Αρχική Blog Σελίδα 2485

Θα είναι οι Κούρδοι οι επόμενοι “βασιλιάδες” στην Τουρκία;

0

 

BESA 11.05.20

Μπουράκ Μπεκντίλ

Οι υποστηρικτές του HDP γιορτάζουν τα εκλογικά αποτελέσματα στην Κωνσταντινούπολη, 8 Ιουνίου 2015, φωτογραφία μέσω της Wikipedia

ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Μεταξύ 1994 και 2015, η ψήφος των Κούρδων στην Τουρκία αυξήθηκε από 4,1% σε 13,1%. Μια γκρίζα Τουρκία αντιμετωπίζει μια έκρηξη στο Κουρδιστάν: το κουρδικό ποσοστό γονιμότητας, στο 3,41, είναι ένα δημογραφικό όπλο ενάντια στο τουρκικό ποσοστό γονιμότητας 2,09. Αυτοί οι αριθμοί δείχνουν ότι οι Κούρδοι θα μπορούσαν να είναι οι βασιλιάδες στις προεδρικές εκλογές της Τουρκίας το 2023.

Η συνταγή για την εξάπλωση του πολιτικού Ισλάμ, όπως ιδρύθηκε από ιδεολόγους όπως ο Χασάν Μπάννα και ο Sayyid Qutb, είναι γνωστή: κερδίστε μουσουλμανικές καρδιές και μυαλά δημιουργώντας και διαδίδοντας θρησκευτικά, κοινωνικά και εκπαιδευτικά ιδρύματα και εγκαταστάσεις. Ο σκοπός είναι να δημιουργηθεί ένα αταξικό, λαϊκιστικό δίκτυο που τελικά θα νομιμοποιήσει το πολιτικό Ισλάμ στην κάλπη. Δεν μπορείτε να νικήσετε τον εχθρό με όπλα και πυροβολικό, αλλά μπορείτε να το κάνετε με το πλήθος.

Η Τουρκία δεν αποτελούσε εξαίρεση στην αρχή της ισλαμικής υπεροχής μέσω δημογραφικών στοιχείων. Για δεκαετίες, οι κοσμικές, καλύτερα μορφωμένες σύγχρονες οικογένειες της Τουρκίας (τις οποίες ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν θα αποκαλούσε αργότερα «Λευκοί Τούρκοι») αρκούνταν σε ένα ή δύο παιδιά στην οικογένεια, ενώ οι ευσεβείς, λιγότερο μορφωμένοι, χαμηλής και μεσαίας τάξης μουσουλμάνοι Τούρκοι ήταν οι baby boomers (σσ στην κυριολεξία πρόσωπα που γεννήθηκαν μετά τον Β!Π.Π. όταν αυξήθηκε ο ρυθμός γεννήσεων). Τον Νοέμβριο του 2002, οι «Λευκοί Τούρκοι» έπρεπε να συνειδητοποιήσουν ότι δεν ήταν πλέον η πλειοψηφία στη χώρα τους. Οι «Μαύροι Τούρκοι» ήρθαν στην εξουσία.

Αλλά τώρα, 18 χρόνια αργότερα, οι «Μαύροι Τούρκοι» έχουν γίνει οι νέοι «Λευκοί Τούρκοι». Αγνοώντας τις εκστρατείες των ηγετών τους που τους ζητούν να γεννούν «τουλάχιστον τρία παιδιά σε κάθε τουρκική οικογένεια», αντιμετωπίζουν τώρα την ίδια δημογραφική απειλή με την οποία κάποτε κατέλαβαν την εξουσία: μια γκρίζα Τουρκία έναντι μιας έκρηξης γεννήσεων στο Κουρδιστάν.

Οι κουρδικές ψήφοι στην Τουρκία τέθηκαν για πρώτη φορά κάτω απο θεσμική ομπρέλα ενός πολιτικού κόμματος το 1994. Το φιλο-κουρδικό Λαϊκό Δημοκρατικό Κόμμα (HADEP) κέρδισε 1,1 εκατομμύρια ψήφους (4,1% των εθνικών ψήφων) στις κοινοβουλευτικές εκλογές το 1995 και 1,4 εκατομμύρια ψήφους (4,8% των ψήφων) το 1999. Το HADEP απέτυχε να κερδίσει κοινοβουλευτική εκπροσώπηση καθώς δεν κατάφερε να περάσει το εθνικό όριο του 10%.

Το 2002, το κόμμα που διαδέχθηκε το HADEP, το Δημοκρατικό Λαϊκό Κόμμα (DEHAP), κέρδισε το 6,2% των ψήφων στις εκλογές που έφεραν στην εξουσία το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) του Ερντογάν με το 34% των εθνικών ψήφων. Το 2007, οι Κούρδοι άλλαξαν τακτική και μπήκαν στον αγώνα με ανεξάρτητους υποψηφίους αντί με κόμμα που σίγουρα δεν θα κατάφερνε να περάσει το όριο του 10%. Ανεξάρτητοι Κούρδοι κέρδισαν το 5% των ψήφων και 20 έδρες στο τουρκικό κοινοβούλιο. Το όριο δεν είχε πλέον νόημα να σταματήσει την εκπροσώπηση των Κούρδων στο κοινοβούλιο. Το 2011, οι Κούρδοι ανεξάρτητοι κέρδισαν το 6,6% των εθνικών ψήφων και 35 κοινοβουλευτικές έδρες.

Στις 7 Ιουνίου 2015, οι Κούρδοι, αυτή τη φορά κάτω από τη συνεργατική ομπρέλα ενός νέου πολιτικού κόμματος, του Λαϊκού Δημοκρατικού Κόμματος (HDP), κέρδισαν το 13,1% των ψήφων και 80 έδρες. Το «κουρδικό θαύμα» στέρησε το κυβερνών ΑΚΡ από την κοινοβουλευτική πλειοψηφία του για πρώτη φορά από τότε που ήρθε στην εξουσία το 2002. Πιο πρόσφατα, στις δημοτικές εκλογές του 2019, η κουρδική ψήφος κόστισε στο ΑΚΡ το στέμμα. Ο Ekrem Imamoğlu, υποψήφιος της αντιπολίτευσης, νίκησε τον Binali Yıldırım του AKP με 800.000 ψήφους διαφορά.

Καθώς οι Ισλαμιστές έχασαν τη μεγαλύτερη πόλη της Τουρκίας για πρώτη φορά εδώ και ένα τέταρτο του αιώνα, ο Ερντογάν είχε λόγο να θρηνήσει το σύνθημά του: «Αυτός που κερδίζει την Κωνσταντινούπολη κερδίζει την Τουρκία». Εκατομμύρια Κούρδοι ψηφοφόροι στην Κωνσταντινούπολη είχαν γίνει βασιλιάδες.

Υπάρχουν περισσότερα στοιχεία για την αύξηση των ανησυχιών του Ερντογάν για τις εκλογές του 2023 και μετά. Σε μια παρουσίαση το Μάΐο του 2015, η A. Banu Ergöçmen του Ινστιτούτου Μελετών Πληθυσμού του Πανεπιστημίου Hacettepe στην Άγκυρα τόνισε το δημογραφικό πλεονέκτημα των Κούρδων έναντι των Τούρκων. Διαπίστωσε ότι το συνολικό ποσοστό γονιμότητας στην ανατολική και νοτιοανατολική Τουρκία που μιλά κουρδικά, ήταν 3,41 έναντι 2,09 κατά μέσο όρο στις μη ανατολικές περιοχές, που μιλούν τουρκικά.

Το 2018, ο αριθμός των υγιών γεννήσεων στην Τουρκία μειώθηκε κατά 3,6% σε 1.248 εκατομμύρια από 1.295 εκατομμύρια το 2017. Το συνολικό ποσοστό γονιμότητας μειώθηκε σε 1,99 από 2,07 – ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό ποσοστό, καθώς είναι χαμηλότερο από το ποσοστό αντικατάστασης του 2.1. Σύμφωνα με επίσημα στατιστικά στοιχεία, το 2018 τα υψηλότερα ποσοστά γονιμότητας στην Τουρκία ήταν στην Urfa (4,13), Şırnak (3,6), Ağrı (3,26) και Mus (3,23). Και οι τέσσερις επαρχίες είναι κυρίως Κουρδικές. Αντίθετα, τα χαμηλότερα ποσοστά γονιμότητας ήταν σε συντριπτικά τουρκικές επαρχίες: Gümüshane (1,3), Kütahya, Zonguldak και Edirne (1,43).Το 2018, τρεις Τούρκοι ακαδημαϊκοί, η Όλγκού Αϊντίν, η Πιναρ Άσλαντας Μπασκάν και ο Ερτουγρούλ Μουράτ Οζγκούρ, διαπίστωσαν ότι:

Υπάρχει μια θετική σχέση μεταξύ του ποσοστού αναλφάβητων γυναικών και του συνολικού ποσοστού γονιμότητας. Με άλλα λόγια, καθώς το ποσοστό αναλφαβητισμού αυξάνεται, υπάρχει επίσης μια αύξηση στο συνολικό ποσοστό γονιμότητας. Αυτό το χαρακτηριστικό επικρατεί στις ανατολικές και νοτιοανατολικές περιοχές της Τουρκίας. Το γεγονός ότι το ποσοστό αλφαβητισμού είναι πολύ χαμηλό για τις γυναίκες δείχνει σαφώς ότι υπάρχει διάκριση λόγω φύλου σε αυτές τις περιοχές. Η αρνητική σχέση μεταξύ της γονιμότητας και του επιπέδου εκπαίδευσης δείχνει ότι καθώς αυξάνεται το επίπεδο εκπαίδευσης, υπάρχει μια μείωση στο συνολικό ποσοστό γονιμότητας. Οι γυναίκες που ζουν σε αστικές περιοχές είναι πιο μορφωμένες από αυτές που ζουν σε αγροτικές περιοχές στην Τουρκία. Αυτή η κατάσταση οδηγεί σε μείωση των επιπέδων γονιμότητας των γυναικών που ζουν σε αστικές περιοχές. Από την άλλη πλευρά, καθώς αυξάνεται το ποσοστό των γυναικών με κουρδική καταγωγή, αυξάνεται το συνολικό ποσοστό γονιμότητας.

Ο χαρισματικός ηγέτης του HDP, Selahattin Demirtas, βρίσκεται στη φυλακή για κατηγορίες τρομοκρατίας από τον Νοέμβριο του 2016. Συνολικά 11 βουλευτές του HDP και 84 δήμαρχοι έχουν απομακρυνθεί από τη δουλειά τους. Και ο Ερντογάν συνεχίζει να δείχνει στους Κούρδους ένα μεγάλο ραβδί παρά ένα κλαδί ελιάς. “Οι δικαστικές διαδικασίες εναντίον του HDP θα είναι πολύ τεταμένες”, απείλησε στις 26 Φεβρουαρίου. “Νέα αρχεία ενδέχεται να φτάσουν ανά πάσα στιγμή, γιατί όλα όσα κάνουν αποτελούν έγκλημα.”

Ο Ερντογάν αντιμετωπίζει δύσκολες επιλογές. Για να κερδίσει τον προεδρικό αγώνα το 2023, θα χρειαστεί τη σθεναρή υποστήριξη του εθνικιστική συμμάχου του. Αυτή η υποστήριξη θα έρθει μόνο εάν διατηρήσει στάση ιέρακος ενάντια στους Κούρδους και την κουρδική πολιτική. Και αυτό θα κοστίσει: όλο και περισσότεροι Κούρδοι ψηφοφόροι, όλο και περισσότερο αστοί και καλά μορφωμένοι, δεν βλέπουν μέλλον στην Τουρκία του Ερντογάν.

Μετάφραση: Π. Σαββίδης

besacenter.org

ΣΗΜΕΙΩΣΗ:

Ο όρος “kingmaker”, τον οποίο μεταφράσαμε “βασιλιάδες”, δίνοντάς του μεταφορική σημασία, σημαίνει είναι ένα άτομο ή ομάδα που έχει μεγάλη επιρροή σε μια βασιλική ή πολιτική διαδοχή, χωρίς να είναι υποψήφιος. Οι Kingmakers μπορούν να χρησιμοποιούν πολιτικά, νομισματικά, θρησκευτικά και στρατιωτικά μέσα για να επηρεάσουν τη διαδοχή.

Are the Kurds the Next Kingmakers in Turkey?

0

By May 11, 2020

BESA Center Perspectives Paper No. 1,559, May 11, 2020

EXECUTIVE SUMMARY: Between 1994 and 2015, the Kurdish vote in Turkey rose from 4.1% to 13.1%. A greying Turkey is facing a baby boom in Kurdistan: the Kurdish fertility rate, at 3.41, is a demographic weapon against the Turkish fertility rate of 2.09. These numbers suggest that Kurds could be the kingmakers in Turkey’s presidential election in 2023.

The recipe for the spread of political Islam, as founded by ideologues like Hasan Banna and Sayyid Qutb, is well-known: win Muslim hearts and minds by establishing and spreading religious, welfare, and educational institutions and facilities. The object is to create a classless, populist network that will ultimately legitimize political Islam at the ballot box. You cannot defeat the enemy by guns and artillery, but you can do it with headcount.

Turkey was no exception to the principle of Islamist ascendency via demographics. For decades, Turkey’s secular, better-educated modern families (which Recep Tayyip Erdoğan would later call the ”white Turks”) sufficed with one or two children in the family while pious, less educated, lower- and middle-class Muslims Turks were the baby boomers. In November 2002, the “white Turks” had to face that they were no longer the majority in their country. The “black Turks” had come to power.

But now, 18 years later, the “black Turks” have become the new “white Turks.” Ignoring their leader’s campaigns imploring them to produce “at least three children in every Turkish family,” they are now facing the same demographic threat with which they once captured power: a greying Turkey versus a baby boom in Kurdistan.

Kurdish votes in Turkey came under the institutional umbrella of a political party for the first time in 1994. The pro-Kurdish Peoples’ Democracy Party (HADEP) won 1.1 million votes (4.1% of the national vote) in parliamentary elections in 1995 and 1.4 million votes (4.8% of the vote) in 1999. HADEP failed to win parliamentary representation as it failed to pass the 10% national threshold.

In 2002, HADEP’s successor, the Democratic People’s Party (DEHAP), won 6.2% of the vote in the elections that brought Erdoğan’s Justice and Development Party (AKP) to power with 34% of the national vote. In 2007 the Kurds changed tack and entered the race with independent candidates instead of a party that would surely fail to pass the 10% threshold. Independent Kurds won 5% of the vote and 20 seats in the Turkish parliament. The threshold was no longer meaningful to stop Kurdish representation in parliament. In 2011, Kurdish independents won 6.6% of the national vote and 35 parliament seats.

On June 7, 2015, the Kurds, this time under the corporate umbrella of a new political party, the People’s Democracy Party (HDP), won 13.1% of the vote and 80 seats. The “Kurdish miracle” deprived the ruling AKP of its parliamentary majority for the first time since it came to power in 2002. Most recently, in municipal elections in 2019, the Kurdish vote cost AKP its crown jewel. Ekrem Imamoğlu, an opposition candidate, defeated AKP’s Binali Yıldırım by a margin of 800,000 votes.

As the Islamists lost Turkey’s biggest city for the first time in a quarter century, Erdoğan had cause had to lament his motto, “He who wins Istanbul wins Turkey.” Millions of Kurdish voters in Istanbul had become kingmakers.

There is more data to augment Erdogan’s concerns about the 2023 elections and beyond. In a May 2015 presentation, A. Banu Ergöçmen of Hacettepe University’s Institute of Population Studies in Ankara highlighted the Kurds’ demographic advantage over Turks. She found the total fertility rate in eastern and southeastern Kurdish-speaking Turkey was 3.41 versus an average of 2.09 in the non-eastern, Turkish-speaking areas.

