Αρχική Blog Σελίδα 2054

ΕΥΡΑΣΙΑΤΙΚΗ – ΙΣΛΑΜΙΚΗ ΕΝΩΣΗ, ΟΠΩΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ;

Από

February 26, 2022

του Δρ. Γιώργου Κωνσταντινίδη*

Το διεθνές οικονομικό και πολιτικό σύστημα έχει καταστεί πολυπολικό κατά τα τις τελευταίες δεκαετίες, κυρίως μετά την πτώση του υπαρκτού σοσιαλισμού στην Ανατολική Ευρώπη και εξαιτίας της ραγδαίας τεχνολογικής προόδου, προκαλώντας τεκτονικές αλλαγές σε όρους γεωπολιτικής και γεωστρατηγικής, αναδιανέμοντας την οικονομική και πολιτική ισχύ και αυξομειώνοντας την γεωπολιτική και οικονομική «υπεραξία» κάποιων κρατών σε βάρος ή προς όφελος κάποιων άλλων.

Λόγω των εφαρμοζόμενων δημοσιονομικών και νομισματικών πολιτικών των κυβερνήσεών τους και του υπερκαταναλωτικού προτύπου που κυριάρχησε στις δυτικές οικονομίες, τα μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι Η.Π.Α., ο Καναδάς και γενικότερα οι δυτικού τύπου ισχυρές οικονομίες παρουσίασαν σημαντική αύξηση του δημόσιου χρέους τους ως ποσοστού του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος τους (Α.Ε.Π.), γεγονός που αύξησε και το δείκτη του κατά κεφαλήν δημοσίου χρέους τους. Η υπερχρέωση του δυτικού και του ανατολικού ημισφαιρίου του πλανήτη έχει δημιουργήσει τεράστια αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές, στις παγκόσμιες συναλλαγές, διευρύνει το χάσμα μεταξύ πλούσιων και φτωχών χωρών και πολιτών και οδηγεί σε μια ολοένα και επιταχυνόμενη διαταραχή της σταθερότητας της υφηλίου, με εστίες τοπικών, εμφύλιων, διμερών ή και πολυμερών συγκρούσεων και πολέμων να αναζωπυρώνονται ή να ξεσπούν με απρόβλεπτες συνέπειες για τις μελλοντικές γενιές. Το συνολικό χρέος όλων των κρατών ανέρχεται στο αστρονομικό ποσό των 60 τρισεκατομμυρίων δολαρίων! Η χρηματοπιστωτική αστάθεια και οι διαρκείς διακυμάνσεις των αγορών χρήματος και κεφαλαίου τροφοδοτούν τη διεθνή οικονομική κρίση χρέους και έτσι ο φαύλος κύκλος της μεταδιδόμενης υπερχρέωσης των κοινωνιών συνεχίζει το αφανιστικό έργο του, ιδιαίτερα για τις αδύναμες και αποβιομηχανοποιημένες οικονομίες…

Η υπερσυγκέντρωση οικονομικής και στρατιωτικής ισχύος σε ορισμένες «παραδοσιακά» ισχυρές χώρες, όπως οι Η.Π.Α., η Ρωσία, η Γερμανία, η Μεγάλη Βρετανία, η Γαλλία κ.ά. και η ανάδυση νέων «παικτών», π.χ. η Κίνα, η Ινδία, η Νότια Κορέα, η Τουρκία, η Ινδονησία κ.ά., που επιδιώκουν και ως ένα μεγάλο βαθμό έχουν επιτύχει αποτελεσματικά την αναδιανομή της διεθνούς οικονομικής και στρατιωτικής ισχύος, διαμορφώνουν ένα πολύπλοκο σύμπλεγμα οικονομικών συναλλαγών και συμμαχιών, με πολλά αντικρουόμενα συμφέροντα.

Παρά τη δυσκολία του εγχειρήματος ας επιχειρήσουμε να σκιαγραφήσουμε τις τάσεις – προοπτικές που υφίστανται σε παγκόσμιο επίπεδο, σε όρους «οικονομικών και χρηματοπιστωτικών σχηματισμών – υπερομάδων». Από τη μια πλευρά παρατηρούμε τα «παραδοσιακά», «δυτικού τύπου» καπιταλιστικά κεφάλαια (κυρίως Η.Π.Α., Καναδάς, χώρες – μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Ισραήλ, Αυστραλία κ.ά.) και από την άλλη τα ανερχόμενα, ευρασιατικά, «ανατολικού τύπου» κεφάλαια (Ρωσία, Κίνα, Ινδία, Ιράν, Ιράκ, Τουρκία, Αζερμπαϊτζάν, Ινδονησία κ.ά.). Μια τρίτη σημαντική οικονομική δύναμη συνιστούν τα επονομαζόμενα ισλαμικά ή «πράσινα» κεφάλαια (islamic capitalism), τα οποία αυξάνονται με αλματώδεις ρυθμούς, ειδικά τις τελευταίες δεκαετίες και πλέον έχουν διεισδύσει σε ολόκληρο τον κόσμο, λόγω της χρηματοοικονομικής παγκοσμιοποίησης. Ενδεικτικά αναφέρω ότι στη Μεγάλη Βρετανία η ισλαμική χρηματοοικονομική και τραπεζική (Islamic finance and banking) γνωρίζει μεγάλη άνθηση και οι αγγλικές τράπεζες διαμορφώνουν τραπεζικά προϊόντα που συνάδουν με την ισλαμική τραπεζική νομοθεσία και πρακτική (Σαρία). Οι μουσουλμανικές χώρες δημιουργούν και ενισχύουν το αναδυόμενο ισλαμικό κεφάλαιο (Σαουδική Αραβία, Κατάρ και λοιπά αραβικά κράτη, Ιράν, Τουρκία, Αίγυπτος, Μαλαισία, Ινδονησία, Πακιστάν, Σουδάν, Σομαλία, Νίγηρας κτλ.).

Δεδομένης της δυναμικής ανόδου του ισλαμικού καπιταλισμού και των διασυνδέσεών του με τεράστια οικονομικά συμφέροντα και projects, ένα σενάριο που συζητείται σε παγκόσμια πολιτικά, οικονομικά, ακαδημαϊκά και επιχειρηματικά φόρα είναι η διαμόρφωση μιας Ευρασιατικής – Ισλαμικής Ένωσης, με πολιτικό και οικονομικό περιεχόμενο. Αυτή η ιδέα μπορεί φαινομενικά να ακούγεται υπεραισιόδοξη ή ανεδαφική. Όμως δεν αποτελεί ουτοπία. Στηρίζεται στην πολιτική θεωρία του Ευρασιανισμού και της 4^ης Πολιτικής Θεωρίας (μετά από τον μαρξισμό, τον φασισμό και τον φιλελευθερισμό), που έχει ως βασικό εκφραστή της τον Αλεξάντρ Ντούγκιν και το βιβλίο του «Τέταρτη Πολιτική Θεωρία», που εκδόθηκε το 2009. Το ευρασιατικό κίνημα λαμβάνει διαστάσεις μέσω δικτύων που διαθέτει σε αρκετές ασιατικές και όχι μόνο χώρες, όπως η Ελλάδα και η Τουρκία, επιδιώκοντας να συνενώσει διαφορετικές νοοτροπίες, ιδιοσυγκρασίες και θρησκείες (Ορθοδοξία, Ισλάμ, Βουδισμός, Ινδουισμός κτλ.), κατά του μονοπολικού, καπιταλιστικού ηγεμονισμού και Ατλαντισμού της Δύσης και του δυτικού πολιτισμού γενικότερα, όπως αυτός εκφράζεται από τις Η.Π.Α. την Ευρώπη και τα υπόλοιπα κράτη με δυτική ταυτότητα. Η 4^η Πολιτική Θεωρία επιδιώκει να συνενώσει διαφορετικές πολιτικές, θρησκευτικές (Χριστιανισμός, Ισλαμισμός, Ινδουισμός κ.ά.) και στρατιωτικές δυνάμεις, με στόχο την ανατροπή της παγκοσμιοποίησης, του άκρατου φιλελευθερισμού και του ατομικισμού που τον χαρακτηρίζει. Ο Ευρασιανισμός – αντιδυτικισμός μπορεί να εκφραστεί με τις ανερχόμενες χώρες που ανήκουν στην Ευρασία, κυρίως με τη Ρωσία στο ρόλο της πρωταγωνίστριας χώρας, την Κίνα, την Ινδία, το Ιράν, ενδεχομένως και την Τουρκία, τη Νότια Κορέα, την Ινδονησία, τη Μαλαισία, το Πακιστάν, το Αφγανιστάν κ.ά.

Χάρτης που παρουσιάζει τον Ευρασιατικό κόσμο κατά την θεωρία του Ευρασιανισμού.

Βέβαια, για να ευοδώσει το Ευρασιατικό «μέτωπο» που ενισχύει καθοριστικά τη μετασοβιετική Ρωσία χρειάζεται να γεφυρωθούν αντιτιθέμενες πολιτικές και πολιτισμικές σχέσεις, οι οποίες αλλάζουν μεν δύσκολα αλλά με επιταχυνόμενο ρυθμό, λόγω των τεράστιων και ταχύτατων μεταβολών που συντελούνται διεθνώς σε όρους κατανομής ισχύος και οικονομικής επιρροής. Πρόκειται για εκκολαπτόμενη τάση χωρίς να έχει, δεδομένου των συνθηκών, μεγάλες πιθανότητες επιτυχίας, εκτός εάν η παγκόσμια κρίση επιφέρει μια συνολική οικονομική αποτελμάτωση που θα κυοφορήσει μια πολεμική εναντίον των διεθνών φιλελεύθερων ελίτ. Θα καταστεί η Ευρασιατική Ένωση το αντίπαλο δέος της Ευρωπαϊκής Ένωσης; Υπάρχουν δυνατότητες συνεργασίας και συνεργειών ανάμεσά τους; Θα συγκεραστούν ή θα συγκρουστούν τα μεγάλα συμφέροντά τους; Ουδείς γνωρίζει.

Τέλος, ο περίφημος «δρόμος του μεταξιού» αποτελεί μια προσπάθεια του κινεζικού, πληθυσμιακού και οικονομικού «γίγαντα» να αναβιώσει αυτός ο πολύ προσοδοφόρος «εμπορικός δρόμος», ο οποίος θα προσδώσει ιδιαίτερα αυξημένο κύρος στην Κίνα, που συνιστά τη 2^η μεγαλύτερη οικονομία και τη ναυαρχίδα των χωρών BRICS (Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία, Κίνα, Δημοκρατία Νότιας Αφρικής). Αν στο σχεδιασμό αυτό συμμετάσχουν ενεργά – εμπορικά και επιχειρηματικά – επιπλέον ισχυρές χώρες της Ασίας και της Υπερκαυκασίας, κρίνεται εφικτή η συνδιαμόρφωση ενός σημαντικού πόλου που θα μπορεί να κινεί τα νήματα ολόκληρης της επονομαζόμενης Heartland της Ευρασίας. Στο σημείο αυτό η εντατικοποίηση της πολύπλευρης συνεργασίας Κίνας και Ρωσίας θα συνδράμει αποφασιστικά στην υλοποίηση του οικονομικού αυτού σχηματισμού, από τον οποίο θα ζημιωθούν γεωπολιτικά και οικονομικά οι Η.Π.Α., η Ευρωπαϊκή Ένωση και γενικότερα η Ευρώπη.

Οι εξελίξεις θα νοηματοδοτήσουν την πορεία της διεθνούς οικονομίας και θα κατευθύνουν προς τη μια ή την άλλη τάση, από όσες προαναφέραμε, επηρεάζοντας τελικά θετικά ή αρνητικά σε οικονομικό και γεωπολιτικό επίπεδο τους ποικίλους διεθνείς δρώντες, τους συμμάχους και τους αντιπάλους τους. Ουδείς μπορεί να προβλέψει με βεβαιότητα το μέλλον…

*Γιώργος Κωνσταντινίδης, οικονομολόγος, Διδάκτωρ Παντείου Πανεπιστημίου, συγγραφέας του βιβλίου “Συσσώρευση Κεφαλαίου και Παγκοσμιοποίηση στην Τουρκία Διαχρονικά”, εκδόσεις Παπαζήση, 2009.

Η Ομίχλη του πολέμου και η Γραμματική του πολέμου

Από

anixneuseis

February 26, 2022

George Friedman

Η ομίχλη του πολέμου είναι μια αρχαία έννοια, φθαρμένη αλλά αληθινή. Προχωρώντας σε αυτό που πιστεύει ότι είναι μια εχθρική θέση, κάθεται σε ένα θωρακισμένο όχημα μεταφοράς προσωπικού, ένας στρατιώτης ονειρεύεται πολλά όνειρα, κυρίως εφιάλτες, και μπορεί γρήγορα να παγιδευτεί σε παραισθήσεις. Ο ήχος μιας καταπακτής που κλείνει με δύναμη μετατρέπεται σε βολή πυροβολικού. Ένα άτομο που φωνάζει από μακριά μεταμορφώνεται στον ήχο μιας μεραρχίας που πλησιάζει. Οι τρομαγμένες μουρμούρες ενός φίλου γίνονται μια εισερχόμενη αεροπορική επιδρομή. Ο φόβος είναι ο σύζυγος των ψευδαισθήσεων, και αυτές οι ψευδαισθήσεις μπορούν να γίνουν αλήθεια σε έναν ρεπόρτερ που δεν διδάσκεται τη γραμματική του πολέμου.

Προσπαθώντας να κατανοήσουμε τον πόλεμο που έχει ξεκινήσει στην Ουκρανία, είναι απαραίτητο να προσπαθήσουμε να καθαρίσουμε την ομίχλη. Ένα παράδειγμα σημειώθηκε χθες το βράδυ όταν αναφέρθηε ότι ένας πύραυλος κρουζ εξερράγη μετά από πρόσκρουση σε κτίριο στην Ουκρανία. Μπορεί να υπήρξε έκρηξη, αλλά είναι απίθανο κάποιος να δει τον πραγματικό πύραυλο. Είναι σχεδόν αδύνατο να τον αναγνωρίσει κάποιος ως πύραυλο κρουζ. Τώρα, κάποιος που ζει στο Τέξας και είδε αυτόν τον απολογισμό μπορεί να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι οι Ρώσοι στόχευαν μικρές τοποθεσίες με πυραύλους κρουζ και διέθεταν τεράστιες ποσότητες από αυτούς. Ή μπορεί να βγάλει το συμπέρασμα ότι κάποιος είδε μια έκρηξη και υπέθεσε ότι προκλήθηκε από έναν ρωσικό πύραυλο, τον οποίο ονόμασε πύραυλο κρουζ.

