H ελληνοτουρκική διένεξη και η διαμεσολάβηση Γαλλίας και Γερμανίας, η αύξηση των τουρκικών εξοπλισμών και η κρίση στον ελληνικό τουρισμό λόγω πανδημίας στα δημοσιεύματα του γερμανικού Τύπου.

Στην αύξηση των στρατιωτικών δαπανών στην Τουρκία αναφέρεται ρεπορτάζ της Frankfurter Allgemeine Zeitung το οποίο σημειώνει: «Μόνο την περασμένη εβδομάδα, εν μέσω της κλιμάκωσης της σύγκρουσης για τα οικόπεδα φυσικού αερίου στην Κύπρο, ο Ερντογάν ζήτησε η χώρα να σκαρφαλώσει στην “κορυφή του πρωταθλήματος” της βιομηχανίας όπλων. Δεν πρέπει “ούτε λεπτό να χάσουμε”, είπε. Οι περιφερειακές συγκρούσεις αναγκάζουν τη χώρα να παράγει σύγχρονα οπλικά συστήματα με ίδιους πόρους. Μια εθνική αμυντική βιομηχανία «σε όλους τους κρίσιμους τομείς» που είναι ανεξάρτητη από το εξωτερικό είναι ο πιο σημαντικός στόχος, είπε σε ένα ναυπηγείο. Ο Ερντογάν βρίσκεται στη διαδικασία αύξησης του στρατιωτικού δυναμικού της Τουρκίας εδώ και χρόνια. Αυτό προκύπτει και από τα στοιχεία που συλλέγει το Διεθνές Ινστιτούτο για την Ειρήνη στη Στοκχόλμη (SIPRI). Το ποσοστό για τον εξοπλισμό στον κρατικό προϋπολογισμό το 2019 ήταν 7,8%, το υψηλότερο από το 2003. Το γερμανικό ποσοστό -λίγο αλλαγμένο- ανέρχεται στο 2,8%. Πέρυσι, η Τουρκία ξόδεψε 20,5 δισεκατομμύρια δολάρια για στρατιωτικές δαπάνες, μία αύξηση άνω του 50% από το 2015 και σχεδόν διπλάσια από ό,τι πριν από δέκα χρόνια»

O ρόλος Γαλλίας-Γερμανίας

Αυξάνεται η ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο

Ο Οτσάν Ντερμικάν, σε σχόλιο του στην οικονομική εφημερίδα Handelsblatt επικεντρώνεται στη διαμεσολαβητική προσπάθεια Γαλλίας και Γερμανίας και στην διαφορετική τακτική που ακολουθούν: «H Τουρκία είναι ουσιαστικός εταίρος στην ευρωπαϊκή προσφυγική κρίση, εταίρος στο ΝΑΤΟ και ακόμη ένας σημαντικός, περιφερειακός οικονομικός και στρατιωτικός παράγοντας. Η αποστολή γαλλικών στρατευμάτων στη Μεσόγειο και στα ελληνικά νησιά είναι επομένως αφελής και επικίνδυνη και αυξάνει τον κίνδυνο ενός πολέμου. Επομένως, η επίλυση της διαφοράς αποτελεί δοκιμασία για την ΕΕ. Το Βερολίνο και το Παρίσι μπορούν μόνον από κοινού να επιτύχουν κάτι. Η στρατηγική “Good Cop, Bad Cop” των Μακρόν και Μέρκελ μέχρι στιγμής προκάλεσε μόνο επιπλέον κλιμάκωση. Δεν χρειάζεται περισσότερος στρατός στην περιοχή, αλλά περισσότερος διάλογος. Μόνο με αυτόν τον τρόπο μπορούν να διαπραγματευτούν “όλες τις περιστάσεις”. Μια επίδειξη όπλων θα κάνει τα πράγματα ακόμα χειρότερα».

Η αυστριακή εφημερίδα Die Presse από τη Βιέννη γράφει για τη σύγκρουση μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας: «Η ελληνοτουρκική διαμάχη στο Αιγαίο δεν είναι εφεύρεση του Ερντογάν. Αλλά με τις απειλές περί πολέμου και τις προκλήσεις πυροδοτεί τη σύγκρουση. Ο πόλεμος των λέξεων γίνεται όλο και πιο περίεργος: “Δεν αποφεύγουμε έναν αγώνα”, βρόντηξε και άστραψε ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν – και κατέστησε σαφές ότι στην ανάγκη αποδέχεται και τον θάνατο των δικών του στρατιωτών. “Το ερώτημα είναι εάν όσοι μας αντιμετωπίζουν στη Μεσόγειο είναι επίσης πρόθυμοι να κάνουν τέτοιες θυσίες”. Το προκλητικό μήνυμα του Ερντογάν απευθυνόταν στην Ελλάδα – και στους συμμάχους της Αθήνας στην ΕΕ. Προηγουμένως, άλλοι κορυφαίοι πολιτικοί στην Άγκυρα είχαν απειλήσει ανοιχτά με πόλεμο».

Οι φρούδες ελπίδες για τον τουρισμό

Απουσιάζουν οι τουρίστες από την Χαλκιδική

Η Frankfurter Allgemeine Zeitung στις οικονομικές της σελίδες φιλοξενεί άρθρο με τον τίτλο «Ελληνική τραγωδία». Το άρθρο αναφέρεται στην εξέλιξη της πανδημίας στη χώρα και τις αρνητικές επιπτώσεις που έχει στον τουρισμό: «Από τη μία πλευρά, σημαντικές χώρες προέλευσης των επισκεπτών έχουν αποκοπεί από την Ελλάδα. Μόνο οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ρωσία, η Αυστραλία και ο Καναδάς αντιπροσώπευαν το 13% των εσόδων πέρυσι. …Δεύτερον, η πανδημία εξελίχθηκε τόσο ανησυχητικά σε ορισμένες χώρες που η ελληνική κυβέρνηση αναγκάστηκε να ζητήσει πιστοποιητικό για αρνητικό τεστ κορωνοϊού, καταρχάς στα βόρεια χερσαία σύνορα για επισκέπτες από τα Βαλκάνια, στη συνέχεια για αεροπορικούς ταξιδιώτες από την Ισπανία, τη Σουηδία ή το Βέλγιο. Τρίτον, ο αριθμός των κρουσμάτων στην Ελλάδα έχει σχεδόν τριπλασιαστεί σε λίγες εβδομάδες, σε 9.300, γεγονός που με τη σειρά του οδήγησε την Ιταλία οι επαναπατριζόμενοι από διακοπές στην Ελλάδα να μπαίνουν σε δεκαπενθήμερη καραντίνα».

Μαρία Ρηγούτσου

DW

Μόνο εάν καλύψει το κενό που ενδέχεται να αφήσουν οι ΗΠΑ με την πολιτική τους America First στην εκδοχή Τραμπ – ειδάλλως μπορεί να ξυπνήσουν μέσα από τα μνήματα οι παλαιοί δαίμονες, σύμφωνα με τη Welt.

Ο αρθρογράφος της Welt εντάσσει την διένεξη Ελλάδας-Τουρκίας μέσα σε ένα ευρύτερο διαχρονικά γεωπολιτικό περιβάλλον, όπως διαμορφώθηκε μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. «Στα χρόνια ίδρυσης της Βορειοατλαντική Συμμαχίας ήταν το αμερικανικό ναυτικό εκείνο, που από το 1947 ανέλαβε ρόλο ισορροπητικό και επιβολής τάξης, όταν η Βρετανική Αυτοκρατορία αναγκάστηκε να εγκαταλείψει θέσεις της ανατολικά του Σουέζ μετά από πάνω από ένα αιώνα παρουσίας στην ανατολική Μεσόγειο, τη Διώρυγα του Σουέζ και τα Δαρδανέλια», θυμίζει ο αρθρογράφος.

Χαμένες μάχες

«Ο πολεμικός ύμνος των Αμερικανών ναυτών “from the halls of Montezuma to the shores of Tripolis” θυμίζει μέχρι σήμερα ότι οι 13 βορειοαφρικανικές χώρες δεν ήταν σε θέση να εξασφαλίσουν τάξη και ασφάλεια κατά των πειρατών… Το τί θα μπορούσε να συμβεί όμως εάν οι ΗΠΑ πάρουν στρατηγικά και πολιτικά στα σοβαρά την αρχή του „America first” δεν μπορεί κανείς να το προβλέψει. Έλληνες και Τούρκοι, αφημένοι πλέον στη μοίρα τους, θα μπορούσαν να γίνουν αιχμάλωτοι της δικής τους παλιάς και νέας ιστορίας». Ο Γερμανός σχολιαστής ξεδιπλώνει τη σκέψη του, μεταφέροντας την ελληνοτουρκική διαμάχη στο σήμερα.

«Το ΝΑΤΟ, αν και σε μια μεταβαλλόμενη και πολύ ασταθή γεωμετρία δυνάμεων, είναι αναντικατάστατο. Το αν όμως η ΕΕ κατορθώσει υπό τη σημερινή της μορφή να αναπτύξει στρατηγική ταυτότητα και ηγετικό προφίλ, ανήκει στις μοιραίες ερωτήσεις του παρόντος, κυρίως για τη Γερμανία. Οι οιωνοί δεν είναι ευνοϊκοί. Οι ΗΠΑ, που επί εποχής Κλίντον και με υπουργό Εξωτερικών την Μαντλίν Ολμπράιτ ανέλαβαν εμφανώς για άλλη μια φορά τις διεθνοπολιτικές τους υποχρεώσεις, σήμερα, με το σύνθημα „America first” στην εκδοχή Τραμπ, εννοούν πιθανώς ότι η αναντικατάστατη υπερδύναμη μπορεί να αδιαφορεί για τον υπόλοιπο κόσμο. Οι πιθανότητες να γίνει κάτι τέτοιο, δεν είναι λίγες. Τούρκοι και Έλληνες θα συμβάλουν σε αυτό, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα διαπιστώσεις. Και δεν θα σκέφτονται σε αυτή τη διαδικασία μόνο το φυσικό αέριο και της Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας, αλλά και την ιστορία χιλιάδων χρόνων, τις χαμένες μάχες και τις απογοητευμένες ελπίδες».

