Protagon Team 4 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2020, 08:40

Ενα άρθρο πολλαπλών στοχεύσεων στους Financial Times: προτείνει συνδυαστική παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Ενωσης (διάβαζε Γαλλίας και Γερμανίας) στην Ανατολική Μεσόγειο, ώστε να συμμαζευτεί η Τουρκία που εκμεταλλεύεται την αποσύνθεση της Pax Americana, όπως άλλωστε και η Ρωσία.

Ο Φίλιπ Στίβενς είναι βρετανός δημοσιογράφος, όμως ενδιαφέρεται για μία απάντηση της Ευρωπαϊκής Ενωσης στην Τουρκία όσον αφορά την κρίση στην Ανατολική Μεσόγειο. Λόγω της «ελληνικής αντιπαράθεσης με την Τουρκία», όπως γράφει σε άρθρο του στους (συνδρομητικούς) Financial Times, φρονεί ότι η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει δράση, διαιτητικού χαρακτήρα βασικά, η οποία θα συνδυάζει και το καρότο της γερμανικής διπλωματίας και το μαστίγιο των γαλλικών φρεγατών, και χωρίς να περιμένει τυχόν πρωτοβουλίες από τις απούσες ΗΠΑ.

Περιγράφει τα διαδραματισθέντα και τα διαδραματιζόμενα στην Ανατολική Μεσόγειο υπερβάλλοντας κάπως, αφού μιλάει για «συγκρούσεις τουρκικών και ελληνικών πολεμικών πλοίων», οι οποίες βεβαίως δεν έχουν συμβεί. (Με μοναδική εξαίρεση την… παράπλευρη απώλεια που συνιστά η τρύπα στα πλευρά της φρεγάτας «Kemal Reis» από την πλώρη της φρεγάτας «Λήμνος». Ναι, εκεί υπήρξε όντως σύγκρουση, πάντως όχι με τη στρατιωτική έννοια.)

Tέλος πάντων, για τον αρθρογράφο αυτές οι μεταφορικές «συγκρούσεις» σταμάτησαν τις προσπάθειες διαμεσολάβησης της γερμανίδας καγκελαρίου Ανγκελα Μέρκελ, ενώ επακολούθησε και η αποστολή «γαλλικού πλοίου και μαχητικών αεροσκαφών προς υποστήριξη των ελληνικών και κυπριακών πολεμικών σκαφών».

Ο Στίβενς βλέπει την έξαρση της «περιφερειακής έντασης», γενικώς, ως αποτέλεσμα των «ερειπίων της Pax Americana», ως απότοκο της «έλλειψης αμερικανού διαιτητή».

Οσον αφορά πάντως τα Ελληνοτουρκικά, ο αρθρογράφος επισημαίνει την «ανοιχτή πληγή» του Κυπριακού, την «αμφισβητούμενη εμβέλεια των θαλάσσιων ορίων των νησιών του Αιγαίου», αλλά και την «ανακάλυψη πλούσιων υποθαλάσσιων κοιτασμάτων», όπως και το ενεργειακό παιχνίδι με τους ποικίλους αγωγούς μεταφοράς καυσίμων.

Φρονεί ότι οι ημέρες που ο Αμερικανός «θα έστελνε μερικά πλοία στο Αιγαίο και τα πράγματα θα ησύχαζαν» ανήκουν στο παρελθόν, ένα γεωπολιτικό δεδομένο που «έχει ενθαρρύνει την Τουρκία». Η διαμάχη της με την Ελλάδα, γράφει, «εμπλέκεται σε ευρύτερο περιφερειακό παιχνίδι εξουσίας», και αναφέρει τη Λιβύη, την Αίγυπτο και τα Εμιράτα.

Ο Στίβενς χαρακτηρίζει τον τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν «αναθεωρητή» και επίδοξο ανατροπέα του status quo της περιοχής μας. Και δίπλα του  τοποθετεί τον ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν. Και οι δύο ευνοήθηκαν από την «ασυνεπή και αδιάφορη» συμπεριφορά του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, γράφει. Αλλά και ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα «δεν ήταν ποτέ πεπεισμένος ότι διακυβεύονταν ζωτικά αμερικανικά συμφέροντα στη Συρία και στη Λιβύη».

Ο γάλλος πρόεδος Εμανουέλ Μακρόν «είναι σωστός», επισημαίνει ο Στίβενς, στο συμπέρασμά του ότι «η ΕΕ πρέπει να αναλάβει την ευθύνη» που έχει προκύψει από την προαναφερθείσα απουσία των ΗΠΑ: «Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν μπορούν να αποφεύγουν τη δύναμη όταν αντιμετωπίζουν ηγέτες όπως ο Ερντογάν».

Ο αρθρογράφος κρίνει ότι η Γαλλία επιδιώκει τη διατήρηση «της δικής της επιρροής στην περιοχή» και ότι για αυτόν και μόνο τον λόγο «υποστηρίζει την Ελλάδα». Η Μέρκελ, κατά τον αρθρογράφο, απλώς «φοβάται ότι τα τουρκικά αντίποινα εναντίον της ΕΕ» θα έχουν τη μορφή «νέων προσφυγικών ροών προς την Ευρώπη». Πάντως, κατά τον Στίβενς, λύση στο πρόβλημα της αποτελεσματικότητας της όποιας ευρωπαϊκής παρέμβασης στην Ανατολική Μεσόγειο υπάρχει, και δεν είναι άλλη από τον συνδυασμό της «στρατιωτικής αποφασιστικότητας του Μακρόν» και της «διπλωματίας της Μέρκελ».