Χθες το βράδυ κυκλοφόρησαν αναφορές από την Ουκρανία για πολλές εκρήξεις, πολλές συναντήσεις με τανκς και ούτω καθεξής. Οι Ουκρανοί ήταν τρομοκρατημένοι χθες το βράδυ. Ήταν σε πόλεμο με έναν ισχυρό εχθρό, και όπου κι αν κοιτούσαν, υπήρχε κίνδυνος. Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι είδαν τανκς να λειτουργούν μόνα τους ή πεζούς να ταξιδεύουν εκατοντάδες μίλια με τα πόδια για να καταλάβουν ένα μικρό κυβερνητικό κτίριο στη μέση του πουθενά. Αλλά στην αρχή του πολέμου, αυτά τα πράγματα πιστεύονται, και το καθήκον είναι να μετρηθούν οι αναφορές με τη γραμματική του πολέμου. Μια μικρή μονάδα πεζικού δεν προετοιμάζεται να επιτεθεί σε ένα κτίριο την ίδια μέρα που μεταφέρθηκε με φορτηγό εκατοντάδες μίλια. Τα τανκς δεν σπρώχνονται μόνα τους την εχθρική νύχτα. Ο φόβος μεταμορφώνει την πραγματικότητα σε ένα τέρας που περιμένει να σε κυριεύσει.

Αυτή είναι η αληθινή ομίχλη του πολέμου. Δεν είναι η ψυχρή αβεβαιότητα για το τι πρέπει να ξέρετε αλλά δεν το ξέρετε. Είναι μια απέλπιδα προσπάθεια των ανθρώπων να κατανοήσουν αυτό που βλέπουν, ή πιο συγκεκριμένα, να αρπάξουν αυτό που φοβούνται. Οι ειδικοί του ψυχολογικού πολέμου και από τις δύο πλευρές προσπαθούν να χειραγωγήσουν τους ανθρώπους. Οι Ρώσοι θέλουν να πείσουν τους Ουκρανούς ότι η κατάστασή τους είναι απελπιστική και οι Ουκρανοί θέλουν να πείσουν τους εαυτούς τους ότι υπάρχει πραγματική πιθανότητα να κερδίσουν εάν πιστεύουν στη χώρα τους. Το αποτέλεσμα είναι ότι η πρώτη μέρα του πολέμου είναι μια μορφή τρέλας και η προσπάθεια να καταλάβει κανείς τι συμβαίνει από αυτή την τρέλα είναι αδύνατη. Τα ρεπορτάζ από την πρώτη γραμμή από δημοσιογράφους που κάλυψαν τελευταία το Super Bowl είναι κερασάκι στην τούρτα. Δεν μπορούμε να πιστέψουμε τίποτα ακόμα από την ασφαλή μετακίνησή μας.

Μια αναφορά που πιστεύω είναι ότι μια σειρά ρωσικών τεθωρακισμένων που κινούνταν προς το Κίεβο συνάντησε ουκρανικό πεζικό οπλισμένο με αντιαρματικά βλήματα Javelin και καταστράφηκε. Αυτό συνάδει με τη γραμματική του πολέμου. Θυμάμαι τον σοβιετικό αντιαρματικό πύραυλο AT-3 που κατέστρεψε μια ισραηλινή ταξιαρχία που δεν είχε ξαναδεί κάτι τέτοιο. Η διάλεκτος των κατευθυνόμενων βλημάτων κατά των τανκς είναι πλέον γνωστή και θα είναι ένας λόγος που η κατάσταση στην Ουκρανία δεν είναι απελπιστική. Αυτό ταιριάζει στη γραμματική του πολέμου. Ο υπόλοιπος θόρυβος όχι. Θα πρέπει όλοι να είμαστε προσεκτικοί για να αναρωτηθούμε γιατί, αν οι Ρώσοι είναι τόσο έξυπνοι, δεν έκλεισαν όλες τις επικοινωνίες της Ουκρανίας πριν ξεκινήσουν την επίθεση. Η γραμματική του πολέμου ξεκαθαρίζει την ομίχλη του πολέμου ή τουλάχιστον ορίζει τις ερωτήσεις που αξίζει να τεθούν. Αυτή τη στιγμή, είναι πολλές.

*Ο Τζορτζ Φρίντμαν είναι ένας διεθνώς αναγνωρισμένος γεωπολιτικός αναλυτής και στρατηγιστής και ο ιδρυτής και πρόεδρος της Geopolitical Futures.

geopoliticalfutures.com

Μετάφραση “Ανιχνεύσεις”

Γαβριήλ Χαρίτος*-Το Ισραήλ προσπαθεί να τετραγωνίσει τον κύκλο

Από

pcuser

February 26, 2022

Εδώ και καιρό, η ισραηλινή διπλωματία προσπαθεί να βρει την χρυσή τομή στις σχέσεις της μεταξύ Τουρκίας, Ελλάδας και Κύπρου. Και αυτό δεν είναι απλό.

Τα τουρκικά ‘θέλω’ είναι σαφή:

Η Άγκυρα έχει ανάγκη το αμερικανοεβραϊκό λόμπι ως κομιστή μηνυμάτων προς τις ΗΠΑ και το Ισραήλ έδειξε βήματα καλής θέλησης, ενθαρρύνοντας επαφές. Παράλληλα, ανταποκρίθηκε στα τουρκικά αιτήματα αναβίωσης της επιθυμίας της Άγκυρας να υπενθυμισθεί ότι μπορεί να καταστεί ‘πόλος επιρροής’ στα τεκταινόμενα της Κεντρικής Ασίας – κίνηση που κολακεύει την νέο-οθωμανική της προβολή, χωρίς ιδιαίτερο κόστος για τους Ισραηλινούς. Αυτό ήταν και το νόημα πρόσφατης συνάντησης του πρέσβη του Ισραήλ στην Ουάσιγκτον, Μίχαελ Χέρτσογκ (αδελφού του Προέδρου Ιτσχάκ Χέρτσογκ) με τους ομολόγους του της Τουρκίας, του Αζερμπαϊτζάν, του Ουζμπεκιστάν και του Καζακστάν, με την μεσολάβηση αμερικανοεβραϊκών οργανώσεων.

Η Άγκυρα επιθυμεί αφ’ ενός να απομακρυνθεί ανώδυνα από την επαναστατική Χαμάς, αφ’ ετέρου να διατηρήσει ρόλο στο Παλαιστινιακό. Το Ισραήλ τελικά δεν απαιτεί μια ‘πανηγυρική απέλαση’ συγκεκριμένων αξιωματούχων της Χαμάς από την Κωνσταντινούπολη και ικανοποιείται με μια αθόρυβη ‘εθελούσια απομάκρυνσή’ τους, πιθανόν στην Ντόχα ή στη Βηρυτό.

Μη θέλοντας να προκληθούν αντιδράσεις στην τουρκική κοινή γνώμη, κατά την πρόσφατη συνάντηση στο ισραηλινό Υπουργείο Εξωτερικών του συμβούλου του Τούρκου Προέδρου, Ιμπραήμ Καλίν, και του Υφυπουργού Εξωτερικών, Σεντάτ Ονάλ, απουσίαζαν από τις εθιμοτυπικές φωτογραφίες οι σημαίες των δύο χωρών. Βάσει της ίδιας λογικής, η ισραηλινή δικαιοσύνη πάγωσε την έξωση Αράβων κατοίκων που ζουν στην επίμαχη συνοικία Σέχ Ζερράχ στην Ανατολική Ιερουσαλήμ, και διόρισε στο πόστο του Γενικού Προξένου στην Σανγκάη την αραβικής καταγωγής ισραηλινή βουλευτή, Γάιντα Ρινάουε Ζουάμπι – κάτι που συμβαίνει για πρώτη φορά στην διπλωματική Ιστορία της χώρας. Έτσι, ο Ερντογάν δεν θα ‘παρασυρόταν’ να διαβεβαιώσει τους οπαδούς του, ότι δεν έπαψε να χρήζει εαυτόν ‘Προστάτη του Αλ-Άκσα’. Όσο για τη Χαμάς, που και εκείνη δεν θέλει να διαταράξει τις σχέσεις της με την Άγκυρα, μείωσε τους τόνους έναντι του Ισραήλ, χάρη στα 100 δολάρια, που από την περασμένη Κυριακή διανέμει το Κατάρ σε κάθε οικογένεια στη Γάζα.

Τέλος, σε περίπτωση που η ρωσοϊσραηλινή entente στη Συρία διαταραχθεί (ως παράπλευρη απώλεια της κρίσης μεταξύ Ρωσίας-Δύσης στην Ουκρανία), ο συντονισμός Ισραήλ-Τουρκίας θα κληθεί να αναπληρώσει κάποια κενά, για να αντιμετωπισθεί η ιρανική διείσδυση στη συριακή επικράτεια.

Ωστόσο τα τουρκικά ‘θέλω’ στον τομέα της ενέργειας είναι πολύπλοκα. Η Τουρκία διαφαίνεται να εργαλειοποιεί τον νέο λιβανέζο πρωθυπουργό και μεγαλοεπιχειρηματία Νατζίμπ Μικάτι, προκειμένου να συναινέσει να περάσει από τα χωρικά ύδατα της χώρας του ο υποθαλάσσιος αγωγός που θα μεταφέρει ισραηλινό αέριο στα τουρκικά παράλια. Δόλωμα θα αποτελούσε μια τουρκική διαμεσολάβηση στις άγονες διαπραγματεύσεις Ισραήλ-Λιβάνου για την οριοθέτηση των ΑΟΖ τους. Πέραν των αντιρρήσεων της Χεζμπολάχ, μία τέτοια ‘λύση’ θα απαιτούσε από το Ισραήλ να εκλάβει την Κυπριακή Δημοκρατία ως ‘εκλιπούσα’ – κάτι που θα σβήσει με μονοκονδυλιά τον άξονα Ισραήλ-Κύπρου-Ελλάδας.

Δημοσίως, η Ελλάδα δείχνει να ικανοποιείται από την εμβάθυνση της ελληνοϊσραηλινής στρατιωτικής συνεργασίας σε διμερές και τριμερές επίπεδο. Στις 15/2 υπεγράφη στην Αθήνα το κοινό πρόγραμμα ασκήσεων και εκπαίδευσης για το τρέχον έτος. Ποια είναι όμως τα ελληνικά και τα κυπριακά ‘θέλω’ στους υπόλοιπους τομείς, και κυρίως στο θέμα της ενέργειας; Απάντηση σαφής δεν διαφαίνεται, και εκεί ακριβώς έγκειται η δυσκολία των Ισραηλινών να τετραγωνίσουν τον κύκλο.

Ο δρ. Γαβριήλ Χαρίτος είναι ερευνητής στο ισραηλινό ινστιτούτο Μπεν-Γκουριόν. Διδάσκει Ιστορία των Πολιτικών Σχέσεων Ελλάδας-Ισραήλ-Κύπρου στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, στο Πανεπιστήμιο Κύπρου και στο Πανεπιστήμιο Μπεν-Γκουριόν.

The Fog of War and the Grammar of War

Από

anixneuseis

February 26, 2022

By

George Friedman

–

February 24, 2022

The fog of war is an ancient concept, worn but true. Advancing on what he thinks is an enemy position, sitting in an armored personnel carrier, a soldier dreams many dreams, mostly nightmares, and can rapidly become trapped in hallucinations. The sound of a hatch slamming shut is transformed into an artillery round being fired. A person yelling in the distance is transformed into the sound of a division approaching. The frightened mumbles of a buddy become an incoming airstrike. Fear is the husband to illusions, and those illusions can become truth to a reporter unschooled in the grammar of war.

In trying to make sense of the war that has begun in Ukraine, it is necessary to try to clear away the fog. An example occurred last night when reports emerged that a cruise missile had exploded after hitting a building in Ukraine. There may well have been an explosion, but it’s unlikely that anyone could see the actual rocket. It’s nearly impossible that anyone could identify it as a cruise missile. Now, someone living in Texas who saw this account might draw the conclusion that the Russians were targeting minor sites with cruise missiles, and had vast amounts of them. Or he might draw the conclusion that someone saw an explosion and assumed it was caused by a Russian missile, which he labeled a cruise missile.

Reports surged out of Ukraine last night of many explosions, many encounters with tanks, and so on. Ukrainians were terrified last night. They were at war with a powerful enemy, and everywhere they looked, there was danger. It is no surprise that they saw tanks operating alone or infantrymen traveling hundreds of miles on foot to seize a minor government building in the middle of nowhere. But at the beginning of war, these things are believed, and the task is to measure the reports against the grammar of war. A small infantry unit does not prepare to attack a building the same day it was transported by truck hundreds of miles. Tanks do not push through the hostile night alone. Fear transforms reality into a monster waiting to seize you.

(click to enlarge)

This is the true fog of war. It is not the cool uncertainty of what you need to know but don’t. It is a desperate attempt by people to make sense of what they are seeing, or more precisely, to grab hold of what they are fearing. Psychological warfare experts on both sides are trying to manipulate people. The Russians want to convince Ukrainians that their situation is hopeless, and the Ukrainians want to convince themselves that there is a real chance if they believe in their country. The result is that the first day of war is a form of madness, and trying to understand what is happening from that madness is impossible. Reports from the front lines from journalists who last covered the Super Bowl are icing on the cake. Nothing can be believed yet from our safe remove.

One report that I do believe is that a column of Russian armor moving toward Kyiv encountered Ukrainian infantry armed with Javelin anti-tank missiles and was devastated. This coheres to the grammar of warfare. I recall the Soviet AT-3 anti-tank missile devastating an Israeli brigade that had never seen such a thing. The dialect of guided missiles against tanks is well-known now and will be a reason the Ukrainian situation is not hopeless. This fits into the grammar of war. The rest of the noise does not. We should all be careful to wonder why, if the Russians are so smart, they didn’t shut down all Ukrainian communications before beginning the attack. The grammar of war clarifies the fog of war, or at least defines the questions worth asking. Right now, there are many.