Θα ξυπνήσουν οι παλαιοί δαίμονες;

H Welt υπενθυμίζει τα γεγονότα της σύγχρονης ιστορίας και διερωτάται εάν θα ξυπνήσουν και πάλι οι παλιοί δαίμονες

Η γερμανική εφημερίδα συνεχίζει: «Έτσι όπως εξελίσσεται η ιστορία στην ανατολική Μεσόγειο εντάσσεται στην τραγικότητα της περιοχής το ότι η ταυτότητα των δύο πλευρών καθορίζεται από την μεταξύ τους αντίθεση. Στο ότι οι λαϊκοί μύθοι συνεχίζουν να βρίσκονται ο ένας απέναντι στον άλλο. Στο ότι οι Έλληνες αυτοπροσδιορίζονται μέσα από τη διαμάχη τους κατά της Τουρκίας και οι Τούρκοι κατά της σύγχρονης Ελλάδας. Οι συνέπειες είναι μέχρι σήμερα υπαρκτές και με πολλές επιδράσεις. Το ότι η αναζήτηση φυσικού αερίου από τους Τούρκους συνεχίζεται, το ότι το γεωτρύπανο φέρει το όνομα ενός Οθωμανού ναυάρχου που ανάμεσα στους καπετάνιους της Βενετίας ήταν ιδιαίτερα μισητός, μπορεί κανείς να το περάσει ως κακογουστιά ανάμεσα σε νατοϊκούς εταίρους. Όμως η μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί από τον Ερντογάν, όταν επί Κεμάλ Ατατούρκ είχε γίνει μουσείο, είναι κάτι πολύ πιο σοβαρό. Είναι μια ισχυρή υπενθύμιση ιστορίας χιλίων χρόνων Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, το πικρό τέλος της με την Άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453 και την Τουρκοκρατία των επόμενων αιώνων επί της ελληνικής κληρονομιάς της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας».

Στον επίλογό της η εφημερίδα υπενθυμίζει τα γεγονότα της σύγχρονης ιστορίας για να αναρωτηθεί, εάν θα ξυπνήσουν και πάλι οι παλιοί δαίμονες. Ας παρακολουθήσουμε τη σκέψη του αρθοργράφου:

«Η σύγχρονη Ελλάδα δημιουργήθηκε κομμάτι-κομμάτι στο διάβα του 19ου αιώνα και μέχρι το τέλος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου μέσα από τα ερείπια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Ο Έλληνες ανάμεσα στους νικητές, οι Τούρκοι ανάμεσα στους ηττημένους – και η σύγχρονη Τουρκία από την εξέγερση του Ατατούρκ εναντίον των υποστηρικτών του Νεοελληνικού κράτους από την Δύση. Η ελληνική εκστρατεία στη Μ. Ασία, με τη στήριξη των Δυτικών Δυνάμεων, με στόχο να αποτρέψει μια για πάντα την κυριαρχία των Τούρκων, κατέληξε το 1922 σε ένα διπλό τραύμα: στην μικρασιατική καταστροφή με τον θρίαμβο των Τούρκων και τους ατέλειωτους διωγμούς και ταπεινώσεις. Τα 70 χρόνια ειρήνης που εξασφάλισε το ΝΑΤΟ από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο είναι ίσως μια ανάσα, εάν οι ΗΠΑ πραγματικά αποχωρήσουν (γεωστρατηγικά) και οι Ευρωπαίοι συνεχίσουν να μην γεμίζουν το κενό παρά τις προειδοποιήσεις. Η ιστορία του χώρου που ορίζεται με το ακρωνύμιο ΜΕΝΑ (Middle East and North Afrika) είναι ακόμη μακρυά από το τέλος της, προς το καλύτερο, ίσως προς το χειρότερο. Οι παλαιοί δαίμονες κρύβονται στα επίπεδα μνήματα».

Ειρήνη Αναστασοπούλου

DW

του Jacques Baud*

Οι Δυτικοί αρνήθηκαν ρωσσικό σχέδιο απομάκρυνσης του Ασαντ από την εξουσία, γιατί στόχος τους είναι να καταστρέψουν τη Συρία, υποστηρίζει ο Jacques Baud.

Η εικόνα μας για τη Συρία είναι αυτή ενός ολοκληρωτικού κράτους. Διαμορφώθηκε κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου υπό τη δικτατορία του Χαφέζ αλ Άσαντ, πατέρα του Χαφάζ, και μας επιβλήθηκε λόγω Ισραήλ, το οποίο προσπαθεί να διαμορφώσει απειλητική εικόνα για τους γείτονές του. Αλλά η πραγματικότητα είναι πιο διαφορετική.

Ερχόμενος στην εξουσία κάπως απρόθυμα, ο Μπασάρ αλ Άσαντ δεν είναι ο αιμοδιψής που συνήθως περιγράφεται. Με σπουδές ιατρικής στη Δύση, αμέσως επιδιώκει να αλλάξει και να μεταρρυθμίσει το καθεστώς που κληρονόμησε και με το οποίο πρέπει να λειτουργήσει. Αναπτύσσει την ψηφιοποίηση της κοινωνίας και την πρόσβαση στα κοινωνικά δίκτυα. Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, οι προσπάθειές του να συνεχίσει τα ανοίγματα που ξεκίνησε ο πατέρας του ήταν πραγματικές [1]. Αλλά το διεθνές πλαίσιο δεν είναι ευνοϊκό γι ‘αυτόν, και ο κόσμος κυριαρχείται από «πολεμοχαρείς» ηγέτες αμφισβητήσιμου ορθολογισμού: Aριέλ Σαρόν στο Ισραήλ, Τζωρτζ Ουίλιαμ Μπους στις ΗΠΑ, Tόνι Μπλαίρ στη Βρετανία.

Μια μονάδα του ναυτικού των ΗΠΑ που ναυλοχούσε στη Συρία πριν από τη σύγκρουση μας δίνει μια ριζικά διαφορετική εικόνα από αυτήν που μας επιβάλλουν τα ΜΜΕ σήμερα [2]. Επιπλέον, από την αρχή της σύγκρουσης, τα παραδοσιακά ΜΜΕ αγνόησαν τον πληθυσμό που ζει – εθελοντικά – σε κυβερνητικές περιοχές. Ομως, η Συρία δεν είναι Δημοκρατία, στα πρότυπα της Ευρώπης και χρειάζεται σίγουρα μεταρρύθμιση, όπως η Τυνησία και η Αίγυπτος. Αλλά ούτε είναι  μεθοδική και αδίστακτη τυραννία, όπως η Ευρώπη τη βίωσε στα τέλη του 20ού αιώνα.

Από την έναρξη των εξεγέρσεων στην Τυνησία και την Αίγυπτο, τέθηκε το ενδεχόμενο μετάδοσής τους στη Συρία. Τον Ιανουάριο του 2011, δημιουργήθηκε μια σελίδα στο Facebook με τίτλο Syria Revolution 2011 από τους Αδελφούς Μουσουλμάνους (στη Σουηδία [3]) και ανακοίνωσε “Ημέρες οργής” στις 4 και 5 Φεβρουαρίου. Η κυβέρνηση αντιδρά διακόπτοντας την πρόσβαση στο Facebook. Ωστόσο, η επιτυχία της έκκλησης είναι περιορισμένη: οι συμμετέχοντες εκτοξεύουν συνθήματα περισσότερο κατά του καθεστώτος της Λιβύης παρά κατά της συριακής κυβέρνησης [4]. Η πρόσβαση στο Facebook αποκαταστάθηκε στις 8 Φεβρουαρίου 2011 και από τότε τα κοινωνικά δίκτυα λειτουργούν κανονικά, χωρίς διακοπή. Η αντιπολίτευση επιχείρησε μια νέα δράση στις αρχές Μαρτίου, αλλά χωρίς πραγματική επιτυχία, όπως αναφέρει το περιοδικό TIME των ΗΠΑ:

Ακόμη και οι επικριτές συμφωνούν ότι ο Άσαντ είναι δημοφιλής και ιδίως στην τεράστια πλειονότητα των νέων της χώρας, τόσο συναισθηματικά, ιδεολογικά όσο και, φυσικά, ηλικιακά. [5]

Η δημοσιογράφος επιβεβαιώνει τη διαπίστωσή της σε ένα άλλο άρθρο:

(…) Παρόλο που υπήρξαν εκκλήσεις στο Facebook για διαμαρτυρίες στη Συρία, οι νέοι της χώρας, που αποτελούν την πλειονότητα των 22 εκ. πολιτών της χώρας (65% κάτω των 30 ετών), αγνόησε σε μεγάλο βαθμό του ακτιβιστές του Διαδικτύου [6].