In 2018, the number of healthy births in Turkey dropped by 3.6% to 1.248 million from 1.295 million in 2017. The total fertility rate fell to 1.99 from 2.07—a particularly worrying figure, as it is below the replacement rate of 2.1. According to official statistics, in 2018 the highest fertility rates in Turkey were in Urfa (4.13), Şırnak (3.6), Ağrı (3.26), and Mus (3.23). All four provinces are predominantly Kurdish. In contrast, the lowest fertility rates were in overwhelmingly Turkish provinces: Gümüshane (1.3), Kütahya, Zonguldak, and Edirne (1.43).

In 2018, three Turkish academics, Olgu Aydın, Pınar Aslantas Baskan, and Ertuğrul Murat Özgür, found that:

There is a positive relation between the rate of illiterate women and the total fertility rate. In other words, as the rate of illiteracy increases, there is also an increase in the total fertility rate. This feature prevails in Turkey’s Eastern and Southeastern regions. The fact that the literacy rate is very low for women clearly shows that there is gender discrimination in these regions. The negative relationship between fertility and education level shows that as the education level increases, there is a decrease in the total fertility rate. Women living in urban areas are more educated than the ones living in rural areas in Turkey. This situation results in a decrease in the fertility levels of women living in urban areas. On the other hand, as the proportion of women with Kurdish origin increases, total fertility rate increases.

HDP’s charismatic leader, Selahattin Demirtas, has been in prison on terror charges since November 2016. A total of 11 HDP lawmakers and 84 mayors have been removed from their jobs. And Erdoğan keeps showing the Kurds a big stick rather than an olive branch. “Judicial proceedings against HDP will be very tense,” he threatened on Feb. 26. “New files may arrive anytime, because everything they do constitutes a crime.”

Erdoğan faces difficult choices. To win the presidential race in 2023, he will need his nationalist ally’s staunch support. That support will come only if he maintains his hawkish posture against the Kurds and Kurdish politics. And that will come at a cost: more and more Kurdish voters, increasingly urban and well-educated, do not see a future in Erdoğan’s Turkey.

View PDF

Burak Bekdil is an Ankara-based columnist. He regularly writes for the Gatestone Institute and Defense News and is a fellow at the Middle East Forum. He is also a founder of the Ankara-based think tank Sigma.

Η απόφαση του γερμανικού Συνταγματικού Δικαστηρίου για το πρόγραμμα αγοράς κρατικών ομολόγων της ΕΚΤ – Μια πρώτη ανάγνωση

1

Του Γιώργου Ν. Πινακίδη, δικηγόρου

Με την απόφασή του της 5ης Μαΐου 2020 το Ομοσπονδιακό Συνταγματικό Δικαστήριο της Γερμανίας (ΟΣΔ) αρνείται να εφαρμόσει την απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ), η οποία εκδόθηκε κατόπιν προδικαστικής παραπομπής του, στο πλαίσιο εκκρεμούς δίκης που αφορούσε τη συμβατότητα του προγράμματος αγοράς κρατικών ομολόγων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) με το Θεμελιώδη Νόμο (γερμανικό Σύνταγμα). Στην απόφασή του εκείνη της 11.12.2018 (υπόθεση Weiss και λοιποί) το ΔΕΕ έκρινε ότι το παραπάνω πρόγραμμα, το οποίο τέθηκε σε εφαρμογή το 2015, κινείται εντός των ορίων της νομισματικής πολιτικής, δεν παραβιάζει την εντολή της ΕΚΤ και δεν συνιστά ανεπίτρεπτη χρηματοδότηση κράτους – μέλους.

Οι αποφάσεις του ΔΕΕ είναι δεσμευτικές για τα εθνικά δικαιοδοτικά όργανα, εν όψει της ανάγκης ενιαίας και αποτελεσματικής εφαρμογής του ευρωπαϊκού δικαίου, η οποία αποτελεί εγγύηση της αυτονομίας του. Εντούτοις, το ΟΣΔ παρακάμπτει την απόφαση του ΔΕΕ, με το σκεπτικό ότι εκδόθηκε καθ’ υπέρβαση της δικαιοδοσίας του (ultra vires) αναφορικά με την ερμηνεία και εφαρμογή των Συνθηκών. Διότι, κατά το ίδιο σκεπτικό, η εν λόγω απόφαση, μη εφαρμόζοντας την αρχή της αναλογικότητας (βλ. παρακάτω), ήταν μεθοδολογικά αθεμελίωτη και αυθαίρετη από αντικειμενική άποψη, με συνέπεια να μην έχει δεσμευτική ισχύ στο πλαίσιο της γερμανικής έννομης τάξης.

Το ΟΣΔ τονίζει τη σημασία της οριοθέτησης αρμοδιοτήτων μεταξύ ευρωπαϊκών και εθνικών οργάνων για τη διαφύλαξη της δημοκρατικής αρχής. Επισημαίνει ότι η προοπτική της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης δεν μπορεί να αναιρέσει την αρχή της περιορισμένης και ειδικής μεταβίβασης αρμοδιοτήτων προς τα ενωσιακά όργανα (αρχή της δοτής αρμοδιότητας), η οποία αποτελεί μία από τις θεμελιώδεις αρχές της Ένωσης και  κατοχυρώνεται, τόσο από τη σκοπιά του ευρωπαϊκού (άρθρο 5 παρ. 1 και 2 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση), όσο και από τη σκοπιά του εθνικού – εν προκειμένω γερμανικού – δικαίου (άρθρο 23 παρ. 1 εδ. β΄ του Θεμελιώδους Νόμου). Όλα αυτά, όσο τουλάχιστον η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει κατακτήσει status ομοσπονδιακού κράτους και τα κράτη-μέλη εξακολουθούν να είναι οι «Κύριοι των Συνθηκών». Στο πλαίσιο αυτό, μέτρα ευρωπαϊκών οργάνων, μη εξαιρουμένων και αποφάσεων του ΔΕΕ, τα οποία υπερβαίνουν τα όρια της (δοτής) εντολής τους, στερούνται του ελαχίστου δημοκρατικής νομιμοποίησης που επιβάλλει ο Θεμελιώδης Νόμος με τα άρθρα 23 παρ. 1 εδ. β΄, 20 παρ. 1 και 2 (κατοχύρωση δημοκρατικής αρχής και αρχής της λαϊκής κυριαρχίας) και 79 παρ. 3 (απαγόρευση αναθεώρησης θεμελιωδών αρχών – μεταξύ αυτών και της δημοκρατικής αρχής).

Κατά τη λογική του δικαστηρίου, η αρχή της δοτής αρμοδιότητας διέρχεται μέσα από την τήρηση της αρχής της αναλογικότητας που διέπει τη σχέση μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών – μελών της, όπως αυτή αποτυπώνεται στο άρθρο 5 παρ. 1 εδ. β΄ και 5 παρ. 4 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σε σχέση ειδικότερα με το επίμαχο πρόγραμμα αγοράς κρατικών ομολόγων, η αρχή της αναλογικότητας γίνεται σεβαστή όταν το πρόγραμμα αποτελεί μέσο κατάλληλο και αναγκαίο για την επίτευξη του επιδιωκόμενου στόχου και, επιπλέον, σταθμίζει το σκοπό νομισματικής πολιτικής που εξυπηρετεί με τις συνέπειες της εφαρμογής του στο πεδίο της οικονομικής πολιτικής. Συμπεριλαμβάνει, δηλαδή, μια ευρύτερη εκτίμηση επιπτώσεων στην πραγματική οικονομία, π.χ. στη ζημία που υφίστανται οι καταθέτες ή τα ασφαλιστικά ταμεία από τα χαμηλά επιτόκια που συνεπάγεται η πολιτική της ποσοτικής χαλάρωσης. Θέτοντας αυτές τις προϋποθέσεις, το δικαστήριο επιχειρεί να διασφαλίσει ότι η άσκηση των αρμοδιοτήτων της ΕΚΤ θα παραμείνει εντός του πλαισίου της εντολής της (που είναι η άσκηση νομισματικής πολιτικής) και δεν θα επεκταθεί, πάντως όχι απροϋπόθετα, σε τομείς που δεν έχουν αφαιρεθεί από την «κυρίαρχη» αρμοδιότητα των εθνικών οργάνων, όπως είναι η οικονομική πολιτική.

Στο μέτρο όμως που ούτε η απόφαση του ΔΕΕ ούτε και οι αποφάσεις της ΕΚΤ με τις οποίες αποφασίστηκε και εκτελείται το πρόγραμμα αγοράς κρατικών ομολόγων εφαρμόζουν την αρχή της αναλογικότητας κατά την παραπάνω έννοια, δεν εξασφαλίζεται η κατανομή αρμοδιότητας μεταξύ ενωσιακών και εθνικών οργάνων και η τήρηση της αρχής της δοτής αρμοδιότητας, αυτός είναι ο πυρήνας του συλλογισμού του ΟΣΔ. Από τη δική τους πλευρά, τα εθνικά κρατικά όργανα, της Bundesbank συμπεριλαμβανομένης, δεν επιτρέπεται να συμπράττουν στην ανάπτυξη και εφαρμογή πολιτικών που αποφασίζονται καθ’ υπέρβαση δικαιοδοσίας των οργάνων της Ένωσης. Για την περαιτέρω δε συμμετοχή της Bundesbank στο προκείμενο πρόγραμμα, το δικαστήριο αξιώνει από την ΕΚΤ να τεκμηριώσει, εντός τρίμηνης προθεσμίας, την τήρηση της αρχής της αναλογικότητας, να παραθέσει δηλαδή στοιχεία από τα οποία προκύπτει ότι έχει εκτιμηθεί η συνολική επίδραση των μέτρων νομισματικής πολιτικής στο πεδίο της οικονομικής και δημοσιονομικής πολιτικής.

Με την άνω απόφασή του το ΟΣΔ προβαίνει σε μια προδήλως αδόκιμη «σύμφωνη με το Θεμελιώδη Νόμο» ερμηνεία των Συνθηκών, αμφισβητώντας το ρόλο του ΔΕΕ ως αυθεντικού ερμηνευτή τους. Μια τέτοια, μέσα από εθνικό πρίσμα, ερμηνεία βάλλει ευθέως κατά της υπεροχής του δικαίου της Ένωσης. Δεν είναι εύκολο να εκτιμηθούν οι επιπτώσεις αυτής της, σε κορυφαίο επίπεδο, σύγκρουσης δικαιοδοσιών. Βέβαιο είναι όμως ότι δημιουργείται ένα νομολογιακό προηγούμενο, το οποίο δεν θα αφήσει πιθανώς ανεπηρέαστο τον τρόπο με τον οποίο τα ανώτατα εθνικά δικαστήρια, και, σε τελευταία ανάλυση, τα ίδια τα κράτη-μέλη αντιλαμβάνονται τις δεσμεύσεις τους που απορρέουν από το ενωσιακό δίκαιο. Το ζήτημα αγγίζει, όπως είναι ευνόητο, την ίδια την καρδιά του ενωσιακού εγχειρήματος και σχετίζεται άμεσα με την προοπτική του.

Περαιτέρω, είναι προφανές ότι το ΟΣΔ επιδιώκει με την απόφασή του να θέσει όρους στην εκπόνηση νομισματικής πολιτικής από την ΕΚΤ, η οποία αποτελεί ανεξάρτητο, μη υποκείμενο σε πολιτικές παρεμβάσεις, όργανο. Η απόφαση επισημαίνει ότι η ΕΚΤ έχει μεν εντολή σε ζητήματα νομισματικής σταθερότητας και ελέγχου του πληθωρισμού στην Ευρωζώνη (ο οποίος θα πρέπει να κινείται κάτω αλλά κοντά στο 2%), δεν έχει όμως αρμοδιότητα αναφορικά με την οικονομική πολιτική. Συνεπώς οι νομισματικές της πολιτικές δεν μπορούν να παραγνωρίζουν τις συνέπειές τους στο πεδίο της οικονομίας. Πίσω από την επιχειρηματολογία αυτή μπορεί ενδεχομένως κανείς να διακρίνει αιτιάσεις και ανησυχίες κύκλων της ευρωπαϊκής και δη της γερμανικής ελίτ που αντιτάσσονται στην πολιτική των χαμηλών επιτοκίων και της εν γένει νομισματικής χαλάρωσης που ασκείται συστηματικά τα τελευταία χρόνια από την ΕΚΤ. Σημαίνει άραγε αυτό ότι το ΟΣΔ πολιτικολογεί, μετερχόμενο νομικά επιχειρήματα; Ότι επιδιώκει, ίσως, να ασκήσει το ίδιο, υπό το μανδύα της δικαστικής τηβέννου, πολιτική πίεση που δεν μπορεί αλλιώς αποτελεσματικά να ασκηθεί; Όποια και αν είναι η απάντηση, γεγονός είναι ότι η απόφασή του μετέχει εκ των πραγμάτων στην πολιτική συζήτηση για την ΕΚΤ, το ρόλο της, τα όρια των πολιτικών της.

Αλλά και σε στενά διαχειριστικό επίπεδο, το ΟΣΔ απευθύνει ευθεία έκκληση προς την ΕΚΤ να εκπονήσει μια «μελέτη αναλογικότητας», δηλαδή ουσιαστικά εκτίμησης οικονομικών επιπτώσεων του επίμαχου προγράμματος, προκειμένου να επιτρέψει τη συμμετοχή της γερμανικής κεντρικής τράπεζας σε αυτό. Η μέθοδος αυτή θυμίζει, τηρουμένων των αναλογιών, την πρακτική εθνικών διοικητικών δικαστηρίων που απευθύνουν εντολές προς τα διοικητικά όργανα, προκειμένου να συμμορφωθούν προς τις αποφάσεις τους. Μόνο που εδώ δεν υπάρχει αντίστοιχο κανονιστικό πλαίσιο ούτε ασφαλώς ενότητα έννομης τάξης. Τίθεται ωστόσο σαφώς και εδώ ζήτημα οριοθέτησης εξουσιών.

Και πέρα όμως από αυτό, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα, τι είδους και ποιου βαθμού τεκμηρίωση απαιτεί το ΟΣΔ από την ΕΚΤ, ώστε να θεωρήσει ότι πληρούνται τα κριτήρια της αναλογικότητας, όπως το ίδιο την εννοεί. Με ποια εν τέλει μέτρα θα κριθεί ικανοποιητική η στάθμιση κόστους – οφέλους που αξιώνει; Μήπως εδώ βρισκόμαστε στην ανοιχτή θάλασσα της πολιτικής; Και, επιπλέον, μήπως μια τέτοια απαίτηση εξ αντικειμένου παρέχει ένα ενδικοφανές πρόσχημα αποχώρησης από το πρόγραμμα, για την περίπτωση που η ΕΚΤ δεν ανταποκρινόταν ή ανταποκρινόταν πλημμελώς;

Είναι προφανές ότι οι προκλήσεις που εγείρει η επίμαχη απόφαση του γερμανικού Συνταγματικού Δικαστηρίου είναι πολλαπλές και πολυεπίπεδες. Αφορούν, τόσο την Οικονομική και Νομισματική Ένωση, όσο και την ίδια την υπόσταση και την πορεία της Ενωμένης Ευρώπης. Η απόφαση τέμνει το σχετικό διάλογο που διεξάγεται σε ακαδημαϊκό και πολιτικό επίπεδο. Και, ασφαλώς, συνδιαμορφώνει τον συσχετισμό δυνάμεων που θα επηρεάσουν την έκβασή του.