Και ο Στίβενς καταλήγει δείχνοντας πρακτικό πνεύμα: «Η πορεία του Ερντογάν προς τον αυταρχισμό κατέστησε μηδενική την προοπτική ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ. Αυτό δεν πρέπει να αποκλείει καλύτερες εμπορικές και επενδυτικές σχέσεις μεταξύ γειτόνων, όπως και κατανόηση για τους πρόσφυγες. Το σημείο εκκίνησης, ωστόσο, πρέπει να είναι μια ΕΕ έτοιμη να σκεφτεί και να δράσει από μόνη της».

Πηγή: Protagon.gr

Του Αλκη Καλλιαντζίδη, Οικονομολόγου, [email protected]  www.kalkis.eu

Δεν πρόλαβε να σταματήσει το πληκτρολόγιό μου, γράφοντας για την πλήρη απόρριψη του λιβανέζικου διεφθαρμένου πολιτικάντικου πολυθρησκευτικού συστήματος, κι είμαι υποχρεωμένος σήμερα, λόγω της σχετικής ειδησεογραφίας, να ασχοληθώ με τις επαναλαμβανόμενες, σχεδόν καθημερινά, διαδηλώσεις στη γειτονική μας Βουλγαρία με κοινό παρονομαστή, Λιβάνου-Βουλγαρίας, τη διαφθορά αλλά και την αργυρώνητη «δικαιοσύνη». Μα θα μου πείτε : διαφθορά υπάρχει σε όλες τις χώρες του κόσμου. Πράγματι έτσι είναι. Όμως οι διαφορές διαφθοράς μετρώνται με τον βαθμό εξάρτησης της Δικαιοσύνης από την πολιτική εξουσία της κάθε χώρας. Και η Βουλγαρία δεν φημίζεται για την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης της, παρόλο ότι έχει 13 χρόνια από την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση, εξ ου και δεν συμμετέχει στη ζώνη Σέγκεν. Οι Βούλγαροι διαδηλωτές φωνάζουν δυο συνθήματα : «παραίτηση» και «μαφία», αναφερόμενοι στους Ολιγάρχες τους. Όταν στο Λίβανο οι εκεί απελπισμένοι και οργισμένοι διαδηλωτές ζητούν να «φύγουν όλοι ανεξαιρέτως οι πολιτικοί τους που βρίσκονται ακόμα στην εξουσία», διότι δεν έχουν πια εμπιστοσύνη σε κανέναν.

Το ρεπορτάζ του Jean–Baptiste Chastand, στις 3-9-2020, στον ηλεκτρονικό Le Monde, με τίτλο : «Ο πρωθυπουργός της Βουλγαρίας αγνοεί τις διαδηλώσεις» (Le premier ministre bulgare passe outre les manifestations), μας λέει ότι :  «Ο συντηρητικός ηγέτης Μπόικο Μπορίσοφ υπερασπίζεται το αμφιλεγόμενο σχέδιό του της συνταγματικής αναθεώρησης».

Υπό τις κραυγές και τις διαμαρτυρίες χιλιάδων διαδηλωτών που συγκεντρώθηκαν μπροστά στα παράθυρα του Κοινοβουλίου, ο πρωθυπουργός της Βουλγαρίας, Μπούκο Μπορίσοφ, κατάφερε να δρομολογήσει, την Τετάρτη 2 Σεπτεμβρίου 2020, την αμφισβητούμενη διαδικασία αλλαγής του βουλγαρικού Συντάγματος. Μετά από ώρες διαπραγματεύσεων με διάφορα εθνικιστικά και ακροδεξιά κόμματα που υποστηρίζουν τον συνασπισμό του, το Gerb (Πολίτες για την ευρωπαϊκή ανάπτυξη της Βουλγαρίας-Citizens for European Development of Bulgaria), το συντηρητικό κόμμα του στην εξουσία, ανακοίνωσε ότι έλαβε 127 υπογραφές από βουλευτές,  δηλαδή 7 περισσότερες από την απόλυτη πλειοψηφία που απαιτείται για να ξεκινήσει η εξέταση του σχεδίου κειμένου αναθεώρησης του Συντάγματος της Βουλγαρίας. Σε περίπτωση αποτυχίας διαμόρφωσης πλειοψηφίας, ο Μπορίσοφ είχε ανακοινώσει ότι θα παραιτηθεί. Κάτι φυσικά που δεν συνέβη, αφού βρήκε την πλειοψηφία.

Ξεκίνησε την ιδέα της αλλαγής του Συντάγματος την Παρασκευή 14 Αυγούστου 2020, μετά από εβδομάδες διαδηλώσεων κατά της διαφθοράς στις μεγάλες πόλεις. Συσπειρώνοντας τη φιλοευρωπαϊκή αστική νεολαία, προσκείμενη στο κεντροδεξιό κόμμα της «Δημοκρατικής Βουλγαρίας», και τους υποστηρικτές του Σοσιαλιστικού Κόμματος, τον κύριο σχηματισμό της αντιπολίτευσης, αυτές οι διαδηλώσεις απαιτούν την παραίτηση του Μπορίσοφ και του Γενικού Εισαγγελέα Ιβάν Γκέσεφ, κατηγορουμένων για αποτυχία να καταπολεμήσουμε επαρκώς τους διάφορους Ολιγάρχες που κυριαρχούν, στο παρασκήνιο, αυτής της χώρας των 7.000.000 κατοίκων, που μαστίζεται ακόμη από τη διαφθορά παρά την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο Λίβανος τουλάχιστον δεν ανήκει σε μια ένωση με αυστηρούς κανόνες χρηστής διοίκησης.

