Θα παραμείνει στη θέση της πρωθυπουργού τουλάχιστον ως τις βουλευτικές εκλογές του Ιουνίου
Την 61χρονη Ελίζαμπεθ Μπορν, όρισε ως πρωθυπουργό της δεύτερης θητείας του ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν.
Η Ελίζαμπεθ Μπορν, γεννημένη στις 18 Απριλίου 1961 στο Παρίσι, είναι απόφοιτη Πολυτεχνείου, υπήρξε δημόσια υπάλληλος και προέρχεται από το γαλλικό Σοσιαλιστικό κόμμα. Ήταν κατά καιρούς σύμβουλος του Λιονέλ Ζοσπεν, του Ζακ Λαγκ και της Σεγκολέν Ρουαγιάλ.
Το 2017 έγινε Υπουργός Μεταφορών, στην πρώτη κυβέρνηση υπό την προεδρία του Εμανουέλ Μακρόν, τον Ιούλιο του 2019 έγινε υπουργός Οικολογικής Μετάβασης και το επόμενο έτος Υπουργός Εργασίας. Ανήκει στην αριστερή πτέρυγα του κυβερνώντος κόμματος, με γνώση του οικολογικού ζητήματος, ενώ έχει τη φήμη πολιτικού που φέρνει σε πέρας ότι αναλαμβάνει. Δεν θεωρείται ωστόσο ιδιαίτερα επικοινωνιακή.
Θα παραμείνει στη θέση της πρωθυπουργού τουλάχιστον ως τις βουλευτικές εκλογές του Ιουνίου, όποτε θα διαπιστωθεί αν η προεδρική πλειοψηφία υπό τον Μακρόν είναι και κοινοβουλευτική. Αν όχι ο Γάλλος πρόεδρος θα πρέπει να ορίσει πρωθυπουργό που να έχει την εμπιστοσύνη της Γαλλικής Εθνοσυνέλευσης.
Ο επικεφαλής της γαλλικής Αριστεράς Ζαν Λικ Μελανσόν έκανε λόγο για «σύμβαση ορισμένου χρόνου» εκτιμώντας πως σε ένα μήνα διάδοχός της θα είναι ο ίδιος.
Προς το παρόν πάντως η νέα πρωθυπουργός επισκέπτεται τον απερχόμενο, μετά από δυο χρόνια πρωθυπουργίας, Ζαν Καστέξ και στη συνέχεια από κοινού με τον Πρόεδρο Μακρόν, όπως ορίζει το γαλλικό Σύνταγμα, θα επιλέξουν το υπουργικό συμβούλιο.
Είναι η δεύτερη φορά που η Γαλλία έχει γυναίκα πρωθυπουργό. Η πρώτη φορά ήταν το 1992, όταν ο Φρανσουά Μιτεράν όρισε την Εντίτ Κρεσόν.
Ρωσικά ΜΜΕ αναφέρουν πως έχει αιχμαλωτιστεί ο απόστρατος ανώτατος αξιωματικός (αντιναύρχος) του Ναυτικού των ΗΠΑ, Eric Thor Olsen, ο οποίος διοικούσε ομάδα ειδικών δυνάμεων κοντά στην πόλη Rubizhne, μαζί με ακόμα επτά μισθοφόρους Αμερικανούς μισθοφόρους που αποτελούσαν την προσωπική του φρουρά.
Σε σχετική δήλωση προχώρησε ο βοηθός του επικεφαλής του εκστρατευτικού σώματος της Τσετσενίας, Άπτα Αλαουντίνοφ.
«Στρατιωτικοί εκπαιδευτές από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Πολωνία ηγήθηκαν της άμυνας της πόλης Rubizhne μαζί με τις ουκρανικές δυνάμεις ασφαλείας. Στοιχεία της παρουσίας τους βρέθηκαν στην περιοχή του χημικού εργοστασίου Zarya» αναφέρει επίσης σε ανακοίνωσή της η Λαϊκή Πολιτοφυλακή του Λουγκάνσκ.
Ο Eric Thor Olsen (γεννημένος στις 24 Ιανουαρίου 1952) είναι απόστρατος Ναύαρχος του Ναυτικού των Ηνωμένων Πολιτειών. Yπηρέτησε για τελευταία φορά ως 8ος Διοικητής της Διοίκησης Ειδικών Επιχειρήσεων των Ηνωμένων Πολιτειών (USSOCOM) από τις 2 Ιουλίου 2007 έως τις 8 Αυγούστου 2011.
Στην κατωτέρων εικόνα υποτίθεται ότι είναι ο Eric Thor Olsen να έχει συλληφθεί από τις ρωσικές δυνάμεις.
Προηγουμένως υπηρέτησε ως Αναπληρωτής Διοικητής της Διοίκησης Ειδικών Επιχειρήσεων των Ηνωμένων Πολιτειών από το 2003 έως τον Ιούλιο του 2007. Ο Olsen ήταν ο πρώτος Navy SEAL που έλαβε ποτέ στρατιωτικό βαθμό τριών και τεσσάρων αστέρων, καθώς και ο πρώτος αξιωματικός του ναυτικού που έγινε διοικητής μάχης USSOCOM .
Ανέλαβε τη διοίκηση από τον στρατηγό του στρατού Brian D. Brown το 2007. Ο Μπράουν και ο Όλσεν υπηρέτησαν μαζί στο αρχηγείο της SOCOM στην Τάμπα για τέσσερα χρόνια.
Ο Όλσεν αποσύρθηκε από την ενεργό δράση στις 22 Αυγούστου 2011 μετά από περισσότερα από 38 χρόνια υπηρεσίας. Την ίδια μέρα, παρέδωσε τη διοίκηση της SOCOM στον ναύαρχο William H. McRaven.
Μαζί με τον Αμερικανό απόστρατο Ναύαρχο Olsen, οι Ρώσοι υποστηρίζουν ότι συνέλαβαν και τον Βρετανό αντισυνταγματάρχη, του Τζον Μπέιλι, και σημειώνουν πως ακόμη τέσσερις ΝΑΤΟϊκοί σύμβουλοι-εκπαιδευτές έχουν παραδοθεί.
Χτες, η Daily Express, επικαλούμενη έναν άλλο πρώην Βρετανό στρατιώτη, παραδέχτηκε πως τουλάχιστον τρεις απόστρατοι στρατιωτικοί του Ηνωμένου Βασιλείου βρίσκονται εγκλωβισμένοι στο εργοστάσιο χάλυβα Azovstal στη Μαριούπολη.
Για τίποτε από τα παραπάνω δεν υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση από το ρωσικό υπουργείο Άμυνας ή παραδοχή του από το αμερικανικό ή το βρετανικό Πεντάγωνο.
Οι Ρώσοι δημοσιεύουν στα κοινωνικά δίκτυα και ταυτότητες ορισμένων συλληφθέντων, αλλά είναι παράδοξο ξένοι μισθοφόροι να κουβαλούν ταυτότητες επάνω τους και μάλιστα επιχειρησιακές.
Οι μεγαλύτερες εταιρείες τεχνολογίας -και όχι μόνο- προετοιμάζονται ήδη για την είσοδό τους σε μια νέα διάσταση που είναι βγαλμένη από το sci-fi.
Αν ακούσατε αυτή τη λέξη σε σχέση με τις πρόσφατες ανακοινώσεις της Facebook, τότε έχετε καταλάβει πως είναι κάτι που αφορά την online ζωή μας, και πως επίσης υπάρχει ενδιαφέρον από κάποιους να το εκμεταλλευτούν διαφημιστικά. Όμως, αν το ένστικτό σας σάς λέει ότι έχει να κάνει με το Matrix, τότε και πάλι βρίσκεστε στη σωστή κατεύθυνση.
Το Metaverse είναι ένα σύμπαν μετά το πραγματικό, είναι ένα μετασύμπαν. Είναι ένα ψηφιακό δίκτυο εικονικών κόσμων όπου ζούμε και αλληλεπιδρούμε με άλλους όπως στην πραγματική ζωή, αλλά δεν είναι απλά ένα βιντεοπαιχνίδι ή ένας ψηφιακός κόσμος. Πρόκειται για τον συγκερασμό όλων των ψηφιακών μας κόσμων σε μια εικονική διάσταση, όπου έχουμε πρόσβαση χάρη στις τεχνολογίες του Internet, της εικονικής και επαυξημένης πραγματικότητας (που πλέον έχουν ωριμάσε)ι, αλλά και των social media, των κρυπτονομισμάτων και του blockchain που επιτρέπουν να δημιουργηθεί αυτή η “άλλη” πραγματικότητα.
“Το Metavesrse δεν έχει πλήκτρο on/off, είναι ένας κόσμος που συνεχίζει να υπάρχει και να λειτουργεί διαρκώς, ακόμη κι όταν εμείς δεν είμαστε συνδεδεμένοι σε αυτόν.”