10.05.2020

ΕΕ: Ιταλία και Γαλλία απειλούνται με πτώχευση;

0

του Marc Rousset, oικονομολόγου

Ακριβώς όπως οι Ευρωπαίοι δικαστές έκαναν πραξικοπήματα ισχυριζόμενοι την υπεροχή των αποφάσεών τους έναντι του εθνικού δικαίου, ενώ, σύμφωνα με τις συνθήκες, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι ομοσπονδιακό κράτος, η ΕΚΤ άρχισε, με τον Ντράγκι και την Λαγκάρντ, σε μια φυγή προς τα μπρος – στην πραγματικότητα ένα πραγματικό νομισματικό πραξικόπημα που δεν είναι σύννομο με τις συνθήκες και τα καταστατικά της ΕΚΤ -, εκδίδοντας χρήματα μαϊμού προς όλες τις κατευθύνσεις, μη εγγυημένα από ένα απτό περιουσιακό στοιχείο. Αυτό ισοδυναμεί με αλληλεγγύη του χρέους των κρατών από την ΕΚΤ με πλάγιους τρόπους.

Η ΕΚΤ παραβίασε ανοιχτά τα δύο κλειδιά κατανομής των εκδόσεων ενός κράτους, δεδομένου ότι δεν μπορεί να εξαγοράσει περισσότερο από το 33% των τίτλων μιας έκδοσης και πρέπει να περιορίσει το αποθεματικό του σε εξαγορασμένους από ένα κράτος τίτλους στο ποσοστό της συμμετοχής του κράτους στο κεφάλαιο της ΕΚΤ, όπως επισημαίνει το Le Point. Η «μη αναλογική» επαναγορά των ιταλικών χρεών (και άλλων κρατών) δεν είναι τίποτα άλλο από μια διάσωση της Ιταλίας από την ΕΚΤ, καθώς τα ιταλικά ομόλογα θα ήταν συνολικά, σύμφωνα με τη Goldman Sachs, το 35 έως 45% του συνόλου των αγορασμένων επί του παρόντος από την ΕΚΤ.

Επομένως, υπάρχει σαφής παραβίαση του άρθρου 123 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο απαγορεύει τη χρηματοδότηση κρατών από την ΕΚΤ. Ο τεράστιος όγκος αγορών δεν μπορεί πλέον να θεωρηθεί νομισματική πολιτική. Παρόλα αυτά, η διαφορά του ιταλικού επιτοκίου με το γερμανικό Bund δεν έχει σταθεροποιηθεί. Επιπλέον, το κουτί της Πανδώρας των αρνητικών επιτοκίων που άνοιξε το 2014 έχει ως αποτέλεσμα η Deutsche Bank να αρχίζει να εφαρμόζει αρνητικά επιτόκια για καταθέσεις των πελατών της άνω των 100.000 ευρώ, προτού την εφαρμόσει αύριο για τους περισσότερους πελάτες της . Ως αγοραστής και δανειστής τελευταίας ευκαιρίας, η ΕΚΤ προσφέρει μόνο ανάπαυλα, ενώ παράλληλα παρατείνει την αγωνία των υπερχρεωμένων κρατών.

Το Συνταγματικό Δικαστήριο της Καρλσρούης αποφάσισε στις 5 Μαΐου ότι ορισμένα μέτρα που έλαβε η Bundesbank στο πλαίσιο του προγράμματος PSPP της ΕΚΤ, δηλαδή 2.700 δις ευρώ από το 2015, ήταν αντισυνταγματικά. Το Δικαστήριο έχει ορίσει τελεσίγραφο στην ΕΚΤ, αναφέροντας ότι η Bundesbank θα πρέπει να σταματήσει να αγοράζει κρατικά ομόλογα ζώνης ευρώ για λογαριασμό της ΕΚΤ εντός τριών μηνών, εάν η ΕΚΤ δεν αποδείξει ότι αυτές οι αγορές είναι δικαιολογημένες. Διαφορετικά, θα διατάξει την “Buba” να αποσυρθεί και να πουλήσει τα 534 δις ευρώ που κρατάει στο όνομα της ΕΚΤ (Le Figaro). Υπάρχει κίνδυνος για τα γερμανικά δημόσια οικονομικά, για την απόδοση των αποταμιεύσεων και για τη διατήρηση μη βιώσιμων επιχειρήσεων. Το πρόγραμμα PEPP δεν επηρεάζεται από αυτές τις απειλές περιορισμού και η σαφέστατη παραβίαση του άρθρου 123 δεν έχει γίνει ακόμη αποδεκτή από το Δικαστήριο, ώστε να μην τιναχτούν αυτοστιγμεί όλα στον αέρα!

«Για πρώτη φορά στην Iστορία, το Συνταγματικό Δικαστήριο έκρινε ότι οι ενέργειες και οι αποφάσεις των ευρωπαϊκών οντοτήτων υπερέβησαν τις νόμιμες αρμοδιότητές τους και ως εκ τούτου δεν έχουν ισχύ στη Γερμανία», κήρυξε o Πρόεδρος του Δικαστηρίου, Andreas Voßkhule. Σε ένα κακόβουλο απόσπασμα, το Δικαστήριο υπενθύμισε στους ευρωπαίους δικαστές ότι είναι οι εγγυητές των συνθηκών και όχι το αντίστροφο. Οι δικαστές χρησιμοποίησαν το λατινικό όρο ultra vires, που σημαίνει “πέραν των αρμοδιοτήτων τους“.

Ο Τζιουζέπε Κόντε, ως καλός πολιτικός, βγήκε μπροστά, επειδή η ψευδαίσθηση της απεριόριστης πρόσβασης σε κεφάλαια της ΕΚΤ για τη διάσωση της Ιταλίας εξαφανίζεται, αλλά θα ήταν καλύτερα να σιωπά, σύμφωνα με την ηθική των συνθηκών. Σύμφωνα με το Challenges, προβλέπεται πτώση 9,5% του ΑΕΠ της Ιταλίας για το 2020, με δημόσιο χρέος στο 158,9%.

Και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο ανέβασε τους τόνους, υποστηρίζοντας ότι εάν αμφισβητηθεί η υπεροχή του, δεν υπάρχει πλέον Ένωση, ενώ ίσως υπάρξει μια άλλη Ένωση με τη μορφή Συνομοσπονδίας, η οποία αντιστοιχεί στη φιλοδοξία των λαών . Η Γαλλία, προδομένη από τους ηγέτες της, δίνοντας υπεροχή στους ευρωπαίους δικαστές, για την οικοδόμηση ομοσπονδιακής Ευρώπης, θα βρεθεί μία από αυτές τις μέρες το κορόιδο της ιστορίας. Φαίνεται ότι είναι ο πρόεδρος της γερμανικής Κεντρικής Τράπεζας, ο Jens Weidmann, που κινεί τα νήματα: Η Γερμανία έκανε μια άσφαιρη βολή εν είδει προειδοποίησης! Η Λαγκάρντ δεν έχει τα κότσια!

Όλα αυτά θα τελειώσουν με την πτώχευση της Ιταλίας και μετά της Γαλλίας, με την επιστροφή στο κοινό νόμισμα και μια πρώτη υποτίμηση του φράγκου κατά 25%, στο τέλος του 2020 ή στις αρχές του 2021 το αργότερο, εκτός εάν οι συνθήκες αποτελέσουν αντικείμενο επαναδιαπραγμάτευσης; Ο Thierry Breton σημειώνει ότι «χωρίς την ενιαία αγορά, όντως οι γερμανικές και ολλανδικές βιομηχανίες είναι καταδικασμένες».

https://www.bvoltaire.fr/cour-de-karlsruhe-vers-la-banqueroute-de-litalie-et-leclatement-de-la-zone-euro/

Η Κίνα εκλέγει τον επόμενο Αμερικανό πρόεδρο;

0

Του Πλάμεν Τόντσεφ, Ινστιτούτο Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων (ΙΔΟΣ) 

Δευτέρα, 11 Μαΐου 2020 13:47
UPD:14:28
REUTERS/POOL New  

Με την πανδημία κορωνοϊού, η Κίνα φιγουράρει όλο και πιο συχνά στις δημόσιες συζητήσεις στις ΗΠΑ και, μάλιστα, με άκρως αρνητικές αναφορές. Αυτό έχει να συμβεί από την δεκαετία του 1950, όταν ο φόβος για την “κόκκινη απειλή” της Σοβιετικής Ενωσης πυροδότησε το “κυνήγι μαγισσών”, με πρωτοστατούντα τον γερουσιαστή Joseph McCarthy. Ο Donald Trump καταφέρεται κατά της Κίνας με κάθε ευκαιρία και σε πολύ υψηλούς τόνους, με τις δηλώσεις του να θυμίζουν πολεμικά ανακοινωθέντα. Ωστόσο, θα ήταν ανακριβές και παραπλανητικό η σημερινή αντιπαράθεση μεταξύ των δύο χωρών να αποδοθεί αποκλειστικά στον εκρηκτικό χαρακτήρα του νυν Αμερικανού προέδρου – η συγκρουσιακή συμπεριφορά και εμπρηστική ρητορεία του φέρνουν στην επιφάνεια δομικά ζητήματα στις σινοαμερικανικές σχέσεις και μια εγγενή αντιπαλότητα που ήταν θέμα χρόνου να φτάσει στα σημερινά επίπεδα οξύτητας.

Πώς φτάσαμε στον σημερινό παροξυσμό;

Οι ΗΠΑ αναγνώρισαν την Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας (ΛΔΚ) εν μέσω Ψυχρού Πολέμου, όταν ο τότε Αμερικανός πρόεδρος Richard Nixon αποφάσισε να εκμεταλλευτεί την διάρρηξη των σχέσεων μεταξύ του Πεκίνου και της Μόσχας. Μετά από μυστικές διαπραγματεύσεις που έχουν μείνει στην ιστορία ως διπλωματία του ping-pong, ο Nixon πραγματοποίησε την ιστορική επίσκεψή του στην Κίνα το 1972 και σύντομα μετά η ΛΔΚ κατέλαβε την θέση μόνιμου μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας στον ΟΗΕ, αντικαθιστώντας την Ταϊβάν ως μέχρι τότε εκπρόσωπο της Κίνας.

Η λήξη του Ψυχρού Πολέμου ενθάρρυνε πολλούς που θεώρησαν ότι η νίκη της Δύσης ήταν οριστική και διατυπώθηκε η γνωστή θεωρία του Francis Fukuyama για “το τέλος της ιστορίας”. Στο κλίμα ευφορίας εκείνης της εποχής φαινόταν νομοτελειακό ότι η ΛΔΚ, όπως και όλες οι άλλες χώρες, θα ενσωματωνόταν στο παγκόσμιο οικονομικό και πολιτικό σύστημα, έστω και μετά από μακρά μεταβατική περίοδο.  Μ’αυτό το σκεπτικό, το 2001 συμφωνήθηκε η Κίνα να εισέλθει στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ), με την υπόσχεση του Πεκίνου για σταδιακά ανοίγματα της κινεζικής οικονομίας. Τα επόμενα χρόνια, αμέσως μετά την 11η Σεπτεμβρίου, οι ΗΠΑ ενεπλάκησαν σε αιματηρές και δαπανηρές στρατιωτικές επιχειρήσεις στο Αφγανιστάν και το Ιράκ, ενώ η Κίνα εκτοξεύτηκε οικονομικά και αύξησε σημαντικά την στρατιωτική ισχύ της, όπως και την πολιτική επιρροή της.

Η δεύτερη δεκαετία του 21ου αιώνα βρήκε τις ΗΠΑ με τραυματισμένο γόητρο και την Κίνα στην θέση της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας στον κόσμο. Το 2011, ο Barack Obama ανακοίνωσε την στροφή των ΗΠΑ προς την Ασία (pivot to Asia) και εμμέσως, πλην σαφώς, αναγνώρισε το ειδικό βάρος της Κίνας όχι μόνο ως περιφερειακής δύναμης, αλλά και ως εν δυνάμει στρατηγικού αντιπάλου της Αμερικής. Το 2016 έληξε η μεταβατική περίοδος που είχε συμφωνηθεί στον ΠΟΕ για διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στην Κίνα, ωστόσο τόσο οι ΗΠΑ όσο και η ΕΕ έκριναν ότι δεν είχε συντελεστεί η απαραίτητη πρόοδος και η χώρα απέχει παρασάγγας από το στάτους “οικονομίας της αγοράς”. Οι κυριότερες ενστάσεις των δυτικών εταίρων επικεντρώνονται στις επιδοτήσεις σε κρατικές επιχειρήσεις και τις πωλήσεις κινεζικών προϊόντων κάτω του κόστους (dumping).

Ενας από τους λόγους που οδήγησαν στην επιδείνωση των σινοαμερικανικών σχέσεων τα τελευταία χρόνια σχετίζεται με το δυσθεώρητο έλλειμμα των ΗΠΑ, το οποίο ξεπέρασε τα 400 δισ. δολάρια το 2018. Αυτό οδήγησε την αμερικανική κυβέρνηση στην απόφαση για αύξηση των δασμών επί των κινεζικών εισαγωγών στις ΗΠΑ και τον παρατεταμένο εμπορικό πόλεμο, η λήξη του οποίου δεν φαίνεται πιθανή στο ορατό μέλλον. Εξίσου οξεία είναι και η αντιπαράθεση για τις τηλεπικοινωνίες πέμπτης γενιάς (5G), έναν τομέα στρατηγικής σημασίας για την διαμόρφωση της μελλοντικής τάξης πραγμάτων, στην οποία και δύο υπερδυνάμεις έχουν ηγεμονικές βλέψεις. Με την επίκληση λόγων ασφάλειας, οι ΗΠΑ ασκούν ασφυκτικές πιέσεις σε συμμάχους τους να δεσμευθούν πως δεν θα επιτρέψουν πρόσβαση στα εθνικά τους δίκτυα στους κινεζικούς κολοσσούς Huawei και ZTE. Επίσης, το lockdown που επέβαλε το Πεκίνο στην αρχή της πανδημίας και οι επακόλουθες αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία ανέδειξαν τον κομβικό ρόλο των κινεζικών βιομηχανιών στις διεθνείς εφοδιαστικες αλυσίδες και πυροδότησε την συζήτηση σε πολλές χώρες για την αναγκαία απεξάρτηση – ή, έστω, μείωση της εξάρτησης – από την Κίνα. Στις ΗΠΑ έχει διατυπωθεί καιρό τώρα η πρόταση για αποσύνδεση (decoupling) των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του πλανήτη, παρά τις τεράστιες δυσκολίες να επιτευχθεί αυτό.

Η Κίνα στην προεκλογική εκστρατεία των δύο υποψηφίων

Το άγχος που εμφανώς διακατέχει τον Donald Trump εν όψει των εκλογών του ερχόμενου Νοεμβρίου και η απροθυμία του να επιβάλει περιορισμούς στις μετακινήσεις λόγω της αναπόφευκτης οικονομικής ζημιάς και του υψηλού πολιτικού κόστους τον οδήγησαν σε επιεικώς αμφιλεγόμενες αποφάσεις. Τώρα, αντιμέτωπος με την εκατόμβη θυμάτων στις ΗΠΑ, επιρρίπτει όλες τις ευθύνες στο Πεκίνο κι έχει παραγγείλει έρευνα για το ξέσπασμα και την εξάπλωση της πανδημίας, ένα θέμα στο οποίο οι κινεζικές αρχές πράγματι είναι εκτεθειμένες. Η επίσημη θέση του Λευκού Οίκου ότι ο κορωνοϊός πιθανώς κατασκευάστηκε σε κινεζικό εργαστήριο αμφισβητείται από πολλούς δυτικούς συμμάχους και ορισμένοι απ’αυτούς επισημαίνουν ότι πρόκειται για εσκεμμένη απόπειρα να στραφεί η προσοχή της αμερικανικής κοινής γνώμης μακριά από τις αποτυχίες του Trump. Πάντως, η θεωρία αυτή υπηρετεί και τις δύο προτεραιότητες που φαίνεται να καθορίζουν την προεκλογική ατζέντα του νυν προέδρου – οικονομία και σχέσεις με την Κίνα.