Τον Φεβρουάριο του 2012, μπροστά στην επιδείνωση της κατάστασης, η Ρωσία πρότεινε στις δυτικές χώρες ένα σχέδιο που προέβλεπε την αποχώρηση του Μπασάρ αλ-Άσαντ, σε τρία σημεία. Συζητήθηκε με τον Βιτάλι Τσούρκιν, Πρέσβη της Ρωσίας στα Ηνωμένα Έθνη, και τον Μάρτι Αχτισάαρι, κάτοχο Νόμπελ Ειρήνης και πρώην Φινλανδού Προέδρου [7]:

Σημείο 1: να σταματήσει ο εξοπλισμός της αντιπολίτευσης. 2: να ξεκινήσει διάλογο αντιπολίτευσης και Άσαντ τώρα. 3: πρέπει να βρούμε έναν εύσχημο τρόπο ο Άσαντ να παραμεριστεί [8].

Από την αρχή υπήρχε επομένως μια λύση για την αποχώρηση του Μπασάρ αλ-Άσαντ χωρίς βίαια μέσα. Όμως οι Δυτικοί αρνούνται: ο στόχος τους δεν είναι να αντικαταστήσουν τον Μπασάρ αλ Άσαντ, αλλά να διαλύσουν τη Συρία, την οποία το Ισραήλ – και επομένως οι ΗΠΑ – θεωρεί ως προχωρημένο προπύργιο του Ιράν. Αρα, πρέπει να παρεμβάλλουν ένα σουνιτικό εμπόδιο στον άξονα της Τεχεράνης-Βηρυτού. Επιδιώκουν έτσι να στρατιωτικοποιήσουν τη σύγκρουση διανέμοντας κρυφά όπλα σε Σουνίτες μαχητές [9]. Αυτό εξηγεί την υποστήριξη του Ισραήλ στους συριακούς ισλαμιστές και τις καλές σχέσεις του με το ISIS, όπως θα δούμε παρακάτω.

Το 2013, βάσει ερευνών που διενεργήθηκαν από ανεξάρτητες ανθρωπιστικές οργανώσεις, το ίδιο το ΝΑΤΟ διαπίστωσε ότι ο Μπασάρ αλ-Άσαντ απολάμβανε την υποστήριξη του 70% του συριακού πληθυσμού, κυρίως επειδή οι ισλαμιστές συντάχτηκαν με την υποστηριζόμενη από τους Δυτικούς επανάσταση. [10]. Ο λόγος για τον οποίο, οι Δυτικοί – πρώτες οι ΗΠΑ και η Γαλλία  – είναι απρόθυμοι σε γενικές εκλογές για να βρουν διάδοχο του Μπασάρ αλ Άσαντ, είναι ότι αυτός θα μπορούσε να κερδίσει τις εκλογές [11]!

Το εξώφυλλο του βιβλίου του Jacques Baud «ΚΥΒΕΡΝΩΝΤΑΣ ΜΕ ΨΕΥΔΕΙΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ, Διεθνείς συγκρούσεις: τριάντα χρόνια παραπληροφόρησης από τη Δύση»

Αυτό θα μπορούσε να εξηγήσει – τουλάχιστον εν μέρει – το διεστραμμένο παιχνίδι που κατευθύνουν η Γαλλία και οι ΗΠΑ, οι οποίες έκαναν τα πάντα για να απομακρύνουν από τη Συρία τα σιιτικά και χριστιανικά στοιχεία της, γενικά ευνοϊκά προς το καθεστώς, υποστηρίζοντας τις σουνιτικές ισλαμιστικές πολιτοφυλακές και το ASL, ένοπλη πτέρυγα των Αδελφών Μουσουλμάνων στη Συρία. Αυτό πιθανώς εξηγεί επίσης γιατί, κατά τη διάρκεια των προεδρικών εκλογών της Συρίας στις 3 Ιουνίου 2014, η Γαλλία, η Γερμανία και η Ελβετία απαγόρευσαν στους συριακούς υπηκόους να ψηφίσουν στις πρεσβείες [12]. Παρά το οξύμωρο – εκλογές σε περίοδο πολέμου (και με την κυβέρνηση να ελέγχει τις περισσότερες από τις κατοικημένες περιοχές), απορούμε με την έλλειψη εμπιστοσύνης των Δυτικών στην ετυμηγορία του συριακού λαού, ιδίως στο ευρωπαϊκό έδαφος, μακριά ​​από την πίεση της εξουσίας.

*Aπόσπασμα από το βιβλίο του Jacques Baud, ΚΥΒΕΡΝΩΝΤΑΣ ΜΕ ΨΕΥΔΕΙΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ. Ο συγγραφέας (γεν. το 1955) είναι Ελβετός στρατηγικός αναλυτής, ειδικός σε θέματα πληροφοριών και τρομοκρατίας. Πρώην αξιωματικός των Ελβετικών Υπηρεσιών Πληροφοριών (SRS), ασχολήθηκε ιδιαίτερα με το Σύμφωνο της Βαρσοβίας κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου.

Μετάφραση: Ευάγγελος Δ. Νιάνιος

Πηγή: https://www.atlantico.fr/decryptage/3591956/syrie-comment-l-occident-a-tente-de-remettre-en-cause-la-legitimite-du-president-bachar-al-assad-fake-news-guerre-intervention-democratie-jacques-baud

[1] « Bachar Al-Assad, Dictateur ou Visionnaire Démocrate ? », YouTube, 10 novembre 2013

[2] “ISIS in Syria are CIA backed trained and funded”, YouTube, 18 novembre 2015

[3] Joshua Landis, « The Man behind “Syria Revolution 2011” Facebook-Page Speaks Out », Syria Comment, 24 avril 2011

[4] Aryn Baker, “Syria Is Not Egypt, but Might It One Day Be Tunisia ?”, Time Magazine, 4 février 2011

[5] Rania Abouzeid, “Sitting Pretty in Syria : Why Few Go Bashing Bashar”, Time Magazine, 6 mars 2011

[6] Rania Abouzeid, “The Youth of Syria : The Rebels Are on Pause”, Time Magazine, 6 mars 2011

[7] Julian Borger & Bastien Inzaurralde, “West ‘ignored Russian offer in 2012 to have Syria’s Assad step aside’ “, The Guardian, 15 septembre 2015.

[8] Fanny Arlandis, « En 2012, la France et ses alliés auraient ignoré un plan prévoyant le départ de Bachar el-Assad », Slate.fr, 15 septembre 2015

[9] « Syrie : La France a livré des armes aux rebelles syriens », 20 Minutes/AFP, 21 août 2014 (mis à jour le 22 aout 2014).

[10] « NATO data : Assad winning the war for Syrians’ hearts and minds », WorldTribune.com, 31 mai 2013 (http://www.worldtribune.com/nato-data-assad-winning-the-war-for-syrians-…)

[11] Jonathan Steele, « Most Syrians back President Assad, but you’d never know from western media », The Guardian, 17 janvier 2012.

[12] « Syrie : Paris et Berlin interdit le vote dans leurs ambassades », Lefigaro.fr/AFP, 12 mai 2014

της Δρ Άννας Κωνσταντινίδου

Ιστορικός- Διεθνολόγος[1]

Πολλοί δημοσιογραφικοί αναλυτές και διεθνολόγοι έχουν εξαντλήσει αρθρογραφικά τα διπλωματικά ζητήματα που έφεραν την άνοδο τού χιτλερικού καθεστώτος στη Γερμανία τού Μεσοπολέμου, παραλληλίζοντας τα γεγονότα και τον τρόπο αντίδρασης των Μεγάλων Δυνάμεων με τις αντίστοιχες καταστάσεις τού σήμερα, όσον αφορά την ανεκτικότητα που επιδεικνύεται από τα ισχυρά κράτη απέναντι στην Τουρκία. Ας μη λησμονείται, ότι τουλάχιστον τα πρώτα χρόνια ανάρρησης τού Χίτλερ στην εξουσία, οι Δυτικές Δυνάμεις και κυρίως οι Αγγλογάλλοι αντιμετώπιζαν τη χιτλερική ρητορική κατευναστικά, καθώς την θεωρούσαν ως μέσο για την ανάσχεση τού Σοβιετισμού στα περιβάλλοντα τής Μέσης Ανατολής, όπου αυτοί διατηρούσαν αποικίες και προτεκτοράτα. Κάτω από παρόμοιο πλαίσιο διαχειρίστηκαν –τουλάχιστον μέχρι πολύ πρόσφατα- οι σημερινές ισχυρές δυνάμεις την πολιτική τού Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Ωστόσο, η πτυχή που δεν έχει αναδειχθεί στο βαθμό που επιτάσσουν τα γεγονότα, έτσι όπως τη δεδομένη περίοδο εξελίσσονται, είναι η κοινωνιολογική οπτική τής εσωκυβερνητικής πολιτικής διαχείρισης τού γειτονικού κράτους, καθώς ο τρόπος που ενεργούν τα πρόσωπα που ασκούν εξουσία, εύλογα μπορεί να παραλληλιστεί, με τον αντίστοιχο τής «ηγετικής ομάδας» τού Χίτλερ. Η προσομοίωση αυτή θα βοηθήσει, ώστε να γίνει κατανοητή, σε ποιο επίπεδο πολιτικής δράσης βρίσκεται η Τουρκία και κυρίως, ποιος και πόσο βασικός είναι ο ρόλος τού Ερντογάν στη διαμόρφωση και λειτουργία τού επιτελικού κράτους του.