Η βασική διαφορά του Metaverse από αυτό που μέχρι σήμερα αντιλαμβανόμαστε ως εικονικό κόσμο είναι πως “διασταυρώνεται” σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό με την πραγματική, υλική διάσταση της ζωής μας. Ή για να το πούμε με πιο απλά λόγια, δανειζόμαστε τον διασκεδαστικό ορισμό της ακαδημαϊκού Janet Murray: “είναι ένα μαγικό Zoom meeting με όλα τα παιγνιώδη χαρακτηριστικά του Animal Crossing”.
Και το ερώτημα που δημιουργείται είναι: είναι αυτό το μέλλον μας ή μήπως είναι άλλη μια μόδα που θα περάσει;
Ο ιδρυτής της Facebook ποντάρει στο πρώτο ενδεχόμενο. Τόσο πολύ μάλιστα, που αποφάσισε πως η εταιρεία του πρέπει να αλλάξει όνομα για να προετοιμαστεί για τη νέα εποχή του Metaverse. Τους τελευταίους μήνες η εταιρεία του παρουσίασε μια έκδοση εικονικών αιθουσών συνεδριάσεων (Horizon Workrooms), ανακοίνωσε τη συνεργασία με τη Ray-Ban για την παραγωγή γυαλιών ηλίου επαυξημένης πραγματικότητας, και τέλος αποκάλυψε ότι πλέον αλλάζει το όνομά της σε Meta και θα ενισχύσει το ανθρώπινο δυναμικό της στην Ευρώπη με 10.000 επιπλέον εργαζόμενους, με σκοπό την ανάπτυξη του Metaverse.
O Mark Zuckerberg στον κόσμο του Metaverse.
“Είναι ένα μέλλον πέρα από οποιαδήποτε εταιρεία. Είναι ένα μέλλον που θα χτιστεί απ’ όλους μας” δήλωσε ο Zuckerberg, σε μια προσπάθεια να δείξει πως το όραμά του ξεπερνά την ίδια του την εταιρεία και ωφελεί το κοινό μας μέλλον. Δεν είναι ο μόνος που στρέφει τις προσπάθειες της εταιρείας του προς τα εκεί. Και η Microsoft επιδίδεται στην προσπάθεια να δημιουργήσει ένα Metaverse για επιχειρήσεις, έχοντας ήδη πολύτιμη εμπειρία από έναν επιχειρηματικό κόσμο που συνέχισε να λειτουργεί online χάρη και σε δικό της λογισμικό επικοινωνίας και συνεργασίας.
Η επιστημονική φαντασία γίνεται πραγματικότητα
Τον όρο Metaverse τον οφείλουμε, όπως και πολλές άλλες λέξεις, έννοιες, ιδέες και -ενίοτε δυστοπικές- προβλέψεις για το μέλλον, στη λογοτεχνία του φανταστικού των ‘80s και ‘90s, και πιο συγκεκριμένα στο αγαπημένο των geeks είδος του κυβερνοπάνκ (cyberpunk). Την εποχή που ο προσωπικός υπολογιστής είχε ήδη μπει στα περισσότερα σπίτια, τα πιο ζωηρά μυαλά άρχισαν να φαντάζονται κόσμους όπου άνθρωπος και τεχνολογία θα βρίσκονταν είτε σε μια διαρκή διαμάχη είτε θα χάνονταν η μία έννοια μέσα στην άλλη.
Στο μυθιστόρημα Snow Crush (1992) του Neal Stephenson συναντάμε για πρώτη φορά τη λέξη Metaverse. Χρησιμοποιείται για να περιγράψει έναν παράλληλο κόσμο, όπου οι άνθρωποι αλληλεπιδρούν μεταξύ τους καθώς και με τεχνητές οντότητες δημιουργημένες από υπολογιστή, σε έναν τρισδιάστατο εικονικό κόσμο, με τη μορφή avatars. Διαβάζοντας τον παραπάνω ορισμό, σίγουρα έχετε ήδη φανταστεί κάποιον εικονικό κόσμο, όπως αυτούς των MMORPG, ειδικά κάποιες προσπάθειες που εστίαζαν στην επικοινωνία μεταξύ των παικτών (όπως για παράδειγμα, το Second Life). Ο ίδιος ο συγγραφέας δεν είχε δει αυτούς τους εικονικούς κόσμους σε λειτουργία, αλλά φανταζόταν πως περιγράφει μια έκδοση του Internet παντρεμένη με στοιχεία εικονικής πραγματικότητας.
Ένα άλλο βιβλίο που αναφέρεται στο Metaverse, το Ready Player One του Ernest Cline, δινόταν για ανάγνωση σε κάθε νέο υπάλληλο της Oculus, της εταιρείας που αναπτύσσει συσκευές εικονικής πραγματικότητας και το 2014 εξαγοράστηκε από την Facebook για 2 δισεκατομμύρια δολάρια.
Οκτώ χρόνια πριν ο Stephenson επινοήσει τον όρο Metaverse, ο William Gibson είχε γράψει τον Νευρομάντη, το μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας που καθιέρωσε τον όρο “κυβερνοχώρος” (cyberspace) και αρκετά χρόνια αργότερα ενέπνευσε τις ταινίες Matrix.
“Η διαφορά με το Matrix είναι πως το Metaverse δεν είναι ένας κόσμος όπου το φυσικό μας σώμα παραμένει σε μία διάσταση, ενώ το πνεύμα μας εισέρχεται σε μια άλλη. Αντίθετα, σώμα και πνεύμα έχουν πλήρη αίσθηση ότι βρίσκονται στον φυσικό κόσμο και παράλληλα κινούνται και σε έναν άλλο.”
“It started in mud, as many things do.”
Με αυτή τη φράση ξεκινά η σειρά βιβλίων επιστημονικής φαντασίας Otherland του Tad Williams (1996-2002), από τα πρώτα που αναφέρθηκαν σε εικονικούς κόσμους. Η χρήση της λέξης mud είναι ένα λογοπαίγνιο με το πρωτογενές υλικό δημιουργίας (πηλός) και σαφής αναφορά στα MUD (Multi-User Dungeons), τους πρώτους text-based εικονικούς κόσμους, που από πολλούς θεωρούνται πως καθιέρωσαν τον όρο. Τα MUD ήταν ψηφιακό παιδί των παιχνιδιών ρόλων pen & paper όπως το Dungeons & Dragons, όπου οι παίκτες υιοθετούσαν μια προσωπικότητα που ζούσε κι αναπτυσσόταν σε έναν κόσμο φαντασίας. Με το πέρασμα των δεκαετιών και την έλευση των γραφικών υπολογιστή, οι εικονικοί κόσμοι απέκτησαν 2, μετέπειτα 2,5 και στη συνέχεια 3 διαστάσεις κι έγιναν αυτό που πολλοί θα θυμούνται ως World of Warcraft, Lineage, Ultima Online και EverQuest, ανάμεσα σε άλλα.
Κατά καιρούς, τόσο μέσα από τη λογοτεχνία του φανταστικού όσο και από τον κόσμο των videogames, πολλοί θεωρητικοί προσπάθησαν να αποδώσουν με διαφορετικές λέξεις αυτούς τους εναλλακτικούς κόσμους που έφτιαχνε η ανθρώπινη φαντασία και υποστήριζε η τεχνολογία: synthetic worlds, infosphere, cyberspace κ.ά. Όλοι όμως αναφέρονται σε κόσμους με σχεδόν ίδια χαρακτηριστικά: Είναι διαρκείς (persistent), κυβερνώνται από φυσικούς νόμους (physics) που επιτρέπουν στους παίκτες να επιφέρουν αλλαγές σε αυτούς, εξελίσσονται σε πραγματικό χρόνο, οι συμμετέχοντες σε αυτούς έχουν ταυτότητα (character). Ο Άλμπερτ Αϊνστάιν είχε κάποτε πει πως η πραγματικότητα απέχει αρκετά από το να χαρακτηριστεί ψευδαίσθηση, αλλά αν είναι, τουλάχιστον είναι διαρκής (persistent).
Το Metaverse, όπως και οι περισσότεροι εικονικοί κόσμοι, είναι ένας τόπος (place), τον οποίο μπορούμε να επισκεφτούμε, στον οποίο απολαμβάνουμε κάποιες δραστηριότητες και από τον οποίο μπορούμε στη συνέχεια να αποχωρήσουμε και να επιστρέψουμε στον πραγματικό κόσμο. Δεν πρόκειται για εξομοίωση, γιατί δεν είναι απαραίτητο πως μιμείται τον πραγματικό κόσμο. Δεν είναι υπηρεσία, δεν είναι ένα μέσο, δεν είναι ένα παιχνίδι. Το Metaverse δεν είναι εξέλιξη της εικονικής πραγματικότητας: Η είσοδος σε αυτό δεν γίνεται με έξοδο από τον πραγματικό κόσμο και την προέκταση των αισθήσεων μέσω οπτικών, ακουστικών και απτικών πληροφοριών όπως στην εικονική πραγματικότητα, ωστόσο, χάρη σε αυτήν, ο συμμετέχων έχει την ευκαιρία να βιώσει κόσμους που δεν υπήρξαν ή δεν θα υπάρξουν ποτέ, σαν βελτιώνοντας και επαυξάνοντας τον πραγματικό του κόσμο.
