Το ρωσικό προεδρικό διάταγμα 172 με το οποίο ο πρόεδρος Πούτιν επιχείρησε να αλλάξει τη διαδικασία πληρωμής των μακροπροθέσμων συμβολαίων που διατηρεί η Gazprom με Ευρωπαίους εισαγωγείς, θα μπορούσε υπό προϋποθέσεις να αποτελέσει μονομερή αλλαγή θεμελιώδους όρου αυτών των συμβάσεων
Προφανώς διέλαθε την προσοχή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής το γεγονός ότι η Gazprombank ανήκει στην Gazprom που ελέγχεται κατά 51% από το ρωσικό κράτος και εποπτεύεται από τη ρωσική κεντρική τράπεζα. Φωτ. EPA
ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΤΣΑΚΙΡΗΣ
Το ρωσικό προεδρικό διάταγμα 172 με το οποίο ο πρόεδρος Πούτιν επιχείρησε να αλλάξει τη διαδικασία πληρωμής των μακροπροθέσμων συμβολαίων που διατηρεί η Gazprom με Ευρωπαίους εισαγωγείς, θα μπορούσε υπό προϋποθέσεις να αποτελέσει μονομερή αλλαγή θεμελιώδους όρου αυτών των συμβάσεων. Δεν χρειαζόταν όμως να αποτελέσει επί μήνες διελκυστίνδα ανάμεσα στο Κρεμλίνο και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή που δημιούργησε οιονεί κρίση τροφοδοσίας αυξάνοντας τις τιμές αερίου στην Ευρώπη, επ’ ωφελεία σε τελική ανάλυση της ίδιας της Ρωσίας.
Η απόπειρα αλλαγής των όρων των συμβάσεων, που θα ίσχυε εάν η Ρωσία απαιτούσε την αλλαγή του νομίσματος πληρωμής, αποτελούσε μια δυνητική εμπορική αντιμαχία που μετατράπηκε σε πολιτική σύγκρουση από τη στιγμή που η Επιτροπή αποφάνθηκε, χωρίς να το τεκμηριώσει επαρκώς, ότι η μετατροπή των ευρώ ή των δολαρίων σε ρούβλια θα παραβίαζε τις κυρώσεις. Οσο και εάν κανείς ψάξει δεν θα βρει νομική γνωμάτευση της Επιτροπής με την επισημότητα και τη λεπτομέρεια που θα πρέπει να αποδίδεται σε ένα τέτοιο έγγραφο, σε μια τόσο φορτισμένη και τόσο επικίνδυνη γεωπολιτική συγκυρία.
Το κείμενο μίας σελίδας που εμφανίστηκε ως γνωμάτευση και εν συνεχεία διέρρευσε στον Τύπο αποτελούσε non paper, που σε επίπεδο δηλώσεων ερμηνεύθηκε με προχειρότητα κατά το δοκούν από Ευρωπαίους αξιωματούχους προκαλώντας περισσότερη σύγχυση και περισσότερα προβλήματα από όσα υποτίθεται ότι θα επέλυε.
Από τη στιγμή που η Ρωσία θα δεχόταν πληρωμές στο νόμισμα της σύμβασης, το βασικό πρόβλημα απομακρύνθηκε. Το διάταγμα 172 δημιουργούσε ωστόσο τρεις νέες διαδικαστικές αλλαγές: α) το άνοιγμα λογαριασμών σε ρωσικά υποκαταστήματα της Gazprombank, αποφεύγοντας έτσι τον κίνδυνο «παγώματος» των εν Ε.Ε. λογαριασμών της τράπεζας σε περίπτωση περαιτέρω επιδείνωσης των ρωσο-ευρωπαϊκών σχέσεων, β) την κατ’ εντολήν του αντισυμβαλλόμενου της Gazprom μετατροπή των ευρώ ή δολαρίων σε ρούβλια, με ακαθόριστη ωστόσο συναλλαγματική ισοτιμία και διαδικασία, και γ) την εκπλήρωση της υποχρέωσης πληρωμής μόνο μετά το πέρας της συναλλαγματικής μετατροπής.
Από τα τρία σημεία η Επιτροπή επικέντρωσε την κριτική της στο 2ο και το 3ο, επιχειρηματολογώντας ότι αποτελούν παραβίαση των κυρώσεων γιατί εμπλέκουν τη ρωσική κεντρική τράπεζα (ΡΚΤ) που βρίσκεται σε καθεστώς κυρώσεων, ενώ η Gazprombank έχει ως γνωστόν εξαιρεθεί από τις κυρώσεις.
Οι επεξηγήσεις εν είδει δελτίου Τύπου «απαντήσεων σε συχνές ερωτήσεις» που δημοσιοποίησε η Επιτροπή την ημέρα της ορθόδοξης Μεγάλης Παρασκευής αναγνώριζαν ότι το άνοιγμα των δύο λογαριασμών δεν παραβίαζε τις κυρώσεις, ούτε βέβαια η εντολή μετατροπής συναλλάγματος. Η δυνητική παραβίαση εντοπιζόταν στο ότι η μετατροπή σε ρούβλια «θα μπορούσε» να θεωρηθεί παράνομος δανεισμός της Gazprombank προς το ρωσικό δημόσιο.
Το γιατί ουδέποτε τεκμηριώθηκε επαρκώς. Προφανώς διέλαθε την προσοχή της Επιτροπής το γεγονός ότι η Gazprombank ανήκει στην Gazprom, που ελέγχεται κατά 51% από το ρωσικό κράτος και εποπτεύεται από τη ρωσική κεντρική τράπεζα. Αυτό που επεδίωκε η Μόσχα με αυτή τη διαδικασία δεν ήταν τόσο η στήριξη του ρουβλίου, αν και με τον πολιτικό αχό που δημιουργήθηκε και αυτός ο στόχος εν μέρει εξυπηρετήθηκε.
Ο βασικός στόχος ήταν να συγκεντρωθεί στην Gazprombank Ρωσίας σημαντικό μέρος των λογαριασμών σκληρού συναλλάγματος που η Ρωσία δεν μπορεί να συντηρεί εκτός Ρωσίας ή εντός της ευρισκόμενης σε καθεστώς κυρώσεων κεντρικής τράπεζας.
Η Κομισιόν δημιούργησε οιονεί κρίση τροφοδοσίας αυξάνοντας τις τιμές αερίου στην Ευρώπη, επ’ ωφελεία σε τελική ανάλυση της ίδιας της Ρωσίας.
Από τη στιγμή που οι Ευρωπαίοι αντισυμβαλλόμενοι της Gazprom θα κατέβαλλαν το εκάστοτε τιμολόγιο πλήρως και στο νόμισμα της σύμβασης δηλώνοντας ότι έχουν πληρώσει το τελικό ποσό με την εκάστοτε τρέχουσα ημερήσια ισοτιμία, το πότε αυτό το νόμισμα θα μετατρεπόταν σε ρούβλια και με τι ισοτιμία ήταν καθαρά ρωσικό εσωτερικό θέμα.
Εάν η Gazprom έλεγε μετά τη συναλλαγματική μετατροπή, π.χ. στην ΕΝΙ, ότι υπάρχει υπόλοιπο πιστωτικό ή χρεωστικό, με το επιχείρημα ότι η μετατροπή έγινε μετά από 1 ή 2 ή 7 ημέρες, το θέμα θα εκκαθαρίζονταν εξωλογιστικά μετά από μήνες, καθώς το δυνητικά επίδικο ποσό θα ήταν ελάχιστο. Δεν θα υπήρχε ωστόσο βάση για να πανικοβληθούν οι αγορές που κατά την κορύφωση του αλαλούμ έφτασαν στις 6 Μαΐου 2022 στα 104,76 €/MWh για την τιμή TTF, όταν πριν από ένα έτος η τιμή ήταν 24,2 €/MWh.
Μια τέτοια διαφωνία ωστόσο δεν θα αποτελούσε σε καμία περίπτωση βάση για την Gazprom να διακόψει τις εξαγωγές, καθώς κάτι τέτοιο θα σήμαινε ότι θα θυσίαζε τα μακροπρόθεσμα συμβόλαιά της που περιλαμβάνουν ρήτρες υποχρεωτικής κατανάλωσης (take or pay) και τα οποία λήγουν μεταξύ 2030-2035. Αυτό το γνωρίζουν όλες οι ευρωπαϊκές εταιρείες που έχουν τέτοιες συμβάσεις.
Εάν απελευθερώνονταν από τις ρήτρες take or pay, τότε η διαφοροποίηση εναντίον της Ρωσίας θα γινόταν πολύ ταχύτερα από τους ρυθμούς με τους οποίους επιχειρείται τώρα και αυτό είναι κάτι για το οποίο η Μόσχα σίγουρα δεν θέλει να διευκολύνει.
Την περασμένη εβδομάδα, η ίδια η ρωσική κεντρική τράπεζα διευκρίνισε ότι η πληρωμή του ποσού στο νόμισμα της σύμβασης καλύπτει την υποχρέωση πληρωμής για τον εισαγωγέα, ενώ η μετατροπή σε ρούβλια θα γίνεται εντός 48 ωρών ώστε να μην μπορεί να θεωρηθεί δανεισμός και θα γίνεται κατά τρόπο που δεν θα εμπλέκει την κεντρική τράπεζα.
Η πραγματική λύση έχει σε μεγάλο βαθμό ήδη δοθεί από τη στάση των μεγάλων ευρωπαϊκών εταιρειών που κατά δήλωση του Ιταλού πρωθυπουργού έχουν ήδη ανοίξει και τους δύο λογαριασμούς στην Gazprombank. Πολλές φαίνεται να έχουν ήδη πληρώσει…
Αυτή η κρίση αποκλιμακώνεται, μακάρι επίσης να αποκλιμακωνόταν η μνημειώδης προχειρότητα και καταφανής ανεπάρκεια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
* Ο δρ Θεόδωρος Τσακίρης είναι αναπληρωτής καθηγητής Γεωπολιτικής και Ενεργειακής Πολιτικής του Πανεπιστημίου Λευκωσίας.
«Δεν υπάρχει μεγαλύτερη τιμή για τον εκλεγμένο ηγέτη του λαού που δημιούργησε τη δημοκρατία να απευθύνεται στους αιρετούς του λαού που υπεραμύνθηκαν των δημοκρατικών ιδεωδών από τη στιγμή της δημιουργίας του κράτους τους», ανέφερε απευθυνόμενος στην κοινή σύνοδο της Γερουσίας και της Βουλής των Αντιπροσώπων, στο Κογκρέσο των ΗΠΑ ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ο πρώτος Έλληνας πρωθυπουργός που μίλησε ενώπιον των μελών των δύο αμερικανικών νομοθετικών σωμάτων.
Σε μία εκτενή ομιλία, είχε αναφορές για την τουρκική προκλητικότητα, το Κυπριακό, την Ουκρανία, την πανδημία και τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις.
Αναφορές Μητσοτάκη:
Έρχομαι εδώ για να γιορτάσω ένα θαύμα, το ελληνικό ιδεώδες, τη Δημοκρατία.
Σας ζητώ να μην ξεχάσουμε μία ανοιχτή πληγή, τη διχοτόμηση της Κύπρου. Κανείς ποτέ δεν θα δεχτεί τη λύση δύο κρατών στην Κύπρο.
Η Ελλάδα πάντα είναι ανοικτή στον διάλογο με τους γείτονες της. Δεν θα ανεχθούμε καμία πράξη επιθετικότητας. Πρέπει να σταματήσουν άμεσα οι υπερπτήσεις πάνω από τα ελληνικά νησιά.
Το τελευταίο πράγμα που χρειαζόμαστε είναι μια άλλη πηγή αστάθειας στη ΝΑ πλευρά του ΝΑΤΟ.
Η γλώσσα του αναθεωρητισμού δεν μπορεί να συνεχιστεί.
Να προετοιμαστούμε για την επόμενη πανδημία.
Microsoft, Pfizer εμπιστεύονται την Ελλάδα, μία δυναμική οικονομία με φιλικό περιβάλλον για επενδύσεις. Ταλαντούχοι νέοι Έλληνες επιστρέφουν.
Η ομιλία Μητσοτάκη
«Δεν θα ανεχθούμε παραβιάσεις της κυριαρχίας μας»
Αναφερόμενος στην εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, ο Έλληνας πρωθυπουργός σημείωσε πως «αγνοήσαμε με αφέλεια τα προειδοποιητικά σημάδια και τις ρωσικές πράξεις με την προσάρτηση της Κριμαίας» και σημείωσε: «Εμείς οι Έλληνες βλέπουμε με φρίκη τι γίνεται 500 μίλια προς τον βορρά, στο Κίεβο, την Οδησσό, όπου γεννήθηκε η ιδέα της επανάστασης, και τη Μαριούπολη. Βλέπουμε επίσης ένα λαό που αγωνίζεται για την ελευθερία του. Το λέω με σαφήνεια δεν έχουμε καμία εχθρότητα προς το ρωσικό λαό αλλά δεν μπορούμε να μείνουμε απαθείς σε έναν αγώνα που μας θυμίζει τον δικό μας αγώνα για την ελευθερία».
