καταγγελία της συνθήκης συμμαχίας το Βελιγράδι είχε αποστείλει στη Θεσσαλονίκη ειδική επιτροπή μετανάστευσης, αποτελούμενη από τον Επιθεωρητή του υπουργείου εσωτερικών, Ιβάνοβιτς, τον επιθεωρητή Αγροτικών Μεταρρυθμίσεων, Μαγκόβτσεβιτς και τον αστυνόμο από τη Γευγελή, Ρίστο Χατζηκοΐτσεβιτς, βάσει της προαναφερομένης συμφωνίας που είχε επιτευχθεί μεταξύ των δύο χωρών, ύστερα από μυστικές διαπραγματεύσεις, η οποία δεν είχε επίσημο χαρακτήρα, για να διευκολύνει τη μετανάστευση όσων σλαβοφώνων επιθυμούσαν να μεταβούν στη Γιουγκοσλαβία και όχι στη Βουλγαρία. Παράλληλα, η Γενική Διεύθυνση Θεσσαλονίκης είχε ζητήσει με έγγραφο της προς τις τοπικές αρχές της Γουμένισσας, των Γιαννιτσών και του Κιλκίς τη διευκόλυνση του έργου της επιτροπής. Όμως τα μέλη της δεν σεβάστηκαν καθόλου τον ανεπίσημο χαρακτήρα της αποστολής τους και προπαγάνδιζαν δημόσια τη μετανάστευση στη Γιουγκοσλαβία προκαλώντας τις ελληνικές αρχές. Ιδιαίτερη δραστηριότητα επέδειξε ο Χατζηκοΐτσεβιτς, ο οποίος περιόδευε στην κεντρική Μακεδονία παρά τις συστάσεις των ελληνικών αρχών προς το γενικό προξενείο της Γιουγκοσλαβίας στη Θεσσαλονίκη. Όμως τα αρμόδια υπουργεία συνέστησαν να μη ληφθούν μέτρα κατά του Χατζηκοΐτσεβιτς και απλώς να παρακολουθούνται διακριτικά οι κινήσεις των μελών της επιτροπής.
Στις διπλωματικές επαφές που πραγματοποιήθηκαν μεταξύ των δύο χωρών η Αθήνα μετέβαλε τις θέσεις της και αποδέχθηκε αρκετά από τα αιτήματα του Βελιγραδίου και στις 18 Φεβρουαρίου 1925, το ελληνικό υπουργείο Συγκοινωνιών ανακοίνωσε ότι συμφωνούσε με την παραχώρηση από την Εταιρεία Λιμένος της ΣΕΖ στους Σέρβους, με τους ακόλουθους όρους:
α΄) Ποσοστό 60% των κερδών, που προβλέπεται στο άρθρο 5 της σύμβασης της 21ης Δεκεμβρίου 1914, δεν θα καταβαλλόταν στην Ελλάδα,
β΄) όλα τα λιμενικά δικαιώματα αποθήκευσης κ.τ.λ. θα διαβιβάζονταν στη σερβική κυβέρνηση,
γ΄) η Ελλάδα διατηρούσε το δικαίωμα εξαγοράς του λιμένος ή τμήματος αυτού και η γιουγκοσλαβική κυβέρνηση ήταν υποχρεωμένη να αποδώσει το αναλογούν σε αυτή τμήμα,
δ΄) η γιουγκοσλαβική κυβέρνηση ήταν υποχρεωμένη να συμμετέχει στα έξοδα συντήρησης του λιμένα κατόπιν συνεννοήσεως και
ε΄) η γιουγκοσλαβική κυβέρνηση δεν μπορούσε να ελαττώσει τα λιμενικά δικαιώματα, σε σχέση με τα τότε ισχύοντα, χωρίς προηγούμενη συνεννόηση με την ελληνική.
Τρεις ημέρες αργότερα έφτασε στην Αθήνα πολυμελής επιτροπή Σέρβων επιχειρηματιών και οικονομολόγων προκειμένου να διαπραγματευτεί τη σύναψη εμπορικής συνθήκης μεταξύ των δύο χωρών. Τότε διαπιστώθηκε ότι η Γιουγκοσλαβία αξίωνε την κατασκευή διπλής σιδηροδρομικής γραμμής Γευγελής – Θεσσαλονίκης όπως και επιπλέον προνόμια στο λιμάνι. Μέσα σ’ αυτό το κλίμα υπογράφηκε στις 5 Μαρτίου 1925 το πρωτόκολλο παράδοσης-παραλαβής της ΣΕΖ από τον Γενικό Διοικητή Θεσσαλονίκης Ιωάννη Κανναβό και τον διευθυντή του τμήματος Τιμών της Γενικής Διεύθυνσης Τελωνείων του γιουγκοσλαβικού υπουργείου εξωτερικών Σάβα Μπόζιτς, παρουσία του Γιουγκοσλάβου γενικού προξένου, Ίβαν Γκερασίμοβιτς
Τον Απρίλιο του 1925 ξεκίνησε στο Βελιγράδι νέα φάση διαπραγματεύσεων μεταξύ της Ελλάδας και του Βασιλείου Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων. Επικεφαλής των δύο αντιπροσωπειών ήταν οι διπλωμάτες Δημήτριος Κακλαμάνος και ο Ματία Μπόσκοβιτς. Σύντομα η γιουγκοσλαβική πλευρά έθεσε επιτακτικά πολλά ζητήματα. Η σκληρή στάση του Βελιγραδίου οφειλόταν, σύμφωνα με εξομολόγηση του πρέσβη Πάντα Γκαβρίλοβιτς στους Έλληνες συνομιλητές του, στην πίεση που ασκούσε η Ιταλία στον Γιουγκοσλάβο υπουργό εξωτερικών Νίντσιτς, ο οποίος με τη σειρά τους έδωσε εντολή στην επιτροπή να θέσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων τις ανώτατες δυνατόν αξιώσεις. Η παρελκυστική τακτική του Νίντσιτς προκάλεσε την δυσφορία ακόμη και μελών της γιουγκοσλαβικής διαπραγματευτικής ομάδας και τελικά οι διαπραγματεύσεις έληξαν άκαρπες.