Ο ρόλος του Blockchainκαι των κρυπτονομισμάτων
Η αλήθεια είναι πως η κατάσταση δεν θα γίνει ευκολότερα κατανοητή σε πολλούς, ειδικά από τη στιγμή που τεχνολογίες όπως το Blockchain και τα cryptocurrencies μπλέκονται στην υπόθεση. Η συμβολή τους είναι καίρια στο Metaverse, καθώς επιτρέπουν να δημιουργηθεί ένα πλαίσιο οικονομίας σε έναν κόσμο όπου δεν υπάρχουν κανόνες και αρχές που να τους διαφυλάσσουν. Με τη χρήση κρυπτονομισμάτων, οι ψηφιακές συναλλαγές μπορούν να πραγματοποιούνται χωρίς να πρέπει να συνδέονται με προσωπικούς λογαριασμούς, ενώ χάρη στο Blockchain είναι δυνατό να διατηρηθεί μια κάποια τάξη, ώστε να δημιουργείται ένα αποκεντρωμένο αρχείο, όπου βρίσκονται οι αποδείξεις κάθε συναλλαγής. Χάρη στα NFTs, εταιρείες και δημιουργοί διαθέτουν αγαθά που υπάρχουν και μπορούν να αποκτηθούν μόνο ψηφιακά. Ήδη μεγάλες εταιρείες έχουν αρχίσει να μπαίνουν στο Metaverse, κυρίως αυτές που είχαν πειραματιστεί και με άλλους ψηφιακούς κόσμους, όπως το Minecraft και το Fortnite. Μέχρι τα μέσα του 2021 η αξία των συναλλαγών NFTs είχε ξεπεράσει τα 2,5 δισεκατομμύρια δολάρια.
Ένας γενναίος νέος διαφημιστικός κόσμος
Ο Zuckerberg δεν είναι ο μόνος που πιστεύει πως το Metaverse θα είναι ο νέος καμβάς για τις διαφημίσεις μετά τα social media, έστω κι αν κανείς άλλος δεν επενδύει αυτή τη στιγμή σε αυτό 10 δισεκατομμύρια δολάρια, όπως ο ίδιος και η εταιρεία του. Όμως, όταν μία ψηφιακή τσάντα Gucci πωλείται για πάνω από 4.000 δολάρια στο Roblox, είναι φανερό πως κάτι αρχίζει να συμβαίνει εδώ. Μπορεί αυτή τη στιγμή να συνοφρυώνεστε διαβάζοντας κάτι τέτοιο, αλλά το Metaverse στοχεύει ακριβώς σε αυτό το κοινό που δεν χρησιμοποιεί το Facebook: την Gen Z, τη γενιά που είναι εξαιρετικά δύσκολο να προσελκύσει η βιομηχανία της διαφήμισης μέσω παραδοσιακών καναλιών. Σύμφωνα με μια έρευνα της Wunderman Thompson, 65% των millennials και 64% των Gen Z προτιμούν να ψωνίζουν online απ’ ότι σε φυσικά καταστήματα (54% και 52% αντίστοιχα).
Το 2019 η Nike είχε αποκτήσει δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για ένα ψηφιακό sneaker που θα μπορούσε να πουληθεί με τη βοήθεια του Blockchain. Είναι από τις πρώτες εταιρείες που θα μπορούν να πουλήσουν ψηφιακά αγαθά στο Metaverse της Meta. Τι είναι διαφορετικό από ένα ψηφιακό sneaker στο Fortnite; Ότι στο Metaverse θα μπορείς να το μεταφέρεις από ψηφιακό κόσμο σε ψηφιακό κόσμο, με τον ίδιο τρόπο που θα φορούσες ένα ζευγάρι παπούτσια στην Ελλάδα και θα τα έπαιρνες μαζί σου και σε ένα ταξίδι στη Νέα Υόρκη.
“Σε μια υπερ-αναλυτική χαρτογράφηση του τι είναι το Metaverse, ο επενδυτής Matthew Ball υπολογίζει ότι η αξία που θα δημιουργήσει το μετασύμπαν θα ανέρχεται σε τρισεκατομμύρια.”
Τι μπορεί τελικά να μας προσφέρει το Metaverse;
Η εύκολη και προφανής απάντηση είναι μια βελτίωση της καθημερινότητας. Σε ένα επόμενο επίπεδο, θα μπορούσαμε να πούμε πως είναι το επόμενο στάδιο του mobile Internet, το οποίο δεν θα χρησιμοποιούμε απλά μέσω των συσκευών μας, αλλά θα βιώνουμε εμπειρίες μέσα σε αυτό. Θα είναι επίσης ένα νέο πεδίο για εξερεύνηση στην εκπαίδευση, την έρευνα, την ψυχαγωγία αλλά και στις επιχειρήσεις, που θα ανοίξει νέους ορίζοντες για πειραματισμό, αύξηση αποτελεσματικότητας, παραγωγικότητας και κερδοφορίας. Επιπλέον, θα είναι ένας συμπεριληπτικός κόσμος, όπου οι περιορισμοί του φυσικού μας σώματος δεν θα γίνονται εμπόδια (αρκεί, φυσικά, να υπάρχει πρόσβαση στην τεχνολογία…).
Το Metaverse, όπως και οι εικονικοί κόσμοι, μας απαλλάσσει από τους περιορισμούς και του φυσικού περιβάλλοντος, ειδικά στις μεγαλουπόλεις όπου ο αστικός χώρος δεν προσφέρει τη δυνατότητα “εξερεύνησης” και “κατάκτησης” – ένας από τους λόγους, άλλωστε, που στις μεγαλουπόλεις είναι πιο δημοφιλείς οι εικονικοί κόσμοι. Ειδικά σε μια πραγματικότητα που στιγματίστηκε από το lockdown, οι περιορισμοί αυτοί μπόρεσαν να ξεπεραστούν μόνο ψηφιακά.
Η ώθηση από την πανδημία
Δεν είναι να απορεί κανείς γιατί, ενώ η έννοια του Metaverse υπάρχει κάποια χρόνια, η συζήτηση γύρω από αυτό άρχισε να φουντώνει τους τελευταίους μήνες. Η πανδημία που ανάγκασε εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο να μείνουν κλεισμένοι στα σπίτια τους και να επικοινωνούν με τα αγαπημένα τους πρόσωπα μόνο μέσω του διαδικτύου και των οθονών, ήταν απλά η εισαγωγή της ανθρωπότητας σε έναν κόσμο όπου αυτό θα είναι η νόρμα. Με τη διαφορά, ότι οι δυνατότητες θα είναι πολύ περισσότερες. Ήδη, εν μέσω πανδημίας, οι εταιρείες στράφηκαν στους εικονικούς κόσμους για να βρουν το κοινό τους, πραγματοποιώντας από συναυλίες και επιδείξεις μόδας μέχρι δημιουργώντας εικονικά προϊόντα τα οποία πωλούνταν online και αγοράζονταν με NFTs. Εικονικοί κόσμοι όπως το Fortnite, το Roblox και το Minecraft έγιναν οι βιτρίνες, τα πολυκαταστήματα, οι καφετέριες και ταυτόχρονα ο χώρος αναψυχής για εκατομμύρια ανθρώπους, ιδίως αυτών που ανήκουν στην Generation Z (και αποτελούν την αγοραστική δύναμη του μέλλοντος).
Διαβάζοντας μέχρι αυτό το σημείο ίσως και να έχετε καταλήξει στο συμπέρασμα πως μιλάμε για μια ακόμη τεχνολογική μόδα, κάτι που θα παρέλθει κάποια στιγμή, όπως το Snapchat και το TikTok. Ωστόσο, τα πράγματα είναι λίγο πιο περίπλοκα. Ακριβώς επειδή το Metaverse είναι τόσο στενά συνδεδεμένο με το Blockchain, και το Blockchain θεωρείται από πολλούς ως η επόμενη μεγάλη τεχνολογική επανάσταση, το Metaverse μπορεί να αργήσει να καθιερωθεί, μπορεί να μην είναι ακριβώς όπως φανταζόμαστε ότι θα είναι, αλλά με τον έναν ή τον άλλον τρόπο θα βρει μια θέση στο μέλλον μας. Σκεφτείτε μόνο πως περίπου δύο δεκαετίες πριν μιλούσαμε για εικονικούς κόσμους (τότε κυρίως με τη μορφή των παιχνιδιών MMORPG) και άλλες τόσες δεκαετίες πιο πριν ο κόσμος πίστευε πως οι υπολογιστές και το Internet αποξενώνουν τον άνθρωπο επειδή του επιτρέπουν να απομονωθεί σε κόσμους που ξεδιπλώνονται μέσα στους τέσσερις τοίχους του δωματίου του.