Είναι αξιοσημείωτη η συναίνεση μεταξύ Ρεπουμπλικανών και Δημοκρατικών στο θέμα της Κίνας – το μόνο θέμα, στο οποίο δείχνουν να συμφωνούν τα δύο στρατόπεδα, αν και με κάποιες αποχρώσεις ως προς την φρασεολογία που χρησιμοποιούν. Συνεπώς, δεν αποκλείεται σημαντικό κριτήριο για την εκλογή του επόμενου Αμερικανού προέδρου να είναι η απάντηση στο ερώτημα “Ποιός κρατάει πιο σκληρή στάση έναντι της Κίνας;”. Ισως γι’αυτόν τον λόγο οι σύμβουλοι επικοινωνίας του Trump ήδη προωθούν την γραμμή ότι “ο Joe Biden είναι καλή επιλογή για την Κίνα, αλλά κακή για την Αμερική”. Ο υποψήφιος των Δημοκρατικών ανταποδίδει το χτύπημα υπενθυμίζοντας στους ψηφοφόρους πως ο νυν πρόεδρος αποδέχθηκε τους καθησυχαστικούς ισχυρισμούς του Πεκίνου στην αρχή της πανδημίας και δεν φρόντισε να προετοιμάσει τις ΗΠΑ για την εξάπλωσή της.

Είναι πιθανώς η τρίτη περίπτωση στην νεώτερη ιστορία, όταν η εκλογή ενός Αμερικανού προέδρου είναι τόσο στενά συνδεδεμένη με την εξωτερική πολιτική της χώρας. Μετά την ισλαμική επανάσταση στο Ιράν το 1979, οι ΗΠΑ δεν κατόρθωσαν να απελευθερώσουν τους Αμερικανούς ομήρους στην Τεχεράνη και αυτό συνέβαλε σε μεγάλο βαθμό στην ήττα του απερχόμενου προέδρου Jimmy Carter το επόμενο έτος. Το 2004, ο George W. Bush επανεξελέγη ως εθνικός ηγέτης στον “πόλεμο κατά της τρομοκρατιας” (war on terror), τρία χρόνια μετά την επίθεση που είχε δεχθεί η χώρα από την Al Qaida. Κατά παρόμοιο τρόπο, σήμερα η Κίνα καθίσταται μέρος της εσωτερικής πολιτικής αντιπαράθεσης στις ΗΠΑ και καθορίζει σε μεγάλο βαθμό την έκβαση των προεδρικών εκλογών. Αυτό και μόνο αποδεικνύει το συνεχώς αυξανόμενο βάρος του Πεκίνου στο διεθνές στερέωμα, αλλά είναι αναπόφευκτο και το συμπέρασμα ότι η εποχή της παγκόσμιας κυριαρχίας των ΗΠΑ βαίνει προς το τέλος της.

naftemporiki.gr

Η Διεθνής Αμνηστία κατηγορεί τη Συρία και τη Ρωσία για εγκλήματα πολέμου

0

Του Αλκη Καλλιαντζίδη, Οικονομολόγου, [email protected]  www.kalkis.eu

Αυτό αναφέρει σήμερα (11-5-2020) ο ηλεκτρονικός Le Monde και το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP) μέσα από το ομώνυμο δημοσίευμά τους : «Amnesty International accuse la Syrie et la Russie de crimes de guerre». Η εν λόγω οργάνωση έχει τεκμηριώσει τις παραβιάσεις του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου σε 18 επιθέσεις που πραγματοποιήθηκαν από το συριακό καθεστώς και τον Ρώσο σύμμαχό του στη βορειοδυτική Συρία. Η Διεθνής Αμνηστία κατηγόρησε λοιπόν το συριακό καθεστώς και τον Ρώσο σύμμαχό του για «εγκλήματα πολέμου», αφού κατέγραψε 18 επιθέσεις κατά το παρελθόν έτος εναντίον σχολείων και ιατρικών κέντρων στη βορειοδυτική Συρία. Αυτή η περιοχή, όπου βρίσκεται η επαρχία του Ιντλίμπ, ο τελευταίος μεγάλος τζιχαντιστικός προμαχώνας και αντίστασης της Συρίας σε πόλεμο, «απολαμβάνει» την επισφαλή κατάπαυση του πυρός από τις αρχές Μαρτίου 2020, μετά από αρκετούς μήνες μιας πολύνεκρης επίθεσης του καθεστώτος που υποστηρίζεται από την Ρωσική αεροπορία.

Η επανέναρξη της επιχείρησης τον Δεκέμβριο 2019, η οποία συνοδεύτηκε από σχεδόν καθημερινές αεροπορικές επιθέσεις, προκάλεσε τον εκτοπισμό  σχεδόν 1.000.000  ανθρώπων, σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη (ΟΗΕ), αλλά και σχεδόν 500 θανάτους αμάχων, σύμφωνα με το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (OSDH). Μεταξύ της 5ης Μαΐου 2019 και 25ης Φεβρουαρίου 2020, η Διεθνής Αμνηστία ισχυρίζεται ότι εντόπισε 18 επιθέσεις σε ιατρικές εγκαταστάσεις και σχολεία, που πραγματοποιήθηκαν από δυνάμεις του Μπασάρ Αλ Άσαντ ή των ρωσικών δυνάμεων. «Οι αποδείξεις δείχνουν ότι, στην ολότητά τους, οι τεκμηριωμένες επιθέσεις από συριακές κυβερνητικές και ρωσικές δυνάμεις συνεπάγονται χιλιάδες σοβαρές παραβιάσεις του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου», επικρίνει η Αμνηστία σε μια έκθεσή της των 40 σελίδων. «Αυτές οι παραβιάσεις ισοδυναμούν με εγκλήματα πολέμου», πρόσθεσε ο οργανισμός που εδρεύει στο Λονδίνο.

Βομβαρδισμένα  σχολεία και νοσοκομεία

Η μη κυβερνητική οργάνωση (ΜΚΟ) κατηγορεί τις δυνάμεις του καθεστώτος και τη Ρωσία ότι «κατευθύνουν σκόπιμα επιθέσεις εναντίον αμάχων και μη στρατιωτικών υποδομών, όπως νοσοκομεία και σχολεία». Η πλειοψηφία των επιθέσεων, κατά του Ιντλίμπ, αλλά και εναντίον εξεγερμένων περιοχών στις γειτονικές επαρχίες στο Χαλέπι ή στη Χαμά, πραγματοποιήθηκε τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο του 2020, δήλωσε η Αμνηστία. Η ΜΚΟ αναφέρει βομβαρδισμούς αεροσκαφών της Ρωσίας κοντά σε ένα νοσοκομείο στην πόλη Ariha στις 29 Ιανουαρίου, οι οποίοι κατέστρεψαν τουλάχιστον δύο κτίρια κατοικιών και σκότωσαν 11 πολίτες. Η Αμνηστία κατηγορεί το καθεστώς ότι επιτέθηκε σε σχολείο στην πόλη Idlib στις 25 Φεβρουαρίου με πυρομαχικά διασποράς – απαγορευμένα από το διεθνές δίκαιο – και έτσι σκότωσε 3 άτομα.

«Η τελευταία επίθεση έχει διαιωνίσει ένα φρικτό μοτίβο διαδεδομένων και συστηματικών επιθέσεων, σκοπός των οποίων είναι να τρομοκρατήσει τον άμαχο πληθυσμό», ανέφερε στη δήλωσή της η  περιφερειακή διευθύντρια της Αμνηστίας Heba Morayef. «Η Ρωσία συνέχισε να παρέχει ανεκτίμητη στρατιωτική υποστήριξη [στο καθεστώς], μεταξύ άλλων, μέσω άμεσων παράνομων αεροπορικών επιθέσεων» και αυτή η υποστήριξη «διευκολύνει» τα «εγκλήματα πολέμου και τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας που διαπράττει ο συριακός στρατός».

Στην περιοχή του Idlib φιλοξενούνταν 3.000.000 πολίτες, οι μισοί από τους οποίους έχουν ήδη εκτοπιστεί σε άλλες περιοχές που ανακτήθηκαν από το καθεστώς. Ο πόλεμος στη Συρία, που ξεκίνησε το 2011 με την καταστολή από την εξουσία των διαδηλώσεων υπέρ της δημοκρατίας, σκότωσε περισσότερα από 380.000 άτομα και εκτόπισε εκατομμύρια ανθρώπους.

 

Η κατανόηση της σκέψης του άλλου λύνει το πρόβλημα ακόμη και στη Λιβύη

0

Θεόδωρος Ι. Θεοδώρου

Η ευκαιρία που δημιουργεί το Λιβυκό επιβάλλει να καταθέσουμε χάρτες. Η έλλειψη προτάσεων από τα τραπέζια διαπραγματεύσεων μας απομακρύνει από τον επιδιωκόμενο στόχο.

Οι εξελίξεις στη Λιβύη επιβεβαιώνουν ότι τίποτε δεν είναι δεδομένο, εξασφαλισμένο ή στατικό. Οι συσχετισμοί συνεχώς μεταβάλλονται όπως η κινούμενη άμμος στην περιοχή.

Μόλις η Τουρκία κλιμάκωσε τις παρανομίες της στην Ανατολική Μεσόγειο, το Ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών εισηγήθηκε στον Πρωθυπουργό να προσκληθεί στην Αθήνα ο Ακίλα Σάλεχ, Προέδρος του λιβυκού Κοινοβουλίου, ώστε να διαβεβαιώσουμε το λιβυκό λαό και τους συνομιλητές μας ότι, διατηρώντας παράλληλα διπλωματικές σχέσεις και με την αναγνωρισμένη κυβέρνηση στην Τρίπολη, εργαζόμαστε με όλους για την πολιτική λύση του προβλήματος που έχει διχάσει τη χώρα.

Ο πρόεδρος του λιβυκού Κοινοβουλίου ήλθε στην Αθήνα (πραγματοποίησε υψηλές συναντήσεις 12.12.2019) και στη συνέχεια ο ΥΠΕΞ κ. Νίκος Δένδιας συνάντησε τον κ. Χαφτάρ (Λιβύη, 22.12.2019), ο οποίος ακολούθως προσγειώθηκε για συνομιλίες στην Αθήνα ταξιδεύοντας προς τη Γερμανία (Διάσκεψη Βερολίνου, 16.01.2020)

Δεν είμαστε οι μόνοι που προσεγγίζουμε με αυτό τον τρόπο τη Λιβύη. Ιταλία, Γερμανία, Γαλλία, ΗΠΑ, Ρωσία επίσης επικοινωνούν και με τις δύο πλευρές.

Η Ελλάδα με αποφασιστική διπλωματική κίνηση προς την Βεγγάζη και την απέλαση του Λίβυου Πρέσβυ υπογράμμισε ότι δεν ανέχεται διγλωσσία ενώ στηρίζει την πολιτική λύση στο λιβυκό. Μόνο κινήσεις τακτικής διπλωματίας εκτονώνουν τις εντάσεις και εξισορροπούν τις διμερείς σχέσεις των χωρών. Ιταλία και ΗΠΑ, παρά την άγρια δολοφονία του αμερικάνου Πρέσβυ, ακολουθούν αυτή την τακτική ενώ εμείς ορθολογικά κρατάμε ανοιχτή την πόρτα εκτόνωσης με την Τουρκία που είναι προκλητικότερη της Λιβύης.

Ο Προέδρος Ερντογάν, διαισθανόμενος τη διεθνή ενεργειακή του απομόνωση, επέλεξε πολιτική παραβίαση της διεθνούς νομιμότητας καθιστώντας την Τρίπολη όμηρό του. Απέναντι του στάθηκε και στέκεται, με ανοχή βέβαια και το γεγονός δεν μας διαφεύγει, η διεθνής κοινότητα (ΕΕ, ΗΠΑ, Γαλλία, Ισραήλ, Αίγυπτος, Ρωσία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα). Ακόμη και το Κατάρ σε συνομιλίες στη Ντόχα τάχθηκε υπέρ του σεβασμού του διεθνούς δικαίου.

Η ευκαιρία που δημιουργεί το Λιβυκό επιβάλλει να καταθέσουμε χάρτες. Η έλλειψη προτάσεων από τα τραπέζια διαπραγματεύσεων μας απομακρύνει από τον επιδιωκόμενο στόχο. Πέραν τούτου παρέχεται δυνατότητα στην Τουρκία, που ενεργεί σαν περιφερειακή υπερδύναμη, να εμφανίζεται ως η “ατμομηχανή” προώθησης ενεργειακών συμφερόντων, τα οποία η Ελλάδα παρεμποδίζει με την “ιδιότροπη” συμπεριφορά της. Η Άγκυρα προτάσσει ότι έχει επενδύσει σημαντικό κεφαλαίο σε ερευνητικά/γεωτρητικά σκάφη για να εξυπηρετήσει  όχι μόνο τα εθνικά της συμφέροντα, αλλά και τις προσδοκίες πολλών ενδιαφερομένων για την Ανατολική Μεσόγειο, χωρίς συμμαχικές ή εταιρικές δεσμεύσεις.

Το στοίχημα είναι μεγάλο. Η Τουρκία θα ακολουθήσει. Δεν θα επιλέξει τη διεθνή απομόνωση και  αποσταθεροποίηση στο εσωτερικό της.

ethnos.gr

Η οργή για την Covid-19 γίνεται όπλο των ΗΠΑ κατά της Κίνας

0

euro2day.gr/stratfor

Οι νέοι κανόνες των ΗΠΑ για ελέγχους στις εξαγωγές στοχεύουν στον περιορισμό της πρόσβασης του Πεκίνου σε αμερικανική τεχνολογία. Ποιοι είναι οι κίνδυνοι για τις αμερικανικές εταιρείες και ποιες οι παγκόσμιες επιπτώσεις.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα βρίσκονται σε έναν τεχνολογικό ψυχρό πόλεμο εδώ και αρκετά χρόνια. Η πανδημία Covid-19, που προήλθε από την κινεζική πόλη Ουχάν, πιέζει τώρα την Ουάσινγκτον να κάνει ακόμα πιο δυνατές κινήσεις κατά του Πεκίνου, προκαλώντας στους αμερικανούς ψηφοφόρους και νομοθέτες ένα αντικινεζικό αίσθημα. Όμως, η τελευταία προσπάθεια του Λευκού Οίκου να αυξήσει τους ελέγχους στις εξαγωγές της Κίνας και να περιορίσει την γενικότερη πρόσβαση του Πεκίνου στην αμερικανική τεχνολογία θα έχει αντίτιμο τον περαιτέρω κατακερματισμό του εξαιρετικά ενοποιημένου δικτύου της αλυσίδας προμήθειας του κλάδου.

Εκτεταμένοι έλεγχοι εξαγωγών

Στις 28 Απριλίου, το υπουργείο Εμπορίου των ΗΠΑ εξέδωσε νέους κανόνες που διευρύνουν το αντικείμενο των αμερικανικών ελέγχων στις εξαγωγές, περιλαμβάνοντας για παράδειγμα εξοπλισμό κατασκευής ημιαγωγών:

-η πρώτη αλλαγή στον κανονισμό διευρύνει τον ορισμό του υπουργείου Εμπορίου για τη στρατιωτική τελική χρήση, περιλαμβάνοντας αντικείμενα που επίσης στηρίζουν ή συμβάλλουν στη λειτουργία, εγκατάσταση, συντήρηση, επισκευή, αναβάθμιση, ανακατασκευή, ανάπτυξη ή παραγωγή στρατιωτικών αντικειμένων.