Θεόδωρος Πάγκαλος
Με την ανάληψη της εξουσίας στην Ελλάδα από τον Πάγκαλο υπήρξε αντιστροφή του κλίματος και προσέγγιση μεταξύ των δύο πλευρών που οδήγησε σε υπογραφή, στις 17 Αυγούστου 1926, Σύμβασης Φιλίας και Συνεννόησης μεταξύ της Ελλάδας και του Βασιλείου Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων. Ουσιαστικά επρόκειτο για τέσσερις συμφωνίες, γνωστές και ως «παγκαλικές συμφωνίες», που παρείχαν μεγάλες διευκολύνσεις στη Γιουγκοσλαβία. Βάσει των συμφωνιών η ΣΕΖ επεκτεινόταν σημαντικά και ουσιαστικά αποτελούσε γιουγκοσλαβικό έδαφος.Αποκτούσε τόσα προνόμια, ώστε μπορούσε να ανταγωνισθεί το ελληνικό τμήμα του λιμανιού, καθώς θα διέθετε αυτάρκεια και αυτονομία και τα πλοία θα μπορούσαν να εισέρχονται σ’ αυτήν χωρίς να απαιτείται θεώρηση των ελληνικών αρχών. Επιπλέον, η μετάβαση των υπό γιουγκοσλαβική σημαία πλοίων από τη ΣΕΖ σε άλλο λιμάνι της Ελλάδας δεν θα θεωρούταν ακτοπλοΐα, με προφανή κίνδυνο της καταστροφής της ελληνικής ναυτιλίας, ιδίως αν και άλλες χώρες επικαλούνταν τη ρήτρα του μάλλον ευνοουμένου κράτους για να αποκτήσουν και αυτές δικαίωμα ακτοπλοΐας. Επίσης, παραχωρούταν το δικαίωμα διεξαγωγής μέσω της ΣΕΖ του διεθνούς διαμετακομιστικού εμπορίου της Γιουγκοσλαβίας, με ταυτόχρονη υποχρέωση της Ελλάδας να προσχωρήσει σε οποιαδήποτε σχετική συμφωνία της Γιουγκοσλαβίας με τρίτη χώρα.
Σημαντική ήταν η ρύθμιση για τη σιδηροδρομική γραμμή Θεσσαλονίκης- Γευγελής, η οποία περνούσε σε μερικό γιουγκοσλαβικό έλεγχο, με Γάλλο διαιτητή και με υποχρέωση εναρμόνισης των κανονισμών που διέπαν τη λειτουργία της με τους αντίστοιχους γιουγκοσλαβικούς. Το προσωπικό της γραμμής υποχρεωνόταν να oμιλεί, πλέον, και τη σερβοκροατική γλώσσα. Έτσι η γραμμή ουσιαστικά περνούσε στα χέρια των Γιουγκοσλάβωνκαι αποτελούσε τμήμα των Γιουγκοσλαβικών Σιδηροδρόμων.
Η υπογραφή των λεγόμενων «παγκαλικών συμφωνιών» προκάλεσε μεγάλη αντίδραση στην πολιτική ζωή της Ελλάδας και συνέβαλε στην ανατροπή της κυβέρνησης, που οδήγησε στη ακύρωση τους παμψηφεί από το ελληνικό κοινοβούλιο στις 25 Αυγούστου 1927. Στο μεταξύ είχε αναπτυχθεί έντονη διπλωματική δραστηριότητα μεταξύ Αθήνας και Βελιγραδίου με αντικείμενο τις εν λόγω συμφωνίες. Η ελληνική πλευρά προσπαθούσε με εύσχημο τρόπο να τις ακυρώσει, χωρίς να προκαλέσει την αντίδραση της γιουγκοσλαβικής, η οποία επέμενε σταθερά στην επικύρωση τους. Όμως η Ελλάδα είχε, πλέον, τη δυνατότητα να είναι πιο σθεναρή στην υπεράσπιση των συμφερόντων της, καθόσον είχε ήδη αρχίσει να εξέρχεται από την απομόνωση της και να προσεγγίζει την Ιταλία. Από την άλλη η Γιουγκοσλαβία, αν και μέλος της Μικρής Αντάντ, μπροστά στην επιθετική βαλκανική πολιτική των Ιταλών, που είχαν προσεγγίσει και την Αλβανία, εμφανίστηκε περισσότερο διαλλακτική.
Όμως ο γιουγκοσλαβικός τύπος καθ’ όλη αυτήν την περίοδο ήταν σταθερά επικριτικός έναντι της Ελλάδας και μόνο περιστασιακά δημοσίευε άρθρα που προωθούσαν την καλή γειτονία. Στα πλαίσια αυτά και ενόσω διαρκούσαν οι συνομιλίες για την ακύρωση ή μη των «παγκαλικών συμφωνιών», η εφημερίδα Βρέμε του Βελιγραδίου, η οποία απηχούσε τις απόψεις του γιουγκοσλαβικού υπουργείου εξωτερικών, έγραψε ότι ξεκινούσαν εμπορικές διαπραγματεύσεις με την Ελλάδα και ότι γιουγκοσλαβική αντιπροσωπεία θα αναχωρούσε για την Αθήνα με πρόεδρο τον τμηματάρχη Εμπορικών Συνθηκών στο γιουγκοσλαβικό υπουργείο εξωτερικών, Σάβα Κούτσιτς.
Ο Κούτσιτς όταν έφτασε στην Ελλάδα και είδε την κατάσταση εκ του σύνεγγυς διαφοροποιήθηκε σε σύντομο χρονικό διάστημα από την επίσημη γιουγκοσλαβική θέση, η οποία επέμενε στην απαρέγκλιτη τήρηση των συμφωνιών και προσδοκούσε, με βάση λανθασμένες πληροφορίες που είχε, επάνοδο του Πάγκαλου στην εξουσία, πράγμα που θα εγγυόταν τη συνέχιση της ισχύος τους. Ο Κούτσιτς με αναφορά του προς τον τότε Γιουγκοσλάβο υπουργό εξωτερικών Βόισλαβ Μαρίνκοβιτς εξήγησε την όλη κατάσταση και τόνισε ότι από την αρχή ο νεοτοποθετηθείς πρέσβης στην Αθήνα, Τίχομιρ Πόποβιτς, ήταν εναντίον της έναρξης συνομιλιών με την Ελλάδα για εμπορική σύμβαση. Εκείνο όμως που υπερτόνισε ήταν ότι σε καμία περίπτωση δεν μπορούσε στο όνομα οποιασδήποτε φιλίας να θυσιάζεται η οικονομική ανεξαρτησία μιας χώρας ή να εκτίθενται σε κίνδυνο τα οικονομικά της συμφέροντα. Έπρεπε πάντα να υπερασπίζεται η ανεξαρτησία και να εξασφαλίζεται η οικονομική ανάπτυξη, άρα υπήρχε ένα όριο που δεν έπρεπε να ξεπερνιέται, ούτε ακόμη και από τις απαιτήσεις πολιτικών αναγκών και συμφερόντων της στιγμής. Έτσι εξηγούταν γιατί ήταν δύσκολες οι διαπραγματεύσεις με την Ελλάδα.
Διευκρίνιζε ότι μόνο συμφωνίες που βασίζονταν σε ισότητα και ικανοποίηση των διμερών συμφερόντων μπορούσαν να έχουν διάρκεια. Μια πολιτική κλειστών θυρών που ζητά από τους άλλους να τις έχουν ανοιχτές ήταν καταδικασμένη σε αποτυχία. Και ο Κούτσιτς συνέχιζε, όσον αφορά τις συμβάσεις των Αθηνών («παγκαλικών»), θεωρώντας, ότι το κύριο σφάλμα ήταν γιουγκοσλαβικό, διότι είχαν ζητηθεί και είχαν συμφωνηθεί μη αναγκαία πράγματα, τα οποία προκάλεσαν την ευαισθησία των Ελλήνων και έτσι δημιουργήθηκε διαμάχη, την οποία δεν χρειαζόταν η Γιουγκοσλαβία, ούτε από πολιτικής, ούτε από οικονομικής απόψεως.