Και, ποιος ξέρει, ίσως το Metaverse να αποτελέσει τελικά την αναβίωση της δημόσιας σφαίρας όπως την περιέγραψε ο γερμανός φιλόσοφος Jürgen Habermas, όπου ενεργοί πολίτες ανταλλάσσουν απόψεις απαλλαγμένοι από ονόματα και γεωγραφικά σύνορα – προϋποθέσεις για τη δημιουργία ανώτερων μορφών ύπαρξης και κοινωνικής οργάνωσης. Μόνο που, τόσο στο Snow Crash όσο και σε κάθε ιστορία επιστημονικής φαντασίας όπου υπάρχουν εικονικοί κόσμοι, η πραγματικότητα είναι ζοφερή και εφιαλτική, και η ύπαρξη του Metaverse απαραίτητη για τον άνθρωπο.
Ας ελπίσουμε ότι το Metaverse θα έρθει στη ζωή μας πολύ συντομότερα από τα δυστοπικά σενάρια που φαντάστηκε κάθε δημιουργικό μυαλό της λογοτεχνίας και της επιστήμης μέχρι σήμερα, και πως δεν θα είναι ένα μέσο απόδρασης, αλλά μια καλύτερη εμπειρία της πραγματικότητας.
Μαρία Κοκίδου
Η Μαρία ήταν παιδί δημοτικού όταν μαγεύτηκε από έναν κέρσορα που αναβόσβηνε σε μια μονόχρωμη οθόνη. Έγραψε τα πρώτα της κείμενα σε WordStar και δεν ξέχασε ποτέ τα ατμοσφαιρικά μπουντρούμια του πρώτου Prince of Persia. Παρότι ακολούθησε θεωρητικές σπουδές (Επικοινωνία & ΜΜΕ), έβρισκε πάντα τρόπο να τις συνδυάζει με την τεχνολογία. Υπήρξε η νεότερη και μακροβιότερη αρχισυντάκτρια της ελληνικής έκδοσης του PC Magazine, αρθρογραφώντας σε αυτό τα 12 από τα 17 χρόνια της ζωής του. Σήμερα, ασχολείται με την καινοτομία, την επιχειρηματικότητα και τις startups ως μέλος της ομάδας του Found.ation. Αρνείται πεισματικά να μάθει τυφλό σύστημα.
των Βen Hall, Roman Olearchyk και John Paul Rathbone *
Mόλις πριν από 15 ημέρες, οι ρωσικές δυνάμεις βομβάρδιζαν το Χάρκοβο από θέσεις στα περίχωρα της δεύτερης σε μέγεθος ουκρανικής πόλης. Τα ίδια αυτά στρατεύματα έχουν τώρα αναγκαστεί να υποχωρήσουν κατά 30 χιλιόμετρα προς τα ρωσικά σύνορα, ύστερα από μια ουκρανική αντεπίθεση που έχει δώσει θάρρος στο Κίεβο και έχει αυξήσει τις φιλοδοξίες του.
«Η νίκη είναι μια εξελισσόμενη έννοια», είπε ο υπουργός Εξωτερικών Ντμίτρο Κουλέμπα στους Financial Times. Αν δοθεί μεγαλύτερη στρατιωτική στήριξη στο Κίεβο, προσέθεσε, η Ουκρανία μπορεί να απελευθερώσει όλα της τα εδάφη.
Αλλά και ο Πρόεδρος Μπάιντεν δήλωσε ότι ο Ρώσος ομόλογός του δεν έχει διέξοδο από τον πόλεμο.
Άλλοι δυτικοί αξιωματούχοι και αναλυτές είναι πιο επιφυλακτικοί. «Η δική μου ανάλυση είναι ότι η Ουκρανία δεν χάνει και η Ρωσία δεν κερδίζει», λέει ο Σάμιουελ Κράνι-Εβανς από το Royal United Services Institute.
Το βέβαιο είναι ότι στις 80 ημέρες πολέμου οι στρατιωτικές ισορροπίες έχουν ανατραπεί. Στις 8 Μαΐου, για παράδειγμα, οι ρωσικές δυνάμεις κατέλαβαν τη μικρή πόλη Ποπάσνα, στο δυτικό άκρο του Λουγκάνσκ. Τα ρωσικά μέσα μίλησαν για «απελευθέρωση», οι Ουκρανοί για «τακτική υποχώρηση». Στη συνέχεια, η προσπάθεια των Ρώσων να διασχίσουν το ποτάμι απέτυχε και φωτογραφίες που αναρτήθηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δείχνουν ότι 30 τεθωρακισμένα οχήματα καταστράφηκαν ή εγκαταλείφθηκαν.
Σύμφωνα με την Ομάδα Βάγκνερ των Ρώσων μισθοφόρων, για την αποφασιστική νίκη επί της Ουκρανίας χρειάζονται 800.000 άνδρες. Η Ρωσία όμως έχει αναπτύξει στη χώρα μόνο 100.000 στρατιώτες.
«Οι Ρώσοι βομβαρδίζουν με το πυροβολικό τους, αλλά δεν έχουν το αναγκαίο πεζικό για να προελάσουν», σημειώνει ο Κράνι-Εβανς. «Οι Ουκρανοί, πάλι, έχουν τα στρατεύματα και τις τακτικές δυνατότητες, αλλά στερούνται τη δύναμη πυρός. Το αποτέλεσμα είναι ένα αδιέξοδο».
Για να προχωρήσει σε κανονική αντεπίθεση, η Ουκρανία χρειάζεται περισσότερο πυροβολικό, καθώς και φορτηγά, τεθωρακισμένα οχήματα, drones, μαχητικά αεροσκάφη και καύσιμα.
Οι ρωσικές δυνάμεις έχουν υποστεί μεγάλες απώλειες. Η Βρετανία εκτιμά ότι 15.000 στρατιώτες έχουν σκοτωθεί σε μάχες και άλλοι 30.000 έχουν τραυματιστεί. Επιπλέον, οι κυρώσεις αναγκάζουν τη Μόσχα να χρησιμοποιεί σε ορισμένα όπλα της τσιπάκια από πλυντήρια πιάτων.
«Υπάρχει πολύς δρόμος για την απελευθέρωση της χώρας μας και την αποκατάσταση της κυριαρχίας μας», λέει η Χάνα Μίλιαρ, αναπληρώτρια υπουργός Αμύνης της Ουκρανίας. «Η Ρωσία έχει ακόμη πολλούς πόρους που μπορεί να χρησιμοποιήσει».
(*) Ο Μπεν Χολ και ο Ρόμαν Ολέαρτσικ είναι ανταποκριτές των Financial Times στο Κίεβο και ο Τζον Πολ Ράθμποουν στο Λονδίνο
Οι ευσεβείς πόθοι της Δύσης για κατατρόπωση της Ρωσίας, στην Ουκρανία, επεκτείνονται και εντείνονται μέχρι του σημείου που να καλλιεργούν ελπίδες για τελική νίκη της Ουκρανίας. Υποστηρίζεται, ανάμεσα και σε άλλα, ότι η στρατιωτική μηχανή της Ρωσίας είναι λιγότερο ισχυρή από ό,τι πιστεύεται, ότι οι Ρώσοι δεν είναι σε θέση να εκτελέσουν τα σχέδιά τους και ότι υφίστανται ήττες από την Ουκρανία.
Παράλληλα, ορισμένες δυτικής προέλευσης ειδήσεις αφήνουν να εννοηθεί ότι οι κυρώσεις εναντίον της Μόσχας την έχουν γονατίσει, ότι ο ρωσικός λαός έχει στραφεί εναντίον της ηγεσίας του, ακόμη κι ότι ο Πούτιν είναι περίπου ετοιμοθάνατος, έχει δυσκολίες στο περπάτημα και επιπλέον αντιμετωπίζει προβλήματα νοητικά ή και ψυχολογικά. Προπαγάνδα και πραγματικότητα συνυπάρχουν για τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Παρότι η Δύση στηλιτεύει με τον πιο παραστατικό τρόπο τα δεινά αυτού του πολέμου, κατηγορώντας τον Πούτιν ως εγκληματία πολέμου, οι επιδιώξεις της ωστόσο, σχετικά με την έκβαση του πολέμου, είναι αρκετά συγκεχυμένες. Ειδικότερα, η πρόσφατη δήλωση του Αμερικανού υπουργού Άμυνας Όστιν, ότι οι ΗΠΑ επιθυμούν παράταση του πολέμου, για να «εξασθενίσει η Ρωσία», φαίνεται να είναι ανακόλουθη με την καθημερινή καταδίκη των πολυεπίπεδων καταστροφών αυτού του πολέμου, από τις ΗΠΑ. Και τούτο διότι είναι ξεκάθαρο ότι η συνέχιση αυτών των καταστροφών εξασφαλίζεται, εν πολλοίς, χάρη στην χωρίς προηγούμενο παροχή παντοειδούς βοήθειας προς την Ουκρανία από τις ΗΠΑ και από το σύνολο, σχεδόν των κρατών-μελών του ΝΑΤΟ.
