Αρχική Blog Σελίδα 2357

Μαθήματα γεωοικονομίας από το Brexit

0

 Του Νίκου Ιγγλέση

Το Brexit ολοκληρώθηκε. Η Βρετανία, μετά 4,5 χρόνια από το ιστορικό δημοψήφισμα του 2016, απαλλάχτηκε από τα δεσμά της ΕΕ και έγινε πάλι ένα ουσιαστικά ανεξάρτητο κράτος. Από την 1η Ιανουαρίου 2021, το Λονδίνο δε θα είναι υποχρεωμένο να συμμορφώνεται με τους κανονισμούς και τις οδηγίες των Βρυξελλών και κατ’ επέκταση της «Γερμανικής Ευρώπης».

Το Ηνωμένο Βασίλειο (ΗΒ) έγινε μέλος της τότε ΕΟΚ πριν από 48 χρόνια, το 1973. Η Ελλάδα εντάχθηκε στην ΕΟΚ το 1981 και η Κυπριακή Δημοκρατία στην ΕΕ το 2004.

Το  ΗΒ, μια μεγάλη και ανεπτυγμένη χώρα, η 5η παγκόσμια οικονομία, μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, πυρηνική δύναμη, μέλος της Κοινοπολιτείας και έχοντας δικό της νόμισμα, τη στερλίνα, χρειάστηκε να αγωνιστεί σκληρά για να σπάσει τις αλυσίδες της εξάρτησης, που έχουν χαλκευτεί για όλα τα κράτη – μέλη της ΕΕ, προκειμένου να εξυπηρετούνται τα συμφέροντα της παγκοσμιοποίησης στην Ευρωπαϊκή Ήπειρο.

Το 2016, ο τότε πρωθυπουργός των Συντηρητικών Ντέϊβιντ Κάμερον προκήρυξε δημοψήφισμα, προκειμένου να καθυποτάξει την ισχυρή μερίδα των ευρωσκεπτικιστών – ευρωαρνητών του κόμματός του. Ο Κάμερον, ύστερα από μια ειδική συμφωνία που είχε υπογράψει με την ΕΕ, ήλπιζε σ’ ένα θετικό αποτέλεσμα, υπέρ της παραμονής στην ΕΕ. Οι κάλπες τον διέψευσαν (51,9% ψήφισε υπέρ του Brexit) και αναγκάστηκε να παραιτηθεί. Τον διαδέχτηκε στην πρωθυπουργία η συντηρητική Τερέζα Μέϊ, που, με επιστολή της στις 29 Μαρτίου 2017, ζήτησε την ενεργοποίηση του άρθρου 50 της Συνθήκης της ΕΕ για την αποχώρηση ενός κράτους από την Ένωση.

Το ΗΒ εισήλθε σε έντονη πολιτική κρίση την οποία υποδαύλιζαν οι Βρυξέλλες, το Βερολίνο και τ’ άλλα κέντρα της παγκοσμιοποίησης προκειμένου να ανατρέψουν το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος. Αντίθετα ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στήριξε το Brexit και υποσχέθηκε μια ειδική εμπορική σχέση με τη Μ. Βρετανία.

Στις πρόωρες εκλογές που προκήρυξε η Μέϊ, στις 8 Ιουνίου του 2017, οι Συντηρητικοί έχασαν την απόλυτη πλειοψηφία στο Κοινοβούλιο. Στις 19 Ιουνίου 2017 ξεκίνησαν οι διαπραγματεύσεις για την έξοδο του ΗΒ και ολοκληρώθηκαν στις 13 Νοεμβρίου 2018. Η συμφωνία που επιτεύχθηκε απορρίφθηκε 3 φορές από το Βρετανικό Κοινοβούλιο. Η Τερέζα Μέϊ παραιτήθηκε και στις 23 Ιουλίου 2019 ο Μπόρις Τζόνσον αναλαμβάνει την πρωθυπουργία. Μια νέα Συμφωνία οριστικοποιείται στις 17-10-19. Στις πρόωρες εκλογές που έγιναν στις 12 Δεκεμβρίου 2019 ο Τζόνσον επιτυγχάνει ένα θρίαμβο και μεγάλη πλειοψηφία στο Κοινοβούλιο. Η επίσημη αποχώρηση του ΗΒ έγινε στις 31 Ιανουαρίου 2020 και ορίστηκε μια μεταβατική περίοδος μέχρι την 31η Δεκεμβρίου για την οριστικοποίηση του καθεστώτος που θα διέπει τις σχέσεις των δύο πλευρών μετά την απόσυρση.

Στις διαπραγματεύσεις του τελευταίου διαστήματος, που κατέληξαν στη Συμφωνία της 24ης Δεκεμβρίου 2020, το ΗΒ ήταν σε μειονεκτική θέση γιατί αντιπροσώπευε μια αγορά 66 εκατ. καταναλωτών έναντι μιας αγοράς 450 εκατ. της ΕΕ.

Συμφωνήθηκε ότι οι εμπορικές συναλλαγές θα εξακολουθήσουν να γίνονται χωρίς δασμούς και ποσοστώσεις για να μη διασπαστούν οι «αλυσίδες παραγωγής». Αυτό όμως θα γίνεται μόνο για αγαθά που συμμορφώνονται με τους «κανόνες καταγωγής», ένας όρος που για πρώτη φορά τίθεται σε εμπορική συμφωνία. Επίσης συμφωνήθηκε να διατηρηθούν οι ίσοι όροι ανταγωνισμού στους τομείς προστασίας του περιβάλλοντος, τιμολόγησης των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, στα κοινωνικά και εργασιακά δικαιώματα, τη φορολογική διαφάνεια και τις κρατικές επιδοτήσεις. Για την αλιεία συμφωνήθηκε μια μεταβατική περίοδος (5,5 ετών) μέχρι τον Ιούνιο του 2026, κατά την οποία θα περιοριστούν, κατά περίπου 25%, τα σημερινά δικαιώματα των ευρωπαίων αλιέων στα βρετανικά ύδατα.

Όλα αυτά, όπως δήλωσε η επικεφαλής της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάϊεν, στοχεύουν στο : «Η κοινή αγορά να παραμείνει δίκαιη» και «Η Συμφωνία να διασφαλίσει το θεμιτό ανταγωνισμό». Αν κάποια πλευρά δεν τηρήσει τους όρους της Συμφωνίας το πρόβλημα θα εξετάζεται από ένα Μηχανισμό Επίλυσης Διαφορών που θα συμμετέχουν τα δύο μέρη. Το σημαντικό είναι ότι το Δικαστήριο της ΕΕ δε θα έχει δικαίωμα παρέμβασης σ’ αυτή τη διαδικασία.

Το βέβαιο πάντως είναι ότι το ΗΒ θα έχει περιορισμούς στην άσκηση της οικονομικής, της αναπτυξιακής και της εμπορικής πολιτικής του. Δε θα μπορεί π.χ. να επιβάλλει εισαγωγικούς δασμούς προκειμένου να προστατεύσει κάποιους τομείς της οικονομίας του ή να χορηγεί κρατικές επιδοτήσεις για να ενισχύσει κάποιους άλλους τομείς. Ως αντάλλαγμα έλαβε την ελεύθερη εξαγωγή των βρετανικών προϊόντων και υπηρεσιών στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά. Όλα αυτά βέβαια μπορούν μελλοντικά να ανατραπούν. Το ΗΒ μπορεί π.χ. να επιβάλλει δασμούς σε κάποια προϊόντα και να υποστεί δασμολογικά αντίποινα από την ΕΕ αν κρίνει ότι αυτό είναι πιο συμφέρον για την οικονομία του. Αυτό έκανε, προς διάφορες κατευθύνσεις, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ.

Το Brexit και το Grexit

Για τις πολιτικές δυνάμεις στην Ελλάδα που επιδιώκουν την ανάκτηση της εθνικής κυριαρχίας και την παραγωγική ανασυγκρότηση της πατρίδας μας τα μαθήματα από το Brexit πρέπει να είναι απολύτως σαφή. Το ΗΒ αντιμετώπισε πολύ δύσκολα προβλήματα παρ’ όλο που είχε δικό του νόμισμα, τη στερλίνα και το δημόσιο χρέος του είναι σε σημαντικό ποσοστό στο εθνικό νόμισμά του. Ας αναρωτηθεί κανείς τι θα είχε συμβεί, αυτά τα 4,5 χρόνια, αν η Βρετανία είχε ενταχθεί στο ευρώ. Το πιθανότερο είναι να της είχε επιβληθεί Μνημόνιο και το δημοψήφισμα να είχε ανατραπεί.

Στην ελληνική περίπτωση το πρώτο που πρέπει να γίνει είναι η έξοδος από το Ευρωσύστημα και η εισαγωγή  εθνικού νομίσματος, της νέας δραχμής. Στη συνέχεια πρέπει να διευθετηθεί το θέμα του δημόσιου χρέους, που σήμερα στο σύνολό του είναι σε ευρώ, δηλαδή, σε συνάλλαγμα. Όποιο τμήμα του χρέους αναγνωριστεί από την ελληνική πλευρά θα μετατραπεί σε δραχμές, όπως έγινε το 2001 που το τότε δραχμικό χρέος μετατράπηκε, σε μια νύχτα, σε ευρω-χρέος. Παράλληλα, οι ενέργειες αυτές θα συνδυαστούν με τη σθεναρή απαίτηση των γερμανικών αποζημιώσεων.

Όταν θα έχουν γίνει  αυτά και το εθνικό νόμισμα θα έχει σταθεροποιηθεί τότε η Ελλάδα, συνεκτιμώντας και τη διεθνή συγκυρία, θα είναι έτοιμη να μπει στις σκληρές διαπραγματεύσεις, με επίκληση του άρθρου 50, για έξοδο από την ΕΕ. Οι αλυσίδες της εξάρτησης είναι πολύ χοντρές και για να τις σπάσουμε, πρέπει πρώτα να τις λιμάρουμε. Αυτά για όσους κατανοούν την πραγματικότητα και δεν κινούνται σε ιδεολογικά νεφελώματα (ταυτόχρονη έξοδος από ΕΕ, ευρώ και ΝΑΤΟ).

Υ.Γ. Ο Μπόρις Τζόνσον τον Ιούνιο του 2015, όταν η Ελλάδα προετοιμαζόταν για το δημοψήφισμα, σε άρθρο του στην εφημερίδα Telegraph είχε γράψει μεταξύ άλλων: «Η απώλεια της νομισματικής ανεξαρτησίας είναι σήμερα η βασική αιτία των δεινών της Ελλάδας, της ταπείνωσής της και της απεχθούς οικονομικής σκλαβιάς. Η απώλεια της εθνικής κυριαρχίας έχει γίνει για την Ελλάδα καταστροφή». Αυτά για όσους, δεξιούς και αριστερούς, εξακολουθούν, μέχρι σήμερα, να απαξιώνουν και να λοιδορούν τον Μπόρις Τζόνσον.

Πηγή : www.ellinikiantistasi.gr

 

Τουρκία: Τα αίτια της ειρωνείας του Ακάρ και το νέο παραμύθι που σερβίρει στη Δύση

1
Ο Τούρκος υπουργός Άμυνας, Χουλούσι Ακάρ, πρώην αρχηγός των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων, δεν έχασε την ευκαιρία να ασχοληθεί άλλη μια φορά με την Ελλάδα. Και το έκανε… συμπληρωματικά, επιχειρώντας να αρθρώσει αποτρεπτικό λόγο στις απειλές του στρατηγού Χάφταρ στη Λιβύη ότι θα πλήξει τα τουρκικά στρατεύματα στη χώρα.

Σχολιάζει ο ΜΙΧΑΗΛ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

Ο Ακάρ απείλησε τον Χάφταρ ότι εάν οι δυνάμεις του επιτεθούν δεν θα βρίσκουν χώρο να κρυφτούν. Για μια ακόμη φορά, στο γνωστό πλαίσιο της νεοθωμανικής του αλαζονείας, ο Τούρκος υπουργός Άμυνας συμπεριφέρεται με περισσή αναίδεια, επιχειρώντας να δημιουργήσει την εντύπωση, ότι η περιοχή της Μεσογείου είναι περιοχή “προβολής ισχύος” της τοπικής υπερδύναμης, όπως θέλει να παρουσιάσει τη χώρα του.

Πάγιος στόχος είναι η κατατρομοκράτηση όσων έχουν την προδιάθεση να τρομοκρατηθούν, ή παραγόντων της περιοχής με τους οποίους η διαφορά στη στρατιωτική ισχύ είναι καταφανής. Στο ίδιο πλαίσιο, συνεχίζοντας την προ τριετίας -και βάλε…- ρητορική της χώρας του απέναντι στην Ελλάδα, βρήκε την ευκαιρία να ξιφουλκήσει εναντίον των εξοπλιστικών πρωτοβουλιών της ελληνικής κυβέρνησης.

Με λίγα λόγια, ο στοχευμένα υπερφίαλος Τούρκος αξιωματούχος, μας προειδοποίησε ότι όσα όπλα και να αγοράσουμε δεν μας αρκούν. Προσπάθησε δε να προωθήσει μια εικόνα μιας Ελλάδας με τρομερά οικονομικά προβλήματα, ξεχνώντας ότι άλλη ήταν η χώρα που βρέθηκε στην άκρη του γκρεμού πολύ πρόσφατα και επέλεξε την άρον άρον αναδίπλωση.

Λέγοντας ότι όσα όπλα και να αγοράσουμε δεν θα μας φτάσουν, προφανώς εννοούσε για να αντιμετωπίσουμε αυτό τον κολοσσό που έχουμε για γείτονα. Να μας συγχωρήσει η χάρη του, όμως επειδή δεν τον έχουμε ούτε για αφελή ούτε για ανόητο, στα δικά μας μάτια η προσπάθειά του ερμηνεύεται με εντελώς διαφορετικό τρόπο.

Με απλά λόγια, ερμηνεύεται ως προσπάθεια να… ξορκίσει την ανησυχία που έχει δημιουργήσει στην τουρκική ηγεσία η προοπτική ένταξης έστω και μόνο μίας μοίρας μαχητικών αεροσκαφών τέταρτης γενιάς Rafale. Παρόμοια ανησυχία θα του δημιουργούσε το ενδεχόμενο ένταξης π.χ. στον ελληνικό Στόλο δύο αντιτορπιλικών κατευθυνομένων βλημάτων Arleigh Burke.

Μπορεί να μην πιστεύουν ότι αυτό θα συμβεί, όμως, τι άλλο πλην αυτής της ανησυχίας έχει κινητοποιήσει το λόμπι της Τουρκίας στις ΗΠΑ να πείσει την επερχόμενη κυβέρνηση Μπάιντεν να μην επιτρέψει τέτοια απόφαση. Σύμφωνα μάλιστα με τις υπάρχουσες πληροφορίες, χρησιμοποιούν το επιχείρημα ότι τέτοια απόφαση θα “σκότωνε” την προσπάθεια αποκατάστασης των σχέσεων των ΗΠΑ με την Τουρκία που έχει ήδη ξεκινήσει με δειλά βήματα!