Η συμφωνία του 1923 κάλυπτε τις ανάγκες της Γιουγκοσλαβίας. Ποιο θα ήταν το όφελος αν οι Έλληνες παραχωρούσαν ολοένα και περισσότερα στη ΣΕΖ και το Βελιγράδι θα έπρεπε να ξοδεύει εκατοντάδες εκατομμυρίων για έργα υποδομής; Η εμμονή στις συμβάσεις των Αθηνών δεν έφερνε τίποτα άλλο παρά ζημία στη γιουγκοσλαβική πλευρά. Προσέβαλλαν την άλλη πλευρά και στην πράξη δεν απέφεραν τίποτα. Πολιτική σοφία θα ήταν με την πρώτη διαμαρτυρία να εξετάζονταν ποιες διατάξεις προσέβαλλαν τα συμφέροντα και την αξιοπρέπεια της Ελλάδας και να τεθούν ισότιμα οι βάσεις για το αμοιβαίο συμφέρον. Λόγω της συμπεριφοράς της Γιουγκοσλαβίας, η Ελλάδα μπορούσε να στραφεί σε κάποια ξένη δύναμη και μετά να υπάρξει κάποια δύναμη στο έδαφός της που θα εγγυόταν την ακεραιότητά της, όπως έκανε πλέον η Ιταλία στην Αλβανία, πράγμα που θα έβλαπτε άμεσα τη Γιουγκοσλαβία. Τέλος, ο Κούτσιτς πρότεινε να γίνουν δεκτές οι θέσεις της Ελλάδας για τα τιμολόγια των σιδηροδρόμων και να διεξαχθούν συνομιλίες για το διασυνοριακό εμπόριο.
Οι επαφές μεταξύ των δύο πλευρών συνεχίζονταν με το Βελιγράδι να προσπαθεί να πετύχει όσο το δυνατόν περισσότερα κέρδη από την ελληνική πλευρά και με τον γιουγκοσλαβικό Τύπο να τονίζει το δίκαιο των αιτημάτων του. Από το γενικό κλίμα διαφοροποιήθηκε πάλι ο Κούτσιτς που σε άλλη αναφορά του έγραφε ότι η κατάθεση των συμφωνιών στην ελληνική Βουλή και η απόρριψή τους είναι το λιγότερο, διότι τώρα η Ελλάδα μπορούσε να πέσει στην αγκαλιά μιας ξένης δύναμης και η Ιταλία ήδη το εκμεταλλεύτηκε πολύ καλά και την προσέγγισε. Δεν έπρεπε η Γιουγκοσλαβία να εκμεταλλεύεται τις άλλες χώρες και να τις επιβάλλει δύσκολες υποχρεώσεις. Έτσι, οι συμφωνίες δεν ήταν δίκαιες και δεν μπορούσαν να έχουν καλά αποτελέσματα, αντίθετα, μπορούσαν να προκαλέσουν αντιδράσεις καθιστώντας τα συμφωνηθέντα αμφίβολα ή χωρίς αξία. Τέτοια ήταν και η περίπτωση της Ελλάδας. Η πολιτική «Τα Βαλκάνια στους Βαλκάνιους», την οποία είχε εκφράσει ο Μιχαλακόπουλος και η διευθέτηση των διαβαλκανικών σχέσεων έπρεπε να λαμβάνονται υπ’ όψιν από την γιουγκοσλαβική πολιτική. Αυτό όμως δεν έγινε και ζητήθηκαν υποχρεώσεις από την άλλη πλευρά, άχρηστες για τη Γιουγκοσλαβία, οδήγησαν όμως τους Έλληνες στους εχθρούς της Γιουγκοσλαβίας, με αποτέλεσμα η πολιτική «Τα Βαλκάνια στους Βαλκάνιους» να υποστεί πλήγμα. Ήδη η ιταλική Κοριέρε ντε λα Σέρα χαρακτήριζε αυτήν την πολιτική ηλίθια.
Και ο Κούτσιτς ρωτούσε «τι χρειαζόταν στους Γιουγκοσλάβους το καμποτάζ στις ελληνικές ακτές; Τι χρειαζόταν το ξένο διαμετακομιστικό εμπόριο μέσω Θεσσαλονίκης; Τι χρειάζονταν οι ξένοι επίτροποι για τις διαφορές με τους Έλληνες»; Η σύμβαση του 1923 έδινε αυτό που χρειαζόταν το σερβικό εμπόριο. Οι συμβάσεις των Αθηνών έβλαπταν τα συμφέροντα των Ελλήνων και την κρατική και εθνική αξιοπρέπειά τους και έπρεπε η Γιουγκοσλαβία να αποποιηθεί τέτοιων ρυθμίσεων και να επιζητήσει τα αμοιβαία συμφέροντα. Ο ίδιος δήλωνε ότι αισθανόταν απογοητευμένος με τη στάση του πρέσβη Πόποβιτς που πίστευε στις φήμες για ανατροπή της ελληνικής κυβέρνησης και επαναφορά του Πάγκαλου στην εξουσία, ο οποίος θα επικύρωνε τις συμβάσεις που είχε υπογράψει. Και να γινόταν αυτό δε θα υπήρχε όφελος, διότι μια άλλη κυβέρνηση θα μπορούσε να θέσει εκατοντάδες εμπόδια και έτσι μελλοντικά θα υπέφερε το σερβικό εμπόριο. Αυτή η πολιτική είχε οδηγήσει σε πιθανό σύμφωνο Ελλάδας-Ιταλίας και στην επικείμενη απόρριψη των συμβάσεων. Αυτά τα δύο θα ήταν επιτυχία της ελληνικής κυβέρνησης και ταπείνωση της γιουγκοσλαβικής, γι’ αυτό και έπρεπε να επιζητηθεί η ελαχιστοποίηση των αρνητικών αποτελεσμάτων της απόρριψης και η σωτηρία των μελλοντικών ελληνογιουγκοσλαβικών σχέσεων.
Είναι δύσκολο να εκτιμηθεί τί ήταν εκείνο που ώθησε τον Κούτσιτς να διαφοροποιηθεί από την επίσημη γιουγκοσλαβική πολιτική, την οποία υπηρετούσε. Ενώ σύσσωμος ο πολιτικός κόσμος της Γιουγκοσλαβίας και ο γιουγκοσλαβικός τύπος στήριζαν τις αξιώσεις του Βελιγραδίου, αυτός μόνος του στάθηκε κριτικά απέναντι στην κυβέρνησή του και επιχειρηματολόγησε στηρίζοντας, ουσιαστικά, τις ελληνικές θέσεις. Έθεσε ερωτήματα για τα θέματα που προωθούσε το Βελιγράδι, τονίζοντας ότι κάτι αντίστοιχο δεν θα γινόταν αποδεκτό ούτε από τη γιουγκοσλαβική κυβέρνηση, αν κάποια άλλη χώρα τα ζητούσε από το Βασίλειο Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων. Από τα παραπάνω εύκολα συνάγεται το συμπέρασμα, ότι εφόσον οι αρμόδιοι πολιτικοί άνδρες της Γιουγκοσλαβίας αναγνώριζαν είτε επίσημα είτε ανεπίσημα ότι η υπάρχουσα μέχρι τότε συμφωνία κάλυπτε τις οικονομικές ανάγκες της χώρας τους η εμμονή του Βελιγραδίου στο να πετύχει και άλλες παραχωρήσεις αποσκοπούσε καθαρά σε πολιτικούς σκοπούς σε βάρος της Ελλάδας.