*George Friedman is an internationally recognized geopolitical forecaster and strategist on international affairs and the founder and chairman of Geopolitical Futures.

geopoliticalfutures.com

Κ. Κυριακόπουλος: Ουκρανικό: Το σοκ της νεοψυχροπολεμικής Κοσμογονίας

Από

anixneuseis

February 26, 2022

του Κ. ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

Υπάρχει ένα λάθος που κάνουμε όλοι μας στην προσπάθειά μας, να προσεγγίσουμε τα δραματικά γεγονότα στην Ουκρανία και να κατανοήσουμε τον Ευρωπαϊκό αλλά και ευρύτερα τον διεθνή τους αντίκτυπο…

Το λάθος που κάνουμε, είναι ότι επιχειρούμε να ερμηνεύσουμε το σοκ της νεοψυχροπολεμικής Κοσμογονίας που βρίσκεται σε εξέλιξη, με τα ανεπαρκή και πλήρως ξεπερασμένα εργαλεία της μεταψυχροπολεμικής εποχής. Δεν είναι λοιπόν διόλου τυχαίο το γεγονός, ότι παραδοσιακοί εκπρόσωποι χωρών, κινημάτων, αλλά και πολιτικών τάσεων, παραδομένοι στην δύναμη της συνήθειας, επιστρατεύουν και πάλι την πεπατημένη ρητορική, τα παραδοσιακά μεθοδολογικά εργαλεία αλλά και ένα απολύτως προβλέψιμο πακέτο αντιδράσεων, προκειμένου να τοποθετηθούν απέναντι στην νέα κατάσταση που διαμορφώνεται. Το αποτέλεσμα προφανώς δεν θα είναι το αναμενόμενο. Τα αδιέξοδα θα διευρυνθούν και όλα δείχνουν πως δεν θα είναι μονάχα ερμηνευτικά. Θα είναι κυρίως αδιέξοδα στην πολιτική διαχείριση των προκλήσεων και πάνω απ’ όλα θα είναι αδιέξοδα που θα επιβεβαιώσουν μια γενικευμένη στρατηγική ανεπάρκεια, που εμφανίζεται να είναι πλήρως αναντίστοιχη με τις απαιτήσεις της νέας εποχής.

Η Ρωσοουκρανική σύγκρουση, ΔΕΝ είναι ένα αυτοτελές επεισόδιο σε μια προβληματική περιφερειακή σκακιέρα. Ενώ όλα δείχνουν, πως τελικά ο χαρακτηρισμός που της είχαμε αποδώσει ως μια ευρύτερη συστημική συγκρουσιακή διεργασία, ήταν μάλλον επιεικής και δεν αποδίδει πλήρως αυτό που πραγματικά συντελείται σήμερα στην καρδιά της Ευρασίας.

Μια προσεκτική αποτίμηση των δεδομένων, τώρα πλέον που οι πολεμικές επιχειρήσεις βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη, μέσα σε ένα περιβάλλον αμήχανων όσο και αδιέξοδων αντιδράσεων εκ μέρους της Δυτικής Συμμαχίας, επιβεβαιώνει ίσως ότι η σύγκρουση στην Ουκρανία, ισοδυναμεί με την “μεγάλη έκρηξη” στην Γεωπολιτική. Αυτή η σύγκρουση είναι με άλλα λόγια, το γεωπολιτικό big bang που «χρειαζόταν» ο πλανήτης, για την βίαιη μετάβασή του στην νέα πολυπολική – νεοψυχροπολεμική Εποχή.

Προφανώς ο συγκεκριμένος «οδικός χάρτης», μέσα από τον οποίο ενεργοποιείται αυτή η μετάβαση, δεν συνιστά μια ευχάριστη εξέλιξη, αφού επί της ουσίας είναι μια ακόμη ανθρώπινη τραγωδία. Όμως την παραπάνω κρίσιμη διαπίστωση (περί του «αναγκαίου» big bang), ουδείς δικαιούται να την προσπεράσει, αμπελοφιλοσοφώντας για τα τετριμμένα, με εργαλείο την παραδοσιακή πολιτική ραθυμία άλλων εποχών.

Από αυτήν την άποψη, τόσο οι πρακτικές όσο και η αποφασιστικότητα που επιδεικνύει ο πρόεδρος Πούτιν, δεν συνιστούν την τάση ενός δήθεν αδίστακτου ο οποίος δήθεν επέλεξε να εκτραπεί πλήρως και να καταπατήσει προκλητικά το Δίκαιο του πολέμου.

Στους χειρισμούς, στην αποφασιστικότητα και φυσικά στην κλιμάκωση των προειδοποιήσεων στην οποία καταφεύγει ο Ρώσος πρόεδρος έναντι των διευρυμένων στρατηγικών απειλών με τις οποίες βρίσκεται αντιμέτωπη η Ρωσία, αυτό που οφείλουμε να διακρίνουμε, είναι την δυνατότητα που έχει ένας αποφασισμένος ηγέτης, ο οποίος έχει «διαβάσει» σωστά τα διαφαινόμενα αδιέξοδα, να «φέρει τούμπα» τον κόσμο ολόκληρο, θέτοντας επί τάπητος τους νέους κανόνες που θα μπορούσαν να προσδιορίσουν την ταυτότητα του παιγνίου και κυρίως την νέα ισορροπία ισχύος, σε μια γεωπολιτική σκακιέρα που βρίσκεται σε καθεστώς γενικευμένης αναδιάρθρωσης.

Φυσικά η Ρωσική πολεμική μηχανή – για όποιον θέλει να αποτιμήσει νηφάλια την φρίκη ενός πολέμου – δεν είναι στο πεδίο, ΟΥΤΕ περισσότερο ανάλγητη ΟΥΤΕ περισσότερο αδίστακτη από την πολεμική μηχανή της «Αγίας Αμερικανονατοϊκής οικογένειας» η οποία έχει διαπρέψει σε αναλγησία, στο Ιράκ, στην Συρία, στην Λιβύη, στην Κύπρο αλλά και εδώ δίπλα μας στην Βαλκανική, στο όχι και τόσο μακρινό παρελθόν.

Προφανώς δεν είναι στις προθέσεις μας ο οποιοσδήποτε συμψηφισμός ανάμεσα σε φονικότητες. Θα πρέπει ωστόσο να επισημάνουμε, ότι αυτό που κάνει την διαφορά, είναι το γεγονός ότι αυτή η πολεμική μηχανή στην συγκεκριμένη ιστορική συγκυρία, επιστρατεύεται και ενσωματώνεται πλήρως σε έναν ευρύτερο και ολοκληρωμένο στρατηγικό σχεδιασμό. Τονίζαμε χαρακτηριστικά την ημέρα που ξέσπασαν οι συγκρούσεις στην Ουκρανία, ότι: «Η επιλογή του Ρώσου προέδρου, ήταν να εγκαινιάσει ένα παιχνίδι ΣΚΛΗΡΗΣ ΙΣΧΥΟΣ, με ενσωματωμένη την δυνατότητα να διαχυθεί η δυναμική του και να απορυθμίσει συνολικά την Δυτική Αρχιτεκτονική. Ο Ρώσος πρόεδρος, επέλεξε να ενεργοποιήσει μια συγκεκριμένη πολιτική κουλτούρα που θα αφυπνίσει μέσα στις Δυτικές κοινωνίες, υποβόσκουσες εστίες διχασμού και δυναμικές αποσταθεροποίησης ικανές να απειλήσουν, όχι απλώς την συμμαχική συνοχή αλλά την ίδια την γεωπολιτική υπόσταση ολόκληρων περιφερειών, με συνέπειες απρόβλεπτες και για τις Ευρωατλαντικές δομές στο σύνολό τους».

Αυτό είναι το πρόβλημα με το οποίο βρίσκονται αντιμέτωπες οι Δυτικές πολιτικές ηγεσίες σήμερα και δεν είναι ο καημός τους για να θύματα, αυτός που τις εξαναγκάζει να επιστρατεύσουν και πάλι τον κίβδηλο φερετζέ του Ουμανιστή.

Η Ουκρανική σύγκρουση, αλλάζει την φυσιογνωμία του σύγχρονου κόσμου και οι δευτερογενείς επιπτώσεις της θα τροποποιήσουν πλήρως τους κανόνες του παιχνιδιού. Στην ουσία αυτή η σύγκρουση, εκτρέπει πλήρως τους σχεδιασμούς των Αμερικανών οι οποίοι επιδιώκουν να ανασυγκροτήσουν την γεωπολιτική τους περπατησιά προκειμένου να ανακτήσουν (όπως πιστεύουν) την πολυπόθητη πλανητική ηγεμονία τους, η οποία βρίσκεται σε ολοκληρωτική αποδρομή.

Η ήττα της Αμερικανικής στρατηγικής στο Ουκρανικό, θα οδηγήσει μοιραία σε στρατηγική αναδίπλωση την παραδοσιακή Δυτική Συμμαχία, ενώ θα διευκολύνει μικρούς περιφερειακούς δρώντες που αναζητούν την δική τους αυτόνομη γεωπολιτική περπατησιά μακριά ίσως από υποτελείς εξαρτήσεις. Προφανώς η ήττα της Αμερικανικής στρατηγικής, αναμορφώνει πλήρως και την εικόνα στην κορυφή της Πυραμίδας. Η νέα ισορροπία ισχύος και η λογική του «πολλαπλού αντίπαλου δέους» την οποία μοιραία ενεργοποιεί, μπορεί υπό προϋποθέσεις να έχει την συμβολή της στην δημιουργία των όρων για έναν ασφαλέστερο κόσμο με πρώτο βήμα την εμπέδωση της ανάγκης για μια νέα στρατηγική συμφωνία δραστικού περιορισμού του πυρηνικού οπλοστασίου όλων.

Μπορεί να ακούγεται κυνικό, αλλά η αλήθεια είναι πως η Γεωπολιτική ΔΕΝ προσφέρεται για μίζερες θρησκειολογικές προσεγγίσεις. Κανένας σοβαρός άνθρωπος δεν μπορεί να γυρίζει την πλάτη στα ζητήματα της περιφερειακής και παγκόσμιας Ειρήνης, όπως και ουδείς μπορεί να αντιμετωπίζει αδιάφορα τις τραγικές επιπτώσεις μιας πολεμικής σύγκρουσης. Θα πρέπει όμως να συμφωνήσουμε ότι η Ειρήνη δεν θεμελιώνεται με γενικόλογα αντιπολεμικά αναθέματα και οι πόλεμοι δεν αποσοβούνται με τις κοινωνίες να κλίνουν την λέξη «ΕΙΡΗΝΗ» σε όλες τις πτώσεις.

Ο λόγος λοιπόν για τον οποίο επιμένουμε να προσεγγίζουμε κριτικά και όχι με αφοριστικά αναθέματα την Ρωσική στρατιωτική επιχείρηση στην Ουκρανία, δεν είναι η αδιαφορία μας για τα θύματα, ούτε βεβαίως ο κυνισμός στην προσέγγιση των τεκταινομένων. Είναι η ανάγκη όλων μας, να δούμε καλύτερα την μεγάλη εικόνα… Τις τάσεις και την δυναμική που ενεργοποιείται μέσα από την συγκεκριμένη εξέλιξη… Και κυρίως όλα αυτά για τα οποία οφείλουμε να μεριμνήσουμε, ως χώρα που είναι πολλαπλά εκτεθειμένη σε πολλαπλούς κινδύνους, με σπουδαιότερο όλων, αυτόν που επέτρεψε στην λογική του παρασιτικού προστατευτισμού, να οδηγήσει στον απόλυτο ευνουχισμό κάθε έννοια εθνικής χειραφέτησης, ακόμη και στα αυτονόητα.

Και επειδή σήμερα η πατρίδα μας, με την απερισκεψία των πολιτικών της ηγετών, υπονομεύει την θέση της ΚΑΙ όταν τοποθετείται την ώρα που θα πρέπει να σιωπά αλλά ΚΑΙ όταν επιλέγει να σιωπά τις στιγμές που οφείλει να ορθώσει το ανάστημά της, καλό θα είναι τουλάχιστον εμείς οι πολίτες, να μάθουμε να μην στοιχιζόμαστε αβασάνιστα πίσω από επιφανειακές και αδιέξοδες προσεγγίσεις.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία και το Δόγμα Γκερασίμοφ

Από

anixneuseis

February 26, 2022

Γράφει ο Δημήτρης Β. Τριανταφυλλίδης: Μεταφραστής και δημοσιογράφος, εκδότης της επιθεώρησης ρωσικού πολιτισμού Στέππα. Δημοσιεύτηκε την Πέμπτη, 28 Δεκεμβρίου 2017 στον ιστότοπο booksjournal.gr

Μέσα στο πλαίσιο του επίσημου στρατιωτικού δόγματος της Ρωσίας, ξεχωριστή θέση κατέχει η προσέγγιση των σύγχρονων προβλημάτων γεωπολιτικής και στρατιωτικής αντιπαράθεσης, το λεγόμενο «Δόγμα Γκερασίμοφ». Πρόκειται για μία νέα ερμηνεία της αντιπαράθεσης των γεωπολιτικών σχηματισμών Δύσης – Ρωσίας, προσαρμοσμένη στα νέα δεδομένα που διαμόρφωσαν αφ’ ενός η θεώρηση των δικτυοκεντρικών πολέμων, αφ’ ετέρου οι εξελίξεις στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης.

Αξιοποιώντας την εμπειρία της ΕΣΣΔ από τον Ψυχρό Πόλεμο, τα διδάγματα από την αντιπαράθεση της μετασοβιετικής εποχής, αλλά και μετρώντας τις πραγματικές δυνατότητες της Ρωσίας και των ενόπλων δυνάμεών της, ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου των Ρωσικών Ενόπλων Δυνάμεων, με τρεις όλες κι όλες παρεμβάσεις του, μία ομιλία και δύο άρθρα, διατύπωσε τη ρωσική προσέγγιση για τον πόλεμο του 21ου αιώνα.