Τι κάνουν λοιπόν οι Τούρκοι; Έχοντας πιέσει στο όριο της ρήξης τις σχέσεις των δυο χωρών, αλλά και της σχέσης της Τουρκίας με την Ατλαντική Συμμαχία (ΝΑΤΟ), αντιλήφθηκε ότι πλησιάζει γρήγορα η ώρα της κρίσης και ξεκίνησε να αναδιπλώνεται. Ο στόχος της Τουρκίας είναι όμως πολύ ύπουλος…

Θέλει να κερδίσει χρόνο, χωρίς φυσικά να μην αλλάξει τίποτα επί της ουσίας. Οι Τούρκοι έχουν την πληροφορία ότι η κυβέρνηση Μπάιντεν, παρά τις εσωτερικές αντιρρήσεις που έχουν εκφραστεί, ίσως και να επιλέξει να πραγματοποιήσει μια τελευταία προσπάθεια επαναφοράς της Τουρκίας. Αυτό αποτελεί παράθυρο ευκαιρίας για την Άγκυρα.

Την ίδια στιγμή, όλες οι πληροφορίες συντείνουν στο ότι προωθούνται παρασκηνιακά με ταχείς ρυθμούς οι διαδικασίες τελικών ρυθμίσεων των προβλημάτων της περιοχής της Μεσογείου, είτε αφορούν τα ελληνοτουρκικά, είτε το πρόβλημα Λιβύης, είτε αποφάσεων που θα επηρεάσουν το ενεργειακό μέλλον της περιοχής.

ΤΟ ΝΑΤΟ ΣΤΙΣ ΑΚΤΕΣ ΤΗΣ ΚΑΣΠΙΑΣ ΚΑΙ Η ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΔΙΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΙΡΑΝ
Στην προσπάθεια να δοθεί η εντύπωση τουρκικής αναδίπλωσης εντάσσεται και η προσπάθεια να πουλήσει στη Δύση το “γεωπολιτικό αφήγημα” της έμμεσης επέκτασης του ΝΑΤΟ μέχρι τις ακτές τις Κασπίας. Σε αυτό το θελκτικό για τους σχεδιαστές της αμερικανικής γεωστρατηγικής αφήγημα, επιχειρούν οι Τούρκοι να εντάξουν τη σύγκρουση στο Ναγκόρνο Καραμπάχ, φυσική συνέχεια του οποίου ήταν η υποδαύλιση αζερικού ζητήματος εντός του Ιράν…

Η τουρκική (κουτο)πονηριά έχει το πλεονέκτημα ότι στηρίζει την αιτιολογία των ενεργειών της στην αξιοποίηση αφενός των αναγκών του ΝΑΤΟ για την αντιμετώπιση του μεγάλου αντιπάλου, της Ρωσίας και αφετέρου στις δυνητικές ανακατατάξεις που θα μπορούσαν να ακολουθήσουν εάν η Δύση “τσιμπούσε το δόλωμα” και ανανέωνε την απαράδεκτη ανοχή που έχει επιδείξει απέναντι στην ανεξέλεγκτη πλέον τουρκική συμπεριφορά.

Εάν υπονομευθεί η εσωτερική ενότητα του Ιράν, αυτό οι Τούρκοι σκοπεύουν να το “πουλήσουν” εκτός από το ΝΑΤΟ και τις ΗΠΑ, στους Σαουδάραβες για να πετύχουν αποκλιμάκωση στην επιβλαβή για τα συμφέροντα της Άγκυρας αντισυσπείρωση των αραβικών χωρών! Θα επιχειρήσουν να το πουλήσουν όμως και στο Ισραήλ…

Απέναντι στο εβραϊκό κράτος η Τουρκία που το καθύβριζε, θα επιχειρήσει να του πουλήσει ότι εργάζεται για την ασφάλειά του,καθώς το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν είναι η νούμερο ένα απειλή εθνικής ασφαλείας! Γι’ αυτό η Τουρκία βάζει τον πειθήνιο στον Ερντογάν πρόεδρο του Αζερμπαϊτζάν, Ιλχάμ Αλίεφ, ο οποίος διατηρεί εξαιρετικές σχέσεις με τους Ισραηλινούς, να μεσολαβήσει για να αποκατασταθούν -έστω μερικώς- οι σχέσεις της Τουρκίας με το Ισραήλ.

Αυτό που διαφεύγει στους Τούρκους είναι ότι μπορεί το Ιράν να θεωρείται και να είναι από θανάσιμη έως και υπαρξιακή (existential) απειλή, όμως οι Ισραηλινοί σχεδιαστές δεν ξεχνούν ότι αυτή ακριβώς η απειλή είναι που οδήγησε σταδιακά στην εξομάλυνση των σχέσεων του εβραϊκού κράτους με τον αραβικό του περίγυρο.

Πόσο παράλογο είναι να σκέπτονται οι Ισραηλινοί, ότι ενδεχόμενη εξαφάνιση της απειλής αυτής θα μπορούσε να επηρεάσει το κίνητρο των αραβικών καθεστώτων για συνέχιση της πολιτικής της εξομάλυνσης των σχέσεων με τη χώρα τους! Οι μεγάλες αλλαγές στον γεωστρατηγικό χάρτη είναι μια αργή και επίπονη διαδικασία. Όμως τα κίνητρα καθενός από τους δρώντες δεν μπορούν να μείνουν κρυφά…

Τα ανωτέρω αποδεικνύουν ότι το γεωστρατηγικό τοπίο είναι εξαιρετικά μπερδεμένο και επίκεινται διευθετήσεις. Προϋπόθεση για να κερδίσει η Τουρκία όσο το δυνατόν περισσότερα, είναι να συνεχίσει να παριστάνει την υπερδύναμη, αποφεύγοντας κάθε κακοτοπιά που θα μπορούσε να της “τσαλακώσει” το προφίλ του πανίσχυρου που οικοδομεί προσεκτικά, πατώντας και πάνω στο “αντιπολεμικό ταμπού” που επικρατεί στη Δύση. Κι εφόσον αυτό ισχύει στη Δύση, είναι αυτονόητο ότι έχει υιοθετηθεί στον υπερθετικό στην Ελλάδα.

Η Τουρκία γνωρίζει επίσης ότι ο Ελληνισμός είναι το μοναδικό σημείο στο οποίο μπορεί μετά βεβαιότητας να κερδίσει σε βάρος των κυριαρχικών δικαιωμάτων των δυο χωρών της περιοχής που τον εκπροσωπούν: Της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας. Δυο χώρες τις οποίες θεωρεί “μαλακούς στόχους” και τις πιέζει με κάθε δυνατό τρόπο, συστηματικά.

Εξ ου και οι προσβλητικές δηλώσεις, σε συνδυασμό με τη σκόπιμη υποβάθμιση της Ελλάδας, με την οποία η Τουρκία συζητά μόνο… καταχρηστικά, αφού η ίδια θεωρεί ότι ανήκει σε μια ανώτερη κατηγορία! Στο ίσιο πλαίσιο εντάσσεται και η παρουσία του ερευνητικού Barbaros στην ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας. Στην Κύπρο που δεν υπάρχει ούτε θεωρητικά στρατιωτική απειλή, η αντιμετώπισή της ισοδυναμεί με απόλυτη περιφρόνηση…

Η ΑΝΑΓΚΗ ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΠΟΤΡΕΠΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ
Που καταλήγουν όλα αυτά; Στο ότι η Τουρκία στηρίζει την πολιτική της απέναντι στην Ελλάδα πάνω στην πεποίθηση ότι η ηγεσία της, ασχέτως του πόσο θα εξοπλίσει τη χώρα, θεωρεί αδιανόητο σενάριο τη στρατιωτική εμπλοκή με την Τουρκία. Δεν την επιθυμεί και θα έκανε τα πάντα για την αποτρέψει, ακόμα και αν ήταν πεπεισμένη ότι οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις θα μπορούσαν να αντεπεξέλθουν με επιτυχία σε περίπτωση σύγκρουσης.

Αυτή η σχεδόν ιδεολογικοποιημένη στάση της ελληνικής πλευράς, ή εναλλακτικά, η πεποίθηση της τουρκικής ηγεσίας περί του τι σκέπτεται η ελληνική ηγεσία, είναι που εκτρέφει την αμετροέπεια δηλώσεων των Τούρκων αξιωματούχων.  Οι Τούρκοι, όπως και άλλες χώρες της περιοχής, γνωρίζουν καλά τι θα μπορούσε να συμβεί εάν σημειωνόταν στρατιωτική αντιπαράθεση Ελλάδας και Τουρκία.

Απλά πιστεύουν ότι η πιθανότητα είναι εξαιρετικά χαμηλή, έως αμελητέα. Άρα το ρίσκο της Τουρκίας είναι τουλάχιστον υπολογισμένο (calculated risk). Στο καλύτερο σενάριο για την Τουρκία θα “μάτωνε” πολύ σοβαρά και η εικόνα της υπερδύναμης θα υφίστατο ισχυρότατο πλήγμα.

Σε αυτό το ενδεχόμενο, η Τουρκία θα κινδύνευε οι διαπραγματεύσεις με την Ελλάδα υπό το καθεστώς στρατιωτικού εκβιασμού που τόσο επιθυμεί, να εξελιχθούν σε ένα στρατιωτικό και (γεω)πολιτικό Βατερλό. Δεν ανησυχεί όμως, διότι η τουρκική ηγεσία θεωρεί πως έχει “διαβάσει” πολύ καλά την ελληνική.

Εάν η κυβέρνηση θέλει να αλλάξει τη μοίρα της χώρας, θα πρέπει να στοχεύσει στο να ανατρέψει αυτή ακριβώς την πεποίθηση της Άγκυρας. Θα πρέπει να ξεκαθαρίσει με την ελληνική στρατιωτική ηγεσία ποια είναι τα πραγματικά στρατιωτικά περιθώρια της χώρας και να προσαρμόσει αναλόγως την αποτρεπτική της ρητορική.

Στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων είναι νομοτελειακά βέβαιο ότι το “καλό παιδί” θα κληθεί να πραγματοποιήσει επώδυνες υποχωρήσεις για να ηρεμήσει ο περιφερειακός “νταβατζής”. Οι υποχωρήσεις αυτές θα επικροτηθούν πολλαπλώς με την Ελλάδα να αποθεώνεται διότι θυσιάζεται για το κοινό -συμμαχικό- καλό. Η πραγματικότητα είναι ότι ο εντοπισμός και η αξιοποίηση ενός κράτους σε ρόλο χρήσιμου ηλίθιου έχει τεράστια αξία, ενώ τα λόγια μηδενική…

Εάν η Ελλάδα επιθυμεί τη σταδιακή αναδίπλωση υπερφίαλων αξιωματούχων του ισλαμοφασιστικού καθεστώτος που ανέχεται η Δύση στην ελληνική γειτονιά, θα πρέπει να σκληρύνει στρατιωτικά τη στάση της και να απειλήσει ΑΞΙΟΠΙΣΤΑ ότι η Τουρκία είναι πολύ κοντά στο να προκαλέσει τη σύγκρουση που κομπάζει πως δεν την απασχολεί. Και φυσικά να βρεθεί η ίδια σε τραπέζι διαπραγματεύσεων, από τη θέση όμως που επεφύλασσε για άλλους.

Αυτό πρέπει να γίνει ΑΜΕΣΑ εάν η νέα ηγεσία στην Ουάσιγκτον αρχίσει τις παλινωδίες και τα “χαϊδέματα” με την Τουρκία του διεφθαρμένου Ερντογάν και της φαμίλιας του, έχοντας πέσει θύμα της ψευδαίσθησης ότι μπορεί να επιστρέψει στο -δυτικό- “μαντρί”.

Όσο λάθος είναι να κινητοποιηθεί η Ελλάδα αυτόνομα όταν η Τουρκία τελεί υπό ασφυκτική πίεση από τους ισχυρούς, άλλο τόσο λάθος είναι να μείνει άπραγη, εάν η κατάσταση αυτή αλλάξει. Κάτι που δεν είναι διόλου απίθανο. Αν γίνει, δεν θα πρέπει να μείνει δίχως κόστος από την ελληνική πλευρά.

defencepoint.gr

Κινήσεις για νέο μπλοκ εναντίον Κίνας και Ρωσίας

0

Τζόνσον και Μπάιντεν συγκλίνουν στην ιδέα για «Συμμαχία των Δημοκρατιών»

Οι τελευταίες ημέρες του 2020 δεν ήταν ακριβώς εορταστικές για τον Μπόρις Τζόνσον. Η κυβέρνησή του αναγκάστηκε να ακυρώσει τα αρχικά της σχέδια για ανθρώπινα Χριστούγεννα, με χαλάρωση των περιοριστικών μέτρων, ύστερα από την καλπάζουσα αύξηση των κρουσμάτων σε Λονδίνο και νοτιοανατολική Αγγλία. Ο εντοπισμός μετάλλαξης του ιού, με αυξημένη μεταδοτικότητα, προκάλεσε διεθνή ανησυχία και εξασθένισε την αισιοδοξία που είχε καλλιεργηθεί με την έναρξη των εμβολιασμών. Δεκάδες χώρες ανέστειλαν τις αεροπορικές συνδέσεις με τη Βρετανία, τα σύνορα με τη Γαλλία έκλεισαν, τα ακινητοποιημένα φορτηγά έκαναν ουρές χιλιομέτρων και οι πρώτες ελλείψεις άρχισαν να γίνονται αισθητές στα σούπερ μάρκετ.

Ο φόβος ότι όλα αυτά μπορεί να αποδειχθούν μόνον η πρόγευση όσων επακολουθήσουν μετά την Πρωτοχρονιά, όταν το Ηνωμένο Βασίλειο θα εγκαταλείψει την Ευρωπαϊκή Κοινή Αγορά και την Τελωνειακή Ενωση, αιωρείται στην ατμόσφαιρα.