Είπε ότι «οι Έλληνες γνωρίζουν τι σημαίνει να πρέπει να αντιμετωπίσεις μία εισβολή, τι σημαίνει ο ηρωισμός του αδύναμου για τον οποίο η πρώτη νίκη είναι να μην υποταχθεί στη μοίρα του, κατανοούν την αξία των συμμάχων». «Χωρίς αυτούς οι Έλληνες, παρά τον ηρωισμό τους, δεν θα είχαν καταφέρει να κερδίσουν την ελευθερία τους. Και αυτό κάνουμε, είμαστε με την Ουκρανία και κατά της εισβολής του Πούτιν», τόνισε.
«Παραδώσαμε ανθρωπιστική βοήθεια, δώσαμε όπλα στους Ουκρανούς για να υπερασπιστούν την χώρα τους και υποδεχθήκαμε πρόσφυγες. Δεν πρέπει να τα καταφέρει ο Πούτιν, φαντασιώνεται έναν κόσμο στρατών. Όχι μόνο για το καλό της Ουκρανίας αλλά και για να σταλεί ένα μήνυμα προς όλους τους άλλους ηγέτες ότι καμία άλλη αναθεωρητική συμπεριφορά δεν θα γίνει ανεκτή από την οικογένεια των δημοκρατικών κρατών», προσέθεσε και υπογράμμισε: «Δεν μπορεί να υπερισχύσει ο αναθεωρητισμός. Να μην ξεχνάτε, σας παρακαλώ, μία ανοιχτή πληγή που προκαλεί πόνο, την παράνομη κατοχή της Κύπρου – αυτό το ζήτημα πρέπει να επιλυθεί βάσει του διεθνούς δικαίου όπως είπα και χθες στον πρόεδρο Μπάιντεν κανείς ποτέ δεν θα αποδεχθεί τη λύση δύο κρατών στην Κύπρο».
«Η Ελλάδα πάντα τείνει χείρα φιλίας στους γείτονες της, όμως μόνο ένα πλαίσιο υπάρχει για την επίλυση των διαφορών μας με τους γείτονες, αυτό του διεθνούς δικαίου. Δεν θα ανεχθούμε παραβιάσεις της κυριαρχίας μας και τις υπερπτήσεις πάνω από τα κατοικημένα νησιά, οι οποίες πρέπει να πάψουν άμεσα. Σας ζητώ να λάβετε υπόψη σας τον κίνδυνο αστάθειας στη νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ όταν λαμβάνετε αποφάσεις για την προμήθεια στρατιωτικού εξοπλισμού στην περιοχή», επισήμανε ο πρωθυπουργός.
«Ισχυρή οικονομία και φιλικό περιβάλλον στις επενδύσεις»
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε επίσης στις δυνατότητες αμερικανικών επενδύσεων στην Ελλάδα: Πιστεύω ότι αυτό που βλέπουν σήμερα οι αμερικανικές εταιρείες στην Ελλάδα δεν είναι μόνο μία χώρα σε ευνοϊκή γεωγραφική θέση αλλά μια ισχυρή οικονομία και φιλικό περιβάλλον στις επενδύσεις. Βλέπουν ταυτόχρονα νέους ταλαντούχους Έλληνες που επιλέγουν να παραμείνουν στην πατρίδα τους. Επιπλέον πολλοί που έφυγαν από τη χώρα, τώρα πείθονται να επιστρέψουν και θα αποτελέσουν το λαμπρό μέλλον της Ελλάδας σημείωσε και προσέθεσε: Μίλησα για τα μονοπάτια τα οποία έχουμε διανύσει μαζί. Θα ήταν ανόητο να επαναπαυτούμε. Οι ΗΠΑ έχουν έναν ζωτικής σημασίας ρόλο να διαδραματίσουν. Ο κόσμος στρέφει τη ματιά προς την ισχυρότερη και πιο ευημερούσα δημοκρατία για την ηγετική της θέση. Δεν μπορείτε να μείνετε στο περιθώριο. Είναι αναγκαιότητα και όχι μια επιλογή η οικοδόμηση πολλαπλών σχέσεων.
Σε άλλο σημείο της ομιλίας του, ο Κυρ. Μητσοτάκης μίλησε για εσωτερικό κατακερματισμό των δημοκρατιών. Οι δημοκρατίες μας απειλούνται από φωνές λαϊκιστών. Στην Ελλάδα πληρώσαμε το βαρύ τίμημα, είπε και σημείωσε:
Υπάρχουν τρεις κύριες δυνάμεις που συλλογικά ενώνουν τις πετυχημένες δημοκρατίες. Το κοινωνικό κεφάλαιο, οι ισχυροί θεσμοί και οι κοινές ιστορίες. Και τα τρία απειλούνται σήμερα. Τα απολυταρχικά καθεστώτα αμφισβητούν την ικανότητα να προσφέρουμε ευημερία σε όλους. Πολλοί δυστυχώς προτίθενται να το αποδεχθούν. Πρέπει οι δημοκρατίες μας να είναι πιο ανθεκτικές. Πρέπει να ενδυναμώσουμε τους δημοκρατικούς μας θεσμούς. Να αντιμετωπίσουμε τις εισοδηματικές ανισότητες χωρίς να χάσουμε το δυναμισμό των ανοικτών οικονομιών. Πρέπει να εκπαιδεύσουμε τους νέους να αδράξουν τις ευκαιρίες της δημοκρατικής ιδιότητας του πολίτη.
«Αντικαταστήστε την λέξη Ελλάδα με τη λέξη Ουκρανία»
«Γνωρίζω τους ιδιαίτερους δεσμούς ανάμεσα στα δύο έθνη μας σε μία εποχή που τίθενται σε δοκιμασία οι αξίες μας. Είναι μία επιπρόσθετη χαρά και τιμή να απευθύνομαι στην ολομέλεια του Κογκρέσου», σημείωσε και προσέθεσε: «Όπως όλοι οι Έλληνες κάθε φορά που επισκέπτομαι την Ουάσιγκτον νιώθω πως επιστρέφω σπίτι μου. Μία βόλτα γύρω από το μνημείο του Λίνκολν είναι σαν μία βόλτα γύρω από τον Παρθενώνα, τουλάχιστον πριν ο Λόρδος Έλγιν υφαρπάξει τα μάρμαρα».
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στα ζητήματα αυτοδιάθεσης, ελευθερίας και δημοκρατίας, λέγοντας: «Είναι δύσκολο για εμάς να συνειδητοποιήσουμε την αξία της ιδέας της αυτοδιάθεσης που γεννήθηκε πριν από 25 αιώνες, τότε γυναίκες και δούλοι δεν είχαν δικαίωμα στη δημοκρατία, αυτό το μάθημα δεν χάθηκε από τους ιδρυτές πατέρες που διαμόρφωσαν το Αμερικανικό Σύνταγμα βάσει των διδαγμάτων της Αθηναϊκής Δημοκρατίας, και ήταν έξυπνοι ώστε να εντάξουν τις απαραίτητες εξισορροπήσεις. Η θέσπιση της δημοκρατίας στις ΗΠΑ έφερε τη μεγαλύτερη επέκταση της δημοκρατίας και της ελευθερίας που γνώρισε ποτέ η ανθρωπότητα».
«Πέρσι η Ελλάδα γιόρτασε τα 200 χρόνια από την Επανάσταση του 1821. Αυτό που μας δίδαξε η Αμερικανική Επανάσταση ήταν ότι πρέπει να πολεμάμε για την ελευθερία μας ακόμα και όταν οι πιθανότητες δεν ήταν με το μέρος μας», πρόσθεσε.
Συνεχίζοντας, ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στους δεσμούς Ελλάδας-ΗΠΑ από την εποχή της Ελληνικής Επανάστασης μέχρι τις μέρες μας: «Αντικαταστήστε την λέξη Ελλάδα με τη λέξη Ουκρανία και οι ομοιότητες αναδύονται εύγλωττα. Όπως στη Μαριούπολη, έτσι και στο Μεσολόγγι το 1826 οι υπερασπιστές της πόλης απέκρουσαν τη μία επίθεση μετά την άλλη προτού παραδοθούν χάνοντας τη ζωή τους μεταξύ των οποίων και πολλά παιδιά. Ακόμη και σήμερα δεν έχουμε ξεχάσει τους Αμερικανούς εθελοντές που χάρισαν τη ζωή τους στη μάχη για την ελευθερία της Ελλάδος, ούτε και όλους όσοι απέστειλαν ανθρωπιστική βοήθεια. Το πρώτο σχολείο δημιουργήθηκε στην Αθήνα το 1831 από τον αμερικανό Χιλ. Ακόμη και μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, το σχέδιο Μάρσαλ βοήθησε την χώρα μας να ορθοποδήσει μετά τις καταστροφές του πολέμου και του εμφυλίου. Έλληνες που σώθηκαν από τον πόλεμο έγιναν συγγραφείς στις ΗΠΑ, πολλοί εξ αυτών μετείχαν ενεργά στον αγώνα κατά της δουλείας».
«Οι δύο χώρες μας πάντα βρέθηκαν στη σωστή πλευρά της ιστορίας, πολέμησαν τους εσωτερικούς τους δαίμονες, αλλά εξήλθαν ισχυρότερες δικαιώνοντας τις αξίες των προγόνων μας. Αυτή η 200η επέτειος είναι μία υπενθύμιση των αξιών που μας φέρνουν κοντά και των καθηκόντων που έχουμε μπροστά μας», υπογράμμισε.
«Οι Έλληνες και οι Αμερικανοί έχουμε πολλά περισσότερα να συνεισφέρουμε στη Δημοκρατία»
Ο πρωθυπουργός έκανε ιδιαίτερη αναφορά στα Γλυπτά του Παρθενώνα: «Κάθε φορά που ατενίζουμε το θαύμα των Γλυπτών του Παρθενώνα, κάθε φορά που βλέπουμε τα εκθέματα – κάποια είναι στο βρετανικό μουσείο και όχι στο μουσείο της Ακρόπολης όπως θα έπρεπε- θυμόμαστε το θαύμα της Δημοκρατίας στην Αθήνα», είπε.
Ολοκλήρωσε την ομιλία του, κάνοντας μνεία στην ελληνοαμερικανική κοινότητα: «Είναι μια ιδιαίτερη στιγμή γιατί βλέπω πολλούς μαζί μας. Η χώρα σας υποστήριξε τα κύματα μεταναστών τα οποία ήρθαν σε αναζήτηση καλύτερης ζωής. Εκείνοι που κίνησαν για αυτή τη χώρα δεν ήταν φιλόσοφοι ή ποιητές όπως οι προγονοί τους. Ήταν απλοί εργάτες. Παρά το γεγονός ότι δεν ήταν μορφωμένοι, είχαν πάντα αποφασιστικότητα. Προσέφεραν λαμπρό μέλλον στα παιδιά τους. Η επόμενη γενιά θα πρέπει να ζει καλύτερα από την προηγούμενη. Ποτέ δεν λησμόνησαν από πού ξεκίνησαν. Έξι εξ αυτών βρίσκονται στο Κογκρέσο. Ένας από τους λόγους για τους οποίους οι Έλληνες έγιναν αποδεκτοί στην Αμερική έγκειται στο γεγονός ότι οι αξίες είναι κοινές. Μία λέξη δύσκολο να μεταφραστεί είναι η σωφροσύνη. Ο Αριστοτέλης έγραψε ότι η ζωή σύμφωνα με τη λογική είναι καλύτερη και πιο ευχάριστη. Η λογική είναι ο άνθρωπος. Οι Έλληνες και οι Αμερικανοί έχουμε πολλά περισσότερα να συνεισφέρουμε στη Δημοκρατία. Εδώ σήμερα κομίζω τις ευχαριστίες του ελληνικού λαού και τη φωνή του ότι είμαστε αλληλέγγυοι με τον αμερικανικό λαό. Ζήτω η φιλία μεταξύ Ελλάδος και ΗΠΑ».
Χθες Δευτέρα, ο πρωθυπουργός είχε συνάντηση με τον Αμερικανό πρόεδρο Τζο Μπάιντεν, στον Λευκό Οίκο. Οι δύο άνδρες εξήραν το επίπεδο των ελληνοαμερικανικων σχέσεων, με τον πρόεδρο των ΗΠΑ κάνει λόγο για «το καλύτερο δυνατό σημείο».
Νωρίτερα, ο κ. Μητσοτάκης είχε συνάντηση με την πρόεδρο της Βουλής Νάνσι Πελόζι. «Είναι τιμή να καλωσορίζουμε τον πρωθυπουργό της Ελλάδας στο Καπιτώλιο. Η Ελλάδα, τόνισε, είναι πηγή δημοκρατικών αρχών από την αρχαιότητα, πηγή έμπνευσής μας για τα θεμέλια της χώρας μας». «Το ίδιο κάνουμε και σήμερα με ευγνωμοσύνη μέσα από τη φιλιά μας στο ΝΑΤΟ, αναγνωρίζοντας τον ρόλο της Ελλάδας στην βοήθεια των Ουκρανών προσφύγων, στη μάχη κόντρα στην covid και για το κλίμα», ανέφερε και προσέθεσε: «Όπως πάντα μου αρέσει να λέω, μάθαμε από τους Έλληνες, οι Έλληνες έμαθαν από εμάς και τώρα είμαστε μαζί σαν δημοκρατικά έθνη».
«Αυτούς τους δυο αιώνες οι χώρες μας τραβούν παράλληλους δρόμους, στην ίδια πλευρά στους παγκόσμιους πολέμους», τόνισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις βρίσκονται στο καλύτερο σημείο από ποτέ.