Ποιος είναι ο Γκερασίμοφ

Ο Βαλέρι Βασίλιεβιτς Γκερασίμοφ γεννήθηκε στις 8 Σεπτεβρίου 1955 στην πόλη Καζάν της Ρωσίας. Η οικογένειά του ήταν εργάτες. Είναι απόφοιτος της Στρατιωτικής Σχολής του Καζάν (1971-73), της Στρατιωτικής Σχολής Τεθωρακισμένων «Προεδρείο του Ανωτάτου Σοβιέτ του Ταταρστάν» (1973-77), της Στρατιωτικής Ακαδημίας Τεθωρακισμένων «Στρατάρχης της ΕΣΣΔ Ρ. Μαλιμόφσκι» (1984-87), της Στρατιωτικής Ακαδημίας του Γενικού Επιτελείου της Ρωσίας (1995-97). Χαρακτηριστικό στοιχείο της φοίτησής του είναι ότι από όλες τις στρατιωτικές σχολές αποφοίτησε με «Άριστα».

Ξεκίνησε τη στρατιωτική του σταδιοδρομία ως διοικητής διμοιρίας, λόχου, επιτελάρχης τάγματος στο 80ό Σύνταγμα Τεθωρακισμένων της 90ής Μεραρχίας της βόρειας ομάδας στρατιών στην Πολωνία, ως επιτελάρχης τάγματος στη Στρατιωτική Διοίκηση της Άπω Ανατολής (1977-84), ως επιτελάρχης – υποδιοικητής συντάγματος τεθωρακισμένων (1987-93) και διοικητής (1993-95) αυτοκινούμενης ταξιαρχίας πυροβολικού στην Στρατιωτική Διοίκηση της Βαλτικής και στη Βορειο-Δυτική Ομάδα Στρατιών. Τον Αύγουστο του 1994 ήταν επικεφαλής της εισόδου της μεραρχίας στη Στρατιωτική Διοίκηση Μόσχας, στην πόλη Έλνια. Το 1995 ξεκίνησε η φοίτησή του στην Ακαδημία.

Το 1997 υπηρέτησε ως Α’ υποδιοικητής της 1ης Στρατιάς τεθωρακισμένων στη Στρατιωτική Διοίκηση της Μόσχας (1997-98), από τον Φεβρουάριο του 1998 έγινε επιτελάρχης, ενώ από τον Φεβρουάριο του 2001 ήταν διοικητής της 58ης Μεραρχίας στη Στρατιωτική Περιοχή του Βορείου Καυκάσου. Υπηρέτησε ως επιτελάρχης στη Στρατιωτική Διοίκηση της Άπω Ανατολής από το Μάρτιο του 2003, ενώ από τον Απρίλιο του 2005 ήταν διοικητής της Γενικής Διεύθυνσης Στρατιωτικής Εκπαίδευσης των Ενόπλων Δυνάμεων. Το Δεκέμβριο του 2006 ανέλαβε καθήκοντα επιτελάρχη στη Στρατιωτική Διοίκηση του Βορείου Καυκάσου.

Την 11η Δεκεμβρίου 2007 και ώς την 5η Φεβρουαρίου 2009 ήταν διοικητής της Στρατιωτικής Περιοχής του Λένινγκραντ. Από την 5η Φεβρουαρίου 2009 μέχρι και την 23η Δεκεμβρίου 2010 ήταν διοικητής της Στρατιωτικής Περιοχής της Μόσχας.

Με διάταγμα του Προέδρου της Ρωσίας την 23η Δεκεμβρίου 2010 διορίστηκε υποδιοικητής του Γενικού Επιτελείου των Ενόπλων Δυνάμεων της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Το 2009-10 ήταν επικεφαλής των παρελάσεων για την Ημέρα της Νίκης στην Κόκκινη Πλατεία.

Στις 26 Απριλίου 2012 ανέλαβε διοικητής της Κεντρικής Στρατιωτικής Περιοχής.

Με εντολή του προέδρου της Ρωσίας, Βλαντίμιρ Πούτιν, ο Γκεράσιμοφ επιθεώρησε τα στρατεύματα της Ανατολικής Στρατιωτικής Περιοχής και της νήσου Σαχαλίνη.

Μετά την αποστρατεία του Ανατόλι Σερντιουκόφ στις 9 Νοεμβρίου 2012 και την ανάληψη του υπουργείου Αμύνης από τον Σεργκέι Σοϊγκού, ο Βαλέρι Γκεράσιμοφ ανέλαβε επικεφαλής του Γενικού Επιτελείου των Ενόπλων Δυνάμεων της Ρωσίας και, ταυτόχρονα, καθήκοντα υφυπουργού Άμυνας.

Από τις 13 Νοεμβρίου 2012 είναι μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας της Ρωσίας.

Τον Ιανουάριο του 2013 μίλησε στην Ακαδημία Στρατιωτικών Επιστημών με τίτλο «Οι βασικές τάσεις εξέλιξης των μορφών και των μεθόδων αξιοποίησης των Ενόπλων Δυνάμεων και τα επίκαιρα καθήκοντα της στρατιωτικής επιστήμης για τη βελτιστοποίησή τους».

Ο στρατηγός Βαλέρι Γκεράσιμοφ είναι πρόεδρος της διακλαδικής επιτροπής για την απονομή του κρατικού βραβείου «Στρατάρχης Γ. Κ. Ζούκοφ». Επίσης, είναι ο εμπνευστής και ηγέτης της ρωσικής στρατιωτικής επιχείρησης στη Συρία, τον Σεπτέμβριο του 2015. Τον Μάρτιο του 2016, με διάταγμα του προέδρου της Ρωσίας, τιμήθηκε με το μετάλλιο «Ήρωας της Ρωσίας».

Λόγω της ρωσικής πολιτικής στην Κριμαία και την Ουκρανία, το 2014-15, ο Βαλέρι Γκεράσιμοφ ήταν από τους πρώτους, εναντίον των οποίων στράφηκαν οι κυρώσεις των ΗΠΑ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στον Βαλέρι Γκεράσιμοφ αποδίδεται και το σύγχρονο ρωσικό στρατιωτικό δόγμα, το οποίο και αποκαλούν «Δόγμα Γκερασίμοφ».

Το Δόγμα Γκερασίμοφ

Αν θα θέλαμε να περιγράψουμε το Δόγμα Γκερασίμοφ, συνοπτικά, τότε θα αρκούσαν τέσσερις μόνο λέξεις: ο πόλεμος νέας γενιάς.

Το Δόγμα Γκερασίμοφ διατυπώνει μία νέα προσέγγιση στην έννοια διακρατική σύγκρουση,και αυτό γιατί θεωρεί εξ ίσου σημαντικές με τις στρατιωτικές, τις πολιτικές, οικονομικές, ανθρωπιστικές, επικοινωνιακές και άλλου είδους επιχειρήσεις.

Βασικά κείμενα για την κατανόηση του δόγματος Γκεράσιμοφ, εκτός του επίσημου κειμένου, «Το στρατιωτικό δόγμα της Ρωσικής Ομοσπονδίας» (2014), είναι τα δύο άρθρα που έγραψε ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου των ρωσικών Ενόπλων Δυνάμεων. Πρόκειται για το άρθρο «Η αξία της επιστήμης έγκειται στην πρόβλεψη» που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Στρατιωτικός – Βιομηχανικός Ταχυδρόμος και το άρθρο «Ο κόσμος στο χείλος του πολέμου», που δημοσιεύτηκε στο ίδιο περιοδικό τον Μάρτιο του 2017.

Δεν θα ήταν αδόκιμο να θεωρήσουμε πως το Δόγμα Γκερασίμοφ είναι αποτέλεσμα των προβληματισμών και των ανησυχιών της ρωσικής ηγεσίας μετά τις έγχρωμες επαναστάσεις της Γεωργίας και της Ουκρανίας, καθώς και μετά τις εξεγέρσεις που έλαβαν χώρα στο πλαίσιο των αντιπολιτευτικών κινημάτων στις αραβικές χώρες, που έμειναν γνωστές ως «Αραβική Άνοιξη».

Πολλοί αναλυτές επισημαίνουν πως τα βασικά στοιχεία αυτού του δόγματος, στηρίζονται στις θεμελιώδεις αρχές του προηγούμενου ρωσικού στρατιωτικού δόγματος, ενώ, ταυτόχρονα, έχουν μεγάλες ομοιότητες με το σύγχρονο κινεζικό στρατιωτικό δόγμα του «πολέμου χωρίς όρια» του 1999.

Είναι πάντως φυσιολογικό η Ρωσία να προσαρμόζει την προσέγγισή της σύμφωνα με τα δεδομένα του 21ου αιώνα και να υιοθετεί τη θεωρία των μη παραδοσιακών πολεμικών επιχειρήσεων, οι οποίες στη σύγχρονη στρατιωτική ορολογία αποκαλούνται ασύμμετρες.

Βασικός στόχος των ασύμμετρων πολεμικών επιχειρήσεων είναι η επίτευξη των στρατηγικών και γεωπολιτικών αποτελεσμάτων με την χρήση ενός ευρέος φάσματος μη στρατιωτικών μεθόδων και μέσων, όπως είναι η επίσημη και ανεπίσημη διπλωματία, η οικονομική πίεση, η πρόκληση αισθημάτων συμπάθειας του τοπικού πληθυσμού κ.ά.

Το Δόγμα Γκερασίμοφ θεωρείται η πλέον ολοκληρωμένη έκφραση των τελευταίων επιτευγμάτων του ρωσικού στρατιωτικού στοχασμού για τον νέο τύπο των πολεμικών επιχειρήσεων, η οποία δείχνει μια πρωτοφανή συγκέντρωση όλων των δυνατοτήτων που μπορεί να έχει η επιρροή της Ρωσίας ως έθνος για την επίτευξη των στρατηγικών της στόχων.

Σύμφωνα με το Δόγμα Γκερασίμοφ, ανάμεσα στην έννοια πόλεμος και στην έννοια ειρήνηεισέρχεται μία νέα έννοια, εκείνη της γκρίζας ζώνης. Κοντολογίς, η θεωρία του Κλαούζεβιτς «ο πόλεμος είναι η συνέχεια της πολιτικής με άλλα μέσα» όχι μόνο αμφισβητείται από τον Γκερασίμοφ, αλλά απορρίπτεται, αφού κατά τον εμπνευστή του νέου ρωσικού στρατιωτικού δόγματος ο πόλεμος δεν είναι συνέχεια της πολιτικής, αλλά η πολιτική είναι συνέχεια του πολέμου – και μάλιστα για να είναι αποτελεσματική η πολιτική, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ένα ευρύ φάσμα μη στρατιωτικών μέσων και μεθόδων. Κατά τον ίδιο τρόπο, το Δόγμα Γκερασίμοφ, αμφισβητεί και άλλες βασικές αρχές της θεωρίας του Κλαούζεβιτς, όπως λόγου χάρη την έννοια του «κέντρου βάρους» ως θεμελιώδους σημείου εκκίνησης των επιχειρήσεων.

Σύμφωνα με τον Γκερασίμοφ, στόχος του ομώνυμου δόγματος είναι η αξιοποίηση των αδύναμων κρίκων της δυτικής θεώρησης λήψης αποφάσεων, η οποία στηρίζεται στο σύστημα checkandbalances, πράγμα που προϋποθέτει εξαντλητική ανάλυση της κατάστασης, τον μακροχρόνιο δημόσιο διάλογο και τον λεπτομερή συντονισμό των προσπαθειών διαφόρων οργανισμών (π.χ. υπουργείο Εξωτερικών και υπουργείο Άμυνας).

Σε αντίθεση με αυτό, το Δόγμα Γκεράσιμοφ προτείνει το ρωσικό μοντέλο διοίκησης, το οποίο οργανικά ενοποιεί όλους τους θεσμούς λήψης αποφάσεων, εξοικονομώντας χρόνο και ενέργεια. Επί πλέον, η λήψη των αποφάσεων δεν γίνεται δημόσια, περιβάλλεται από απόλυτη μυστικότητα, ενώ τα διαθέσιμα μέσα και οι πόροι συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων με βάση τη θεωρία της αντανακλαστικής διοίκησης, πράγμα που επιτρέπει στη ρωσική ηγεσία να δρα με σκληρότητα, ευελιξία και ταχύτητα, χωρίς να την απασχολούν ζητήματα νομιμότητας, νομιμοποίησης, ανθρωπίνων δικαιωμάτων, διεθνούς δικαίου κ.λπ.

Ο λόγος μεταξύ μη στρατιωτικών και στρατιωτικών επιχειρήσεων κατά τον συντάκτη του δόγματος, πρέπει να είναι 4 : 1.

Ως στρατιωτικές επιχειρήσεις θεωρεί:

Τα στρατιωτικά μέτρα στρατηγικής αποτροπής
Τη στρατηγική επέκταση
Την έναρξη στρατιωτικών επιχειρήσεων
Τις ειρηνευτικές επιχειρήσεις

Οι μη στρατιωτικές επιχειρήσεις είναι:

Σχηματισμός συμμαχιών και συνασπισμών
Πολιτική και διπλωματική πίεση
Οικονομικές κυρώσεις
Οικονομικός αποκλεισμός
Ρήξη διπλωματικών σχέσεων
Σχηματισμός πολιτικής αντιπολίτευσης
Δράση αντιπολιτευτικών δυνάμεων
Μετάβαση της οικονομίας της χώρας που είναι αντίπαλη στην Ρωσία σε στρατιωτική παραγωγή
Αναζήτηση τρόπος διευθέτησης της σύγκρουσης
Αλλαγή της πολιτικής ηγεσίας της χώρας που είναι αντίπαλη της Ρωσίας
Εφαρμογή μίας σειράς μέτρων για την μείωση της έντασης στις σχέσεις μετά την αλλαγή της πολιτικής ηγεσίας.

Τέλος, το δόγμα προβλέπει τον επικοινωνιακό πόλεμο, χωρίς όμως να διευκρινίζει αν πρόκειται για στρατιωτικές ή μη στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Πολλοί θεωρούν πως τα γεγονότα στην Κριμαία το 2014 αλλά και ο πόλεμος στις ανατολικές επαρχίες της Ουκρανίας, που ακολούθησε, είναι η πιο γλαφυρή εφαρμογή του Δόγματος Γκερασίμοφ.