«Αυτή η συμμαχία είναι πρωτόγνωρη εδώ και 30 χρόνια», υπογραμμίζει ο πολιτικός επιστήμονας Ognian Mintchev. «Συνήθως, οι πρώην κομμουνιστές και οι κληρονόμοι του δημοκρατικού συνασπισμού είναι πολύ διχασμένοι. Αλλά εδώ, συσπειρώθηκαν δυνάμεις για να ρίξουν  μια εξουσία που πιστεύουν ότι είναι διεφθαρμένη». Επικεφαλής της χώρας σχεδόν συνεχώς από το 2009, ο  Borissov, πρώην καρατερίστας, καλλιεργεί στη διεθνή σκηνή την εικόνα του ως υπεύθυνου και φιλοευρωπαϊκού συντηρητικού ηγέτη, κάτι που μέχρι στιγμής του έχει εγγυηθεί την υποστήριξη των σημαντικότερων ευρωπαϊκών πρωτευουσών. Αλλά ταυτόχρονα, οι αντίπαλοί του στη Βουλγαρία τον κατηγορούν ότι δεν έκανε τίποτα εσωτερικά για να καταπολεμήσει τη μάστιγα της διαφθοράς, ειδικά σε σύγκριση με τη γειτονική Ρουμανία, η οποία έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο κατά την ίδια περίοδο, αν κι εκεί είδαμε στις τηλεοράσεις μας τόσες ογκώδεις διαδηλώσεις να γίνονται ενάντια στην εκεί διαφθορά.

Φωνάζοντας «παραίτηση!» ή «μαφία!», οι διαδηλωτές συγκρούστηκαν βίαια με τις δυνάμεις της τάξης, την Τετάρτη 2-9-2020, κάτι που είναι σπάνιο στη χώρα αυτή. Σαράντα πέντε άνθρωποι, συμπεριλαμβανομένων και 27 αστυνομικών, τραυματίστηκαν και περίπου 30 διαδηλωτές συνελήφθησαν, αναφέρει ο Jean–Baptiste Chastand. Οι Βούλγαροι διαδηλωτές καταλαμβάνουν, από τα μέσα Ιουλίου, πολλά μεγάλα σταυροδρόμια της Σόφιας, δίνοντας σε αυτήν την κινητοποίηση έναν μικρό αέρα «Ακάθιστης Νύχτας».

Μέχρι πού θα το πάνε ; Είναι δύσκολο να το γνωρίζουμε, αν και δεν είναι η πρώτη φορά που η Βουλγαρία συγκλονίστηκε από διαμαρτυρίες κατά της διαφθοράς, χωρίς να αλλάζουν τα πράγματα. Γιατί στο Λίβανο θα αλλάξουν ; Να το δούμε και να μην το πιστέψουμε. Το βουλγαρικό κυβερνητικό κόμμα Gerb παραμένει στην πρώτη θέση στις δημοσκοπήσεις, αν και υποχωρεί. «Αλλά αυτή τη φορά, υπάρχουν πολλοί νέοι στους δρόμους που έχουν σπουδάσει στη Δυτική Ευρώπη και για τους οποίους οι παλιές αντιφάσεις με την σοσιαλιστική αριστερά [ιστορικά φιλο-ρωσική] δεν έχουν πλέον νόημα επειδή ο ευρωπαϊκός προσανατολισμός της Βουλγαρίας έχει πλέον κριθεί», εκτιμάει ο πολιτικός επιστήμονας Antony Todorov.

«Η χαμένη εμπιστοσύνη»

Σημάδι αυτής της νέας συμμαχίας, είναι ο Πρόεδρος Ρουμέν Ράντεφ, ο οποίος εξελέγη το 2016 με την υποστήριξη του Σοσιαλιστικού Κόμματος, ο οποίος πήρε το μέρος των διαδηλωτών και ζήτησε επίσης την παραίτηση του Μπορίσοφ. «Η εμπιστοσύνη χάθηκε οριστικά», διαβεβαίωσε την Τετάρτη ενώπιον ενός Κοινοβουλίου με απόντες τους βουλευτές του κυβερνητικού κόμματος Gerb, οι οποίοι προτίμησαν να μποϊκοτάρουν την ομιλία του. Οι σοσιαλιστές εκτιμούν ότι το σχέδιο μεταρρύθμισης του βουλγαρικού Συντάγματος θα οδηγούσε στη μείωση των εξουσιών του προέδρου. Αλλά ο Μπορίσοφ διαβεβαίωσε ότι στόχος του ήταν να ενισχύσει το δικαστικό σύστημα, ιδίως προβλέποντάς του μια εξουσία δικαστικής πρωτοβουλίας. Αυτό το σημείο, που αμφισβητήθηκε πολύ, αποσύρθηκε τελικά από το σχέδιο του μεταρρυθμιστικού κειμένου ! Από την άλλη πλευρά, δεν έχει προβλεφτεί τίποτα που να εφαρμόζει μια διαδικασία ελέγχου του γενικού εισαγγελέα – άθικτου στη Βουλγαρία – παρά τα επαναλαμβανόμενα αιτήματα των ΜΚΟ και των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων. Διορισμένος υπό αμφισβητούμενες συνθήκες στα τέλη του 2019, ο Ιβάν Γκέσεφ κατηγορείται από τους διαδηλωτές ότι πραγματοποίησε έρευνες υπαγορευμένες   από την εξουσία. Πάσα ομοιότητα με τα καθημάς πολιτικάντικα δρώμενα, είναι τελείως συμπτωματική.