-με την αλλαγή στον δεύτερο κανόνα, εξαγωγές αντικειμένων που ελέγχονται από την εθνική ασφάλεια για πολιτική τελική χρήση, τα οποία εξαιρούνταν προηγουμένως, καθώς και οι τελικοί χρήστες στην Κίνα (και σε αρκετές άλλες χώρες) θα υπόκεινται τώρα σε εξέταση από την Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών (BIS).

-το υπουργείο Εμπορίου έχει επίσης προτείνει μια τρίτη αλλαγή κανόνα με την οποία απαιτεί να υπάρχει άδεια για την επαν-εξαγωγή αντικειμένων που ελέγχονται από την εθνική ασφάλεια προς χώρες που αποτελούν πηγή ανησυχίας για την εθνική ασφάλεια.

Ο καταλύτης της Covid-19

Οι διευρυμένοι έλεγχοι στις εξαγωγές αποτελούν την τελευταία προσπάθεια του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και της κυβέρνησής του να περιορίσουν την πρόσβαση του Πεκίνου σε προηγμένες τεχνολογίες. Στο πλαίσιο της στρατηγικής αυτής, το υπουργείο Εμπορίου έθεσε τον κινεζικό τηλεπικοινωνιακό κολοσσό Huawei στην «λίστα οντοτήτων» του τον Μάιο του 2019, αναγκάζοντας την εταιρεία έκτοτε να στοκάρει ορισμένα κατασκευαστικά τμήματα καθώς την υποβάλλει σε ακραίους εξαγωγικούς ελέγχους. Η αύξηση των απαιτήσεων για τις βίζες και η απειλή επιπλέον περιορισμών στις βίζες έχουν επίσης οδηγήσει πρόσφατα σε μείωση στον ρυθμό αύξησης των Κινέζων φοιτητών που φοιτούν σε αμερικανικά πανεπιστήμια. Τα πανεπιστήμια έχουν επίσης περιορίσει τους δεσμούς με κινεζικές εταιρίες και με προγράμματα που χρηματοδοτούνται από την Κίνα σε τομείς που σχετίζονται με την τεχνολογία, όπως η φυσική και η μηχανική.

Εν μέσω του εντεινόμενου αντικινεζικου αισθήματος λόγω της πανδημίας της Covid-19, οι πιέσεις της Ουάσινγκτον για να περιοριστεί η κινεζική εμπλοκή στην αλυσίδα προμήθειας της αμερικανικής άμυνας είναι απίθανο να αλλάξει, ασχέτως του αποτελέσματος των αμερικανικών προεδρικών εκλογών του Νοεμβρίου.

Πρόσφατες δημοσκοπήσεις που διενήργησε το Pew Research Center έδειξαν πως το 66% των Αμερικάνων τώρα έχουν αρνητική άποψη για την Κίνα –πρόκειται για άνοδο 20 ποσοστιαίων μονάδων από τότε που ανέλαβε την εξουσία ο Τραμπ το 2016, και για το υψηλότερο ποσοστό από τότε που το Pew άρχισε να θέτει το ερώτημα στις δημοσκοπήσεις του. Αν και υπάρχει σημαντική διαφωνία στο Κογκρέσο αναφορικά με την επιθετική εμπορική πολιτική του Τραμπ έναντι της Κίνας, ωστόσο η αντιμετώπιση των τεχνολογικών φιλοδοξιών και η άνοδος του Πεκίνου έχουν γίνει δικομματικό ζήτημα σε μεγάλο βαθμό. Ο Τζο Μπάιντεν, πρώην αντιπρόεδρος και νυν υποψήφιος των Δημοκρατικών για την προεδρία, έχει επικρίνει βαρύτατα την υποτιθέμενη αδύναμη διαχείριση της κινεζικής απειλής από τον Τραμπ, τονίζοντας πως ο ίδιος θα κινηθεί πιο σθεναρά κατά του Πεκίνου εάν κερδίσει στις εκλογές του Νοεμβρίου.

Οι κίνδυνοι για τις αμερικανικές τεχνολογικές εταιρείες

Οι νέες αλλαγές στους κανόνες θα μπορούσα να ισοδυναμούν με μια de-facto απαγόρευση εξαγωγών σε συναλλαγές που αφορούν στρατηγικές τεχνολογίες με την Κίνα. Οι νέοι κανόνες συνοδεύονται από το «τεκμήριο της άρνησης (presumptive of denial), που σημαίνει πως οι περισσότερες άδειες εξαγωγών δεν θα χορηγούνται χωρίς να έχει προηγηθεί ένα σημαντικό due diligence. Οι κανόνες είναι αρκετά ασαφείς ώστε να επιτρέπουν την άρνηση, ακόμα και εάν ο τελικός χρήσης απλώς συνεργάζεται με τον κινεζικό στρατό σε τομείς που είναι άσχετοι από την τεχνολογία. Όμως η σημαντική επικάλυψη του ιδιωτικού και του μη στρατιωτικού τομέα της Κίνας –καθώς και το στρατιωτικό σύστημα και το σύστημα πληροφοριών στη χώρα- καθιστούν δύσκολο το να διασφαλιστεί πως η συναλλαγή είναι πράγματι για πολιτική τελική χρήση (και όχι στρατιωτική).

Αρκετές αμερικανικές τεχνολογικές βιομηχανίες έχουν ήδη εκφράσει ανησυχία για το πώς οι διευρυμένοι έλεγχοι εξαγωγών θα μπορούσαν να επηρεάσουν τις δραστηριότητες και τα κέρδη τους. Εκπρόσωποι του κλάδου των ημιαγωγών έχουν πει πως οι αλλαγές στους κανόνες θα μπορούσαν δυνητικά να βλάψουν τα έσοδα και της εξαγωγές τους. Ακόμα και πριν τους νέους κανόνες, το αμερικανικό Πεντάγωνο είχε εκφράσει επιφυλάξεις για παρόμοιες αλλαγές στους κανόνες που θα επηρέαζαν τις αμερικανικές εταιρείες κατασκευής τσιπ, υποστηρίζοντας πως υπονομεύουν μακροπρόθεσμα την καινοτομία για τον αμερικανικό αμυντικό κλάδο. Πολλές μικρές και μεσαίες αμερικανικές επιχειρήσεις πιθανότατα θα εγκαταλείψουν παντελώς την προσπάθεια συναλλαγών με κινεζικές εταιρείες, δεδομένων των δυνητικών κινδύνων και του εξωφρενικού κόστους του due diligence. Αμερικανικοί τεχνολογικοί κολοσσοί όπως οι Apple, Applied Materials, Google, Microsoft και Qualcomm αντέχουν τα κόστη συμμόρφωσης για τις περισσότερες συναλλαγές, όμως η διεύρυνση του αντικειμένου των νέων ορισμών για τους τελικούς χρήστες θα μπορούσε να πλήξει τις δυνητικές πωλήσεις κρίσιμων τεχνολογιών, όπως ο προηγμένος εξοπλισμός κατασκευής ημιαγωγών, σε κινέζους πελάτες.

Επιπλέον δράσεις κατά της Κίνας

Παρά τους κινδύνους αυτούς, οι ΗΠΑ θα προχωρήσουν τελικά τις προτεινόμενες αλλαγές, που επηρεάζουν σημαντικά τις εταιρείες του εξωτερικού που έχουν συναλλαγές με κινεζικές εταιρείες. Η Ουάσινγκτον θα συνεχίσει να επεκτείνει τη «λίστα οντοτήτων» του υπουργείου Εμπορίου επιβάλλοντας αυστηρότερους εξαγωγικούς ελέγχους στις πωλήσεις προς τις κινεζικές εταιρείες. Οι ΗΠΑ επίσης πιθανότατα θα τροποποιήσουν τον λεγόμενο «κανόνα άμεσου προϊόντος» του υπουργείου Εμπορίου, ο οποίος ορίζει το επίπεδο της τεχνολογίας και του περιεχομένου που φτιάχνεται στις ΗΠΑ και περιλαμβάνεται σε αγαθά που παράγονται στο εξωτερικό, προτού υπαχθούν σε αμερικανικούς ελέγχους εξαγωγών.

Το ελάχιστο επίπεδο επί του παρόντος είναι 25%, και έτσι τα περισσότερα προϊόντα που παράγονται στο εξωτερικό και περιλαμβάνουν αμερικανικό περιεχόμενο, δεν υπόκειται σε ελέγχους εξαγωγών. Η κυβέρνηση Τραμπ, όμως, έχει συζητήσει το ενδεχόμενο μείωσης του ορίου αυτού έως και στο 10%. Οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν επίσης να κλιμακώνουν τη διπλωματική πίεση στις ξένες χώρες ώστε να αρνηθούν σε κινεζικές εταιρείες τις εξαγωγικές άδειες για στρατηγικές συναλλαγές. Νωρίτερα φέτος σημείωσαν μια σημαντική επιτυχία, καθώς η διπλωματία της Ουάσινγκτον πίεσε την Ολλανδία να αφαιρέσει εξαγωγική άδεια για την πώληση μηχανισμών λιθογραφίας EUV που παράγει η ολλανδική εταιρεία ημιαγωγών ASML, στην μεγαλύτερη κινεζική εταιρεία κατασκευής τσιπ, την Semiconductor Manufacturing International Corporation (SMIC).

Οι αμερικανικές πιέσεις θα συγκεντρωθούν επίσης σε μεγάλο βαθμό στο να επηρεάσουν την Ταϊβάν –έδρα του μεγαλύτερου ανεξάρτητου χυτηρίου ημιαγωγών του κόσμου, της Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC)- για να μειώσει τις συναλλαγές της με κινεζικές εταιρείες. Η TSMC παράγει τα πιο προηγμένα τσιπ της Huawei χρησιμοποιώντας τους μηχανισμούς EUV της ASML. Σύμφωνα με εσωτερικά έγγραφα της Ταϊβάν, η TSMC βρήκε πως τα επίπεδα του αμερικανικού περιεχόμενου είναι -10%, κοντά δηλαδή στο νέο όριο που προτείνει ο Λευκός Οίκος. Αν το υπουργείο Εμπορίου ορίσει πως τα πιο προηγμένα τσιπ της TSMC δεν υπόκεινται σε αμερικανικούς εξαγωγικούς ελέγχους, η Ουάσινγκτον θα επιχειρήσει να μπλοκάρει διπλωματικά τις πωλήσεις ή να επεκτείνει περαιτέρω το αντικείμενο των εξαγωγικών ελέγχων, καθώς η παλαιότερη γενιά τσιπ της TSMC χρησιμοποιούσε υψηλότερα επίπεδα αμερικανικού εξοπλισμού.

Παγκόσμιες επιπτώσεις

Πολλές παγκόσμιες τεχνολογικές εταιρείες, συμπεριλαμβανομένης της TSMC, θα υιοθετήσουν στρατηγικές που κατηγοριοποιούν τις αμερικανονεκντρικές και κινεζοκεντρικές δραστηριότητές τους, ή θα λάβουν μέτρα για να μειώσουν την εξάρτησή τους από τις ΗΠΑ λόγω της υψηλής εξάρτησής τους από την κινεζική κατανάλωση. Η αυξανόμενη μεσαία τάξη της Κίνας, η οικονομική επέκταση και η αυξημένη ζήτηση για ηλεκτρονικά, την έχει καταστήσει τον ταχύτερα αναπτυσσόμενο προορισμό για τεχνολογικά προϊόντα και υπηρεσίες. Η αύξηση των πωλήσεων στην Κίνα έχει γίνει ένας κρίσιμης σημασίας παράγοντας για τις περισσότερες τεχνολογικές εταιρείες, ιδιαίτερα τις ασιατικές. Η TSMC εξαρτάται σε πολύ μεγάλο βαθμό τόσο από τις πωλήσεις στην Κίνα όσο και από τις πωλήσεις στις ΗΠΑ. Οι πωλήσεις στην Apple μόνο αντιπροσώπευαν περίπου το 23% των εσόδων της εταιρείας το 2019. Όμως οι πωλήσεις της TSMC στην Huawei –που αντιπροσώπευαν το 14% των εσόδων της πέρυσι- επίσης αυξάνονται ταχύτατα.

Η κυριαρχία της Κίνας στην κατασκευή, δοκιμή και δημιουργία πρωτοτύπων ηλεκτρονικών, θα καταστήσει δύσκολο τον ολοκληρωτικό διαχωρισμό των αμερικανικών αλυσίδων προμήθειας από τις κινεζικές –ή τουλάχιστον πιο ακριβό. Αυτό θα μπορούσε τελικά θα αυξήσει τα κόστη και να μειώσει τον αριθμό των επιλογών για τους αμερικανούς καταναλωτές, καθώς τα αγαθά που προορίζονται για τις ΗΠΑ κατασκευάζονται χρησιμοποιώντας λιγότερο αποτελεσματικές αλυσίδες προμήθειας.

Η αντίδραση της Κίνας

Το Πεκίνο θα επεκτείνει την οικονομική και κρατική στήριξη για τους τεχνολογικούς τομείς, και θα συνεχίσει να έχει την τεχνολογία ως κεντρικό σημείο στις βιομηχανικές στρατηγικές της, όπως οι Made in China 2025 και China Standards 2035. Για να ενισχύσουν τις γηγενείς δυνατότητες, οι κινεζικές επιχειρήσεις δεν θα έχουν άλλη επιλογή από το να συνεχίσουν επιθετικά να προσπαθούν να έχουν πρόσβαση στην αμερικανική και την κατασκευασμένη στη Δύση στρατηγική τεχνολογία, μέσω της βιομηχανικής κατασκοπείας, καθώς και μέσω των συγχωνεύσεων και εξαγορών στο εξωτερικό. Η επιθετική τεχνο-εθνικιστική αντίδραση της Κίνας θα ενθαρρύνει τις προσπάθειες των ΗΠΑ να μειώσουν την πρόσβασή της σε ξένη τεχνολογία, ενισχύοντας την αντίθεση της Ουάσινγκτον στη βιομηχανική πολιτική του Πεκίνου.

Η στρατηγική της Κίνας για εγχώρια ανάπτυξη ημιαγωγών, όμως, μέχρι στιγμής έχει αποδειχθεί εξαιρετικά αργή και πιθανότατα θα παραμείνει πολύ πίσω σε σχέση με τους διεθνείς ανταγωνιστές. Οι περισσότερες κινεζικές εταιρείες αυτή τη στιγμή βρίσκονται πέντε με δέκα χρόνια (ή αρκετές γενιές) πίσω σε τεχνολογίες αιχμής σε τομείς όπως η κατασκευή ημιαγωγών. Έτσι η Huawei και άλλες εταιρείες δεν έχουν και πολλές άλλες επιλογές από το να συνεχίσουν να εισάγουν προϊόντα high-end από εταιρείες όπως η TSMC και η Samsung βραχυμεσοπρόθεσμα. Ακόμα και αν η Κίνα καταφέρει επιτυχώς να μειώσει την εξάρτησή της από την TSMC και ξένες εταιρείες κατασκευής τσιπ, φτιάχνοντας τη δική της βιομηχανία κατασκευής ημιαγωγών, θα χρειαστεί ακόμα περισσότερο για να αναπτύξει επαρκείς εναλλακτικές έναντι του κατασκευασμένου στο εξωτερικό εξοπλισμού κατασκευής ημιαγωγών, όπως αυτόν που παράγει η ASML. Μέχρι τότε, ο τεχνολογικός κλάδος του Πεκίνου θα παραμείνει στο έλεος των αλλαγών της αμερικανικής πολιτικής.

euro2day.gr/stratfor

Το όραμα πανισλαμισμού και νεοοθωμανισμού της Τουρκίας

0
ΜΑΡΟΥΑ ΜΑΖΙΑΝΤ, ΤΖΕΪΚ ΣΩΤΗΡΙΑΔΗΣ*

Η Τουρκία υποστηρίζει ένα διεθνή κόμβο θρησκευτικής εκπαίδευσης μέσω των σχολείων Imam Hatip (φωτ.), χρηματοδοτώντας τη συμμετοχή στα σχολεία αυτά περισσoτέρων των χιλίων φοιτητών από 76 χώρες μόνο κατά την περίοδο 2014-2015. SHUTTERSTOCK

Το άρθρο με τίτλο «Turkey’s Dangerous New Exports: Pan-Islamist, Neo-Ottoman Visions and Regional Instability» δημοσιεύθηκε στις 21 Απριλίου 2020 στην ιστοσελίδα του Middle East Institute (mei.edu). Το ινστιτούτο ιδρύθηκε το 1946 και είναι το μακροβιότερο ινστιτούτο της Ουάσιγκτον που επικεντρώνεται στη μελέτη της Μέσης Ανατολής. Το άρθρο έχει αναρτηθεί στη διεύθυνση: https://www.mei.edu/publications/turkeys-dangerous-new-exports-pan-islamist-neo-ottoman-visions-and-regional.