«Είναι μεγάλο προνόμιο για μένα να μιλήσω στο Κογκρέσο και να εμβαθύνω περισσότερο σε αυτή την ιδιαίτερη σχέση. Αλλά να μιλήσω και για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η δημοκρατία μας. Και πάλι ευχαριστώ εκ μέρους του ελληνικού λαού», υπογράμμισε.
Η κυρία Πελόζι συμπλήρωσε πως «σήμερα είναι γιορτή της Δημοκρατίας» και «τι καλύτερο από το να απευθύνει ομιλία στο Κογκρέσο ο πρωθυπουργός της Ελλάδας».
Συνάντηση με την Κάμαλα Χάρις
Αμέσως μετά την ομιλία του, ο κ. Μητσοτάκης θα έχει συναντηθεί με την αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Καμάλα Χάρις.
Το πρόγραμμα του πρωθυπουργού περιλαμβάνει επίσης σημαντικές συναντήσεις με τα προεδρεία των Επιτροπών Εξωτερικών Υποθέσεων της Γερουσίας και της Βουλής, μεταξύ των οποίων και με τον γερουσιαστή και πρόεδρο της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας, Μπομπ Μενέντεζ.
Στις 19:00 ώρα Ελλάδας ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα παραβρεθεί στη δεξίωση που παραθέτει προς τιμήν του η Πρόεδρος της Βουλής Νάνσυ Πελόζι, ενώ στις 2:10 ώρα Ελλάδας θα παρακαθήσει σε δείπνο με εκπροσώπους ελληνοαμερικανικών οργανώσεων.
Θερμές αναφορές από Μπάιντεν – Στην ατζέντα η αγορά F-35, η ενέργεια και η Ουκρανία
Φορώντας γραβάτα με ελληνικές σημαίες, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν καλωσορίζει με θερμά λόγια τον Ελληνα πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στον Λευκό Οίκο. Φωτ. Doug Mills / The New York Times.
Η αναβάθμιση του γεωστρατηγικού ρόλου της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο και στα Βαλκάνια, που σε σημαντικό βαθμό οικοδομείται στην εμβάθυνση της διμερούς αμυντικής σχέσης Ελλάδας – ΗΠΑ, βρέθηκε στο επίκεντρο της χθεσινής συνάντησης του Αμερικανού προέδρου Τζο Μπάιντεν με τον Ελληνα πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στον Λευκό Οίκο. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον ενεργειακό τομέα και τον ρόλο της Ελλάδας, που αποκτά επιπρόσθετη αξία μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία και τη σταδιακή απεξάρτηση της Ευρώπης από το ρωσικό αέριο. Συζητήθηκαν οι τελευταίες εξελίξεις στον πόλεμο της Ουκρανίας και στο πλαίσιο αυτό η συμβολή της Ελλάδας στην ενίσχυση του Κιέβου.
Σε δηλώσεις του στο Οβάλ Γραφείο λίγο πριν από την έναρξη της συνάντησης, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν τόνισε ότι με τον κ. Μητσοτάκη τον «ενώνει μια προσωπική φιλία» και σημείωσε ότι «η βάρβαρη επίθεση της Ρωσίας στην Ουκρανία αποτελεί ταυτόχρονα απειλή προς τη δημοκρατία από αυταρχικά καθεστώτα που θέλουν να καταλύσουν τη διεθνή έννομη τάξη». Ο κ. Μπάιντεν ευχαρίστησε τον Ελληνα πρωθυπουργό «για τον ηθικό, ηγετικό ρόλο που έχει διαδραματίσει η Ελλάδα», αναγνωρίζοντας ότι «δεν είναι εύκολο». Υπογράμμισε επίσης ότι «η φιλία μας και η συνεργασία ανάμεσα στις δύο χώρες, ανάμεσα στους Ελληνες και τους Αμερικανούς, είναι πιο σημαντική από ποτέ».
Ο Ελληνας πρωθυπουργός τόνισε ότι «οι δύο χώρες μας βρίσκονταν πάντα στη σωστή πλευρά της Ιστορίας, πολεμήσαμε μαζί και τώρα αντιμετωπίζουμε, ενωμένοι, την πρόκληση της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία». Σημείωσε και αυτός ότι οι σχέσεις των δύο χωρών «είναι στο υψηλότερο, ιστορικά, επίπεδο, όχι μόνο στο αμυντικό σκέλος της σχέσης μας, αλλά και στο εμπόριο, τις επενδύσεις, τον ρόλο της Ελλάδας ως αξιόπιστου εταίρου στην Ανατολική Μεσόγειο, ως μιας χώρας που ξεπέρασε τη χρηματοπιστωτική κρίση με μια οικονομία που αναπτύσσεται και αποτελεί πυλώνα σταθερότητας τόσο στα Βαλκάνια όσο και στην ευρύτερη περιοχή».
Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του ο κ. Μητσοτάκης, αναφερόμενος εμμέσως στην Τουρκία, τόνισε ότι η Αθήνα δεν απεμπολεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα και σημείωσε ότι οποιαδήποτα παραβίαση εθνικής κυριαρχίας θα απαντηθεί. [INTIME NEWS]
Στην πανηγυρική δεξίωση με επίκεντρο τον εορτασμό για τα 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση που ακολούθησε, ο Τζο Μπάιντεν και η σύζυγός του Τζιλ επεφύλαξαν θερμή υποδοχή στο πρωθυπουργικό ζεύγος. Μεταξύ άλλων παρόντες στη δεξίωση –που άνοιξε με ομιλία του Αρχιεπισκόπου Αμερικής κ. Ελπιδοφόρου– ήταν ο επικεφαλής της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων της αμερικανικής Γερουσίας, Μπομπ Μενέντεζ, η πρόεδρος της αμερικανικής Βουλής των Αντιπροσώπων Νάνσι Πελόζι και ο νέος πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Τζορτζ Τσούνης, στον οποίο αναφέρθηκε ονομαστικά ο Αμερικανός πρόεδρος.
Ελληνοτουρκικά, ενεργειακά και Ουκρανικό στην ατζέντα της συνάντησης του πρωθυπουργού με τον Αμερικανό πρόεδρο.
Ο κ. Μπάιντεν σημείωσε στην ομιλία του πως «δεν είναι υπερβολή πως η φιλία μας και η εταιρική μας σχέση είναι ισχυρότερη από ποτέ», ενώ εστίασε στις επιθέσεις που δέχονται οι δημοκρατίες. «Οι ΗΠΑ οφείλουν τα δημοκρατικά ιδεώδη στην αρχαία Ελλάδα», ανέφερε και πρόσθεσε πως «αξίζουν οι θυσίες για τη δημοκρατία και την ελευθερία».
Τα F-35
Ο κ. Μητσοτάκης εξέφρασε την ελπίδα σύντομα η Ελλάδα να προσθέσει στο οπλοστάσιό της τα μαχητικά αεροσκάφη F-35, ενώ αναφερόμενος εμμέσως στην Τουρκία τόνισε ότι η Αθήνα δεν απεμπολεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα και σημείωσε ότι οποιαδήποτε παραβίαση εθνικής κυριαρχίας θα απαντηθεί. Ζήτησε επίσης από τον πρόεδρο Μπάιντεν να ασκήσει την επιρροή του για μια δίκαιη και βιώσιμη λύση στο Κυπριακό.
Στη διευρυμένη συνάντηση των δύο αντιπροσωπειών συμμετείχαν επίσης οι υπουργοί Εξωτερικών Νίκος Δένδιας, Αμυνας Νίκος Παναγιώτοπουλος και Παιδείας Νίκη Κεραμέως, ενώ τα μεσάνυχτα ώρα Ελλάδας ακολούθησε δεξίωση στον Λευκό Οίκο. Σήμερα ο κ. Μητσοτάκης θα συναντηθεί με την πρόεδρο της Βουλής των Αντιπροσώπων, Νάνσι Πελόζι, και θα εκφωνήσει ομιλία σε κοινή συνεδρίαση της Βουλής και της Γερουσίας, που γίνεται στο πλαίσιο του εορτασμού της συμπλήρωσης 200 ετών από την Επανάσταση του 1821. Μετά την ομιλία θα συναντηθεί και με την αντιπρόεδρο Κάμαλα Χάρις που θα βρίσκεται στο Κογκρέσο και θα παρακαθήσει σε δεξίωση που παραθέτει η κυρία Πελόζι και στην οποία θα συμμετάσχουν μέλη των επιτροπών Εξωτερικών Σχέσεων και Ενόπλων Δυνάμεων και των δύο νομοθετικών σωμάτων.
«Γιατί δεν έχουμε τελειώσει ακόμη με το απόστημα της βίας στα πανεπιστήμια;» Σε αυτό το ερώτημα συμπυκνώνονται η ενόχληση και οι απαιτήσεις της ελληνικής κοινωνίας μετά τις καταστροφές και τα επεισόδια στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο
Φωτ. INTIME
ΑΓΓΕΛΟΣ ΣΥΡΙΓΟΣ
«Γιατί δεν έχουμε τελειώσει ακόμη με το απόστημα της βίας στα πανεπιστήμια;» Σε αυτό το ερώτημα συμπυκνώνονται η ενόχληση και οι απαιτήσεις της ελληνικής κοινωνίας μετά τις καταστροφές και τα επεισόδια στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο. Η απλή απάντηση είναι ότι το άμεσο ή ταχύτατο ξερίζωμα της βίας από τα πανεπιστήμια με 2-3 αποφασιστικές κινήσεις είναι το ίδιο ανεδαφικό όπως η προσδοκία ότι η κατάργηση των μνημονίων θα γινόταν με «ένα νόμο και ένα άρθρο».
Η βία είναι εγγενές στοιχείο της πανεπιστημιακής ζωής κατά τη μεταπολιτευτική περίοδο: παλαιότερα στις θυελλώδεις φοιτητικές συνελεύσεις, σταθερά στις φοιτητικές εκλογές, από το 1978 στην ασυλία των καταλήψεων, εδώ και δύο τουλάχιστον δεκαετίες ως λανθάνουσα απειλή στις αίθουσες διδασκαλίας και στους διαδρόμους των πανεπιστημίων. Oποιος θεωρεί ότι η βία στα ΑΕΙ είναι επιφαινόμενο άλλων αιτίων πλανάται οικτρά. Η πανεπιστημιακή βία είναι το κύριο γνώρισμα, η εκδήλωση μιας ψευδοεπαναστατικής υποκουλτούρας που υποτίθεται ότι συμβολίζει αντίσταση, ανατροπή και επανάσταση.
Η επίφαση της επαναστατικότητας είναι που απονευρώνει την ελληνική κοινοβουλευτική Αριστερά. Ενώ η καταστροφή της βιβλιοθήκης του ΑΠΘ προσέφερε στο πιάτο την ευκαιρία να ξεκαθαρίσει τις σχέσεις της με την αντιεξουσιαστική Αριστερά, επέλεξε να σέρνεται πίσω της υποτονθορύζοντας τους σκοπούς της. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έβγαλε ανακοίνωση το Σάββατο για το γκρέμισμα της βιβλιοθήκης. Εξέδωσε ανακοίνωση δύο ημέρες μετά, για τα επεισόδια με την αστυνομία. Εκεί ακολουθούσε το κλασικό μοτίβο: κάποιοι προβοκάτορες έκαναν τα επεισόδια για να νομιμοποιηθεί η παρουσία της πανεπιστημιακής αστυνομίας…
«Εμπρός για της γενιάς μας τα Πολυτεχνεία» είναι ένα σύνθημα που συνεπαίρνει τον «χώρο». Φαντασιώνονται ότι βιώνουν τα γεγονότα του 1973 και ότι αντιστέκονται στη χούντα. Οι αστυνομικές δυνάμεις του 2022 μετατρέπονται στα μάτια τους στο τεθωρακισμένο που ετοιμάζεται να ρίξει την πύλη στο Μετσόβιο. Πρόκειται για μια νοσηρή μίμηση, μια παρωδία. Παίζουν το Πολυτεχνείο χωρίς να υπάρχουν οι όροι του Πολυτεχνείου. Η αστυνομία στο Αριστοτέλειο δεν βρίσκεται για την καταστολή ειρηνικών κινητοποιήσεων των φοιτητών. Προστατεύει τη δημόσια περιουσία από τα «μπάχαλα» που την καταστρέφουν με βαριοπούλες. Η αστυνομία είναι εκεί για να βοηθήσει στο χτίσιμο βιβλιοθήκης! Μεγαλώσαμε με τη φράση του Βίκτωρος Ουγκώ: «Eκεί που ανοίγει ένα σχολείο, κλείνει μία φυλακή». Εδώ βλέπουμε την απόλυτη ανατροπή του. Η αξιωματική αντιπολίτευση καταλήγει να υποστηρίζει μια αυτοδιαχειριζόμενη τρώγλη, από τη γνώση που θα προσφέρει μια δημόσια, πανεπιστημιακή βιβλιοθήκη.
Το θετικό είναι ότι η κοινωνία δεν ανέχεται πλέον αυτή τη νοση- ρότητα της βίας που χαρακτηρίζει τον φοι- τητικό χώρο. Η βία θα ξεριζωθεί.