Σύντομα, στις 2 Νοεμβρίου 1927, υπογράφηκε από τους Μιχαλακόπουλο και Ξυδάκη από ελληνικής πλευράς και από τους Πόποβιτς και Κούτσιτς από γιουγκοσλαβικής, συνθήκη εμπορίου και ναυσιπλοΐας, ολοκληρώνοντας την αποστολή του τελευταίου. Η συνθήκη ήταν διάρκειας ενός έτους με δικαίωμα σιωπηρής ανανέωσης. Η ισχύς της έπαυε με τη συμπλήρωση τριών μηνών από ενδεχόμενη καταγγελία από ένα από τα συμβαλλόμενα μέρη. Επίσης, επισυνάφθηκαν πίνακες με οικεία προϊόντα με εκατέρωθεν δασμολογικές εκπτώσεις. Το σχέδιο της συμφωνίας εγκρίθηκε από τα κοινοβούλια των δύο χωρών το επόμενο έτος. Στο Βελιγράδι υπεγράφη από τον βασιλιά Αλέξανδρο στις 28 Ιουλίου 1928 και υποβλήθηκε δύο ημέρες αργότερα στη Σκούψτινα (γιουγκοσλαβική βουλή) οπότε και κυρώθηκε. Στο μεταξύ η ελληνική βουλή είχε ήδη εγκρίνει τη συμφωνία την 21η Ιουνίου που επικυρώθηκε την ίδια ημέρα στην Ύδρα από τον πρόεδρο της Δημοκρατίας Κουντουριώτη.
Οι διαπραγματεύσεις για την υπογραφή της συνθήκης εμπορίου και ναυσιπλοΐας είχαν κρατηθεί μυστικές, ωστόσο στις 3 Νοεμβρίου 1927 η εφημερίδα Πολίτικα του Βελιγραδίου δημοσίευσε άρθρο, στο οποίο έγραφε ότι πληροφορίες από ελληνικούς πολιτικούς κύκλους στην Αθήνα έκαναν λόγο για διεξαγωγή διαπραγματεύσεων μεταξύ των δύο χωρών. Η είδηση προκάλεσε έκπληξη στους διπλωματικούς κύκλους του Βελιγραδίου, διότι δεν υπήρχαν εξακριβωμένες πληροφορίες, ενώ ο τύπος δεν προέβαινε σε κανένα σχόλιο, καθόσον εξακολουθούσε να υπάρχει δυσπιστία για τις καλές προθέσεις της Ελλάδας.
Είναι άγνωστο γιατί τηρήθηκε μυστικότητα στις διαπραγματεύσεις για την υπογραφή της συνθήκης, η οποία δεν είναι ίσης σπουδαιότητας με τις άλλες συνθήκες που διαπραγματεύονταν οι δύο χώρες. Ίσως γι’ αυτήν την έλλειψη σπουδαιότητας να μη δόθηκε η απαραίτητη σημασία. Από την άλλη πλευρά, το ίδιο διάστημα διεξάγονταν διαπραγματεύσεις μεταξύ του Βασιλείου Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων και της Γαλλίας για υπογραφή συνθήκης, η οποία τελικά υπεγράφη στις 11 Νοεμβρίου του 1927 και όπως ήταν φυσικό συγκέντρωσε την προσοχή της κοινής γνώμης και του Τύπου.
Η κατάσταση που είχε ήδη αρχίσει να αλλάζει, μετεβλήθη πιο έντονα μετά τις εκλογές του 1928, τις οποίες κέρδισε ο Βενιζέλος και επανέκαμψε στην εξουσία. Οι συνθήκες είχαν ωριμάσει, τα δεδομένα και οι ισορροπίες είχαν αλλάξει, η αυτοπεποίθηση είχε αρχίσει να επανέρχεται στην Ελλάδα, καθώς έβλεπε να εντάσσεται πάλι σταδιακά στο βαλκανικό και ευρωπαϊκό γίγνεσθαι και η εξωτερική της πολιτική έγινε πιο πολύπλευρη. Η τάση αυτή συνεχίστηκε και στις αρχές τις επόμενης δεκαετίας με επιστέγασμα το Βαλκανικό Σύμφωνο του 1934 που συνυπέγραψε με τη Γιουγκοσλαβία και την Τουρκία και έτσι το ελληνικό κράτος από την παντελή απομόνωση του μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή επανήλθε στην ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή και στην κανονικότητα.
Η πανδημία του κορωνοϊού βυθίζει κατά τον Πασκάλ Μπρυκνέρ την Ευρώπη σε μια de facto παρακμή, πρώτη συνέπεια της οποίας είναι το τέλος του γερμανικού δόγματος των ισοσκελισμένων προϋπολογισμών.
Όπως αναφέρει ο διάσημος Γάλλος φιλόσοφος και συγγραφέας σε συνέντευξή του στη βελγική εφημερίδα Le Soir, αρχικά αντιμετώπισε με δυσπιστία -«μεταξύ σκεπτικισμού και έκπληξης»- την εμφάνιση της πανδημίας του κορωνοϊού.
«Στην αρχή δεν το πίστευα κι έπειτα άρχισα να το παίρνω στα σοβαρά: οι άνθρωποι σταμάτησαν να αγκαλιάζονται, σταμάτησαν τις χειραψίες, δεν βγαίνουν έξω για δείπνο, τα καταστήματα είναι άδεια. Στην πραγματικότητα το βιώνουμε με καθυστέρηση: λέμε “δεν είναι δυνατόν, είναι ένας εφιάλτης, ένα κακό όνειρο”, αλλά γνωρίζουμε άτομα γύρω μας που πέφτουν ο ένας μετά τον άλλο».