Αρχικά, αυτό που είναι αναγκαίο να ειπωθεί, αφορά το πλαίσιο κάτω από το οποίο εξελίσσεται και εδραιώνεται ένας μηχανισμός εξουσίας. Είναι γεγονός, ότι οι οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικό (διπλωματικές) συνθήκες αποτελούν ισχυρά ερείσματα, τα οποία, εκτός των άλλων, οριοθετούν και τα κοινωνιολογικής διάστασης μέσα που πρέπει να χρησιμοποιήσει, για να εδραιωθεί. Μία από τις μεθόδους, που χρησιμοποιεί μία κομματική αρχή με στοιχεία απολυταρχισμού, είναι η επικοινωνιακή προπαγάνδα, η οποία αντικατοπτρίζεται και βρίσκει ερείσματα σε ιδεολογίες που αφενός είναι ή θα πρέπει να είναι εύπεπτες για την πλειονότητα τού πληθυσμού αφετέρου θα συμβαδίζουν με την χρονική συνθήκη, στην οποία διαμορφώνονται. Τόσο το χιτλερικό καθεστώς όσο και το ερντογανικό, για να εδραιωθούν στις κοινωνίες τους (και κυρίως οι απολυταρχικοί μηχανισμοί τους) «σχημάτισαν» στερεότυπα και ιδεολογήματα που την αντίστοιχη χρονική περίοδο είχε ανάγκη ο λαός τους είτε για να βγει από το οικονομικό- κοινωνικό τέλμα είτε για ενωθεί ιδεολογικά. Το στερεότυπο της «ανώτερης φυλής», το όραμα  της «Γαλάζιας Πατρίδας», η διαμόρφωση κοινωνικών τίτλων , όπως «Φύρερ» και «Σουλτάνος» και κυρίως η προσπάθεια σύμπλευσης και των δύο καθεστώτων με τα πολύ χαμηλά κοινωνικά στρώματα αναδεικνύουν δύο πολύ βασικές παραμέτρους, που συναντώνται στα απολυταρχικά (ως επί το πλείστον) καθεστώτα: ότι για να παγιωθούν συγκεκριμένης διάστασης κομματικοί σχηματισμοί βασίζονται στο λαϊκό έρεισμα, προκειμένου να μειώνονται οι πιθανότητες κοινωνικών επαναστάσεων, μία πολιτική τεχνική που «αντλείται» από το Βυζάντιο κατά το «άρτος και θεάματα». Συγχρόνως δε, προβαίνουν σε εκδιώξεις ιδεολογικών αντιπάλων, συνήθως ανώτερης πνευματικής υπόστασης. Ιστορικά, είναι γνωστή «η νύχτα των Μεγάλων Μαχαιριών» (30 Ιουνίου 1934) με την εκκαθάριση αντιφρονούντων τού χιτλερικού καθεστώτος, μία πρακτική που εφαρμόζεται ιδιαίτερα μεθοδικά στο ερντογανικό καθεστώς εναντίον των γκιουλενιστών με αφορμή το πραξικόπημα τού 2016.

Εκτός των παραπάνω, το επικοινωνιακό στοιχείο τής προπαγάνδας είναι πολύ βασικό γνώρισμα των απολυταρχικών καθεστώτων, καθώς επίσης κατορθώνει να ενοποιήσει ιδεολογικά ευρείες μάζες που συνήθως μεταξύ τους δεν έχουν κάποια συμπλεκτική σχέση. Η παράμετρος αυτή, δηλαδή η ενοποίηση διαφορετικών μεταξύ τους κοινωνικών ομάδων, σηματοδοτεί την αναγκαιότητα δημιουργίας ιδεολογικών συνιστωσών μέσα σε ένα πολιτικό μόρφωμα (το βλέπουμε, ωστόσο, να συμβαίνει αρκετές φορές, όχι απαραίτητα, σε σχηματισμούς απολυταρχικής διακυβέρνησης),  ώστε οι διάφορες απόψεις να αντιπροσωπεύουν όσο το δυνατόν περισσότερα κοινωνικά στρώματα. Παρόλα αυτά, αυτή η πολυφωνία, όπως ιστορικά αποδείχθηκε, ελλοχεύει κινδύνους ως προς την χρονική επιβίωση ενός μηχανισμού. Αν και φαινομενικά, τα μη δημοκρατικά –ιδίως- καθεστώτα δείχνουν ένα συγκεντρωτισμό όσον αφορά τη λήψη αποφάσεων, ωστόσο συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο. Άραγε, έχουμε αναρωτηθεί πού εδράζεται η συγκεκριμένη προβληματική;

Η απάντηση έχει ήδη δοθεί (παραπάνω). Μελετώντας την «ανθρωπογεωγραφία» των συγκεκριμένων πολιτικών σχηματισμών καταδεικνύεται, ότι για να μπορέσουν τα απολυταρχικά καθεστώτα να βρουν απήχηση σε μία ευρεία μάζα ατόμων (με διαφορετικό μεταξύ τους ιδεολογικό, κοινωνικό και ενίοτε εθνοφυλετικό και θρησκευτικό υπόβαθρο), είναι αναγκαίο τα διάφορα στελέχη που ασκούν εξουσία να αντιπροσωπεύουν και μία συνιστώσα τής κοινωνίας. Κάτω από το πρίσμα αυτό, ο ηγέτης που ασκεί την κεντρική εξουσία, διαλέγει –τις περισσότερες φορές ο ίδιος- τις φυσιογνωμίες που θα τον πλαισιώνουν. Και όπως ιστορικά και κοινωνιολογικά έχει αποδειχθεί, ανάλογα με την χρονική περίοδο που αναπτύσσεται μία κομματική ιδεολογία τέτοιας προβληματικής, μία ή δύο συνιστώσες θα υπερτερούν έναντι των υπολοίπων. Και αυτό συμβαίνει, γιατί είναι απότοκος των συνθηκών και των προβλημάτων που επικρατούν στην κοινωνία τη συγκεκριμένη περίοδο.

Για να γίνει αντιληπτό το παραπάνω, αρκεί να κάνουμε αναγωγή στο σημερινό κυβερνητικό σκηνικό τής γειτονικής χώρας. Οι φυσιογνωμίες που υπερτερούν, λόγω δημοφιλίας,  έναντι των άλλων προσώπων της κομματικής ηγεσίας είναι ο Αχμέτ Τσαβούσογλου και ο Χουλουσί Ακάρ, δύο άνθρωποι που οι μέχρι τώρα χειρισμοί τους στα εθνικά, τουρκικά ζητήματα, έδειξαν μία εκ διαμέτρου διαφορετική αντίληψη. Ωστόσο, δείχνουν να υπερτερούν σε σχέση με τα υπόλοιπα στελέχη τής ερντογανικής κυβέρνησης, καθώς τη δεδομένη χρονική περίοδο αφενός αντιπροσωπεύουν δύο «μετερίζια» που μπορούν να «αποσπάσουν» το λαό από τα κοινωνικά αδιέξοδά του, λόγω της φτωχοποίησής του αφετέρου οι δύο άνδρες εκπροσωπούν θεσμούς και αρχές που έχουν ιδιαίτερο πρόσημο στην τουρκική κοινωνία, τη Διπλωματία και τον Στρατό.

Το τελευταίο διάστημα γίνεται ιδιαίτερα αντιληπτό, ότι ο Τούρκος ΥπΕξ. έχει εγκαταλείψει την μετριοπαθή στάση του ως προς τα εξωτερικά θέματα τής χώρας του και έχει υιοθετήσει μία πιο σκληροπυρηνική συμπεριφορά, παρόμοια με αυτή τού Υπουργού Εθνικής Άμυνας. Γιατί άραγε συνέβη αυτή η μεταστροφή; Η αλλαγή αυτή μπορεί να εξηγηθεί υπό το πρίσμα δύο κοινωνιολογικής διάστασης παραγόντων: ο πρώτος είναι, όπως έχει καταδείξει η κοινωνική και πολιτική συμπεριφορά των απολυταρχικών καθεστώτων, όταν αρχίζει η «κάθοδός» τους ψάχνουν να βρουν εξιλαστήρια θύματα (και έχουν αρκετά λόγω των πολλών συνιστωσών εντός του θεσμικού μηχανισμού τους). Αυτό το γνωρίζει πολύ καλά ο κ. Τσαβούσογλου. Ο δεύτερος λόγος είναι, ότι η κυβερνητική πολιτική δεν είναι ενιαία και αδιαίρετη, αλλά το κάθε επιμέρους ζήτημα επαφίεται στο πρόσωπο που είναι επιφορτισμένο να το διαχειριστεί. Έτσι λοιπόν, υπάρχει ένας ανταγωνισμός μεταξύ των προσώπων, προκειμένου να φανούν αντάξιοι απέναντι στην επιλογή τού ηγέτη.

Όμως, μελετώντας την οργάνωση τού εσωτερικού μηχανισμού των πολιτικών κομμάτων (οποιαδήποτε ιδεολογική διάσταση και να έχουν και οποιοδήποτε μορφής οργάνωσης και να έχουν) αποδεικνύεται, ότι οι ανταγωνισμοί  των προσώπων που ασκούν διοίκηση σε ένα «πολυφωνικό» κομματικό μόρφωμα σταδιακά αποφέρουν αποδόμηση (πόσω μάλλον, όταν ασκούν κυβερνητικό έργο), λόγω της «πολυγλωσσίας» που επικρατεί. Ας μην ξεχνάμε, τις έριδες για τη μορφή που έπρεπε να πάρει η κοινωνική διοίκηση στο νέο πολιτειακό μόρφωμα και τους «δελφινισμούς» που αναδείχτηκαν μετά τη Ρωσική Επαναστάση του 1917 ανάμεσα στα στελέχη τού κόμματος, πριν ακόμα πεθάνει ο Λένιν το 1924.

