Αρχική Blog Σελίδα 234

Εκτάκτως: Αεροσκάφη της Turkish Airlines προσγειώθηκαν στο Ισραήλ για λίγο χθες βράδυ

0

Αεροσκάφη των Turkish Airlines προσγειώθηκαν στο αεροδρόμιο Ramon χθες το βράδυ (Τετάρτη) για να μεταφέρουν τους ακτιβιστές του στολίσκου της Γάζας που συνελήφθησαν πριν από λίγες ημέρες στη μέση της θάλασσας, σύμφωνα με την Mako.co.il.

Τα αεροπλάνα προσγειώθηκαν για λίγο, ενώ οι συλληφθέντες ακτιβιστές φορτώθηκαν γρήγορα στα αεροπλάνα και απογειώθηκαν για το δρόμο της επιστροφής τους στην Τουρκία και από εκεί στις διάφορες χώρες τους.

Τουρκική Κουζίνα

Ας υπενθυμίσουμε ότι οι τουρκικές εταιρείες γενικά, και οι Turkish Airlines ειδικότερα, δεν έχουν προσγειωθεί στο Ισραήλ από τις 7 Οκτωβρίου – με εξαίρεση μια παρόμοια πτήση για τους συμμετέχοντες στον προηγούμενο στολίσκο προς τη Γάζα, τον Οκτώβριο του 2025.

Πριν από αυτό, οι τουρκικές εταιρείες πραγματοποιούσαν δεκάδες πτήσεις την ημέρα, με τις Turkish Airlines να είναι μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες που λειτουργούν στο αεροδρόμιο Ben Gurion.

Από τότε που οι τουρκικές εταιρείες έφυγαν από το Ισραήλ, οι αεροπορικές εταιρείες των Εμιράτων έχουν καλύψει το κενό και προσφέρουν πτήσεις προς το Ντουμπάι και το Άμπου Ντάμπι και από εκεί σε επόμενους προορισμούς.

Από σήμερα, εκτός από την μοναδική προσγείωση που πραγματοποιήθηκε στο αεροδρόμιο Ραμόν, οι εταιρείες από την Τουρκία δεν αναμένεται να επιστρέψουν στο Ισραήλ, γράφει το ισραηλινό δημοσίευμα.

Echedoros.blog

Πολιτική θύελλα στην Τουρκία – «Απόπειρα πραξικοπήματος» για την αντιπολίτευση η καθαίρεση Οζέλ

0
Republican People's Party or (CHP) leader Ozgur Ozel delivers a speech during a CHP Rally, in Ankara, Sunday, April 6, 2025. (AP Photo/Ali Unal)
Τουρκικό δικαστήριο απομάκρυνε την Πέμπτη τον ηγέτη της αντιπολίτευσης στην Τουρκία, Οζγκιούρ Οζέλ.

Πολιτική κρίση ξέσπασε στην Τουρκία μετά την απόφαση του δικαστηρίου να ακυρώσει το συνέδριο του CHP το 2023.

Ουσιαστικά αυτό σημαίνει την απομάκρυνση από την ηγεσία του κόμματος του Οζγκιούρ Οζέλ, επαναφέροντας τον Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου.

Μετά την εξέλιξη αυτή η αντιπολίτευση κάνει λόγο για «απόπειρα πραξικοπήματος», ενώ ο Οζέλ συγκάλεσε έκτακτη σύσκεψη όλων των βουλευτών του κόμματος στα κεντρικά γραφεία του CHP.

Ο Οζγκιούρ Οζέλ δεσμεύτηκε να συνεχίσει να αγωνίζεται, στο πρώτο του μήνυμα μετά τη δικαστική απόφαση που τον απομάκρυνε από την ηγεσία του CHP.

Μιλώντας μετά τον διορισμό του από το δικαστήριο στην ηγεσία του CHP, ο Κιλιτσντάρογλου δήλωσε: «Εύχομαι να είναι για το καλό της χώρας».

Εν τω μεταξύ ο υπουργός Δικαιοσύνης της Τουρκίας, Ακίν Γκιουρλέκ, δήλωσε ότι η δικαστική απόφαση που απομάκρυνε τον πρόεδρο του CHP ελήφθη λόγω παρατυπιών στο συνέδριο του κόμματος το 2023.

«Η απόφαση αυτή ενισχύει την εμπιστοσύνη των πολιτών μας στη δημοκρατία και αποδεικνύει ότι οι μηχανισμοί αυτοπροστασίας της δημοκρατίας λειτουργούν. Ένα κράτος δικαίου είναι εκείνο που εξετάζει και αξιολογεί σοβαρά τις καταγγελίες», υποστήριξε ο Γκιουρλέκ σε συνέντευξη Τύπου μετά την απόφαση του δικαστηρίου.

Αλλαγή ηγεσίας με δικαστική απόφασης

Σημειώνεται πως τουρκικό δικαστήριο απομάκρυνε την Πέμπτη τον ηγέτη της αντιπολίτευσης Οζγκιούρ Οζέλ, αποφασίζοντας την ακύρωση του συνεδρίου του CHP το 2023, κατά το οποίο είχε εκλεγεί πρόεδρος του κόμματος. Πρόκειται για σοβαρό πλήγμα στους πολιτικούς αντιπάλους του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Την περασμένη χρονιά, πρωτοβάθμιο δικαστήριο είχε κρίνει ότι η υπόθεση γύρω από το συνέδριο του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) δεν είχε βάση. Όμως, εφετείο ανέτρεψε την απόφαση, κρίνοντας ότι το συνέδριο πρέπει να ακυρωθεί λόγω παρατυπιών και ότι ο πρώην πρόεδρος του CHP, Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, πρέπει να αντικαταστήσει τον Οζέλ.

Η απόφαση ενδέχεται να οδηγήσει την αντιπολίτευση σε ακόμη μεγαλύτερη αναταραχή και εσωτερικές συγκρούσεις, ενισχύοντας και τις πιθανότητες του Ερντογάν να παρατείνει την εξουσία του, η οποία διαρκεί ήδη πάνω από δύο δεκαετίες.

Το CHP, που στις δημοσκοπήσεις εμφανίζει περίπου ίδια ποσοστά με το κυβερνών κόμμα, βρίσκεται ήδη αντιμέτωπο από το 2024 με πρωτοφανή δικαστική πίεση. Εκατοντάδες στελέχη του κόμματος, μεταξύ των οποίων και ο δήμαρχος Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου, ο οποίος θεωρείται ο βασικός αντίπαλος του Ερντογάν, έχουν συλληφθεί στο πλαίσιο υποθέσεων διαφθοράς που αφορούν δήμους υπό τον έλεγχο του CHP.

Το κόμμα χαρακτηρίζει τις κατηγορίες ως πολιτικά υποκινούμενες. Μετά τη δικαστική απόφαση, ο Οζέλ και η ηγεσία του CHP συγκάλεσαν σύσκεψη για να εξετάσουν τα επόμενα βήματα.

https://www.ieidiseis.gr/kosmos/772536/anataraxeis-stin-toyrkia-apopeira-praxikopimatos-gia-tin-antipoliteysi-i-kathairesi-ozel/

H Μαρία Καρυστιανού παρουσιάζει στη Θεσσαλονίκη το νέο κόμμα

0
Παρουσίαση του νέου πολιτικού φορέα από την Μαρία Καρυστιανού, σε εκδήλωση στο "Ολύμπιον" στην Θεσσαλονίκη, Πέμπτη 21 Μαΐου 2026. (ΜΟΤΙΟΝΤΕΑΜ/ΒΑΣΙΛΗΣ ΒΕΡΒΕΡΙΔΗΣ)

Αποκαλυπτήρια για την ιδρυτική διακήρυξη του κόμματος Καρυστιανού – Λεπτό προς λεπτό όλες οι εξελίξεις.

Από τη Θεσσαλονίκη παρουσιάζει επίσημα αυτή την ώρα το κόμμα της η Μαρία Καρυστιανού.

Αν και το επίσημο όνομα του κόμματος κρατήθηκε ως επτασφράγιστο μυστικό, στο έντυπο που υπογράφουν τα μέλη που δίνουν το παρών αναγράφεται: «Ελπίδα για τη Δημοκρατία – Μαρία Καρυστιανού, Ανεξάρτητο Κίνημα Πολιτών».

Η ιδρυτική διακήρυξη δεν είχε κατατεθεί μέχρι πρότινος στον Άρειο Πάγο, προκειμένου τα επίσημα αποκαλυπτήρια του ονόματος και των συμβόλων να γίνουν ζωντανά κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης.

Παρακολουθήστε λεπτό προς λεπτό όλες τις εξελίξεις μέσα από το live blog του iEidiseis.gr:

LIVE

21:19:03

Με Παλαμά έκλεισε την ομιλία της η Μαρία Καρυστιανού

Χρωστάμε σ’ όσους ήρθαν, πέρασαν, θα ‘ρθουνε, θα περάσουν. Κριτές θα μας δικάσουν οι αγέννητοι , οι νεκροί»

21:16:43

«Όσο υπάρχει αυτή η ψυχή, υπάρχει ελπίδα»

Με έντονη συναισθηματική φόρτιση αναφέρθηκε στη στήριξη που, όπως είπε, είδε από την κοινωνία τα τελευταία τρία χρόνια. «Αυτά τα τρία χρόνια είδα κάτι που δεν θα ξεχάσω ποτέ. Ανθρώπους που βγήκαν στους δρόμους να μιλήσουν για την αλήθεια, για τη δικαιοσύνη», ανέφερε εμφανώς συγκινημένη. «Και εκεί κατάλαβα ότι η Ελλάδα δεν έχει τελειώσει. Και όσο υπάρχει αυτή η ψυχή, υπάρχει ελπίδα», πρόσθεσε.

21:13:38

«Ελπίδα για Δημοκρατία»

Η Μαρία Καρυστιανού ανακοίνωσε από το βήμα το όνομα του νέου πολιτικού φορέα, που θα φέρει τον τίτλο «Ελπίδα για Δημοκρατία».

21:12:13

«Προσπάθεια εθνικής αναγέννησης»

Μετωπική επίθεση στο πολιτικό σύστημα εξαπέλυσε από το βήμα η Μαρία Καρυστιανού, καλώντας σε πολιτική αφύπνιση και αλλαγή πορείας.

«Δεν είναι κανονικότητα μια μάνα να φοβάται όταν το παιδί της μπαίνει στο τρένο», ανέφερε χαρακτηριστικά, ζητώντας «να επιστρέψει η πολιτική στους πολίτες».

«Ήρθαμε να αλλάξουμε πορεία, ήρθαμε να συγκρουστούμε με αυτό που κατέστρεψε την εμπιστοσύνη μας. Όταν ο πολίτης ορθώνει το ανάστημά του στο κατεστημένο, τότε το κατεστημένο απειλείται», είπε.

Σε υψηλούς τόνους πρόσθεσε: «Δεν είμαστε επαγγελματίες πολιτικοί που τρέμουν μην χάσουν τις καρέκλες τους και αυτό δεν μπορούν να το διαχειριστούν. Θα αγωνιστούμε για την Ελλάδα».

Υπογράμμισε: «Δεν σας καλώ απλώς να στηρίξετε ένα κόμμα, αλλά μια προσπάθεια εθνικής αναγέννησης. Δεν μπορεί να υπάρχουν πολίτες δύο κατηγοριών».

21:05:58

«Στα Τέμπη συγκρούστηκε το καλό με το κακό»

Σε ιδιαίτερα αιχμηρό τόνο συνέχισε την ομιλία της η Μαρία Καρυστιανού, κάνοντας λόγο για μια χώρα «βαθιά προδομένη» και για ένα σύστημα χωρίς λογοδοσία. «Η Ελλάδα είναι βαθιά προδομένη. Η αξιοπρέπεια του πολίτη θεωρείται πολυτέλεια», ανέφερε χαρακτηριστικά. Αναφερόμενη στην τραγωδία των Τεμπών, τόνισε: «Στα Τέμπη συγκρούστηκε το καλό με το κακό, η ζωή με το κέρδος. Ένα σύστημα που έμαθε να λειτουργεί χωρίς λογοδοσία».

21:02:21

Ολόκληρη η διακήρυξη του κόμματος

Διαβάστε εδώ ολόκληρη τη διακήρυξη του κόμματος

20:58:43

Η αναφορά στα Τέμπη

Ιδιαίτερη αναφορά στην τραγωδία των Τεμπών έκανε στην ομιλία της η Μαρία Καρυστιανού, τονίζοντας την ανάγκη για ένα κράτος που να εγγυάται την ασφάλεια των πολιτών. «Είναι ανάγκη για ένα κράτος που να εγγυάται τις μεταφορές.

Η προστασία της ανθρώπινης ζωής είναι υποχρέωση της Πολιτείας», ανέφερε χαρακτηριστικά. Παράλληλα, έστειλε μήνυμα για θεσμικές αλλαγές και λογοδοσία, λέγοντας: «Δεσμευόμαστε για ανεξάρτητους μηχανισμούς και πραγματική λογοδοσία».