Σίγουρα δεν υπάρχει έλλειψη κειμένων για τη σημερινή Τουρκία σε ό,τι αφορά την «απομάκρυνσή» της από τη Δύση. Ορισμένοι από εκείνους που αποδέχονται ότι αυτή η απομάκρυνση συμβαίνει ερμηνεύουν τις συνέπειες με γνώμονα τους ενισχυμένους δεσμούς της Τουρκίας με την Κίνα. Βεβαίως, η ίδια η Τουρκία έχει ξεκινήσει την πολιτική πρωτοβουλία «Asia Anew» (Ασία Ξανά). Ωστόσο, η υπερβολική έμφαση σε αυτή την πρωτοβουλία, καθώς και σε άλλα θεωρούμενα σημάδια της τουρκικής «απομάκρυνσης από τη Δύση», αποσπά την προσοχή από τα ιδιαιτέρως χειροπιαστά αποτελέσματα της περιπετειώδους παρουσίας της στη Μέση Ανατολή, στη Βόρεια Αφρική και στην Ανατολική Μεσόγειο. Η ολοένα και πιο παράτολμη εξωτερική πολιτική της Τουρκίας γίνεται ολοφάνερη: από τη χρησιμοποίηση των προσφύγων ως μέσον εκβιασμού της Ευρωπαϊκής Eνωσης έως την εξαγωγή μισθοφόρων τζιχαντιστών μαχητών στη Λιβύη. Oλα αυτά δύσκολα μπορούν να θεωρηθούν ενέργειες μιας υπεύθυνης περιφερειακής δύναμης, πολύ λιγότερο ενός βασικού μέλους του ΝΑΤΟ.

Συνολικά, μπορεί λογικά να συμπεράνει κανείς ότι τέτοιες ενέργειες είναι «παράλογες», καθώς υποβαθμίζουν τη θέση της Τουρκίας τόσο στην περιοχή όσο και στον κόσμο. Αλλά αν ερμηνεύσουμε αυτές τις πράξεις ως συνέπειες μιας ιδεολογίας που διαστρεβλώνει το ορθολογικό συμφέρον ενός κράτους, η υποκείμενη λογική τους γίνεται λιγότερο απροσπέλαστη. Σε αντίθεση με άλλα ισλαμικά ιδεολογικά πρότυπα, ο τουρκικός νεοοθωμανισμός εστιάζει στην αναβίωση μιας «μεγαλύτερης Τουρκίας». Πρόκειται για μια προσέγγιση που ανανεώνει ένα κλασικό, πολιτιστικό πρότυπο από την κληρονομιά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, που βασίζεται στην οικονομική, στρατιωτική και πολιτική ισχύ.

Οι προσεγγίσεις των δυτικών μέσων ενημέρωσης αγνοούν σε μεγάλο βαθμό αυτές τις αποχρώσεις, παρουσιάζοντας τον πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ως έναν αυταρχικό ηγέτη που επιδιώκει να διευρύνει τη βάση των υποστηρικτών του στην Τουρκία με οποιοδήποτε κόστος. Ωστόσο, εάν χρησιμοποιήσουμε μόνο αυτό το κριτήριο, τότε ο αυταρχισμός εμφανίζεται ως το μοναδικό πρόβλημα. Αντίθετα, ο Ερντογάν είναι απλώς το σύμπτωμα ενός ευρύτερου προβλήματος – το οποίο είναι η προώθηση από την Aγκυρα μιας πανισλαμιστικής, νεοοθωμανικής ιδεολογίας που έχει επικίνδυνες συνέπειες για την Ανατολική Μεσόγειο, τη Μέση Ανατολή και πέραν αυτής. Αυτό το λανθασμένο όραμα πανισλαμισμού αντιστοιχεί σε μια πολιτισμικά ηγεμονική μορφή πολιτικού Ισλάμ (καθώς και μια μορφή μαχητικού τζιχαντισμού).

Πώς έφτασε η Aγκυρα σε αυτό το σημείο; Η έννοια του πανισλαμισμού σίγουρα δεν είναι νέο φαινόμενο. Από ιστορική άποψη, η Οθωμανική Αυτοκρατορία (1517-1923) αντιπροσώπευε το τελευταίο χαλιφάτο, το τελευταίο ισλαμικό κράτος. Μια σειρά από ήττες στους Βαλκανικούς Πολέμους (1912-1913) και στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο (1914-1918), ακολουθούμενες από μια κρίσιμη νίκη στον Τουρκικό Πόλεμο της Ανεξαρτησίας (ή τον Ελληνοτουρκικό Πόλεμο του 1919-1922), κορυφώθηκαν με την ίδρυση του κοσμικού τουρκικού κράτους, της Τουρκικής Δημοκρατίας το 1923. Η ίδρυση του σύγχρονου τουρκικού κράτους ουσιαστικά έσβησε τον παραδοσιακό οθωμανισμό ως μια λειτουργική πολιτική ιδεολογία. Στη θέση του, οι εκτεταμένες μεταρρυθμίσεις των κεμαλιστών προκάλεσαν μια σεισμική μετατόπιση στην τουρκική κοινωνία: την κατάργηση του σουλτανάτου, την υιοθέτηση του λατινικού αλφαβήτου στη θέση της αραβικής γραφής και έναν νέο νομικό κώδικα που διαμορφώθηκε σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές αρχές – και όχι αποκλειστικά με τις ισλαμικές.

Επιπλέον, έπειτα από αυτήν την κρίσιμη συγκυρία στην ιστορία της Τουρκίας, η Μέση Ανατολή έζησε μια σειρά κινημάτων ανεξαρτησίας από τις αρχές έως τα μέσα του 20ού αιώνα. Αυτά τα κινήματα ανεξαρτησίας οδήγησαν στη δημιουργία των σύγχρονων δημοκρατιών της Αιγύπτου, της Συρίας, του Ιράκ, της Αλγερίας και της Τυνησίας, μεταξύ άλλων. Αυτά τα νέα ανεξάρτητα περιφερειακά κράτη υιοθέτησαν ως πρότυπο για τις κυβερνήσεις τους την εικόνα του Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ. Ως εκ τούτου, αυτή η ιδιαίτερη ιστορική εμπειρία και κληρονομιά εξηγεί τη σημερινή αντίσταση στο επεκτατικό, πανισλαμικό σχέδιο της Τουρκίας που εκδηλώνεται από την Αίγυπτο, μαζί με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και τη Σαουδική Αραβία. Η διαρκώς ισχυρότερη συμμαχία της Τουρκίας με το Κατάρ και τη Μουσουλμανική Αδελφότητα ως ένα διεθνικό κίνημα επιδεινώνει ακόμα περισσότερο τις υπάρχουσες εντάσεις. Ομως, η πανισλαμιστική, νεοοθωμανική ιδεολογία της Αγκυρας ουσιαστικά διαμορφώνει νέες διαχωριστικές γραμμές σε ολόκληρη την περιοχή – αντιπαραθέτοντας κρατικά, εκκοσμικευμένα, δημοκρατικά πρότυπα διακυβέρνησης με την πολιτιστικά επεκτατική, στρατιωτικοποιημένη και πανισλαμιστική εναλλακτική εκδοχή της Τουρκίας.

Πολύ συχνά, η ερμηνεία του νεοοθωμανισμού από τους ξένους είναι ότι οφείλεται στον «αντιδυτικό» προσανατολισμό της Τουρκίας. Ομως ο νεοοθωμανισμός δεν προέρχεται από μια αντίδραση προς τη Δύση. Αντανακλά πολύ περισσότερο ένα συγκεκριμένο ιδεολογικό πρότυπο που υπάρχει στην Τουρκία. Ενώ ο Ερντογάν ενσαρκώνει σίγουρα μια μετατόπιση στην τουρκική πολιτική, οι συνθήκες που διαμόρφωσαν την πιθανότητα για τη μετεωρική άνοδό του στις αρχές της δεκαετίας του 2000 εγκαθιδρύθηκαν με την επανεισαγωγή του οθωμανισμού κατά τη διάρκεια της θητείας του Τουργκούτ Οζάλ (τη δεκαετία του ’80). Η ανάκληση του οθωμανισμού επαναλήφθηκε αργότερα από τον υπουργό Εξωτερικών (και ακαδημαϊκό) Αχμέτ Νταβούτογλου. Ο Νταβούτογλου υποστήριξε ότι η Τουρκία προορίζεται να γίνει περιφερειακή ηγεμονική δύναμη, συγχωνεύοντας τον γεωγραφικό ντετερμινισμό με την πολιτιστική επιρροή και την ιστορική διαδρομή της Τουρκίας. Αλλά ενώ ο Νταβούτογλου υποστήριξε μια πολιτική «μηδενικών προβλημάτων με τους γείτονες», ο Ερντογάν κατάφερε να δημιουργήσει κρίσεις με σχεδόν όλους τους γείτονες της Τουρκίας.

Η σύγχρονη Τουρκία διαδραματίζει έναν ρόλο διαρκώς διευρυμένο πέραν των ορίων, ως διεθνής υπερασπιστής και υποστηρικτής της δικής της εκδοχής του ισλαμισμού. Ο συνδυασμός τουρκικού εθνικισμού και ισλαμικής συνείδησης ​​αναδεικνύει τη δυνατότητα ιδεολογικής έλξης που συνοδεύει τον νεοοθωμανισμό. Κατά τη διάρκεια της θητείας του Ερντογάν, το τουρκικό κράτος επέλεξε το Ιδρυμα Diyanet (που ιδρύθηκε αρχικά υπό τον Ατατούρκ για τη ρύθμιση και την ταυτόχρονη υποβάθμιση των θρησκευτικών υποθέσεων και την προώθηση του μετριοπαθούς Ισλάμ στην πορεία για την περαιτέρω κρατική και κοινωνική εκκοσμίκευση) ως κεντρικό παράγοντα της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής, τοποθετώντας σε διοικητικές θέσεις ανθρώπους του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP). Το Ιδρυμα Diyanet ελέγχει τη διατύπωση των κηρυγμάτων των Τούρκων ιμάμηδων παγκοσμίως και ασκεί σημαντική επιρροή στις κοινότητες της διασποράς.

Για τον σκοπό αυτό, η Τουρκία συνεχίζει να χρηματοδοτεί την κατασκευή τζαμιών σε ολόκληρο τον κόσμο, από τη Λατινική Αμερική και την Ευρώπη έως την Αφρική και την Ασία – με τον ίδιο τον Ερντογάν να πρωτοστατεί συχνά στις τελετές εγκαινίων. Από την άνοδο του AKP και μετά, η Τουρκία ενίσχυσε και στερέωσε τους δεσμούς της με τη Μουσουλμανική Αδελφότητα, φιλοξενώντας μεγάλα διεθνή φόρουμ για τον ισλαμικό κόσμο στην Κωνσταντινούπολη. Το τουρκικό κράτος υποστηρίζει επίσης έναν διεθνή κόμβο θρησκευτικής εκπαίδευσης μέσω των σχολείων Imam Hatip (στα οποία ο Ερντογάν ήταν νεαρός μαθητής). Η Τουρκία χρηματοδότησε τη συμμετοχή στα σχολεία αυτά περισσότερων από χιλίων φοιτητών από 76 χώρες μόνο κατά την περίοδο 2014-2015. Επιπλέον, στην Τουρκία η θρησκευτική εκπαίδευση στα σχολεία Imam Hatip αποτελεί εθνική προτεραιότητα – η κρατική χρηματοδότηση για τη μέση και την ανώτερη εκπαίδευση (ηλικίες 14-18 ετών) ανήλθε στα 6,57 δισεκατομμύρια τουρκικές λίρες (1,68 δισ. δολάρια) το 2018. Η Τουρκία πρόσθεσε περισσότερο από 1,3 εκατομμύριο νέους μαθητές στην ηλικιακή ομάδα 10-14 ετών. Σε μια δραματική ανατροπή, η Σαουδική Αραβία, η οποία είχε καλλιεργήσει τα δικά της οράματα για τον ηγεμονικό πανισλαμισμό, πρόσφατα επέλεξε να σταματήσει να εξάγει τη δική της Ουαχάμπι εκδοχή του Ισλάμ. Η Τουρκία, αντιθέτως, ανέλαβε σταδιακά αυτόν τον πανισλαμικό ρόλο τα τελευταία 17 χρόνια της θητείας του Ερντογάν, αλλά με πολύ πιο επιθετικό και απερίσκεπτο τρόπο.

Σύμφωνα με μια διαδικτυακή έρευνα κοινής γνώμης του 2017, που πραγματοποιήθηκε σε δώδεκα χώρες της Μέσης Ανατολής, η προώθηση του τουρκικού εθνικισμού και του πολιτικού Ισλάμ από τον Ερντογάν φαίνεται να αποφέρει αποτελέσματα. Η μελέτη κατέληξε στη διαπίστωση ότι «ο πρόεδρος Ερντογάν απολαμβάνει την υψηλότερη εμπιστοσύνη μεταξύ των ερωτηθέντων, με το 40% να απαντά ότι τον εμπιστεύεται ως θρησκευτική προσωπικότητα». Επιπλέον, η κυριαρχία του ΑΚΡ σε οργανώσεις όπως το Ιδρυμα Diyanet έχει θολώσει τις γραμμές στην Τουρκία μεταξύ του επίσημου (κρατικού) Ισλάμ και του πολιτικού Ισλάμ – «το κοινό αντιλαμβάνεται τον ισλαμισμό και την κρατική θρησκεία ως δύο πλευρές του ίδιου νομίσματος … [με] τους υποστηρικτές του AKP να έχουν υψηλότερα επίπεδα εμπιστοσύνης στις γνωμοδοτήσεις (φετφάδες) του Ιδρύματος Diyanet». Σημαντική εξαίρεση σήμερα είναι η Αίγυπτος, όπου η επιρροή του Ερντογάν έχει μειωθεί από τότε που ο στρατός της χώρας υποστήριξε λαϊκές διαμαρτυρίες οι οποίες το 2013 απομάκρυναν από την εξουσία τους συμμάχους του Ερντογάν, τη Μουσουλμανική Αδελφότητα.