Το ΝΑΤΟ, βέβαια, υποστηρίζει επισήμως ότι δεν συμμετέχει σε αυτό τον πόλεμο, για να μη γενικευτεί και μετατραπεί σε Γ’ Παγκόσμιο. Ωστόσο, αυτή η θέση έχει έντονα υποκριτικά στοιχεία, δεδομένου ότι εκτός από την καθαρά ανθρωπιστική βοήθεια, που βεβαιότατα οφείλει να εξασφαλίζεται από παντού, το πολεμικό υλικό, αλλά και σημαντικός αριθμός των στρατιωτών, που μάχονται εναντίον της Ρωσίας είναι κεκαλυμμένης νατοϊκής προέλευσης. Εύλογο, λοιπόν, το ερώτημα σχετικά με το γιατί η Αμερική επιθυμεί την παράταση αυτού του πολέμου – με την υπόθεση, που καταρχήν φαίνεται εύλογη, ότι δεν αρκεί ως δικαιολογία το γεγονός ότι η Αμερική είναι η μοναδική χώρα που ευνοείται εξαιρετικά από τον ουκρανικό πόλεμο.
Προετοιμασία του Γ’ Παγκόσμιου Πολέμου;
Αν, όμως, μεταφερθούμε στην παγκόσμια σκηνή, επί της οποίας κυοφορούνται ανατροπές κυρίαρχων κρατών και πολιτισμών, ο ουκρανικός πόλεμος, εύκολα μπορεί να αναβαθμιστεί σε εισαγωγή τού πιθανού Γ’ Παγκοσμίου Πολέμου. Του πολέμου ανάμεσα στη Δύση και την Ανατολή, με γέρας της νίκης για τις ΗΠΑ τη συνέχιση της παγκόσμιας κυριαρχίας της, καθώς και του δυτικού πολιτισμού. Και βεβαίως την αποτροπή η Κίνα να εγκαθιδρυθεί ως νέα ηγέτιδα της υφηλίου, που φέρνει μαζί της νέες και άφθαρτες πολιτισμικές αξίες, εντελώς διαφορετικές από αυτές της Δύσης.
Και σε αυτό το πλαίσιο υποθέσεων καθίστανται αυτονόητα τα αίτια του πολέμου φθοράς, που η Δύση εφαρμόζει εναντίον της Ρωσίας, καθώς και το γιατί χρειάζεται χρόνο για να την εξασθενίσει, ώστε να παύσει να αποτελεί ισχυρή στρατιωτική δύναμη στο πλευρό της Κίνας, κατά την ώρα της μεγάλης σύγκρουσης. Η αγωνία, εξάλλου, της Δύσης για συνέχιση της παγκόσμιας επικράτησής της, εξηγεί και τους λόγους της εμφανούς προσπάθειας μετάλλαξης των γεγονότων και των εξελίξεων, με στόχο να εμφανίζονται ως ευνοϊκά για αυτήν, έστω και όταν δεν είναι.
Τη Δύση έδειξε ο Πούτιν, ανοίγοντας το πλαίσιο του πολέμου…
Προπαγάνδα και πραγματικότητα
Οι συντονισμένες προσπάθειες δαιμονοποίησης του Πούτιν και του ρωσικού λαού, έρχονται να συμπληρώσουν το “Δόγμα του σοκ” της Ναόμι Κλάιν. Αυτό, όπως είναι γνωστό, αναλύει με αριστοτεχνικό τρόπο το πως πείθεις ένα λαό ότι δεν αξίζει, ότι φταίει για όλα και ότι είναι άχρηστος, έτσι ώστε να δεχθεί αγόγγυστα τη μοίρα που του επιφυλάσσουν. Το “Δόγμα του σοκ” μάς έγινε γνωστό, με τραγικό τρόπο, κατά την επιβολή των εγκληματικού περιεχομένου μνημονίων.
Ας ονομάσουμε, λοιπόν, το δεύτερο αυτό δόγμα “δόγμα δαιμονοποίησης”. Οι επιδιώξεις του είναι διαφορετικές του πρώτου, αλλά ωστόσο το ίδιο σκοτεινοί με αυτό. Συγκεκριμένα, το “δόγμα δαιμονοποίησης” όταν επικεντρώνεται εναντίον του Πούτιν και της Ρωσίας, επιλέγει κατηγορίες και χαρακτηρισμούς που, συχνά, υπερβαίνουν τα εκάστοτε θεωρούμενα ως διεθνώς ανεκτά όρια. Όμως, η διαστρέβλωση της πραγματικότητας εμπεριέχει τον κίνδυνο λήψης εσφαλμένων αποφάσεων.
Στα πλαίσια του “δόγματος δαιμονοποίησης”, ικανή μερίδα διεθνών, όσο και ελληνικών ΜΜΕ επιλέγει τρόπους πληροφόρησης που –παρότι δεν υπάγονται αυτούσιοι στην κατηγορία των ψευδών ειδήσεων– δεν αποδίδουν την πραγματικότητα, προφανώς ηθελημένα. Από την άλλη, ευτυχώς, πλευρά υπάρχουν αρκετά ελληνικά και διεθνή ΜΜΕ, που υπηρετούν την αντικειμενική πληροφόρηση. Και τούτο, ασχέτως αν αυτή συμφωνεί με τις πολιτικές ή άλλες προτιμήσεις τους. Πρόκειται, λοιπόν για τις εξής:
Οι δήθεν νίκες της Ουκρανίας
Αναφέρομαι στην, γενικώς, αβάσιμη πληροφόρηση ότι «η Ουκρανία νικά τη Ρωσία, και ότι μπορεί να κερδίσει τον πόλεμο». Παρότι δεν αποκλείεται αυτό τελικά να προκύψει, προς το παρόν δεν συμβαίνει. Συγκεκριμένα, οι ρωσικές δυνάμεις έχουν φτάσει στα σύνορα μεταξύ Ντόνετσκ και Λουχάνσκ. Πρόκειται για ρωσόφωνες περιοχές στις οποίες διεξάγονταν μάχες επί οκτώ χρόνια, μεταξύ του ουκρανικού στρατού και αυτονομιστών που είχαν την υποστήριξη της Ρωσίας. Όπως όλα δείχνουν, πολύ σύντομα η Ρωσία θα είναι κυρίαρχη σε ολόκληρη την περιοχή, ενώ πριν από τη σύρραξη κατείχε μόνο το ένα τέταρτο.
Είναι επιπλέον σημαντικό για τη Ρωσία το γεγονός ότι έχει επιτύχει ναυτική κυριαρχία στη Μαύρη Θάλασσα, που ήταν η μοναδική πρόσβαση της Ουκρανίας προς τη θάλασσα. Έτσι η Ουκρανία απομονώνεται και θα έχει σοβαρό πρόβλημα επικοινωνίας και επισιτισμού. Εικάζεται, ότι ο Πούτιν, με τις νίκες αυτές θα ήταν ικανοποιημένος και θα επιθυμούσε διακανονισμό για παύση των εχθροπραξιών. Αλλά όπως φαίνεται, ενδεχομένως και επειδή έχει εξαγριωθεί με τη στάση της Δύσης εναντίον του, επιδιώκει και άλλες νίκες. Συγκεκριμένα, ο Πούτιν σχεδιάζει τη δημιουργία επίγειας γέφυρας στη Μαύρη Θάλασσα μέσω της Ουκρανίας.
Εξάλλου, ο βραδύς βηματισμός του ρωσικού στρατού, που αποδίδεται από ορισμένους στη Δύση σε αδυναμία του, οφείλεται τελικώς σε επιλογή του Πούτιν να μη χρησιμοποιήσει στη μάχη, παρά μικρό μόνο τμήμα των στρατιωτικών δυνατοτήτων της Ρωσίας, ακριβώς για να μην “εξασθενίσει” (όπως επισήμως το επιδιώκει η Δύση). Αντιθέτως, από την Ουκρανία, όπως άλλωστε ήταν αναμενόμενο, υπάρχει αδυναμία αντιμετώπισης του βαρέως ρωσικού πυροβολικού. Το μόνο, λοιπόν, που οι Ουκρανοί μπορούν να πράξουν είναι να παρακολουθούν από μακριά τις κινήσεις του, ενόσω οι Ρώσοι προχωρούν ανενόχλητοι προς την Πρυβίλλια. Ο Ζελένσκι εκλιπαρεί τη Δύση να στείλει βαρύ πυροβολικό στην Ουκρανία το οποίο, παρότι όπως φαίνεται έχει σταλεί, αργεί όμως πολύ να φτάσει στον προορισμό του.