20:46:27

Τα 20 σημεία της διακήρυξης

  1. Να βιώσουν οι πολίτες άμεσα την αλλαγή
  2. Άμεσος και στρατηγικός σκοπός η στήριξη του πληθυσμού της κοινωνίας μας
  3. Ανασυγκρότηση του εκπαιδευτικού συστήματος
  4. Πρόνοια για τους πολίτες της τρίτης ηλικίας και τους αναπήρους
  5. Εξυγίανση και ανασυγκρότηση του ΕΣΥ, στήριξη των γιατρών, των νοσηλευτών και του προσωπικού υγείας
  6. Οι πολίτες να είμαστε κοινωνοί και να ασκούν τα δικαιώματά τους στην διαμόρφωση αποφάσεων
  7. Εδραίωση ενός κράτους δικαίου
  8. Έλεγχος των ευρωπαϊκών και εγχώριων κονδυλίων
  9. Διαφάνεια στον τρόπο λειτουργίας των Τραπεζών
  10. Ριζική και βάσει εθνικού προγράμματος παραγωγική και βιομηχανική ανασυγκρότηση της οικονομίας
  11. Προστασία των εργασιακών δικαιωμάτων
  12. Εξυγίανση όλων των υπηρεσιών καταπολέμησης των καρτέλ
  13. Χάραξη εθνικής στρατηγικής ανάπτυξης για τον πρωτογενή και ο δευτερογενή τομέα
  14. Προστασία του εθνικού φυσικού πλούτου και ορθολογική αξιοποίηση των φυσικών πόρων μας
  15. Ενίσχυση της υποστήριξης όλων των ΜΜΕ και των λειτουργών της ελευθεροτυπίας – πυλώνα της Δημοκρατίας
  16. Να εγγυηθεί το κράτος τις μεταφορές
  17. Ενίσχυση της πολιτιστικής δημιουργίας
  18. Ριζική θεσμική ανασυγκρότηση για την ανάπτυξη των αθλητικών σωματείων
  19. Αμεσα και δραστικά μέτρα ανάταξης της ελληνικής υπαίθρου,
  20. Προάσπιση της εθνικής κυριαρχίας
20:45:16

Καρυστιανού: «Σήμερα γεννιέται η απαίτηση της κοινωνίας»

Η Μαρία Καρυστιανού, έκανε λόγο για την έναρξη μιας νέας πορείας. «Έφτασε η μέρα που προσπαθήσαμε να αποτυπώσουμε σε χαρτιά αυτό που είχαμε μέσα μας, αυτό που θέλαμε να ακούσουν τα αυτιά μας αλλά δεν ακούγαμε. Το υγιές κομμάτι της Ελλάδας έχει αφυπνιστεί. Και αυτή η πορεία που θα μας οδηγήσει σε κάτι ωραίο σήμερα ξεκινά», ανέφερε αρχικά. Απευθυνόμενη στο κοινό, πρόσθεσε: «Ελληνίδες και Έλληνες, φίλες και φίλοι, σας ευχαριστώ που είστε εδώ». Συνεχίζοντας, η Μαρία Καρυστιανού δήλωσε: «Σήμερα γεννιέται η απαίτηση της κοινωνίας», γνωστοποιώντας παράλληλα ότι η ιδρυτική διακήρυξη του κινήματος έχει ήδη αναρτηθεί στην ιστοσελίδα του.

20:40:12

Ανέβηκε στο βήμα η Μαρία Καρυστιανού

20:38:58

Χαρίτας Μάντολες σε Καρυστιανού: Να αγωνίζεσαι και για την Κύπρο

Μήνυμα με έντονο συμβολισμό έστειλε η Χαρίτα Μάντολες, η εμβληματική γυναίκα-σύμβολο της κυπριακής τραγωδίας. Απευθυνόμενη στη Μαρία Καρυστιανού, ανέφερε: «Να προσπαθείς για αυτές τις μάνες που έχασαν τα παιδιά τους στο δυστύχημα στα Τέμπη. Να αγωνίζεσαι και για την Κύπρο».

20:34:29

Το μήνυμα της οικονομολόγου και θιασώτη της δραχμής Μαρίας Νεγρεπόντη-Δελιβάνη

Μήνυμα μέσω βίντεο έστειλε και η γνωστή οικονομολόγος Μαρία Νεγρεπόντη-Δελιβάνη η οποία έχει αποκαλύψει πως υπέγραψε τη διακήρυξη χωρίς να τη διαβάσει εξ ολοκλήρου λόγω του συνωστισμού (σ.σ στο γραφείο της Μαρίας Γρατσία), σημειώνοντας ωστόσο ότι «οι αρχές της προκύπτουν από τις πολλές παρουσίες στα ΜΜΕ, οπότε ξέρουμε περίπου τι θα είναι».

Σε δηλώσεις της είχε αναφέρει ότι «η μόνη λύση είναι η δραχμή» και «το ευρώ κατέστρεψε την Ελλάδα τρεις φορές περισσότερο», έχει χαράξει μια πορεία που δύσκολα περνά απαρατήρητη.

20:25:38

Η τοποθέτηση Αυγερινού για τη Συνταγματική Αναθεώρηση

Παρέμβαση για τη συνταγματική αναθεώρηση έκανε ο Θανάσης Αυγερινός, ζητώντας να ανοίξει η συζήτηση για θεσμικές αλλαγές.

«Εγώ υποστηρίζω ότι πρέπει να ξεκινήσει η συζήτηση για ριζοσπαστικά μέτρα αναθεώρησης του Συντάγματος», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Μάλιστα, έθεσε και το ζήτημα της ανακλητότητας των βουλευτών, λέγοντας: «Είναι κακό να τεθεί ως συζήτηση το θέμα της ανακλητότητας των βουλευτών όταν δεν εκφράζουν αυτούς που τους εξέλεξαν;»

20:17:32

Το μήνυμα του τεχνικού συμβούλου συγγενών θυμάτων των Τεμπών, Βασίλη Κοκοτσάκη

Μήνυμα έστειλε μέσω βίντεο και ο τεχνικός σύμβουλος συγγενών θυμάτων των Τεμπών, Βασίλης Κοκοτσάκης. «Μέσα από εκείνη τη σκοτεινή στιγμή γεννήθηκε ένα κίνημα πολιτών που δεν ζήτησε εκδίκηση, αλλά σεβασμό στη δημοκρατία», ανέφερε αρχικά.

Απευθυνόμενος προσωπικά στη Μαρία Καρυστιανού, πρόσθεσε: «Μαρία, σήμερα κάνεις το βήμα για να πιστέψουν οι Έλληνες ότι η Ελλάδα μπορεί να αλλάξει». «Μετά από όσα έζησα αυτά τα τρία χρόνια, δεν μπορώ να μείνω σιωπηλός. Επιλέγω να σταθώ με την κοινωνία», κατέληξε.

20:10:58

Η αιχμή για τη ρωσική επιρροή

«Αν θεωρούν ότι η χώρα νομίζουν ότι η χώρα έχει επιρροή από τη Ρωσία, κρίνουν εξ ιδίων τα αλλότρια», είπε η Κατερίνα Μουτσάτσου αναφερόμενη στις αιχμές που έχει δεχθεί το κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού για ρωσική επιρροή.

20:05:27

Τα βίντεο συνεχίζονται από αγρότες που στηρίζουν τη Μαρία Καρυστιανού

20:02:35

H αιχμή του Θανάση Αυγερινού στον Αλέξη Τσίπρα

«Εμείς δεν κάνουμε rebranding κάνουμε branding», είπε ο δημοσιογράφος, αιχμή για το κόμμα που ο Αλέξης Τσίπρας αναμένεται να παρουσιάσει σε λίγες μέρες.

19:56:56

Τα δυο σημεία που ενώνουν τον Στράτο Σιουρδάκη με τη Μαρία Καρυστιανού

Μήνυμα στήριξης μέσω του βίντεο με τις παρεμβάσεις των Ελλήνων του εξωτερικού έστειλε όπως ήταν αναμενόμενο και ο πρόεδρος της ελληνικής κοινότητας της Αγίας Πετρούπολης, Στράτος Σιουρδάκης. Όπως ανέφερε, τα δύο στοιχεία που τον συνδέουν με τη Μαρία Καρυστιανού είναι «το έγκλημα των Τεμπών και ο βουβός κοινός πόνος της απώλειας». «Οι γονείς που έχασαν τα παιδιά τους και οι άνθρωποι που έχουν μεταναστεύσει πονάνε με ακριβώς τον ίδιο τρόπο λόγω της απώλειας, αν και δεν είναι το ίδιο», σημείωσε, κάνοντας λόγο για μια «μοναδική ιστορική ευκαιρία» επιστροφής και δημιουργίας «μιας Ελλάδας διαφάνειας».

19:46:15

Μηνύματα από τον απόδημο ελληνισμό στην εκδήλωση

19:38:07

Μουτσάτσου: «Το πρόβλημά μας πλέον είναι υπαρξιακό»

Στη σκηνή ανέβηκε η Κατερίνα Μουτσάτσου, η οποία μίλησε για προσωπική αφύπνιση αλλά και για ένα, όπως είπε, συνολικό υπαρξιακό ζήτημα που αφορά τη χώρα. «Ήμουν απολιτίκ, αλλά ξαφνικά συνειδητοποίησα ότι υπάρχει ένα σύστημα που με πολέμησε. Τώρα αυτό συμβαίνει σε όλους μας. Το πρόβλημά μας είναι υπαρξιακό», ανέφερε αρχικά.

Αναφερόμενη στην εικόνα της χώρας στο εξωτερικό, πρόσθεσε: «Κάποτε το ερώτημα ήταν αν αξίζει να είναι κανείς Έλληνας ή όχι, όταν όλα τα διεθνή μέσα μας παρουσίαζαν ως τεμπέληδες. Τώρα το θέμα είναι υπαρξιακό για όλη την Ελλάδα».

«Ζούμε σε μια μόνιμη κατάσταση μνημονίων, η αποκατάσταση της Δημοκρατίας απαιτεί καθαρούς πολίτες, άξιων ανθρώπων στη δουλειά τους», τόνισε.

ΜΟΤΙΟΝΤΕΑΜ/ΒΑΣΙΛΗΣ ΒΕΡΒΕΡΙΔΗΣ

https://www.ieidiseis.gr/politiki/772368/komma-karystianoy-live-anakoinwseis/

Αλέξανδρος Γιωτόπουλος: Αποφυλακίζεται ο αρχηγός της «17 Νοέμβρη»

0
ÓÔÉÃÌÉÏÔÕÐÏ ÁÐÏ ÔÇÍ ÄÉÊÇ ÓÅ ÄÅÕÔÅÑÏ ÂÁÈÌÏ (ÅÖÅÔÅÉÏ) ÔÙÍ ÌÅËÙÍ ÔÇÓ ÔÑÏÌÏÊÑÁÔÉÊÇÓ ÏÑÃÁÍÙÓÇÓ 17 ÍÏÅÌÂÑÇ.ÓÔÇÍ ÖÙÔÏÃÑÁÖÉÁ Ï ÁËÅÎÁÍÄÑÏÓ ÃÉÙÔÏÐÏÕËÏÓ (EUROKINISSI/ ÔÁÔÉÁÍÁ ÌÐÏËÁÑÇ)

Θετικά αποφάσισε το Συμβούλιο Εφετών για το αίτημα αποφυλάκισης του αρχηγού της 17 Νοέμβρη Αλέξανδρου Γιωτόπουλου.

O αρχηγός της 17 Νοέμβρη, Αλέξανδρος Γιωτόπουλος, αποφυλακίζεται από τις φυλακές Κορυδαλλού.

Το Συμβούλιο Εφετών φέρεται να αποφάσισε θετικά για το αίτημα αποφυλάκισης του, θέτοντας συγκεκριμένους περιοριστικούς όρους. Σύμφωνα με πληροφορίες, προβλέπεται απαγόρευση εξόδου από τη χώρα, υποχρεωτική εμφάνιση μία φορά τον μήνα στο αστυνομικό τμήμα της περιοχής κατοικίας του, καθώς και δήλωση μόνιμης κατοικίας.

Ο Αλέξανδρος Γιωτόπουλος συνελήφθη στις 17 Ιουλίου 2002 μετά από επιχείρηση της Ελληνικής Αστυνομίας στους Λειψούς.

Ο «Λάμπρος» της 17Ν, ο οποίος κρατείται στις Φυλακές Κορυδαλλού, είχε καταδικαστεί σε 17 φορές ισόβια και κάθειρξη 25 ετών για ηθική αυτουργία σε 17 δολοφονίες, εκρήξεις, ληστείες και συμμετοχή στην τρομοκρατική οργάνωση 17Ν.

Γ. Τσουκαλάς: τι επιδιώκει η Τουρκία με την υπαγωγή της Ελλάδας στο εσωτερικό της δίκαιο;

2

του Γιώργου Τσουκαλά, Δικηγόρου

Επιδιώκει η Τουρκία την υπαγωγή της Ελλάδας στο εσωτερικό δίκαιο της; Καθώς το ερώτημα μπορεί εν πρώτοις να μοιάζει φύσει αδιανόητο, η απάντηση με όρους παραβολής, μπορεί να βρίσκεται σε ένα ευφάνταστο τουρκικό παραμύθι. Σύμφωνα με αυτό, κάποτε ο Ναστραδίν Χότζας πήγε στον γείτονά του ζητώντας του, να του δανείσει το μεγάλο του καζάνι για λίγες ημέρες. Σαν ο Χότζας επέστρεψε στον γείτονα το καζάνι, απίθωσε μέσα του, και ένα μικρότερο, λέγοντάς του, πως τάχα «το γέννησε». Λίγο καιρό αργότερα, ο Χότζας πήγε πάλι στον γείτονα και ξαναδανείστηκε το μεγάλο καζάνι. Καθώς ο καιρός περνούσε, ανήσυχος ο γείτονας, επειδή ο Χότζας δεν επέστρεφε το καζάνι, τον ρώτησε: « – Χότζα, πού είναι το καζάνι μου; Δεν γέννησε;». Τότε, ο Χότζας περίλυπος του απάντησε: « – Λυπάμαι πολύ φίλε μου, αλλά έχω άσχημα νέα, γιατί το καζάνι σου απεβίωσε!» Με έναν ανάλογο τρόπο, η Τουρκία μοιάζει να επιδιώκει το τέλος του διεθνούς δικαίου ως συστήματος κανόνων που εφαρμόζεται στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, και την αντικατάστασή του, με ένα τουρκογενές περιφερειακό σύστημα κανόνων δικαίου, που θα βασίζεται στην επιβολή του ισχυροτέρου.