Το τουρκικό πολιτικό Ισλάμ επεκτείνεται επίσης στη διεθνή ανθρωπιστική βοήθεια μέσω των ισλαμικών ΜΚΟ. Βλέπουμε την ενισχυμένη επιρροή της Αγκυρας ως σημαντικού φορέα παροχής βοήθειας σε όλη τη Μέση Ανατολή και στην Αφρική. Το πιο εμφανές παράδειγμα είναι ότι η Τουρκία έχει επενδύσει πάνω από 1 δισεκατομμύριο δολάρια για προγράμματα βοήθειας στη Σομαλία μέσω του Ιδρύματος Diyanet και άλλων ισλαμικών οργανώσεων αρωγής. Ενώ αυτά τα προγράμματα βοήθειας ενισχύουν σίγουρα το προφίλ της Τουρκίας, πρέπει να σημειώσουμε ότι συνοδεύονται από πολιτικές υποχρεώσεις. Εκτός από την κατασκευή του «Νοσοκομείου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν» στο Μογκαντίσου, η Τουρκία έχει επίσης κατασκευάσει στη Σομαλία τη μεγαλύτερη στρατιωτική εγκατάσταση που διαθέτει εκτός Τουρκίας, εγκαθιδρύοντας έτσι μια σημαντική στρατιωτική παρουσία στην Αφρική.

Αυτό το πανισλαμιστικό, νεοοθωμανικό μοντέλο χρησιμεύει ως καταλύτης για την αναθεωρητική προσέγγιση της Τουρκίας στη δυναμική της περιφερειακής ασφάλειας. Για παράδειγμα, ο πρόεδρος Ερντογάν τροφοδοτεί συχνά τον αλυτρωτισμό αμφισβητώντας τη Συνθήκη της Λωζάννης – τη συμφωνία του 1923 που θέτει τα όρια της σύγχρονης Τουρκίας. Παίζοντας με εθνικιστικές προκαταλήψεις, ο Ερντογάν υπονοεί ότι ο Μουσταφά Κεμάλ έκανε αδικαιολόγητες εδαφικές παραχωρήσεις στη Συνθήκη της Λωζάννης, που υπονόμευσαν τις νόμιμες διεκδικήσεις της Τουρκίας. Ως εκ τούτου, η Τουρκία έχει το «δικαίωμα» να απαιτήσει επιστροφή στα εθνικά σύνορα που ορίζεται από το σχέδιο «Misak-i Millî». Το Misak-i Millî (ή το Εθνικό Σύμφωνο) ήταν μια στρατηγική έξι βασικών αποφάσεων που εγκρίθηκαν από το οθωμανικό Κοινοβούλιο το 1920. Σύμφωνα με το Εθνικό Σύμφωνο, η Τουρκία διεκδίκησε εδάφη που εκτείνονται από τη Δυτική Θράκη (τώρα μέρος της Ελλάδας) έως την Κύπρο, τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, τμήματα της βόρειας Συρίας, το βόρειο Ιράκ, το σύνολο της σύγχρονης Αρμενίας, τμήματα της Γεωργίας, ακόμη και ώς το Ιράν.

Η υποστήριξη της Τουρκίας σε αλλαγή καθεστώτος στη Συρία θέτει την Αγκυρα στη δυσχερή θέση: 1) να διαχειριστεί μια διευρυνόμενη και ακριβή στρατιωτική σύγκρουση με τους Κούρδους χωρίς να έχει μια πειστική στρατηγική εξόδου, 2) να αρνείται τις δυτικές κατηγορίες για τη συνενοχή της στην υποστήριξη του ISIS και 3) να πρέπει να ισορροπήσει ανάμεσα στην απόσυρση της Ουάσιγκτον από τη Συρία και του αμερικανικού ενδιαφέροντος για την κατάσταση των Κούρδων. Ομοίως, η συνεχιζόμενη στρατιωτική παρουσία και οι επιδρομές της Τουρκίας στο βόρειο Ιράκ και στη Συρία επιδεινώνουν τις περιφερειακές εντάσεις, ενεργοποιούν την κουρδική αντιπολίτευση στην Τουρκία και ενισχύουν την αρνητική ιστορική μνήμη στη Μέση Ανατολή για τον ρόλο της Τουρκίας ως αυτοκρατορικής, κατοχικής δύναμης.

Στην Ανατολική Μεσόγειο, η αυστηρή και αδέξια προσέγγιση της Τουρκίας σε ό,τι αφορά τις ενεργειακές διεκδικήσεις (σχετικά με τα κοιτάσματα φυσικού αερίου στη θαλάσσια ζώνη της Κύπρου) έχει σε μεγάλο βαθμό αποτύχει. Η Τουρκία ισχυρίζεται ότι τυχόν ανακαλύψεις φυσικού αερίου (ή ενεργειακών πόρων) εντός της θαλάσσιας ζώνης της Κυπριακής Δημοκρατίας πρέπει να διαμοιραστούν με την Τουρκία (και τους Τουρκοκυπρίους). Για να επιβάλει αυτές τις διεκδικήσεις, η Αγκυρα ενίσχυσε τη ναυτική της παρουσία στην περιοχή. Οι ξένοι επενδυτές στο πεδίο της ενέργειας καθώς και μεγάλοι όμιλοι βλέπουν πλέον ολοένα και περισσότερο την Τουρκία ως εμπόδιο, αντί για εταίρο, στις εξορύξεις από τα νέα κοιτάσματα. Αυτή η εχθρική προσέγγιση –σε συνδυασμό με την εμπρηστική ρητορική του Ερντογάν, τις επιθετικές παραβιάσεις της Τουρκίας στον ελληνικό εναέριο χώρο και στις θαλάσσιες ζώνες στο Αιγαίο– είχε ως αποτέλεσμα μια αναδυόμενη συμμαχία μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Αιγύπτου. Αυτές οι χώρες συνεργάζονται όλο και περισσότερο σε ενεργειακά ζητήματα, στον τουρισμό και στα θέματα ασφάλειας / άμυνας και στρέφονται σε μεγάλο βαθμό ενάντια στη συγκρουσιακή προσέγγιση της Τουρκίας στην περιοχή.

Κοιτώντας προς το μέλλον, η πανδημία του κορωνοϊού θα μετατοπίσει προσωρινά την προσοχή των μέσων μαζικής ενημέρωσης από τις κρίσεις στη Συρία και στη Λιβύη, καθώς και από τα προβλήματα που σιγοβράζουν στην Ανατολική Μεσόγειο. Ομως, η εξελισσόμενη πανδημία μπορεί στην πραγματικότητα να ωθήσει περαιτέρω την Τουρκία στο πανισλαμιστικό, νεοοθωμανικό ιδεολογικό της πρότυπο, καθώς η Αγκυρα προσπαθεί να εκτρέψει την εσωτερική κριτική και να «εξαγάγει» τα προβλήματά της. Με την οικονομική υποστήριξη του Κατάρ, η επικίνδυνη εξωτερική πολιτική της Τουρκίας ανατρέπει την περιφερειακή δυναμική. Τον Ιανουάριο του 2020, ο Ερντογάν δημοσίευσε ένα άρθρο ισχυριζόμενος ότι «ο δρόμος προς την ειρήνη στη Λιβύη περνάει από την Τουρκία». Αντί να επιδιώκει να αποδυναμώσει τις εντάσεις σε μια ήδη ασταθή κατάσταση, η Τουρκία, αντίθετα, συνήψε συμφωνία «θαλάσσιων συνόρων» με ισλαμιστές στη Λιβύη, που προκάλεσε την οργή των βασικών περιφερειακών παραγόντων (π.χ. Αίγυπτος, Ισραήλ και Ελλάδα), καθώς και της Ευρωπαϊκής Ενωσης και των Ηνωμένων Πολιτειών.

Εικόνες χιλιάδων προσφύγων που προσπαθούν να περάσουν από την Τουρκία στην Ελλάδα (οι οποίοι ενθαρρύνονται να το κάνουν από τον ίδιο τον Ερντογάν) καταδεικνύουν τον καταστροφικό χαρακτήρα των ανεύθυνων πολιτικών της Αγκυρας. Αν δεν ελεγχθεί, η πανισλαμική, νεοοθωμανική ιδεολογία της Τουρκίας θα συνεχίσει να συμβάλλει στο μέλλον στις περιφερειακές εντάσεις και στην αστάθεια. Αλλά προτού οι Δυτικοί παράγοντες μπορέσουν να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά αυτό το φαινόμενο, πρέπει πρώτα να αναγνωρίσουν την ύπαρξή του. Ταυτόχρονα, μια πανισλαμική, νεοοθωμανική ιδεολογία θα πρέπει να απασχολήσει εξίσου την Κίνα, η οποία έχει βασικά συμφέροντα και επενδύσεις στην περιοχή. Οι αποσταθεροποιητικές ενέργειες της Τουρκίας μπορούν να οδηγήσουν μόνο σε μια περαιτέρω αύξηση της αβεβαιότητας στις σχέσεις Πεκίνου – Αγκυρας, που βρίσκονται ήδη σε προβληματικό έδαφος. Είναι σαφές ότι οι συνέπειες του επισφαλούς ιδεολογικού προτύπου της Τουρκίας θέτουν σε κίνδυνο όχι μόνο την ευρύτερη περιοχή πέριξ της Αγκυρας, αλλά ταυτόχρονα δημιουργούν παγκόσμια διλήμματα.

* Η δρ Μαρουά Μαζιάντ είναι επισκέπτρια καθηγήτρια στη Σχολή Διεθνών Σπουδών Jackson στο Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον. Ο δρ Τζέικ Σωτηριάδης είναι αντισμήναρχος της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ (USAF) και επικεφαλής Στρατηγικών Προβλέψεων στο Αρχηγείο της Αμερικανικής Πολεμικής Αεροπορίας στο Πεντάγωνο της Ουάσιγκτον.

“Καθημερινή”

Turkey Shows the Value of Balance Sheet Analysis

0
from Follow the Money

www.cfr.org

Selling reserves borrowed from the banks ultimately puts the health of Turkey’s banks at risk.

May 5, 2020

Turkey’s banks have long had more foreign currency deposits than foreign currency loans.

That’s only become more true during the past year and a half of stress.

Domestic residents have shifted toward foreign currency deposits, while domestic foreign currency lending has trended down. The private (and foreign owned) banks have $47 billion more in foreign currency deposits than foreign currency loans. The state banks have $20 billion more.

Turkish Private and Foreign Banks FX Loan to Deposit Ratio (Monthly Data)

The great financial puzzle posed by Turkey is why, given the strong domestic foreign currency deposit base of Turkey’s banks, they nonetheless went out and borrowed a lot of foreign currency. The banks account for around $150 billion of Turkey’s $450 billion in external debt.

Turkish External Debt (USD BIllions)

The banks are thus a big reason why Turkey has a lot more foreign currency denominated external debt than it has reserves. And, best I can tell, the banks also have more short-term external debt coming due over the next year than they have liquid foreign currency assets (counting the foreign currency that the banks have on deposit at the central bank, but excluding their Turkish eurobonds).

Turkish External Debt to GDP

The magic that makes Turkey’s financial system work has long been the foreign currency swap market.

The availability of swaps basically explains why the banks borrowed foreign currency abroad that they didn’t appear to need to cover their domestic foreign currency lending (The financial stability report put out by the central bank is actually pretty good on this topic).

Turkey’s banks have long had difficulty getting long-term deposits from domestic depositor residents. But by borrowing foreign currency for longer tenors abroad and swapping it into lira, the banks created (synthetic) long-term lira financing to help match their longer-term lira lending. And the CBRT also helped the banks lend more in lira when it allowed the banks to meet a portion of their Turkish lira reserve requirement by holding foreign currency at the central bank. More lira lending raised the banks profits back when times were good. And the reserve option mechanism helped the central bank out too, as the foreign exchange the banks put on deposit at the CBRT counted toward Turkey’s reported foreign exchange reserves.

Turkey’s banks are thus simultaneously a source of short-term strength for Turkey, as they are still in a position where they can lend some of their excess domestic foreign currency deposits to the central bank to help the central bank out, and a medium term vulnerability—as the banks will eventually need some of their surplus foreign currency to pay back their external creditors.

All this matters now, as the CBRT has been intervening (selling dollars through the state banks) very heavily in the foreign exchange market. See Reuters, among others.

“This (state bank action) is the most important factor preventing the rise in dollar/lira, but question marks regarding its sustainability have created fresh selling pressure on the lira in the last few days,” said a forex trader who requested anonymity. The trader estimated that some $13 billion was sold in each of February and March.”

And it is increasingly intervening with foreign exchange borrowed from the banks.

We know this because the central bank reports its net reserves, and those have been falling.

And we know this because the central bank reports its “swaps” position—swaps in this case are the mechanism through which the banks get lira from the central bank and the central bank gets foreign exchange from the banks. Those swaps boost the central bank’s reported reserves, but they don’t have to enter into the accounting as borrowed reserves (see this BIS paper).

CBRT Weekly Balance Sheet

Those swaps reached just under $30 billion at the end of March. And that in turn implies that all of the central bank’s reported net reserves at the end of March are in effect borrowed reserves, as the swap are an off balance sheet form of borrowing. And the central bank has continued to sell —and in all probability, has only increased the amount it borrows from the banks via the swaps.

The central bank unleashed a wave of regulatory changes that more or less forces the banks to provide more foreign currency to the central bank in April. Swaps with offshore counter-parties have more or less been prohibited (they are now limited to 1 percent of the bank’s capital base). And the regulatory limit on the banks’ swaps with the central bank was just increased.

What’s the risk here?

Well, Turkey’s banks should still be liquid in foreign currency as they have way more foreign currency deposits than they have domestic foreign currency loans (a lot of those loans are bad, but that’s another story*). Some of that excess foreign currency funding has been invested in Turkey’s foreign currency denominated bonds, but a lot should be in liquid foreign exchange deposits—both abroad and at the central bank.

But, well, if the banks have put foreign exchange on deposit at the CBRT and the CBRT has sold the foreign exchange into the market, well, then the foreign exchange isn’t really there—the banks’ foreign currency exposure to the CBRT thus starts to become a risk.

And that risk will become more acute if, as is likely, the syndicated bank loans that are coming due over the next few months aren’t rolled over—or at least aren’t rolled over at a high rate, and the banking system’s remaining liquid foreign exchange buffer is drawn down.

Right now, the banks and the central bank are basically sharing the same pool of reserves—so the loss of reserves by either banks (as external loans roll-off) or the central bank (through ongoing foreign exchange sales) hurts both. The CBRT’s FX sales thus pose an increasing risk to the banking system. That is what the balance sheet inter-linkages tell us.**

The broader issue though is that President Erdogan wanted an expansion of credit in Turkey to boost the economy. And he wanted lower rates. He certainly has gotten the increase in lending—the CBRT’s financial stability report last fall sent some rather unambiguous signals that the private banks needed to keep pace with the state banks, and those signals have been reinforced by regulatory changes that encouraged lending no matter the risk.

Total Lira loans vs. Deposits 

But increased lending in lira at relatively low rates relative to inflation is a policy mix that was consistent with a weaker lira even before the coronavirus shock.

Erdogan though hasn’t been willing to accept the consequences of his domestic policy preferences in the foreign exchange market.

In the process, Turkey has become a growing global financial risk. Neither the CBRT nor the banking system is yet out of foreign exchange. But Turkey will eventually run out on its current trajectory.

 

* The banks have a lot of foreign currency exposure to Turkey’s energy companies. That large exposure now looks a bit better, as the energy companies may be able to capture some of benefits from lower natural gas prices (they were hurt by a gap between their market inputs and their regulated prices, though now they will be hurt by lower demand). The banks have a lot of foreign currency exposure to the mega-projects, including the new Istanbul airport. The government though should stand behind those loans. The banks though also have a lot of direct exposure to Turkey’s construction companies. Rumor has it that the regulators have allowed a lot of rescheduling and forbearance to keep those loans from going bad, even if the banks did have to provision a bit more at end of last year. And I worry that loans to hotels may start to go bad as well, as Turkey is facing a brutal fall in tourism.