Μετά τα τελευταία μάλιστα δημοσιεύματα που αναφέρουν, ότι ο εσωκομματικός μηχανισμός τής ερντογανικής κυβέρνησης διέρχεται κρίση με συνέπεια σημαντικά στελέχη, ένας εκ των οποίων είναι ο γαμπρός τού νυν Προέδρου, να μιλούν για την επόμενη μέρα τού κόμματος (και στην ηγεσία αυτού), εύκολα μπορεί να παραλληλιστεί αφενός με το παραπάνω ιστορικό παράδειγμα για το πώς «αντιδρούν» οι συνιστώσες (και άρα η πολυγλωσσία) σε ένα πολιτικό μόρφωμα και τα αποτελέσματα που επιφέρουν σε αυτό αφετέρου μέσω της προσομοίωσης με αντίστοιχες συμπεριφορές ηγετικών στελεχών κατά την περίοδο που άρχισε η «κάθοδος» τού χιτλερικού καθεστώτος στη Γερμανία να καταδειχθεί, πώς αρχίζουν να «αντιδρούν» τα κόμματα (δηλαδή τα πρόσωπα και οι μηχανισμοί τους), όταν αρχίζει η «πτώση» τους. Ο Ρόζενμπεργκ ήταν ένας από τους στενότερους συνεργάτες τού Χίτλερ, ο οποίος στο ημερολόγιό του (το οποίο αποτέλεσε ένα από τα βασικά τεκμήρια τής Δίκης της Νυρεμβέργης) ανέφερε αναλυτικά τις εντάσεις και τις διαφωνίες που υπήρχαν στα ανώτερα κλιμάκια τής γερμανικής διοίκησης ως προς τον χειρισμό των καταστάσεων. Λόγω της πολυδιάστατης κυβερνητικής διαχείρισης, εκτός των άλλων δεν υπάρχει εμπιστοσύνη μεταξύ των συνεργατών και τις περισσότερες φορές ανάμεσά τους αναπτύσσονται φοβικά σύνδρομα, διότι εμπνέονται από διαφορετικά κίνητρα, καθώς έχουν μεταξύ τους διαφορετικό αξιακό υπόβαθρο, ώστε όπως παραπάνω αναλύσαμε, να αντιπροσωπεύουν όσο το δυνατόν περισσότερα κοινωνικά στρώματα και ιδεολογίες. Πχ. λέγεται ότι τον επικεφαλής των αυστριακών SS, Έρνστ Καλτεμπρούνερ, τον φοβόταν ακόμα και ο Χίμλερ.

Τέλος, για να κατανοήσουμε πώς λειτουργεί εσωτερικά το κόμμα τού Ερντογάν ή το χιτλερικό κόμμα, είναι επιβεβλημένο να οριοθετήσουμε το ρόλο τού ηγέτη μέσα σε αυτά. Στη βάση αυτή θα αναδειχθούν τα κοινωνικής φύσης λάθη που γίνονται και οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια στην πτώση τα κόμματα και τις ηγεσίες (οποιαδήποτε μορφής και υπόστασης).  Και ενώ ο ηγέτης για τους περισσότερους από εμάς αντιπροσωπεύει το άτομο που φαίνεται ότι ασκεί την εξουσία, στην πραγματικότητα και όπως κατέδειξε η κοινωνική έρευνα (ο W.Bennis οριοθέτησε τα χαρακτηριστικά του σύγχρονου ηγέτη) η ηγεσία δεν θα έπρεπε να ταυτίζεται με το πρόσωπο που φαίνεται να την ασκεί, αλλά να οριοθετείται στην αντίληψη που έχει η επιστήμη τού management για την έννοια του ηγέτη και η οποία είναι, όχι μόνο το άτομο που φαίνεται ότι είναι στην κορυφή τής διοίκησης, αλλά και το άτομο που έχει τα προσόντα για να είναι προεξάρχον. Συνήθως, η ηγεσίες των κομμάτων καταλαμβάνονται από πρόσωπα που έχουν ευρεία δημοφιλία στις κοινωνικές μάζες. Ωστόσο, όμως, όπως αποδεικνύεται τις περισσότερες φορές, τα πρόσωπα αυτά, επειδή δεν έχουν επιπλέον δυνατότητες ή πιο σωστά οι δυνατότητές τους υπολείπονται των στελεχών που τα πλαισιώνουν, αναγκάζονται κατά κάποιο τρόπο να εκχωρήσουν την εξουσία στην υπόλοιπη «ηγετική ομάδα».

Συνήθως, όταν ο ηγέτης δεν είναι απλά το πρόσωπο που φαίνεται ότι ασκεί την εξουσία, αλλά έχει και τα προσόντα (λχ. γνωσιακά, κοινωνικά, επικοινωνιακά κτλ) να την ασκήσει, η εξουσία του είτε θα είναι αυταρχική (δηλαδή ο ίδιος λαμβάνει τις αποφάσεις και τα υπόλοιπα μέλη τού κομματικού σχηματισμού είναι τα εκτελεστικά όργανα)  είτε δημοκρατική (δηλαδή ο ίδιος θα λάβει υπόψη και την άποψη των συνεργατών του). Τόσο στο χιτλερικό καθεστώς όσο και στο ερντογανικό (κυρίως των τελευταίων μηνών), επειδή τα κεντρικά πρόσωπα είχαν, όπως τελικά αποδείχτηκε, μόνο τη διάσταση τής δημοφιλίας στο λαό και για αυτό επιλέχτηκαν από τον κεντρικό κομματικό μηχανισμό, για να ηγηθούν, αναγκάζονται, και αυτό φαίνεται κυρίως σε περιόδους κρίσεως, να εκχωρήσουν επιπλέον (ηγετικής φύσης) αρμοδιότητες στα άτομα που τα πλαισιώνουν, με συνέπεια τα ίδια να δημιουργούν οιονεί δελφίνους. Αυτή η μορφή ηγεσίας που βλέπουμε ότι υφίστατο τόσο στο καθεστώς του Χίτλερ όσο και σήμερα υφίσταται στη γειτονική χώρα, ονομάζεται εξουσιαστική. Πολλοί αναλυτές και κοινωνιολόγοι θεωρούν, ότι η σημερινή τουρκική ηγεσία για να διαμορφώσει το σημερινό μοντέλο διακυβέρνησης στηρίχθηκε στις πολιτικές τού χιτλερικού καθεστώτος. Όμως οι Τούρκοι επικοινωνιολόγοι τού ερντογανικού κόμματος όφειλαν να σταθούν σε δύο προϋποθέσεις: ότι οι κοινωνίες εξελίσσονται, οπότε και τα μοντέλα διακυβέρνησης, καθώς επίσης, ότι ο ρόλος τού ηγέτη θα πρέπει να εμπεριέχει πολυπαραγοντική μορφή και διάσταση.

Ενδεικτικές πηγές που αναγνώστηκαν:

Warren Bennis, (2009), On becoming a leader- the leadership classic, Αθήνα: Basic Books.

https://encyclopedia.ushmm.org

Κώστα Ράπτη, Τουρκία: η υπόγεια μάχη για τη διαδοχή τού Ερντογάν, στο www.capital.gr (30.8.2020)

«Εμφύλιος» ανάμεσα σε στρατηγούς και Ερντογάν: «αποτύχαμε στη Λιβύη», στο https://enoploi.blogspot.com/2020/08/blog-spot_260.html?m=1

[1] Η Δρ Άννα Κωνσταντινίδου είναι Ιστορικός- Διεθνολόγος, Διδάκτωρ Δημοσίου Δικαίου και Πολιτικής Επιστήμης της Νομικής Σχολής ΑΠΘ, ερευνήτρια στη Νομική Σχολή ΑΠΘ και εξωτερική συνεργάτιδα της Ανώτατης Διακλαδικής Σχολής Πολέμου (ΑΔΙΣΠΟ).

Αθανασόπουλος Άγγελος Αλ.

31.08.2020, 08:05

Ο τούρκος πρόεδρος θέλει να εκμεταλλευθεί τους τελευταίους μήνες του Τραμπ στην εξουσία και την αδυναμία της ΕΕ να χαράξει μια ενιαία πολιτική γραμμή για το ζήτημα και προσπαθεί άνευ όρων να σύρει την Ελλάδα σε διάλογο.

Με την ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο να κινείται πλέον εκτός ελέγχου, δεν λείπουν οι φωνές, σε διπλωματικό επίπεδο τουλάχιστον, οι οποίες θεωρούν ότι ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δεν επιθυμεί κανέναν διάλογο με την Ελλάδα παρά μόνο μετά από ένα θερμό επεισόδιο που θα οδηγούσε στη δημιουργία αρνητικών τετελεσμένων για τη χώρα μας. Ωστόσο, αυτό δεν είναι σε αυτή τη φάση το κυρίαρχο σενάριο βάσει του οποίου κινείται η ελληνική κυβέρνηση. Η εμπιστοσύνη στο πρόσωπο του τούρκου προέδρου βρίσκεται υπό το μηδέν στην Αθήνα και αν δεν υπάρξει ουσιαστική περίοδος αποκλιμάκωσης, συζήτηση περί οποιασδήποτε μορφής διαλόγου δεν πρόκειται να υπάρξει. Κορυφαίοι παράγοντες επισημαίνουν ότι, παρά τις ξεκάθαρα ηγεμονικές φιλοδοξίες του, ο τούρκος πρόεδρος εξακολουθεί να μην έχει σαφή καταληκτικό στρατηγικό στόχο και ακολουθεί μια τακτική «τζογαδόρου».