Κατ’ αρχήν, οι σχέσεις Ελλάδας και Τουρκίας ρυθμίζονται ως διακρατικές σχέσεις από το δημόσιο διεθνές δίκαιο. Πως όμως προσλαμβάνει μια κυρίαρχη τάση της τουρκικής κουλτούρας το ισχύον διεθνές δίκαιο; Κατά μια διαδεδομένη τουρκική θεώρηση, το δημόσιο διεθνές δίκαιο είναι ένα ευρωκεντρικό δικαιϊκό σύστημα, ένα πλάσμα των ευρωπαϊκών κρατών του 17ου αιώνα, όπως αποκρυσταλλώθηκε μετά την Συνθήκη της Βεστφαλίας (1648) και όπως προηγουμένως διατυπώθηκε ως ιδέα από τον Ούγο Γρότιο (Hugo Grotius, 1583-1645).

Η Οθωμανική Αυτοκρατορία δεν αναγνώριζε την ύπαρξη αυτής της διεθνούς εννόμου τάξεως, μέχρι την Συνθήκη των Παρισίων (1856). Μέχρι τότε, η Οθωμανική Αυτοκρατορία διαπραγματεύονταν και σύναπτε συμφωνίες με τα ευρωπαϊκά κράτη, όμως όχι βάσει των κανόνων του δημοσίου διεθνούς δικαίου αλλά των δικών της νόμων και εθίμων εντός ενός δικού της κανονιστικού πλαισίου, του λεγόμενου «Σιγιάρ» (Siyar) που σχετίζονταν με την ισλαμική παράδοση, βάσει του οποίου καθορίζονταν η δεσμευτική φύση των συνθηκών ειρήνης (sulh) και η τήρηση των συμβάσεων (aman) που συνάπτονταν με ξένα, μη μουσουλμανικά κράτη.

Μπορεί η σύγχρονη Τουρκία να ιδρύθηκε μεν με την Συνθήκη της Λωζάννης (1923) ως κράτος, που αναγνωρίζει την διεθνή έννομο τάξη και ως εκ τούτου να υπάγεται στους σύγχρονους κανόνες του δημοσίου διεθνούς δικαίου, όμως προοδευτικά και ιδίως μετά την εισβολή στην Κύπρο (1974), έχει επανεμφανιστεί η παραδοσιακή τουρκική ιδέα πως οι Τούρκοι πρέπει να εφαρμόσουν την δική τους δικαιοταξία στον διεθνή περίγυρό τους, με τους δικούς τους φυσικά κανόνες.

Άλλωστε μια πολιτιστική και διεθνοπολιτική επιδίωξη της Τουρκίας είναι η απόσπαση της Ελλάδας από την Ευρώπη και η επαναφορά της στην τουρκική σφαίρα επιρροής, ερμηνεύοντας την νεώτερη Ελλάδα ως ένα κρατικό δημιούργημα της επιβολής της προηγούμενης ευρωπαϊκής τάξεως σε βάρος της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, παρά αντιστρόφως την σύγχρονη Ευρώπη ως γέννημα της αρχαίας Ελλάδας, κατά την νεώτερη ευρωπαϊκή θεώρηση.

Μπορεί κατά τον 21ο αιώνα η Τουρκία, ως διάδοχο κράτος της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, να αντικαταστήσει ξανά το διεθνές δίκαιο με ένα δικό της περιφερειακό σύστημα δικαίου στην γεωγραφία όπου βρίσκεται ο ελληνισμός; Δύναται η Τουρκία να εντάξει στην νέα «διεθνή» δικαιοταξία της, την επικράτεια της Ελλάδας, στην οποία θα ισχύει το εσωτερικό τουρκικό δίκαιο, μέσω ιδιογενών (sui generis) ρυθμίσεων, αντιστρέφοντας μια αλληλουχία διεθνών νομικών συνθηκών, ξεκινώντας από την Συνθήκη της Λωζάνης (1923) και πισωγυρίζοντας έως την ανατροπή του Πρωτοκόλλου του Λονδίνου (1830);

Ακόμη και αν η Τουρκία δεν καταργήσει τυπικά είτε την Συνθήκη της Λωζάννης όπως παλιότερα είχε εξαγγείλει με το «Όραμα 2023» είτε την ελληνική ανεξαρτησία όπως αναγνωρίζεται διεθνώς και ισχύει επί δύο αιώνες, μπορεί  όμως σταδιακά να ετεροκαθορίσει την Ελλάδα, επί τω τέλει υπαγωγής, εν μέρει ή εν όλω, της ελληνικής επικράτειας στην τουρκική διοίκηση, μέσω μιας πρωτοποριακής επιβολής της κρατικής ισχύος της στην επικράτεια της Ελλάδας.

Όπως δήλωσε ο Πρόεδρος της Τουρκίας, κατά την επίσημη επίσκεψή του στην Αθήνα το 2017, δεν κατέχει μεν το διεθνές δίκαιο αλλά γνωρίζει το «πολιτικό δίκαιο», εννοώντας προφανώς την επιβολή του άδικου νόμου του ισχυροτέρου. Και τούτο, ούτως ώστε προοδευτικά το τουρκικό εσωτερικό δίκαιο να εφαρμόζεται ως ένα τουρκογενές οιονεί «διεθνές» δίκαιο, αρχικώς ατύπως και κατόπιν ρητώς, ως υπερισχύον του ελληνικού εθνικού δικαίου ή αλλων πηγών του, όπως το ευρωπαϊκό κοινοτικό δίκαιο ή το διεθνές δίκαιο, για ποικίλα ζητήματα.

Δαύτο το τουρκικό οιονεί «διεθνές δίκαιο», δηλαδή ένα τουρκογενές περιφερειακό σύστημα δικαίου στην περιοχή της Ελλάδας, της Κύπρου και περιμετρικώς της Ανατολίας, μπορεί αρχικά να συγκροτείται εν είδει «κανόνων» από απειλές και επιτακτικές αποφάσεις της τουρκικής διοίκησης για την βολική διάταξη των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων έναντι της Τουρκίας ή για τον περιορισμό του εύρους της ελληνικής αιγιαλίτιδας ζώνης και για την γενικότερη ρύθμιση των θαλασσίων ζωνών της Ελλάδας μέσω τουρκικών νόμων, που στο μέλλον μπορεί δυνητικά να φθάσουν μέχρι, φερ’ ειπείν και καθ’ υπόθεσιν, στην ρύθμιση του δικαιώματος της αγοραπωλησίας από Τούρκους πολίτες ακινήτων στις ελληνικές παραμεθόριες περιοχές, στον καθορισμό των πλόων των πλοίων της γραμμής στο Αιγαίο Πέλαγος ή ακόμη και στην ρύθμιση των τουρκικών επενδύσεων στην ελληνική επικράτεια, αλλά και σε θέματα ετεροδικίας, που εν γένει θα καταλύουν το ελληνικό αστικό δίκαιο, το διοικητικό δίκαιο ή ακόμη και το ποινικό δίκαιο της Ελλάδας.

Όλα αυτά μπορεί σήμερα να εκπλήσσουν και να μοιάζουν φανταστικά, πλην όμως η ίδια εξωπραγματική έκπληξη δεν κατέλαβε την ελληνική κοινωνία σαν θεσπίστηκε φερ’ ειπείν η Γαλάζια Πατρίδα; Μπορεί η Τουρκία να θελήσει ποτέ να προεκτείνει την βούληση για επιβολή με ρυθμίσεις της και σε άλλα ζητήματα της Ελλάδας, που αυτήν την φορά θα αγγίζουν τον πυρήνα της καθημερινής κοινωνικής ζωής των Ελλήνων; Δεδομένου πως ο εγνωσμένος τρόπος για να επιβάλλει η Τουρκία σταδιακά το εθνικό της δίκαιο στην Ελλάδα ως «διεθνούς» είναι η στρατιωτική ισχύς της, τούτο το ενδεχόμενο δεν μπορεί να αποκλειστεί.

Άλλωστε η ίδια η έννοια του κράτους σημαίνει από την φύση της, επιβολή και βία, άλογη κατίσχυση. Σε αυτήν την περίπτωση, αρχικά η Ελλάδα δεν θα καταργηθεί φανερά και με εντυπωσιακό τρόπο ως κράτος, αλλά σε ένα βάθος χρόνου, μέσω μιας διαδικασίας που κατ’ εξοχήν θα είναι λελογισμένως συμβιωτική και χαριστικώς ειρηνική προς τους απειλούμενους Έλληνες αλλά με μερικά περιστασιακά ξεσπάσματα βίας ή απειλής χρήσης της όποτε δει, η Τουρκία θα περιορίσει, ανεπαίσθητα για τις παροντικές γενιές των Ελλήνων, αλλά αισθητά κατά το μελλοντικό αποτέλεσμα, την ελληνική κυριαρχία, η οποία θα μπορεί ίσως να προβάλλεται ως ισχύουσα κατά το διεθνές δίκαιο έναντι άλλων κρατών αλλά πάντως όχι στον ίδιο βαθμό έναντι του τουρκικού κράτους και της εσωτερικής νομοθεσίας του.

Με ποιον γνώμονα και πυξίδα, πορεύεται η Τουρκία στην επιδίωξή της για την προοδευτική υπαγωγή της Ελλάδας στην υπό διαμόρφωση τουρκογενή «διεθνή» δικαιοταξία της, προκειμένου η μελλοντική ρύθμιση κρίσιμων ελληνικών ζητημάτων να γίνεται απευθείας από την τουρκική έννομο τάξη;

Ως γνωστόν, η Τουρκία έχει ήδη προβεί σε μια επιτυχημένη ιστορικά δοκιμή αυτής της πρωτότυπης διαδικασίας εφαρμογής του τουρκικού εθνικού δικαίου στην Ελλάδα ως οιονεί «διεθνούς», ήδη από τα τέλη του 20ου αιώνα αλλά και στις αρχές του 21ου αιώνα. Κατ’ αρχήν, η επιβολή του τουρκικού κράτους στο ελληνικό κράτος γίνεται απλώς με τον αρχαϊκό τρόπο κρατικής επιβολής, μέσω της απειλής άσκησης στρατιωτικής βίας στην ελληνική επικράτεια από μέρους του τουρκικού κράτους, εάν η Ελλάδα δεν εφαρμόσει τις τουρκικές αποφάσεις. Ασφαλώς πρόκειται για μια κατάφωρη παράβαση του διεθνούς δικαίου της χρήσης ένοπλης βίας από μέρους της Τουρκίας, όπως αποτυπώνεται στο άρθρο 2 παρ. 4 του Χάρτη του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών συνιστώντας διεθνές εθιμικό δίκαιο, που όμως, όχι μόνο δεν έχει καταδικαστεί μήτε από το Συμβούλιο Ασφαλείας μήτε από την Γενική Συνέλευση του Ο.Η.Ε.

Μάλιστα, η Τουρκία κατ’ ουσίαν καθόρισε την ελληνική αιγιαλιτίδα ζώνη στο Αιγαίο Πέλαγος ως εύρους μόνον έξι (6) ναυτικών μιλίων, δυνάμει της ομόφωνης από 8η Ιουνίου 1995 Απόφασης της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης, που συνιστά εσωτερικό δίκαιο της Τουρκίας, όπως εν συνεχεία αυτή καταχωρήθηκε στο Μητρώο του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών με αριθμό Α/50/256, S/1995/505. Ασφαλώς, μπορεί η Ελλάδα αρχικώς να δυσανασχέτησε και να διαμαρτυρήθηκε αλλά τελικά μοιάζει να συμβιβάστηκε, και η από 8η Ιουνίου 1995 Απόφαση της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης τηρείται ατύπως από μέρους των ελληνικών αρχών, καθώς η Ελλάδα απέχει έκτοτε από την άσκηση αυτού του δικαιώματος, παρά το γεγονός πως δεν έχει τέτοιο συμφέρον, και μάλιστα έχει επικυρώσει δια του Ν. 2321/1995 (Φ.Ε.Κ. Α’ 136/23.06.1995) την Σύμβαση του Οργανισμού των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας. Επιπλέον, η Ελλάδα μοιάζει να έχει ήδη εμμέσως πλην σαφώς αποδεχθεί πως το ζήτημα της επέκτασης των χωρικών υδάτων της στα δώδεκα (12) ναυτικά μίλια δεν συνιστά αποκλειστικό κυριαρχικό της δικαίωμα, κατά το διεθνές δίκαιο της θάλασσας φύσει αδιαπραγμάτευτο, αλλά αντικείμενο έγκρισης από την Τουρκία, όπως συνάγεται από τους ελληνοτουρκικούς γύρους συνομιλιών των αρχών του 21ου αιώνα, κατά τους οποίους επιδιώχθηκε η συγκατάθεση της Τουρκίας για μια περιορισμένη επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων, που τελικά δεν επιτεύχθηκε.