«Αυτούς στην αντιπολίτευση τους ξέρουμε. Εσείς τι κάνετε;» είναι το φυσιολογικό επόμενο ερώτημα. Eχοντας ως δεδομένο ότι η βία είναι εγγενές στοιχείο της πανεπιστημιακής ζωής, προχωράμε με σχέδιο για να την εξαλείψουμε. Το πιο βασικό μέτρο ήταν τον Ιούλιο του 2019 η κατάργηση του άβατου της αστυνομίας στους πανεπιστημιακούς χώρους (αυτό που λανθασμένα πολλοί εξακολουθούν να αποκαλούν «κατάργηση του ασύλου»…). Ακολούθησε το συστηματικό κλείσιμο των καταλήψεων εντός των ΑΕΙ. Καταλήψεις δεκαετιών όπως το κτίριο Γκίνη στο Μετσόβιο Πολυτεχνείο, η κατάληψη «Βανκούβερ» στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο ή η κατάληψη του Βιολογικού στη Θεσσαλονίκη (από το 1987!) είναι οι πλέον εμβληματικές περιπτώσεις. Οι πύλες εισόδου που θα αρχίσουν να μπαίνουν σε λειτουργία από το φθινόπωρο είναι το άλλο μέτρο. Μόνον άτομα που σχετίζονται με τον πανεπιστημιακό χώρο θα μπορούν να εισέρχονται στα ΑΕΙ. Οι Ομάδες Περιφρουρήσεως των Πανεπιστημιακών Ιδρυμάτων, περισσότερο γνωστές ως πανεπιστημιακή αστυνομία, είναι ένα ακόμη βήμα που θα μπει σε λειτουργία το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα.
«Γιατί καθυστερήσατε όμως τόσο με την πανεπιστημιακή αστυνομία;» είναι ένα επίσης σύνηθες ερώτημα. Oταν έχεις προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας κατά της συνταγματικότητας του νόμου για την πανεπιστημιακή αστυνομία, πρέπει υποχρεωτικώς να περιμένεις την απόφαση του δικαστηρίου. Η απόρριψη της προσφυγής εξεδόθη μόλις στις 10 Μαΐου του 2022. Τώρα μπορούμε να προχωρήσουμε, γνωρίζοντας βεβαίως ότι μόνη η πανεπιστημιακή αστυνομία δεν αρκεί να αντιμετωπίσει τη βία στα πανεπιστήμια. Είναι ένα από τα πολλά μέτρα για αντιμετώπιση του θηρίου. Μόνον όλα μαζί θα φέρουν αποτέλεσμα.
Σε αυτό το στάδιο είναι πάντως ενδεικτική η αλλαγή στάσεως όλων αυτών των ομάδων που ασκούν βία. Μέχρι πρόσφατα αντιμετώπιζαν τους πανεπιστημιακούς χώρους ως ιδιοκτησία τους. Δρούσαν εν μέση ημέρα. Μόλις τον Ιανουάριο φέτος, έξι αντιεξουσιαστές γκρέμιζαν με τρυπάνια έναν τοίχο στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο το μεσημέρι. Για πρώτη φορά στην ιστορία της μεταπολιτεύσεως, συνελήφθησαν και οι έξι επί το έργον, δηλαδή την ώρα που κατέστρεφαν δημόσια περιουσία. Επειδή είδαν τα όριά τους, στο Αριστοτέλειο οι ομαδούλες αυτές επιδίδονται πλέον σε πρακτικές κλεφτοπολέμου έναντι της αστυνομίας.
Το θετικό είναι ότι η κοινωνία δεν ανέχεται πλέον αυτή τη νοσηρότητα της βίας που χαρακτηρίζει τον φοιτητικό χώρο. Τα παιδιά με τις βαριοπούλες θα αντιμετωπιστούν. Η βία θα ξεριζωθεί. Το ζητεί η κοινωνία και το έχει ανάγκη ο τόπος. Εάν αντιμετωπιστούν από όλα τα κόμματα με πραγματικούς πολιτικούς όρους, θα τελειώσουμε μια ώρα αρχύτερα με το απόστημα της πανεπιστημιακής βίας.
* Ο κ. Αγγελος Συρίγος είναι αναπληρωτής καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και Εξωτερικής Πολιτικής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, βουλευτής Α΄ Αθηνών, υφυπουργός Παιδείας.
Βρισκόμαστε στο 2022. Η χώρα το 2010 χρεοκόπησε για πέμπτη φορά στην ιστορία της. Οι αιτίες της χρεοκοπίας, λίγο πολύ, είναι ίδιες κάθε φορά. Χρεοκοπία αξιών, χρεoκοπία κανόνων και στο τέλος οικονομική χρεοκοπία. Θύλακες της συμπεριφορών που παράγουν τις συνθήκες για την επόμενη χρεοκοπία της Ελληνικής Δημοκρατίας, παρά τις μεγάλες μεταρρυθμίσεις που έγιναν στο πλαίσιο των δαιμονοποιημένων “Ελληνικών Προγραμμάτων” που έμειναν στην ιστορία με τη λέξη μνημόνια, υπάρχουν ακόμη. Και με κάθε ευκαιρία δείχνουν προθέσεις, στάσεις, αντιλήψεις και “αγωνιστική διάθεση”. Τα παραπάνω ήρθαν να μας θυμίσουν με τον πιο εκκωφαντικό τρόπο δυο συνδικαλιστικά όργανα του δημόσιου τομέα.
Η Ομοσπονδία Λειτουργών Μέσης Εκπαίδευσης, η γνωστή ΟΛΜΕ και η Διδασκαλική Ομοσπονδία Ελλάδας, η γνωστή ΔΟΕ. Πρόκειται για δυο συνδικαλιστικά όργανα που στο παρελθόν έχουν ταλαιπωρήσει ουκ ολίγες φορές την ελληνική κοινωνία. Η τακτική είναι πάντα ίδια. Στα λόγια μιλάμε για το καλό της κοινωνίας και στην ουσία ενδιαφερόμαστε μόνο για το συμφέρον, όπως οι ίδιες το αντιλαμβάνονται, των εργαζομένων που εκπροσωπούν, δηλαδή καθηγητών μέσης εκπαίδευσης και δασκάλων. Τα ίδια γίνονταν κατά κόρον τις δεκαετίες του ’70, ’80 και ’90. Με ΓΕΝΟΠ ΔΕΗ, ΟΜΕ- ΟΤΕ, ΑΔΕΔΥ κοκ.
Η απόφαση των ΟΛΜΕ και ΔΟΕ να προκηρύξουν στάση εργασίας πάνω στις εξετάσεις της ελληνικής PISA δεν μπορεί παρά να προκαλεί γέλια. Αλλά και κλάματα. Ο διεθνής διαγωνισμός μαθησιακών επιδόσεων PISA διενεργείται εδώ και πολλές δεκαετίες στις χώρες του ΟΟΣΑ, μέλος του οποίου αποτελεί και η Ελλάδα. Πρόκειται για πλήρως ανώνυμες για μαθητές, εκπαιδευτικούς και εκπαιδευτικές δομές εξετάσεις που έχουν έναν και μοναδικό σκοπό. Να διαπιστώσουν και να συγκρίνουν σε διεθνές επίπεδο τις επιδόσεις των μαθητών σε βασικές γνώσεις μαθηματικών και νεοελληνικής γλώσσας. Είναι ένας αξιόπιστος τρόπος για να πληροφορηθούμε όλοι πόσο μετρά το ελληνικό βασικό εκπαιδευτικό σύστημα διεθνώς. Ενώ θα περίμενε κανείς ότι οι εκπαιδευτικοί μας να ήταν πρώτοι στο αίτημα για αποτίμηση της ποιότητας της ελληνικής βασικής και μέσης εκπαίδευσης, τα συνδικαλιστικά σωματεία που τους εκπροσωπούν έστησαν κανόνια κατά της διαδικασίας. Τι υποστηρίζουν; Ανοησίες και παρόλες περί “παιδαγωγικών αρχών” και “αφόρητο ανταγωνισμό στην εκπαιδευτική κοινότητα”. Η πραγματικότητα είναι βέβαια πολύ διαφορετική. Οι συνδικαλιστές της ΟΛΜΕ και της ΔΟΕ φοβούνται ότι η ανάδειξη της ποιότητας του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος σε σύγκριση με τα αντίστοιχα συστήματα των δυτικών χωρών θα πιστοποιήσει τις ανάγκες αλλαγών. Και φοβούνται ότι αυτές οι αλλαγές στο τέλος θα προκαλέσουν αλλαγές και στους ίδιους του εργαζόμενους που εκπροσωπούν. Φοβούνται ότι θα δημιουργηθούν πραγματικά σχήματα αξιολόγησης της αποτελεσματικότητας και του επιπέδου κάθε εκπαιδευτικού. Φοβούνται την ανάδειξη των άξιων εκπαιδευτικών και την έκθεση των ανίκανων και ράθυμων. Υπάρχουν και οι τρεις κατηγορίες σε όλους τους κλάδους εργαζομένων. Οι εκπαιδευτικοί δεν αποτελούν εξαίρεση. Υπάρχουν φωτεινά παραδείγματα Ελλήνων εκπαιδευτικών. Ενδεικτικά, είναι αυτοί που εκτός ωραρίου και χωρίς καμία πρόσθετη αμοιβή βοηθούν τους μαθητές να πάρουν μέρος στον διαγωνισμό μαθητικής επιχειρηματικότητας Junior Achievement Greece. Διακρίνονται οι μαθητές τους στο διαγωνισμό, παρά το γεγονός ότι τα σχολεία που υπηρετούν βρίσκονται στην περιφέρεια. Εκεί που υπάρχουν λιγότερες ευκαιρίες και ερεθίσματα. Είναι οι εκπαιδευτικοί της Ελλάδας του θέλουμε. Υπάρχει, όμως και η Ελλάδα που θέλει η ΟΛΜΕ και η ΔΟΕ. Της ισοπέδωσης προς τα κάτω, της ήσσονος προσπάθειας, της μετριότητας, της αναξιοκρατίας, του παραγοντισμού, του ωχαδερφισμού, του παρασιτισμού και της σίγουρης χρεοκοπίας.
Η προκήρυξη της στάσης εργασίας πάνω στις εξετάσεις PISA θα μπορούσε να είναι και παρωδία συνδικαλιστικής δράσης από άλλες εποχές. Θα μπορούσε να είναι μια ρετρό κατάσταση που προκαλεί γέλια. Είναι, όμως, πραγματική. Και δυστυχώς θα πρέπει να προκαλεί μόνο κλάματα. Διότι αυτοί στους οποίους θα έπρεπε να λογοδοτούν εκπαιδευτικοί και ηγεσία του υπουργείου Παιδείας δεν είναι ο ένας στον άλλο. Αυτός στον οποίο οφείλουν να λογοδοτούν είναι ο Έλληνας φορολογούμενος που πληρώνει αδρά από το υστέρημά του με φόρους το ελληνικό σχολείο και εμπιστεύεται τη μόρφωση του παιδιού του στο δημοτικό και το γυμνάσιο της γειτονιάς του με την ελπίδα ότι θα του δώσει εφόδια για ένα καλύτερο αύριο. Δεν είναι ο πλούσιος των Κολεγίων και των σπουδών στην Αμερική. Αυτός είναι ο εργοδότης. Από τους συνδικαλιστές των ΟΛΜΕ και ΔΟΕ, φαίνεται δυστυχώς, ότι δεν μπορούμε να περιμένουμε και πολλά περισσότερα. Δίνουν μάχη χαρακωμάτων λέγοντας όχι σε οτιδήποτε θα ανοίξει ένα παράθυρο αξιολόγησης των εκπαιδευτικών. Από την ηγεσία, ωστόσο, του υπουργείου Παιδείας αυτής της κυβέρνησης ίσως να περιμέναμε περισσότερα αναφορικά με την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών και όχι αυτή τη φοβικότητα με την οποία προσεγγίζει το ζήτημα. Μια φοβικότητα που έχει τη δυσοσμία του κατευνασμού. Ο κατευνασμός προκαλεί το θράσος. Όπως αυτό της στάσης εργασίας πάνω στις εξετάσεις PISA.