Το ισχύον Σύνταγμα  της Βουλγαρίας χρονολογείται από το 1991. Για την τροποποίησή του, απαιτείται πλειοψηφία 160 εδρών προκειμένου να συγκληθεί μια συνταγματική συνέλευση. Δηλαδή μια μακρά και περίπλοκη διαδικασία. Για αυτόν τον λόγο, το νέο Σύνταγμα «δεν έχει καμία πιθανότητα να εγκριθεί», εκτιμά ο κ. Todorov, αφού η κυβερνώσα πλειοψηφία δεν διαθέτει τόσες έδρες. «Αυτή η όλη διαδικασία χρησιμοποιείται μόνο για να αγοράσει χρόνο, πριν από τις εκλογές που είναι προγραμματισμένες για τον Μάρτιο του 2021. Ο Μπορίσοφ θέλει να αποφύγει με κάθε κόστος μια προσωρινή κυβέρνηση, που θα διοριζόταν από τον πρόεδρο της βουλγαρικής Δημοκρατίας, σε περίπτωση πρόωρης παραίτησης, και που θα μπορούσε να κινήσει δικαστικές διαδικασίες εναντίον του».

Οι διαδηλωτές που ήταν παρόντες στους δρόμους των μεγάλων πόλεων της χώρας την Τετάρτη το απόγευμα επιβεβαίωσαν έτσι την πρόθεσή τους να συνεχίσουν να διαμαρτύρονται. «Το ερώτημα δεν είναι πια εάν θα παραιτηθεί, αλλά πότε και πώς. Χρειάζεται λίγη περισσότερη υπομονή, αλλά είμαι πεπεισμένος ότι αυτό θα συμβεί», δήλωσε ένας από τους διοργανωτές στο τεράστιο πλήθος στη Σόφια.

Αν και υπάρχουν τεράστιες διαφορές μεταξύ του πολιτικάντικου συστήματος Βουλγαρίας και Λιβάνου, ο κοινός τους παρονομαστής είναι ένας : η γιγαντιαία διαφθορά, συνδυασμένη με την αργυρώνητη «δικαιοσύνη», το κράτος των κολλητών και τους βολεμένους Ολιγάρχες που εξοργίζουν τους με αβέβαιο μέλλον νέους.

Του Αλκη Καλλιαντζίδη, Οικονομολόγου, [email protected]  www.kalkis.eu

Τα θλιβερά γεγονότα, με τις εκρήξεις στις 4 Αυγούστου 2020, στον γειτονικό Λίβανο μας είναι γνωστά.  Η κατάσταση χρεοκοπίας στην οποία βρίσκεται από τον Μάρτιο 2019, με το χρέος του στο 170% του ΑΕΠ του και πλέον, με τις Τράπεζές του να μην δίνουν τις καταθέσεις σε δολάρια των μικρο-καταθετών τους γιατί τις φάγανε, με τον πληθωρισμό του στο 112% μόνο τον περασμένο Ιούλιο, αφού η ισοτιμία της λιβανέζικης λίρας στη μαύρη αγορά υπερβαίνει τις 8.000 λίρες για 1 δολάριο, όταν η επίσημη είναι 1.500 λίρες για 1 δολάριο. Με 12 εκατομμύρια Λιβανέζους περίπου συνολικά, εκ των οποίων 4,5 εκατομμύρια μόνο εναπομείναντες στο Λίβανο με ραγδαία τάση φυγής των νέων και των υπολοίπων στη Διασπορά, που διαμορφώνουν όμως περίπου το 50% του ΑΕΠ με τα εμβάσματά τους στους οικείους τους. Με κατεστραμμένα τα δίκτυα ηλεκτρισμού (ιδιώτες πουλάνε πανάκριβα ρεύμα από τις γεννήτριες τους) και υδροδότησης και με 1.500.000 περίπου Σύριους πρόσφυγες αλλά και Αιθίοπες και λοιπούς Αφρικανούς οικιακούς βοηθούς (εγκλωβισμένους στο Λίβανο γιατί δεν έχουν χρήματα για να επιστρέψουν στις πατρίδες τους) της άλλοτε ακμάζουσας ανώτερης και μεσαίας τάξης που σήμερα είναι χρεοκοπημένες και αδυνατούν πλέουν να τους αμείψουν. Και με έναν λιβανέζικο Λαό που δηλώνει στις τηλεοράσεις ότι «το μόνο που του απέμεινε είναι η οργή» εναντίον όλου του πολιτικάντικου συστήματος το οποίο απαιτεί να «τσακιστεί και να φύγει», διότι το θεωρεί διεφθαρμένο. Δίχως όμως να προτείνει μια εναλλακτική πρόταση ! Και κάποιες χιλιάδες απελπισμένους Λιβανέζους που συνυπέγραψαν πρόσφατα ένα κοινό ψήφισμα με αίτημα να ξαναγίνουν γαλλική αποικία για να σωθούν !!!

Την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, ο Γάλλος πρόεδρος Μακρόν έχει ολοκληρώσει την επίσκεψη του για 2^η φορά, σε λιγότερο από ένα μήνα, στο Λίβανο και βρίσκεται ήδη στο απειλούμενο από την Τουρκία Ιράκ.

Προς τι όμως η παρέμβαση Μακρόν στο Λίβανο ;

Να συμμετάσχει στους χθεσινούς εορτασμούς της απελευθέρωσης του Λιβάνου από την οθωμανική αυτοκρατορία την 1^η Σεπτεμβρίου 1920, όπου μαζί με μαθητές φύτεψε ένα κέδρο, το έμβλημα της χώρας αυτής, για να δείξει, παρά ταύτα, ότι ο Λίβανος έχει μέλλον.