Η Αθήνα δεν έχει κανένα περιθώριο χαλάρωσης ούτε στο διπλωματικό ούτε στο στρατιωτικό πεδίο. Επιπλέον, σκοπεύει να ενισχύσει όσο καλύτερα μπορεί το διπλωματικό οπλοστάσιό της με κινήσεις όπως οι συμφωνίες οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών με την Ιταλία και την Αίγυπτο, την επέκταση των χωρικών υδάτων στο Ιόνιο Πέλαγος και, ενδεχομένως, άλλες που βρίσκονται υπό συζήτηση στους κόλπους της κυβέρνησης. Σε στρατιωτικό επίπεδο, οι Ενοπλες Δυνάμεις και ειδικότερα το Πολεμικό Ναυτικό και η Πολεμική Αεροπορία έχουν υπερβάλει εαυτόν για την ανάσχεση των τουρκικών κινήσεων στην περιοχή των παράνομων NAVTEX νοτίως του Καστελλορίζου. Ειδικά σε ό,τι αφορά το Ναυτικό, πρέπει να σημειωθεί ότι το σύνολο των μέσων βρίσκονται ανεπτυγμένα και μακράν βάσεως επί πολλές ημέρες. Και αυτό λαμβάνοντας υπόψη την επιβάρυνση πολλών μονάδων επιφανείας λόγω ηλικίας και την άμεση αναγκαιότητα ανανέωσης του Στόλου.

Ο Ερντογάν «τζογάρει» στο Αιγαίο και παίζει με τον χρόνο

O Ερντογάν βιάζεται για διαπραγματεύσεις

Το κρισιμότερο στοιχείο στην τρέχουσα φάση των ελληνοτουρκικών σχέσεων είναι αυτό του χρόνου. Ο κ. Ερντογάν μοιάζει να θέλει να συρρικνώσει τον χρόνο, ώστε να εκμεταλλευθεί μια σειρά παραγόντων, όπως: τους τελευταίους μήνες του Ντόναλντ Τραμπ στην εξουσία και τη βύθιση των ΗΠΑ σε μία από τις πιο διχαστικές προεκλογικές περιόδους της ιστορίας τους, την καταφανή αδυναμία της ΕΕ να παράξει μία ενιαία πολιτική γραμμή στη διαχείριση των σχέσεών της με μια χώρα με την οποία θεωρεί ότι έχει κοινά στρατηγικά συμφέροντα σε πολλούς τομείς, το λυκόφως της ηγετικής παρουσίας της Ανγκελα Μέρκελ αλλά και τη γενικότερη αγωνία του Βερολίνου να μην προστεθεί το Μεταναστευτικό σε μια ήδη βεβαρημένη ατζέντα στην οποία κυριαρχεί η διαχείριση των σαρωτικών συνεπειών της κρίσης του κορωνοϊού. Ουσιαστικά, επιδιώκει να σύρει την Ελλάδα σε διαπραγματεύσεις το ταχύτερο δυνατόν.

Η Αθήνα θα ήθελε μια πιο ευνοϊκή συγκυρία

Αντίθετα, η Ελλάδα θα ήθελε να επιμηκύνει τον χρόνο ώστε κρίσιμες αποφάσεις να ληφθούν σε πιο ευνοϊκή συγκυρία. Σε αυτό το σημείο, η αλλαγή σκυτάλης στον Λευκό Οίκο συνιστά βασική παράμετρο. Δεν υπάρχουν φυσικά αυταπάτες ότι η έλευση του Τζο Μπάιντεν στην προεδρία θα μεταβάλει μονομιάς τις ισορροπίες ή ότι μια κυβέρνηση των Δημοκρατικών θα διαγράψει την Τουρκία από τους αμερικανικούς πολιτικούς σχεδιασμούς. Εκτιμάται όμως ότι θα αυξηθεί ο βαθμός προβλεψιμότητας της αμερικανικής ηγεσίας και έχουν ήδη διαμορφωθεί δίκτυα επαφών με κομβικούς παίκτες, όπως ο Νίκολας Μπερνς (πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα) που είναι πιθανό να ηγηθεί του Στέιτ Ντιπάρτμεντ σε περίπτωση επικράτησης του Μπάιντεν. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αξιοποίησε την προσωπική του επαφή με τον Μάικ Πομπέο («Το Βήμα» είχε αποκαλύψει το τηλεφώνημα του έλληνα Πρωθυπουργού προς τον αμερικανό υπουργό Εξωτερικών στις 15 Αυγούστου), αλλά και τις άριστες σχέσεις του με το Ισραήλ, ώστε να πραγματοποιηθεί και η (διπλή) τηλεφωνική του επικοινωνία με τον Ντόναλντ Τραμπ τις προηγούμενες ημέρες. Αυταπάτες δεν τρέφονται, αλλά αναγνωρίζεται ότι αν η Ουάσιγκτον προχωρούσε σε επιβολή κυρώσεων προς την Αγκυρα, αυτή η κίνηση ίσως να ήταν η μόνη που θα λειτουργούσε ανασχετικά έναντι του κ. Ερντογάν. Οι κυρώσεις σχετικά με την προμήθεια του ρωσικού αντιπυραυλικού συστήματος S400 παραμένουν στο τραπέζι και το Κογκρέσο έχει πιέσει για την επιβολή τους, αλλά μέχρι σήμερα ο κ. Τραμπ έχει αρνηθεί την ενεργοποίησή τους.

Σύνορο μεταξύ Δύσης και ακραίου ισλαμισμού

Παράλληλα, λαμβάνοντας υπόψη και τα μεγαλόπνοα σχέδια περιφερειακής ηγεμονίας που εκπέμπει ο κ. Ερντογάν (με χαρακτηριστικό πρόσφατο παράδειγμα τις πρόσφατες αναφορές του στη μάχη του Ματζικέρτ το 1071, αλλά επίσης εκείνες στη Συμφωνία των Σεβρών), δεν είναι λίγοι όσοι εκτιμούν ότι η Αθήνα πρέπει να αναδείξει άμεσα ότι έχει μετατραπεί πλέον σε σύνορο μεταξύ της Δύσης και του ακραίου ισλαμισμού. Σε αυτό το πεδίο, η διαμόρφωση ενός άξονα με τη συμμετοχή του Ισραήλ (τηρεί πολύ προσεκτική στάση, αν και οι πρόσφατες επαφές της Αγκυρας με την ηγεσία της Χαμάς έχουν προκαλέσει σφοδρότατη ενόχληση), των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, της Αιγύπτου και της Γαλλίας αποκτά ευρύτερη σημασία.

Η ενόχληση για τη στάση Μπορέλ και οι κυρώσεις

Στην Αθήνα υπάρχει έντονη ενόχληση, στην οποία έχει αναφερθεί παλαιότερα «Το Βήμα», για τη στάση του Ζοζέπ Μπορέλ. Ο εξ Ισπανίας ορμώμενος ύπατος εκπρόσωπος της ΕΕ για την εξωτερική πολιτική τηρεί μια αμφίσημη στάση, αν και στην Αθήνα εξέφραζαν σχετική ικανοποίηση για τις προτάσεις περί κυρώσεων κατά της Τουρκίας που, προφορικά, παρουσίασε ο κ. Μπορέλ στο άτυπο Συμβούλιο των υπουργών Εξωτερικών των «27» (Gymnich) στο Βερολίνο. Οι κυρώσεις, κλιμακωτής φύσεως, αφορούν μεταξύ άλλων περιοριστικά μέτρα σε περίπτωση συνέχισης παράνομων τουρκικών γεωτρήσεων, τομεακές κυρώσεις στον ενεργειακό τομέα, δυνατότητα απαγόρευσης ταξιδιών τούρκων αξιωματούχων στην ΕΕ κ.ά. Ορισμένες χώρες πάντως, όπως η Ιταλία, η Μάλτα και – πιο διακριτικά – η Γερμανία, δεν υπήρξαν πολύ επιβοηθητικές στη συνάντηση του Βερολίνου.

Πώς φθάσαμε στην επέκταση των χωρικών υδάτων

Στα τέλη Δεκεμβρίου 2014 – αρχές Ιανουαρίου 2015, είχαν αρχίσει να φθάνουν πληροφορίες στην Αθήνα ότι η Αλβανία εξέταζε το ενδεχόμενο να προσφύγει εναντίον της Ελλάδας σε σχέση με τη Συμφωνία Οριοθέτησης Θαλασσίων Ζωνών του 2009. Επρόκειτο για τη συμφωνία εκείνη για την οποία το Συνταγματικό Δικαστήριο της γειτονικής χώρας είχε εκφράσει τις σφοδρές αντιρρήσεις του με αποτέλεσμα αυτή να παραπεμφθεί ουσιαστικά στις ελληνικές καλένδες. Πέραν της τροποποίησης και ενίσχυσης της ελληνικής επιφύλαξης για τα ζητήματα που μπορούν να παραπεμφθούν στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, την οποία κατέθεσε η Ελλάδα τον Ιανουάριο του 2015, άλλη μία πρόταση είχε από τότε αρχίσει να κυοφορείται στους κύκλους του υπουργείου Εξωτερικών: αυτή της επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων από τα έξι στα 12 ναυτικά μίλια στο Ιόνιο Πέλαγος.