Ο Θύμιος και τα πραγματικά τέρατα στον Πύργο
Τί συμβαίνει με τις κυρώσεις
Με άρθρο μου στον “Οικονομικό Ταχυδρόμο” της 15.03.2022 υποστήριξα ότι θα είναι κυρίως η Δύση που θα ματώσει εξαιτίας των κυρώσεων εναντίον της Ρωσίας και, δυστυχώς, η εκτίμησή μου αποδείχθηκε ορθή. Σύμφωνα με έγκυρες δυτικές πηγές, οι εμπορικές συναλλαγές της Ρωσίας ουδόλως μειώθηκαν στο διάστημα των τελευταίων μηνών. Επιπλέον, η ποσότητα αργού πετρελαίου και συναφών προϊόντων, από λιμάνια της Ρωσίας ανήλθε τον Απρίλιο σε 25 εκατομμύρια μετρικών τόνων, έναντι αντίστοιχα 24 τόνων για τους μήνες Δεκέμβριο-Ιανουάριο-Φεβρουάριο-Μάρτιο.
Το γενικό συμπέρασμα είναι η παταγώδης αποτυχία των κυρώσεων να επιφέρουν πλήγμα στο εμπόριο της Ρωσίας. Αντιθέτως, όπως πρόσφατα δήλωσε η Αμερικανίδα υπουργός κυρία Γέλεν, οι κυρώσεις στην ενέργεια εναντίον της Ρωσίας κινδυνεύουν να έχουν (όπως και ήδη έχουν) το αντίστροφο αποτέλεσμα του επιδιωκόμενου, εξαιτίας των αστρονομικών αυξήσεων της τιμής τους. Να προσθέσω, ακόμη, ότι σε πείσμα των δυτικών κυρώσεων, στον χρηματοπιστωτικό τομέα, εναντίον της Ρωσίας, το ρούβλι ουδέποτε ήταν σε καλύτερη φάση, καθώς η απόφαση μετατρεψιμότητάς του σε χρυσό αποδείχθηκε ορθή.
Υποθέτω ότι είναι περιττό να αναφερθώ στα ανείπωτης έκτασης δεινά, που ήδη υφίσταται η Δύση και θα υποστεί περισσότερα το επόμενο διάστημα, εξαιτίας των δικών της κυρώσεων. Ενώ αυτές στόχευαν τη Ρωσία, στράφηκαν τελικώς εναντίον της. Διευκρινίζω ότι αυτή που αιμορραγεί στη Δύση και που θα μαρτυρήσει ανελέητα και στο μέλλον, αν βέβαια τίποτα δεν αλλάξει, είναι δυστυχώς η Ευρώπη.
Η Δύση, εξάλλου, ήταν περίπου σίγουρη ότι ο ρωσικός λαός θα στραφεί εναντίον του Πούτιν, εξαιτίας της υποτιθέμενης διαφωνίας του με την εισβολή στην Ουκρανία και έτσι στη συνέχεια θα ήταν δυνατή η αντικατάστασή του από φιλοδυτική κυβέρνηση. Ωστόσο, και στο θέμα αυτό η Δύση διαψεύστηκε. Ειδικά, ο ρωσικός λαός, όπως αποδεικνύουν σχετικές δυτικές έρευνες, όχι μόνο δεν στρέφεται εναντίον του προέδρου του, αλλά αντιθέτως έχει συσπειρωθεί γύρω του, επειδή ακριβώς έχει πειστεί ότι η Δύση προσπαθεί να τον εξοντώσει και να πλήξει τη Ρωσία.
Ως συμπέρασμα να παρατηρήσω ότι καλλιεργώντας φρούδες ελπίδες και επαναλαμβάνοντας πληροφορίες που ουδόλως ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, δεν κερδίζεται ο πόλεμος. Κυρίως, δεν αντιμετωπίζονται τα ακανθώδη προβλήματα που συσσωρεύονται στην πατρίδα μας σε καθημερινή βάση. Αντιθέτως, η αντικειμενικότητα παντού και πάντοτε είναι η καλύτερη επιλογή και η μόνη ικανή να επιλύσει προβλήματα.
«Έχετε ακόμη 100 λεπτά διαθέσιμο χρόνο ομιλίας». Μηνύματα σαν αυτό, που έχουν λάβει ανά καιρούς όλοι οι συνδρομητές, σύντομα θα ανήκουν οριστικά στο παρελθόν, καθώς η κινητή τηλεφωνία μπαίνει στην εποχή του απεριόριστου χρόνου ομιλίας για το σύνολο των συμβολαίων και της καρτοκινήτης.
Η Cosmote προχώρησε πριν από λίγες ημέρες στην απελευθέρωση του χρόνου ομιλίας προς όλα τα δίκτυα σε όλα τα συμβόλαια κινητής, τόσο για τους υφιστάμενους όσο και για τους νέους συνδρομητές. Η κίνηση αυτή αλλάζει τα δεδομένα, καθώς μέχρι πριν από μερικά χρόνια, απεριόριστη ομιλία προσέφεραν μόνο τα ακριβότερα συμβόλαια κινητής, ανεξαρτήτως παρόχου.
Από την αγορά θεωρείται δεδομένο πως σε αντίστοιχες κινήσεις θα ακολουθήσουν και οι υπόλοιποι πάροχοι. Εξάλλου, σύμφωνα με πληροφορίες, Vodafone και Wind εδώ και καιρό προσφέρουν σε νέους συνδρομητές αλλά και σε ανανεώσεις συμβολαίων προγράμματα με απεριόριστη ομιλία σε ιδιαίτερα χαμηλές τιμές, ακόμη και κάτω από 30 ευρώ.
Η κυριαρχία των data
Οι απεριόριστες κλήσεις είναι μια αναμενόμενη εξέλιξη, καθώς με την αύξηση της χρήσης εφαρμογών άμεσων μηνυμάτων και συνομιλίας (π.χ. Messenger, WhatsApp κλπ) ο χρόνος ομιλίας αποκτά ολοένα και λιγότερη σημασία τόσο για τους συνδρομητές, όσο και για τα έσοδα των τηλεπικοινωνιακών εταιρειών.
Αντίθετα, ολοένα και πιο σημαντικά γίνονται τα δεδομένα κινητής, τα οποία σύντομα θα είναι και η μοναδική υπηρεσία κινητής που θα διαφοροποιεί τα διάφορα προγράμματα συμβολαίου. Τα στοιχεία δείχνουν εκθετική έκθεση της χρήσης data τα τελευταία χρόνια: Σύμφωνα με την Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (ΕΕΤΤ) το 2020 η κατανάλωση δεδομένων ανήλθε σε 388 δισ. Mb όταν πριν από επτά χρόνια η συνολική χρήση δεδομένων είχε διαμορφωθεί σε 36 δισεκατομμύρια Mb.
Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της εταιρείας Tefficient για τη χρήση δεδομένων σε 46 χώρες παγκοσμίως, η Ελλάδα, όπου διαχρονικά η χρήση data ήταν χαμηλή, εμφανίζει πλέον υψηλούς ρυθμούς αύξησης, με την κίνηση, σε μηνιαία βάση, να είναι 3,1 Gb ανά κάρτα SIM. Και όσο προχωράμε στην εποχή του 5G που φέρνει ακόμη πιο υψηλές ταχύτητες και νέες εφαρμογές, τόσο θα αυξάνεται και η χρήση δεδομένων.
Προηγήθηκε η καρτοκινητή
Εξάλλου τα προγράμματα καρτοκινητής των Cosmote, Wind και Vodafone έχουν περάσει εδώ και μήνες στην εποχή της απεριόριστης ομιλίας με όλα τα δίκτυα, αλλά και των περισσότερων data. Η αρχή έγινε από τη Wind με τα νέα πακέτα F2G Unlimited Talk Plus και Unlimited Talk Max, τα οποία προσφέρουν απεριόριστη ομιλία, και διαφοροποιούνται μόνο ως προς τα data και τον αριθμό των. Το πρώτο προσφέρει δεδομένα 2GB και 200 sms προς όλους, με κόστος 15 ευρώ και το δεύτερο 4GB και 400 sms προς όλους με κόστος 20 ευρώ.
Ακολούθησε η Cosmote παρουσιάζοντας και αυτή πακέτα με απεριόριστη ομιλία προς όλους για το What’s Up αλλά και διπλάσια data στην ίδια τιμή. Το Unlimited Calls δίνει απεριόριστη ομιλία προς όλους, 1,5 GB και 600 SMS στα 13,5 ευρώ, ενώ με κάθε ανανέωση υπολοίπου η καρτοκινητή προσφέρει επιβραβεύσεις για επιπλέον data ή και χρόνο ομιλίας σε όσους δεν έχουν απεριόριστα. Στη μάχη μπήκε και η Vodafone που ανακοίνωσε νέα πακέτα για καρτοκινητά για CU και Vodafone Καρτοκινητό με unlimited λεπτά ομιλίας, 600 sms και 1,9 GB για 1 μήνα με 13,5 ευρώ το μήνα, ενώ προχώρησε και σε νέα bonus online ανανέωσης αλλά και επιπλέον δεδομένα στα υφιστάμενα πακέτα, χωρίς καμία αλλαγή στην τιμή τους.