O Μπρυκνέρ θυμάται ότι έχει ξαναζήσει με τους γονείς του τέτοιες καταστάσεις με διάχυτο το φόβο στην κοινωνία στη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, ή στη διάρκεια του πολέμου της Αλγερίας (1954-1962 μεταξύ της Γαλλίας και των αλγερινών κινημάτων ανεξαρτησίας), όταν έτρεχε ο κόσμος σε καταστήματα από το φόβο μιας μεγάλης καταστροφής. Και θεωρεί ότι «το βιβλίο που περιγράφει καλύτερα τη σημερινή κατάσταση» με την πανδημία του κορωνοϊού είναι «Η Πανούκλα» (1947) του Αλμπέρ Καμύ: «η ζωή του ανθρώπου απειλείται από έναν βάκιλο, που φεύγει στο τέλος, αλλά θα επανέλθει»…
Μπρικνέρ: Αντιδρούμε με ακομπλεξάριστο αυταρχισμό όπως οι Κινέζοι
Απαντώντας στο σχόλιο της Βελγικής εφημερίδας ότι «δεν χάνουμε τον ύπνο μας που πεθαίνουν άνθρωποι από ενδημικές ασθένειες σε άλλα μέρη του κόσμου» ο Μπρυκνέρ αναφέρει ότι «για να σε αγγίξει ο πόνος του άλλου πρέπει να αγγίξει και εσένα. Αλλά αυτός ο εγωισμός, που είναι αναπόσπαστο στοιχείο του καθενός μας υποχωρεί καθώς οι ασθένειες μεταναστεύουν με τη σειρά τους. Η ελονοσία βρίσκεται προ των πυλών της Ιταλίας και της νότιας Γαλλίας λόγω της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Ο κορωνοϊός προέρχεται από την Κίνα και αντιδρούμε όπως οι Κινέζοι μ’ έναν αποενοχοποιημένο, ακομπλεξάριστο αυταρχισμό. Διάβασα ότι Κινέζοι ειδικοί πήγαν στην Ιταλία για να παράσχουν στους Ιταλούς την τεχνογνωσία που τους λείπει… Έχουμε περάσει σ’ έναν άλλο κόσμο…»
«Αυτό που βιώνουμε είναι το τίμημα που πρέπει να πληρώσουμε για την παγκοσμιοποίηση, αλλά ίσχυε και άλλοτε. Οι μεγάλοι λοιμοί έφθαναν με τα καράβια. Το φαινόμενο επιταχύνθηκε με την “συμπύκνωση” της ανθρωπότητας: τα σημεία επαφής πολλαπλασιάζονται και μαζί τους και τα σημεία μολύνσεων. Τα ταξίδια δέχονται σήμερα [με την πανδημία] πλήγμα, αφού ο καθένας κλείνεται σπίτι του. Αλλά όλος ο κόσμος βιάζεται να ξαναρχίσει το μεγάλο όργιο των μετακινήσεων. [Νιώθουμε ότι] το να είσαι περιορισμένος στο σπίτι του, είναι σαν να είσαι ανάπηρος ή πολύ ηλικιωμένος, που περιμένει το τέλος της ζωής του»…, σχολιάζει σαρκαστικά.
«Ο Τραμπ αντιδρά πανικόβλητος – φοβάται μη χάσει την επανεκλογή του λόγω του κορωνοϊού»
Σχολιάζοντας την πρόσφατα απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να κλείσει τα σύνορα των ΗΠΑ στους Ευρωπαίους ο Πασκάλ Μπρυκνέρ σχολιάζει ότι «είναι ένας τρόπος να περάσει το μήνυμα ότι όλοι οι ξένοι θεωρούνται ως ιοί. Κατά βάθος πρόκειται για μια πολύ αμερικάνικη αντίδραση. Ήδη στους ιδρυτές των ΗΠΑ ήταν ορατή αυτή η επιθυμία να ξεφύγουν από την μισαλλοδοξία των ακάθαρτων Ευρωπαίων. Η Αμερική οικοδομήθηκε ενάντια στην Ευρώπη. Κατ’ εμέ η στάση του Τραμπ είναι κατ’ αρχάς εκείνη ενός πανικόβλητου ανθρώπου που υποτίμησε στην αρχή το φαινόμενο και τώρα συνειδητοποιεί ότι μπορεί να του στοιχίσει την επανεκλογή του αν πολλαπλασιαστούν οι νεκροί».
«Ο κορωνοϊός φέρνει το τέλος του γερμανικού δόγματος των ισοσκελισμένων προϋπολογισμών»
Ο Γάλλος φιλόσοφος θεωρεί ότι βιώνουμε τώρα μια περίοδο πτώσης, όπως επιθυμούν ορισμένοι εξτρεμιστές οικολόγοι: «Θα ανατραπούν όλα αυτά με το τέλος της επιδημίας ή θα βρουν τη νομιμοποίησή τους ορισμένες καταστροφικές ιδέες από το γεγονός ότι εξαφανίστηκε εδώ και δύο μήνες το νέφος της ρύπανσης πάνω από την Κίνα; Θα δούμε. Αν επιβεβαιωθεί ότι οι Κινέζοι έχουν ήδη βγει από την κρίση, αυτό θα πει ότι όσο εύθραυστες κι είναι οι κοινωνίες μας, έχουν τα μέσα για να ανακάμψουν…»
Και καταλήγει: «Εκείνο που μου έκανε εντύπωση στο [πρόσφατα] διάγγελμα του Εμανουέλ Μακρόν είναι η ιδέα ότι πρόκειται να βασιστούμε στην κατάρρευση της οικονομίας για να ξεκινήσουμε από νέα βάση. Δηλαδή χρησιμοποιώντας το όπλο του χρέους. Δεν είναι διόλου παράλογο: πολλοί οικονομολόγοι έχουν υποστηρίξει εδώ και καιρό την ιδέα της αναθέρμανσης της οικονομίας με χρέη. Χωρίς δισταγμούς ο Μακρόν έκανε το βήμα για χρέη εκατοντάδων δισεκατομμυρίων. Κι αυτό είναι νέο! Ο κανόνας του 3% (σχέση χρέους προς ΑΕΠ) που είχε θεσπίσει η Γερμανία έχει παρέλθει. Είναι το τέλος του γερμανικού δεσποτισμού στην Ευρώπη του Μάαστριχτ. Καθώς η Γερμανία βρίσκεται σε δύσκολη κατάσταση κι επιπλέον σημειώνεται εκεί μια αναβίωση του ναζισμού, η Φράου Μέρκελ δεν εισακούγεται πλέον ως Μαντείο»…
Πηγή: iefimerida.gr – https://www.iefimerida.gr/kosmos/paskal-mprykner-i-pandimia-toy-koronoioy-simatodotei-telos-toy-germanikoy-despotismoy
Τις τελευταίες εβδομάδες που η πανδημία του Κορωνοϊού πλήττει την Ιταλία, θα περίμενε κάποιος να λειτουργήσει η περίφημη ευρωπαϊκή αλληλεγγύη.
Από την άρνηση της αμοιβαιοποίησης του χρέους, το προσφυγικό, μέχρι και τον σημερινό τρόπο αντιμετώπισης του Κορονοϊού, αποδεικνύεται περίτρανα ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση, μοιάζει με καράβι που μπορεί να ταξιδέψει μόνο σε αβαθή και απάνεμα νερά.
Ο Μηχανισμός Πολιτικής Προστασίας της Ένωσης, του οποίου ευθύνη αποτελεί η αντιμετώπιση φυσικών ή ανθρωπογενών καταστροφών, είναι ένας ακόμα δυσκίνητος οργανισμός της ευρωπαϊκής γραφειοκρατίας,.
Από τα τέλη του προηγούμενου μήνα, η Ιταλία ζήτησε τη βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αντιμετώπιση της πανδημίας, που επέφερε μέχρι σήμερα 13.000 θανάτους, από τους οποίους οι πέντε χιλιάδες περίπου μόνο στην Ιταλία.
Όταν πριν δύο χρόνια καόγονταν τα δάση της Σουηδίας, πολλές ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ιταλία, είχαν συνδράμει στην κατάσβεση της φωτιάς με πυροσβεστικά μέσα και εκπαιδευμένο προσωπικό.