Το πρώτο βήμα

Παρ’ όλα αυτά, ίσως και εξαιτίας όλων αυτών, ο Βρετανός πρωθυπουργός επείγεται να αναλάβει φιλόδοξες πρωτοβουλίες στο πεδίο της διεθνούς πολιτικής. Τον πρώτο μήνα του 2021 θα ταξιδέψει στην Ινδία, όπου φιλοδοξεί να κάνει το πρώτο βήμα για το μεγάλο του σχέδιο: τη μετατροπή της ομάδας των επτά ισχυρότερων βιομηχανικών κρατών της Δύσης, του G7, σε… D10, δηλαδή σε ένα νέο οικονομικό και γεωπολιτικό μπλοκ που θα συνενώνει τις δέκα ισχυρότερες δημοκρατίες του κόσμου. Η Βρετανία θα ασκεί από την 1η Ιανουαρίου την προεδρία του G7 και σκοπεύει να προσκαλέσει στη Σύνοδο Κορυφής του 2021 τους ηγέτες της Ινδίας, της Αυστραλίας και της Νότιας Κορέας, δίνοντας σάρκα και οστά σε αυτήν τη διεύρυνση-μεταμόρφωση. Το μήνυμα που θέλει να περάσει στους συμμάχους του και στους λαούς της χώρας του ο Τζόνσον είναι σαφές: το Brexit δεν σημαίνει απομόνωση, αλλά ευκαιρία για την Global Britain να αναδειχθεί σε σημαντικό διεθνή παίκτη, ακόμη περισσότερο από ό,τι ήταν μέχρι χθες.
Ο υπ’ αριθμόν 1 αποδέκτης της πρωτοβουλίας Τζόνσον δεν είναι άλλος από τον Τζο Μπάιντεν. Είναι γεγονός ότι ο εκλεγμένος πρόεδρος των ΗΠΑ δεν συμπάθησε ποτέ το Brexit, μια και θα προτιμούσε μια Βρετανία να υπεραμύνεται του ατλαντισμού και των στενών σχέσεων με τις ΗΠΑ μέσα από την Ευρωπαϊκή Ενωση και όχι έξω από αυτήν. Η ιρλανδική καταγωγή του είναι άλλος ένας λόγος να αποστρέφεται το διαζύγιο Ε.Ε. – Βρετανίας, που απειλεί να επαναφέρει σκληρό σύνορο στην Ιρλανδία. Από την άλλη πλευρά, όμως, στη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου, ως υποψήφιος των Δημοκρατικών, ο Μπάιντεν είχε ανακοινώσει ότι θα επιδιώξει να οργανώσει μια «Σύνοδο Κορυφής Δημοκρατιών» με προφανείς στόχους τη Ρωσία και την Κίνα, και να ασκήσει πίεση στους δύο μεγάλους ανταγωνιστές της Αμερικής με αιχμή τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Δεν υπάρχει αμφιβολία πως και η ιδέα του Τζόνσον για μια D10 υπακούει σε αυτήν τη λογική. Τα τρία υποψήφια για τη διεύρυνση κράτη, η Ινδία, η Αυστραλία και η Νότια Κορέα, αποτελούν αντίβαρα στην κινεζική ισχύ στη ζώνη Ασίας – Ειρηνικού. Βασική αποστολή της D10 κατά τον Τζόνσον θα είναι η ανάπτυξη τεχνολογιών 6G, εναλλακτικών έναντι του κινεζικού μεγαθηρίου Huawei.

Οσο για τη Ρωσία, η Βρετανία μπορεί πάντα να υπολογίζεται ανάμεσα στους πιο πρόθυμους συμμάχους των ΗΠΑ όταν πρόκειται για την υιοθέτηση σκληρής γραμμής, αυστηρών κυρώσεων και ψυχροπολεμικού ύφους αντιπαραθέσεων, όπως με την πολύκροτη υπόθεση του διπλού πράκτορα Σκριπάλ. Επομένως, ο Μπόρις Τζόνσον έχει ισχυρούς λόγους να ελπίζει ότι θα αναθερμάνει την «ειδική σχέση» της χώρας του με την Αμερική του Μπάιντεν, επισφράγιση της οποίας θα μπορούσε να είναι και η ζωηρά επιζητούμενη, από τη Βρετανία, εμπορική συμφωνία με τον
υπ’ αριθμόν 1 εταίρο της.

Υπάρχει οπότε μια σύγκλιση στις στρατηγικές Τζόνσον και Μπάιντεν, αλλά ο σκεπτικισμός γύρω από το υπό διαμόρφωσιν νέο διεθνές μπλοκ παραμένει εύλογος. Παρά το μεγάλο πληθυσμιακό, οικονομικό και γεωπολιτικό βάρος της, η Ινδία δεν διαγράφεται ως ιδανικός υποψήφιος για μια «Συμμαχία των Δημοκρατιών», καθώς διατηρεί ακόμη τις όχι και τόσο δημοκρατικές κάστες, ενώ ο εθνικιστής πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι δεν έχει διαπρέψει στο πεδίο των ανθρώπινων δικαιωμάτων, τουλάχιστον των μουσουλμάνων. Επειτα, η απουσία ολόκληρων ηπείρων, όπως η Αφρική και η Λατινική Αμερική, τουλάχιστον στην εκδοχή του Μπόρις Τζόνσον, είναι έντονα προβληματική.

Η στάση Γερμανίας, Γαλλίας

Ερώτημα παραμένει κατά πόσον οι ισχυρές χώρες της Ε.Ε., και πρωτίστως η Γερμανία και η Γαλλία, θα είναι πρόθυμες να στοιχηθούν με αυτή την ψυχροπολεμικής νοοτροπίας πρωτοβουλία, που ακυρώνει τις ηχηρές, αλλά άσφαιρες μέχρι στιγμής, διακηρύξεις περί «στρατηγικής αυτονομίας» της ηπείρου.

Στην Αμερική, πάντως, η ιδέα για την D10 –η οποία, ακόμη και ως όρος, επινοήθηκε από στελέχη του Στέιτ Ντιπάρτμεντ ήδη το 2008, όταν μεσουρανούσαν στην Ουάσιγκτον οι νεοσυντηρητικοί του Τζορτζ Μπους– έχει προκαλέσει ενθουσιασμό στους «ιέρακες» και των δύο κομμάτων. Σε αυτούς πρέπει να συμπεριλάβουμε και την πρώην υφυπουργό Εξωτερικών Βικτόρια Νούλαντ, η οποία έπαιξε κεντρικό ρόλο στην κρίση της Ουκρανίας, το 2013-2014. Εκθειάζοντας τη «Συμμαχία των Δημοκρατιών», η κ. Νούλαντ δήλωσε πρόσφατα στην Washington Post: «Το επιτελείο Μπάιντεν συνειδητοποιεί ότι αντιμετωπίζουμε υπαρξιακές προκλήσεις από τα αναδυόμενα αυταρχικά καθεστώτα. Η Κίνα και η Ρωσία είχαν στη διάθεσή τους τέσσερα χρόνια (επί Τραμπ) να αγκιστρωθούν στο σύστημα των συμμαχιών μας και να αλλάξουν τους διεθνείς κανόνες».

Ιστορίες κυβερνοκατασκοπείας

Νέα ένταση στις σχέσεις της Ουάσιγκτον με τη Μόσχα προκάλεσε η αποκάλυψη ότι καίριες υπηρεσίες της ομοσπονδιακής κυβέρνησης των ΗΠΑ (υπουργεία Οικονομικών και Εμπορίου, Πεντάγωνο, πυρηνικά εργαστήρια), αλλά και μεγάλες ιδιωτικές εταιρείες, έπεσαν θύματα εκτεταμένης διαδικτυακής επίθεσης. Οι μυστικές υπηρεσίες των ΗΠΑ, αλλά και ο υπουργός Εξωτερικών Μάικ Πομπέο, έσπευσαν να ενοχοποιήσουν τη Ρωσία, η οποία απέρριψε κατηγορηματικά ότι είχε οποιαδήποτε ανάμειξη. Μέχρι στιγμής, δεν έχουν δοθεί στη δημοσιότητα πειστήρια για τις αμερικανικές αιτιάσεις, ούτε έχει αποσαφηνιστεί η έκταση και οι επιπτώσεις της κυβερνοεπίθεσης. Μάλιστα, ο Ντόναλντ Τραμπ όχι μόνο δεν επιβεβαίωσε τις κατηγορίες, αλλά μάλλον υποβάθμισε, μέσω Twitter, τις διαστάσεις του συμβάντος, ενώ αμφισβήτησε και την εκδοχή περί ρωσικού δακτύλου, αφήνοντας να εννοηθεί ότι ενδεχομένως να προήλθε από την Κίνα ή οποιονδήποτε άλλο ανταγωνιστή της Αμερικής. Αντιθέτως, ο Τζο Μπάιντεν, χωρίς να αναφερθεί ρητά στη Μόσχα, δήλωσε ότι πρόκειται για πολύ σοβαρή υπόθεση και ότι ως πρόεδρος θα αναγκάσει τους υπαιτίους να πληρώσουν «σοβαρό τίμημα».

“Καθημερινή”

Γ. Κουμουτσάκος: Η Δύση μπροστά στο νέο Ανατολικό Ζήτημα

0

«Από αμνημονεύτων χρόνων η Ευρώπη έχει βρεθεί αντιμέτωπη με το Ανατολικό Ζήτημα. Η ουσία του προβλήματος αυτού είναι αμετάβλητη. Συνίσταται στη σύγκρουση, κυρίως στα εδάφη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, μεταξύ των συνηθειών, των ιδεών και των αντιλήψεων της Δύσης από τη μια πλευρά και εκείνων της Ανατολής από την άλλη. Αν και ενιαίο ως προς τον πυρήνα του, το Ανατολικό Ζήτημα στην πορεία του χρόνου έχει λάβει διάφορες μορφές σε διαφορετικές ιστορικές περιόδους».

Ετσι περιγράφει το Ανατολικό Ζήτημα ο Βρετανός ιστορικός και πολιτικός Sir John A. R. Marriott στο κλασικό σύγγραμμά του «Το Ανατολικό Ζήτημα. Μια μελέτη στην ευρωπαϊκή διπλωματία»1. Ο ορισμός αυτός του Ανατολικού Ζητήματος, αν και διατυπωμένος έναν αιώνα πριν, προσφέρει ένα διαχρονικό εργαλείο κατανόησης των εξελίξεων στην περιοχή μας.

Η μακρόσυρτη διαδικασία συρρίκνωσης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και ο γεωπολιτικός της αντίκτυπος αποτέλεσαν έως και τις αρχές του 20ού αιώνα το επίκεντρο του Ανατολικού Ζητήματος. Η πτώση της αυτοκρατορίας και η σύσταση του σύγχρονου τουρκικού κράτους το 1923 επισφραγίστηκαν με τις εδαφικές και άλλες ρυθμίσεις της Συνθήκης της Λωζάννης. Εκλεισε τότε ένα μεγάλο κεφάλαιο του Ανατολικού Ζητήματος.
Η σύγχρονη Τουρκία υλοποιώντας το κεμαλικό όραμα προσδέθηκε, πρωτίστως στρατηγικά και δευτερευόντως πολιτικά και πολιτιστικά, στην Ευρώπη και στη Δύση. Σημαντικό μέλος του ΝΑΤΟ και υποψήφια προς ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ενωση, η Τουρκία για πολλές δεκαετίες έπαψε να είναι μέρος του ευρύτερου Ανατολικού Ζητήματος όπως το ορίζει ο Sir J.A.R. Marriott.

Ωστόσο, τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια, η Τουρκία υπό την ηγεσία του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, σε μια ιδεολογική και πολιτική παλινδρόμηση, αναθεωρεί προηγούμενες στρατηγικές της επιλογές και κατευθύνσεις.

Προχωρεί όλο και βαθύτερα στον κόσμο του Ισλάμ. Αμφισβητεί συστηματικά τις ρυθμίσεις της Συνθήκης της Λωζάννης, επιδιώκοντας τον τερματισμό της, αδιαφορώντας για το ότι η συνθήκη αυτή είναι η βάση της σταθερότητας και της ειρήνης στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Η Αγκυρα ακολουθεί μια νεοοθωμανικής έμπνευσης στρατηγική για να προβάλει την ισχύ, την παρουσία και την επιρροή της σε πρώην οθωμανικά εδάφη, από τη Συρία έως τη Λιβύη και από την Κύπρο έως τον Καύκασο, περνώντας βεβαίως από το Αιγαίο.

Ετσι η «ερντογανική» Τουρκία, υπό την ενός ανδρός αρχή, αποκλίνει σταθερά από τη Δύση. Σε μια ανάστροφη κατεύθυνση από ό,τι στις αρχές του 20ού αιώνα, πρωταγωνιστεί στο νέο Ανατολικό Ζήτημα. Αντί της οθωμανικής συρρίκνωσης, επιχειρείται νεοοθωμανική επέκταση. Κινείται από την ιστορική άμπωτη στη στρατηγική της παλίρροιας. Υπό το πρίσμα αυτό, η προσπάθεια μαζικής και παράνομης διέλευσης των συνόρων στον Εβρο τον περασμένο Μάρτιο δεν ήταν ένα απλό επεισόδιο. Ηταν μια έμμεση μεν, σαφής δε αντιπαράθεση Ανατολής και Δύσης επάνω στα ελληνικά και ευρωπαϊκά σύνορα. Η επικίνδυνη απόπειρα απετράπη από τη σθεναρή αντίδραση της Ελλάδας με ευρωπαϊκή συμπαράσταση. Αυτό όμως δεν θα πρέπει να οδηγήσει σε υποβάθμιση της σημασίας που είχε εκείνη η απόπειρα εργαλειοποίησης του μεταναστευτικού.

Η πολιτική της «Γαλάζιας Πατρίδας», που, αγνοώντας το διεθνές δίκαιο, επίμονα προβάλλει η Τουρκία έναντι της Ελλάδας, της Κύπρου και άλλων κρατών της Ανατολικής Μεσογείου, όπως το Ισραήλ και η Αίγυπτος, είναι η έμπρακτη έκφραση της αναθεωρητικής της στρατηγικής. Μιας στρατηγικής που, πέραν όλων των άλλων,  παρεμποδίζει χρήσιμες για την Ευρώπη ενεργειακές εξελίξεις. Επιπλέον, η εκτός ΝΑΤΟ προμήθεια του ισχυρού οπλικού συστήματος S-400 είναι ακόμη μία έκφραση της επιθυμίας στρατηγικής αυτονόμησης.

Ευρώπη και Αμερική καλούνται να διαχειριστούν το «τουρκικό πρόβλημα» ως μια νέα σοβαρή διάσταση του Ανατολικού Ζητήματος στον 21ο αιώνα.

Η παράγραφος 35 των συμπερασμάτων του πρόσφατου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου δεν θα μπορούσε να είναι σαφέστερη: «Η Ευρωπαϊκή Ενωση θα επιδιώξει να συντονιστεί, στα θέματα που αφορούν την Τουρκία και την κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο, με τις ΗΠΑ». Στην προοπτική αυτή, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έδωσε στον ύπατο εκπρόσωπο Ζ. Μπορέλ δύο εντολές: (α) Να προετοιμάσει έκθεση και προτάσεις πολιτικής έναντι της Τουρκίας, (β) να προωθήσει την πρόταση πολυμερούς διασκέψεως για την Ανατολική Μεσόγειο.