Αλλά κυρίως για να συζητήσει, ως ουδέτερος διαμεσολαβητής, με την υφιστάμενη πολιτική τάξη (με όλες τις παρατάξεις, συμπεριλαμβανομένης και της ένοπλης Χεζπολάχ) τις άμεσες μεταρρυθμίσεις που θα πρέπει να γίνουν στα πλαίσια μιας νέας προσωρινής κυβέρνησης ειδικής αποστολής. Αλλά και να αξιολογήσει, μέσα από τις μη κυβερνητικές οργανώσεις που βρίσκονται επιτόπου και τον γαλλικό στρατό που βρίσκεται εκεί βοηθητικά, αν η γαλλική βοήθεια, με την επωνυμία «Φιλία-Amitié», 1.200 τόνων κατασκευαστικού υλικού (υαλοπίνακες, τσιμέντου, ηλεκτρολογικού υλικού, κλπ.) και εργαλειομηχανών (που μετέφερε εκεί το ελικοπτεροφόρο “Βροντή»-Tonnerre), φθάνουν στους Λιβανέζους που τα έχουν ανάγκη ή θα τα φάει το πολιτικό κατεστημένο.

Ο Γάλλος πρόεδρος θέλει να αλλάξει το πολιτικό σύστημα, ως ισορροπιστής.

Δευτέρα 31-8-2020, λίγες ώρες πριν από την άφιξη του Μακρόν στο Λίβανο (όπου είναι αποδεκτός από όλους, γιατί κάνει προσεκτικές κινήσεις ζογκλέρ και έφερε αποτελέσματα) για δεύτερη επίσκεψη μετά τη διπλή έκρηξη στη Βηρυτό, η χώρα έχει πια, υπό την πίεση του Γάλλου προέδρου, νέο πρωθυπουργό (τον οποίο αμφισβητούν όμως ήδη εκατοντάδες Λιβανέζοι διαδηλωτές, όπως βλέπω στο κανάλι France 24). Τον  Moustapha Adib, πρώην καθηγητή πανεπιστημίου και πρεσβευτή στη Γερμανία, ο οποίος είναι τώρα υπεύθυνος για την συγκρότηση κυβέρνησης μέσα σε 15 μέρες η οποία θα πρέπει να εφαρμόσει επείγοντα μέτρα και να ξεκινήσει τις μεταρρυθμίσεις που είναι απαραίτητες, μέχρι το δεύτερο δεκαπενθήμερο του προσεχούς Οκτωβρίου, για την απεμπλοκή της διεθνούς οικονομικής βοήθειας 11 δις δολαρίων που είχαν μαζευτεί από το 2018 και τα οποία δεν δόθηκαν τότε στο Λίβανο, ως «λευκή επιταγή». Το μότο του Μακρόν στους Λιβανέζους πολιτικούς ήταν χθες : «λεφτά δίχως μεταρρυθμίσεις δεν υπάρχουν». Ο Μακρόν τους υποσχέθηκε μια νέα διάσκεψη στα τέλη του προσεχούς Οκτωβρίου στο Παρίσι, υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, για να μαζευτούν κι άλλοι πόροι, πέραν των 252 εκατ. ευρώ που μάζεψε κατά την 1^η διάσκεψη, που θα κατευθυνθούν στην υγεία (τα κατεστραμμένα νοσοκομεία) και την παιδεία (τα κατεστραμμένα σχολεία). Υποσχέθηκε επίσης να επιστρέψει τον Δεκέμβριο 2020 για να δει τι γίνεται.

Ας δούμε λοιπόν πώς λειτουργεί αυτό το αποκαλούμενο «εξομολογητικό σύστημα» ;

Όπως το σκιαγράφησε η Léa Guyot στις 31-8-2020 στην ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας Le journal du Dimanche, με τίτλο : «Λίβανος: Πώς λειτουργεί το εξομολογητικό σύστημα που ο πρόεδρος θέλει να καταργήσει υπέρ ενός κοσμικού κράτους;» (Liban : comment fonctionne le système confessionnel que le président veut abolir au profit d’un Etat laïque?).

Ενώ μια λαϊκή διαμαρτυρία έχει αποδυναμώσει την υφιστάμενη εξουσία από τον Οκτώβριο 2019 και οδήγησε στην παραίτηση του προηγούμενου πρωθυπουργού στις 10 Αυγούστου, μετά την τραγωδία της 4ης Αυγούστου, ο πρόεδρος του Λιβάνου Michel Aoun διαλάλησε την περασμένη Κυριακή το απόγευμα την ανακήρυξη ενός «Κοσμικού Κράτους» στη χώρα του κέδρου. Ο αρχηγός του κράτους αναγνώρισε την ανάγκη αλλαγής του υφιστάμενου πολιτικού συστήματος. Τη Δευτέρα, ο πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων μίλησε επίσης υπέρ μιας αλλαγής ενός εξομολογητικού συστήματος, «η πηγή όλων των κακών». Ο ηγέτης της Χεζμπολάχ Hassan Nasrallah, από την πλευρά του, είπε ότι ήταν έτοιμος να συζητήσει ένα νέο «πολιτικό σύμφωνο», αλλά όπου οι θρησκευτικές κοινότητες θα εξακολουθούσαν να διαμοιράζονται την εξουσία (μια τρύπα στο νερό δηλαδή) ! Η παράταξη της Χεζμπολάχ είναι από το 1982, ως γνωστόν, η 1^η ένοπλη πολιτική δύναμη του Λιβάνου, εκλεγμένη, ελέγχει τον νότιο Λίβανο με ισχυρότατες παραστρατιωτικές δυνάμεις που υποστηρίζονται από το Ιράν. Κι άρα δεν είναι ρεαλιστικό να αγνοηθεί από κανέναν, πάντως όχι από τον διαμεσολαβητή Μακρόν. Ακόμα και από αυτούς που την θεωρούν τρομοκρατική οργάνωση, όπως οι ΗΠΑ, η Βρετανία, η Γερμανία, κλπ..