** See this IMF paper, which I think has stood the test of time. I am a bit biased though. It was an early attempt by the Fund to operationalize some of the insights in “The Volatility Machine.”

www.cfr.org

Η Τουρκία αντιμετωπίζεται μόνο με αντιστροφή του στρατηγικού εξαναγκασμού

0

Του Δημήτρη Τσαϊλά*

Με φόντο την τουρκική προκλητικότητα, πλέον πρέπει να εκθέσουμε το όραμά της ως ενοποιητικό πλαίσιο στις διεκδικήσεις της και να δράσουμε άμεσα. Η Τουρκία έδειξε μέχρι σήμερα, ότι μπορεί να ενισχύσει τη θέση της επιδεικνύοντας υπερβολικά τις δικές της στρατιωτικές επιλογές. Ότι η ικανότητα της με συνεχείς απειλές με υπερπτήσεις, παραβάσεις και παραβιάσεις, είναι πιο χρήσιμη πρακτική από την ικανότητα της να αντισταθεί σε μια στρατιωτική επίθεση και ότι τα αβέβαια αντίποινα όπως το casus belli, για την επέκταση της χωρικής θαλάσσιας ζώνης στα 12νμ, είναι πιο αξιόπιστα και πιο αποτελεσματικά από κάποια ενεργά αντίποινα. Αυτές οι γνώσεις έχουν αποδειχθεί ότι έχουν μεγάλη σημασία και η μέχρι τώρα κατευναστική μας πολιτική ή οι προσπάθειες αποφυγής πολέμου από μέρους μας, δεν έχουν αποδώσει. Ποιες θα πρέπει να είναι, από εδώ και πέρα, οι στρατηγικές δεσμεύσεις μας σε ένα ευρύ φάσμα φαινομένων, από τις ανταγωνιστικές στρατηγικές των επιχειρήσεων έως την ανάθεση της πολιτικής απόφασης της κυβέρνησης για ενεργή στρατιωτική αντίδραση επίδειξης στρατιωτικής ισχύος.

Η Ελλάδα, έχει δείξει πως σχεδιάζει την άμυνά της σε ένα τόσο περίπλοκο στρατηγικό περιβάλλον με μεγάλες αποκλίσεις από τον ορθό στρατηγικό σχεδιασμό. Ο στρατηγικός μας  σχεδιασμός συχνά δεν είναι «βασισμένος στην απειλή» ούτε «βασίζεται στις δυνατότητες», αλλά βασίζεται μόνο στους διατιθέμενους πόρους και στηρίζεται στη χαραχθείσα εθνική πολιτική. Είναι σαφές ότι η οικονομία σταθμίζει τη διαμόρφωση στρατηγικής και κατανομής πόρων. Όμως έπρεπε ο αμυντικός σχεδιασμός, ή «η μετατροπή της υψηλής στρατηγικής σε στρατιωτική στρατηγική», να μετατρέπει την πολιτική βούληση και τους πόρους του κράτους σε αμυντικές δυνατότητες, με τις οποίες οι σχεδιαστές θα έχουν στρατηγικά αποτελέσματα. Ακόμη και αν υποτεθεί ότι είμαστε ορθολογικοί δρώντες, τέτοιος σχεδιασμός στερείται εστίασης στον αντίπαλο ή της όποιας απειλής δεχόμαστε και μας οδηγεί σε ομιχλώδη περιβάλλοντα.

Κατ’ αρχήν, να ξεκαθαρίσουμε πως όταν ομιλούμε για τις ελληνικές ένοπλες δυνάμεις, είναι απαραίτητο να διακρίνουμε τη στρατιωτική δύναμη από τη στρατιωτική ισχύ. Η στρατιωτική δύναμη αντιπροσωπεύει το ανθρώπινο δυναμικό και το αμυντικό υλικό στους κλάδους των ενόπλων δυνάμεων που είναι εξοπλισμένοι και εκπαιδευμένοι να χρησιμοποιήσουν βία. Ωστόσο, ο όρος στρατιωτική δύναμη είναι σημαντικά ευρύτερος από αυτόν της στρατιωτικής ισχύος. Περιλαμβάνει επίσης στοιχεία που σχετίζονται με την απειλή χρήσης βίας και πολλές άλλες δραστηριότητες που σχετίζονται με την εμπλοκή της στρατιωτικής ισχύος στις σύγχρονες διεθνείς σχέσεις, συμπεριλαμβανομένων των διεθνών αμυντικών συνεργασιών, της στρατιωτικής συνεργασίας σε τεχνικά προγράμματα, της αγοράς και πώλησης όπλων ή στρατιωτικού εξοπλισμού και πολλά άλλα. Η προσπάθεια μου είναι να επικεντρωθούμε σε αυτό ακριβώς που ονομάζουμε στρατιωτική ισχύ, να γίνει κατανοητό κυρίως ως η βούληση να εμπλακεί η ελληνική στρατιωτική δύναμη σε έναν αγώνα εναντίον του αντιπάλου.

Η εθνική ισχύς είναι στο σύνολό της η βασική έννοια στις μελέτες διεθνών σχέσεων, ενώ η στρατιωτική ισχύς είναι μέρος αυτής. Αντιπροσωπεύει και αποτελεί έναν από τους τρείς θεμελιώδεις παράγοντες, μαζί με την οικονομική ισχύ και τους ισχυρούς δημοκρατικούς θεσμούς μιας χώρας (δικαιοσύνη, παιδεία, υγεία, πολιτισμός κ.α.), και μάλλον ο πιο ουσιαστικός για τον καθορισμό του καθενός από τα θέματα που σχετίζονται με τη διεθνή πολιτική. Η στρατιωτική ισχύς καθορίζεται συνήθως από την ποσοτική και ποιοτική στρατιωτική δύναμη, τον παραγωγικό διοικητικό έλεγχο των κλάδων, την αποτελεσματική διοικητική μέριμνα των μονάδων, και από το ηθικό των στελεχών. Η στρατιωτική ανωτερότητα επιτρέπει στις χώρες να σχεδιάζουν και να εφαρμόζουν την εξωτερική τους πολιτική πιο φιλόδοξα, και λόγω της τελικής υποστήριξής τους για άλλα στοιχεία ισχύος, μπορούν να επηρεάσουν και άλλους παράγοντες στη διεθνή πολιτική. Η λογική πίσω από τη στρατιωτική ισχύ είναι αρκετά απλή. Η στρατιωτική δύναμη συμβολίζει τον εκφοβισμό και την καταστροφή. Η συντριπτική στρατιωτική ισχύς παρέχει μεγαλύτερη πιθανότητα στους πιθανούς αντιπάλους να πειστούν, να ωθηθούν στην αποτροπή ή να αναγκαστούν να αναβάλουν ενέργειες που θα έβλαπταν τα εθνικά μας συμφέροντα. Η στρατιωτική ισχύς μπορεί να επιτύχει πλήρη αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα μόνο όταν είναι αναμφίβολα επαρκής.

Η στρατιωτική ισχύς έχει ουσιαστικά τρεις εφαρμογές στο στρατηγικό πλαίσιο: την αποτροπή, τον εξαναγκασμό και την άμυνα. Έχει τη δυνατότητα της επιβολής μας, ενάντια σε έναν κρατικό ή μη κρατικό δράστη (τρομοκράτη) για να αποτρέψει μια ενέργειά του ή να αποτρέψει την πραγματοποίηση ορισμένων σχεδίων (αποτροπή), να αλλάξει τη συμπεριφορά των πιθανών αντιπάλων (εξαναγκασμός), και να προστατεύσει και υπερασπιστεί την εθνική ακεραιότητα από τις επιβλαβείς ενέργειες άλλων φορέων στο διεθνές σύστημα (άμυνα).

Λόγω της καταστροφικής φύσης και της δυνατότητάς της να απειλήσει την ύπαρξη άλλων, η στρατιωτική ισχύς είναι πιο αποτελεσματική στον έλεγχο και τον εξαναγκασμό και για άλλα θέματα, ενώ δύναται να υποστηρίζει και άλλα εργαλεία εξωτερικής πολιτικής για την επίτευξη των επιθυμητών στόχων. Η δυνατότητα επιβολής στρατιωτικής ισχύος αποτελεί αξιόπιστη υποστήριξη για αυτοβοήθεια σε περίπτωση επιθετικότητας των αντιπάλων, αλλά μπορεί επίσης να χρησιμεύσει ως υποστήριξη και σε άλλους παράγοντες ισχύος. Εξάλλου, η ισορροπία δυνάμεων στη διεθνή τάξη είναι μια ισορροπία όλων των επιλογών και των μέσων που έχουν στη διάθεσή τους τα κράτη για την επίτευξη των στόχων τους. Η στρατιωτική ισχύς είναι ένα από τα παραδοσιακά συστατικά του λογισμού ισχύος, ο οποίος «μετρά» την ικανότητα του κράτους να επηρεάσει τη διεθνή πολιτική.

Στις Ένοπλες Δυνάμεις, υπάρχουν “δύο θεμελιώδεις στρατηγικές” στη χρήση της στρατιωτικής ισχύος: “εξόντωση” και “κατατριβή”. Ο πρώτος όρος αντιστοιχεί στη χρήση της σκληρής ισχύος με “ωμή βία” και ο δεύτερος αντιστοιχεί στον “εξαναγκασμό”, αν και ο παραλληλισμός σε κάθε περίπτωση είναι ατελής. Η επιχειρήσεις εξόντωσης επιδιώκουν, να αφεθεί ο εχθρός χωρίς την ικανότητα να αντισταθεί, φυσικά καταστρέφοντας τις στρατιωτικές δυνατότητές του. Απαιτεί να αφαιρέσουμε την ικανότητα της βιώσιμης στρατιωτικής δύναμης από τον εχθρό. Η κατατριβή, αντίθετα, επιδιώκει, να πείσει τον εχθρό ότι η αποδοχή των όρων μας θα είναι λιγότερο επώδυνη από τη συνέχιση της επιθετικότητας ή της αντίστασης. Στόχος, είναι να εξασθενίσει, την ηγεσία του εχθρού ή την πολιτική βούληση της κοινωνίας του εχθρού. Με την εξασθένηση, χρησιμοποιείται η στρατιωτική ισχύς, για να αυξήσει το κόστος αντίστασης και να το καταστήσει υψηλότερο από ό, τι ο αντίπαλος είναι πρόθυμος ή ικανός να πληρώσει. Οι Τούρκοι είναι υποστηρικτές αυτής της θεωρίας αφού πιστεύουν ότι η κατατριβή χρησιμοποιείται για την επιδίωξη των πολιτικών τους στόχων επειδή μέχρι σήμερα τουλάχιστον, η ελληνική πλευρά έχει επιδείξει ότι είναι τελικά πρόθυμη να δεχτεί.

Η ικανότητα της στρατιωτικής ισχύος να “βλάψει” τον εχθρό και να του προκαλέσει πόνο ή τιμωρία με σκοπό την εγγενή διαπραγματευτική δύναμη θέλει λεπτούς χειρισμούς και ιδιαίτερη προσοχή. Ο εξαναγκασμός αφορά το μελλοντικό πόνο, τη διάρθρωση των κινήτρων του εχθρού, έτσι ώστε να συμπεριφερθεί με έναν συγκεκριμένο τρόπο. Μπορεί, να διακινδυνεύσει την ισχύ και να πληγωθεί οπότε συνεπάγεται μια απειλή να κάνει κάτι που δεν έχει ακόμη κάνει. Μπορεί όμως, να αναγκάσει τον αντίπαλο να υπολογίσει, και να αποφασίσει με βάση τα δικά του συμφέροντα και τη θέση του, αν ωφελείται να αντισταθεί ή όχι στην απειλή που δέχεται.

Είναι πλέον επιβεβλημένη η ανάγκη να γίνει κατανοητό πως ο εξαναγκασμός είναι μια σύνθετη και δυναμική διεργασία που εμπλέκει αμφότερους τους ανταγωνιστές όπου ο καθένας επιθυμεί να επηρεάσει τη συμπεριφορά του αντιπάλου. Γι’ αυτό η Ελλάδα πλέον πρέπει να χρησιμοποιήσει το ίδιο όπλο της Τουρκίας, το στρατηγικό εξαναγκασμό. Με αυτή τη στρατηγική θα μπορούσαμε να αντιστρέψουμε τον εξαναγκασμό που δεχόμαστε, προκειμένου η Τουρκία να ακυρώσει την επιθετικότητά της και να διασφαλίσουμε τα εθνικά μας συμφέροντα. Βέβαια  απαιτείται προσεκτική αξιολόγηση όχι μόνο του εχθρού μας αλλά ιδιαιτέρως του εαυτού μας. Πρέπει να προσδιορίσουμε αν η συμμετοχή σε ένα συγκεκριμένο ανταγωνισμό εξαναγκασμού είναι πιο πολύτιμη για εμάς ή για τον εχθρό. Και πρέπει να αντιμετωπίσουμε, με ειλικρίνεια και αυτοπεποίθηση, το πιθανό κόστος των επιλογών μας σε χρήμα, χρόνο και αίμα.

“Μακεδονία”

 

 

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ (;) ΑΣΑΦΕΙΑ.

1


Γενικώς υπάρχει μια σύγχυση διεθνώς για το πως παίζουν και τι επιδιώκουν οι διεθνείς δυνάμεις.
Δεν είναι ότι έχουν θέσεις και δεν τις γνωρίζουμε. Αλλά ότι δεν έχουν τελικώς, διαμορφωμένες θέσεις. Μόνο διαθέσεις.
Ο κορονοϊός ίσως ανατρέψει πολλά απο όσα μέχρι τώρα σχεδιάστηκαν αλλά θα μπορούσαμε να πούμε πως:
-Η Τουρκία με τη Γερμανία επιδιώκουν να βρεθούν στον ίδιο “άξονα”
-Η Γαλλία θέλει να διαμορφώσει το δικό της.
-Η Ρωσία αναζητά τη δική της ισορροπία και δεν αποκλείει τίποτε. Οι άλλοι προσπαθούν να την περιορίσουν.
-Η Κίνα προσπαθεί να παίξει ως η δεύτερη μεγάλη δύναμη και ελίσσεται να αποφύγει την ανάσχεσή της απο όποιον την επιδιώξει. Προσπαθεί να παίξει με όλους αρκεί να μπει στο μεγάλο παιχνίδι ως, τουλάχιστον, η δεύτερη.
-Οι ΗΠΑ διακατέχονται απο το σύνδρομο της μοναδικής υπερδύναμης, ενώ δεν είναι πια. Θα επιδιώξουν να παίξουν το ρόλο του παγκόσμιου διαιτητή αλλά, μάλλον, αυτά τα μεγαλεία παρήλθαν. Δεν θα πάρουν ποτέ μία σαφή θέση. Βλέποντας και κάνοντας.
Η Ελλάδα σ αυτήν την ανακατάταξη δείχνει προς το παρόν να επιμένει στη συνεργασία που δημιούργησε με Κύπρο- Ισραήλ στην οποία θετικά διάκειται η Γαλλία. Λείπει η άμεση συμμετοχή μεγάλου οικονομικού παίκτη αν και η συνεργασία αυτή ευνοήθηκε απο τις ΗΠΑ.
Το ερώτημα είναι τι θα κάνει και η Βρετανία αν και ξεδοντιασμένη.
Αν θεωρήσουμε ότι βιώνουμε εναν παγκόσμιο πόλεμο χωρίς τις κλασικές πολεμικές διατάξεις, και κάνουμε μια σύγκριση με τους δύο προηγούμενους:
-Και τότε η Γερμανία ήταν η ισχυρή ευρωπαϊκή δύναμη.
-Και τότε η Τουρκία ερωτοτροπούσε μαζί της, όπως και η Βουλγαρία
-Και τότε η Ελλάδα συντάχθηκε με τις ναυτικές δυνάμεις (Γαλλία- Βρετανία).
Τότε κέρδισαν οι ναυτικές δυνάμεις.
Τώρα;