Στο άρθρο του «Η αξία της επιστήμης έγκειται στην πρόβλεψη», ο Γκερασίμοφ αναλύει και ασκεί κριτική στις επιχειρήσεις των δυτικών χωρών για την αλλαγή των πολιτικών καθεστώτων στην Λιβύη και στη Συρία, εκτιμά τις εξελίξεις των πραγμάτων και τις επιπτώσεις της «Αραβικής Άνοιξης» και προτείνει σειρά μέτρων αντιμετώπισης τέτοιων επιχειρήσεων. Αξίζει να σημειωθεί ότι στο άρθρο δεν αναφέρεται καν η λέξη «υβριδικός», μία έννοια που αποδίδεται στις σύγχρονες πολεμικές συγκρούσεις, αναφέρεται όμως τρεις φορές η λέξη «ασύμμετρη» για να τις χαρακτηρίσει. Προφανώς, γίνεται λόγος για τον επικοινωνιακό πόλεμο που στοχεύει τον πληθυσμό και την πολιτική ελίτ των αντιπάλων. Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι δεν αναφέρεται καθόλου σε κυβερνοεπιθέσεις, παρ’ όλο που σε αυτόν τον τομέα η Ρωσία αντιμετωπίζει τις κατηγορίες πολλών δυτικών χωρών.

Στο άρθρο του «Ο κόσμος στο χείλος του πολέμου», ο Γκερασίμοφ αναλύει το θέμα του υβριδικού πολέμου, τις επιχειρήσεις των ΗΠΑ στη Συρία και τη Μέση Ανατολή, την κυβερνοεπίθεση στο Ιράν και τη σημασία των σελίδων κοινωνικής δικτύωσης. Ωστόσο, το δεύτερο αυτό άρθρο, δεν έτυχε της ίδιας προσοχής με το πρώτο.

Υβριδικός πόλεμος

Δεν πρόκειται για νέα ιδέα στη ρωσική στρατιωτική επιστήμη. Θεωρητικός αυτού του είδους πολέμου λογίζεται ο Γιεβγκένι Εντουάρντοβιτς Μέσσνερ (1891-1974), ένας από τους λαμπρούς εκπροσώπους της στρατιωτικής επιστήμης της ρωσικής διασποράς. Αυτός πρώτος μεταξύ των Ρώσων ανέπτυξε και τεκμηρίωσε αυτού του είδους τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στα έργα του Εξέγερση. Το όνομα του Γ’ Παγκόσμιου Πολέμου και Ο παγκόσμιος εξεγερσοπόλεμος.

Η βασική ιδέα του Μέσσνερ ήταν:

Στον πόλεμο του μέλλοντος, δεν πρόκειται να πολεμούν σε γραμμές μετώπου, αλλά σε όλη την επικράτεια των αντιπάλων, γιατί πίσω από το ένοπλο μέτωπο θα εμφανίζονται πολιτικά, κοινωνικά και οικονομικά μέτωπα. Θα πολεμούν όχι στην δυσδιάστατη επιφάνεια, όπως στο παρελθόν, ούτε στην τρισδιάστατη όπως έκαναν μετά την εμφάνιση της πολεμικής αεροπορίας, αλλά στην τετραδιάστατη, όπου η ψυχολογία των εμπόλεμων εθνών θα είναι η τέταρτη διάσταση.

Εκτός από τον Μέσσνερ και ο Γκεόργκι Σαμοϊλοβιτς Ίσσερσον (1898-1976), σοβιετικός στρατιωτικός με το βαθμό του συνταγματάρχη και καθηγητής, ήταν ένας από εκείνους που διατύπωσαν την θεωρία των εις βάθος επιχειρήσεων. Τα έργα του Η εξέλιξη της επιχειρησιακής τέχνης και Τα θεμέλια των επιχειρήσεων στα μετόπισθεν, εξακολουθούν μέχρι σήμερα να αποτελούν αντικείμενο μελέτης τόσο στη Ρωσία, όσο και στη Δύση. Αξίζει να αναφέρουμε πως ο Γκερασίμοφ αναφέρει τον Ίσσερσον στα κείμενά του.

Πηγή: booksjournal.gr

Κ. ΧΟΥΖΟΥΡΗΣ ΣΤΟ FOREIGN AFFAIRS

Ανάλυση του “Δόγματος Γκερασίμωφ” επιχείρησε στην ελληνική έκδοση του Foreign Affairs και ο Πλωτάρχης του Πολεμικού Ναυτικού με μάστερ στη διπλωματία και τις διεθνείς σχέσεις Κωνσταντίνος Χουζούρης. Γράφει, μεταξύ άλλων, σχετικά:

ΤΟ ΔΟΓΜΑ «GERASIMOV»

Στις 26 Φεβρουαρίου 2013, ο Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου των ενόπλων δυνάμεων της Ρωσίας, Στρατηγός Valeriy Gerasimov, δημοσίευσε ένα άρθρο σε περιοδικό των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων [4], με τίτλο (μεταφρασμένο στα αγγλικά): «The value of Science is in the Foresight: New challenges demand rethinking the forms and methods of carrying out combat operations» (MilitaryReview, 2016). Τον Οκτώβριο του 2013, ο ίδιος επέβλεψε τη συγγραφή ενός επιπλέον άρθρου των αναλυτών Chekinov και Bogdanov, με τίτλο (μεταφρασμένο στα αγγλικά) «The Nature and Content of a New-Generation War» (Bogdanov, 2013). Έκτοτε, τα εν λόγω κείμενα αποτελούν σημείο αναφοράς για τους στρατιωτικούς αναλυτές της Δύσης, αναφερόμενα συχνά με τον όρο «Δόγμα Gerasimov» [5].

Ο τελευταίος, εξετάζοντας τις περιπτώσεις των συγκρούσεων στο πλαίσιο της «αραβικής άνοιξης» και των «έγχρωμων επαναστάσεων», διαπίστωσε ότι οι πολεμικές συγκρούσεις στον 21ο αιώνα εμφανίζουν μια δομική αλλαγή: Οι διακηρυγμένες και κλιμακούμενες πολεμικές συγκρούσεις, με σαφώς διαχωρισμένους ρόλους μεταξύ στρατιωτικών και μη ενεργειών, ανήκουν στο παρελθόν. Την θέση τους έχουν λάβει ακήρυκτοι πόλεμοι, συνδυασμένες στρατιωτικές και μη ενέργειες και μικρές δυνάμεις που μπορούν να αναπτυχθούν με ταχύτητα και να επιφέρουν πλήγματα ακριβείας. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον πολιτικές, οικονομικές, πληροφορικές, πολιτιστικές και άλλες μη-στρατιωτικές ενέργειες (ακόμα και η προσφορά ανθρωπιστικής βοήθειας), δύνανται να φέρουν απτά πολιτικά αποτελέσματα και πρέπει να θεωρούνται ως αναπόσπαστα στοιχεία των ευρύτερων επιχειρήσεων (US-SOC, 2016) πάντα σε συνδυασμό με μικρές και ευέλικτες στρατιωτικές δυνάμεις. Αντικειμενικός σκοπός των ανωτέρω ενεργειών, θα πρέπει να είναι η δημιουργία ενός διαρκώς ενεργού μετώπου το οποίο να διατρέχει το σύνολο της επικρατείας του κράτους–στόχου αλλά και το ίδιο το πνεύμα του πληθυσμού, δυσχεραίνοντας τον διαχωρισμό μεταξύ στρατιωτικών και μη ενεργειών (Rusnáková, 2017).

Κατά τον Gerasimov, η Ρωσία πρέπει να ακολουθεί έξι στάδια για την εξέλιξη μιας σύγκρουσης (Εικόνα 1) (US-SOC, 2016):

1. Συγκεκαλυμμένες Αρχικές Επιχειρήσεις: Σχηματισμός δραστήριας αντιπολίτευσης από πολιτικά κόμματα, συνδικαλιστικές οργανώσεις κλπ. με παράλληλη διεξαγωγή πληροφοριακού πολέμου ώστε να διαμορφωθεί το επιθυμητό περιβάλλον.
2. Κλιμάκωση: Αύξηση πολιτικής και διπλωματικής πίεσης μέσω οικονομικών κυρώσεων και διακοπής διπλωματικών σχέσεων.
3. Έναρξη Συγκρούσεων: Έναρξη των συγκρούσεων ανάμεσα στις αντίπαλες ομάδες με μορφή διαδηλώσεων, διαμαρτυριών, δολιοφθορών, δολοφονιών και παραστρατιωτικών συγκρούσεων. Οι συγκρούσεις αυτές θα εκληφθούν ως απειλή για τα συμφέροντα της Ρωσίας προς ανάπτυξη των ενόπλων δυνάμεων.
4. Κρίση: Έναρξη στρατιωτικών επιχειρήσεων οι οποίες να συνοδεύονται από διαρκείς διπλωματικές και οικονομικές κινήσεις αλλά και πληροφοριακές επιχειρήσεις.
5. Διευθέτηση Κρίσης: Μέσω της διευθέτησης θα πρέπει να επέλθουν επιθυμητές για την Ρωσία αλλαγές στην πολιτική στρατιωτική και οικονομική ηγεσία του κράτους–στόχου.
6. Αποκατάσταση Ειρήνης: Στο παρατεταμένο αυτό στάδιο θα επιδιωχθεί ο κατευνασμός των εντάσεων που οδήγησαν στην σύγκρουση.

Εικόνα 1: Στάδια της υβριδικής σύγκρουσης κατά τον Gerasimov
————————————————————————–

Τα ανωτέρω στάδια, φαίνεται να ανταποκρίνονται σε μεγάλο βαθμό στον τρόπο δράσης της ρωσικής κρατικής μηχανής στην σύγκρουση Ρωσίας–Ουκρανίας τον Νοέμβριο του 2013, στην οποία η Ρωσία επικράτησε καταφανώς επί της Δύσης και η οποία αποτελεί την χαρακτηριστικότερη περίπτωση «Υβριδικού Πολέμου».

Εκ των ανωτέρω, αλλά και από τα υπόλοιπα παραδείγματα υβριδικών συγκρούσεων, μπορούμε να συνάγουμε οκτώ διακριτές αλλά εν δυνάμει παράλληλες μορφές, που δύναται να λάβει ο Υβριδικός Πόλεμος (Tienhoven, 2019):

1. Συμβατικός Πόλεμος: Χρήση των συμβατικών στρατιωτικών δυνάμεων, με προσωπικό σαφώς αναγνωρίσιμο ως στρατιωτικό.
2. Ανορθόδοξος Πόλεμος: Ενέργειες με σκοπό, την διεξαγωγή ανταρτοπολέμου, την υποκίνηση εξεγέρσεων του πληθυσμού καθώς και την απώλεια της νομιμοποίησης της κρατικής εξουσίας.
3. Τρομοκρατία: Παράνομη χρήση βίας κατά αμάχου πληθυσμού (ή συμβολικών στόχων), με σκοπό την επίτευξη πολιτικού σκοπού.
4. Εγκληματικές ενέργειες: Λαθρεμπόριο, εμπόριο ναρκωτικών, εμπόριο όπλων και χρήση υπαρχουσών εγκληματικών οργανώσεων.
5. Πολιτικές ενέργειες: Το σύνολο των πολιτικών ενεργειών που στοχεύουν στο να εξαναγκάσουν τον αντίπαλο να υποκύψει στις επιθυμίες του δρώντα.
6. Οικονομικός Πόλεμος: Η χρήση ή απειλή χρήσης οικονομικών μέτρων κατά μιας χώρας, με σκοπό τη μείωση της οικονομικής δύναμής της.
7. Πληροφοριακός Πόλεμος: Ενέργειες που αποσκοπούν στην απόκτηση πληροφοριών, στην πρόσβαση σε διαδικασίες συλλογής πληροφοριών, σε πληροφοριακά συστήματα και σε δίκτυα υπολογιστών. Ιδιαίτερη αναφορά πρέπει να γίνει στον κεντρικό ρόλο των επιχειρήσεων Κυβερνοπολέμου, κατά της υποδομής της πληροφορικής τεχνολογίας (Information Technology, IT) ενός κράτους–στόχου (Rusnáková, 2017).
8. Κοινωνικά μέσα: Ενέργειες, συνδεόμενες με τον Πληροφοριακό Πόλεμο, με σκοπό την εξασφάλιση της υποστήριξης και του ελέγχου του πληθυσμού στην εμπόλεμη περιοχή, στο εσωτερικό των φίλιων χωρών και της διεθνούς κοινής γνώμης.

Ας προσπαθήσουμε λοιπόν να φανταστούμε έναν Διοικητή στρατιωτικού τμήματος, εκπαιδευμένου κατά τα Δυτικά πρότυπα, σε μια κατάσταση όπου έχει να αντιμετωπίσει:

1. Έναν εχθρικό άμαχο πληθυσμό (τον οποίο δεν έχει την δικαιοδοσία ούτε την εκπαίδευση να διαχειρίζεται).
2. Έναν εχθρό που κρύβεται εντός του άμαχου πληθυσμού (τον οποίο η τεχνολογία δεν του επιτρέπει να διαχωρίζει).
3. Εγκληματικές ενέργειες του κοινού ποινικού δικαίου (για τις οποίες δεν έχει δικαιοδοσία να παρεμβαίνει).
4.Πληροφορίες διακινούμενες στο Διαδίκτυο και αναρτήσεις σε κοινωνικά δίκτυα, οι οποίες δημιουργούν παραπληροφόρηση και τετελεσμένα τόσο στον πληθυσμό όσο και στις ίδιες του τις δυνάμεις.
5. Αντιμετώπιση Κυβερνοεπιθέσεων, χωρίς δυνατότητα καταλογισμού ευθυνών σε συγκεκριμένο δράστη.
6. Απώλειες από οπλικά συστήματα εναντίον των οποίων δεν έχει εκπαιδευτεί να αμύνεται (πχ IED, βομβιστές αυτοκτονίας κλπ).
7. Παρουσία και δράση στρατιωτικών μονάδων μη φίλιων χωρών, κατά των οποίων, όμως, δεν υπάρχει διακηρυγμένη εμπόλεμη κατάσταση.
Με το υπάρχον μοντέλο διοίκησης, ο εν λόγω Διοικητής για να αναλάβει οιουδήποτε τύπου δράση σε ένα εξελισσόμενο συμβάν, θα πρέπει να αναμένει ώστε να εκπληρωθούν όλες οι απαραίτητες προϋποθέσεις που του έχει θέσει η πολιτική ηγεσία με την μορφή Κανόνων Εμπλοκής (Rules of Engagement, ROE [6]) ή να αιτείται–αναμένει την έγκριση νέων (ενημερώνοντας διαρκώς τα ανώτερα κλιμάκια διοίκησης για τις εξελίξεις). Αυτό που ο κάθε «Δυτικός» στρατιωτικός Διοικητής επιθυμεί ιδανικά να λάβει από την ηγεσία του, είναι ένα «ναι» ή «όχι» στην χρήση βίας και τούτο γιατί έχει εκπαιδευτεί να αντιμετωπίσει τις αποστολές του με αυτόν ακριβώς τον τρόπο.