 

Επιπροσθέτως, στα τέλη του πρώτου τετάρτου του 21ου αιώνα, περιφρονώντας το ισχύον διεθνές δίκαιο, η Τουρκία προέβη επίσης στην διμερή ρύθμιση με την Λιβύη των ελληνικών θαλασσίων ζωνών, ως πράγματι τουρκικών, στο Κρητικό Πέλαγος, μέσω της υπογραφής στις 27 Νοεμβρίου 2019 στην Κωνσταντινούπολη, του λεγόμενου «Τουρκο-Λυβικού Μνημονίου» για την οριοθέτηση αποκλειστικής οικονομικής ζώνης (Α.Ο.Ζ.), η κύρωση του οποίου εκκρεμεί ακόμη από την Λιβύη. Επικαλούμενη το «Τουρκο-Λυβικό Μνημόνιο», η Τουρκία επέβαλε αντίθετα προς τους κανόνες του δημοσίου διεθνούς δικαίου, την αναστολή της πόντισης υποβρυχίων καλωδίων ηλεκτρικής διασύνδεσης της Ελλάδας με την Κύπρο, αποστέλλοντας πέντε τουρκικά πολεμικά πλοία στα ανοιχτά της Κάσου (22-24 Ιουλίου 2024) για να παρεμποδίσουν τις ελληνικές έρευνες και εργασίες εκτός της ελληνικής αιγιαλιτικής ζώνης των έξι (6) ναυτικών μιλίων, δίχως η Ελλάδα να αντιδράσει, καθώς περιορίστηκε στην αποστολή μιας φρεγάτας για την παρακολούθηση της κατάστασης. Συν τοις άλλοις, η Τουρκία επιδιώκει μέσω απειλών χρήσης ένοπλης βίας τον ετεροκαθορισμό της διάταξης των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων, ώστε να μην θίγονται τα συμφέροντά της, στα ελληνικά νησιά του Αιγαίου Πελάγους, μέρος του οποίου συνάμα διεκδικεί ως δήθεν αδιευκρινίστου καθεστώτος, κατά την τουρκική θεωρία των γκρίζων ζωνών ειδικά μετά την Κρίση των Ιμίων στις 30-31 Ιανουαρίου 1996.

Προσέτι, η Τουρκία επικαλείται ανενεργές και παρωχημένες διατάξεις αποστρατιωτικοποίησης των ελληνικών νήσων, όπως το άρθρο 13 της Συνθήκης της Λωζάννης (1923) για τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και το άρθρο 14 της Συνθήκης Ειρήνης των Παρισίων (1947) για τα Δωδεκάνησα, αν και στην τελευταία δεν είναι καν συμβαλλόμενο μέρος. Μάλιστα, το 2026, η Τουρκία εξήγγειλε την ψήφιση ειδικής εσωτερικής νομοθεσίας, βάσει της οποίας όλες οι ελληνικές θαλάσσιες ζώνες στο Ανατολικό Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο θα χαρακτηρίζονται ως τουρκικές, και θα ρυθμίζονται λεπτομέρως βάσει κανόνων του εσωτερικού δικαίου της Τουρκίας.

Πλην όμως, το Αιγαίο Πέλαγος, όπως και το Κρητικό και το Καρπάθιο Πέλαγος, δεν είναι εσωτερικά ύδατα της Τουρκίας, ώστε να ρυθμίζονται από την εσωτερική τουρκική νομοθεσία αντί του διεθνούς δικαίου, όπως η Τουρκία επιδιώκει, μέσω της αντικατάστασης των κανόνων του διεθνούς δικαίου με μία σύγχρονη εκδοχή της ιδιογενούς οθωμανικής δικαιοταξίας του παρελθόντος. Ασφαλώς, η επιβολή μιας τέτοιας «διεθνούς» τάξεως στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, που θα ρυθμίζεται από το εσωτερικό δίκαιο της Τουρκίας, δεν θα υπαχθεί ποτέ ως διακρατική διαφορά στην δικαιοδοσία οιουδήποτε Διεθνούς Δικαστηρίου.

Εν κατακλείδι, η Τουρκία δεν ιεραρχεί ως πρωτεύον σύστημα κανόνων το δημόσιο διεθνές δίκαιο, το οποίο θυμάται ως ιστορική εξωτική επιβολή επ’ αυτής από την ανταγωνιστική Ευρώπη, αλλά θεωρεί ως κεφαλαιώδους σημασίας την στρατιωτική ισχύ των Τούρκων, την οποία εκλαμβάνει ως μέσον για την επιβολή των όποιων κανόνων μπορεί η ίδια η Τουρκία πρωτογενώς να πλάσει στην γεωγραφία όπου την ασκεί, προκειμένου να ρυθμίσει μέσω των δικών της νόμων μια περιφερειακή τουρκογενή δικαιοταξία, στην οποία επιδιώκει να υπάγει προοδευτικά και την Ελλάδα.

Τι πέτυχε ο Πούτιν στο Πεκίνο.

0

Το ταξίδι του Πούτιν στο Πεκίνο ήταν τελετουργικά εντυπωσιακό, πολιτικά χρήσιμο, αλλά στρατηγικά άνισο. Η εικόνα που πρόβαλαν Μόσχα και Πεκίνο ήταν εικόνα δύο μεγάλων δυνάμεων που στέκονται απέναντι στη δυτική ηγεμονία και διεκδικούν έναν «πολυπολικό κόσμο». Όμως πίσω από το τιμητικό άγημα, τις κοινές διακηρύξεις και τη ρητορική περί «σταθερότητας», η ουσία είναι ότι η Ρωσία πήγε στην Κίνα ως δύναμη που χρειάζεται διεξόδους, ενώ η Κίνα εμφανίστηκε ως δύναμη που έχει την πολυτέλεια να επιλέγει ρυθμό, όρους και βάθος δέσμευσης.

Ο ρωσικός τύπος και τα κρατικά ρωσικά μέσα τόνισαν κυρίως τη συνέχεια της στρατηγικής εταιρικής σχέσης: υπογραφή διακήρυξης για πολυπολικό κόσμο, επέκταση της Συνθήκης Καλής Γειτονίας, δεκάδες έγγραφα συνεργασίας και ενίσχυση της ενεργειακής, στρατιωτικής και τεχνολογικής συνεργασίας. Το TASS παρουσίασε τη διακήρυξη ως κοινή απόρριψη της «αποικιακής» λογικής και του «νόμου της ζούγκλας», ενώ ρωσικά μέσα όπως το Kommersant και το Interfax έδωσαν έμφαση στην πρόοδο γύρω από τη «Δύναμη της Σιβηρίας 2» και στη γενικότερη ενεργειακή ατζέντα.

Ο κινεζικός τύπος κινήθηκε πιο προσεκτικά. Η Xinhua μίλησε για «νέο στάδιο» στις σχέσεις Κίνας–Ρωσίας, για μακροπρόθεσμη στρατηγική, για συνεργασία στην ενέργεια, στην τεχνολογία, στην εκπαίδευση και στους διεθνείς οργανισμούς. Το Global Times, όμως, έδωσε μια πιο χαρακτηριστική κινεζική ερμηνεία: η σημασία της επίσκεψης δεν βρίσκεται σε μία συγκεκριμένη συμφωνία, αλλά στη «σταθερότητα» της σχέσης και στην αποφυγή τυπικής συμμαχίας τύπου Ψυχρού Πολέμου. Αυτό είναι κρίσιμο: το Πεκίνο θέλει τη Ρωσία κοντά, αλλά όχι απαραίτητα ως δεσμευτικό σύμμαχο που θα περιορίσει την κινεζική ευελιξία.

Ο δυτικός τύπος εστίασε στο κενό ανάμεσα στη ρητορική και στο αποτέλεσμα. Το Reuters σημείωσε ότι, παρά την κοινή καταδίκη της αμερικανικής πολιτικής και του σχεδίου αντιπυραυλικής άμυνας του Τραμπ, δεν υπήρξε οριστική συμφωνία για τον αγωγό Power of Siberia 2. Τα βασικά ζητήματα —τιμή, χρηματοδότηση, όροι συμβολαίου και χρονοδιάγραμμα— παραμένουν ανοιχτά. Το AP επίσης κατέγραψε τη θερμή πολιτική εικόνα και τις πολλές συμφωνίες, αλλά σημείωσε ότι δεν φάνηκε ουσιαστική πρόοδος στον μεγάλο αγωγό που θέλει η Μόσχα.

Η πιο ουσιαστική ανάγνωση είναι ότι η Ρωσία πέτυχε συμβολική αναβάθμιση αλλά όχι ενεργειακή εξασφάλιση. Ο Πούτιν χρειαζόταν να δείξει ότι, παρά τον πόλεμο στην Ουκρανία και την απώλεια μεγάλου μέρους της ευρωπαϊκής αγοράς φυσικού αερίου, η Ρωσία δεν είναι απομονωμένη. Αυτό το πέτυχε. Δεν πέτυχε όμως μια καθαρή, δεσμευτική συμφωνία που θα μετέτρεπε την Κίνα σε πλήρη αντικαταστάτη της Ευρώπης για το ρωσικό αέριο. Το Κρεμλίνο μίλησε μόνο για «γενική κατανόηση» των βασικών παραμέτρων, ενώ το Reuters κατέγραψε ότι δεν υπάρχει ακόμη σαφές χρονοδιάγραμμα και ότι η τελική συμφωνία παραμένει άπιαστη.

Άρα, το ταξίδι δεν ήταν αποτυχία, αλλά ήταν νίκη περιορισμένης απόδοσης. Η Μόσχα πήρε εικόνες ισχύος, κοινό μέτωπο κατά της Δύσης και υπόσχεση συνέχειας. Το Πεκίνο πήρε κάτι σημαντικότερο: επιβεβαίωσε ότι μπορεί να χειρίζεται ταυτόχρονα την Ουάσιγκτον και τη Μόσχα, χωρίς να εγκλωβίζεται πλήρως σε καμία πλευρά. Η Κίνα εμφανίζεται ως ο ώριμος διαχειριστής του χρόνου· η Ρωσία ως ο πιεσμένος προμηθευτής που βιάζεται.

Το Πεκίνο έδωσε στον Πούτιν σκηνή, τιμές και στρατηγική γλώσσα· δεν του έδωσε όμως ακόμη το συμβόλαιο που θα άλλαζε τους ενεργειακούς συσχετισμούς.

Reuters: Ο Σι και ο Πούτιν ενώνονται στην κριτική κατά των ΗΠΑ, αλλά δεν καταφέρνουν να κλείσουν μεγάλη συμφωνία για το φυσικό αέριο

Των Liz Lee και Ethan Wang
20 Μαΐου 2026, 01:51 π.μ. GMT+3  

 Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν και ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ ανταλλάσσουν χειραψία κατά τη διάρκεια τελετής υπογραφών στη Μεγάλη Αίθουσα του Λαού στο Πεκίνο, Κίνα, 20 Μαΐου 2026. REUTERS/Maxim Shemetov/Pool
Αγορά Δικαιωμάτων Χρήσης, ανοίγει σε νέα καρτέλα.

Σύνοψη

– Ο Σι φιλοξενεί τον Πούτιν λίγες μόνο ημέρες μετά τη σύνοδο με τον Τραμπ.
– Σε κοινή δήλωση, καταδικάζουν το σχέδιο του Τραμπ για αντιπυραυλική ασπίδα.
– Οι δύο ηγέτες διακηρύσσουν τους ισχυρούς δεσμούς τους, αλλά δεν σημειώνεται πρόοδος στη συμφωνία για το φυσικό αέριο.

ΠΕΚΙΝΟ, 20 Μαΐου — Η Κίνα και η Ρωσία καταδίκασαν τα σχέδια του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, για την αντιπυραυλική ασπίδα Golden Dome, καθώς και την «ανεύθυνη» πυρηνική πολιτική της Ουάσιγκτον, κατά τη διάρκεια συνόδου την Τετάρτη, μία εβδομάδα αφότου ο πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ είχε φιλοξενήσει τον Τραμπ στο Πεκίνο.

Η κοινή δήλωση που εκδόθηκε μετά τη σύνοδο του Σι με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν ήρθε να υπογραμμίσει ότι, ενώ ο Κινέζος ηγέτης επιδιώκει σταθερές και εποικοδομητικές σχέσεις με τον Τραμπ, διαφωνεί θεμελιωδώς μαζί του σε βασικά ζητήματα, στα οποία η θέση της Κίνας ευθυγραμμίζεται στενά με εκείνη της Ρωσίας.

Η δήλωση ανέφερε ότι το σχέδιο του Τραμπ για ένα σύστημα αναχαίτισης πυραύλων, βασισμένο τόσο στο έδαφος όσο και στο Διάστημα, απειλεί την παγκόσμια στρατηγική σταθερότητα. Επέκρινε επίσης την Ουάσιγκτον επειδή επέτρεψε να λήξει μια συνθήκη που περιόριζε τα πυρηνικά οπλοστάσια των ΗΠΑ και της Ρωσίας.

Η συνθήκη έληξε τον Φεβρουάριο και ο Τραμπ δεν ανταποκρίθηκε στην πρόταση της Μόσχας να παραταθούν για έναν χρόνο τα όρια σε πυραύλους και πυρηνικές κεφαλές — κάτι που ορισμένοι Αμερικανοί πολιτικοί υποστήριξαν ότι θα εμπόδιζε τις ΗΠΑ να αντιδράσουν στην ενίσχυση του πυρηνικού οπλοστασίου της Κίνας.

Ωστόσο, ενώ οι δύο ηγέτες μίλησαν με μία φωνή στα ζητήματα παγκόσμιας ασφάλειας, δεν κατάφεραν να επιτύχουν την πρόοδο που επιδιώκει εδώ και καιρό η Μόσχα: ένα συμβόλαιο για έναν νέο αγωγό, ο οποίος θα της επέτρεπε να υπερδιπλασιάσει την ποσότητα φυσικού αερίου που πουλά στην Κίνα.

Οι διαδοχικές σύνοδοι του Σι

Ο Σι ολοκλήρωνε μια αξιοσημείωτη εβδομάδα διπλωματίας, κατά την οποία συναντήθηκε με τους ηγέτες τόσο του ισχυρότερου στρατηγικού αντιπάλου της Κίνας όσο και ενός από τους στενότερους εταίρους της.

Καθώς ο Τραμπ αναζητούσε έξοδο από έναν πόλεμο με το Ιράν και οι δυνάμεις του Πούτιν παρέμεναν σε μεγάλο βαθμό καθηλωμένες στην Ουκρανία, οι σύνοδοι αυτές έδωσαν στον Κινέζο ηγέτη την ευκαιρία να παρουσιάσει το Πεκίνο ως πυλώνα παγκόσμιας σταθερότητας και ως αναντικατάστατο διπλωματικό παράγοντα.