Στην δοκιμαζόμενη σήμερα Ιταλία, η μόνη ουσιαστική βοήθεια στάλθηκε από την Κίνα. Είναι προφανές ότι κάθε κυβέρνηση θέλει να εξασφαλίσει για τους πολίτες της,την επάρκεια των μέσων και ιατρικού προσωπικού, προκειμένου να αντιμετωπίσει με τον πλέον αποτελεσματικό τρόπο την σύγχρονη και εξελισσόμενη μάστιγα. Τόσο όμως η ίδια Ένωση, όσο και πολλές χώρες της Ευρώπης ενήργησαν με εγωισμό, υπερεξασφάλιση και ιδιοτέλεια και κυρίως από μόνες τους, χωρίς κανέναν συντονισμό.
Η ψυχρή αυτή αντίδραση στην ένσταση της Ιταλίας υπογραμμίζει και ένα άλλο μεγαλύτερο θέμα: Πώς θα ανταποκρίνονταν οι Ευρωπαίοι εταίροι σε περίπτωση κρίσης ακόμα πιο καταστροφικής από τον κορονοϊό – όπως για παράδειγμα μια τεράστια κυβερνοεπίθεση που μπορεί να προσβάλει κάποιες πρωτεύουσες, για παρατεταμένο χρονικό διάστημα;
Το γεγονός ότι καμία χώρα δεν μπορεί να επιβιώσει χωρίς στενούς συμμάχους, ήταν ένας από τους βασικούς λόγους της ίδρυσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα πριν 70 χρόνια, η οποία μετεξελίχθηκε στην σημερινή Ευρωπαϊκή Ένωση.
Κατά την διάρκεια της προσφυγικής κρίσης του 2015, περίπου 1,7 εκατομμύρια άνθρωποι έφθασαν στην Ευρώπη, κυρίως στην Ιταλία και την Ελλάδα, με προορισμό τις κεντρικές και βόρειες χώρες. Στην συνέχεια, αντί να συμβάλλουν στην ασφάλεια των συνόρων εισόδου και να δεχθούν στο έδαφος τους το βάρος των προσφύγων που τους αναλογούσε, έκλεισαν τα δικά τους σύνορα.
Η κρίση του Κορωνοϊού είναι παρόμοια με το προσφυγικό πρόβλημα, καμία χώρα δεν είναι πρόθυμη να βοηθήσει σοβαρά. Η Ελλάδα βιώνει διαρκώς την έλλειψη της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης, εξαιτίας της προσφυγικής πίεσης, αλλά και της τουρκικής επιθετικότητας τις οποίες υφίσταται. Την σκληρή αυτή πραγματικότητα είναι ώρα πλέον να λάβει σοβαρά υπόψη της η ελληνική κοινωνία.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπάρχουν χώρες με μηδενικό αριθμό θυμάτων από τον Κορονοϊό, όπως π.χ η Φιλανδία, η Τσεχία, η Ρουμανία και η Εσθονία. Ακόμα μεγαλύτερες χώρες όπως η Γερμανία έχουν μικρό αριθμό απωλειών (95) συγκριτικά με τον πληθυσμό τους.
Η γειτονική, στην Ιταλία, Αυστρία, έχει ένδεκα θύματα. Καμία όμως από τις προαναφερόμενες χώρες δεν έκανε κάτι για την Ιταλία, ουσιαστικά δεν έκανε τίποτα για να περιορίσει το πρόβλημα στο σημείο διασποράς του στην Ευρώπη. Παρά την αναστολή των κανόνων δημοσιονομικής πειθαρχίας και την αγορά ομολόγων ύψους 750 δισεκατομμυρίων ευρώ που ανακοίνωσε η ΕΚΤ, για την αντιμετώπιση των συνεπειών της κρίσης, δεν υπήρξε καμία απόφαση για οποιαδήποτε αποστολή υλικής βοήθειας στις πλέον πληττόμενες χώρες. Το ερώτημα που ανακύπτει μετά τα παραπάνω είναι, ποιο θα ήταν το κόστος αποστολής μέσων και εξειδικευμένου προσωπικού στην Ιταλία, ιδιαίτερα στην αρχή της κρίσης, για την Γερμανία, την Ε.Ε ή ακόμα τις Η.Π.Α και την Αγγλία ;
Russian President Vladimir Putin said this week his country managed to stop the mass spread of coronavirus — and that the situation was “under control,” thanks to early and aggressive measures to keep more people from getting the disease.
Does Russia have coronavirus under control? According to information released by Russian officials, Putin’s strategy seems to have worked. The number of confirmed Russian coronavirus cases is surprisingly low, despite Russia sharing a lengthy border with China and recording its first case back in January.
The numbers are picking up, but Russia — a country of 146 million people — has fewer confirmed cases than Luxembourg, with just 253 people infected. Luxembourg, by contrast, has a population of just 628,000, according to the CIA World Factbook, and by Saturday had reported 670 coronavirus cases with eight deaths.
Russia’s early response measures — such as shutting down its 2,600-mile border with China as early as January 30, and setting up quarantine zones — may have contributed to the delay of a full-blown outbreak, some experts say.
Russian President Vladimir Putin responded to criticism over the number of recorded cases.
Credit: Alexei Nikolsky/AP / AP licensed
A strong record on testing
“The director-general of WHO said ‘test, test, test,'” Dr. Melita Vujnovic, the World Health Organization’s representative in Russia, told CNN Thursday. “Well, Russia started that literally at the end of January.”
Vujnovic said Russia also took a broader set of measures in addition to testing.
“Testing and identification of cases, tracing contacts, isolation, these are all measures that WHO proposes and recommends, and they were in place all the time,” she said. “And the social distancing is the second component that really also started relatively early.”
Rospotrebnadzor, Russia’s state consumer watchdog, said Saturday that it had run more than 156,000 coronavirus tests in total. By comparison, according to CDC figures, the United States only picked up the pace in testing at the beginning of March, while Russia says it has been testing en masse since early February, including in airports, focusing on travelers from Iran, China, and South Korea.
That’s not to say there were no holes in Russia’s defenses. Russia didn’t start testing those arriving from Italy or other badly affected EU countries immediately, limiting its controls for arrivals from Europe to taking temperatures and imposing two-week quarantines. The majority of the coronavirus cases reported in Russia were brought from Italy, according to health officials.
Distrust among the population
People have still been crowding the Moscow metro system.
Credit: DIMITAR DILKOFF/AFP/Getty Images / AFP via Getty Images
όταν τους ζητάει η Πολιτεία να αυτό-εγκλειστούν στο σπίτι τους και να μη μετακινούνται άσκοπα, προκειμένου να επιβραδυνθεί η ταχύτητα μετάδοσης του Κορονοιού κι άρα η σωτηρία περισσότερων συνανθρώπων μας. Διάφορα βιντεάκια, αφίσες και παρεμβάσεις επώνυμων ανθρώπων (ηθοποιών, αθλητών, τραγουδιστών, κλπ) ή και Δήμων, του συνθήματος «μείνετε σπίτι», έχουν δει το φως της δημοσιότητας στις τηλεοράσεις, στις εφημερίδες, στα ραδιόφωνα και στα κοινωνικά δίκτυα.