Αντίστοιχα η υπερκείμενη στρατιωτική και πολιτική ηγεσία, πέρα από την τακτική εικόνα που λαμβάνει από τον Διοικητή επί του πεδίου, έχει να αντιμετωπίσει:
1.Μη κρατικούς δρώντες και μη σαφή/ορατή αντίπαλη ηγεσία.
2. Ενέργειες οι οποίες ακροβατούν ανάμεσα στο όριο μεταξύ έντασης, κρίσης και πολέμου, δυσχεραίνοντας την απόφαση ανάληψης στρατιωτικών επιχειρήσεων.
3. Ασάφεια για την προέλευση και τον καταλογισμό ευθύνης τυχόν επιθετικών ενεργειών.
4. Την αμφιθυμία της κοινής γνώμης για ανάληψη δραστικών μέτρων λόγω μη επαρκούς δικαιολόγησης.

Σε μια τέτοια κατάσταση, ακόμα και με τα υπάρχοντα μέσα επιτήρησης και συλλογής πληροφοριών του Δυτικού οπλοστασίου, είναι δύσκολο έως αδύνατο να παρθεί άμεσα μια απόφαση και να διαβιβασθεί ένας επιθυμητός τρόπος δράσης στον διοικητή επί του πεδίου, δημιουργώντας την απαίτηση για συλλογή περισσότερων πληροφοριών (Εικόνα 3). Συνήθως όμως, έως την συλλογή επιπλέον πληροφοριών και την λήψη απόφασης, η κατάσταση έχει μεταβληθεί και απαιτείται ένας νέος κύκλος συλλογής πληροφοριών και αντίδρασης, δίνοντας με τον τρόπο αυτό στον αντίπαλο ένα σημαντικό πλεονέκτημα. Μπορεί η τεχνολογία να επιτρέπει την επόπτευση των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε πραγματικό χρόνο, από τα χαμηλότερα έως τα υψηλότερα κλιμάκια ηγεσίας (οι πρόεδροι Ομπάμα και Τραμπ παρακολουθούσαν ζωντανά τις επιχειρήσεις εξόντωσης τρομοκρατών), αλλά η φύση των απειλών δεν εγγυάται ότι θα μπορούν να λάβουν τις κατάλληλες αποφάσεις στον κατάλληλο χρόνο. Μια παρόμοια κατάσταση επικρατούσε κατά τον Α’ ΠΠ, όταν η χρήση της τηλεφωνίας ώθησε τους Διοικητές να αισθάνονται ότι το να έχουν απευθείας επικοινωνία με τα μάχιμα τμήματα στο πεδίο θα μπορούσε να επιτρέψει την κεντρική διαχείριση των μαχών από τα μετόπισθεν επιτελεία εν είδη σκακιστικών κινήσεων, με τα γνωστά αποτελέσματα.

Προχωρώντας περαιτέρω, ακόμα και αν τελικά παρθεί μια απόφαση προς δράση, τα διατιθέμενα στρατιωτικά μέσα, αφενός μεν είναι εξαιρετικά κοστοβόρα σε σχέση με τα χρησιμοποιούμενα από τον αντίπαλο (χαρακτηριστικά, ένα αεροσκάφος Β-52 με το οπλικό φορτίο του, κοστίζει περισσότερο από ό,τι το βάρος του σε χρυσό!) αφετέρου δε, δεν εγγυώνται την επιτυχία, καθώς είναι σχεδιασμένα για διαφορετικούς τύπους αντιπάλων (Kilcullen, 2020 και Liang et al, 1999). Για παράδειγμα, μια σύγχρονη φρεγάτα εξοπλισμένη με πυροβόλα και πυραύλους κατά πλοίων και αεροσκαφών, δεν μπορεί να κάνει πολλά για να αντιμετωπίσει έναν προσεγγίζοντα στολίσκο μικρών πλοίων, έμφορτων με παράτυπους μετανάστες, μεταξύ των οποίων κρύβονται τρομοκράτες.

Συμπερασματικά, λοιπόν, βρισκόμαστε σε μια κατάσταση κατά την οποία οι ένοπλες δυνάμεις των Δυτικών χωρών αλλά και η πολιτική ηγεσία που τις ελέγχει, με την υπάρχουσα δομή και τρόπο λειτουργίας, δεν φαίνεται να είναι ικανές να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του τρέχοντος περιβάλλοντος ασφαλείας.

Συνεπεία των ανωτέρω, αρκετοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι σε έναν κόσμο υβριδικών απειλών, τρομοκρατίας, θρησκευτικού φανατισμού και υποχώρησης της κυρίαρχης θέσης του κράτους, τα δομικά συστατικά του Πολέμου που δέχεται η Δυτική κοσμοθεωρία (Λαός – Στρατός – Κυβέρνηση) δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.

Στην κόψη του μαχαιριού μιας νέας Μεταψυχροπολεμικής αφετηρίας.

Από

anixneuseis

February 26, 2022

Παναγιώτης Ήφαιστος

Η διαπάλη των ηγεμονικών ελεφάντων στις περιφέρειες του πλανήτη και τα πιθανά σενάρια για τη διαμόρφωση νέων συμμαχιών.

Τρεις ακριβώς δεκαετίες μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου ο πόλεμος στην Ουκρανία αποτελεί μια νέα Μεταψυχροπολεμική αφετηρία βαθύτατων μακρόχρονων προεκτάσεων και μοιραία αστάθειας, πολύ πιο έντονης αστάθειας απ’ ότι μετά το 1990.

Σε σύγκριση με την δεκαετία του 1990, η νέα εποχή στην οποία ήδη εισήλθαμε δεν αφήνει περιθώρια για αυταρέσκειες, ψευδαισθήσεις, ουτοπίες και φλούδες ελπίδες. Η κρίση στην Ουκρανία συμβολίζει την τελεσίδικη ανάδυση του πολυπολικού διεθνούς συστήματος οι στρατηγικές ισορροπίες του οποίου μοιραία εξελίσσονται με διαπάλη των ηγεμονικών ελεφάντων στις περιφέρειες του πλανήτη.

Επειδή ακριβώς όπως γράψαμε εδώ σε πρόσφατη παρέμβαση μια κατευθείαν σύγκρουση των πυρηνικών ηγεμονικών δυνάμεων οδηγεί σε πλανητικό ολοκαύτωμα και καταστροφή όλων, η ανταγωνισμοί και οι συγκρούσεις αναπόδραστα διεξάγονται στις περιφέρειες.

Γράφοντας αυτές τις γραμμές λίγες ώρες μετά την έναρξη του πολέμου δεν ενδείκνυται να σχολιαστούν οι ρευστές εξελίξεις που επηρεάζονται από αναρίθμητες μεταβλητές μεγάλης κύμανσης. Ούτε βέβαια και χρήζει να γίνουν αξιολογικές κρίσεις. Ο πόλεμος είναι κάτι το τραγικό, τρομερό και ανεπιθύμητο, ιδιαίτερα όταν παραβιάζεται η διεθνής τάξη.

Ο σκοπός εδώ όμως είναι η διάγνωση των αιτίων που οδήγησαν στην αποτυχία της πολιτικής και στην έναρξη του πολέμου και αυτό κρίνεται. Πέραν των αναλύσεων τον λόγο έχει η διπλωματία και οι διεθνείς θεσμοί που δεν μπορεί παρά να είναι άλλος από τον τερματισμό μιας σύρραξης και την δημιουργία προϋποθέσεων σταθερότητας.

Επίσης, δεν ενδείκνυται να σχολιαστούν οι ρευστές εξελίξεις καθότι οι αποφάσεις των ηγεμονικών επιτελείων απορρέουν από συμπλεκόμενα επιτελικά σχέδια και σε μια μεγάλη διένεξη που όλες οι ενδείξεις δείχνουν ότι θα είναι μακράς διαρκείας. Οι προβλέψεις όχι μόνο είναι μάταιες και δεν ενδείκνυνται.

Έτσι, το παρόν σύντομο κείμενο γράφεται για να σκιαγραφήσει το πώς είχαν προσανατολιστεί τα πράγματα Μεταψυχροπολεμικά, ποιες είναι οι προϋποθέσεις και ποιες οι αιτιώδεις σχέσεις που αντί να οδηγήσουν σε μια νέα πιο σταθερή εποχή έφεραν τον κόσμο σε μια ένα αφετηρία μοιραία ασταθή και απρόβλεπτη.

Σε μεγάλο βαθμό, εκτιμάται, αυτά θα επηρεάσουν και τους προσανατολισμούς των ηγεμονικών διενέξεων εφεξής. Διευκρινίζεται ότι δεν αναφερόμαστε σε συναισθηματικά κριτήρια, φιλίες, χορούς κτλ, αλλά σε ένα πιο ορθολογιστικό εθνοκρατοκεντρικό και ταυτόχρονα πολυπολικό κόσμο.

Βασικά όπως έχουμε υποστηρίξει και σε άλλη περίπτωση, στο Μεταψυχροπολεμικό περιβάλλον εντός του οποίου οι στρατηγικές σχέσεις εισήλθαν σε φάση διαμόρφωσης των πλανητικών στρατηγικών ισορροπιών τα δύο κύρια γεωπολιτικά δόγματα των Mackinder και Spykman συμπλέκονται πλέον δυναμικά και συνδυάζονται δυναμικά με τα νέα δεδομένα του πολυπολικού διεθνούς συστήματος.

Μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου οι ΗΠΑ και επί τρεις δεκαετίες, ως η συντριπτικά ισχυρότερη δύναμη του πλανήτη κατά κάποιο τρόπο, έφερε την ευθύνη να υιοθετήσει στρατηγικές που θα οδηγούσαν σε ένα νέο πλανητικό στρατηγικό modus vivendi και ένα πιο ασφαλή κόσμο, ιδίως όσον αφορά την πιθανότητα ενός πυρηνικού ολοκαυτώματος. Μάλιστα με όρους που θα τα την συνέφεραν πολύ περισσότερο από ότι οι στρατηγικές επιλογές που τελικά υιοθέτησε.

“O Πρόεδρος Ντε Γκολ επί δεκαετίες μιλούσε για ένα σύστημα ευρωπαϊκής ασφάλειας από τα Ουράλια μέχρι τον Ατλαντικό που θα επενεργούσε μετριαστικά στο αναδυόμενο πολυπολικό διεθνές σύστημα, στο τέλος του Ψυχρού Πολέμου όταν οι ΗΠΑ είχαν τον πρώτο λόγο δεν ευνόησαν κάτι τέτοιο.”

Όχι μόνο δεν έγινε αυτό αλλά επιπλέον ως και να μην υπήρχαν άλλες μεγάλες δυνάμεις πάνω στον πλανήτη με ένα πολύ ακατάστατο και επιπόλαιο τρόπο επιδόθηκε σε «ανθρωπιστικούς βομβαρδισμούς» και αγώνα δρόμου για να επωφεληθεί όσο προκαλώντας αβάστακτες συμφορές σε πολλές περιφέρειες του πλανήτη. Τίποτα δεν κατάφερε. Είχαμε την γνωστή υπερεπέκταση από τις αρνητικές συνέπειες της οποίας η Ουάσιγκτον τώρα επιχειρεί διασώσει την στρατηγική της αξιοπιστία.

Τα στρατηγικά σφάλματα, όμως, επηρέασαν πολύ περισσότερο την Ευρώπη. Αφού θυμίσουμε ότι ο Πρόεδρος Ντε Γκολ επί δεκαετίες μιλούσε για ένα σύστημα ευρωπαϊκής ασφάλειας από τα Ουράλια μέχρι τον Ατλαντικό που θα επενεργούσε μετριαστικά στο αναδυόμενο πολυπολικό διεθνές σύστημα, στο τέλος του Ψυχρού Πολέμου όταν οι ΗΠΑ είχαν τον πρώτο λόγο δεν ευνόησαν κάτι τέτοιο.

Εάν έτσι προσανατολιζόταν η Δύση σταδιακά και επειδή το Σύμφωνο της Βαρσοβίας είχε τερματιστεί, ένα νέο σύστημα Ευρωπαϊκής Ασφάλειας θα μπορούσε να αντικαταστήσει την Ατλαντική Συμμαχία.

Απλά η μη υιοθέτηση ενός ορθολογιστικού προσανατολισμού το 1990, πέραν των αβάστακτων συνεπειών για εκατομμύρια ανθρώπους στις περιφέρειες, μας οδήγησε στον πόλεμο του 2022 αλλά και σε πολλά άλλα που «μοιραία επέρχονται».

Έστω και σύντομα θα πρέπει να εξηγήσουμε τα «μοιραία λάθη» και τις συνέπειές τους για όλους.

Κατά πρώτον, το «μοιραία» είναι του George Kennan. Προσδιόρισε τον προσανατολισμό όταν το 1996-97 σε μια σειρά παρεμβάσεων έγραψε:

«Η επέκταση του ΝΑΤΟ [στις πρώην κομμουνιστικές χώρες υπό την ΕΣΣΔ στην Κεντρική Ευρώπη] θα ήταν το πιο μοιραίο λάθος στην αμερικανική πολιτική από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου.

Είναι αναμενόμενο ότι η απόφαση αυτή θα αναζωπυρώσει εθνικιστικές, αντί-δυτικές και μιλιταριστικές τάσεις στη ρωσική κοινή γνώμη, θα αναζωπυρώσει την ψυχροπολεμική ατμόσφαιρα στις σχέσεις Ανατολής-Δύσης και θα κατευθύνει τη ρωσική εξωτερική πολιτική προς μια κατεύθυνση που θα είναι αντίθετη με τις επιθυμίες μας».