Σχεδόν ένας αιώνας εξομολογητισμού

Σύμφωνα με το Σύνταγμα του 1926 και το Εθνικό Σύμφωνο του 1943, η κοινοβουλευτική δημοκρατία του Λιβάνου οργανώθηκε γύρω από ένα πολιτικό σύστημα που χαρακτηρίστηκε ως εξομολογητικό. Με άλλα λόγια, η πολιτική εξουσία κατανέμεται μεταξύ των διαφόρων θρησκευτικών κοινοτήτων. Ενώ 18 κοινότητες αναγνωρίζονται επίσημα στη χώρα, τρεις από αυτές μονοπωλούν τις θέσεις-κλειδιά. Έτσι, η Προεδρία της Δημοκρατίας προορίζεται για έναν Μαρωνίτη Χριστιανό, η θέση του Πρωθυπουργού πρέπει παραδοσιακά να ανήκει σε ένα Σουνίτη Μουσουλμάνο (όπως συμβαίνει τώρα με τον Μουσταφά Άντιμπ) και η προεδρία της Βουλής των Αντιπροσώπων σε ένα Σιίτη Μουσουλμάνο. Δηλαδή ένα πολιτικάντικο σύστημα με τιμάρια και τιμαριούχους. Ο ορισμός δηλαδή ενός πελατειακού Κράτους που οδήγησε στην σημερινή οικονομική και κοινωνική καταστροφή.

Αυτή η κατανομή εξουσίας πραγματοποιήθηκε με βάση μια απογραφή πληθυσμού που χρονολογείται από το 1932. Εκείνη την εποχή, τηρήθηκε η ισορροπία μεταξύ του αριθμού των χριστιανών και των μουσουλμάνων. Όμως, η δημογραφική ανάπτυξη των Μουσουλμάνων και η αίσθησή τους για υπο-εκπροσώπησή τους οδήγησε, μετά από έναν 15ετή εμφύλιο πόλεμο, στις συμφωνίες της Taëf (Ταΐφ) το 1989 και σε μια πιο ισορροπημένη κατανομή της εξουσίας. Έφτασαν δε στο σημείο να έχουν ένοπλη παραστρατιωτική οργάνωση.

 Μια οργάνωση πολιτικού συστήματος που τροφοδοτεί τον θυμό των Λιβανέζων

Οι Λιβανέζοι, που κι αυτοί έχουν τις ευθύνες τους και που διαδηλώνουν στο πεζοδρόμιο εδώ και αρκετούς μήνες, επικρίνουν τακτικά τον ομολογιακό χαρακτήρα του καθεστώτος που οδήγησε στον κατακερματισμό της κοινωνίας μεταξύ των διαφορετικών θρησκειών, το  οποίο προκάλεσε το πελατειακό κράτος και τη διαφθορά. Κατηγορείται επίσης ότι οδηγεί στην έλλειψη ανανέωσης των πολιτικών ηγετών, με πολλές οικογένειες να μοιράζονται την εξουσία από γενιά σε γενιά. Τέλος, είναι επίσης υπεύθυνο για την πολιτική ακινησία της άρχουσας πολιτικο-τραπεζικής τάξης.

Την περασμένη Παρασκευή, ο Μακρόν επεσήμανε τους «περιορισμούς» αυτού του συστήματος, οι οποίοι οδήγησαν «σε μια κατάσταση όπου δεν υπάρχει σχεδόν καμία ανανέωση και όπου υπάρχει σχεδόν αδυναμία διεξαγωγής μεταρρυθμίσεων».

 Πολύ πριν από το Σύνταγμα του 1926, που υιοθετήθηκε σε μια εποχή που η χώρα ήταν ακόμη υπό γαλλική κατοχή, το λιβανέζικο ομολογιακό σύστημα έχει τις ρίζες του στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Η αμφισβήτησή του δεν είναι μόνο άνευ προηγουμένου, αλλά και γεμάτη συνέπειες καθώς η χώρα των 4,5 εκατομμυρίων κατοίκων υφίσταται μια κρίση όχι μόνο πολιτική, αλλά και οικονομική και υγειονομική, ιδιαίτερα σήμερα με τον Covid 19.

 Για πολλούς μήνες τώρα, ο πληθυσμός έπρεπε να αντιμετωπίσει μια έκρηξη στο χρέος, την ανεργία και τα ποσοστά φτώχειας. Και τούτο, εκτός από τη διπλή έκρηξη της 4ης Αυγούστου στο λιμάνι της Βηρυτού, η οποία σκότωσε τουλάχιστον 188 άτομα και κατέστρεψε ολόκληρες γειτονιές της πρωτεύουσας, αφήνοντας δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους άστεγους χωρίς καμία κρατική ενίσχυση. Οι Λιβανέζοι – εκ νέου εγκλωβισμένοι έως τις 7 Σεπτεμβρίου λόγω της ανησυχητικής επιδημικής επιδείνωσης του Covid 19 – θεωρούν την πολιτική τάξη υπεύθυνη για αυτήν την τραγωδία. Αμέλεια, διαφθορά, πολιτική ακινησία : οι διαδηλωτές καταγγέλλουν το εξομολογητικό σύστημα για σχεδόν ένα χρόνο. Την Κυριακή, .ο Πρόεδρος Άουν άκουσε τα αιτήματά τους για πρώτη φορά. Ο διορισμός του Moustapha Adib αμφισβητείται από μερίδα του λαϊκού κινήματος διαμαρτυρίας, το οποίο αρνείται να υποστηρίξει έναν αρχηγό της κυβέρνησης από το τρέχον σύστημα.