Κάθε βιοµηχανική επανάσταση έχει τους πρωταγωνιστές της. Τις νέες τεχνολογίες της, τα νέα προϊόντα της. Και τα κράτη που με τις επιχειρήσεις τους πρωταγωνιστούν αξιοποιώντας την. Για να αλλάξουν την πορεία τους στην οικονομική ανάπτυξη, τη θέση τους στον διεθνή καταμερισμό της παραγωγής και της εργασίας
Φωτ. Shutterstock
ΧΡΗΣΤΟΣ Α. ΙΩΑΝΝΟΥ
Κάθε βιοµηχανική επανάσταση έχει τους πρωταγωνιστές της. Τις νέες τεχνολογίες της, τα νέα προϊόντα της. Και τα κράτη που με τις επιχειρήσεις τους πρωταγωνιστούν αξιοποιώντας την. Για να αλλάξουν την πορεία τους στην οικονομική ανάπτυξη, τη θέση τους στον διεθνή καταμερισμό της παραγωγής και της εργασίας. Κάνοντας άλματα, αλλάζοντας την προηγουμένη πορεία τους. Η 4η βιομηχανική επανάσταση είναι σε εξέλιξη. Ενδείξεις πρωταγωνιστών υπάρχουν, η τρέχουσα δεκαετία μάλλον θα δείξει τις αλλαγές που θα εδραιωθούν. Μπορούμε όμως να αντλήσουμε κάποια διδάγματα από τις προηγούμενες. Και από την πλέον πρόσφατη – την 3η βιομηχανική επανάσταση, την περίοδο 1960-2000, με κυρία περίοδο μετάβασης σε αυτή την εικοσαετία 1980-2000.
Οι υπολογιστές και τα ρομπότ ήταν οι κύριες τεχνολογικές κατακτήσεις της 3ης βιομηχανικής επανάστασης. Οι ημιαγωγοί, τα τσιπάκια κλειστών κυκλωμάτων, οι οθόνες υγρών κρυστάλλων και άλλες πρωτοποριακές τεχνολογίες άλλαξαν και τις παραγωγικές διαδικασίες και τα προϊόντα, φέρνοντας τη βιομηχανία ηλεκτρονικών στο επίκεντρο. Με την υιοθέτησή τους στην παραγωγή και τις υπηρεσίες άλλαξαν τον κόσμο και έθεσαν τις προϋποθέσεις για την 4η.
Επιχειρήσεις και κράτη άλλαξαν τη μοίρα τους μέσω αυτών. Χαρακτηριστικά παραδείγματα στην Ανατολική Ασία, η Ταϊβάν, η Νότια Κορέα, η Ιαπωνία. Δεν ανακάλυψαν αυτοί τις τεχνολογίες των ημιαγωγών. Αμερικανοί ερευνητές τις ανακάλυψαν. Αυτοί όμως φρόντισαν να μετατρέψουν τις νέες τεχνολογίες σε εμπορεύσιμα προϊόντα. Οι ασιατικές εταιρείες, στον ανοικτό διεθνή ανταγωνισμό, επέλεξαν προσεκτικά τις τεχνολογίες, να τις χρησιμοποιήσουν οικονομικά, να παράγουν επιθυμητά προϊόντα. Και εξελίχθηκαν σε πρωταγωνιστές της 3ης Βιομηχανικής Επανάστασης. Υπάρχει πλέον σημαντική βιβλιογραφία για το πώς το έκαναν. Ας κρατήσουμε τέσσερις παράγοντες που υπογραμμίζονται.
Πρώτον, επένδυσαν στην εκπαίδευση, στο ανθρώπινο κεφάλαιο. Εδωσαν τη δυνατότητα στους μηχανικούς τους να κατακτήσουν γρήγορα τις τεχνολογίες ημιαγωγών. Δείτε την κατάταξή τους στις διεθνείς αξιολογήσεις στο πρόγραμμα για τη Διεθνή Αξιολόγηση Μαθητών (PISA). Στα μαθηματικά (αλλά και συνολικά) ήταν στις πρώτες θέσεις το 2018, και τα προηγούμενα χρόνια: Κίνα 1η, Σιγκαπούρη 2η, Μακάο 3η, Χονγκ Κονγκ 4η, Ταϊβάν 5η, Ιαπωνία 6η, Κορέα 7η (Ελλάδα 44η, μετά την Τουρκία και την Ουκρανία).
Δεύτερον, είχαν βιομηχανική στρατηγική και πολιτική. Οι κρατικές επιδοτήσεις είχαν μικρότερο ρόλο απ’ ό,τι η έκθεση των παραγωγών, των επιχειρήσεων, στον διεθνή ανταγωνισμό. Μόνο οι επιχειρήσεις που επιτύγχαναν να εξάγουν συνέχισαν να λαμβάνουν πιστώσεις ελεγχόμενες από το κράτος.
Τρίτον, η βιομηχανική πολιτική λειτούργησε καλύτερα όπου διακυβευόταν η εθνική επιβίωση. Η ασφάλεια της Ταϊβάν εξαρτιόταν από την οικονομική ανάπτυξή της. Ομάδες ερευνητών παγκόσμιας κλάσης εργάστηκαν για την ανάπτυξη της βιομηχανίας ημιαγωγών. Ο επαναπατρισμός 2.000 μηχανικών από τις ΗΠΑ βοήθησε σε αυτό. Η Νότια Κορέα αντιμετώπιζε απειλή εισβολής από 750.000 στρατιώτες στα βόρεια σύνορά της. Είχε ένα εργατικό δυναμικό, πατριωτικό και αποφασισμένο να μετατρέψει τη Νότια Κορέα σε οικονομικό γίγαντα. Αντίθετα, π.χ., η Μαλαισία δεν αντιμετώπισε υπαρξιακές απειλές. Οι προσπάθειές της να αναπτύξει τη βιομηχανία ημιαγωγών αιχμής ματαιώθηκαν από προτεραιότητες αναδιανομής.
Τέταρτον, είχαν προτεραιότητα στις επενδύσεις. Οι κυβερνήσεις είχαν δημοσιονομικά πλεονάσματα ή ελάχιστα ελλείμματα. Σε συνδυασμό με υψηλά ποσοστά αποταμίευσης, μεγάλα ποσά εθνικών αποταμιεύσεων διοχετεύθηκαν στον σχηματισμό κεφαλαίων. Αυτό ήταν σημαντικό στον τομέα των ημιαγωγών, όπου απαιτούνταν μεγάλες δαπάνες για εγκαταστάσεις, εξοπλισμό και Ε&Α. Οι βιομηχανικές επαναστάσεις προϋποθέτουν επενδύσεις.
Από τις βιομηχανικές επαναστάσεις προκύπτουν διδάγματα. Ας κρατήσουμε και το ότι εκτός από την 1η βιομηχανική επανάσταση, όλες οι άλλες επαναστάσεις και περίοδοι ταχείας αύξησης της παραγωγικότητας στις ανεπτυγμένες χώρες, που αξιοποίησαν τις τεχνολογικές ευκαιρίες, οφείλονται στις επαναστάσεις και στις υπηρεσίες: σιδηρόδρομοι, ηλεκτρική ενέργεια, τηλεπικοινωνίες και πληροφορική. Η Ελλάδα, για να είναι συμμέτοχος στην 4η, καλείται να βελτιώσει τις υποδομές της και τις επιδόσεις της και στα τέσσερα αυτά πεδία.
* Ο κ. Χρήστος Α. Ιωάννου είναι διευθυντής Τομέα Απασχόλησης και Αγοράς Εργασίας ΣΕΒ.
Δεν θεωρείται η στάση της Άγκυρας ανυπέρβλητο εμπόδιο για να μπουν οι δύο χώρες στη συμμαχία
Η Σουηδία θα εγκαταλείψει 200 χρόνια στρατιωτικής ουδετερότητας και θα υποβάλει αίτηση να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ μαζί με τη γειτονική της Φινλανδία, μια κίνηση που αλλάζει τη γεωπολιτική της Ευρώπης και υπογραμμίζει τις ανεπιθύμητες συνέπειες της εισβολής του Βλαντίμιρ Πούτιν στην Ουκρανία, και οι προσπάθειες της Τουρκίας να εμποδίσει την εξέλιξη αυτή δεν θεωρούνται ανυπέρβλητο εμπόδιο από την ηγεσία της συμμαχίας.
Σε μια κρίσιμη ημέρα για τα σκανδιναβικά έθνη, η Φινλανδία δήλωσε την Κυριακή ότι θα υποβάλει επίσημα αίτηση για ένταξη στο ΝΑΤΟ τις επόμενες ημέρες, ενώ οι κυβερνώντες Σοσιαλδημοκράτες της Σουηδίας έσπασαν την παράδοση και δήλωσαν ότι θα ακολουθήσουν το παράδειγμά τους.