Ο Κένναν δεν ήταν κάποιος «τυχαίος» και μιλώντας για «μοιραίο λάθος» δεν το είπε τυχαία. Να το θυμίσουμε για όσους γνωρίζουν ότι το δόγμα Κένναν ήταν ο άξονας της μεταπολεμικής Αμερικανικής στρατηγικής: Ανάσχεση των ηπειρωτικών δυνάμεων πάνω στην Περίμετρο της Ευρασίας για να μην κατέβουν στα «θερμά νερά», εξ ου και το δόγμα Κένναν που αποτέλεσε τον άξονα της Αμερικανικής στρατηγικής μέχρι το 1990.

Έκτισε πάνω στην ανάλυση του γνωστού γεωπολιτικού αναλυτή Spykman ο οποίος υποστήριξε ότι:

“«Όποιος ελέγχει την περίμετρο κυριαρχεί στην Ευρασία. Όποιος κυριαρχεί στην Ευρασία ελέγχει τις τύχες του κόσμου».”

Δεν αναιρούσε το γεωπολιτικό δόγμα του Mackinder. Το δόγμα Mackinder του 1917 αποτύπωνε την στρατηγική της Βρετανικής αποικιοκρατικής υπερδύναμης επί αιώνες μέχρι και το 1945:

«Αυτός ο οποίος κυβερνά την Ανατολική Ευρώπη κυριαρχεί στην καρδιά της γης.

Αυτός ο οποίος κυβερνά στην καρδιά της γης κυριαρχεί την παγκόσμιο νήσο.

Αυτός ο οποίος κυβερνά την παγκόσμιο νήσο κυριαρχεί στον κόσμο»

Θα επιμείνουμε στον Mackinder, γιατί η πολυσυζητημένη παρέμβασή του εν μέσω του πολέμου τον Ιούλιο το 1943 είχε επηρεάσει στην δημιουργία της Ατλαντικής συμμαχίας και σχετίζεται άμεσα με τα συντρέχοντα:

«εάν η Σοβιετική Ένωση αναδειχθεί ως ο νικητής του πολέμου κατά της Γερμανίας θα αναδειχθεί ως η μεγαλύτερη ηπειρωτική δύναμη της υδρογείου.

Επιπλέον, θα είναι ισχυρότερη δύναμη από άποψη δυνατοτήτων άμυνας κατά εξωτερικών επιθέσεων. Η καρδιά της γης είναι το μεγαλύτερο φυσικό οχυρό της γης. Για πρώτη φορά στην ιστορία κυβερνάται από ένα μεγάλο στρατό υψηλών ποιοτικών προδιαγραφών»

Στο κείμενο αυτό μίλησε για το «Ευρωατλαντικό βάθρο ισχύος» που αμέσως μετά τον Πόλεμο ήταν η Ατλαντική Συμμαχία. Πέραν αυτού και εκφράζοντας την παραδοσιακή δυσπιστία για τον ρόλο της Γερμανίας στην ηπειρωτική Ευρώπη υποστήριξε ότι:

«η Γερμανία ακόμη και αν ηττηθεί και τιμωρηθεί θα αποτελεί μεγάλο κίνδυνο για τα Βρετανικά συμφέροντα. Όπως παρατήρησε τα στενά της Μάγχης θα εξουδετερωθούν από ισχυρά αναχώματα δυνάμεως είτε από μεγάλες ηπειρωτικές δυνάμεις προς Ανατολάς στην καρδιά της γης είτε από ναυτικές δυνάμεις στα δυτικά στον βορειοατλαντικό ωκεανό»

Συνοπτικά, η Γερμανία με τις συμφωνίες του 1954 που ισχύουν μέχρι τις μέρες μας εντάχθηκε στην Ατλαντική Συμμαχία και στην ΕΟΚ που δημιουργήθηκε σε τρία χρόνια και βασικά τέθηκε υπό πλήρη έλεγχο ο οποίος ανανεώθηκε θεσμικά την δεκαετία του 1990. Ισχύει ο γνωστός αφορισμός ανώτατου αξιωματούχου της Ατλαντικής Συμμαχίας αρχές της δεκαετίας του 1950:

«το ΝΑΤΟ δημιουργήθηκε «για να κρατήσει τη Σοβιετική Ένωση έξω, την Αμερική μέσα, και τους Γερμανούς κάτω».

Κύριο ερώτημα μετά την κρίση της Ουκρανίας είναι: Τι ισχύει όσον αφορά αυτή την βαθύτατων προεκτάσεων στρατηγική θεώρηση των Ευρωατλαντικών και Ευρασιατικών υποθέσεων; Για όσους έχουν μελετήσει τα γεγονότα την περίοδο 1989-94 γνωρίζουν ότι αυτό το ζήτημα παρέμεινε ανοικτό και ίσως αποτελεί το μεγαλύτερο τα επόμενα χρόνια.

Με την Ατλαντική Συμμαχία η Σοβιετική Ένωση αντιμετωπίστηκε με την πυρηνική αποτροπή των ΗΠΑ και εκατοντάδες χιλιάδες Αμερικανικό στρατό που εγκαταστάθηκε στην Ευρώπη. Δημιουργήθηκε, βασικά, ένα μεγάλο Αμερικανικό στρατηγικό θερμοκήπιο που αφενός κάλυπτε την Ευρώπη αμυντικά και αφετέρου μπόρεσε να αναπτύξει το «Κοινοτικό νομικό και οικονομικό κεκτημένο». Αυτή ήταν μια παράδοξη κατάσταση.

“στη νέα φάση που εισερχόμαστε μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία είναι πιθανό να δούμε πιθανή σύγκλιση Γερμανίας με την Ρωσία.”

Συχνά επισημάναμε ότι η ΕΕ Μεταψυχροπολεμικά ήταν «ένας νομικός και οικονομικός γίγαντας και ένας πολιτικός και στρατηγικός νάνος». Μόνο η Γαλλία και η Βρετανία είχαν κάποια περιθώρια ελιγμών λόγω πυρηνικών όπλων.

Συμπληρώνοντας τις αναφορές μας στα δύο προαναφερθέντα κυρίαρχα και προσδιοριστικά γεωπολιτικά δόγματα των Mackinder και Spykman, υπογραμμίζεται κάτι επίσης πολύ γνωστό και μείζονος σημασίας στην νέα φάση που εισερχόμαστε μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία: Αφορά πιθανή σύγκλιση Γερμανίας με την Ρωσία.

Σχετικά, η ιστορία παλαιά και πρόσφατη διδάσκει ότι οι ηγεμονικές δυνάμεις με κριτήρια στρατηγικών σκοπιμοτήτων και τίποτα άλλο εναλλάσσουν συμμαχίες. Στο παρελθόν δύο φορές μια τέτοια σύγκλιση προκάλεσε μεγάλα προβλήματα στις Δυτικές δυνάμεις, η τελευταία του Χίτλερ με τον Στάλιν.

Η σύγκλιση μπορεί να προκύψει ως κατευνασμός λόγω της αδυναμίας της Γερμανίας (δεν κατέχει πυρηνικά όπως εξάλλου να το έχει στο Σύνταγμά της) ή ως μια ισχυρή πλέον Γερμανία που θα ευέλικτα θα αναζητήσει νέες συμμαχίες (πιο ειδικοί έχουν αποφανθεί ότι εάν το αποφασίσει κατέχει τεχνολογία για τάχιστη απόκτηση πυρηνικών).

“είναι πλέον ξεκάθαρο πως δύσκολα μπορεί να υπάρξει σύγκλιση των δυτικών δυνάμεων με την Ρωσία. Παρενθετικά, στο σημείο αυτό, τονίζεται ότι επί δύο δεκαετίες, η Μόσχα προσπαθούσε να προσεγγίσει την Δύση,”

Συνοψίζοντας, τα πιο πάνω εξ αντικειμένου υποδηλώνουν τα εξής:

Πρώτον, ο πόλεμος στην Ουκρανία λόγω ελλειμματικών στρατηγικών της Μεταψυχροπολεμικής εποχής και με δεδομένη την αποφασιστικότητα (και ετοιμότητα) της Ρωσίας να κλιμακώσει νέες στρατηγικές ισορροπίες δύσκολα μπορούν να επιτευχθούν στο εγγύς μέλλον.

Δεύτερον, το πιο «θα ήταν το πιο μοιραίο λάθος στην αμερικανική πολιτική από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου» για το οποίο έγραψε ο Kennan όχι μόνο το αποδεικνύει ο πόλεμος στην Ουκρανία αλλά και είναι πλέον ξεκάθαρο πως δύσκολα μπορεί να υπάρξει σύγκλιση των δυτικών δυνάμεων με την Ρωσία. Παρενθετικά, στο σημείο αυτό, τονίζεται ότι επί δύο δεκαετίες, η Μόσχα προσπαθούσε να προσεγγίσει την Δύση, ακόμη και με ιδέες για ένταξη στην Ατλαντική Συμμαχία ή ένα νέο σύστημα Ευρωπαϊκής ασφάλειας.

“Η Ρωσία διολισθαίνει σε συμμαχική σύγκλιση με την Κίνα για την οποία κατά τα άλλα τρέφει βαθύτατες γεωπολιτικές ανησυχίες οι οποίες περιέργως δεν συνεκτιμήθηκαν από τις ΗΠΑ.”

Αυτό ενέχει βαθύτατες προεκτάσεις σε ένα δεύτερο επίπεδο, επειδή ακριβώς οι δυτικές στάσεις και αποφάσεις οδηγούν την Ρωσία σε ένα «αμυντικοεπιθετικό» προσανατολισμό και σε κάτι στρατηγικά αφύσικο: Διολισθαίνει σε συμμαχική σύγκλιση με την Κίνα για την οποία κατά τα άλλα τρέφει βαθύτατες γεωπολιτικές ανησυχίες οι οποίες περιέργως δεν συνεκτιμήθηκαν από τις ΗΠΑ.

Τρίτον, εν μέσω ενός πλέον ώριμου πολυπολικού συστήματος η έκρηξη του πολέμου στην Ουκρανία και η δρομολόγηση στρατηγικής αστάθειας άγνωστων προς το παρόν προεκτάσεων, ξαναφέρνει στο προσκήνιο σκληρά τις γεωπολιτικές θεωρίες για τους πόλους ισχύος, τις κρίσιμες ζώνες και τα συμπλεκόμενα συμφέροντα.

“…η μεγαλύτερη στρατηγική ανησυχία της Γαλλίας είναι η Γερμανία και όλοι το γνωρίζουν. Ακόμη πιο περίπλοκη είναι η κατάσταση όχι μόνο πάνω στην ζώνη της Ευρασίας, αλλά επίσης στην Αρκτική ζώνη και στις Νότιες περιοχές της Ευρασίας…”

Ιδιαίτερα λόγω αβεβαιότητας για την θέση και τον ρόλο της Γερμανίας η θεώρηση του Mackinder για την σημασία του πόλου ισχύος της κεντρικής Ευρώπης (την «καρδιά της Γης») αναπόδραστα θα συνεκτιμηθεί ανάλογα με το πώς θα εξελιχθεί ο ρόλος του καθενός συμπεριλαμβανομένης της Γαλλίας, η οποία διόλου τυχαία «θεωρεί το ΝΑΤΟ εγκεφαλικά νεκρό».

Πιο σημαντικό, η μεγαλύτερη στρατηγική ανησυχία της Γαλλίας είναι η Γερμανία και όλοι το γνωρίζουν. Ακόμη πιο περίπλοκη είναι η κατάσταση όχι μόνο πάνω στην ζώνη της Ευρασίας όπως την περιέγραψε ο Spykman αλλά επίσης στην Αρκτική ζώνη και στις Νότιες περιοχές της Ευρασίας, τα κράτη της οποίας παρά τα προβλήματά τους δεν είναι πλέον στην κατάσταση που βρίσκονταν πριν ένα αιώνα.

Ολοκληρώνοντας σημειώνεται ότι γράφοντας εν μέσω πολέμου το παρόν σύντομο κείμενο έγινε προσπάθεια να σταθούμε με συντομία στα κύρια, στα πάγια, στα διαχρονικά, στα σημαντικά, στα προσδιοριστικά που αφορούν τα Θουκυδίδεια αξιώματα κάθε κρατοκεντρικού συστήματος και τις τυπολογίες της σύγχρονης στρατηγικής ανάλυσης που αφορούν ένα σύστημα πολλών ηγεμονικών δυνάμεων.

Ασφαλώς θα επανέλθουμε αλλά με όρους «εν οίδα ουδέν οίδα» καθότι εν μέσω μιας ολοφάνερης καταιγίδας επερχόμενων στρατηγικών εξελίξεων απαιτείται ψύχραιμη στάθμιση και εκτίμηση. Πέραν αυτού τον λόγο τον έχουν τα κρατικά επιτελεία (για όσα κράτη διαθέτουν επιτελεία!).