Την ίδια ώρα που η Ε.Ε. καταδίκαζε πολιτικά τη συμπεριφορά της Τουρκίας, οι ΗΠΑ αποφάσιζαν την επιβολή κυρώσεων με αναστολή παράδοσης αμυντικού υλικού και τεχνογνωσίας στη νατοϊκή σύμμαχό τους, ακριβώς γιατί αυτή αγνόησε βασικές στρατηγικές επιλογές της Συμμαχίας. Οι δικαιολογημένες αυτές κυρώσεις προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις στην Τουρκία και βαριά ατμόσφαιρα στη Συμμαχία. Επιδεινώθηκε έτσι το ήδη αρνητικό κλίμα από τα δύο επεισόδια μεταξύ του τουρκικού πολεμικού ναυτικού και των ναυτικών δυνάμεων Γαλλίας και Γερμανίας στο πλαίσιο της επιχείρησης «Ειρήνη» που επιτηρεί το εμπάργκο όπλων προς τη Λιβύη. Διαχρονική ένταση όμως δημιουργεί η Τουρκία και με την πολιτική της έναντι ακόμη ενός νατοϊκού συμμάχου, της Ελλάδας, την οποία απειλεί με πόλεμο, εάν ασκήσει τα νόμιμα και προβλεπόμενα από το διεθνές δίκαιο δικαιώματά της.

Οι ανησυχητικές ρωγμές που επιφέρει η Τουρκία στη συνοχή της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας είναι περισσότερο από εμφανείς. Τι μέλλει γενέσθαι; Ποια πολιτική θα πρέπει να ακολουθήσουν οι ΗΠΑ, η Ευρώπη και η Ελλάδα, ως άμεσα θιγόμενος σύμμαχος, έναντι της Τουρκίας;

Η στάση της Ε.Ε., λόγω και των μεγάλων οικονομικών συμφερόντων στην Τουρκία, χαρακτηρίζεται από αμηχανία, καθώς επιδιώκει αφενός να αναχαιτίσει τη γεωπολιτική βουλιμία της Τουρκίας, αφετέρου να μην την εξωθήσει σε αποσύνδεση από τη Δύση. Από ανάλογη λογική «μαστίγιου και καρότου» εμφορείται και η πολιτική των ΗΠΑ.

Στην πρόσφατη ομιλία μου στη Βουλή κατά την ψήφιση του προϋπολογισμού, έθιξα τους προβληματισμούς αυτούς και υποστήριξα ότι η Δύση, η Ευρωπαϊκή Ενωση και οι ΗΠΑ θα πρέπει πρώτα να ανακόψουν την επικίνδυνα αποσταθεροποιητική πολιτική της Τουρκίας και μετά να προχωρήσουν σε θετική ατζέντα συνεργασίας, με ισχυρή αιρεσιμότητα και αυστηρά προαπαιτούμενα και προϋποθέσεις.

Με άλλα λόγια, η πολιτική της Δύσης έναντι της Τουρκίας δεν μπορεί παρά να βασίζεται στο τρίπτυχο «ανάσχεση, διάλογος, συνεργασία».

Αυτήν την κατεύθυνση ακολουθεί και η ελληνική εξωτερική πολιτική, όπως εφαρμόζεται από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Μια  πολυδιάστατη πολιτική που συνδυάζει διπλωματική και στρατιωτική αποτροπή με τρεις κύριες στοχεύσεις: (α) να αντιμετωπίσει και να περιορίσει τις έκνομες και επιθετικές ενέργειες της γειτονικής χώρας, (β) να προετοιμάσει, στη βάση του διεθνούς δικαίου και των συνθηκών, έναν σαφώς οριοθετημένο διάλογο εκκινώντας από τις διερευνητικές επαφές και (γ) να συμβάλει στην αποκατάσταση μιας ωφέλιμης διμερούς συνεργασίας με σεβασμό των σχέσεων καλής γειτονίας.

Αυτό βέβαια προϋποθέτει διάρκεια στην ύφεση. Οχι μικρό διάλειμμα στην ένταση. Οχι εκβιασμούς, απειλές και καταπάτηση δικαιωμάτων.

Στην ηγεσία της γειτονικής χώρας εναπόκειται να αντιληφθεί ότι η ανακίνηση ενός νέου τύπου Ανατολικού Ζητήματος και η αντιπαράθεσή της με τη Δύση δεν πρόκειται να λειτουργήσουν προς όφελός της, όσους πόντους εσωτερικής δημοφιλίας και εάν αποφέρουν πρόσκαιρα στους εμπνευστές της αναθεωρητικής στρατηγικής.

[1] The Eastern Question, An Historical Study in European Diplomacy, by J.A.R. Marriott, Clarendon Press, Oxford, 1917.

* Ο κ. Γιώργος Κουμουτσάκος είναι αναπληρωτής υπουργός Προστασίας του Πολίτη.

“Καθημερινή”

Turkish foreign policy in 2020 and prospects for 2021

0

“It’s never a dull moment,” is the saying when it comes to describing the domestic and external political landscape of Turkey. And 2020 has certainly not been an exception to this description.

The first days of 2020 were busy with Libya. On Jan. 2, the Turkish Parliament authorized the government to send troops to Libya upon the call by the Government of National Accord (GNA) to defend Tripoli against General Khalifa Haftar. Since then, Turkey has been an active actor in the Libyan conflict and played an important role in the resumption of inter-Libyan dialogue.

The Turkish penetration into the Libyan theater angered the strong pro-Haftar alliance, whose sole aim was to establish an authoritarian regime under their control to secure control of the vast oil reserves in the North African country. There are also countries that acknowledged the fact that the protection of the Tripoli government prevented the country’s disintegration and created a balance between the two rival parties, thereby helping nudge forward a political process.

Turkey has recently extended the stay of its troops in Libya for another 18 months, conveying the message that it won’t pull out of the war-torn country. On the contrary, Turkey’s actions throughout 2021 will be focused on creating conditions to make its military, economic and political presence a permanent one.

Heavy clashes in Idlib

The second big incident of 2020 was the heavy clashes between Turkey and Russia-backed Syrian regime forces in Idlib. In February, clashes almost ignited a war between Turkey and Syria after the latter (with Russia’s support) attacked a Turkish military convoy, killing dozens of Turkish troops. In return, Turkey almost destroyed the Syrian army contingent in the area.

The clashes ended after Turkey and Russia signed a memorandum of understanding on March 5 that paved the way for a Turkish-Russian joint patrol mission on the strategically important M4 highway. The ceasefire is still holding in Idlib, while Turkey has relocated some of its observation posts in the areas south of the M4 highway.

The Turkish-Russian success in jointly controlling the situation, even in the most difficult times and conflicts, has proven itself throughout the year not only in Syria but also in Libya and Nagorno-Karabakh.

In northeastern Syria, the agreements Turkey made with both the United States and Russia also still hold, although there is a visible increase in operations by the Turkish army against the YPG.

Turkey used its soft power

The COVID-19 pandemic, unquestionably the most important event of 2020, reverberated through international relations as well. Humanity, which staggered under COVID-19 in the early days of the epidemic and failed to cooperate in procuring basic health equipment, began to deliver a more effective response in the later stages.
Turkey has benefited from the pandemic process by strengthening its image as a humanitarian assistance country. It provided health equipment to more than 150 countries and international organizations and gained a worldwide reputation.

The second half 2020 amid crises

Turkish diplomacy, however, had to struggle with serious crises in the second half of the year. The tipping point in the monthslong rows between Turkey and each of Greece, France and the European Union was the eastern Mediterranean.

Despite six months of sound, fury and more than a little stress, neither Ankara nor Brussels could afford to make a decision to sever relations. Turkey has reiterated that it sees its future in Europe, while the bloc has again emphasized its willingness to stick with the positive agenda as it only imposed very light sanctions on Turkey despite pressure from Greece, France and Greek Cyprus.

2021 seems to be the year for Turkey to restore ties with Greece, France and the European Union in general. Turkey’s decision to limit the seismic works of the Oruç Reis to the Gulf of Antalya is a clear message to this end. To the extent Greece can refrain from provocative moves in the Aegean and Mediterranean, no unwanted escalation is likely to preoccupy Turkish and EU diplomacy.

US imposes targeted sanctions

Except for December, ties between Turkey and the United States were pretty calm in 2020 due to the latter’s presidential elections. After losing elections to the Democrat Party’s Joe Biden, the outgoing Trump administration has imposed five of 12 sanctions under the Countering America’s Adversaries through Sanctions Act (CAATSA) on Turkey over its purchase of S-400 air defense systems from Russia.

The scope of the sanctions was limited to targeting Turkey’s Defense Industry Presidency, sparing the Turkish economy and financial institutions. Although Washington stressed that it had no intention of undermining the capacity of the Turkish Armed Forces, experts suggest that sanctions may damage the Turkish defense industry in the medium and long term. That makes resolving the S-400 dispute between Turkey and the United States a priority to avoid future risks on the bilateral ties.

The course of Ankara-Washington ties in a broader sense warrants further attention following Biden’s inauguration in just over three weeks’ time. Recent statements issued by the Turkish leadership clearly outline Ankara’s will to open a new page in ties with Washington despite Biden’s well-known views on the current government here.
In light of these developments in the last period of 2020, it would be no surprise to see Turkish diplomacy converge more with trans-Atlantic policies in 2021. Naturally, however, that will necessitate some fine-tuning in the country’s ties with Russia.

Hurriet Daily News

Λάθος το Brexit παρά τη συμφωνία

0

Παρά τις περί του αντιθέτου εκτιμήσεις πολλών ειδικών, η έξοδος των Βρετανών από την ΕΕ δεν θα είναι τελικά τόσο σκληρή όσο φοβόντουσαν. Παρά ταύτα το βήμα αυτό συνιστά τεράστιο ιστορικό λάθος. Το σχόλιο της DW.

    
Großbritannien Boris Johnson Rede Brexit Vertrag EU

Προφανώς και ο βρετανός πρωθυπουργός αλλά και οι ευρωπαίοι διαπραγματευτές αρέσκονται στο δράμα που χρειάζονται για να πείσουν -το στο μεταξύ εκνευρισμένο ευρωπαϊκό κοινό- ότι δόθηκαν μάχες μέχρις εσχάτων για να εξυπηρετηθούν τα ίδια συμφέροντα. Μόνο που η συμφωνία, στην οποία κατέληξαν την Παραμονή των Χριστουγέννων, μπορούσε να έχει επιτευχθεί προ πολλού, σίγουρα προ τριών ή έξι μηνών. Πέρα από ορισμένες δευτερευούσης σημασίας αλλαγές στα ποσοστά αλιείας, ανταποκρίνεται εν πολλοίς στην προσφορά που είχε καταθέσει η ΕΕ στη Μεγάλη Βρετανία ήδη το περασμένο καλοκαίρι.

Με ένα μείγμα θρασύτητας και αφελούς λαϊκισμού ο φερόμενος ως άτακτο παιδί πρωθυπουργός διατυμπανίζει στους συμπολίτες του τη συμφωνία ως μεγάλη επιτυχία. Διατείνεται δε ότι όλες οι υποσχέσεις του προεκλογικού αγώνα του 2016 υλοποιήθηκαν στο ακέραιο. Αυτό όμως είναι λάθος. Η συμφωνία είναι ένας κλασσικός συμβιβασμός, όπως όλες οι εμπορικές συμφωνίες. Καμία απολύτως ρύθμιση δεν είναι καλύτερη απ΄ ότι είχαν οι Βρετανοί ήδη ως μέλη της ΕΕ.

Η συμφωνία που αναμένεται να τεθεί τώρα σε ισχύ προβλέπει μια κουτσουρεμένη εσωτερική αγορά που είναι πλέον προετοιμασμένη για μελλοντικές ακόμη μεγαλύτερες αποκλίσεις μεταξύ των δυο πλευρών. Στα ζητήματα της προστασίας του κλίματος, των επιστημών, των μεταφορών αλλά και της καταπολέμησης της τρομοκρατίας Βρυξέλλες και Λονδίνο ελπίζουν στη συνέχιση της αγαστής και σε πνεύμα εμπιστοσύνης συνεργασίας τους. Εάν η εμπιστοσύνη αυτή εξακολουθεί να υφίσταται και μετά τις βρετανικές παλινωδίες των τελευταίων χρόνων, είναι κάτι που θα πρέπει να ξαναδεί η ευρωπαϊκή πλευρά.

Θύματα του νέο-εθνικισμού

Μπόρις Τζόνσον και Ούρσουλα φον ντερ ΛάιενΜπόρις Τζόνσον και Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν

Ας δούμε ένα καλό παράδειγμα ηττημένων της συμφωνίας, που είναι οι βρετανοί φοιτητές, καθότι δεν μπορούν εφεξής να συμμετέχουν στο πρόγραμμα ανταλλαγής Erasmus. Ήταν ένα πολύ βαρύ τίμημα για τη βρετανική κυβέρνηση. Και για τους επίδοξους επιστήμονες του εξωτερικού όμως θα είναι πλέον πιο δύσκολο να φοιτούν σε βρετανικά πανεπιστήμια. Για τη βρετανική κοινωνία το κόστος στο πεδίο αυτό θα είναι πολύ μεγαλύτερο από τα έξοδα που συνεπαγόταν το Erasmus.

Το σημαντικό αυτό πρόγραμμα θυσιάστηκε στο βωμό του μύχιου νεο-εθνικισμού των οπαδών του Brexit. Ο πανούργος λαϊκιστής Μπόρις Τζόνσον έπαιξε το χαρτί της ανεξαρτησίας που εξακολουθεί να βρίσκει ευήκοα τα ώτα των Βρετανών. Ισχυρίζεται ότι ανέκτησε τον έλεγχο, τον οποίο στην πραγματικότητα ουδέποτε παραχώρησε στις Βρυξέλλες. Καμία χώρα της ΕΕ δεν κυβερνάται από κάποια μυστική δύναμη κατοχής στις μακρινές Βρυξέλλες. Όλοι συμμετέχουν ισότιμα στο νομοθετικό έργο. Και όλοι δεσμεύονται στον ίδιο βαθμό από τις ετυμηγορίες του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου. Κανείς δεν αναγκάστηκε να προσχωρήσει στην ΕΕ.