«Θέλαμε τη στρατιωτική παρουσία του ΝΑΤΟ στην περιοχή και στη Θράκη. Ένα κύριο σημείο ήταν το θέμα της Αλεξανδρούπολης. Θέλουμε (τη) στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ. Ναι δεν θέλουμε να είναι εμπορικό το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης». Αυτά τόνισε χαρακτηριστικά ο υπουργός Εξωτερικών κ. Δένδιας στις 9 Μαΐου στην Επιτροπή Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής, κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου για την «κύρωση του δεύτερου πρωτοκόλλου τροποποίησης της Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας μεταξύ της Ελλάδος και των ΗΠΑ» (Καθημερινή 10/5/2022). Όμως, τέτοια δήλωση, μάλιστα με τόσο κατηγορηματικό τρόπο που να αποκλείει τον εμπορικό χαρακτήρα του λιμένα της Αλεξανδρούπολης, στον οποίο προσδοκούσαν οι κάτοικοι για την ανάπτυξη της πόλης και της ευρύτερης περιοχής από το 1989 (!), όταν διαλύθηκε το Σύμφωνο της Βαρσοβίας και ακολούθησε άμεσα η διάλυση της ΕΣΣΔ, πρώτη φορά την ακούσαμε. Είναι προφανές ότι αξιοποιούνται τα γεγονότα του 2022 για να δικαιολογήσουν την πλήρη αδιαφορία και την ανικανότητα των κυβερνήσεων επί τριάντα και πλέον χρόνια να αξιοποιήσουν την γεωοικονομική εκτίναξη του λιμένα της Αλεξανδρούπολης και της Θράκης συνολικότερα. Προκύπτουν όμως εύλογα ερωτήματα:
1) Όταν η Ευρωπαϊκή Ένωση ενέταξε το 1992 το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης στον Διευρωπαϊκό Άξονα ΙΧ, που θα συνέδεε τη Βαλτική με τη Μεσόγειο (Αλεξανδρούπολη) έχοντας ως κομβικά σημεία το Βουκουρέστι, το Κίεβο, την Οδησσό, τη Μόσχα, το Κίεβο, το Μινσκ, το Βίλνιους, την Αγία Πετρούπολη και το Ελσίνκι, δεν απέβλεπε στην αξιοποίηση του εμπορικού του χαρακτήρα;; Δεν διείδε στο λιμάνι την εμπορική διέξοδο της ευρωπαϊκής ενδοχώρας προς την Μεσόγειο; Γιατί το χρηματοδότησε;
2) Όταν ο Οργανισμός Λιμένα Αλεξανδρούπολης ανέθετε μελέτες προκειμένου να υπολογιστούν τα μέγιστα προσδοκώμενα φορτία δεν προσέβλεπε στον εμπορικό χαρακτήρα του λιμένα; Μάλιστα, σε ημερίδα που πραγματοποιήθηκε στην Αλεξ/πολη στις 21 Ιουλίου 2017, η PLANNING Α.Ε., η οποία ανέλαβε τη μελέτη αξιοποίησης του λιμένα Αλεξ/πολης, ενημέρωσε ότι, σύμφωνα με τα φορτία που προσδοκά να συρρεύσουν στο λιμάνι, κατά μέσον όρο θα δρομολογούνται ημερησίως 6 αμαξ των 25 βαγονίων των 2 twt (εμπορευματοκιβωτίων) έκαστο ενώ στο peak της απόδοσής του δεν θα υπερβαίνουν τις 12 αμαξ. των 25 βαγονιών. Τί θα μετέφεραν αυτοί οι συρμοί;
3) Όταν εδώ και χρόνια (από το 2014) μας “βομβάρδιζαν” στην κυριολεξία για τον σιδηροδρομικό άξονα Μπουργκάς – Αλεξ/πολης και διατυμπάνιζαν τη σύνδεση του λιμένα της Αλεξ/πολης με τα λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας, στον εμπορικό χαρακτήρα του λιμένα δεν αναφέρονταν; Μάλιστα, όταν, τελευταία φορά, συναντήθηκαν για τον σκοπό αυτό στην Αλεξανδρούπολη στις 28 Φεβρουαρίου 2020, ο σημερινός υπουργός Υποδομών με τον Βούλγαρο ομόλογό του, ο κ. Καραμανλής είχε δηλώσει ότι «στη σημερινή εποχή προϋπόθεση ανταγωνιστικότητας και ανάπτυξης είναι η ύπαρξη έργων υποδομής που είναι απόλυτα διασυνδεδεμένα μεταξύ τους με ποικίλους τρόπους». Η ανταγωνιστικότητα και ανάπτυξη αναφέρονταν στον εμπορικό ή στον στρατιωτικό χαρακτήρα του λιμένα;
4) Όμως, από τη στιγμή που η κυβέρνηση αποκλείει τον εμπορικό χαρακτήρα του λιμένα της Αλεξανδρούπολης, τότε γιατί αποφάσισε πρόσφατα να επενδύσει 1,077 δις ευρώ για την εκ νέου ανακαίνιση του σιδηροδρομικού άξονα Αλεξ/πολης – Ορμενίου, με την κατασκευή μάλιστα διπλής γραμμής στο μήκος των 180 km του άξονα, με την εγκατάσταση συστήματος ηλεκτροκίνησης, ηλεκτροκίνησης – τηλεδιοίκησης, ETCS; Τί θα μεταφέρει;; Τα στρατιωτικά τρένα των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ προωθούνται μέχρι σήμερα χωρίς κανένα πρόβλημα στην πρόσφατα (μέχρι το 2011) ανακαινισθείσα σιδηροδρομική γραμμή. Βέβαια τον περασμένο Φεβρουάριο ο Αμερικανός πρέσβης κ. Τζέφρι Πάιατ επισκέφθηκε το υπουργείο Υποδομών με το επιτελείο του και συζήτησε με την ιεραρχία του υπουργείου, για τα οδικά και σιδηροδρομικά projects στην περιοχή. Λογικά, όμως, από τη στιγμή που οι ΗΠΑ προωθούν τον στρατιωτικό εξοπλισμό χωρίς πρόβλημα, δεν είχαν λόγους να προβάλλουν αξιώσεις για ένα φαραωνικό έργο για ελάχιστο έως ανύπαρκτο μεταφορικό έργο. Η μόνη εξήγηση λοιπόν που απομένει για να ερμηνεύσει τα μυστήρια των ελληνικών αποφάσεων, είναι ότι η χώρα μας δεν είναι απλά “προβλέψιμη” και “δεδομένη” αλλά πλειοδοτεί έναντι των απαιτήσεων και των αναγκών των υποβολέων της.
Βέβαια, ας μη γελιόμαστε. Ήταν αναμενόμενο ότι η εγκατάσταση στρατιωτικής βάσης των ΗΠΑ, στις οποίες σύμφωνα με τον Ν. 4660/2020 (ΦΕΚ 23Α) «…χορηγείται στην Κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών καθεστώς προτεραιότητας (ανεμπόδιστη πρόσβαση και χρήση) του λιμένα Αλεξανδρούπολης… », θα τροχοπεδούσε την ολόπλευρη ανάπτυξη του που προσδοκούμε, αφού οι ΗΠΑ έχοντας την προτεραιότητα θα μπορούν να καθορίζουν και τον βαθμό της αξιοποίησής του. Σήμερα ο κ. Δένδιας αποκλείει τον εμπορικό χαρακτήρα του λιμένα, τη μοναδική δυνατότητα για την ανάπτυξη της Αλεξανδρούπολης και της ευρύτερης περιοχής.
Το περιλάλητο πόρισμα της Διακομματικής Επιτροπής για την Ανάπτυξη της Θράκης, στην οποία συμμετείχαν όλοι οι βουλευτές της Θράκης, τί λέει για όλα αυτά; Τί λέει και η Τοπική Αυτοδιοίκηση που συνεχίζει να σιωπά; Μπορεί να υπάρξει ανάπτυξη χωρίς την εμπορική αξιοποίηση του λιμένα Αλεξανδρούπολης; Τριάντα και πλέον χρόνια απαξίωσης του λιμένα και υποβάθμισης της Θράκης, σε αντίθεση με την γεωοικονομική εκτόξευση της περιοχής, δεν είναι ήδη πολλά;
Αναμφίβολα, μια στρατιωτική σύγκρουση μεταξύ της Ελλάδας και Τουρκίας θα ήταν καταστροφική και πρέπει να καταβληθεί κάθε προσπάθεια για να αποτραπεί μια τέτοια έκβαση με όλα τα διατιθέμενα μέσα (διπλωματία και στρατιωτική ισχύ). Ωστόσο, η συνεχής προετοιμασία είναι απαραίτητη απαιτητική και επιβεβλημένη για τους αμυντικούς σχεδιαστές της πατρίδας μας με τρόπο που να δώσουν προτεραιότητα στην ενίσχυση και εκσυγχρονισμό των δυνάμεων και να εντοπίσουν πιθανές ελλείψεις στη σχεδίαση και την ετοιμότητα των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων (ΕΕΔ). Αξίζει, λοιπόν, να εξετάσουμε το χειρότερο σενάριο όπου, μέσα στην ερχόμενη δεκαετία, οι ένοπλες δυνάμεις της Ελλάδας και της Τουρκίας θα εμπλακούν σε μάχες μεγάλης κλίμακας και όχι μόνο ενός θερμού επεισοδίου.
Στη σημερινή κατάσταση, όπου κυριαρχούν οι νέες μορφές πολέμου, η τεχνολογία αιχμής είναι ο κύριος παράγοντας που θα αυξήσει τις στρατιωτικές δυνατότητες των εμπλεκομένων αντιπάλων με σημαντικούς τρόπους. Οι τουρκικές επενδύσεις σε θέματα τεχνολογίας δίνουν προτεραιότητα στις βραχυπρόθεσμες επιθετικές δυνατότητες. Ειδικότερα, ο κυβερνοπόλεμος θα μπορούσε να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στη προσπάθεια των Τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων (ΤΕΔ) να διαταράξει και να υποβαθμίσει το δίκτυο μάχης της Ελλάδας και να αντισταθμίσει τις δικές του ελλείψεις στον υποβρύχιο πόλεμο και στο ηλεκτρομαγνητικό πεδίο. Εν τω μεταξύ, οι ελληνικές αεροναυτικές ενισχύσεις θα μπορούσαν να βελτιώσουν την επιχειρησιακή ετοιμότητα και την ικανότητα με διακλαδική συνεργασία για μια ισχυρή αποτρεπτική άμυνα.
Πως η τεχνολογία αιχμής των μη στελεχωμένων σκαφών (UAV) θα μπορούσε να ενισχύσει την τουρκική ικανότητα
Οι πιο πιθανές πηγές μιας ενδεχόμενης ελληνοτουρκικής σύγκρουσης, όπως μια τουρκική εισβολή σε νησί του Αιγαίου ή μια διαμάχη για τις θαλάσσιες ζώνες, θα περιλαμβάνουν πιθανότατα το πλήρες φάσμα των πολιτικών και στρατιωτικών επιχειρήσεων πληροφόρησης και παραπληροφόρησης με στόχο την αμφισβήτηση της ελληνικής αντίδρασης στην τουρκική επέμβαση. Το τουρκικό καθεστώς, θεωρείται σίγουρο ότι θα προσπαθήσει να χρησιμοποιήσει παραγωγικά γλωσσικά μοντέλα για να συνθέσει και να ενισχύσει την παραπληροφόρηση σε όλα τα κοινωνικά δίκτυα και μέσα μαζικής ενημέρωσης παρουσιάζοντας την Ελλάδα ως το παραβατικό κράτος. Ο
τουρκικός στρατός είναι επίσης σίγουρο ότι θα πραγματοποιήσει εκστρατεία για να δυσφημήσει τις στρατιωτικές δραστηριότητες των Ελλήνων ή να σπείρει διχασμό σε εταίρους της ΕΕ και συμμάχους στο ΝΑΤΟ.
Αμέσως μετά την έναρξη μιας σύγκρουσης, οι ΤΕΔ πιθανότατα θα επιτεθούν σε δίκτυα αισθητήρων και επικοινωνιών της Ελλάδας, στοχεύοντας επίσης σε ηλεκτρονικά αντίμετρα και λειτουργίες σε όλο το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα. Για παράδειγμα, στον ηλεκτρονικό πόλεμο θα χρησιμοποιήσουν τη τεχνητή νοημοσύνη για την ανάλυση των ημετέρων εκπομπών ραντάρ και στη συνέχεια προσαρμόζοντας αυτόματα τα δικά τους σήματα θα βελτιστοποιούν την παρεμβολή. Επίσης με σμήνη drones εξοπλισμένα με αρθρωτά συστήματα σύγχυσης των ραντάρ, τα οποία θα μπορούσαν να πετάξουν κοντά σε ομάδες κρούσης του στόλου, και σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις.
Τέλος, εκτιμάται ότι οι ΤΕΔ έχουν εγκαταστήσει μια ευρεία γκάμα αυτόνομων οχημάτων και εκτεταμένων υποθαλάσσιων δικτύων αισθητήρων που χρησιμοποιούν τεχνητή νοημοσύνη και αναλυτικά στοιχεία μεγάλων δεδομένων. Αυτά τα συστήματα μπορεί να είναι χρήσιμα για την καταγραφή και τη μετάδοση των τοποθεσιών των υποβρυχίων και θα ήταν ζωτικής σημασίας για την αντιμετώπιση των μειονεκτημάτων της Τουρκίας στον ανθυποβρυχιακό πόλεμο. Σε κάθε περίπτωση, είναι σαφές ότι οι ΤΕΔ θα χρησιμοποιήσουν την τεχνολογία αιχμής για να δημιουργήσουν ασύμμετρα πλεονεκτήματα έναντι των ΕΕΔ.
Αντιμετώπιση των προκλήσεων από την ελληνική πλευρά με στόχευση στη διακλαδικότητα και την έρευνα
Για να επιτύχουμε την αντιμετώπιση των ΤΕΔ θα απαιτηθεί το υψηλότερο επίπεδο διακλαδικού συντονισμού μεταξύ των εθνικών μας στρατιωτικών υπηρεσιών. Οι ΕΕΔ έχουν από καιρό αναγνωρίσει τη σημασία των διακλαδικών επιχειρήσεων, και αγωνίζονται να εφαρμόσουν αυτό το όραμα στην πράξη. Χρειάζεται πολλή δουλειά για την ανάπτυξη μιας κοινής διοίκησης και ελέγχου όλων των τομέων, η οποία να βασίζεται στη χρήση τεχνητής νοημοσύνης για την ανάλυση δεδομένων αισθητήρων συνδυασμένων σε ένα ενιαίο δίκτυο. Επίσης η κοινή χρήση δεδομένων μεταξύ των υπηρεσιών θα επέτρεπε στους διοικητές να λαμβάνουν άμεσα ενημερωμένες αποφάσεις, για τον εντοπισμό στόχων και την υποβολή προτάσεων όπλων, επιταχύνοντας έτσι χρόνους που δεν θα αφήνει περιθώρια αντίδρασης στον εχθρό. Οι
ΕΕΔ αξιοποιώντας επίσης την τεχνητή νοημοσύνη σε μια προσπάθεια να συγχωνεύσουν διαφορετικές εισόδους αισθητήρων και να δημιουργήσουν μια κοινή επιχειρησιακή εικόνα για τον πιο αποτελεσματικό εντοπισμό και καταστροφή των τουρκικών οπλικών συστημάτων, παρέχοντας ένα ασφαλέστερο περιβάλλον για τις ΕΕΔ για να επιχειρήσουν. Προς το παρόν, η Κοινή Διοίκηση και Έλεγχος όλων των Τομέων εξακολουθεί να δημιουργεί αντιφάσεις. Υπάρχει ένα τεράστιο χάσμα μεταξύ της απρόσκοπτης ολοκλήρωσης που οραματίζεται οι στρατιωτική ηγεσία στην ιδέα της πραγματικότητας ότι πολλοί κλαδικοί χειριστές αγωνίζονται να συνδεθούν στα απομονωμένα δίκτυα υπολογιστών τους σε καθημερινή βάση.