Πηγή: https://www.huffingtonpost.gr/entry/sten-kopse-toe-machairioe-mias-neas-metapsechropolemikes-afeterias_gr_6218bd69e4b03d0c80374075

Π. Ήφαιστος – P. Ifestos

www.ifestos.edu.gr – [email protected] www.ifestosedu.gr – [email protected]

Twitter https://twitter.com/ifestosedu

Linkedin https://www.linkedin.com/in/panayiotis-ifestos-0b9382131/

Instagram https://www.instagram.com/p.ifestos/

Στρατηγική Θεωρία–Κρατική Θεωρία https://www.facebook.com/groups/StrategyStateTheory/

Προσωπική σελίδα https://www.facebook.com/p.ifestos

Προσωπικό προφίλ https://www.facebook.com/panayiotis.ifestos

Πολιτισμός, Περιβάλλον, Φύση, Ψάρεμα https://www.facebook.com/Ifestos.DimotisBBB

Διεθνής πολιτική 21ος αιώνας https://www.facebook.com/groups/InternationalPolitics21century/

ΗΠΑ: Ιστορία, Διπλωματία, Στρατηγική https://www.facebook.com/groups/USAHistDiplStrat/

Ελλάδα-Τουρκία-Κύπρος: Ανισόρροπο τρίγωνοhttps://www.facebook.com/groups/GreeceTurkeyCyprusImbalance/

Διαχρονική Ελληνικότητα https://www.facebook.com/groups/Ellinikotita/

Φιλοπατρία, Δημοκρατία, Ελευθερία https://www.facebook.com/groups/philopatria/

Άνθρωπος, Κράτος, Κόσμος–Πολιτικός Στοχασμός https://www.facebook.com/groups/Ifestos.political.thought/

Κονδύλης Παναγιώτης – https://www.facebook.com/groups/Kondylis.Panagiotis/

Θολό βασίλειο της ΕΕ https://www.facebook.com/groups/TholoVasileioEU/

Θουκυδίδης–Πολιτικός Στοχασμός https://www.facebook.com/groups/thucydides.politikos.stoxasmos/

Μέγας Αλέξανδρος–Ιδιοφυής Στρατηγός και Στρατηλάτης https://www.facebook.com/groups/M.Alexandros/

Εκλεκτά βιβλία που αξίζουν να διαβαστούν https://www.facebook.com/groups/eklektavivlia/

Ειρηνική πολιτική επανάσταση https://www.facebook.com/groups/PolitPeacefulRevolution/

«Κοσμοθεωρία των Εθνών» https://www.facebook.com/kosmothewria.ifestos

Τίτλοι-σύνδεσμοι δοκιμίων και άρθρων αναρτημένων στο διαδίκτυο (520 θα συμπληρώνεται διαρκώς) https://wp.me/p3OqMa-26x

Πίνακες διαλέξεων και σημειώσεις διαλέξεων – πίνακες συντομογραφικής απεικόνισης πτυχών του διεθνούς συστήματος https://wp.me/p3OqMa-1GG

Τίτλοι-σύνδεσμοι δοκιμίων και άρθρων αναρτημένων στο διαδίκτυο https://wp.me/p3OqMa-26x

ΟΙ ΗΠΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΟ ΔΙΛΗΜΜΑ: ΡΩΣΙΑ, ΚΙΝΑ Ή ΚΑΙ ΜΕ ΤΙΣ ΔΥΟ;

Από

anixneuseis

February 26, 2022

Photo by Joshua Roberts/Reuters

by Raphael S. Cohen

(The Hill)

Η λάθος επιλογή μεταξύ Κίνας και Ρωσίας

Ο Ρώσος πρόεδρος Πούτιν εμφανίζεται σε μια οθόνη στην αίθουσα ενημέρωσης του Λευκού Οίκου, υπογράφοντας έγγραφα αναγνώρισης των αυτονομιστικών περιοχών της Ουκρανίας ως ανεξάρτητων, στην Ουάσιγκτον, DC, 21 Φεβρουαρίου 2022

Καθώς τα τύμπανα του πολέμου χτυπούν πιο δυνατά στην Ουκρανία, έχει εμφανιστεί μια απίθανη φωνή που καλεί για αυτοσυγκράτηση – τα γεράκια της Κίνας.

Τα μέλη του Κογκρέσου εξέφρασαν τη διάθεση να κάνουν παραχωρήσεις στη Ρωσία, με ορισμένους να υποστηρίζουν ότι οποιαδήποτε απάντηση των ΗΠΑ στη Ρωσία θα μείωνε την ικανότητά μας να αποτρέψουμε την Κίνα. Ομοίως, εξέχοντες αμυντικοί αναλυτές της Κίνας προειδοποίησαν να μην αφήσουμε έναν πραγματικό πόλεμο στην Ουκρανία να «αποσπάσει» την προσοχή από άλλες πιθανές συγκρούσεις, κυρίως από την εισβολή στην Ταϊβάν υπό την ηγεσία της Κίνας. Ο Tucker Carlson προσωπικότητα του Fox News, , υποστήριξε, μάλιστα, τον περασμένο μήνα ότι «μόνο η Κίνα επωφελείται από τον πόλεμο με τη Ρωσία».

Ουσιαστικά, αυτή η σχολή σκέψης υποστηρίζει ότι οι ΗΠΑ δεν έχουν πέντε επώνυμους αντιπάλους —Κίνα, Ρωσία, Ιράν, Βόρεια Κορέα και τρομοκρατία— όπως ισχυρίζονται ορισμένες αμερικανικές αμυντικές στρατηγικές, αλλά μόνο ένα: την Κίνα.

Αυτή η «Κίνα πρώτη και τελευταία» σχολή σκέψης περιστρέφεται γύρω από τρεις βασικές υποθέσεις.

Πρώτον, ενώ η Ρωσία μπορεί να είναι ενοχλητική, η Κίνα είναι η μόνη δύναμη που διαθέτει τόσο τη στρατιωτική όσο και την οικονομική δύναμη ικανές να αμφισβητήσουν τη διεθνή τάξη στην οποία ηγούνται οι Ηνωμένες Πολιτείες.

Δεύτερον, οι ΗΠΑ δεν έχουν τη στρατιωτική ικανότητα να αντιμετωπίσουν ταυτόχρονα την Κίνα και τη Ρωσία.

Και έτσι, τρίτον, οι ΗΠΑ θα πρέπει να επικεντρωθούν στην Κίνα και να αφήσουν τους Ευρωπαίους συμμάχους τους να ασχοληθούν με τη Ρωσία.

Ο Carlson προχώρησε ακόμη ένα βήμα παραπέρα, διερωτώμενος εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να στηρίξουν τη Ρωσία στη σύγκρουση και σκέφτεται φωναχτά «Ποιος είναι το πιθανό αντίβαρο κατά της Κίνας, που είναι η πραγματική απειλή;»

Δεδομένης της προσεκτικότερης εξέτασης, κανένας από αυτούς τους ισχυρισμούς δεν φαίνεται να ισχύει. Ενώ η Κίνα θέτει πράγματι τη μεγαλύτερη μακροπρόθεσμη πρόκληση, οι ΗΠΑ δεν μπορούν απλώς να επιθυμούν ή να αναθέτουν το πρόβλημα της Ρωσίας, εν μέρει επειδή η ίδια η Ρωσία δεν θα το επιτρέψει. Ακόμη και αν συγκρατηθεί να φυλακίζει Ρώσους αντιφρονούντες στο εσωτερικό ή απο τις προσπάθειές της να δολοφονεί πρώην Ρώσους αξιωματούχους στο εξωτερικό, η Ρωσία έχει επανειλημμένα επιτεθεί στις ίδιες τις ΗΠΑ.

Η Ρωσία, άλλωστε, προσπάθησε να παρέμβει σε πολλαπλές αμερικανικές εκλογές. Οι Ρώσοι χάκερ (αν και ίσως όχι η ίδια η κυβέρνηση) ήταν υπεύθυνοι για την κυβερνοεπίθεση στον αγωγό που άφησε πολλές νοτιοανατολικές πολιτείες χωρίς βενζίνη για αρκετές ημέρες. Ρώσοι μισθοφόροι επιτέθηκαν στις αμερικανικές δυνάμεις ειδικών επιχειρήσεων στη Συρία. Και εξακολουθούν να υπάρχουν ασαφείς ισχυρισμοί ότι η Ρωσία πλήρωσε επιδόματα για την επίθεση εναντίον αμερικανικών στρατευμάτων στο Αφγανιστάν.

Όσο και αν είναι στρατηγικά άβολο, η Ρωσία θεωρεί τις ΗΠΑ ως τον κύριο αντίπαλό της και επομένως οι ΗΠΑ πρέπει να την αντιμετωπίσουν.

Ούτε ισχύει απαραίτητα ότι οι ΗΠΑ δεν θα είχαν απλώς την ικανότητα να ανταποκριθούν τόσο απέναντι στην Κίνα όσο και στη Ρωσία ταυτόχρονα. Είναι αλήθεια ότι ο προϋπολογισμός του Υπουργείου Άμυνας θα είναι πάντα πεπερασμένος. Αλλά στο αποκορύφωμα του Ψυχρού Πολέμου, οι στρατιωτικές δαπάνες των Ηνωμένων Πολιτειών, ως μέρος του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος, ήταν υπερδιπλάσιες από ό,τι σήμερα. Εάν στο μέλλον ο αμυντικός προϋπολογισμός των Ηνωμένων Πολιτειών αυξανόταν όπως προτείνει η δικομματική Επιτροπή Εθνικής Αμυντικής Στρατηγικής (PDF), η εικόνα των πόρων θα μπορούσε να είναι διαφορετική.

Επιπλέον, η Ευρώπη και ο Ινδο-Ειρηνικός δεν ανταγωνίζονται για πόρους όσο θα μπορούσε κανείς να σκεφτεί. Η αποτροπή στην εδαφοκεντρική Ευρώπη συχνά περιστρέφεται γύρω από βαριές τεθωρακισμένες μονάδες, δυνάμεις που λείπουν από τους Ευρωπαίους συμμάχους μας, που διαθέτουν οι ΗΠΑ και που είναι λιγότερο σχετικές με ένα ναυτοκεντρικό θέατρο όπως ο Ινδο-Ειρηνικός. Η αμερικανική αεροπορική δύναμη, ομολογουμένως, απλώνεται στα δύο θέατρα, κάτι που αποτελεί επιχείρημα για μια μεγαλύτερη Πολεμική Αεροπορία τα επόμενα χρόνια.

Βραχυπρόθεσμα, οι ΗΠΑ βοηθούνται από το γεγονός ότι η αεροπορική δύναμη -ακόμη και περισσότερο από χερσαίες ή θαλάσσιες δυνάμεις- μπορεί να ελιχθεί γρήγορα μεταξύ των θεάτρων και είναι σε θέση να ανταποκριθεί και στις δύο απειλές.

Τέλος και ίσως το πιο σημαντικό, είναι λάθος να θεωρούμε την Κίνα και τη Ρωσία ως ανεξάρτητα προβλήματα. Οι ΗΠΑ χρειάζονται τους Ευρωπαίους συμμάχους τους για να αντιμετωπίσουν την Κίνα, κυρίως για οικονομικούς λόγους αλλά και στρατιωτικούς. Το Ηνωμένο Βασίλειο, σε τελική ανάλυση, μόλις βοήθησε στη σφυρηλάτηση μιας συμφωνίας για τα πυρηνικά υποβρύχια Αυστραλίας-Ηνωμένου Βασίλειου-Ηνωμένων Πολιτειών για την ενίσχυση της συμμαχικής ναυτικής ισχύος στον Ινδικό Ωκεανό. Η Γαλλία, επίσης, διατηρεί μια μικρή αλλά σημαντική στρατιωτική παρουσία στον Ινδο-Ειρηνικό. Ακόμη και η Γερμανία έστειλε πρόσφατα πλοία στην περιοχή.

Εάν οι ΗΠΑ αφήσουν το πρόβλημα της Ρωσίας στην υπόλοιπη Ευρώπη, τι θα εμποδίσει την υπόλοιπη Ευρώπη να αφήσει την Κίνα στις ΗΠΑ;

Είναι ζήτημα δημιουργίας παγκόσμιων προηγούμενων: Εάν η Ρωσία μπορεί να ενεργήσει ατιμώρητα στην Ευρώπη, τότε μπορεί να το κάνει και η Κίνα στην Ασία.

Υπάρχουν, φυσικά, πολλοί λόγοι για τους οποίους η Ταϊβάν δεν είναι Ουκρανία και που οι Ασιάτες σύμμαχοί μας διαφέρουν από τους ευρωπαίους. Αλλά το βασικό σημείο παραμένει – ότι εάν μείνουμε σε αδράνεια και επιτρέψουμε σε αυταρχικά καθεστώτα να εκφοβίσουν τους μικρότερους δημοκρατικούς γείτονές τους με υποταγή χωρίς επιπτώσεις, θα στείλουμε ένα ισχυρό μήνυμα στον υπόλοιπο κόσμο.

Η σχολή σκέψης “Κίνα πρώτη και τελευταία”, έχει αναμφίβολα μια γοητεία. Δυστυχώς, η γεωπολιτική πραγματικότητα δεν επιτρέπει τέτοιου είδους αναγωγισμό. Η Αμερική χρειάζεται μια στρατηγική «και/και», όχι «είτε/ή».

Ο Raphael S. Cohen είναι ανώτερος πολιτικός επιστήμονας και διευθυντής του Προγράμματος Στρατηγικής και Δόγματος, Project AIR FORCE στη μη κομματική, μη κερδοσκοπική RAND Corporation.

Αυτός ο σχολιασμός εμφανίστηκε αρχικά στο The Hill στις 21 Φεβρουαρίου 2022. Ο σχολιασμός δίνει στους ερευνητές της RAND μια πλατφόρμα για να μεταφέρουν πληροφορίες με βάση την επαγγελματική τους πείρα και συχνά την έρευνα και την ανάλυσή τους με κριτές.

rand.org

Μετάφραση: “Ανιχνεύσεις”

Live: Τρίτη ημέρα της ρωσικής εισβολής: Οδομαχίες στο κέντρο του Κιέβου – Ετοιμες για φυγάδευση Ζελένσκι οι ΗΠΑ

Από

pcuser

February 26, 2022

Mε σκληρές οδομαχίες μέσα στο Κίεβο ξημέρωσε η τρίτη ημέρα της ρωσικής εισββολής στην Ουκρανία. Δορυφορικές φωτογραφίες που έδωσε στη δημοσιότητα η αμερικανική εταιρεία Maxar Technologies δείχνουν νέα ανάπτυξη χερσαίων στρατιωτικών δυνάμεων και περίπου 150 μεταγωγικών ελικοπτέρων στη νότια Λευκορωσία, περίπου 32 χιλιόμετρα μακριά από τα ουκρανικά σύνορα. Οι ΗΠΑ φέρονται έτοιμες να βοηθήσουν τον πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι να εγκαταλείψει το Κίεβο, σύμφωνα με δημοσίευμα της Washington Post.

Λεπτό προς λεπτό οι εξελίξεις:

Σειρήνες ακούγονται ξανά αυτή την ώρα στο Κίεβο σύμφωνα με τον ανταποκριτή του Reuters

11:30

Νεότερο βίντεο από την πυραυλική επίθεση στο συγκρότημα κατοικιών στο Κίεβο.

11:19