Η κωλυσιεργία Κοτζιά

Επί πολλούς μήνες, λόγω και της πρωτοφανούς κωλυσιεργίας του τότε υπουργού Εξωτερικών Νίκου Κοτζιά να οριστικοποιήσει την επικαιροποίηση της Συμφωνίας του 1977 με την Ιταλία ώστε εκτός από την υφαλοκρηπίδα να καλύπτει και την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) – γεγονός που οδήγησε στην απώλεια κρίσιμου χρόνου – η Αθήνα επανήλθε στην εξέταση του ζητήματος της επέκτασης της αιγιαλίτιδας ζώνης προς δυσμάς την άνοιξη του 2016. Για τον σκοπό αυτόν μάλιστα, ο κ. Κοτζιάς είχε προσλάβει και γνωστό βρετανό χαρτογράφο. Η προοπτική αυτή, την οποία ο πρώην υπουργός Εξωτερικών άκομψα αποκάλυψε την ημέρα που εγκατέλειπε το νεοκλασικό της Βασιλίσσης Σοφίας ενώπιον του τότε πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα, είχε ως στόχο να πραγματοποιηθεί η επέκταση από το βορειότερο σημείο της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων ως και, περιμετρικά, μέχρι τα Αντικύθηρα, ως και το Ακρωτήριο Μαλέας (κάτι που οδηγούσε στο κλείσιμο τόσο του Μεσσηνιακού όσο και του Λακωνικού Κόλπου).

Προβληματικό στοιχείο

Ο σχεδιασμός αυτός ενείχε ένα προβληματικό στοιχείο. Τούτο δεν ήταν άλλο από το γεγονός ότι μεταξύ Πελοποννήσου και Κρήτης υπάρχουν λόγω της παρουσίας των Κυθήρων και των Αντικυθήρων στενά διεθνούς ναυσιπλοΐας, κάτι που ίσως δημιουργούσε προβλήματα σε χώρες με συχνή ναυτική παρουσία στην περιοχή, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες αλλά και η Ρωσία (προβλεπόταν πάντως η δημιουργία διαδρόμων ναυσιπλοΐας μεταξύ Αντικυθήρων και Κρήτης). Ο κ. Κοτζιάς είχε ισχυριστεί ότι είχε ενημερώσει τον ομόλογό του Μεβλούτ Τσαβούσογλου σχετικά με τις ελληνικές προθέσεις. Ωστόσο, οι μετέπειτα τουρκικές αντιδράσεις δείχνουν ότι αν υπήρξε ποτέ αυτή η συνεννόηση δεν είχε επαρκώς κοινοποιηθεί στην Αγκυρα.

Φρένο από Τσίπρα

Αν και τα σχέδια περί επέκτασης ήταν όντως πολύ προχωρημένα και δεν περιορίζονταν μόνο στη δυτική πλευρά της χώρας, τελικώς δεν προχώρησαν. Ο Αλέξης Τσίπρας αποφάσισε «να πατήσει φρένο», μεταβάλλοντας την αρχική επιλογή να γίνει η επέκταση με Προεδρικό Διάταγμα, προτιμώντας την εκδοχή της θέσπισης νόμου. Επιπλέον, στους κόλπους της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ υπήρξε έντονη εσωτερική συζήτηση για το όριο μέχρι του οποίου θα έφθανε η επέκταση προς Νότο. Ο σχεδιασμός Κοτζιά θα μπορούσε να τροφοδοτήσει αχρείαστη ένταση καθώς η επέκταση εκείνη εισερχόταν σε αυτό που ο Διεθνής Υδρογραφικός Οργανισμός ονομάζει «Aegeanproper». Ακολούθως εξετάστηκε η ιδέα η γραμμή να σταματήσει βορειότερα του Ταινάρου, περί τις Στροφάδες, ώστε ουσιαστικά να μην ξεπερνά την οριογραμμή της Συμφωνίας Οριοθέτησης με την Ιταλία. Τελικώς, το ζήτημα δεν είχε εξέλιξη. 

Καμία καθυστέρηση

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος έχει αποδείξει, όπως παρατηρούν διπλωματικές πηγές προς «Το Βήμα», ότι είναι πολύ μελετηρός στα θέματα εξωτερικής πολιτικής (ζητώντας αναλυτικά σημειώματα για τα πάντα), έκρινε ότι μετά την πρόσφατη υπογραφή της Συμφωνίας με την Ιταλία δεν υπήρχε λόγος να καθυστερήσει η επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων. Και αυτό παρά τις αναμενόμενες αιτιάσεις από διάφορες πλευρές ότι μία τέτοια κίνηση θα μπορούσε να θεωρηθεί πως αναγνώριζε το πάγιο τουρκικό επιχείρημα ότι στο Αιγαίο Πέλαγος επικρατούν ειδικές περιστάσεις. Η άποψη που έχει αρχίσει να διαμορφώνεται στο Μέγαρο Μαξίμου – το οποίο έχει αναλάβει τον πλήρη έλεγχο στην άσκηση της εξωτερικής πολιτικής όπως προκύπτει από κινήσεις που δεν περνούν απαρατήρητες, όπως π.χ. ότι ο Πρωθυπουργός ήθελε προσωπικά να εξηγήσει στον γερμανό υπουργό Εξωτερικών Χάικο Μάας τις θέσεις της Αθήνας – είναι ότι η Ελλάδα πρέπει να αρχίσει να ασκεί ορισμένα από τα δικαιώματα που της παρέχει το Δίκαιο της Θάλασσας και η Σύμβαση του 1982 (UNCLOS), ώστε να έχει διαμορφώσει ένα κεκτημένο εν όψει πιθανών μελλοντικών συνομιλιών.

Επέκταση σε δύο βάσεις

Η επέκταση της αιγιαλίτιδας ζώνης σε όλη την περιοχή της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων – από το βορειότερο σημείο της ως το Ακρωτήριο Ταίναρο, παρά το γεγονός ότι το σημείο αυτό «βλέπει» προς Λιβύη και όχι προς Ιταλία – θα πραγματοποιηθεί σε δύο βάσεις. Κατ’ αρχάς, θα απαιτηθεί η έκδοση ενός Προεδρικού Διατάγματος, σύμφωνα με το οποίο θα προωθείται το κλείσιμο όσων κόλπων έχουν άνοιγμα ως 24 ναυτικά μίλια (πρόκειται για τους αποκαλούμενους «νόμιμους κόλπους», όπως π.χ. ο Αμβρακικός ή ο Μεσσηνιακός) με βάση το Αρθρο 10 της UNCLOS, αλλά και η χάραξη ευθειών γραμμών βάσης όπου αυτή επιτρέπεται σύμφωνα με το Αρθρο 7 της ίδιας Σύμβασης. Οι ευθείες γραμμές βάσης είναι μία περίπλοκη άσκηση, καθώς απαιτούν πολύ ακριβή χάραξη και έχουν υπάρξει περιπτώσεις, όπως της Αλβανίας, που η χάραξη δεν ακολουθεί ορθή πρακτική με αποτέλεσμα χώρες όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες να μην την αναγνωρίζουν.

Στην ελληνική περίπτωση ενδέχεται να χαραχθούν ευθείες γραμμές βάσης και για συστάδες νησιών. Με το κλείσιμο των νόμιμων κόλπων και τη χάραξη ευθειών γραμμών βάσης όπου αυτή επιτρέπεται αυξάνονται τα εσωτερικά ύδατα και από εκεί και πέρα αρχίζει η επέκταση των χωρικών υδάτων. Η επέκταση θα θεσπιστεί με νόμο. Επί του ζητήματος αυτού υπάρχει διχογνωμία για το κατά πόσο θα ήταν επαρκής η έκδοση Προεδρικού Διατάγματος, κάτι που προβλέπει το Αρθρο 2 του Νόμου 2321/1995, με τον οποίο κυρώθηκε από την ελληνική Βουλή η UNCLOS ή αν απαιτείτο η θέσπιση νόμου με βάση το Αρθρο 27 του Συντάγματος που προβλέπει ότι «καμία μεταβολή στα όρια της Επικράτειας δεν μπορεί να γίνει χωρίς νόμο». Η κυβέρνηση επέλεξε τη δεύτερη λύση. Παράλληλα, με το ίδιο άρθρο στον νόμο αυτόν, θα ορίζεται ότι το εύρος της αιγιαλίτιδας ζώνης των 12 ναυτικών μιλίων θα ισχύει και για τον υπερκείμενο εναέριο χώρο στην ίδια περιοχή (άρα αυτός θα επεκταθεί από τα 10 στα 12 ναυτικά μίλια).

Αλβανικές αντιδράσεις

Η επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια θα έχει επίπτωση και σε πιθανές μελλοντικές συνομιλίες για τις θαλάσσιες ζώνες με την Αλβανία. Με την κίνηση αυτή μειώνεται σημαντικότατα η περιοχή προς οριοθέτηση, γεγονός που αναμφίβολα θα μεταβάλει και τους υπολογισμούς των Τιράνων. Διπλωματικές πηγές δεν απέκλειαν και την έκφραση ισχυρών αντιρρήσεων εκ μέρους της Αλβανίας, παρά και την ενημέρωση του πρωθυπουργού Εντι Ράμα από τον κ. Δένδια (ο οποίος σχεδιάζει να μεταβεί προσεχώς στη γειτονική χώρα). Δεν απέκλειαν επίσης την ανάμειξη τουρκικού δακτύλου σε πιθανές αλβανικές αντιδράσεις.