Συμπεράσματα
Σε μια πιθανή σύγκρουση Ελλάδας-Τουρκίας, η τεχνητή νοημοσύνη θα προσφέρει ξεχωριστά οφέλη τόσο για τις ΤΕΔ όσο και για τις ΕΕΔ. Η Τουρκία επενδύει εδώ και πολύ καιρό στις τεχνολογίες αιχμής για να αντισταθμίσουν τα στρατιωτικά πλεονεκτήματα που έχουμε στο επιχειρησιακό πεδίο στο Αιγαίο. Όλοι πλέον γνωρίζουν τα εξελιγμένα τουρκικά UAV ως μια πολλά υποσχόμενη στρατιωτική ανάπτυξη, πράγμα που σημαίνει ότι προσφέρει πλεονεκτήματα στις ΤΕΔ παρά την υστέρησή τους στην ανάπτυξη σύγχρονων τεχνολογιών από τις ΕΕΔ, όπως τα νεοαποκτηθέντα αεροσκάφη Rafale και τα Υ/Β τύπου Παπανικολής με τις σύγχρονες τορπίλες.
Στην προσπάθεια μας για την αύξηση της πιθανότητας νίκης των ΕΕΔ σε έναν πιθανό πόλεμο με τις ΤΕΔ, απαιτείται ενίσχυση των επενδύσεων στην έρευνα της τεχνολογίας αιχμής και υιοθέτηση αρχιτεκτονικών για την ανάπτυξη συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης στις ΕΕΔ.
Έχουμε αναγνωρίσει τις ελλείψεις στη διεξαγωγή κοινών επιχειρήσεων και φαίνεται ότι έχουμε πολύ δρόμο να διανύσουμε μέχρι να μπορέσουμε να επιχειρήσουμε αποτελεσματικά και αξιόπιστα στην από κοινού διοίκηση και έλεγχο. Χρησιμοποιώντας την τεχνητή νοημοσύνη για την έξυπνη ενσωμάτωση αισθητήρων από διαφορετικές υπηρεσίες, οι ΕΕΔ είναι πιο πιθανό να διατηρήσουν το προβάδισμά τους όταν διεξάγουν κοινές επιχειρήσεις.
Ένα ακόμη σημαντικό θέμα είναι ο περιορισμός της ευπάθειας του δικτύου καθώς αναπτύσσουμε συστήματα τεχνητής νοημοσύνης και ενημερώσουμε το σύστημα διοίκησης και ελέγχου. Αυτό θα πρέπει να περιλαμβάνει την υιοθέτηση
αρχιτεκτονικών κρυπτογράφησης για την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο, οι οποίες επικαιροποιούνται συνεχώς σε κάθε βήμα της διαδικασίας ανάπτυξης δικτύου.
Ελλάδα και Τουρκία έχουν βρεθεί επανειλλειμένα σε συγκρουσιακή κατάσταση και είναι εξαιρετικά πιθανό να βρεθούμε εμπλεκόμενοι σε έναν πόλεμο. Ως εκ τούτου, οι ΕΕΔ απαιτείται όχι μόνο να είναι προετοιμασμένες γι’ αυτό το ενδεχόμενο αλλά και να αξιοποιήσουν την τεχνητή νοημοσύνη στο έπακρο. Τέλος, η αποτροπή θα επέλθει με την ικανότητα να επιμείνουμε με στρατιωτικές μεταρρυθμίσεις στο κυνήγι της επόμενης τεχνολογίας. Ήρθε η ώρα οι ΕΕΔ να προσαρμοστούν στην τεχνολογία αιχμής της επόμενης γενιάς, όχι απλώς να ενημερωθούν στην πιο πρόσφατη έκδοση ενός ήδη απαρχαιωμένου συστήματος.
*Ο Δημήτριος Τσαϊλάς είναι απόστρατος αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού. Είναι επιστημονικός συνεργάτης και ερευνητής του Institute for National and International Security (INIS). Δίδαξε επί σειρά ετών στις έδρες Επιχειρησιακής Σχεδιάσεως καθώς και της Στρατηγικής και Ασφάλειας, σε ανώτερους Αξιωματικούς στην Ανώτατη Διακλαδική Σχολή Πολέμου.
50 χρόνια μετά την επικύρωση των Συμφωνιών με τη Μόσχα και τη Βαρσοβία η ανάδυση της ιστορικής μνήμης θέτει για πολλούς το ερώτημα, μήπως προλείαναν τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Ο καγκελάριος Βίλι Μπραντ μιλώντας από το βήμα της Βουλής
Επρόκειτο για μια διαφωνία που άφησε εποχή, άνοιξε πληγές και έγινε σε κλίμα πολεμικό. «Ποτέ άλλοτε στο παρελθόν ένα θέμα δεν τάραξε τόσο πολύ τη διάθεση του λαού μας, ποτέ άλλοτε τα μέτωπα απόψεων δεν ήταν τόσο διαμετρικά αντίθετα, τόσο ανελέητα» είπε στις 17 Μαΐου του 1972 ο τότε υπουργός Εξωτερικών Βάλτερ Σελ μιλώντας στην ολομέλεια της Βουλής. Εκείνη την ημέρα παρόλα αυτά ο κυβερνητικός συνασπισμός Σοσιαλδημοκρατών-Φιλελευθέρων υπό τον Βίλι Μπραντ επέτυχε την επικύρωση των Συμφωνιών με τη Μόσχα και τη Βαρσοβία. Έχουν περάσει από τότε πενήντα χρόνια και ο πόλεμος στην Ουκρανία δίνει την αφορμή για συζήτηση γύρω από την περίφημη Οστπολιτίκ του Μπραντ. Επρόκειτο για ένα ρηξικέλευθο επίτευγμα η η αφετηρία αποπροσανατολισμού εκείνων που επιδεικνύουν κατανόηση στους Ρώσους μέσα στο Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα;
Διαδηλώσεις υπέρ των δύο συμφωνιών
Το σύνθημα τότε; Αλλαγή μέσω προσέγγισης που επινόησε ο σύμβουλος του Μπραντ, ο Έγκον Μπαρ. Ή, όπως είπε ο Βάλτερ Σελ, «προσπάθεια να φτάσουμε από την αντιπαράθεση στη συνεργασία». Η φράση ακούγεται οικεία στα αυτιά μας από τη συζήτηση των τελευταίων χρόνων για τη Ρωσία, αλλά η σύγκριση είναι και επίκαιρη; «Αν ρίξουμε τη ματιά μας πίσω στην Οστπολιτίκ δεν θα μας βοηθήσει να προχωρήσουμε αυτές τις ημέρες στο θέμα του πολέμου στην Ουκρανία» υποστηρίζει ο ιστορικός Μπερντ Ρότερ, για πολλά χρόνια επιστημονικός συνεργάτης του Ιδρύματος Βίλι Μπραντ. «Μπορεί κανείς να αναρωτηθεί εάν η Οστπολιτίκ του Μπραντ μπορεί να εφαρμοστεί ακόμη και σήμερα. Πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία οι διαπραγματεύσεις ήταν μια από τις επιλογές, και πολλές από αυτές διεξήχθησαν και στη Μόσχα. Όμως η ρωσική επίθεση στην Ουκρανία δημιούργησε μια εντελώς διαφορετική κατάσταση» επισημαίνει ο Ρότερ.
Μικρά βήματα, μεγάλα ερωτήματα
Φωτογραφία από την Ολομέλεια κατά τη διάρκεια της ψηφοφορίας
Αν εξετάσουμε με αρκετή αυστηρότητα τα πράγματα, το αρχικό πλαίσιο, στο οποίο ο Μπραντ επεδίωξε στενότερη συνεργασία με τη Μόσχα στα τέλη της δεκαετίας του 1960, διαφέρει σημαντικά από τη ρωσική πολιτική μετά τον Ψυχρό Πόλεμο. Το πιο σημαντικό κίνητρο του Μπραντ, ο οποίος διετέλεσε επίσης και τοπικός πρωθυπουργός του Βερολίνου, ήταν η βελτίωση της καθημερινότητας για τους Ανατολικογερμανούς και τους Δυτικογερμανούς, που τους χώριζε το Τείχος. Το μήνυμα; Πολιτική των μικρών βημάτων, όπως η δυνατότητα επισκέψεων και συγκοινωνία τράνζιτ. Αλλά για να γίνει αυτό ο Μπραντ έπρεπε να αντιμετωπίσει τα μεγάλα πολιτικά ερωτήματα που είχαν παραμείνει αναπάντητα από την ίδρυση της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας το 1949. Τί θα γίνει με την Ανατολική Γερμανία, θα αναγνωρίσει η Δυτική Γερμανία αυτό το «φαινόμενο εις ανατολάς», όπως το αποκαλούσε τότε ο Χριστιανοδημοκράτης καγκελάριος Κουρτ Γκέοργκ Κίσινγκερ; Θα αναγνώριζε τα μεταπολεμικά σύνορα, δηλαδή τις εδαφικές απώλειες του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου που ξεκίνησε η ναζιστική Γερμανία; Και τέλος πάντων, επιτρέπονταν διαπραγματεύσεις με κομμουνιστές;
Ιστορική γονυκλισία Μπραντ το 1970 στο μνημείο για τους ήρωες της εξέγερσης στο γκέτο της Βαρσοβίας
Δίπλα στον Μπραντ ο εμπνευστής της Οστπολιτίκ Έγκον Μπαρ
Ο Μπραντ είχε ήδη ανοίξει το δρόμο για τη νέα γραμμή ως υπουργός Εξωτερικών στο μεγάλο συνασπισμό υπό τον Κίσινγκερ από το 1966 και κέρδισε τις ομοσπονδιακές εκλογές για το SPD το 1969. Αλλά ξέσπασε εσωτερική πολιτική κρίση. Όταν στις 23 Φεβρουαρίου του 1972 έφερε τις δύο συμφωνίες για επικύρωση στη Βουλή ο ηγέτης της αντιπολίτευσης Ράινερ Μπάρτσελ από το Χριστιανοδημοκρατικό κόμμα τις απέρριψε με κατηγορίες όπως «επιδέξια προπαγάνδα», «αναληθείς ισχυρισμοί» και περιφρόνηση των γερμανικών συμφερόντων. Ακολούθησε ένας λεκτικός πόλεμος διάρκειας 22 ωρών. Το SPD και το FDP εξακολουθούσαν να μην εμπιστεύονται τη δική τους πλειοψηφία, αλλά τα πράγματα πήραν άλλη εξέλιξη. Αρκετοί κυβερνητικοί βουλευτές αντιδρώντας στις δύο συμφωνίες αποχώρησαν από τα κόμματά τους και εντάχθηκαν στην αντιπολίτευση, η κυβέρνηση έχασε την πλειοψηφία. Ο Μπάρτσελ άδραξε την ευκαιρία και στις 24 Απριλίου του 1972 επιχείρησε να εκλεγεί καγκελάριος μέσω της λεγόμενης εποικοδομητικής ψήφου δυσπιστίας (εισήχθη για πρώτη φορά με το άρθρο 67 του Συντάγματος του 1949).
Απονομή του βραβείου Νόμπελ Ειρήνης στον Μπραντ
Αλλά απέτυχε για λόγους ανεξήγητους εκείνη την εποχή, για δύο ψήφους. Μόνο δεκαετίες αργότερα έγινε γνωστό ότι η Στάζι, η διαβόητη μυστική υπηρεσία της Αν. Γερμανίας, είχε δωροδοκήσει με 50.000 μάρκα τον Γιούλιους Στάινερ, χριστιανοδημοκράτη βουλευτή, και είχε καταχωρίσει τον χριστιανοκοινωνιστή Λέο Βάγκνερ στις λίστες της ως ανεπίσημο συνεργάτη. Προφανώς η Στάζι είχε συμφέρον να κρατήσει τον Βίλι Μπραντ στην εξουσία και να διασώσει έτσι τα δύο συνθήκες. Τελικά, ακριβώς πριν από πενήντα χρόνια από σήμερα, ο Μπραντ πέρασε την επικύρωσή τους με ένα κοινοβουλευτικό συμβιβασμό. Κατά την ψηφοφορία απείχαν σχεδόν όλοι οι βουλευτές των Χριστιανικών Κομμάτων, το αποτέλεσμα ήταν οριακό. Παρόλα αυτά η πολιτική ύφεσης, για την οποία ο Μπράντ έλαβε το Νόμπελ Ειρήνης, έγινε γρήγορα σημείο στο οποίο συναίνεσε διαχρονικά η γερμανική εξωτερική πολιτική. Την συνέχισε ο καγκελάριος Κολ μετά το 1982. Η πτώση του Τείχους του Βερολίνου, η γερμανική ενοποίηση, το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, τα πάντα είχαν αναφορά στην Οστπολιτίκ και ήταν επίτευγμα του Μπραντ, που τιμούνταν από το κόμμα του ως σύμβολο.