Ο Τζόνσον ισχυρίζεται μάλιστα ότι η Μεγάλη Βρετανία ανέκτησε και πάλι την ανεξαρτησία της. Από ποιόν ακριβώς; Ο πρωθυπουργός και οι συν αυτώ παρατρεχάμενοι αναπολούν μια έννοια ανεξαρτησίας του προπερασμένου αιώνα, όταν οι θάλασσες του κόσμου ελέγχονταν από βρετανικά πλοία σε μία σχεδόν ατελείωτη αυτοκρατορία. Σήμερα όμως κάθε χώρα που θέλει να έχει διεθνές εμπόριο και διεθνείς σχέσεις, οφείλει να παραδίδει μέρος της κυριαρχίας της προκειμένου να μπορεί να απολαμβάνει τα οφέλη της συνεργασίας. Όπως το να είναι μέλος στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου, στα Ηνωμένα Έθνη, στο ΝΑΤΟ και φυσικά και στην ΕΕ, γεγονός που συνεπάγεται μικρές ή μεγάλες υποχρεώσεις αλλά και δικαιώματα. Τίποτα απ΄ όλα αυτά όμως δεν συνεπάγεται απώλεια της εθνικής κυριαρχίας και ανεξαρτησίας.

Στο ίδιο καζάνι της δήθεν εκχωρηθείσας εθνικής κυριαρχίας βράζουν, παρεμπιπτόντως, και οι λαϊκιστές σε Πολωνία και Ουγγαρία.

Απατηλό όνειρο

Ο επί σειρά ετών ανταποκριτής της DW στις Βρυξέλλες Μπερντ Ρίγκερτ εκτιμά ότι το Brexit είναι ένα τεράστιο ιστορικό λάθοςΟ επί σειρά ετών ανταποκριτής της DW στις Βρυξέλλες Μπερντ Ρίγκερτ εκτιμά ότι το Brexit είναι ένα τεράστιο ιστορικό λάθος

Εν μέσω της πανδημίας, η οποία έπληξε τη Βρετανία με δριμύτητα για δεύτερη φορά, ο Τζόνσον θα έπρεπε να έχει καταλάβει ότι υπάρχουν σημαντικότερα πράγματα από το να παραδίδεται κανείς σε εθνικιστικές φαντασιώσεις. Η αλληλεξάρτηση είναι πολύ μεγάλη. Δυο μέρες κλειστής Μάγχης τού έδειξαν πόσο ευάλωτη είναι η Μεγάλη Βρετανία. Η εμπειρία αυτή μάλλον ενίσχυσε όλους εκείνους στο Λονδίνο που διάκεινται φιλικά στην επίτευξη εμπορικής συμφωνίας. Ενδεχόμενη απότομη και σκληρή έξοδος των Βρετανών από την ενιαία αγορά θα έπληττε πιθανότατα ανεπανόρθωτα τη βρετανική οικονομία.

Πριν από έναν χρόνο, όταν η Βρετανία εγκατέλειπε επίσημα την ΕΕ, ο Τζόνσον θριαμβολογούσε λέγοντας ότι αποτινάσσει τα ευρωπαϊκά δεσμά και ανακοινώνοντας περιχαρής ότι θα προχωρήσει σε επικερδείς για τη χώρα του εμπορικές συμφωνίες ανά τον κόσμο. Τι απέγινε απ΄ όλα αυτά; Απλά τίποτα. Με τους σημαντικότερους πέρα από την ΕΕ εμπορικούς εταίρους, δηλαδή ΗΠΑ και Κίνα, δεν υπάρχει ούτε καν ίχνος συμφωνίας. Συμφωνίες έχουν υπογραφεί με Ιαπωνία και Σιγκαπούρη. Είναι όμως σχεδόν πανομοιότυπες με εκείνες που διαπραγματεύτηκε η ΕΕ ήδη με τους δυο εταίρους. Οι Βρετανοί απλώς την αντέγραψαν. Ο δε όγκος των δυο αυτών εμπορικών συμφωνιών αντιστοιχεί σε ένα μόλις μικρό ποσοστό επί του συνολικού ετήσιου εμπορίου.

Σε τελική ανάλυση το Brexit ήταν και παραμένει ένα απατηλό δώρο που ουδόλως αντιστοιχεί στο περιτύλιγμά του. Με την ΕΕ τα πράγματα θα ήταν καλύτερα για τους Βρετανούς. Χωρίς τον λαοπλάνο Τζόνσον θα ήταν μάλιστα ακόμη καλύτερα.

Μπερντ Ρίγκερτ

Επιμέλεια: Κώστας Συμεωνίδης

DW

Γερμανία 2021: Μεταξύ πανδημίας και αντίο στη Μέρκελ

0

Τι επιφυλάσσει η νέα χρονιά στη Γερμανία; Η καταπολέμηση της πανδημίας θα συνεχίσει να κυριαρχεί. Αλλά η χώρα οδεύει σε εθνικές εκλογές – και στην αποχώρηση της Μέρκελ από την πολιτική. Τι θα λείψει στους Γερμανούς;

    

Karikatur | Sergey Elkin | Lockdown Deutschland 

Τίποτα δεν είναι για την ώρα πιο σημαντικό από τον κορωνοϊό και δεν πρόκειται να αλλάξει ούτε του χρόνου. Η πανδημία κυριαρχεί στην κοινωνία από τον περασμένο Μάρτιο σχεδόν ολοκληρωτικά. Το ενδεχόμενο μαζικών εμβολιασμών δεν αλλάζει κάτι. Μέχρι τέλος του χρόνου οι πολιτικοί έχουν κατεβάσει σχεδόν πλήρως τους ρυθμούς στην κοινωνική ζωή. “Εάν τώρα τα Χριστούγεννα έχουμε περισσότερες επαφές από τις επιτρεπόμενες και ίσως εκ των υστέρων αποδειχθεί ότι ήταν τα τελευταία Χριστούγεννα που περάσαμε με τους παππούδες και τις γιαγιάδες μας, τότε χάνουμε την ευκαιρία να τους έχουμε κοντά μας και του χρόνου. Δεν θα πρέπει λοιπόν να το κάνουμε” τόνισε η ΄Αγκελα Μέρκελ στις 9 Δεκεμβρίου σε μια ιδιαίτερα συγκινητική αποστροφή του λόγου της στην ολομέλεια της Βουλής.

Αντίο Μέρκελ

Βράχος σταθερότητας στις κρίσειςΒράχος σταθερότητας στις κρίσεις

Εκείνη την ημέρα ο αριθμός των νεκρών σε 24 ώρες ήταν 600. Τις επόμενες ημέρες ο αριθμός αυξήθηκε σημαντικά. Ωστόσο, η αντίσταση στην περιστολή των ατομικών ελευθεριών μεγαλώνε, κυρίως από ομάδες διαδηλωτών που αντιτίθενται στα περιοριστικά μέτρα. “Συγκροτείται από ένα κοινωνικό κίνημα αποτελούμενο από ακραία στοιχεία από το δεξιό και αριστερό πολιτικό φάσμα, αλλά και από εσωτεριστές και αρνητές της επιστήμης” λέει στη DW ο πολιτικός επιστήμων Φλόριαν Χάρτλεμπ. Η ισορροπία ανάμεσα στην προστασία της υγείας και των ελευθεριών θα επηρεάσει μετά πάσης βεβαιότητας και τις εκλογές στη νέα χρονιά. Μετά από ένα φτωχό σε εκλογικές αναμετρήσεις 2020, του χρόνου θα διεξαχθούν επτά τον αριθμό. Σε 6 ομόσπονδα κρατίδια οι πολίτες καλούνται στις κάλπες για να εκλέξουν την τοπική κυβέρνηση. Μεταξύ αυτών στη Βάδη-Βιρτεμβέργη τον Μάρτιο, όπου ο τοπικός πρωθυπουργός Βίνφριντ Κρέτσμαν, πολύ αγαπητός και ο μοναδικός αρχηγός κυβέρνησης στη Γερμανία από το κόμμα των Πρασίνων, βάζει και πάλι υποψηφιότητα. Ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εκλογές στη Θουριγγία. Ο τοπικός πρωθυπουργός Μπόντο Ράμελο είναι ο μοναδικός αρχηγός κυβέρνησης από το κόμμα Η Αριστερά. Στη Σαξονία-Άνχαλτ οι εκλογές προγραμματίζονται για τον Ιούνιο.

Αλλά οι πιο σημαντικές εκλογές, οι εθνικές, θα γίνουν τον Σεπτέμβριο. Καταρχήν σηματοδοτούν το τέλος της εποχής Μέρκελ. Μετά από 16 χρόνια και 4 κυβερνήσεις η καγκελάριος θέλει να αποσυρθεί. Ήδη τότε θα έχει κυβερνήσει τη Γερμανία σχεδόν τόσα χρόνια όσα και ο μέντοράς της Χέλμουτ Κολ, που κατέχει και το ρεκόρ. Τι θα λείψει στους Γερμανούς μετά την αποχώρηση της Μέρκελ; Ο Φλόριαν Χάρτλεμπ πιστεύει ότι θα είναι “η σιδερένια θέλησή της“, η ακραία, σχεδόν απάνθρωπη εργασιομανία της, η εσωτερική πειθαρχία και η χρήση στοιχείων από τις φυσικές επιστήμες στην πολιτική. Ως μειονεκτήματα ο Χάρτλεμπ εντοπίζει τον νεφελώδη, συχνά χωρίς περιεχόμενο λόγο της και την πεισματική εμμονή της στην προσφυγική πολιτική που συνοδεύτηκε από μια αφελή κουλτούρα ανοίγματος των συνόρων, κάτι που έκανε το εθνολαϊκιστικό κόμμα “Εναλλακτική για τη Γερμανία” AFD, να ενισχυθεί. Στο εξωτερικό η Μέρκελ θεωρείται καγκελάριος των κρίσεων, σαν βράχος σταθερότητας σε φουρτουνιασμένους καιρούς της ευρωπαϊκής δημοσιονομικής κρίσης, του Brexit και του Τραμπ, και τώρα με την πανδημία.

Οι Πράσινοι μετά τους κουρασμένους Σοσιαλδημοκράτες;

Κουρασμένοι εμφανίζονται οι Σοσιαλδημοκράτες μετά από 8 χρόνια συγκυβέρνησης με την Χριστιανική Ένωση Κουρασμένοι εμφανίζονται οι Σοσιαλδημοκράτες μετά από 8 χρόνια συγκυβέρνησης με την Χριστιανική Ένωση

Γι αυτό και η πιο σημαντική ερώτηση για του χρόνου είναι ποιος θα την διαδεχθεί. Επειδή το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα συγκεντρώνει στις δημοσκοπήσεις ένα σταθερό ποσοστό γύρω στο 35%, ο νέος αρχηγός του διαθέτει πολλές πιθανότητες να γίνει ο επόμενος νέος καγκελάριος. Επίσημα, θα είναι ένας εκ των τριών υποψηφίων, ο πρωθυπουργός της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας Άρμιν Λάσετ, ο πρώην προέδρος της Κ.Ο. της Χριστιανικής Ένωσης Φρίντριχ Μερτς και ο Νόρμπερτ Ρέτγκεν, πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής. Αλλά εάν παρατηρήσουμε τις δημοσκοπήσεις, σχετική πλειοψηφία συγκεντρώνει και ο Μάρκους Ζέντερ, από το αδελφό Χριστιανοκοινωνικό κόμμα CSU. Καγκελάριος από αυτό το κόμμα θα ήταν μια πρεμιέρα για τη Γερμανία. Αλλά ανεξαρτήτως προσώπου, CDU και CSU θα χρειαστούν μετά τις εκλογές τουλάχιστον έναν κυβερνητικό εταίρο. Ο νυν, το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα, δεν εμφανίζει μόνο πτωτική τάση στις δημοσκοπήσεις, αλλά δίνει την εντύπωση ενός κουρασμένου κόμματος μετά από δύο θητείες στον μεγάλο συνασπισμό υπό τη Μέρκελ. Στη θέση του θα μπορούσαν να είναι οι Πράσινοι.

Υπό τους δημοφιλείς συμπροέδρους τους Αναλένα Μπέρμποκ και Ρόμπερτ Χάμπεκ έχουν απομακρυνθεί από μαξιμαλιστικές θέσεις και θέλουν να συγκυβερνήσουν. Ωστόσο Ο Μάρκους Ζέντερ προειδοποίησε τους οπαδούς της Χριστιανικής Ένωσης ότι δεν θα πρέπει να θεωρούν βέβαιη συγκυβέρνηση με τους Πράσινους. Η AFD, κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης στην ομοσπονδιακή βουλή, έχει υποστεί μείωση των ποσοστών δημοτικότητας, αλλά οι περιορισμοί λόγω πανδημίας θα μπορούσαν να κινητοποιήσουν νέους ψηφοφόρους. “Βιώνουμε μια διαιρεμένη χώρα” υποστηρίζει ο Χαρτλεμπ. “Εάν μετά τα τραύματα της πανδημίας ακολουθήσει οικονομική παρακμή, θα παραμείνει η κοινωνική διαίρεση”. Σε κάθε περίπτωση ο εμπειρογνώμων είναι πεπεισμένος ότι η πανδημία θα παραμείνει και το 2021 το πιο βασικό θέμα. “Ο κορωνοϊός αποτελεί τη μεγαλύτερη κρίση από το 1945. Η σημασία του αγγίζει όλα τα επίπεδα πολιτικής, από το τοπικό μέχρι το παγκόσμιο¨.

Κρίστοφ Χάσελμπαχ

Επιμέλεια: Ειρήνη Αναστασοπούλου

DW

No turning back from Blue Homeland – Turkish-Cypriot leader Tatar

0

Ersin Tatar, president of the Turkish Republic of Northern Cyprus (TRNC), told a Cypriot-Turkish television on Friday that the breakaway state would stand with Turkey in the efforts for territorial rights in the eastern Mediterranean.

“We are determined to defend our joint interests with Turkey in the eastern Mediterranean,” daily Sözcü cited Tatar as saying. “There will be no stepping back from the Blue Homeland project. We are determined. Nobody should expect otherwise.”

The Blue Homeland is the official doctrine for Turkey’s claims to territorial waters in the Aegean and Mediterranean, that surpasses the internationally-recognised borders with Greece, Cyprus and other Mediterranean countries.

Turkey’s support to Cypriot Turks for the re-opening of the deserted town of Varosha was “great,” and “left its mark on 2020,” Tatar said. “Right now what we opened was the coastline, it is public-owned and we haven’t touched private property. We can see Varosha as an open area from now on.”

Tatar said opening Varosha wouldn’t necessarily go against the 1994 United Nations resolution, which considers any attempts to settle any part of the fenced-off buffer zone by people other than its inhabitants as inadmissible.

The European Parliament in November condemned what MEPs called Turkey’s illegal activities in Cyprus, including the opening of Varosha and efforts for hydrocarbon exploration in internationally-recognised waters of Cyprus and Greece.

ahvalnews

Aνάλυση: Η Ελλάδα στα «δυο στενά»

1

Ενώ η τουρκική επεκτατικότητα παίρνει κάθε μέρα νέες μορφές,  η μη αντίδραση έχει παρόμοια χαρακτηριστικά με την παράλυση απέναντι στον μηχανισμό της χρεοκοπίας.