Ο γερμανός υπουργός Εξωτερικών Χάικο Μάας (Reuters).

Οι ρωγμές στο ευρωπαϊκό μέτωπο έναντι τις Αγκυρας

Παρά τις επιθυμίες του Βερολίνου, τις τελευταίες ημέρες αναδείχθηκαν τα όρια της γερμανικής παρέμβασης για τη διαχείριση της έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Αγκυρα, με τις συνεχείς ανανεώσεις των NAVTEX για τις δραστηριότητες του σεισμογραφικού σκάφους «Oruc Reis», δείχνει ότι αγνοεί τις γερμανικές πιέσεις. Το Βερολίνο θέλει επανάληψη των διερευνητικών επαφών, αλλά χωρίς έμπρακτη αποκλιμάκωση μοιάζει απίθανο η Αθήνα να συναινέσει, και αυτό κατέστη σαφές στον γερμανό υπουργό Εξωτερικών Χάικο Μάας στην πρόσφατη επίσκεψή του στην ελληνική πρωτεύουσα. Παράλληλα, το μέτωπο της ΕΕ έναντι της Τουρκίας εμφανίζει σοβαρές ρωγμές. Οι ευρωτουρκικές σχέσεις θα απασχολήσουν την έκτακτη Σύνοδο Κορυφής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 24-25 Σεπτεμβρίου, με την ημερομηνία αυτή να έχει μετατραπεί σε ένα άτυπο ορόσημο για την εξομάλυνση των ευρωτουρκικών σχέσεων και της κατάστασης στην Ανατολική Μεσόγειο. Υψηλόβαθμη διπλωματική πηγή χαρακτήριζε τη Σύνοδο του Σεπτεμβρίου ως «μητέρα των μαχών».

Πέραν του Μεταναστευτικού όμως, οι οικονομικοί και εμπορικοί δεσμοί ΕΕ – Τουρκίας δημιουργούν εξαρτήσεις και προς τις δύο κατευθύνσεις. Αναμφίβολα η κατάσταση της τουρκικής οικονομίας είναι, τουλάχιστον, ασταθής, αλλά στην τρέχουσα συγκυρία πολλές ευρωπαϊκές χώρες (προεξάρχουσας της Γερμανίας) δεν θα ήθελαν να μειωθούν οι εξαγωγές τους στην Τουρκία (για το 2019 υπολογίζονταν σε περίπου 20 δισεκατομμύρια ευρώ). Εχει το Βερολίνο τρόπο πίεσης προς την Αγκυρα; Φυσικά και έχει. Ας μη λησμονείται ότι η Τουρκία αναμένει την παράδοση έξι υποβρυχίων τύπου 214 από τη Γερμανία τα προσεχή χρόνια.

Η κατάσταση είναι όμως ακόμη πιο περίπλοκη, ιδιαίτερα στο μεσογειακό μέτωπο. Η εμπλοκή της Τουρκίας στη Λιβύη της έχει επιτρέψει τη διαμόρφωση μιας πολύ στενής σχέσης με την Ιταλία, που με τη σειρά της προσπαθεί να εξισορροπήσει την εικόνα της με την Ελλάδα. Εσχάτως έχουν ενισχυθεί και οι σχέσεις Αγκυρας – Βαλέτας. Η επόμενη ημέρα στη Λιβύη και το «φάντασμα του Μεταναστευτικού» φέρνουν κοντά αυτές τις τρεις χώρες καθώς, σύμφωνα με ενημερωμένες πηγές, η Αγκυρα ισχυρίζεται ότι μέσα από τη σταθεροποίηση της Τρίπολης θα αποτραπεί ένα νέο μεταναστευτικό κύμα. Παράλληλα, η Μαδρίτη τηρεί στάση ουδετερότητας, τόσο λόγω των τουρκικών στρατιωτικών παραγγελιών σε ισπανικά ναυπηγεία όσο επίσης λόγω της έκθεσης του ισπανικού τραπεζικού τομέα στην Τουρκία.

“Το Βήμα”

της Ευμορφίας Δημητρακοπούλου.

Διαμηνύουν όσοι απέκτησαν θέσεις χάρη στον φιλο-γερμανισμό τους. Προφανώς οι ειδήμονες των τηλε-παραθύρων αγνοούν ότι μπορεί κάποιοι να μην ανήκουν στην «αριστερά ή την ξεχασμένη δεξιά» και να εκλαμβάνουν ως μομφή τέτοιες κατηγοριοποιήσεις. Αγνοούν ότι ορισμένοι απλώς σκέφτονται την χώρα.

Με τόσο προφανή την “ουδέτερη” παρέμβαση του Βερολίνου υπέρ της Τουρκίας, οι πολίτες αντιλαμβάνονται και αγανακτούν. Φωνή λαού οργή θεού λένε. Ενώπιον της διογκούμενης οργής κάποιοι βλέπουν το σχέδιο για τον ελληνο-τουρκικό διάλογο να ναυαγεί. Και κάνουν τα πάντα να το διασώσουν.

Τελικά, παίζοντας με την σημαδεμένη τράπουλα ορισμένων ευρωπαίων η Τουρκία θα πάρει ότι ζητά με διαπραγματεύσεις, ενώ η Αθήνα θα μείνει με το διεθνές Δίκαιο ανά χείρας. Η ιστορία γράφει για κράτη ισχυρά ή αδύναμα που εξαφανίστηκαν εξ’ αιτίας λανθασμένων πολιτικών επιλογών. Πουθενά δεν αναφέρει χώρες ηθικές ή δίκαιες.

Κάποιοι μιλούν για μοναχοφάηδες, άλλοι για ακατοίκητα βράχια, θυμίζοντας την απάντηση του Ελευθερίου Βενιζέλου στον πρέσβη στην Άγκυρα Σπ. Πολυχρονιάδη: «τι να διεκδικήσωμεν πλέον τα κατσάβραχα της Μικράς Ασίας, τα απογυμνωθέντα από τους Έλληνας;».

Ο Ερντογάν και το επιτελείο του κορυφώνουν την ένταση, με σκοπό να φοβίσουν  τους Έλληνες και η πάντα “ψύχραιμη” Αθήνα να επικαλεστεί ως λύση τον διάλογο. Εάν υπερασπιστεί την καταπατημένη επικράτεια της θα θεωρηθεί ένοχη προκλήσεως. Οπότε αφήνει τους Τούρκους να κάνουν βόλτες. Λέγεται ότι ο πρόεδρος της Τουρκίας δεν χαίρει αποδοχής. Από ποιους; Ότι δήθεν γίνεται δυσάρεστος γιατί δέχεται εκπροσώπους της Χαμάς, επειδή συνεχάρη τύποις τον Λουκασένκο για την επανεκλογή του, όπως ο Πούτιν και διότι είναι κατά των διπλωματικών σχέσεων Ισραήλ- ΗΑΕ, όπως δηλαδή η Ρωσία. Πότε οι ειδήμονες κατάλαβαν τι παιχνίδι  παίζεται λ.χ. μεταξύ Μίνσκ- Μόσχας- Βερολίνου;

Η Τουρκία επιθυμεί να επεκταθεί και χρησιμοποιεί ως πρόσχημα τον υποθαλάσσιο πλούτο. Διαφορετικά οι ενέργειές της ως ωμή εισβολή θα προκαλούσαν διεθνείς  αντιδράσεις. Ποιος πετρελαϊκός όμιλος θα επενδύσει σε “αμφισβητούμενα” ύδατα; Ουδείς. Έτσι, η Άγκυρα που έχει μέσα και τεχνογνωσία θα αναλάβει να διασφαλίσει εναλλακτικές πηγές ενέργειας, σπάζοντας το ρωσικό μονοπώλιο. Αυτό το μύθο πουλά στην Ουάσιγκτον! Μοιάζει με το ανέκδοτο της αυθόρμητης εξέγερσης στην Λευκορωσία. Ή με εκείνο του Ινονού, ο οποίος αφού τήρησε ουδετερότητα στον Β΄Π.Π., όπως του ζήτησε το Βερολίνο, το 1945 έπλεξε το αφήγημα της σοβιετικής απειλής εναντίον της Τουρκίας. Στόχος του ήταν να εξαφανίσει την αντιπολίτευση, να αποκομίσει τα μέγιστα οφέλη από τις ΗΠΑ και να βγεί από την διεθνή απομόνωση, στην οποία είχε περιέλθει λόγω των σχέσεων της Άγκυρας με τους ναζί.

Το ερώτημα είναι γιατί παλεύει ο Γερμανός υπουργός Χάϊκο Μάας; Η Άγκυρα ζητά διάλογο, το ίδιο και η Αθήνα. Εκείνος προσφέρεται ως μεσάζων και οι μόνοι που απομένει να πειστούν είναι οι Έλληνες, που δεν κατανοούν το γιατί; Ως υπουργός δικαιοσύνης ο Μάας με τον νόμο Netzwerk-durchsetzungsgesetz, υποτίθεται ότι θέλησε να σταματήσει τα face news στο διαδίκτυο. Οι Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα τον κατηγόρησαν για φίμωση του τύπου. Το 2018 ανέλαβε υπουργός εξωτερικών και έχασε την ευκαιρία να βρεί ένα νόμο για τις χαμαιλεόντιες πολιτικές εξαπάτησης.

Ευμορφία Δημητρακοπούλου

“Μακεδονία”