ΑμφισβήτησητηςΟστπολιτίκ
Άνθη στη Μέρκελ διά χειρός Πούτιν
Η κατάσταση άλλαξε μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης. Η Γερμανία ήταν πολύ λιγότερο εξαρτημένη από τη μεγαλοθυμία της Μόσχας και αντί να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αντιπαράθεσης, «κάθονταν» με άνεση στο κέντρο της Ευρώπης. Ο ιστορικός Ρότερ, που πρόσκειται στο Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα, λέει ότι μετά το 1989 υπήρξε μια νέα ευρωπαϊκή τάξης ειρήνης. «Τη δεκαετία του 90 έμοιαζε να πηγαίνουν όλα καλά, αλλά στο τέλος της δεκαετίας του 2000, η σχέση Ρωσίας-Δύσης έγινε πιο συγκρουσιακή. Αλλά το ότι η Γερμανία παρόλα αυτά ήθελε ακόμη να μείνει σε επαφή με τη Μόσχα, δεν το βλέπω ως άμεση απόρροια της Οστπολιτίκ. Ήταν η Γερμανία και όχι μόνο το SPD που βασίστηκαν στις διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία». Αλλά στο θέμα εξάρτησης από τη ρωσική ενέργεια η Γερμανία προχώρησε περισσότερο από άλλες χώρες της ΕΕ. Αυτό στην πραγματικότητα οδηγεί πίσω στις δύο συνθήκες, επειδή το 1970, μαζί με αυτές συνήφθησαν οι πρώτες επιχειρηματικές συναλλαγές με αγωγούς φυσικού αερίου που μετέφερε ρωσικό φυσικό αέριο στη Δυτική Ευρώπη σε μεγάλη κλίμακα.
O Nord Stream 1
Αλλά ισχύει επίσης ότι για μεγάλο χρονικό διάστημα υπήρχε ευρεία συναίνεση για αυτές τις συναλλαγές συμπεριλαμβανομένου του αγωγού Nord Stream, που υποστηρίχθηκε από την τέως καγκελάριο Μέρκελ. Όταν σήμερα κυρίως το SPD επικρίνεται για την υπερβολικά φιλορωσική του στάση, δεν ενοχλείται μόνο ο καγκελάριος Σολτς. «Από την εποχή του Αντενάουερ υπάρχουν αυτές οι παραποιημένες και συκοφαντικές περιγραφές της ευρωπαϊκής και ρωσικής πολιτικής του SPD, κι αυτό με γεμίζει θυμό» είπε ο Σολτς πρόσφατα στο Spiegel. Είναι σαφές ότι το κόμμα δεν θέλει να κακολογείται η Οστπολιτίκ. Όμως η αμφισβήτηση έχει ήδη ξεκινήσει. Ο πρόεδρος του κόμματος Λαρς Κλινγκμπάιλ είπε πρόσφατα στην κυριακάτικη Welt ότι «στο πρόγραμμα αρχών του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος λέει ότι η ασφάλεια στη Ευρώπη μόνο με τη Ρωσία μπορεί να επιτευχθεί, αλλά βλέπουμε ότι αυτό δεν ισχύει με φόντο αυτόν τον πόλεμο». Τα θεμέλια των δύο συμφωνιών τρέμουν, ίσως τόσο δυνατά όσο και επί Βίλι Μπραντ.
Γιατί τα εμπάργκο τελικά δεν αποτελούν τη λύση που χρειάζεται η Γηραιά Ηπειρος. Η ανάγκη να στηριχθούν οι πολίτες από το κύμα ανατιμήσεων και γιατί είναι λάθος η επιλογή των επιδοτήσεων. Ο πόνος και ο απώτερος σκοπός.
Δημοσιεύθηκε: 10 Μαΐου 2022 – 08:03
Πώς θα πρέπει να διαχειριστεί η ΕΕ τα οικονομικά κόστη του πολέμου του Βλάντιμιρ Πούτιν; Αυτό δεν είναι το ίδιο με την ελαχιστοποίηση των κοστών αυτών. Πρόκειται για έναν πόλεμο, από τον οποίο θα εξαρτηθεί το μέλλον της Ευρώπης και ενδεχομένως της ίδιας της δημοκρατίας.Σε τέτοιους καιρούς, ο στόχος της οικονομικής πολιτικής είναι να υποστηρίξει την πολεμική προσπάθεια. Η πολιτική θα πρέπει να επιδιώκει να μεγιστοποιήσει το κόστος για τον επιτιθέμενο σε σύγκριση με αυτό που υφίσταται η ΕΕ, ιδιαίτερα οι πιο ευάλωτοι πολίτες της. Πώς θα πρέπει να γίνει αυτό;
Για να σκεφτούμε το ερώτημα αυτό, χρειαζόμαστε ένα αναλυτικό πλαίσιο. Ο Olivier Blanchard, πρώην επικεφαλής οικονομολόγος του ΔΝΤ, και ο Jean Pisani-Ferry δίνουν το πλαίσιο αυτό σε μια πρόσφατη εργασία τους. Καταγράφουν τρεις προκλήσεις: πρώτον, «πώς να χρησιμοποιηθούν καλύτερα οι κυρώσεις για να αποτραπεί η Ρωσία, περιορίζοντας ταυτόχρονα τις δυσμενείς επιπτώσεις για την οικονομία της ΕΕ». Δεύτερον, πώς να αντιμετωπιστούν οι μειώσεις στα πραγματικά εισοδήματα, που έρχονται ως αποτέλεσμα της αύξησης του κόστους των ενεργειακών εισαγωγών. Και τρίτον, πώς να γίνει η διαχείριση του αυξανόμενου πληθωρισμού που προκαλείται από τις υψηλότερες τιμές ενέργειας και τροφίμων, που ήρθε από τη μετά-Covid εκτίναξη του πληθωρισμού». Εξυπακούεται πως οποιαδήποτε τέτοια ανάλυση είναι ανεπίσημη. Σε καιρούς πολέμου, το μέλλον είναι ακόμα πιο αβέβαιο απ’ ό,τι συνήθως.
Ως προς την επίπτωση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας, αναλογιστείτε ένα πρόσφατο σχόλιο της Rystad Energy: «Παρά τις σοβαρές περικοπές στην πετρελαϊκή παραγωγή που αναμένονται στη Ρωσία φέτος, τα φορολογικά έσοδα θα αυξηθούν σημαντικά περισσότερο από τα 180 δισ. δολάρια, λόγω της εκτίναξης των τιμών του πετρελαίου… Είναι 45% και 181% υψηλότερα απ’ όσο το 2021 και 2020 αντίστοιχα».
Αυτό δεν σημαίνει πως πρέπει να αρνηθούμε τη ζημιά που κάνουν οι κυρώσεις: το ΔΝΤ προβλέπει πως η οικονομία της Ρωσίας θα συρρικνωθεί κατά 8,5% φέτος. Σημαίνει όμως πως οι υψηλότερες τιμές αντισταθμίζουν και με το παραπάνω τις μειώσεις στους όγκους. Οι καταναλωτές υποφέρουν, αλλά επίσης χρηματοδοτούν την εισβολή στην Ουκρανία. Αυτή είναι κακή πολιτική.
Ο στόχος πρέπει τουλάχιστον να είναι να μειωθούν τα έσοδα που λαμβάνει η Ρωσία από τις εξαγωγές της, όχι να αυξηθούν. Αρκετοί οικονομολόγοι έχουν σκεφτεί τι μπορεί να απαιτήσει κάτι τέτοιο. Επτά σημεία προκύπτουν από τις αναλύσεις τους.
Πρώτον, η αδυναμία της ΕΕ έναντι της Ρωσίας αλλά και η δύναμή της είναι μεγαλύτερες στο αέριο απ’ ό,τι στο πετρέλαιο, επειδή το αέριο εξαρτάται περισσότερο από μια σταθερή δομή. Αυτό καθιστά τη διαφοροποίηση των πωλήσεων από τη Ρωσία (αλλά και τις αγορές από την ΕΕ) πιο δύσκολη. Δεύτερον, ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να μειωθούν τα έσοδα της Ρωσίας δεν είναι ένα εμπάργκο, αλλά ένας τιμωρητικός φόρος ή δασμός, που θα μετακύλιε το «ενεργειακό ενοίκιο» του Πούτιν στους καταναλωτές.
Τρίτον, η επιβολή δασμών θα δημιουργούσε έσοδα που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για να βοηθηθούν αυτοί που υφίστανται απώλειες πραγματικών εισοδημάτων επί του παρόντος. Τέταρτον, ένας φόρος που θα επιβληθεί από την ΕΕ μόνο στις ρωσικές εξαγωγές θα πετύχαινε περισσότερα στο αέριο παρά στο πετρέλαιο, λόγω της μεγαλύτερης δυσκολίας διαφοροποίησης των εξαγωγών αερίου. Πέμπτον, οι εμπορικές κυρώσεις θα ήταν πιο αποτελεσματικές όσο μεγαλύτερος θα ήταν ο αριθμός των χωρών που θα συμμετείχαν. Έκτον, μπορεί κανείς να επεκτείνει τις κυρώσεις στο πετρέλαιο βάζοντας κυρώσεις στη ναυτιλία. Τέλος, το κόστος τέτοιων μέτρων για τη Ρωσία θα ήταν υπερπολλαπλάσιο του κόστους τους για την ΕΕ και τους συμμάχους.
Η επίτευξη ομοφωνίας για αποτελεσματικά μέτρα είναι δύσκολη αλλά κρίσιμης σημασίας. Πρέπει να βρεθεί τρόπος για να μεταφερθούν περισσότερα από τα έσοδα των ρωσικών εξαγωγών σε καταναλώτριες χώρες. Ωστόσο, ό,τι και αν γίνει επ’ αυτού, θα υπάρχει σημαντικό κόστος για τις εύπορες εισαγωγικές χώρες από τον πόλεμο: αυξημένες αμυντικές δαπάνες, μεγαλύτερες δαπάνες για ενεργειακές υποδομές, βοήθεια προς τους πρόσφυγες και ουσιαστική στήριξη για τις αναπτυσσόμενες χώρες που πλήττονται σκληρά.
Αναπόφευκτα, το κύριο πολιτικό ζήτημα θα είναι πώς να αμβλυνθεί το πλήγμα που θα δεχθούν οι εγχώριοι καταναλωτές. Πρέπει αυτό να γίνει μέσω επιδοτήσεων στην ενέργεια, μεταφοράς πληρωμών ή ελέγχου στις τιμές;
Ένα μεγάλο μέρος της απάντησης εξαρτάται από το καθεστώς κυρώσεων που θα υιοθετηθεί. Αλλά η γενική ιδέα είναι πως οι επιδοτήσεις θα τείνουν να αντισταθμίσουν τις κυρώσεις αυξάνοντας την κατανάλωση αντί να τη μειώνουν. Θα ήταν καλύτερα να αυξηθούν οι μεταφορές αγοραστικής δύναμης προς τα ευάλωτα νοικοκυριά και να δίνεται σε αυτά η δυνατότητα να αποφασίσουν το πώς θα την ξοδέψουν. Οι έλεγχοι στις τιμές πετρελαίου ήταν καταστροφή τη δεκαετία του 1970. Δεν βλέπω λόγο γιατί θα είναι καλύτεροι τώρα. Αν θέλει κανείς να περιορίσει τα τεράστια κέρδη, θα ήταν καλύτερα να τα φορολογήσει.
Οι Blanchard και Pisani-Ferry ρωτούν επίσης πώς θα πρέπει να χρηματοδοτηθούν οι μεταφορές ή τα άλλα μέτρα δαπανών. Αφού ένας πόλεμος είναι μια βραχυπρόθεσμη έκτακτη ανάγκη, το επιχείρημα υπέρ του επιπλέον κρατικού δανεισμού είναι ισχυρό. Επιπλέον, στα τρέχοντα (πολύ χαμηλά ακόμα) μακροπρόθεσμα επιτόκια και με τις δυνητικές αυξήσεις του ονομαστικού ΑΕΠ (με την ώθηση του πληθωρισμού), το επιπλέον χρέος θα ήταν οικονομικά προσιτό.
Αυτό εγείρει ζήτημα νομισματικής πολιτικής. Η επίπτωση του πολέμου είναι να ενισχύει τις ανοδικές πιέσεις στις τιμές, με κίνδυνο ενός πληθωριστικού σπιράλ μισθών-τιμών, αποδυναμώνοντας ταυτόχρονα τη ζήτηση καθώς συμπιέζονται τα πραγματικά εισοδήματα. Οι Blanchard και Pisani-Ferry λένε πως οι δύο αυτές επιπτώσεις αλληλοαντισταθμίζονται.