Άρθρο του Πέτρου Ευθυμίου.

Η εξέλιξη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου  στις 10-11 Δεκεμβρίου, με το «μικρό καλάθι» των αποφάσεων για την Τουρκία, και οι προβλέψεις για μια δυστοπική Προεδρία Biden στις ΗΠΑ κομίζουν μηνύματα για τα επόμενα βήματα της Ελλάδας. Από μια σκοπιά, ο Elvis Presley και ο Βασίλης Τσιτσάνης, σε έναν παράξενο συνδυασμό, χαρτογραφούν το ελληνικό πρόβλημα – και υποδεικνύουν τη λύση του. Από πολλές απόψεις ο Κυριάκος Μητσοτάκης και όλοι οι πολιτικοί αρχηγοί βρίσκονται στα αντίστοιχα «δύο στενά» του Τσιτσάνη, καθώς η Ελλάδα είναι εγκλωβισμένη σε δύο ζητήματα που κυκλώνουν το σύνολο της εθνικής ζωής, όπως οι δύο στενοί διάδρομοι περίζωναν τη ζωή στις φυλακές Τρικάλων: τις επεκτατικές διεκδικήσεις της Τουρκίας εις βάρος των κυριαρχικών της δικαιωμάτων και την Οικονομία.

Οι δύο µείζονες αυτές εθνικές προκλήσεις, έχουν µια πρόσθετη ιδιαιτερότητα: απαιτούν µια λύση «It’s now or never», όπως επιτάσσει ο Elvis Presley. Η επιτακτικότητα του «τώρα ή ποτέ», προκύπτει από το γεγονός ότι η χώρα µας σήµερα, στην κατάσταση που βρίσκεται, δεν είναι σε θέση, µε τις δικές της δυνάµεις, να δώσει απάντηση ούτε στο ένα ζήτηµα ούτε στο άλλο. Δεν φροντίσαµε, δηλαδή, στη διαδροµή µας να γίνουµε µια χώρα όπως η Σουηδία, η Ελβετία ή το Ισραήλ, οι οποίες έχουν στρατηγικά επιλέξει και καταφέρει η οικονοµία τους να είναι υγιής και ανταγωνιστική, και να διατηρούν αυτοτελή και ισχυρή εθνική αµυντική αποτροπή. Η Σουηδία, µάλιστα, και το Ισραήλ επενδύουν αποφασιστικά σε µια ακµάζουσα αµυντική βιοµηχανία, που αποτελεί ισχυρό αναπτυξιακό συντελεστή της εθνικής τους οικονοµίας.

Η ελληνική πολιτική τάξη αυτήν τη στιγµή, στο σύνολό της (µε εξαίρεση το ΚΚΕ, που έχει δική του, εντελώς ιδιαίτερη «γραµµή»), κινείται απέναντι στον τουρκικό επεκτατισµό πολιτικά, θεσµικά και µε διπλωµατικά µέσα, αποφεύγοντας να αντιµετωπίσει το ζήτηµα µε τους ίδιους όρους που ο Erdogan το επιχειρεί και σχεδιάζει να το παγιώσει. Κανένα κόµµα (κατ’ αντίθεση προς το παρελθόν) δεν υποστήριξε τη δυναµική αποτροπή της έµπρακτης αµφισβήτησης ούτε µε πολεµική ενέργεια, όπως το «βυθίσατε το Χόρα», ούτε µε ευθεία απειλή πολέµου, όπως το 1987, ούτε, έστω, µε συστηµατική παρεµπόδιση της έρευνας του «Oruc Reis», έτσι ώστε τυχόν «θερµό επεισόδιο» να το «χρεωθεί» ορατά, διεθνώς, η Τουρκία. Ως «κόκκινη γραµµή» της ελληνικής αντίδρασης ορίστηκε η περίπτωση έρευνας εντός των έξι µιλίων των χωρικών υδάτων ή, τυχόν επιχείρηση γεώτρησης στην ελληνική υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ, την οποία, βεβαίως, σε κανέναν επίσηµο χάρτη δεν έχουµε πλήρως αποτυπώσει.

Οι κρίσιµες παράµετροι που «αδυνατίζουν» το ελληνικό σενάριο

Σε αυτή την κοινή «γραµµή», το σύνολο των πολιτικών δυνάµεων απευθύνεται στη διεθνή έννοµη τάξη, τον ΟΗΕ, την ΕΕ, τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ, χωρίς να είναι αφελής, ώστε να θεωρεί ότι υπάρχει ένας αυτοµατισµός εφαρµογής του Δικαίου στις διεθνείς σχέσεις. Γι’ αυτό και αναπτύσσει πολύπλευρες επαφές, διαµορφώνει ευρύτερους δεσµούς από τους ως τώρα ιστορικούς συµµάχους µας και επιδιώκει την ευρύτερη δυνατή αποµόνωση και καταδίκη της Τουρκίας. Ο υποκρυπτόµενος υπολογισµός είναι ότι η ορατή και προκλητική αυτονόµηση του Erdogan από τη Δύση ή θα προκαλέσει µια εξίσου ανοιχτή αποµόνωσή του, άρα συνέπειες και καταδίκη, ή θα τον εξαναγκάσει, µετά από πίεση, να επανακάµψει στις ατλαντικές «σταθερές».

Το σενάριο είναι ισχυρό, αλλά πάσχει επικίνδυνα σε δύο κρίσιµες παραµέτρους. Η πρώτη παράµετρος είναι ο χρόνος. Αν είτε η καταδίκη του Erdogan είτε το «ξαναµάζεµα στο µαντρί» της Τουρκίας αργήσουν, η Ελλάδα κινδυνεύει να γίνει είτε η Ιφιγένεια της δυτικής αφύπνισης είτε ο µόσχος ο σιτευτός που θα θυσιαστεί για την επιστροφή του Ασώτου.

Η δεύτερη παράµετρος (που επίσης πάσχει) είναι η ελπίδα πως η νέα διοίκηση Biden θα αποκαταστήσει τους ατλαντικούς δεσµούς, εξέλιξη που αναπόφευκτα θα ενισχύσει τη συνοχή −άρα, και την αποτελεσµατικότητα− της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και ότι από κοινού, πια, ΗΠΑ και ΕΕ θα θέσουν φραγµό στην Τουρκία ως προς τις επεκτατικές της επιδιώξεις στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς θα την υποχρεώσουν να επανέλθει στην ατλαντική «κανονικότητα».

Το κρίσιµο κενό

Ωστόσο, ήδη το τοπίο στις ΗΠΑ είναι δυσοίωνο. Παρά το γεγονός ότι ο Biden θα υψώσει τελικά το χέρι του στις 20 Ιανουαρίου, είναι φανερό ότι θα υπάρξει µια εξαιρετικά προβληµατική Προεδρία. Σοβαροί Αµερικανοί αναλυτές µιλάνε ήδη για Προεδρία «lame duck», καθώς ο διχασµός της αµερικανικής κοινωνίας απεδείχθη ιδιαίτερα βαθύς και προφανώς θα συνεχιστεί. Αυτό προοιωνίζεται µια αποσταθεροποιητική διαρκή πολιτική οξύτητα, που θα συµπαρασέρνει σε διαµάχες στη Γερουσία και την κοινή γνώµη για επιλογές που παλαιότερα ανήκαν ανεµπόδιστα και αποκλειστικά στον Πρόεδρο και στο «βαθύ κράτος».

Με µια παρόµοια αστάθεια στο εσωτερικό των ΗΠΑ, καθίσταται προβληµατικό το ενδεχόµενο για µεγάλες και συστηµατικές κινήσεις αναδιαµόρφωσης των παγκόσµιων ισορροπιών, µε τόσο επωφελή για την Ευρώπη και την Ελλάδα τρόπο όσο οι προσδοκίες καλλιεργούν. Αντιθέτως, καθίσταται πολύ πιθανό το ενδεχόµενο να µην µπορέσει να αποκατασταθεί η απολεσθείσα ηγεµονία, µε τους παλαιούς τρόπους και µεθόδους, στις παλαιές «σταθερές». Θα χρειαστεί να αναγνωριστούν οι νέες πραγµατικότητες και να επαναπροσδιοριστούν τα όρια της προσπάθειας αποκατάστασης. Πράγµα που θα σηµαίνει µόνον κέρδη για τις χώρες και τους πολιτικούς που εκµεταλλεύτηκαν το κενό των ΗΠΑ και επεξέτειναν την ισχύ και την επιρροή τους. Η Κίνα, η Ρωσία και η Τουρκία ανήκουν σε αυτή την οικογένεια των ωφεληµένων του κενού δύναµης.

Η ψευδαίσθηση της «αποµονωµένης» και «αδύναµης» Τουρκίας

Η Τουρκία έχει κατοχυρώσει πλέον την αναγνώριση της ως περιφερειακής δύναµης. Έχει επιβάλει την παρουσία της σε µια ευρεία ζώνη: από τον Καύκασο και τη Συρία έως την Ανατολική Μεσόγειο και τη Λιβύη. Συνασπίζει αργά αλλά σταθερά το σουνιτικό Ισλάµ, εκτοπίζοντας την Σαουδική Αραβία από αυτόν τον παραδοσιακό ρόλο. Έχει κατακτήσει, σε µεγάλο βαθµό, αυτάρκεια στα εξοπλιστικά της προγράµµατα και επενδύει αποτελεσµατικά σε προωθηµένους τεχνολογικά τοµείς, όπως τα drones και οι κατευθυνόµενοι πύραυλοι. Λέγεται ότι το αδύναµο σηµείο της είναι η οικονοµία. Εν µέρει αληθές, αλλά µε µια αδύναµη πολιτική όψη. Είναι τόσο µεγάλη η γεωστρατηγική σηµασία της Τουρκίας και τόσο εκτεταµένη η εµπλοκή στην τουρκική οικονοµία της Γερµανίας, της Ισπανίας και της Ιταλίας, ώστε αν λάβουν αυτές οι χώρες (και άλλες ελάσσονες), εν ονόµατι της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης, ουσιαστικά µέτρα κατά της Άγκυρας, θα είναι σαν να πυροβολούν τα πόδια τους.

Προσθέτως, η Τουρκία, κατ’ αντίθεση µε την Κίνα ή τη Ρωσία, έχει το πλεονέκτηµα των πολλών εναλλακτικών «ταµπλό» για τους ελιγµούς της. Το ξέρει η ίδια καλά και χειρίζεται θαυµάσια τις πρωτεϊκές της µεταµορφώσεις. Ακόµα και εάν υποθέσουµε ότι θα εξαναγκασθεί ή θα κρίνει συµφερότερο να υποδυθεί ότι «συµµαζεύεται» ως ατλαντική δύναµη, θα απαιτήσει ανταλλάγµατα. Και τα µόνα που µπορεί να λάβει αφορούν τις διεκδικήσεις της έναντι της Ελλάδας. Και είναι πρώτιστο καθήκον της πολιτικής ηγεσίας της Ελλάδας να µην επιτρέψει να το επιτύχει.

Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι θα υπάρξει ελληνική κυβέρνηση που θα αποδεχθεί διάλογο µε την Τουρκία για οτιδήποτε άλλο εκτός από την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών µε βάση το Δίκαιο της Θάλασσας και µε κατάληξη, σε περίπτωση µη συµφωνίας, στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Γιατί αποδοχή συζήτησης άλλων θεµάτων, σηµαίνει ότι αναγνωρίζονται ως υπαρκτά, ενώ δεν έχουν νόµιµη βάση. Άρα, και µόνον η αναγνώρισή τους ως «θεµάτων στο τραπέζι» σηµαίνει ότι µπαίνουµε σε µια θανάσιµη περιπέτεια, χωρίς καµιά πιθανότητα να υπάρξει επωφελές τέλος. Αντίθετα, κάποια στιγµή, ακόµα και ο πιο καλόπιστος, διαλλακτικός και προσχωρητικός Έλληνας συνοµιλητής θα ανακαλύψει τη δύναµη της κλασικής διατύπωσης του Καρλ Μαρξ «καλύτερα ένα φρικτό τέλος, παρά µια φρίκη δίχως τέλος».

Η Ελλάδα, εποµένως, ή θα αποκτήσει το εθνικό βάθος ισχύος τού Ισραήλ και την αντίληψη ετοιµότητας της Σουηδίας ή θα στηρίζεται σε ένα διεθνές σύστηµα που δεν θα µπορεί να εγγυηθεί αποτελεσµατικά την ακεραιότητα και τα κυριαρχικά δικαιώµατα της χώρας.

Αν η απάντηση είναι ότι επιβάλλεται να αποκτήσουµε εθνική ισχύ βάθους, τότε η έξοδος από το «πρώτο στενό» φωτίζει την έξοδο από το δεύτερο, το στενό της οικονοµίας.

Γιατί, χάρη στη στρατηγικά ορθή ένταξή µας στον σκληρό πυρήνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, µπορεί µεν να έχουµε λιγότερες εγγυήσεις ασφαλείας από αυτές που χρειαζόµαστε (και επιβαλλόταν µια ολοκληρωµένη Ε.Ε. να διαθέτει), αλλά διαθέτουµε το πλαίσιο και τη χρηµατοδότηση ώστε να µεταβάλουµε τη δική µας θέση ισχύος, αξιοποιώντας τους πόρους του Ταµείου Ανάκαµψης για µια συνολική µεταβολή της θέσης της χώρας. Η Ελλάδα έχει όλες τις προϋποθέσεις να αναδειχθεί σε σύγχρονη, ανταγωνιστική οικονοµία, µε αιχµή τον πρωτογενή τοµέα, τη µεταποίηση και τη µετάβαση στην ψηφιακή εποχή. Οργανικό τµήµα της αναπτυξιακής στρατηγικής µπορεί και πρέπει να είναι η αµυντική βιοµηχανία σε όλο το φάσµα − και ιδίως στις νέες τεχνολογικές εφαρµογές.