«Ο Σι φαίνεται πράγματι να βρίσκεται σε ισχυρότερη θέση σε σχέση τόσο με τον Πούτιν όσο και με τον Τραμπ. Και οι δύο ηγέτες αντιμετωπίζουν συγκρούσεις δικής τους ευθύνης, οι οποίες αποδείχθηκαν πολύ δυσκολότερες στην επίλυσή τους απ’ ό,τι αρχικά αναμενόταν», δήλωσε η Patricia Kim, συνεργάτιδα σε θέματα εξωτερικής πολιτικής στο Brookings Institution, με έδρα την Ουάσιγκτον.

«Ο Σι, στο μεταξύ, έχει μπορέσει να επικεντρωθεί πιο άμεσα στην εσωτερική ενίσχυση της Κίνας, ενώ ταυτόχρονα προβάλλει την εικόνα μιας σταθερής και γεμάτης αυτοπεποίθηση μεγάλης δύναμης στη διεθνή σκηνή.»

Ενώ η σύνοδος με τον Τραμπ αφορούσε σε μεγάλο βαθμό τη διαχείριση των εντάσεων, η συνάντηση με τον Πούτιν έθετε μια διαφορετική πρόκληση: πώς να επιδειχθεί πρόοδος σε μια σχέση την οποία οι δύο πλευρές έχουν ήδη χαρακτηρίσει «χωρίς όρια».

Ο Σι και ο Πούτιν, οι οποίοι έχουν συναντηθεί περισσότερες από 40 φορές, τόνισαν και οι δύο τη στενότητα των ρωσοκινεζικών σχέσεων, τις οποίες επισφράγισαν το 2022 με την υπογραφή μιας συμφωνίας στρατηγικής εταιρικής σχέσης, λιγότερο από τρεις εβδομάδες πριν από την πλήρους κλίμακας εισβολή της Μόσχας στην Ουκρανία.

Η Μόσχα είχε αφήσει να εννοηθεί πριν από την επίσκεψη ότι επιδίωκε περαιτέρω ενεργειακές συμφωνίες με την Κίνα, τον μεγαλύτερο αγοραστή ρωσικού πετρελαίου, συμπεριλαμβανομένων προμηθειών μέσω αγωγών και θαλάσσιων μεταφορών.

Ο Ρώσος αναπληρωτής πρωθυπουργός Αλεξάντερ Νόβακ δήλωσε ότι η Κίνα ενδιαφερόταν για μακροπρόθεσμες προμήθειες ρωσικού πετρελαίου και για αύξηση των ποσοτήτων, οι οποίες, όπως είπε, είχαν αυξηθεί κατά 10% μέσα σε τέσσερις μήνες.

ΔΥΣΚΟΛΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ

Κατά την τελευταία επίσκεψη του Πούτιν, τον Σεπτέμβριο του 2025, ο ρωσικός ενεργειακός κολοσσός Gazprom ανακοίνωσε ότι οι δύο πλευρές είχαν συμφωνήσει να προχωρήσουν με τον Power of Siberia 2, έναν σχεδιαζόμενο αγωγό μήκους 2.600 χιλιομέτρων, ο οποίος θα μεταφέρει 50 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ετησίως από τη Ρωσία στην Κίνα μέσω Μογγολίας.

Η Κίνα έχει δηλώσει πολύ λίγα δημοσίως για το έργο. Παρότι ο Σι δήλωσε την Τετάρτη ότι η συνεργασία στην ενέργεια και στη διασύνδεση πόρων θα πρέπει να αποτελεί τον «σταθεροποιητικό λίθο» των σχέσεων Κίνας-Ρωσίας, δεν ανέφερε τον αγωγό.

Κρίσιμα ζητήματα, όπως η τιμολόγηση του φυσικού αερίου, παραμένουν άλυτα, και οι αναλυτές εκτιμούν ότι οι διαπραγματεύσεις θα μπορούσαν να διαρκέσουν χρόνια.

Το Κρεμλίνο δήλωσε ότι οι δύο πλευρές είχαν καταλήξει σε μια «γενική κατανόηση ως προς τις παραμέτρους» του έργου, αν και δεν συμφωνήθηκαν λεπτομέρειες ή σαφές χρονοδιάγραμμα. Ο Νόβακ δήλωσε ότι η Ρωσία και η Κίνα βρίσκονταν στο στάδιο οριστικοποίησης συμβολαίων για προμήθειες μέσω του αγωγού.

«Οι βασικές διαφωνίες σχετικά με την τιμολόγηση, τη χρηματοδότηση και τους όρους των συμβολαίων δεν φαίνεται να έχουν επιλυθεί», δήλωσε ο Ντάνιελ Σλιτ, ανώτερος σύμβουλος πολιτικής στο Tony Blair Institute for Global Change.

«Η Ρωσία χρειάζεται αυτή τη συμφωνία πιο επειγόντως από ό,τι η Κίνα, αφού έχασε μεγάλο μέρος της ευρωπαϊκής αγοράς φυσικού αερίου της, ενώ το Πεκίνο φαίνεται ακόμη ικανοποιημένο να κινείται αργά και να διατηρεί ευελιξία ως προς τις μελλοντικές επιλογές ενεργειακού εφοδιασμού του.»

ΤΙΜΗΤΙΚΟ ΑΓΗΜΑ ΚΑΙ ΚΑΝΟΝΙΟΒΟΛΙΣΜΟΙ

Ο Σι υποδέχθηκε τον Πούτιν με τιμητικό άγημα και κανονιοβολισμούς στη Μεγάλη Αίθουσα του Λαού στο Πεκίνο, ενώ παιδιά κουνούσαν κινεζικές και ρωσικές σημαίες. Αργότερα δείπνησαν με πάπια Πεκίνου και παστό χοιρομέρι Τζινχουά σε επίσημο συμπόσιο, και ήπιαν τσάι μαζί με έναν μικρό αριθμό στενών συνεργατών, προτού αναχωρήσει το αεροπλάνο του Πούτιν.

Ο Σι δήλωσε ότι οι δύο χώρες θα πρέπει να εστιάσουν στη μακροπρόθεσμη στρατηγική και να προωθήσουν ένα «πιο δίκαιο και λογικό» σύστημα παγκόσμιας διακυβέρνησης, σύμφωνα με το κινεζικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Xinhua.

«Οι σχέσεις Κίνας-Ρωσίας έχουν φτάσει σε αυτό το επίπεδο επειδή καταφέραμε να εμβαθύνουμε την πολιτική αμοιβαία εμπιστοσύνη και τη στρατηγική συνεργασία», δήλωσε ο Σι.

Ο Πούτιν δήλωσε ότι οι ρωσοκινεζικοί δεσμοί έχουν «φτάσει σε ένα πραγματικά πρωτοφανές επίπεδο και συνεχίζουν να αναπτύσσονται».

Στην κοινή τους διακήρυξη, οι δύο πλευρές περιέγραψαν σχέδια για περαιτέρω συνεργασία σε ένα τεράστιο φάσμα τομέων, από την τεχνητή νοημοσύνη έως την προστασία σπάνιων τίγρεων, λεοπαρδάλεων και πάντα.

Κατηγόρησαν τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ ότι παραβίασαν το διεθνές δίκαιο επιτιθέμενες στο Ιράν και εξέφρασαν την «αποφασιστική αντίθεσή τους στον ηγεμονισμό και τη μονομέρεια».

«Η παγκόσμια ατζέντα της ειρήνης και της ανάπτυξης αντιμετωπίζει νέους κινδύνους και προκλήσεις, με τον κίνδυνο κατακερματισμού της διεθνούς κοινότητας και επιστροφής προς τον “νόμο της ζούγκλας”», ανέφερε η κοινή διακήρυξη, σύμφωνα με το Κρεμλίνο.

Ρεπορτάζ από τη Λιζ Λι και τον Ίθαν Γουάνγκ στο Πεκίνο, την Γεκατερίνα Γκολουμπκόβα στο Τόκιο. Πρόσθετο ρεπορτάζ από τη συντακτική ομάδα του Πεκίνου και τους Γκάι Φόλκονμπριτζ και Βλαντίμιρ Σολντάτκιν στη Μόσχα. Κείμενο: Μαρκ Τρεβέλιαν. Επιμέλεια: Φιλίπα Φλέτσερ.

Για στρατηγική ήττα των ΗΠΑ απέναντι στην Κίνα, μιλά γάλλος αναλυτής

0

Ο Γάλλος ιστορικός και γεωπολιτικός σχολιαστής Édouard Husson υποστηρίζει ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται μπροστά σε μια στρατηγική ήττα απέναντι στην Κίνα. Σε ανάρτησή του στο Edouard Husson – Libres Propos, με αφορμή συζήτηση με τον Cédrick de Renéville, ο Husson γράφει ότι ο Donald Trump είχε ήδη από το 2016 θέσει την οικονομική σύγκρουση με την Κίνα στο κέντρο της εξωτερικής του πολιτικής, ενώ η κυβέρνηση Biden, κατά την ανάγνωσή του, δεν άλλαξε ουσιαστικά πορεία.

Κατά τον Husson, η δεκαετής αντιπαράθεση Ουάσιγκτον–Πεκίνου δεν κατέληξε σε αμερικανική επικράτηση, αλλά σε «βαριά ήττα» των ΗΠΑ. Η αιτία, όπως την παρουσιάζει, δεν είναι μόνο οικονομική. Είναι κυρίως γεωπολιτική: η Ουάσιγκτον, είτε υπό Ρεπουμπλικανούς είτε υπό Δημοκρατικούς, εξακολουθεί —κατά τον ίδιο— να σκέφτεται με σχήματα του 20ού αιώνα, εμπνευσμένα από τη λογική του Mackinder περί ελέγχου της Ευρασίας.

Στο σχήμα αυτό, οι ΗΠΑ προσπαθούν να πιέσουν ταυτόχρονα Ρωσία και Κίνα, να κρατήσουν μέτωπα ανοιχτά στην Ουκρανία, στη Μέση Ανατολή και στην Ασία, και να εμποδίσουν την ανάδυση μιας ευρασιατικής ηπειρωτικής ισχύος. Ο Husson θεωρεί ότι αυτή η υπερέκταση εξαντλεί μια Αμερική που έχει αποδυναμωθεί βιομηχανικά και εξαρτάται πλέον από το υπόλοιπο παγκόσμιο παραγωγικό σύστημα.

Το κρίσιμο όπλο της Κίνας, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν είναι οι δασμοί αλλά ο έλεγχος στρατηγικών εξαγωγών, όπως οι σπάνιες γαίες και κρίσιμες πρώτες ύλες. Ο Husson υποστηρίζει ότι απέναντι σε τέτοιους περιορισμούς οι αμερικανικοί δασμοί αποδείχθηκαν ανεπαρκείς. Γι’ αυτό και παρουσιάζει την πιθανή ή πραγματική μετάβαση του Αμερικανού προέδρου στο Πεκίνο όχι ως ένδειξη ισχύος, αλλά ως επίσκεψη του ηγέτη μιας δύναμης που έχει ήδη υποστεί στρατηγική ήττα. (substack.com)

Ποιος είναι ο Édouard Husson

Ο Édouard Husson είναι Γάλλος ιστορικός, πανεπιστημιακός και αναλυτής διεθνών σχέσεων. Το επιστημονικό του έργο έχει επικεντρωθεί κυρίως στη γερμανική και ευρωπαϊκή ιστορία του 20ού αιώνα, στον ναζισμό, στη δικτατορία του Χίτλερ, στη Shoah και στη μεταπολεμική δημοκρατικοποίηση της Γερμανίας.

Έχει διατελέσει γενικός διευθυντής της ESCP Europe, αντιπρόεδρος του Paris Sciences & Lettres University, καθώς και vice-chancellor των Πανεπιστημίων του Παρισιού. Είναι απόφοιτος της École Normale Supérieure, agrégé d’histoire και διδάκτωρ Ιστορίας από το Paris-Sorbonne.

Σήμερα εμφανίζεται περισσότερο ως γεωπολιτικός σχολιαστής, με έντονα κριτική στάση απέναντι στην αμερικανική και ευρωατλαντική στρατηγική. Γι’ αυτό το κείμενό του πρέπει να διαβαστεί όχι ως ουδέτερο ειδησεογραφικό ρεπορτάζ, αλλά ως πολιτικο-γεωπολιτική ερμηνεία: ο Husson δεν λέει απλώς ότι η Κίνα δυσκολεύει τις ΗΠΑ· λέει ότι η Ουάσιγκτον έχει χάσει το στρατηγικό παιχνίδι επειδή δεν κατάλαβε πως η πραγματική ισχύς σήμερα βρίσκεται στην παραγωγή, στις πρώτες ύλες και στον έλεγχο των αλυσίδων εφοδιασμού.

Έξαλλος ο Νετανιάχου με το ειρηνευτικό σχέδιο για το Ιράν – Η θυελλώδης επικοινωνία με Τραμπ

0

«Ο Μπίμπι ήταν έξω φρενών μετά τη συνομιλία» αναφέρουν πηγές. Τα σημεία της έντασης.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπέντζαμιν Νετανιάχου συζήτησαν μια νέα προσπάθεια για την επίτευξη συμφωνίας με το Ιράν κατά τη διάρκεια μιας δύσκολης τηλεφωνικής συνομιλίας την Τρίτη, σύμφωνα με τρεις πηγές, τις οποίες επικαλείται το Axios, ενώ μία από αυτές ανέφερε ότι ο Νετανιάχου «είχε πάρει φωτιά» μετά τη συνομιλία.

Ένα αναθεωρημένο μνημόνιο ειρήνης συντάχθηκε από το Κατάρ και το Πακιστάν με τη συμβολή άλλων περιφερειακών μεσολαβητών, σε μια προσπάθεια να γεφυρωθούν οι διαφορές μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, ανέφεραν οι πηγές.