Και το ερώτημα είναι : θα αποδεχθεί το υπάρχων πολιτικάντικο σύστημα να γίνουν μεταρρυθμίσεις που απαιτεί η διεθνής κοινότητα για να δώσει χρήματα στον «υπό εξαφάνιση» Λίβανο ;

Θα δούμε…

Κι ένα άλλο ερώτημα που θέτουν Γάλλοι και αλλοδαποί κακεντρεχείς : η παρέμβαση Μακρόν στο Λίβανο συνιστά ανθρωπιστική βοήθεια ή αποτελεί ευθεία ανάμειξη στις εσωτερικές υποθέσεις του Λιβάνου ;

Θα δούμε… Ο ίδιος πάντως είπε : «αν δεν πήγαινα εγώ, θα πήγαινε το Ιράν, η Τουρκία, η Σ. Αραβία, κλπ.».

ΤΟ ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ
Oι πρόεδροι Τουρκίας και Γαλλίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και Εμανουέλ Μακρόν / Φωτογραφία αρχείου: Ludovic Marin, Pool via AP
Τρύφωνας Καϊσερλίδης
H σημερινή επίσκεψη του Εμανουέλ Μακρόν στη Βαγδάτη -καθώς το Παρίσι ανησυχεί για την επανεμφάνιση του ISIS στο Ιράκ- και πιθανώς και στις κουρδικές περιοχές στα βόρεια υπογραμμίζει εκ νέου την κόντρα Γαλλίας-Τουρκίας σε όλα τα μέτωπα, ιστορικά, ιδεολογικά, στη Μεσόγειο, την Κύπρο, τη Μέση Ανατολή, τη Βόρεια Αφρική, ακόμη και στο γαλλικό έδαφος.

Μια κόντρα που αποτυπώθηκε ανάγλυφα και στο σημερινό πρωτοσέλιδο της «Le Figaro», το οποίο επικρίνει τον «σουλτάνο» Ερντογάν ότι κάνει όλο και περισσότερα λάθη.

«Φαίνεται σαν η αρχή μιας γαλλικής εκστρατείας ενάντια στις τουρκικές επεκτατικές βλέψεις», σχολίασε ο αναλυτής Μάικλ Τάντσουμ του ΑΙΕS.
Η ένταση στις σχέσεις του Μακρόν με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν κλιμακώθηκε τον Ιούνιο, όταν το τουρκικό ναυτικό παρενόχλησε κοντά στις ακτές της Λιβύης γαλλικό πολεμικό πλοίο που βρισκόταν σε αποστολή του ΝΑΤΟ και επιχειρούσε να ερευνήσει τουρκικό σκάφος στο πλαίσιο της εφαρμογής του εμπάργκο όπλων, θυμίζει ο δημοσιογράφος Ντέιβιντ Λεπέσκα σε άρθρο του στο Ahval, επιχειρώντας να ρίξει φως στο παρασκήνιο της κόντρας των προέδρων Γαλλίας και Τουρκίας. «Η κατάσταση ήταν ήδη τεταμένη όταν συνέβη αυτό», δήλωσε στο Ahval ο Γκιγιόμ Περιέ, ανταποκριτής της «Le Monde» στην Τουρκία. «Αλλά σίγουρα το συμβάν αυτό άνοιξε νέα περίοδο εντάσεων».

Η κόντρα Μακρόν-Ερντογάν για τη Λιβύη
Ο Μακρόν μίλησε για αποσταθεροποιητικό ρόλο της Τουρκίας στη Λιβύη, με την Αγκυρα να απαντά ότι η συμμετοχή της Γαλλίας στη ΝΑΤΟϊκή επιχείρηση του 2011, που ανέτρεψε τον Μουαμάρ Καντάφι, συνέβαλε στο να οδηγηθεί στο χάος η βορειοαφρικανική χώρα. Ο Μακρόν παρέχει, την ίδια ώρα, σθεναρή στήριξη στην Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία στις συνοριακές και ενεργειακές διαφορές τους με την Τουρκία, και ενώ η Γερμανία προσπαθεί να μεσολαβήσει και να διεκδικήσει ενεργό ρόλο στις διαπραγματεύσεις στη Λιβύη, θα ήταν μεγάλη επιτυχία για τον Γάλλο πρόεδρο να μπορέσει να ανοίξει τον δρόμο για μια συμφωνία για τη βορειοαφρικανική χώρα -αν και ο επικεφαλής της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης, Φαγιέζ αλ Σάρατζ, είναι μάλλον απίθανο να δεσμευθεί σε οποιοδήποτε deal χωρίς την έγκριση του Ερντογάν.