Πέρα από την υπηρέτηση του ζωτικού εθνικού συµφέροντος, που είναι το καθήκον και η υποχρέωση προς την πατρίδα, η πολιτική τάξη οφείλει να κινηθεί προς αυτήν τη δηµιουργική επιλογή και για λόγους αυτοσυντήρησης και αυτοπροστασίας. Οι δυνάµεις που έλαβαν στο παρανοϊκό δηµοψήφισµα του 2015 το 62%, το 2010 ήταν στο 3%. Σήµερα η εκδοχή που υποστηρίζει ότι η Ελλάδα, αντί να εξαντλήσει κάθε διπλωµατικό µέσο, σε συνδυασµό µε ισχυρή αποτροπή για να επιβάλει την νοµιµότητα, πρέπει να «δείρει τον Τούρκο», να «κηρύξει πόλεµο», «να αναζητήσει αλλού συµµαχίες» κ.λπ. δείχνει εξίσου περιθωριακή. Αν, όµως, από λάθος χειρισµούς η Ελλάδα υποστεί µια εθνική ταπείνωση, η παρούσα πολιτική τάξη θα αποσαθρωθεί µε πολύ χειρότερο τρόπο σε σχέση µε ό,τι συνέβη µε την κρίση των µνηµονίων. Δεν θα έχουµε απλώς νέο γύρο καταγγελιών για τους «προδότες πολιτικούς», αλλά πλήρη αµφισβήτηση των στρατηγικών επιλογών της χώρας, µε ταυτόχρονη καταδίκη των ΗΠΑ, ΝΑΤΟ και Ε.Ε. και αναζήτηση νέων στρατηγικών συµµαχιών. Σήµερα όλες αυτές οι απόψεις είναι στο περιθώριο. Αλλά ο µηχανισµός εκτίναξής τους θα είναι ο ίδιος.

Αναγκαία η στροφή στις εθνικές προτεραιότητες

Το πολιτικό σύστηµα στο ζήτηµα της απειλής της Τουρκίας κινείται σαν υπνοβάτης. Αντιδρά όπως στη µακρά περίοδο που, ενώ βάθαινε ο µηχανισµός της χρεοκοπίας, δεν µιλούσε κανείς γι’ αυτή. Αντίθετα, τα κόµµατα ανταγωνίζονταν σε παροχές, ώσπου η χώρα «έσκασε» το 2009. Σήµερα, ενώ η τουρκική επεκτατικότητα κάθε µέρα παίρνει νέες µορφές, η µη αντίδραση έχει παρόµοια χαρακτηριστικά µε την παράλυση απέναντι στον µηχανισµό της χρεοκοπίας. Το πολιτικό σύστηµα στέκει αµήχανο, δείχνει φοβικό, παράγει και διαχέει σύγχυση. Βεβαίως, σε ιδιαίτερες συνοµιλίες αναγνωρίζεται το πρόβληµα. Και η έλλειψη αντίδρασης αιτιολογείται από τον φόβο µήπως προκληθεί «εθνικιστική παραφροσύνη», όπως µε τον «ζητωπόλεµο» της καταστροφής του 1897.

Και ορθά επιδιώκεται να διατηρήσει ο λαός νηφαλιότητα. Αλλά αυτό δεν σηµαίνει ότι δεν πρέπει να υπάρχει συνείδηση του κινδύνου και ετοιµότητα αντιµετώπισής του, µε κάθε µέσο, άρα και στρατιωτικό. Αντί, λοιπόν, να εξηγηθεί µε αυτό τον ήρεµο και ορθολογικό τρόπο η ανάγκη µιας συνολικής στροφής στις εθνικές προτεραιότητες, η αλλαγή του υποδείγµατος της χώρας, η αποφασιστική ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάµεων, αλλά και του φρονήµατος των πολιτών, αναπτύσσεται µια καµπάνια εναντίον του εθνικισµού, που, όµως, συγχέει τον εθνικισµό µε τον πατριωτισµό, µε βαθιά επικίνδυνο και παραλυτικό της εθνικής αυτοπεποίθησης και αξιοπρέπειας τρόπο.

Ας τελειώσουµε, λοιπόν, αυτήν τη σύγχυση µεταξύ πατριωτισµού και εθνικισµού, µε ένα πρόσφατο παράδειγµα. Όταν η Αργεντινή έκανε την τυχοδιωκτική επέµβαση στα Φόκλαντς το 1982, κανείς στη Βρετανία δεν έβρισε ή µείωσε τους Αργεντινούς· το δε BBC έκανε έξαλλη τη Θάτσερ, γιατί είχε τόση δηµοσιογραφική απόσταση και ουδετερότητα κατά τις 72 ηµέρες της ένοπλης αντιπαράθεσης, ώστε δεν έλεγε καν «our troops» αλλά «british troops». Αλλά αυτές οι δυνάµεις, χωρίς καµιά εθνικιστική ή ρητορική έξαρση, µε επαγγελµατική εκπαίδευση και τη δηµοκρατική αίσθηση του καθήκοντος του πολίτη-οπλίτη προς την πατρίδα, τσάκισαν τους υπερεθνικιστές αξιωµατικούς της χούντας της Αργεντινής.

Total Defence

Η Σουηδία, που µετείχε τελευταία φορά σε πόλεµο το 1814, όχι µόνον διατηρεί ισχυρή αποτρεπτική ισχύ, αλλά στηρίζεται και στην εφεδρεία της Εθνοφυλακής. Το στρατηγικό δόγµα της είναι «Total Defence», σε περίπτωση που η χώρα δεχθεί εισβολή. Στο έντυπο οδηγιών µε τίτλο «Εάν έλθει η κρίση ενός πολέµου», στην επανέκδοση του 2018 προσδιορίζεται το πλαίσιο δράσης του συνόλου των τακτικών Ενόπλων Δυνάµεων και της Εθνοφυλακής και τονίζεται: «Να γνωρίζετε ότι κάθε ανακοίνωση ότι η αντίσταση σταµάτησε, θα είναι ψέµα του εχθρού. Η αντίσταση πρέπει να είναι συνεχής στον χρόνο και σε κάθε περίσταση. Εξαρτάται από Εσένα, τον δικό Σου αγώνα, την δική Σου αφοσίωση – και την θέλησή Σου να επιβιώσεις».

Είµαστε, άραγε, τόσο πιο ασφαλείς και ευηµερούντες από τους Σουηδούς, ώστε να µην πάρουµε τώρα τις αναγκαίες αποφάσεις για να βγούµε έγκαιρα και αποφασιστικά από τα «δυο στενά» που απειλούν τη χώρα µας και τις ζωές µας;

Τρεις παράµετροι που οδηγούν σε εθνική ισχύ

– Xάρη στη στρατηγικά ορθή ένταξή µας στον σκληρό πυρήνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, µπορεί µεν να έχουµε λιγότερες εγγυήσεις ασφαλείας από αυτές που χρειαζόµαστε (και επιβαλλόταν µια ολοκληρωµένη ΕΕ να διαθέτει), αλλά διαθέτουµε το πλαίσιο και τη χρηµατοδότηση ώστε να µεταβάλουµε τη δική µας θέση ισχύος, αξιοποιώντας τους πόρους του Ταµείου Ανάκαµψης.

– Η Ελλάδα έχει όλες τις προϋποθέσεις για να αναδειχθεί σε σύγχρονη, ανταγωνιστική οικονοµία, µε αιχµή τον πρωτογενή τοµέα, τη µεταποίηση και τη µετάβαση στην ψηφιακή εποχή.

– Πρέπει να εξηγηθεί µε ήρεµο και ορθολογικό τρόπο η ανάγκη µιας συνολικής στροφής στις εθνικές προτεραιότητες, η αλλαγή του υποδείγµατος της χώρας, η αποφασιστική ενίσχυση των Ενόπλων ∆υνάµεων αλλά και του φρονήµατος των πολιτών.

*To άρθρο δημοσιεύεται στο περιοδικό Fortune που κυκλοφορεί αυτή τη Πέμπτη 24/12 στα περίπτερα. 

Άμεση προτεραιότητα η γενική «αντεπίθεση» στον τουρκικό επεκτατισμό

4

Δρ. Βενιαμίν Καρακωστάνογλου*

Οι Ελληνοτουρκικές σχέσεις εισήλθαν σε επικίνδυνη κρίση, ιδίως, μετά την επίσκεψη Ερντογάν στην Ελλάδα τον Δεκέμβριο 2018. Από την απαίτηση τού Τούρκου Προέδρου (μέσα στο «σπίτι» μας, μάλιστα) για αναθεώρηση της Συνθήκης της Λωζάννης, καταλήξαμε στο ιδεολόγημα της «Γαλάζιας Πατρίδας», τις ατελείωτες καταχρηστικές NAVTEX, τις παράνομες έρευνες ή/και γεωτρήσεις στην ελληνική Υφαλοκρηπίδα και στην Κυπριακή ΑΟΖ, στο τραγελαφικό και παράνομο Τουρκο-Λιβυκό μνημόνιο οριοθέτησης και βέβαια στην «εισβολή των αμάχων» στον Έβρο και στον επιχειρούμενο προκλητικό εποικισμό της Αμμοχώστου και την απαίτηση για λύση δύο ξεχωριστών κρατών στην Κύπρο! Και ας μην ξεχνάμε τη βεβήλωση της Αγίας Σοφίας, με την μετατροπή της σε …τζαμί! Ο  κατάλογος του τουρκικού επεκτατισμού  θα μπορούσε να εμπλουτιστεί με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις των Τούρκων στη Συρία, στη Λιβύη, το Αρτσάχ, το Ιράκ και τη Σομαλία! Κερασάκι στην τούρτα αποτελεί η διεκδίκηση μέχρι και 150 νησιών και νησίδων του Αιγαίου, ώστε και η Τουρκία να γίνει «νησιωτικό» κράτος και να αποκτήσει τις αντίστοιχες θαλάσσιες ζώνες στο Αρχιπέλαγος! Άλλωστε, μέσω της αποστρατικοποίησης, αποβλέπει να επιτύχει τον αφοπλισμό των νησιών του Ανατ. Αιγαίου, ώστε να είναι εύκολος στόχος της!

Είναι καιρός, λοιπόν, μια και η Τουρκία έχει «ξεσαλώσει» και μας δίνει αφορμές καθημερινά, να εγκαταλείψουμε, επιτέλους, τη συντηρητική-αμυντική τακτική στις Ελληνοτουρκικές σχέσεις και να αντικαταστήσουμε την «ψυχραιμία και την αυτοσυγκράτηση», την, χωρίς νομοθετική θέσπιση, επίκληση του Διεθνούς Δικαίου και την προσδοκία οικονομικών κυρώσεων προς την Τουρκία από την Ε.Ε. και τις Η.Π.Α. (που χρήσιμες είναι βέβαια), με μία πολιτική ανάληψης πρωτοβουλιών για να εξέλθουμε από τα αδιέξοδα και τη στασιμότητα δεκαετιών, αφαιρώντας, επιτέλους, την πρωτοβουλία κινήσεων από την θρασύτατη, εκβιαστική και παρανομούσα Τουρκία.

Θα καταγράψω, σύντομα, ορισμένες τέτοιες προτάσεις μου για μέτρα μιας συνολικής «αντεπίθεσης» του Ελληνισμού.

Κυπριακό

Μετά από 46 χρόνια κατοχής και κωλυσιεργίας ή μαξιμαλιστικών απαιτήσεων της κατοχικής Τουρκίας για μία (δήθεν) ομοσπονδιακή λύση, προωθείται πλέον θρασύτατα η λύση των «δύο κρατών»! Δηλαδή, η νομιμοποίηση των στρατιωτικών «τετελεσμένων» της εισβολής και κατοχής! Η αρχή του νέου Αττίλα  γίνεται με το διεθνώς παράνομο άνοιγμα και εποικισμό των Βαρωσίων στην Αμμόχωστο.

Η ελληνική απάντηση σ’ αυτό: Κύπρος και Ελλάδα να προσφύγουν στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ και να ζητήσουν στρατιωτική δράση, υπό διεθνή αιγίδα, για την απομάκρυνση του κατοχικού Τουρκικού στρατού και των εποίκων. Εγκατάσταση δε, στο νησί διεθνούς δύναμης είτε από το ΝΑΤΟ είτε από την Ε.Ε. είτε από τον ΟΑΣΕ.

Αν δεν υπάρξει ανταπόκριση, έμπρακτα, τότε οι δύο χώρες θα εξαγγείλουν την προετοιμασία, με κάθε μέσο, απελευθέρωσης και ενσωμάτωσης του κατεχόμενου 37% του νησιού, που αποτελεί έδαφος χώρας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μέλους του ΟΗΕ. Θα γίνει μάλιστα επίκληση της πρόσφατης στρατιωτικής επιχείρησης ανακατάληψης του Ναγκόρνο Καραμπάχ (Αρτσάχ) από τους Αζέρους, με τη σημαντική συμμετοχή τουρκικών μέσων και στρατιωτικών δυνάμεων, αλλά και Ισλαμιστών του ISIS. Άλλωστε και οι βομβαρδισμοί του ΝΑΤΟ στην πρ. Γιουγκοσλαβία (λόγω Κοσόβου) έγιναν χωρίς νομιμοποιητική απόφαση του ΣΑ/ΟΗΕ. Δεν μπορεί η υποκρισία, η αναποτελεσματικότητα ή η απροθυμία της διεθνούς διπλωματίας να δίνει άσυλο, για μισό αιώνα, στην κατοχή μιας ευρωπαϊκής χώρας! Η Ελλάδα έχει νομική, πολιτική και εθνική υποχρέωση να προασπιστεί την εδαφική ακεραιότητα της Κύπρου, ως εγγυήτρια χώρα και μητρόπολη του Ελληνισμού. Ας θυμηθούμε, επίσης, την ανακατάληψη της Κριμαίας και τον στρατιωτικό έλεγχο που ασκεί η Ρωσία στην Ανατ. Ουκρανία, τη Ν. Οσετία και Αμπχαζία (Γεωργία)! Επιτέλους, δεν μπορεί να κυριαρχούν πολλαπλά μέτρα και σταθμά στη διεθνή κοινότητα και η Τουρκία να εκβιάζει με στρατιωτικά μέσα, για την επικράτηση των συμφερόντων και θέσεών της, που είναι προφανώς παράνομες.

Θαλάσσια δικαιώματα

α) Να καθιερώσουμε, άμεσα, όλες τις ζώνες θαλάσσιας κυριαρχίας και δικαιοδοσίας που προβλέπει το Δίκαιο της θάλασσας και η Ελλάδα έχει παραλείψει να θεσμοθετήσει επί δεκαετίες, αδικαιολόγητα, δίνοντας την πρωτοβουλία κινήσεων στην Τουρκία, δηλαδή:

  • Ευθείες γραμμές βάσης και κλείσιμο των κόλπων (24 ν.μ.).
  • Αιγιαλίτιδα Ζώνη 12 ν.μ., παντού, με εξαίρεση μόνο μεταξύ των νησιών μας του Ανατ. Αιγαίου, όπου (εθελουσίως) μπορούμε να παραμείνουμε στα 6 ή 10 ν.μ.
  • Συνορεύουσα Ζώνη 24 ν.μ. (έλεγχος μετανάστευσης, δημοσιονομικός, υγειονομικός και αρχαιολογικός).
  • Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη 200 ν.μ. (η αντίστοιχη Υφαλοκρηπίδα στον βυθό-υπέδαφος δεν χρειάζεται θέσπιση γιατί προϋπάρχει αυτοδικαίως).
  • Να προσδιορίσουμε διαύλους διεθνούς ναυσιπλοΐας, με καθεστώς πλού διελεύσεως (transit passage), με 2 ή 3 πορείες εντός του Αιγαίου για τη ναυσιπλοΐα, από τον Εύξεινο Πόντο – Δαρδανέλλια προς την Ανατ. και Δυτική Μεσόγειο. Στο Αιγαίο παραμένουν πάνω από το 20%  διεθνή ύδατα για την τουρκική και διεθνή ναυσιπλοΐα Άλλωστε  το δικαίωμα αβλαβούς διέλευσης  ξένων πλοίων ισχύει και μέσα στην Αιγιαλίτιδα Ζώνη.