κλειδωμένος, αποκομμένος από τον κόσμο επί μήνες κάθε χρόνο, 
στριμωγμένος μέσα σε ένα πλήρωμα των 60 ή 100 ναυτών, ανάλογα με τον τύπο του σκάφος, όπως τα αριστερά επιθετικά υποβρύχια (SNA) ή τα δεξιά υποβρύχια με εκτοξευτές πυραύλων (SNLE). Για αυτούς τους επαγγελματίες του απομονωτισμού η μυρωδιά της άνοιξης έχει εξαφανιστεί, ενώ η νύχτα περνάει με κόκκινο φως στο υποβρύχιο.
πουλιά, να βγαίνεις να κάνεις τρεις βόλτες, να μείνεις κολλημένος στο MyCanal, 
στο Netflix, ή στα ειδησεογραφικά κανάλια BFM ή LCI και να κουβεντιάζεις επί ώρες με τον παππού, τη γιαγιά, τη μαμά, με τη Ζινέτ ή τον Άλμπερτ … Ένα κομμάτι από κέϊκ!», γράφει ο Denis στο Facebook. Επειδή, θυμάται αυτός ο πρώην ναύτης σε υποβρύχιο SNLE, «υπήρξε μια εποχή που ήταν 72 ημέρες κλειδωμένοι, χωρίς να βλέπουν την ημέρα, τον ουρανό, τον ήλιο, τα πουλιά. Όταν περπατούσαμε πάνω από 100 μέτρα, ήμασταν ευτυχείς. Μια ταινία την ημέρα, καθόλου ραδιόφωνο, καθόλου τηλεόραση, και λιγότερο ένα laptop ή ένα βίντεο για συνομιλία. Γίνε ναύτης υποβρυχίου και θα καταλάβεις»! Ένας επαγγελματίας των υποβρυχίων τύπου ANS, ο Marc, σχετικοποιεί τους σημερινούς περιορισμούς : «Είναι καλό που είμαστε 200 μέτρα κάτω από το νερό στις μεγάλες θαλασσοταραχές ! Και τελικά, πάντα όταν βγαίνουμε έξω από το υποβρύχιο μας ενοχλεί».
δικαιολογία σου.
του δωματίου στο οποίο βρίσκεσαι. Χρονομέτρησε τον χρόνο που χρειάζονται οι οικείοι σου για να έρθουν εξοπλισμένοι με έναν πυροσβεστήρα στο χέρι.
μαστορέματος μεταξύ σας,
που παρακολουθεί τον εχθρό με το σόναρ στην ταινία «Το τραγούδι του λύκου».
κανόνα 3 C, υπογραμμίζει ο Philippe, ο οποίος προσδιορίζει τα 3 γαλλικά φαγητά των οποίων τα ονόματα αρχίζουν από το γράμμα C couscous, cassoulet, choucroute : το κουσκούς, κασουλέ, το λάχανο».
κοινωνική υπευθυνότητα. «Σε ένα υποβρύχιο, μόλις καταδυθεί, ο καθένας βασίζεται
στους άλλους … Δεν υπήρχε περίπτωση στους πισινούς ή στους μπροστινούς ναύτες να ανοίξουν το καπάκι εισόδου στο υποβρύχιο … ο αυτοπεριορισμός είναι ο ίδιος. Ο καθένας πρέπει να τον σεβαστεί. «Αυτός που ανοίγει το πάνελ κατά την κατάδυση … οδηγεί σε μεγάλο κίνδυνο»! Αν όλα αυτά διαρκέσουν 10 εβδομάδες, όπως μια περιπολία με ένα υποβρύχιο SNLE, «θα έχεις το δικαίωμα να ανοίξεις τα παντζούρια, να βγείς έξω, χλωμός, κουρασμένος, αλλά υπερήφανος που έχεις γίνει σχεδόν «ένας ναύτης υποβρυχίου» και που δεν έχεις μεταδώσει τον Covid-19».
Δημήτρης Ιωάννου,
Χρήστος Ιωάννου*
Καθόμαστε σπίτι επειδή φοβόμαστε τον ιό. Αφήστε τα περί πίστης στο κράτος.
τον Ελληνισμό και το ελληνικό κράτος βρέθηκε σε σύντομο χρονικό διάστημα από την επέκτασή του και την σχεδόν υλοποίηση της Μεγάλης Ιδέας, σε απομόνωση. Στην προσπάθειά του να αποκτήσει κάποια ερείσματα και να ενταχθεί πάλι στο διεθνές γίγνεσθαι προσπάθησε να προσεγγίσει το νεοσύστατο κράτος της Γιουγκοσλαβίας, που έφερε τον επίσημο τίτλο του Βασιλείου Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων και ήταν η διάδοχη κατάσταση του Βασιλείου της Σερβίας, με το οποίο το συνέδεαν η συνθήκη συμμαχίας της 1ης Ιουνίου 1913 μεταξύ Ελλάδος και Σερβίας και η παραχώρηση στους Σέρβους, εκ μέρους της ελληνικής κυβέρνησης, Σερβικής Ελεύθερης Ζώνης (στο εξής ΣΕΖ) στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης με τη σύμβαση της 10/23 Μαΐου 1914, η οποία όμως ουδέποτε επικυρώθηκε εξαιτίας της έκρηξης του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Το ζήτημα της ΣΕΖ τέθηκε ξανά στις αρχές Νοεμβρίου του 1922 από την Αθήνα στο πλαίσιο των συνομιλιών για τη σύναψη στρατιωτικής συμφωνίας μεταξύ των δύο χωρών και έτσι στις 21 Νοεμβρίου 1922 η ελληνική πλευρά επικύρωσε τη συμφωνία του 1914. Όμως, η Γιουγκοσλαβία αρνήθηκε να την επικυρώσει, θεωρώντας ότι αυτή δεν εξασφάλιζε επαρκώς τα συμφέροντά της.
περιέγραψε επακριβώς σε έγγραφό του το 1926 ο Έλληνας πρέσβης στο Βελιγράδι Σπυρίδων Πολυχρονιάδης, σύμφωνα με τον οποίο: «η παρά τα ημέτερα σύνορα ύπαρξις κράτους διπλασίου σχεδόν πληθυσμού έχοντος, και διακρινομένου διά τας στρατιωτικάς αυτού αρετάς παρίστατο ως φάσμα εις τας ημετέρας αντιλήψεις και εμαγνήτιζεν ούτως ειπείν την ημετέραν δημοσίαν γνώμην εις βαθμόν ώστε αύτη να αποβλέπη τυφλώς εις την μετά της Σερβίας συμμαχίαν, την μόνην λύσιν μελλοντικής ηρέμου εξωτερικής πολιτικής». Έτσι, το Βελιγράδι θεωρώντας και γνωρίζοντας ότι βρισκόταν σε θέση ισχύος έθετε πολλές φορές θέματα που έθιγαν κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας.