Αυτό συμβαίνει ενώ ο Τραμπ διστάζει να διατάξει μια μαζική επίθεση εναντίον του Ιράν και επιμένει για μια συμφωνία.

Ο Νετανιάχου είναι εξαιρετικά επιφυλακτικός όσον αφορά τις διαπραγματεύσεις και επιθυμεί να ξαναρχίσει τον πόλεμο για να υποβαθμίσει περαιτέρω τις στρατιωτικές δυνατότητες του Ιράν και να αποδυναμώσει το καθεστώς καταστρέφοντας τις κρίσιμες υποδομές του.

Ο Τραμπ συνεχίζει να δηλώνει ότι πιστεύει ότι μπορεί να επιτευχθεί συμφωνία, αλλά ότι είναι έτοιμος να ξαναρχίσει τον πόλεμο αν αυτό δεν συμβεί.

«Το μόνο ερώτημα είναι αν θα πάμε να το τελειώσουμε ή αν θα υπογράψουν ένα έγγραφο. Ας δούμε τι θα συμβεί», δήλωσε την Τετάρτη στην Ακαδημία της Ακτοφυλακής.

«Θα κάνει ό,τι θέλω εγώ»

Ο Τραμπ ανέφερε επίσης ότι ο Νετανιάχου «θα κάνει ό,τι θέλω εγώ» όσον αφορά το Ιράν, αν και πρόσθεσε ότι διατηρούν καλές σχέσεις.

Οι δύο ηγέτες είχαν στο παρελθόν προσωρινές διαφωνίες σχετικά με το Ιράν, αλλά παρέμειναν σε στενή συντονισμό καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου.

Το Ιράν επιβεβαίωσε ότι εξετάζει μια επικαιροποιημένη πρόταση, αλλά δεν έχει δείξει ακόμη κανένα σημάδι ευελιξίας.

Το Πακιστάν, το Κατάρ και οι άλλοι μεσολαβητές – η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία και η Αίγυπτος – εργάζονται τις τελευταίες ημέρες για να βελτιώσουν την πρόταση ώστε να γεφυρωθούν οι διαφορές, σύμφωνα με τις τρεις πηγές.

Σύμφωνα με δύο Αραβες αξιωματούχους και μια ισραηλινή πηγή, το Κατάρ παρουσίασε πρόσφατα στις ΗΠΑ και στο Ιράν ένα νέο σχέδιο.

Μια τέταρτη πηγή ανέφερε ότι δεν υπάρχει ξεχωριστό σχέδιο του Κατάρ, αλλά ότι το Κατάρ προσπαθεί απλώς να γεφυρώσει τις διαφορές από την προηγούμενη πρόταση του Πακιστάν.

Ιράν: «Με βάση το σχέδιό μας»

Ένας Άραβας αξιωματούχος ανέφερε ότι οι Καταριανοί έστειλαν μια αντιπροσωπεία στην Τεχεράνη νωρίτερα αυτή την εβδομάδα για συνομιλίες με τους Ιρανούς σχετικά με το τελευταίο σχέδιο.

Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε την Τετάρτη ότι οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται «με βάση την πρόταση 14 σημείων του Ιράν» και ότι ο υπουργός Εσωτερικών του Πακιστάν βρισκόταν στην Τεχεράνη για να συνδράμει στη διαμεσολάβηση.

Αυτή είναι η δεύτερη επίσκεψη του υπουργού Εσωτερικών σε λιγότερο από μια εβδομάδα.

Στόχος της νέας προσπάθειας είναι να επιτευχθούν πιο συγκεκριμένες δεσμεύσεις από τους Ιρανούς σχετικά με τα μέτρα που θα ληφθούν για το πυρηνικό τους πρόγραμμα, καθώς και περισσότερες λεπτομέρειες από τις ΗΠΑ ως προς τον τρόπο με τον οποίο θα αποδεσμευθούν σταδιακά τα δεσμευμένα ιρανικά κεφάλαια, δήλωσε ένας Άραβας αξιωματούχος.

Και οι τρεις πηγές τόνισαν ότι δεν είναι σαφές εάν οι Ιρανοί θα συμφωνήσουν με το νέο σχέδιο ή εάν θα αλλάξουν σημαντικά τις θέσεις τους.

«Όπως έχει ήδη αναφερθεί, το Κατάρ υποστήριζε και συνεχίζει να υποστηρίζει τις προσπάθειες διαμεσολάβησης υπό την ηγεσία του Πακιστάν. Υποστηρίζουμε σταθερά την αποκλιμάκωση της έντασης για το καλό της περιοχής και των λαών της», δήλωσε ένας διπλωμάτης του Κατάρ.

«Ο Μπίμπι ήταν έξω φρενών μετά τη συνομιλία»

Την Τρίτη το βράδυ, ο Τραμπ είχε μια μακρά και «δύσκολη» τηλεφωνική συνομιλία με τον Νετανιάχου.

Ο Τραμπ είπε στον Νετανιάχου ότι οι μεσολαβητές επεξεργάζονταν μια «επιστολή προθέσεων» την οποία θα υπογράφουν τόσο οι ΗΠΑ όσο και το Ιράν, προκειμένου να τερματιστεί επίσημα ο πόλεμος και να ξεκινήσει μια περίοδος διαπραγματεύσεων 30 ημερών για θέματα όπως το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ, σύμφωνα με αμερικανική πηγή που ενημερώθηκε για τη συνομιλία.

Δύο ισραηλινές πηγές ανέφεραν ότι οι δύο ηγέτες διαφωνούσαν ως προς την πορεία που πρέπει να ακολουθηθεί, ενώ η αμερικανική πηγή που ενημερώθηκε για τη συνομιλία είπε ότι «ο Μπίμπι ήταν έξω φρενών μετά τη συνομιλία».

Η πηγή ανέφερε ότι ο πρέσβης του Ισραήλ στην Ουάσιγκτον είχε ενημερώσει Αμερικανούς νομοθέτες ότι ο Νετανιάχου ήταν ανήσυχος για τη συνομιλία. Ένας εκπρόσωπος της πρεσβείας αρνήθηκε αυτή την περιγραφή και είπε ότι «ο πρέσβης δεν σχολιάζει ιδιωτικές συνομιλίες».

Δύο πηγές σημείωσαν ότι ο Νετανιάχου ήταν ιδιαίτερα ανήσυχος σε προηγούμενα στάδια των διαπραγματεύσεων, ακόμη και όταν οι συμφωνίες δεν υλοποιήθηκαν. «Ο Μπίμπι ανησυχεί πάντα», ανέφερε μία πηγή.

Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών δήλωσε ότι, για να στεφθούν με επιτυχία οι διαπραγματεύσεις, οι ΗΠΑ θα πρέπει να σταματήσουν τις «πειρατικές» ενέργειές τους εναντίον ιρανικών πλοίων και να συμφωνήσουν να αποδεσμεύσουν τα δεσμευμένα κεφάλαια, ενώ το Ισραήλ θα πρέπει να τερματίσει τον πόλεμο του στο Λίβανο.

Τόσο ο Λευκός Οίκος όσο και το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού αρνήθηκαν να σχολιάσουν το θέμα.

Ισραηλινή πηγή ανέφερε ότι ο Νετανιάχου επιθυμεί να επισκεφθεί την Ουάσινγκτον τις επόμενες εβδομάδες για συνάντηση με τον Τραμπ.

https://www.ieidiseis.gr/kosmos/771464/exallos-o-netaniachoy-me-to-eirineytiko-schedio-gia-to-iran-i-thyellodis-epikoinonia-me-tramp/

156 βουλευτές ΝΔ και τα 65 κυβερνητικά στελέχη αύξησαν τον πλούτο τους κατά 71 εκατομμύρια ευρώ σε 1 χρόνο!

1

Τα ποσά είναι τεράστια

Την στιγμή που ήρθαν τα Πόθεν Έσχες των Βουλευτών στην δημοσιότητα αποκαλύπτονται και τα κολοσσιαία ακίνητα και εισοδήματα που όχι μόνο αποκτούν αλλά και αυξάνουν.

Ειδικά οι 156 βουλευτές ΝΔ και τα 65 κυβερνητικά στελέχη αύξησαν τον δηλωμένο πλούτο τους κατά 71 εκατομμύρια ευρώ σε 1 χρόνο!

Δηλαδή κατά μέσο όρο 323.000 ευρώ ο καθένας. Δηλαδή κατά Μ.Ο. 27.000 ευρώ το μήνα έκαστος.

Ο πίνακας είναι αποκαλυπτικός:

Οι πολίτες βέβαια πήραν… fuel pass.

https://www.pronews.gr/elliniki-politiki/provocateur/156-vouleytes-nd-kai-ta-65-kyvernitika-stelexi-ayksisan-ton-plouto-tous-kata-71-ekatommyria-eyro-se-1-xrono/

Αυτές είναι οι δυνατότητες της χώρας;

4

 του Παντελή Σαββίδη

Το τι συνέβη με τους Patriot είναι γνωστό. Οι Αμερικανοί ήταν εκείνοι που ζήτησαν την τοποθέτησή τους στην Κάρπαθο και το Διδυμότειχο, για λόγους που έχουν να κάνουν με τον πόλεμο στο Ιράν.

Οι Αμερικανοί, επίσης, ζήτησαν την αποστολή του «Κίμων» και μιας ακόμη φρεγάτας στην Ανατολική Μεσόγειο, καθώς και των F-16 στην Κύπρο.

Δεν θα έπρεπε να τα στείλει η ελληνική κυβέρνηση; Αυτό είναι το ερώτημα.

Δεν μπορούσε να κάνει διαφορετικά.

Μπορούσε, όμως, να μην κοροϊδεύει την ελληνική κοινή γνώμη, ισχυριζόμενη ότι με δική της απόφαση —και παρά την αντίδραση της Τουρκίας, η οποία πράγματι αντέδρασε— έστειλε τα οπλικά συστήματα στα νησιά και στην Κύπρο.

Αυτήν την άθλια κυβερνητική προπαγάνδα δεν ανέχεται η ελληνική κοινωνία.

Η Τουρκία, πράγματι, αντέδρασε έντονα τότε. Αλλά το ΝΑΤΟ δεν την άκουσε. Μάλιστα, σύμφωνα με πηγή που είναι σε θέση να γνωρίζει, ο Τούρκος απεσταλμένος που πήγε να διαμαρτυρηθεί στο ΝΑΤΟ εξεδιώχθη.

Οι μέρες περνούσαν, τα συστήματα λειτουργούσαν, και δεν γνωρίζουμε αν και τι προσέφεραν στους Αμερικανούς και στο Ισραήλ. Σίγουρα, όμως, όλο αυτό το διάστημα η Τουρκία πίεζε. Πίεζε και, τώρα που η ένταση χαλάρωσε και πρόκειται να φιλοξενήσει και τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, κατάφερε —φαίνεται— να πείσει τους Αμερικανούς να ζητήσουν από την Ελλάδα την απόσυρσή τους και από την Κάρπαθο και από την Κύπρο.

Τι θα μπορούσε να κάνει η κυβέρνηση, θα αναρωτηθείτε. Αυτή η κυβέρνηση; Τίποτε. Ούτε και όσες προηγήθηκαν. Αν θα μπορούσε να κάνει κάτι σε μια τέτοια περίπτωση, και με διεθνείς ισορροπίες που θα την ευνοούσαν, θα ήταν ίσως μια κυβέρνηση Ανδρέα Παπανδρέου.

Υπάρχουν, όμως, νέα δεδομένα. Τελείωσε ο πόλεμος στο Ιράν; Δεν είναι σίγουρο.

Σύμφωνα με όσα μεταδίδει ο ιρανολόγος Αλέξης Λεκάκης, οι Φρουροί της Επανάστασης απείλησαν πως αν συνεχισθούν οι αμερικανοισραηλινές επιχειρήσεις τότε το Ιράν θα ανοίξει έναν πιο έντονο περιφερειακό πόλεμο. Και δεδομένου ότι στον πόλεμο που διεξήχθη μέχρι τώτα, το Ιράν χτύπησε τις βάσεις των αμερικανών και εγκαταστάσεις σε γειτονικές του χώρες, ο αναλυτής εκτιμά πως σε μια διεύρυνση του πολεμικού μετώπου η Κύπρος, λόγω βάσεων, θα αποτελέσει στόχο. Που είναι η Ελλάδα σε αυτήν την περίπτωση;

Η Ελλάδα, από πλευράς διπλωματικών ερεισμάτων και αυτόνομων στρατιωτικών δυνατοτήτων, είναι εξαρτημένη. Δεν μπορεί να αμφισβητηθεί ο προσανατολισμός της χώρας. Η πολιτική όλων των κομμάτων για την αντιμετώπιση της Τουρκίας είναι η αμυντική στήριξη στο ΝΑΤΟ και στους Αμερικανούς, και η οικονομική και πολιτική στήριξη στην Ε.Ε. Όποιος θέλει να δει την πραγματικότητα, αυτή είναι.

Δυστυχώς, μέσα σε αυτό το στενό πλαίσιο αναγκαστικά κινείται η χώρα, η οποία αντιμετωπίζει υπαρξιακά προβλήματα.

Σε μια σχετικά πρόσφατη συνάντησή μου με πρώην πρωθυπουργό, τον άκουσα να λέει πως τα βασικά ζητήματα που αφορούν τη χώρα αποφασίζονται στην Ουάσιγκτον και στις Βρυξέλλες.

«Τι κάνει, τότε, ένας πρωθυπουργός;» του λέω.

Μπορεί να βάλει μια ενσυναίσθηση στην πολιτική του. Μπορεί να ακολουθήσει ή να μην ακολουθήσει μια περισσότερο ή λιγότερο κοινωνική πολιτική.