β) Να οριοθετήσουμε άμεσα την ΑΟΖ/Υφαλοκρηπίδα με την Κύπρο και να επιχειρήσουμε το ίδιο και με την Αίγυπτο  (στο υπολειπόμενο τμήμα) και να καλέσουμε μετά   την Τουρκία, για κοινή προσφυγή των 4 κρατών στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, για τον  τελικό   καθορισμό και της Τουρκικής αντίστοιχης περιοχής, με βάση, όμως, τους κανόνες του Δικαίου της Θάλασσας, δηλαδή, το άρθρο 121 της Σύμβασης του 1982, που προβλέπει ισότιμα δικαιώματα για νησιωτικές και ηπειρωτικές ακτές.

γ) Να επικαλεστούμε πρώτον, την Αρχιπελαγική δομή του Αιγαίου, για τα νόμιμα και εύλογα δικαιώματά μας εκεί, καθώς και την υπεράσπιση των δικαιωμάτων μας στο ιστορικό Αρχιπέλαγός μας, που κατά το ήμισυ διεκδικεί, παράνομα, η αδηφάγος και θρασύτατη Τουρκία, επιδιώκοντας, ουσιαστικά, κατάληψη των νησιών,  και   δεύτερον  το νομολογιακό προηγούμενο των Γαλλικών νησιών Saint Pierre και Miquelon (δίπλα στον Καναδά), προκειμένου να τεκμηριώσουμε δικαιώματα ΑΟΖ για το σύμπλεγμα του Καστελλορίζου. Τα νησιά αυτά απέχουν 2.200 ν.μ από τη Γαλλία αλλά τους δόθηκε ΑΟΖ, ενώ το Καστελλόριζο απέχει μόλις 62 ν.μ από τη Ρόδο.

δ) Να αναλάβουμε ευρεία διεθνή και εσωτερική ενημέρωση για το δίκαιο των ελληνικών  θέσεων  για τις θαλάσσιες ζώνες.

ε) Αν χρειαστεί να συμμετάσχουμε σε διερευνητικές συνομιλίες με την Τουρκία, αυτό να γίνει με δύο απαράβατες προϋποθέσεις:

  • Σφιχτό χρονοδιάγραμμα, το πολύ 6 μηνών, με πλήρη αποφυγή τουρκικών προκλήσεων και παράνομων ενεργειών.
  • Αντικείμενο θα είναι αποκλειστικά η οριοθέτηση ΑΟΖ/Υφαλοκρηπίδας, με βάση το συμβατικό και εθιμικό Δίκαιο της Θάλασσας και άρα η υπογραφή ανάλογου Συνυποσχετικού για προσφυγή στη Χάγη (με δεδομένη την πλήρη διάσταση απόψεων των δύο χωρών και την Τουρκία να αρνείται ή να διαστρέφει το Δίκαιο αυτό).
  • Άμεση κατάργηση του πρωτοφανούς μνημονίου οριοθέτησης με Τουρκία – Λίβανο.

Μπλοκάρισμα τουρκικών συμφερόντων στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ.

Χρήση του δικαιώματος veto στους δύο παραπάνω Διεθνείς Οργανισμούς, για επιβολή embargo όπλων, αναστολή της Τελωνειακής Ένωσης και χρηματοδοτήσεων της Τουρκίας και παύση ή αναστολή της συμμετοχής της στο ΝΑΤΟ, λόγω του επεκτατισμού της (Κύπρος κλπ) και του ελλείμματος δημοκρατίας – ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο εσωτερικό της.

Συμμαχίες

Απαίτηση προς τις ΗΠΑ και τη Γαλλία για αμυντική συνδρομή προς την Ελλάδα, ως αντιπαροχή, για  στρατιωτικές διευκολύνσεις που θα τους παρέχουμε. Εντατικοποίηση – εμβάθυνση πολιτικής και στρατιωτικής συνεργασίας με Ισραήλ, Αίγυπτο και άλλα περιφερειακά κράτη.

Αντίποινα, νομικά και οικονομικά

Αυτά θα κατευθύνονται σε χώρες που, π.χ. θα αναγνωρίσουν το ψευδοκράτος της Β. Κύπρου ή στηρίζουν τον τουρκικό επεκτατισμό (π.χ. Πακιστάν), αλλά και κατά χωρών της Ε.Ε. που θα καταψηφίσουν τις οικονομικές κυρώσεις ή το embargo όπλων εναντίον της. Και βέβαια, αντίποινα κατά της ίδιας της Τουρκίας, π.χ. με κλείσιμο,  για τα τουρκικά φορτηγά,  της Εγνατίας οδού.

Κλείσιμο ή δραστική μείωση του προσωπικού του Τουρκικού Προξενείου στην Κομοτηνή και τη Ρόδο (όπου, άλλωστε, δεν κατοικούν μόνιμα Τούρκοι πολίτες).

   Εντατική εσωτερική και Διεθνή ενημέρωση.

  • Για τις εχθρικές και παράνομες ενέργειες, επί 46 χρόνια, της Τουρκίας. (υπερπτήσεις, παραβιάσεις εναέριου χώρου κλπ).
  • Για τη Γενοκτονία των Ποντίων, Μικρασιατών και Θρακιωτών (1913-1923), το πογκρόμ του Σεπτεμβρίου 1955 στην Κωνσταντινούπολη, τον παράνομο φόρο varlik του 1942, τις περιουσιακές κατασχέσεις και απελάσεις 1964-65 και τόσα άλλα που η διεθνής κοινή γνώμη αγνοεί ή λησμόνησε…

Θωράκιση των χερσαίων, ποτάμιων  και θαλάσσιων Ελληνοτουρκικών συνόρων.

Απόλυτη στεγανοποίηση της ηπειρωτικής Ελλάδος και των νησιών  από την προσέγγιση παράνομων μεταναστών και άρνηση υποδοχής περισσότερων προσφύγων, γιατί η Ελλάδα φιλοξενεί, ήδη, πάνω από 100.000, δηλ. δυσανάλογα πολλούς για τον πληθυσμό της χώρας.

*Διεθνολόγος-Λέκτορας  Νομικής Σχολής Α.Π.Θ- Πρόεδρος Περιφερειακού Συμβουλίου Κεντρικής Μακεδονίας

“Μακεδονία” Παρασκευή 25 Δεκεμβρίου.

 

Η συμφωνία μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Brexit επήλθε, και τώρα ;

0

Του ΑλκηΚαλλιαντζίδη, Οικονομολόγου [email protected]   www.kalkis.eu

Όταν σκάλωσε το πρωτόγνωρο Brexit, είχα στις Ανιχνεύσεις 18-10-2018 το άρθρο «Λίγες γραμμές για να καταλάβουμε γιατί σκαλώνει το Brexit». ΕΔΩ

Αφού το Brexit όχι μόνο ξεσκάλωσε, αλλά επετεύχθη και η μετά το συναινετικό διαζύγιο συμφωνία μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο σημερινό άρθρο θα ασχοληθώ με το διαδικαστικό Μετά .

Μια εμπορική συμφωνία μετά το Brexit μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και της ΕΕ επιτεύχθηκε την Πέμπτη 24-12-2020, 10 μήνες μετά την έναρξη των διαπραγματεύσεων. Τελικά! Ωστόσο, η πολυσέλιδη αυτή συμφωνία πρέπει να επικυρωθεί από τα κράτη μέλη, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Βρετανικό Κοινοβούλιο.

Μια συμφωνία επετεύχθη 10 μήνες μετά την έναρξη των διαπραγματεύσεων. Τελικά!

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ηνωμένο Βασίλειο κατέληξαν σε μια συμφωνία-ορόσημο σχετικά με τη μελλοντική εμπορική τους σχέση, περισσότερα από 4 χρόνια μετά την νίκη του «ναι» στο δημοψήφισμα για την έξοδο της Βρετανίας από την ΕΕ. Ήταν στις 23 Ιουνίου 2016, μια αιωνιότητα … Το Ηνωμένο Βασίλειο είχε ήδη αποχωρήσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση στις 31 Ιανουαρίου 2020, αλλά έπρεπε ακόμη να διαπραγματευτεί τις νέες εμπορικές σχέσεις με τους Ευρωπαίους, και ιδίως την πρόσβασή του στην τεράστια εσωτερική αγορά τους. Η συμφωνία των 2.000 σελίδων και κατάλλους 1.200 σελίδες, η οποία σφραγίζει μισό αιώνα θυελλωδών σχέσεων μεταξύ των δύο εταίρων, επιτεύχθηκε μετά από 10 μήνες διαπραγματεύσεων που προσέκρουσαν στην πρόσβαση των Ευρωπαίων στα βρετανικά χωρικά ύδατα που είναι πλούσια σε ψάρια.

Το ΗΒ εγκαταλείπει το πρόγραμμα Erasmus.

Ειδικότερα, η συμφωνία ορίζει ότι οι Ευρωπαίοι θα επιστρέφουν το 25% των αλιευμάτων τους στο Λονδίνο κατά τη διάρκεια μιας μεταβατικής περιόδου5,5 ετών, σύμφωνα με τον The Guardian, πολύ μακριά από το 60% που αρχικά ζητούσε ο Μπόρις Τζόνσον. Στο τέλος αυτής της περιόδου, η πρόσβαση στα βρετανικά ύδατα θα είναι επαναδιαπραγματεύσιμη  κάθε χρόνο. Ο Ευρωπαίος διαπραγματευτής Michel Barnier ανέφερε ότι η συμφωνία παρέχει «μια βάση για αμοιβαία πρόσβαση στα νερά και στους πόρους, με μια νέα κατανομή ποσοστώσεων και αλιευτικών δυνατοτήτων (…) Η συμφωνία αυτή θα απαιτήσει προσπάθειες, ξέρω, αλλά η ΕΕ θα είναι παρούσα μαζί με τους ευρωπαίους αλιείς για να τις υποστηρίξει, αυτή είναι η δέσμευσή μας», υποσχέθηκε σε συνέντευξη τύπου ο διαπραγματευτής που διευκρίνισε επίσης με την ευκαιρία αυτή ότι η συμφωνία περιελάμβανε νέους οικολογικούς κανόνες. Επιπλέον, το Ηνωμένο Βασίλειο δεν θα συμμετέχει πλέον στο πρόγραμμα ανταλλαγής φοιτητών Erasmus.

Η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula von der Leyen, σε συνέντευξη Τύπου καλωσόρισε την Πέμπτη μια «καλή και ισορροπημένη» και «δίκαιη» συμφωνία για κάθε συμβαλλόμενο μέρος. Ο Μπόρις Τζόνσον τουϊτάρισε την ικανοποίησή του. Όσο για τον Εμμανουήλ Μακρόν, ο Γάλλος Πρόεδρος είπε ότι «η ευρωπαϊκή ενότητα και σθεναρότητα απέδωσαν» και ότι «η Ευρώπη προχωρά μπροστά και μπορεί να κοιτάει προς το μέλλον, ενωμένη, γαλήνια και δυνατή».

Η συμφωνία πρέπει ακόμη να επικυρωθεί από τις διάφορες οντότητες.

Δηλαδή από το Βρετανικό Κοινοβούλιο – στις 30 Δεκεμβρίου – αλλά και από τα κράτη μέλη της ΕΕ και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Για να δοθεί στο τελευταίο ο χρόνος να υπογράψει το κείμενο τον Ιανουάριο, οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να εγκρίνουν προσωρινή εφαρμογή της συμφωνίας, από την 1η Ιανουαρίου 2021.

Ανοίγει μια νέα σελίδα.

Η υπογραφή αυτού του κειμένου ανοίγει μια νέα σελίδα για τους Ευρωπαίους, οι οποίοι επιτέλους μπορούν να επικεντρωθούν σε θέματα εκτός του Brexit. Η Πορτογαλία, η οποία θα προεδρεύσει της εκ περιτροπής προεδρίας της ΕΕ από την 1η Ιανουαρίου, θα βρει κυρίως στην ατζέντα της την εφαρμογή  του σχεδίου ανάκαμψης για την αντιμετώπιση της υγειονομικής κρίσης, αλλά και τη διεύρυνση στα Βαλκάνια και το σύμφωνο για το άσυλο και τη μετανάστευση.

Η Σκωτία απειλεί να εγκαταλείψει το Ηνωμένο Βασίλειο.

Από την πλευρά της, η πρωθυπουργός της Σκωτίας Nicola Sturgeon (οπαδός της ανεξαρτησίας) εκτίμησε ότι ήταν καιρός η βρετανική επαρχία να γίνει «ανεξάρτητο ευρωπαϊκό έθνος», ενώ το Λονδίνο αρνείται στη Σκωτία νέο δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία. «Το Brexit έρχεται σε αντίθεση με τη βούληση του λαού της Σκωτίας», ο οποίος ψήφισε με 62% κατά της αποχώρησης από την ΕΕ, έγραψε στο Twitter η Nicola Sturgeon, τονίζοντας ότι «καμία συμφωνία δεν μπορεί ποτέ να αντισταθμίσει αυτό που αφαιρεί το Brexit από εμάς». Από την άλλη πλευρά του πολιτικού φάσματος, ο Nigel Farage, αρχηγός του ακροδεξιού κόμματος Brexit και ένθερμος υποστηρικτής του Brexit,  είπε στο Sky News ότι θα ψηφίσει «κατ ‘αρχήν» υπέρ της συμφωνίας », «αν αυτό απαλύνει την κατάσταση και φέρνει σταθερότητα».

Ήδη χθες ο Michel Barnier ενημέρωσε τους πρεσβευτές των 27 Κρατών-μελών για το περιεχόμενο της εν λόγω Συμφωνίας.

 

Ο Πλάτων απαντά στον Θουκυδίδη: ένας διάλογος που δεν έγινε ποτέ.

3

Ο καθηγητής Φιλοσοφίας στο ΑΠΘ Βασίλης Κάλφας μιλά για τον Θουκυδίδη, την αντίληψή του για τον άνθρωπο και την πολιτική για την Αθήνα και τη Δημοκρατία. Και για την Πολιτεία του Πλάτωνα ως αντίδραση στη δημοκρατία.