προκειμένου να διαπραγματευτεί τη σύναψη εμπορικής συνθήκης μεταξύ των δύο χωρών. Τότε διαπιστώθηκε ότι η Γιουγκοσλαβία αξίωνε την κατασκευή διπλής σιδηροδρομικής γραμμής Γευγελής – Θεσσαλονίκης όπως και επιπλέον προνόμια στο λιμάνι. Μέσα σ’ αυτό το κλίμα υπογράφηκε στις 5 Μαρτίου 1925 το πρωτόκολλο παράδοσης-παραλαβής της ΣΕΖ από τον Γενικό Διοικητή Θεσσαλονίκης Ιωάννη Κανναβό και τον διευθυντή του τμήματος Τιμών της Γενικής Διεύθυνσης Τελωνείων του γιουγκοσλαβικού υπουργείου εξωτερικών Σάβα Μπόζιτς, παρουσία του Γιουγκοσλάβου γενικού προξένου, Ίβαν Γκερασίμοβιτς
μόνο περιστασιακά δημοσίευε άρθρα που προωθούσαν την καλή γειτονία. Στα πλαίσια αυτά και ενόσω διαρκούσαν οι συνομιλίες για την ακύρωση ή μη των «παγκαλικών συμφωνιών», η εφημερίδα Βρέμε του Βελιγραδίου, η οποία απηχούσε τις απόψεις του γιουγκοσλαβικού υπουργείου εξωτερικών, έγραψε ότι ξεκινούσαν εμπορικές διαπραγματεύσεις με την Ελλάδα και ότι γιουγκοσλαβική αντιπροσωπεία θα αναχωρούσε για την Αθήνα με πρόεδρο τον τμηματάρχη Εμπορικών Συνθηκών στο γιουγκοσλαβικό υπουργείο εξωτερικών, Σάβα Κούτσιτς.
Η συμφωνία του 1923 κάλυπτε τις ανάγκες της Γιουγκοσλαβίας. Ποιο θα ήταν το όφελος αν οι Έλληνες παραχωρούσαν ολοένα και περισσότερα στη ΣΕΖ και το Βελιγράδι θα έπρεπε να ξοδεύει εκατοντάδες εκατομμυρίων για έργα υποδομής; Η εμμονή στις συμβάσεις των Αθηνών δεν έφερνε τίποτα άλλο παρά ζημία στη γιουγκοσλαβική πλευρά. Προσέβαλλαν την άλλη πλευρά και στην πράξη δεν απέφεραν τίποτα. Πολιτική σοφία θα ήταν με την πρώτη διαμαρτυρία να εξετάζονταν ποιες διατάξεις προσέβαλλαν τα συμφέροντα και την αξιοπρέπεια της Ελλάδας και να τεθούν ισότιμα οι βάσεις για το αμοιβαίο συμφέρον. Λόγω της συμπεριφοράς της Γιουγκοσλαβίας, η Ελλάδα μπορούσε να στραφεί σε κάποια ξένη δύναμη και μετά να υπάρξει κάποια δύναμη στο έδαφός της που θα εγγυόταν την ακεραιότητά της, όπως έκανε πλέον η Ιταλία στην Αλβανία, πράγμα που θα έβλαπτε άμεσα τη Γιουγκοσλαβία. Τέλος, ο Κούτσιτς πρότεινε να γίνουν δεκτές οι θέσεις της Ελλάδας για τα τιμολόγια των σιδηροδρόμων και να διεξαχθούν συνομιλίες για το διασυνοριακό εμπόριο.
το ξένο διαμετακομιστικό εμπόριο μέσω Θεσσαλονίκης; Τι χρειάζονταν οι ξένοι επίτροποι για τις διαφορές με τους Έλληνες»; Η σύμβαση του 1923 έδινε αυτό που χρειαζόταν το σερβικό εμπόριο. Οι συμβάσεις των Αθηνών έβλαπταν τα συμφέροντα των Ελλήνων και την κρατική και εθνική αξιοπρέπειά τους και έπρεπε η Γιουγκοσλαβία να αποποιηθεί τέτοιων ρυθμίσεων και να επιζητήσει τα αμοιβαία συμφέροντα. Ο ίδιος δήλωνε ότι αισθανόταν απογοητευμένος με τη στάση του πρέσβη Πόποβιτς που πίστευε στις φήμες για ανατροπή της ελληνικής κυβέρνησης και επαναφορά του Πάγκαλου στην εξουσία, ο οποίος θα επικύρωνε τις συμβάσεις που είχε υπογράψει. Και να γινόταν αυτό δε θα υπήρχε όφελος, διότι μια άλλη κυβέρνηση θα μπορούσε να θέσει εκατοντάδες εμπόδια και έτσι μελλοντικά θα υπέφερε το σερβικό εμπόριο. Αυτή η πολιτική είχε οδηγήσει σε πιθανό σύμφωνο Ελλάδας-Ιταλίας και στην επικείμενη απόρριψη των συμβάσεων. Αυτά τα δύο θα ήταν επιτυχία της ελληνικής κυβέρνησης και ταπείνωση της γιουγκοσλαβικής, γι’ αυτό και έπρεπε να επιζητηθεί η ελαχιστοποίηση των αρνητικών αποτελεσμάτων της απόρριψης και η σωτηρία των μελλοντικών ελληνογιουγκοσλαβικών σχέσεων.
Οι διαπραγματεύσεις για την υπογραφή της συνθήκης εμπορίου και ναυσιπλοΐας είχαν κρατηθεί μυστικές, ωστόσο στις 3 Νοεμβρίου 1927 η εφημερίδα Πολίτικα του Βελιγραδίου δημοσίευσε άρθρο, στο οποίο έγραφε ότι πληροφορίες από ελληνικούς πολιτικούς κύκλους στην Αθήνα έκαναν λόγο για διεξαγωγή διαπραγματεύσεων μεταξύ των δύο χωρών. Η είδηση προκάλεσε έκπληξη στους διπλωματικούς κύκλους του Βελιγραδίου, διότι δεν υπήρχαν εξακριβωμένες πληροφορίες, ενώ ο τύπος δεν προέβαινε σε κανένα σχόλιο, καθόσον εξακολουθούσε να υπάρχει δυσπιστία για τις καλές προθέσεις της Ελλάδας.
του Γεώργιου Μουρουζίδη.
αντιμετώπιση της πανδημίας, που επέφερε μέχρι σήμερα 13.000 θανάτους, από τους οποίους οι πέντε χιλιάδες περίπου μόνο στην Ιταλία.
Το γεγονός ότι καμία χώρα δεν μπορεί να επιβιώσει χωρίς στενούς συμμάχους, ήταν ένας από τους βασικούς λόγους της ίδρυσης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα πριν 70 χρόνια, η οποία μετεξελίχθηκε στην σημερινή Ευρωπαϊκή Ένωση.
κάτι για την Ιταλία, ουσιαστικά δεν έκανε τίποτα για να περιορίσει το πρόβλημα στο σημείο διασποράς του στην Ευρώπη. Παρά την αναστολή των κανόνων δημοσιονομικής πειθαρχίας και την αγορά ομολόγων ύψους 750 δισεκατομμυρίων ευρώ που ανακοίνωσε η ΕΚΤ, για την αντιμετώπιση των συνεπειών της κρίσης, δεν υπήρξε καμία απόφαση για οποιαδήποτε αποστολή υλικής βοήθειας στις πλέον πληττόμενες χώρες. Το ερώτημα που ανακύπτει μετά τα παραπάνω είναι, ποιο θα ήταν το κόστος αποστολής μέσων και εξειδικευμένου προσωπικού στην Ιταλία, ιδιαίτερα στην αρχή της κρίσης, για την Γερμανία, την Ε.Ε ή ακόμα τις Η.Π.Α και την Αγγλία ;