Η Τουρκία προσπαθεί στη Λιβύη να διασφαλίσει την επιβίωση της συμφωνίας της με τον Σάρατζ και να εξασφαλίσει τα εμπορικά της συμφέροντα. Από την άλλη, ο γαλλικός πετρελαϊκός κολοσσός Total δραστηριοποιείται στη Λιβύη από τη δεκαετία του 1950 και πέρυσι επένδυσε άλλα 650.000.000 δολάρια στην περιοχή της Σύρτης, άρα μια επίθεση των υποστηριζόμενων από την Τουρκία δυνάμεων της κυβέρνησης Σάρατζ κατά εκείνων του στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ στη Σύρτη θα συνιστούσε για το Παρίσι επίθεση σε γαλλικά συμφέροντα.

Η κόντρα Μακρόν-Ερντογάν, ωστόσο, για την άσκηση επιρροής εκτείνεται και νοτιότερα, καθώς η Γαλλία έχει σημαντική στρατιωτική και εμπορική παρουσία στον Νίγηρα και εξαρτάται από το ουράνιο της χώρας αυτής για τα πυρηνικά της εργοστάσια. Τον περασμένο μήνα, η Τουρκία και ο Νίγηρας υπέγραψαν συμφωνίες οικονομικής και αμυντικής συνεργασίας, που περιλαμβάνουν και δικαιώματα εξόρυξης, μπαίνοντας στο μάτι της Γαλλίας.

Το «μακρύ χέρι» της Τουρκίας στη Γαλλία
Πέραν τούτων, η Γαλλία αντιμετωπίζει λίαν επιφυλακτικά τις βλέψεις της Τουρκίας, που κυβερνάται από μια παραλλαγή του «πολιτικού Ισλάμ», για ενίσχυση του ρόλου σε μια περιοχή που το Παρίσι θεωρεί ότι ανήκει στην παραδοσιακή σφαίρα επιρροής του και αντιδρά στην αμφισβήτηση από την Αγκυρα των δικαιωμάτων της Κύπρου στα ενεργειακά, καθώς έχει εξασφαλίσει οικόπεδα της κυπριακής ΑΟΖ, ενώ οι εσωτερικές ανησυχίες εξηγούν σε κάποιο βαθμό και τη στάση του Μακρόν έναντι της Αγκυρας, καθώς και εκείνη του Ερντογάν έναντι της Γαλλίας.

Αν και οι εκλογές αργούν ακόμη στις δύο χώρες, «είναι χρήσιμο για τον Ερντογάν και τον Μακρόν να έχουν αυτή τη στιγμή τέτοιον αντίπαλο, κυρίως για εσωτερικούς λόγους και για επαναβεβαίωση της διπλωματικής στρατηγικής. Ο Μακρόν αναζητεί ψήφους στη Δεξιά και γι’ αυτό πρέπει να δείξει ότι αντιτίθεται στον ρόλο της Τουρκίας στη Μεσόγειο και εντός της Γαλλίας», λέει ο Περιέ.

Τον περασμένο μήνα η γαλλική κυβέρνηση κατακεραύνωσε την απόφαση του Ερντογάν για μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί, λίγες ημέρες μετά την πολυσέλιδη έκθεση της γαλλικής Γερουσίας για την αυξανόμενη, επικίνδυνη επιρροή των ισλαμιστών στη Γαλλία, που ανέφερε τη Μουσουλμανική Αδελφότητα ως την πλέον επικίνδυνη οργάνωση, και την Τουρκία -που είναι υπεύθυνη για τους μισούς αλλοδαπούς ιμάμηδες στη Γαλλία- ως κύριο υποστηρικτή αυτών των λεγόμενων «θρησκευτικών αυτονομιστών».

Τον περασμένο Φεβρουάριο ο Μακρόν μίλησε γι’ αυτή τη μορφή διαχωρισμού ορισμένων στο όνομα της θρησκείας από τη Γαλλική Δημοκρατία από τη Μιλούζ της Αλσατίας, όπου ζει μεγάλη τουρκική κοινότητα, η οποία υποστηρίζει τον Ερντογάν και το κόμμα του, το AKP.

«Γνωρίζουμε ότι οπαδοί του AKP και οργανώσεις του στη Γαλλία συνδέονται με τη Μουσουλμανική Αδελφότητα. Γνωρίζουμε ότι υποστηρίζουν οργανώσεις όπως η COJEP στο Στρασβούργο», λέει ο Περιέ. Η COJEP, μια ΜΚΟ με 15 παρακλάδια στην Ευρώπη, υποστηρίζει ότι πολεμά τον ρατσισμό, προωθεί τα ανθρώπινα δικαιώματα και βοηθά τους μετανάστες να πάρουν υπηκοότητα, αλλά, σύμφωνα με τον δημοσιογράφο της «Le Monde», διοικείται κυρίως από πρώην στελέχη του τουρκικού ακροδεξιού MHP του Ντεβλέτ Μπαχτσελί. Από το 2017 που το AKP του Ερντογάν συνεργάζεται στη Βουλή με το MHP, οι Γκρίζοι Λύκοι του τελευταίου είδαν τον ρόλο τους να ενισχύεται όχι μόνο στην Τουρκία, αλλά και στην Ευρώπη, με 20.000 ενεργά μέλη στη Γερμανία και τουλάχιστον 5.000 στην Αυστρία, ενώ εξαπολύουν συχνά επιθέσεις κατά αντιπάλων της Τουρκίας, κυρίως Κούρδων και αρμενικής καταγωγής πολιτών.

«Η Τουρκία», καταλήγει ο Περιέ, «εκλαμβάνεται ολοένα και περισσότερο ως ταραχοποιός στη γαλλική πολιτική σκηνή και ο Ερντογάν πλέον ως πιθανή απειλή για την Ευρώπη».
Πηγή: iefimerida.gr