Σε αυτή την περίπτωση, όπως υποστηρίζουν, η νομισματική πολιτική θα πρέπει να συνεχίσει στον δρόμο της σύσφιξης που άρχισε πριν τη ρωσική εισβολή. Αλλά προτείνουν επίσης ότι τα δημοσιονομικά μέτρα μπορεί να είναι στοχευμένα προς τη μείωση του πληθωρισμού τιμών, μειώνοντας έτσι τους κινδύνους του σπιράλ μισθών-τιμών. Λένε επίσης πως τέτοια δημοσιονομικά μέτρα θα μπορούσαν να μπουν στη διαδικασία διαπραγμάτευσης μισθών άμεσα. Εγώ είμαι επιφυλακτικός. Ωστόσο, μπορεί αυτό να είναι αποτελεσματικό στη Βόρεια Ευρώπη.
Το συμπέρασμα στο οποίο καταλήγω από αυτές τις αναλύσεις είναι πως ο πόλεμος είναι ένα σημαντικό οικονομικό σοκ, αλλά είναι πολύ περισσότερο ένα πολιτικό και ηθικό σοκ. Στην Ευρώπη έχει φτάσει μια κτηνώδης σύρραξη, τέτοια που είχαμε να δούμε από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, και όπου έχουν συμβεί ορισμένες από τις χειρότερες θηριωδίες.
Για τη Γερμανία ιδιαίτερα είναι μια στιγμή πρόκλησης και ευκαιρίας. Η πρόκληση είναι να υπερασπιστεί τον φιλελεύθερο πολιτισμό της Ευρώπης. Και η ευκαιρία είναι για την ιστορική της εξιλέωση. Η Ρωσία δεν πρέπει να επικρατήσει. Αυτό είναι που έχει τη μεγαλύτερη σημασία. Θα υπάρξει πράγματι πόνος. Αλλά θα πρέπει να τον υποστούμε για έναν πολύ σπουδαιότερο σκοπό.
φωτό: Οι πρωθυπουργοί της Σουηδίας Μαγκνταλένα Άντερσον (αριστερά) και της Φινλανδίας Σάνα Μαρίν (δεξιά)
(Απαραίτητη σημείωση: Οι προτάσεις που γίνονται για την συμπεριφορά των κρατών δεν έχουν την ηθική των φυσικών προσώπων. Άλλος ο προορισμός του κράτους και άλλος των φυσικών προσώπων. Και δη των χριστιανών. Για παράδειγμα, ένας χριστιανός βασίζει την ζωή του στην αγάπη. Δίνει τα πάντα για τον άλλο.Αν ακολουθήσει αυτήν την ηθική το κράτος δεν θα μείνει τίποτε για τον λαό του.)
Χθές έκανα μια πρόταση:
Αφού, έτσι κι αλλοιώς η ελληνική κυβέρνηση θα συμφωνήσει με την είσοδο Σουηδίας και Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ, ας θέσει ως όρο την επανερμηνεία του άρθρου 5 σε αντίθεση με το Δόγμα Λούνς. Δηλαδή, με απλά λόγια η Συμμαχία να μπορεί να κινητοποιηθεί και στις περιπτώσεις που χώρα μέλος επιτίθεται σε άλλη χώρα μέλος. Και απο τη σχετική διαδικασία απόφασης να εξαιρείται η επιτιθέμενη χώρα.
Ειρήσθω εν παρόδω πως το άρθρο 5 δεν εξαιρεί ρητά την ενεργοποίησή του σε περιπτώσεις επίθεσης μέλους εναντίον μέλους. Την ερμηνεία αυτή έδωσε ο απερίγραπτος ΓΓ Λούνς ο οποίος κατα την τουρκική εισβολή στην Κύπρο δεν ήθελε να σταματήσει τις διακοπές του και να ασχοληθεί με την εισβολή.
Πολλοί σχολίασαν πως δεν πρόκειται να γίνει κάτι τέτοιο διότι οι ελληνικές κυβερνήσεις, ως δεδομένες, όπως υποστήριξε στη βουλή ο πρωθυπουργός δεν θα θελήσουν να έρθουν σε αντίθεση με τους αμερικανούς.
Ο φίλος μου Σάββας Πεταλάς απο τη Ρόδο είχε μια συμπληρωματική πρόταση.
Να ζητήσει η ελληνική κυβέρνηση την άδεια απο την αμερικανική ώστε να θέσει το ζήτημα, όπως περιγράφηκε παραπάνω, με το εξής σκεπτικό. Να χρησιμοποιήσουν την ελληνική επιφύλαξη οι ΗΠΑ ως ρελάνς στην Τουρκία. Να πουν, δηλαδή, στην Τουρκία ή αποσύρετε το βέτο σας ή θα προωθήσουμε και την ελληνική επιφύλαξη. Δηλαδή, την επανερμηνεία του άρθου 5.
Μια καλή ιδέα. Ως δεδομένοι προσφέρουμε άλλη μια υπηρεσία στις ΗΠΑ αναμένοντας την δική τους ανταπόκριση στα προβλήματα ασφαλείας που αντιμετωπίζει η Ελλάδα απο την Τουρκία.
Αλλά οι αμερικανοί δεν θα το κάνουν. Η σχέση τους με την Τουρκία δεν είναι πολιτική αλλά ψυχολογική. Δεν βασίζεται σε πολιτικούς συνειρμούς και πολιτική ανάλυση. Είναι μαζοχιστική. Τους αρέσει να τους ταλαιπωρούν οι Τούρκοι.
Ο Έριχ Βαντ, απόστρατος ταξίαρχος του γερμανικού στρατού και σύμβουλος της πρώην αρχηγού της Γερμανίας Άνγκελα Μέρκελ, προειδοποίησε την Ουκρανία να μην υποτιμά τις ρωσικές Ένοπλες Δυνάμεις, σύμφωνα με την Deutsche Wirtschafts Nachrichten.
Σχολιάζοντας τη ρωσική εισβολή, ο Βαντ επεσήμανε ότι ο ρωσικός στρατός είναι πολύ ισχυρός, καθώς έχει υπεροχή στο έδαφος και στον αέρα. Δήλωσε επίσης ότι το Κίεβο δεν θα μπορέσει να ανακαταλάβει το Ντονμπάς με στρατιωτικά μέσα. Η Ρωσία είναι αυτή που καθορίζει την εξέλιξη των γεγονότων στην Ουκρανία, κατέληξε ο στρατιωτικό.
Πιθανότητες της Ουκρανίας
Νωρίτερα, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Γενς Στόλτενμπεργκ, εκτίμησε τις πιθανότητες νίκης της Ουκρανίας επί της Ρωσίας.
Κατά τη γνώμη του, η ρωσική εισβολή δεν εξελίσσεται σύμφωνα με το σχέδιο της ρωσικής πλευράς.
«Απέτυχαν να πάρουν το Κίεβο. Υποχωρούν από το Χάρκοβο και η μεγάλη τους επίθεση στο Ντονμπάς έχει σταματήσει», είπε.
Από αυτή την άποψη, η Ουκρανία, σύμφωνα με τον Στόλτενμπεργκ, «μπορεί να κερδίσει αυτόν τον πόλεμο». «Οι Ουκρανοί υπερασπίζονται με θάρρος την πατρίδα τους», πρόσθεσε ο Γενικός Γραμματέας.
Πριν από αυτό, ο Στόλτενμπεργκ προέτρεψε να προετοιμαστεί για πιθανή παράταση της ένοπλης σύγκρουσης στο έδαφος της Ουκρανίας. Προέτρεψε να ενταθεί η προμήθεια βαρέων όπλων στο Κίεβο, καθώς και να γίνουν τα πάντα ώστε η σύγκρουση να μην επεκταθεί σε άλλες χώρες.
Αμερικανός πολιτικός φοβάται λεηλασία της οικονομικής βοήθειας από διεφθαρμένους Ουκρανούς
Με τη σειρά του, ο Ρεπουμπλικανός βουλευτής Ματ Γκέτς θεώρησε ότι είναι άχρηστο να βοηθηθεί η Ουκρανία ενάντια στη Ρωσία. Ο πολιτικός ισχυρίζεται ότι οι Ουκρανοί αξιωματούχοι θα λεηλατήσουν 40 δισεκατομμύρια δολάρια που έχουν στείλει οι Ηνωμένες Πολιτείες ως στρατιωτική βοήθεια. «Είναι έτοιμοι να στείλουν δισεκατομμύρια στο Κίεβο και να βάλουν τις τσέπες διεφθαρμένων αξιωματούχων. Γλιστράμε σταδιακά στον πόλεμο και ο αμερικανικός λαός παραμένει στο σκοτάδι», υποστηρίζει.
Νέο πακέτο βοήθειας
Στις 7 Μαΐου, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν ανακοίνωσε τη διάθεση ενός νέου πακέτου στρατιωτικής βοήθειας στο Κίεβο. Τόνισε ότι θα περιλαμβάνει επίσης πυρομαχικά πυροβολικού, σταθμούς ραντάρ (RLS) και άλλο εξοπλισμό.
Ο Αμερικανός ηγέτης είπε επίσης ότι μετά την τελευταία ανακοίνωση, τα κεφάλαια που μπορεί να χρησιμοποιήσει η αμερικανική κυβέρνηση για να στείλει βοήθεια στην Ουκρανία έχουν σχεδόν εξαντληθεί. Κάλεσε το Κογκρέσο να συναινέσει στη χρηματοδότηση που ζήτησε ο Λευκός Οίκος για να ενισχύσει τη θέση της Ουκρανίας.
Ο Λευκός Οίκος ανέφερε ότι το κόστος ενός νέου πακέτου στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία θα ανέλθει σε 150 εκατομμύρια δολάρια. Σύμφωνα με το CNN, στο Κίεβο θα διατεθούν 25.000 βλήματα πυροβολικού των 155 χιλιοστών, ραντάρ και εξοπλισμός ηλεκτρονικού πολέμου από τις εφεδρείες του Πενταγώνου.
Δοκιμές νέων τεχνολογιών
Στις 5 Μαΐου, έγινε γνωστό ότι κατά τη διάρκεια της «ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης» (σημ. εισβολής) στην Ουκρανία, ο ρωσικός στρατός χρησιμοποίησε για πρώτη φορά τον δορυφορικό σταθμό επικοινωνιών R-441 Liven.
Η αποτελεσματικότητα της νέας ανάπτυξης επιβεβαιώθηκε κατά τη διάρκεια της εισβολής.
Το «Liven» αναπτύχθηκε ως αντικατάσταση των συμπλεγμάτων R-440 «Crystal».
Ο σταθμός R-441 έχει σχεδιαστεί για να παρέχει επικοινωνία σε επίπεδο στρατηγικού και επιχειρησιακού ελέγχου.
Το σύστημα χρησιμοποιεί αναμεταδότες των τεχνητών γήινων δορυφόρων Globus-1 και Meridian.
Το R-441 παρέχει επικοινωνία με οποιουσδήποτε σταθμούς και οχήματα διοίκησης και προσωπικού. Το σύστημα μπορεί ανεξάρτητα να κατευθύνει τον εξοπλισμό της κεραίας στον δορυφόρο στις δεδομένες συντεταγμένες.
Επίσης, το «Liven» υπερτερεί δέκα φορές από τους προκατόχους του στην ασφάλεια κλειστού σήματος και στην ικανότητα εργασίας σε ένα δύσκολο περιβάλλον ραδιοπαρεμβολών.
Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι αντικατέστησε τον επικεφαλής των Δυνάμεων Εδαφικής Άμυνας σχεδόν τρεις μήνες μετά την έναρξη του πολέμου με τη Ρωσία χωρίς να εξηγήσει τον λόγο.
Το υπουργείο Άμυνας δήλωσε σήμερα ο Ζελένσκι διόρισε τον υποστράτηγο Ίχορ Ταντσιούρα προκειμένου να διαδεχθεί τον Γιούρι Χαλούσκιν ως διοικητής των δυνάμεων που βοηθούν τον ουκρανικό στρατό να υπερασπιστεί τη χώρα μετά την εισβολή της Ρωσίας στις 24 Φεβρουαρίου.
Το υπουργείο ανέφερε πως ο Ταντσιούρα είναι πεπειραμένος αξιωματικός που ήταν προηγουμένως αρχηγός του επιτελείου των χερσαίων δυνάμεων της Ουκρανίας.
Ανέφερε πως οι Δυνάμεις Εδαφικής Άμυνας μεγεθύνθηκαν γρήγορα μετά τη σύστασή τους λίγο πριν από την εισβολή και διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη σύγκρουση με τη Ρωσία.
“Η εκρηκτική μεγέθυνση της δομής, ιδιαίτερα σε καταστάσεις έντονης μάχης, είναι μια τεράστια εμπειρία, (με) λάθη και επιτεύγματα. Υπάρχουν επιτυχίες και, δυστυχώς, απώλειες”, ανέφερε σε μια ανακοίνωση το υπουργείο.
Το υπουργείο Άμυνας ανέφερε ξεχωριστά σήμερα πως τάγμα των Δυνάμεων Εδαφικής Άμυνας προήλασαν μέχρι τα σύνορα με τη Ρωσία αφού απώθησαν τις ρωσικές δυνάμεις που επιτέθηκαν στη βορειοανατολική πόλη Χάρκοβο.
Διαδηλώσεις υπέρ των δύο συμφωνιών
Φωτογραφία από την Ολομέλεια κατά τη διάρκεια της ψηφοφορίας
Ιστορική γονυκλισία Μπραντ το 1970 στο μνημείο για τους ήρωες της εξέγερσης στο γκέτο της Βαρσοβίας