Γι’ αυτό μην πιστεύετε τους μύθους περί αναντικατάστατων. Θα μπορούσε κάποιος να μην είναι αναντικατάστατος, αλλά να διαθέτει ορισμένες ικανότητες, αν κατάφερνε να αξιοποιήσει τις διεθνείς συγκυρίες προς όφελος της χώρας. Αν, για παράδειγμα, ο κ. Μητσοτάκης κατάφερνε —παρά την αντίδραση της Τουρκίας— να διατηρήσει τα αεροπλάνα και τη φρεγάτα στην Κύπρο ως ευρωπαϊκή αποστολή, διότι υπάρχει και το οικονομικό πρόβλημα, θα του το αναγνωρίζαμε.

Αλλά ο κ. Μητσοτάκης και η κυβέρνησή του προσπάθησαν τότε, με τις αποστολές, να μας πουν πως κινήθηκαν αυτόνομα για το εθνικό συμφέρον. Τώρα μας λένε πως «η αποστολή εξετελέσθη». Ποια αποστολή εξετελέσθη; Και στις δύο περιπτώσεις έχουμε αμερικανικές υπαγορεύσεις.

Μάλιστα, έχουν κινητοποιήσει και «ειδικούς» για να μας πείσουν πως οι Patriot στην Κάρπαθο κινδύνευαν από τα τουρκικά drones. Όπου και να τοποθετηθούν οι Patriot —οι οποίοι κατασκευάστηκαν πριν από την εποχή των drones— θα κινδυνεύουν. Αλλού λιγότερο, αλλού περισσότερο.

Στην Κάρπαθο, όμως, θα μπορούσαν να έχουν μια αποστολή που δεν θα μπορούσαν να εκτελέσουν από την Αθήνα. Θα κάλυπταν έναν χώρο που αμφισβητεί η Τουρκία και στον οποίο γίνονται οι περισσότερες και πιο έντονες αερομαχίες. Όχι, βέβαια, σε περίοδο ειρήνης, αλλά σε περίοδο έντασης. Διότι, σε περίοδο ειρήνης, ο εγκλωβισμός ενός αεροπλάνου από τους Patriot θεωρείται πολύ σοβαρό γεγονός.

Το ερώτημα, επομένως, είναι τι θέλουμε να προστατεύσουμε με τους Patriot.

Νομίζω πως οι λόγοι για τη μεταφορά τους και την επιστροφή τους έγιναν σαφείς.

Σε ένα τέτοιο πλαίσιο πολιτικών δυνατοτήτων της χώρας, και με γνωστές τις δυνατότητες τόσο του πρωθυπουργού όσο και των ηγετών της αντιπολίτευσης, έχει νόημα να τίθεται το ερώτημα: τι θα μπορούσε να κάνει μια γιατρός ως πολιτικός;

Γιατί, οι άλλοι τι μπορούν να κάνουν;

Η γιατρός, τουλάχιστον, έχει μια εκδηλωμένη κοινωνική ευαισθησία και μια επιμονή στην ορθή λειτουργία των θεσμών. Μπορεί κάτι να αλλάξει, σύμφωνα πάντα με τα περιθώρια πολιτικής που έχει ο Έλληνας πρωθυπουργός.

Από τη σημερινή κυβέρνηση τι είδαμε; Είδαμε έναν εκμαυλισμό της κοινωνίας και μια αύξηση της διαφθοράς με γεωμετρική πρόοδο.

Αλέξης Λεκάκης: ΕΚΤΑΚΤΗ ΕΙΔΗΣΗ

0
Του Αλέξη Λεκάκη
Οι Φρουροί της Επανάστασης προέβησαν σε μια πολύ σοβαρή προειδοποίηση, η οποία δεν πρέπει ουδόλως να περάσει απαρατήρητη στα καθ’ ημάς. Συγκεκριμένα, ανακοίνωσαν ότι:
«Ο Αμερικανοσιωνιστής εχθρός, ο οποίος δεν έχει μάθει τίποτα από τις επανειλημμένες μεγάλες και στρατηγικές ήττες του από την Ισλαμική Επανάσταση, άνοιξε για άλλη μια φορά το στόμα του για να απειλήσει. Μας επιτέθηκαν με όλες τις δυνατότητες δύο στρατών —από τους πιο ακριβούς στον κόσμο— ωστόσο εμείς δεν επιστρατεύσαμε όλες τις δυνατότητες της Ισλαμικής Επανάστασης εναντίον τους.
Αλλά τώρα, εάν επαναληφθεί η επιθετικότητα εναντίον του Ιράν, ο υποσχόμενος περιφερειακός πόλεμος αυτή τη φορά θα επεκταθεί πολύ πέρα από την περιοχή, και τα συντριπτικά πλήγματά μας θα σας ρίξουν στη μαύρη σκόνη σε μέρη που δεν μπορείτε να φανταστείτε».
Δεδομένου ότι Ισλαμική Δημοκρατία προκάλεσε σοβαρές ζημιές σε αμερικανικές βάσεις και σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις που χρησιμοποιούν οι ΗΠΑ στην πρώτη ζώνη που γειτνιάζει στο Ιράν (Κουβέιτ, Κατάρ, ΗΑΕ, Μπαχρέιν, Σαουδική Αραβία κι Ιράκ) αλλά και στη δεύτερη ζώνη εγγύτητας (Ιορδανία και Συρία), οι οποίες λειτουργούσαν ως προγεφυρώματα επιχειρήσεων, το Ιράν φαίνεται να υπονοεί με την προειρημένη προειδοποίηση ότι σε περίπτωση νέας επίθεσης θα στρέψει ενδεχομένως την προσοχή του στην τρίτη ζώνη βάσεων, όπως τις αγγλικές βάσεις στην Κύπρο (Ακρωτήρι και Δεκέλεια), την αεροπορική βάση “Ανδρέας Παπανδρέου” στην Πάφο και πιθανώς τη Σούδα.
Αυτές οι βάσεις φέρεται να ήταν μέχρι στιγμής σημαντικές για την επιμελητειακή υποστήριξη των αμερικανικών επιθέσεων κατά του Ιράν. Από τη στιγμή, όμως, που οι βάσεις στις δύο πρώτες ζώνες έχουν πληγεί σοβαρά, αλλά και συνάμα αποδείχτηκε ότι είναι εξαιρετικά ευάλωτες στα ιρανικά αντίποινα, είναι αναμενόμενο να αυξάνεται η επιχειρησιακή σημασία της τρίτης ζώνης βάσεων για τους Αμερικανούς, κι άρα το Ιράν να την αντιλαμβάνεται ως σοβαρή απειλή με ό,τι αυτό συνεπάγεται.
Η Ελλάδα κι η Κύπρος δεν έχουν κανένα συμφέρον να εμπλέκονται άμεσα με διευκολύνσεις, τοσούτω μάλλον δεν έχουν καμία λαϊκή συναίνεση για κάτι τέτοιο. Οι συμμαχικές υποχρεώσεις δεν σημαίνουν υπερσυμμόρφωση και λευκή επιταγή. Να μη λησμονηθεί ότι οι ΗΠΑ δεν προστάτευσαν τις συμμαχικές τους αραβικές μοναρχίες από τα ιρανικά αντίποινα, αν κι οι τελευταίες τους παρείχαν κάθε εξυπηρέτηση για τις επιθέσεις τους.

Ιωάννα Μαλαγαρδή: οι Γενοκτονίες και η Γερμανία

1

της Ιωάννας Μαλαγαρδή*

Οι εκτοπισμοί, οι πορείες θανάτου και οι γενοκτονίες των Ελλήνων του Πόντου και των Αρμενίων υπό το πρίσμα των γερμανικών οικονομικών συμφερόντων στην Οθωμανική Αυτοκρατορία  και η μετέπειτα ναζιστική μίμηση.

 

Οι εκτοπισμοί και γενοκτονίες των χριστιανικών πληθυσμών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας,  με ιδιαίτερη έμφαση στους Έλληνες του Πόντου, Αρμενίους και Ασσυρίους δεν προέκυψε ξαφνικά. Υπήρξαν εκτός από την φανατισμό των Νεοτούρκων και άλλοι παράγοντες κυρίως  οικονομικοί και γεωπολιτικοί που συνέβαλαν ώστε να επιτελεστεί ένα από τα στυγερότερα εγκλήματα της ανθρωπότητας, το οποίο έμεινε και ατιμώρητο.

Η οικονομική διείσδυση της Γερμανίας στη Μικρά Ασία, ο ρόλος της Deutsche Bank και το πρόγραμμα κατασκευής του σιδηροδρόμου Βερολίνου- Βαγδάτης, καθώς και η πολιτική και στρατιωτική συνεργασία με το καθεστώς των Νεοτούρκων έπαιξε καθοριστικό ρόλο και όλα αυτά διαμόρφωσαν ένα πλέγμα συμφερόντων που επηρέασε καθοριστικά τη γερμανική εξωτερική πολιτική.

Ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος δεν υπήρξε μόνο μια στρατιωτική σύγκρουση μεταξύ μεγάλων δυνάμεων, αλλά και μια περίοδος ριζικών γεωπολιτικών ανακατατάξεων, οικονομικών ανταγωνισμών, εθνοτικών εκκαθαρίσεων και γενοκτονιών. Στο πλαίσιο αυτό, η Οθωμανική Αυτοκρατορία, σύμμαχος της Γερμανικής Αυτοκρατορίας, προχώρησε σε μαζικούς εκτοπισμούς και διώξεις κατά των χριστιανικών πληθυσμών της Ανατολής, κυρίως των Αρμενίων, των Ελλήνων του Πόντου και των Ασσυρίων.

Από τα τέλη του 19ου αιώνα η Γερμανική Αυτοκρατορία επιδίωξε την οικονομική και πολιτική διείσδυση στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Σε αντίθεση με τη Μεγάλη Βρετανία και τη Γαλλία, οι οποίες ήδη διέθεταν αποικιακά και οικονομικά ερείσματα στην Ανατολή, η Γερμανία επιχείρησε να αναπτύξει επιρροή μέσω επενδύσεων, τραπεζικών δανείων και στρατιωτικής συνεργασίας.

Κεντρικό εργαλείο αυτής της πολιτικής υπήρξε η Deutsche Bank, η οποία χρηματοδότησε μεγάλα έργα υποδομής και ιδιαίτερα το σιδηροδρομικό δίκτυο της Ανατολίας. Το σημαντικότερο από αυτά ήταν ο σιδηρόδρομος Βερολίνου–Βαγδάτης, ένα έργο με τεράστια οικονομική και στρατηγική σημασία. Ο σιδηρόδρομος θα συνέδεε τη Γερμανία με την Κωνσταντινούπολη, τη Μικρά Ασία και τη Μεσοποταμία, προσφέροντας πρόσβαση σε πρώτες ύλες, αγορές και πιθανές πετρελαϊκές περιοχές. Παράλληλα, θα επέτρεπε στη Γερμανία να παρακάμψει τη βρετανική ναυτική κυριαρχία μέσω της Διώρυγας του Σουέζ.

Η οικονομική αυτή επέκταση συνδέθηκε με τη γερμανική στρατηγική του «Drang nach Osten» (Πορεία προς Ανατολάς), η οποία απέβλεπε στη μετατροπή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας σε ζώνη οικονομικής και πολιτικής επιρροής.

Παράλληλα αναπτύχθηκε και η  γερμανο-οθωμανική στρατιωτική συνεργασία. Η οικονομική διείσδυση συνοδεύτηκε από στενή στρατιωτική συνεργασία. Γερμανοί αξιωματικοί ανέλαβαν την εκπαίδευση και αναδιοργάνωση του οθωμανικού στρατού ήδη από τα τέλη του 19ου αιώνα.

Σημαντικές προσωπικότητες υπήρξαν ο Colmar von der Goltz και ο Otto Liman von Sanders, οι οποίοι απέκτησαν ισχυρή επιρροή στον οθωμανικό στρατό και στη στρατηγική διοίκηση της αυτοκρατορίας. Μετά την άνοδο των Νεοτούρκων στην εξουσία, οι σχέσεις ενισχύθηκαν ακόμη περισσότερο. Η Επιτροπή Ένωσης και Προόδου θεωρούσε τη Γερμανία πρότυπο κρατικής οργάνωσης, στρατιωτικής πειθαρχίας και εθνικής αναγέννησης. Από την πλευρά της, η Γερμανία αντιμετώπιζε την Οθωμανική Αυτοκρατορία ως στρατηγικό σύμμαχο που θα εξυπηρετούσε τόσο τα οικονομικά της συμφέροντα όσο και τη γεωπολιτική αντιπαράθεση με τη Βρετανία και τη Ρωσία.

Το 1915 η οθωμανική κυβέρνηση προχώρησε σε μαζικές εκτοπίσεις των Αρμενίων από τις πατρογονικές τους εστίες προς τις ερήμους της Συρίας και της Μεσοποταμίας. Οι πορείες εκτοπισμού συνοδεύτηκαν από σφαγές, λιμό, κακουχίες και μαζικούς θανάτους. Τα γεγονότα αυτά δεν ήταν τίποτα άλλο από μια οργανωμένη γενοκτονία, καθώς υπήρχε οργανωμένο σχέδιο εξόντωσης σημαντικού μέρους του αρμενικού πληθυσμού της αυτοκρατορίας.

Γερμανοί διπλωμάτες, στρατιωτικοί και ιεραπόστολοι γνώριζαν σε μεγάλο βαθμό όσα συνέβαιναν. Αναφορές από το γερμανικό προξενικό δίκτυο και στρατιωτικές αποστολές περιέγραφαν τις εκτοπίσεις και τις μαζικές δολοφονίες. Ωστόσο, η γερμανική κυβέρνηση απέφυγε να συγκρουστεί με τους Οθωμανούς συμμάχους της. Η ανάγκη διατήρησης της συμμαχίας και προστασίας των γερμανικών επενδύσεων θεωρήθηκε σημαντικότερη από την ανάληψη ουσιαστικής δράσης.

Παράλληλα με τις διώξεις των Αρμενίων, οι οθωμανικές αρχές προχώρησαν σε εκτοπισμούς και εναντίον των ελληνικών πληθυσμών της Μικράς Ασίας και ιδιαίτερα του Πόντου. Οι εκτοπίσεις πραγματοποιήθηκαν κυρίως μέσω ταγμάτων εργασίας, βίαιων πορειών προς το εσωτερικό της Ανατολίας και αναγκαστικών μετακινήσεων πληθυσμών. Οι συνθήκες ήταν συχνά θανατηφόρες, λόγω πείνας, ασθενειών και κακομεταχείρισης. Η κυρίαρχη ιστοριογραφική άποψη είναι ότι η πολιτική των μαζικών εκτοπίσεων και εθνοτικών εκκαθαρίσεων σχεδιάστηκε κυρίως από την ηγεσία των Νεοτούρκων, ιδιαίτερα από στελέχη όπως οι Ταλαάτ Πασάς, Ενβέρ Πασάς, Τζεμάλ Πασάς. Η πολιτική αυτή εντάσσεται στη γενικότερη επιδίωξη των Νεοτούρκων για εθνοτική ομογενοποίηση της αυτοκρατορίας και δημιουργία ενός μουσουλμανικού-τουρκικού κράτους.

Η παρουσία οικονομικά ισχυρών ελληνικών και αρμενικών κοινοτήτων σε περιοχές στρατηγικής σημασίας για τα γερμανικά έργα και τις επενδύσεις ενίσχυσε την καχυποψία του οθωμανικού καθεστώτος. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι εκτοπισμοί συνέπεσαν με περιοχές διέλευσης στρατηγικών σιδηροδρομικών δικτύων ή οικονομικών ζωνών αυξημένου γερμανικού ενδιαφέροντος.

Η στάση της Γερμανίας απέναντι στις εκτοπίσεις παραμένει αντικείμενο ιστοριογραφικής συζήτησης. Οι περισσότεροι ιστορικοί συμφωνούν ότι το Βερολίνο δεν υπήρξε ο άμεσος οργανωτής των διώξεων, ωστόσο διέθετε σημαντική γνώση των γεγονότων και απέφυγε να ασκήσει ουσιαστική πίεση προς τους Οθωμανούς συμμάχους του. Η γερμανική ηγεσία υιοθέτησε σε μεγάλο βαθμό πολιτική σιωπής ή περιορισμένων διαμαρτυριών, χωρίς ουσιαστικές κυρώσεις ή δημόσια καταδίκη.

Οι εκτοπισμοί των Αρμενίων και των Ελλήνων του Πόντου χαρακτηρίστηκαν από τη χρήση οργανωμένων πορειών θανάτου προς τις ερήμους της Συρίας, το εσωτερικό της Ανατολίας και απομονωμένες περιοχές της αυτοκρατορίας. Οι άμαχοι πληθυσμοί υποχρεώνονταν να διανύσουν τεράστιες αποστάσεις χωρίς επαρκή τροφή, νερό ή ιατρική περίθαλψη. Οι κακουχίες, οι επιθέσεις ατάκτων ομάδων, οι εκτελέσεις και οι ασθένειες οδηγούσαν σε μαζικούς θανάτους.

Μετά το τέλος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η Οθωμανική Αυτοκρατορία βρέθηκε σε κατάσταση διάλυσης. Οι ελληνικοί πληθυσμοί του Πόντου είχαν ήδη υποστεί εκτεταμένες διώξεις από τους Νεότουρκους και αργότερα από το κεμαλικό κίνημα. Οι εκτοπισμοί, τα τάγματα εργασίας και οι πορείες θανάτου οδήγησαν σε μαζικές απώλειες του ποντιακού ελληνισμού.

Παράλληλα, στη Διάσκεψη Ειρήνης των Παρισίων το 1919, οι Πόντιοι εκπρόσωποι επιχείρησαν να προωθήσουν το αίτημα δημιουργίας ανεξάρτητης Δημοκρατίας του Πόντου. Το σχέδιο αυτό στηριζόταν τόσο στην ιστορική παρουσία των Ελλήνων στην περιοχή όσο και στην ανάγκη προστασίας τους από τις συνεχιζόμενες διώξεις. Ωστόσο, η γεωγραφική απομόνωση του Πόντου από τον ελλαδικό χώρο, η αστάθεια στον Καύκασο, η ενίσχυση του κεμαλικού κινήματος και οι ανταγωνισμοί των Μεγάλων Δυνάμεων δημιουργούσαν σοβαρά εμπόδια στην υλοποίηση ενός τέτοιου σχεδίου. Το Ποντιακό Ζήτημα αποτέλεσε μία από τις πλέον σύνθετες και τραγικές πτυχές της κατάρρευσης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και της αναδιάταξης της Ανατολικής Μεσογείου μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Οι διώξεις, οι εκτοπισμοί και οι πορείες θανάτου που υπέστη ο ελληνισμός του Πόντου συνδυάστηκαν με τις διπλωματικές προσπάθειες για την πολιτική του επιβίωση. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο αναδείχθηκε ο ρόλος του Δημήτριου Καθενιώτη, στρατιωτικού και πολιτικού παρατηρητή, ο οποίος κλήθηκε από την ελληνική κυβέρνηση να αξιολογήσει τη δυνατότητα δημιουργίας αυτόνομου ποντιακού κράτους.

Η δράση και κυρίως η περίφημη «Έκθεση Καθενιώτη» εξακολουθούν μέχρι σήμερα να προκαλούν ιστορικές και πολιτικές συζητήσεις. Για ορισμένους υπήρξε ρεαλιστής αναλυτής που αντιλήφθηκε έγκαιρα τις γεωπολιτικές αδυναμίες της ελληνικής πολιτικής στον Εύξεινο Πόντο. Για άλλους, η απαισιόδοξη αποτίμησή του συνέβαλε στην εγκατάλειψη των ποντιακών διεκδικήσεων από την ελληνική διπλωματία. Δυστυχώς η Ελληνική κυβέρνηση δεν χειρίστηκε σωστά το θέμα. Η ελληνική διπλωματία απομακρύνθηκε σταδιακά από την ιδέα ανεξάρτητης ποντιακής κρατικής οντότητας και προτεραιότητα μετατοπίστηκε προς τη δυτική Μικρά Ασία και τη Σμύρνη, όπου υπήρχε άμεση ελληνική στρατιωτική παρουσία.

Η εξέλιξη αυτή προκάλεσε έντονη απογοήτευση στους Ποντίους, οι οποίοι θεωρούσαν ότι εγκαταλείπονταν σε μια περίοδο μαζικών διώξεων και βίας. Στη συλλογική μνήμη του ποντιακού ελληνισμού, η αποτυχία διεθνούς και ελληνικής παρέμβασης συνδέθηκε με την τελική τραγωδία της Γενοκτονίας.

Η έννοια της «πορείας θανάτου» συνδέθηκε αργότερα και με τις πρακτικές της ναζιστικής Γερμανίας κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ιδιαίτερα κατά τις εκκενώσεις στρατοπέδων συγκέντρωσης το 1944–1945. Ιστορικοί έχουν επισημάνει ότι υπήρξαν ορισμένες ιδεολογικές και επιχειρησιακές συνέχειες μεταξύ των εμπειριών Γερμανών στρατιωτικών και διπλωματών στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και των μεταγενέστερων πρακτικών του ναζιστικού καθεστώτος.

Η συζήτηση αυτή δεν σημαίνει ότι οι ναζιστικές πρακτικές αποτελούσαν απλή αντιγραφή των οθωμανικών πολιτικών. Ωστόσο, αρκετοί ερευνητές υποστηρίζουν ότι η ατιμωρησία των εγκλημάτων κατά των Αρμενίων και των Ελλήνων της Ανατολής, καθώς και η εμπειρία γερμανικών στρατιωτικών κύκλων στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, δημιούργησαν ένα ιστορικό προηγούμενο για τη χρήση εκτοπισμών και πορειών εξόντωσης ως εργαλείων κρατικής πολιτικής.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η παρουσία Γερμανών αξιωματικών και συμβούλων στις περιοχές των εκτοπισμών κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αναφορές της εποχής δείχνουν ότι πολλοί είχαν γνώση των γεγονότων, ενώ ορισμένοι συμμετείχαν στον σχεδιασμό στρατιωτικών μετακινήσεων. Παρότι δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι η ναζιστική πολιτική σχεδιάστηκε άμεσα πάνω σε οθωμανικά πρότυπα, η ιστορική εμπειρία της Μικράς Ασίας αποτέλεσε σημείο αναφοράς σε μεταγενέστερες συζητήσεις για τη γενοκτονική βία του 20ού αιώνα.

Ορισμένοι ιστορικοί, όπως ο Vahakn Dadrian και ο Taner Akçam, επισημαίνουν ότι η γερμανική ανοχή απέναντι στις εκτοπίσεις του 1915–1918 συνέβαλε στη διαμόρφωση μιας κουλτούρας ατιμωρησίας. Η συχνά αναφερόμενη φράση που αποδίδεται στον Adolf Hitler πριν από την εισβολή στην Πολωνία  «Ποιος θυμάται σήμερα τους Αρμενίους;»  χρησιμοποιείται συχνά ως ένδειξη της πεποίθησης ότι τα εγκλήματα μαζικής βίας μπορούν να λησμονηθούν όταν δεν υπάρχει διεθνής λογοδοσία.

Οι πορείες θανάτου κατά το τέλος του Β’ ΠΠ  από την ηττημένη Γερμανία θύμιζαν σε ορισμένα σημεία της φριχτές πορείες των χριστιανικών πληθυσμών στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Εξ άλλου ο Χίτλερ δήλωνε θαυμαστής του Κεμάλ.

Στους τελευταίους μήνες του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η Ναζιστική Γερμανία οργάνωσε τις διαβόητες πορείες θανάτου κρατουμένων στρατοπέδων συγκέντρωσης. Καθώς ο Β’ ΠΠ  πλησίαζε στο τέλος του, χιλιάδες κρατούμενοι μεταφέρονταν πεζή για εκατοντάδες ή και χιλιάδες χιλιόμετρα μέσα στο χειμώνα χωρίς επαρκή τροφή ή ιατρική φροντίδα. Όσοι κατέρρεαν συχνά εκτελούνταν επί τόπου. Στις πορείες θανάτου του Β’ ΠΠ οι αιχμάλωτοι και οι κρατούμενοι ήταν κυρίως Εβραίοι από όλη την Ευρώπη, Σοβιετικοί αιχμάλωτοι πολέμου και Πολωνοί. Μικρότερες ομάδες περιλάμβαναν επίσης πολιτικούς κρατούμενους, Ρομά, μέλη αντιστασιακών οργανώσεων από τη Γαλλία και την Ολλανδία καθώς και αιχμαλώτους πολέμου από Συμμαχικές δυνάμεις (Βρετανοί, Αμερικανοί, Αυστραλοί).

Μεταξύ των οθωμανικών πορειών θανάτου και των ναζιστικών πρακτικών υπάρχουν διαφορές αλλά και πολλές ομοιότητες. Παρά τις σημαντικές διαφορές μεταξύ των δύο περιπτώσεων, η μελέτη τους αναδεικνύει κοινούς μηχανισμούς κρατικής βίας, όπως μαζικούς εκτοπισμούς, απανθρωποποίηση πληθυσμών, χρήση λιμού και εξάντλησης ως μέσων εξόντωσης και εκμετάλλευση της γραφειοκρατικής και στρατιωτικής οργάνωσης για την εφαρμογή πολιτικών μαζικού θανάτου.

Εν κατακλείδι μπορούμε να ισχυριστούμε ότι για τους Ναζί εγκληματίες υπήρξαν τιμωρίες. Αρκετοί καταδικάστηκαν στη δίκη της Νυρεμβέργης και αργότερα, για όσους συνελήφθησαν μετά. Για τα εγκλήματα των Τούρκων πλήρης ατιμωρησία! Ακόμη και σήμερα συνεχίζουν να έχουν παράλογες απαιτήσεις και η στάση της χώρας μας όχι αυτή που θα έπρεπε. Εξακολουθούν να εμμένουν σε προκλητικές δηλώσεις και να κατέχουν βόρειο τμήμα της Κύπρου. Μέχρι πότε θα ακολουθούμε λογικές κατευνασμού τη στιγμή μου συνεχίζουν ακάθεκτοι να μιλούν για γαλάζια πατρίδα; Είδαμε τα αποτελέσματα της πολιτικής κατευνασμού. Η Πολιτική Κατευνασμού (Appeasement) που ακολούθησε ο Βρετανός Πρωθυπουργός Νέβιλ Τσάμπερλεν απέναντι στη ναζιστική Γερμανία τη δεκαετία του 1930 σε τί παταγώδη αποτυχία κατέληξε! Η ιστορία διδάσκει…

Ενδεικτική βιβλιογραφία

  • Η Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου — Κωνσταντίνος Φωτιάδης, εκδ. Κυριακίδη.
  • Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, τόμοι για την ύστερη Οθωμανική περίοδο και τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
  • Μικρασιατική Καταστροφή — Δημήτρης Φωτιάδης.
  • Η Ελλάς και η Εγγύς Ανατολή — Σπύρος Μαρκεζίνης.
  • Ο Ελληνισμός της Μικράς Ασίας — Απόστολος Βακαλόπουλος.
  • Germany and the Ottoman Empire 1914–1918 — Ulrich Trumpener.
    Κλασικό έργο για τις πολιτικές, οικονομικές και στρατιωτικές σχέσεις Γερμανίας–Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. The Berlin-Baghdad Express — Sean McMeekin.
  • The Ottoman Empire and Germany’s Bid for World Power — Sean McMeekin.

Ιωάννα Δ. Μαλαγαρδή

Δρ. Υπολογιστικής Γλωσσολογίας- Ιστορικός