«Η Ευρώπη, η Σουηδία και το σουηδικό κοινό ζουν μια νέα και επικίνδυνη πραγματικότητα. Η ευρωπαϊκή τάξη ασφαλείας στην οποία η Σουηδία οικοδομεί την ασφάλειά της δέχεται επίθεση», δήλωσε η Μαγκνταλένα Άντερσον, πρωθυπουργός της Σουηδίας και ηγέτης των Σοσιαλδημοκρατών. «Εμείς οι Σοσιαλδημοκράτες πιστεύουμε ότι το καλύτερο πράγμα για την ασφάλεια της Σουηδίας είναι να ενταχθούμε στο ΝΑΤΟ».
Ο Φινλανδός πρόεδρος Σάουλι Νιινίστοκαι η πρωθυπουργός της Φινλανδίας Σάνα Μάριν (φωτ.: Reuters).
Η βίαιη εισβολή στην Ουκρανία έχει ανατρέψει τη σκέψη για την ασφάλεια δεκαετιών στις δύο σκανδιναβικές χώρες. Ο Φινλανδός πρόεδρος Σάουλι Νιινίστο την χαρακτήρισε «ιστορική ημέρα», προσθέτοντας: «Μια νέα εποχή ανοίγει».
Η πρωθυπουργός της Φινλανδίας Σάνα Μάριν δήλωσε: «Δεν μπορούμε πλέον να πιστεύουμε ότι θα υπάρξει ένα ειρηνικό μέλλον δίπλα στη Ρωσία μόνοι μας. Γι’ αυτό λαμβάνουμε την απόφαση να ενταχθούμε στο ΝΑΤΟ: Είναι μια πράξη ειρήνης, για να βεβαιωθούμε ότι δεν θα υπάρξει ποτέ πόλεμος στη Φινλανδία στο μέλλον».
Οι Σοσιαλδημοκράτες της Σουηδίας δήλωσαν ότι στην αίτηση θα εκφράσουν επιφυλάξεις κατά της ανάπτυξης πυρηνικών όπλων και ξένων βάσεων στο έδαφός τους. Η Φινλανδία είπε ότι δεν θα επιβάλει όρους.
Συνέπειες
Η ένταξη της Φινλανδίας και της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ θα ήταν μια από τις πιο σημαντικές και εκτεταμένες συνέπειες του πλήρους πολέμου της Ρωσίας εναντίον της Ουκρανίας, με την κοινή γνώμη και στις δύο χώρες να στρέφεται μαζικά υπέρ μιας τέτοιας κίνησης από τον Φεβρουάριο.
Η πιθανή ένταξή τους θα μεταμορφώσει την αρχιτεκτονική ασφάλειας στη βόρεια Ευρώπη και θα διευκόλυνε τη συμμαχία να υπερασπιστεί τις χώρες της Βαλτικής. Θα υπερδιπλασιάσει επίσης το μήκος των συνόρων του ΝΑΤΟ με τη Ρωσία, η οποία έχει απειλήσει με «σοβαρές στρατιωτικές και πολιτικές συνέπειες» εάν η μία από τις δύο χώρες ενταχθεί στη συμμαχία.
Η επίσημη απόφαση της φινλανδικής κυβέρνησης να υποβάλει αίτηση θα πρέπει να εγκριθεί από το κοινοβούλιο, το οποίο συνεδριάζει τη Δευτέρα. Η κυβέρνηση της Σουηδίας θα εγκρίνει επίσης την αίτησή της τη Δευτέρα, ανοίγοντας το δρόμο για μια πιθανή από κοινού υποβολή των προσφορών τους για ένταξη όταν ο Φινλανδός πρόεδρος πραγματοποιήσει κρατική επίσκεψη στη Στοκχόλμη την Τρίτη και την Τετάρτη.
Τουρκία
Τόσο ο κ. Νιινίστο όσο και η κα Μάριν υποβάθμισαν τους φόβους ότι η Τουρκία θα μπορούσε να τορπιλίσει την ένταξη της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ, αφού ο Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είπε την Παρασκευή ότι δεν μπορούσε να έχει «θετική άποψη» για τις πιθανά αιτήματα για ένταξη.
Ο κ. Νιινίστο είπε ότι ήταν «λίγο μπερδεμένος» αφού είχε μια συνομιλία τον Απρίλιο με τον Ερντογάν στην οποία ο Τούρκος πρόεδρος του είχε πει: «Θα το αξιολογήσουμε θετικά».
Ο κ. Ερντογάν, ως σκεπτικό της αντίρρησής του, ανέφερε την υποστήριξη της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν (PKK), λέγοντας ότι οι σκανδιναβικές χώρες ήταν «σαν κάποιο είδος ξενώνα για τρομοκρατικές οργανώσεις».
Δεν ανησυχούν τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ οι τουρκικές αντιδράσεις.
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ δήλωσε βέβαιος ότι η θέση της Τουρκίας δεν παρουσιάζει ανυπέρβλητο εμπόδιο. «Η Τουρκία έχει καταστήσει σαφές ότι η πρόθεσή της δεν είναι να εμποδίσει την ένταξη» στο ΝΑΤΟ για τη Φινλανδία και τη Σουηδία, είπε σε δημοσιογράφους.
Μιλώντας ύστερα από άτυπη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών του ΝΑΤΟ στο Βερολίνο, είπε ότι «είναι σίγουρος ότι θα μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε τις ανησυχίες που έχει εκφράσει η Τουρκία με τρόπο που να μην καθυστερεί την ένταξη ή την ενταξιακή διαδικασία».
Ο κ. Στόλτενμπεργκ πρόσθεσε ότι στο ενδιάμεσο, το ΝΑΤΟ θα «εξετάσει τρόπους για να παρέχει διαβεβαιώσεις ασφαλείας, μεταξύ άλλων με την αύξηση της παρουσίας του ΝΑΤΟ στην περιοχή της Βαλτικής, μέσα και γύρω από τη Φινλανδία και τη Σουηδία».
Μπλίνκεν: Αχαρακτήριστη η συνομιλία μας
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Άντονι Μπλίνκεν είπε ότι μίλησε με τον Τούρκο ομόλογό του για τις ανησυχίες της Άγκυρας και ότι μετά τη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της Κυριακής, ήταν βέβαιος ότι θα μπορούσε να επιτευχθεί συναίνεση.
«Δεν θέλω να χαρακτηρίσω τη συγκεκριμένη συνομιλία που είχαμε είτε με τον υπουργό Εξωτερικών είτε στο πλαίσιο των ίδιων των συνόδων του ΝΑΤΟ, αλλά μπορώ να πω τα εξής: Άκουσα σχεδόν σε όλο τον κόσμο, πολύ ισχυρή υποστήριξη [για τη Σουηδία και τη Φινλανδία] να ενταχθούν η συμμαχία», είπε με τρόπο καθαρά διπλωματικό.
Οι υπουργοί Εξωτερικών του ΝΑΤΟ πέρασαν την Κυριακή συζητώντας για τον πόλεμο στην Ουκρανία και πώς μπορούν να ενισχύσουν τη βοήθεια προς τις αρχές του Κιέβου. Μίλησαν επίσης για τη νέα στρατηγική αντίληψη του ΝΑΤΟ ενόψει της συνόδου κορυφής της συμμαχίας στη Μαδρίτη τον Ιούνιο. Αυτό θα καθορίσει τις προκλήσεις ασφαλείας που αντιμετωπίζει η συμμαχία και θα σκιαγραφήσει τα πολιτικά και στρατιωτικά καθήκοντα που θα εκτελέσει για την αντιμετώπισή τους.
Η Αναλένα Μπέρμποκ, υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας, είπε ότι δεν θα πρέπει να υπάρξει καθυστέρηση στην ένταξη της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ. «Δεν πρέπει να υπάρχει γκρίζα ζώνη», είπε πριν από τις διαβουλεύσεις της Κυριακής: «Αυτή δεν μπορεί να είναι μια χρονοβόρα διαδικασία».
Η κα Μπέρμποκ είπε ότι πολλές χώρες δεν ήθελαν ποτέ να ενταχθούν στο αμυντικό σύμφωνο, «αλλά τώρα ωθούνται στο ΝΑΤΟ» από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Με τον πόλεμο στην Ουκρανία συντελούνται τεκτονικές αλλαγές στο διεθνές σύστημα. Η Ουκρανία αποτελεί, μεταξύ άλλων, πεδίο σύγκρουσης μεταξύ Ρωσίας και Δύσης. Οι πρωτοφανείς κυρώσεις εναντίον της Ρωσίας ισοδυναμούν στην ουσία με οικονομικό πόλεμο. Σύμφωνα με τη συναφή θεωρία, τέτοιου είδους κυρώσεις υιοθετούνται εις βάρος μιας χώρας όταν ο στόχος είναι η ουσιαστική ανάσχεση και εξασθένησή της. Στις πλείστες περιπτώσεις υφίσταται και ο στόχος της καθεστωτικής αλλαγής. Λαμβανομένου υπ’ όψιν του γεγονότος ότι η Ρωσία είναι πυρηνική δύναμη, τα δεδομένα αυτά δημιουργούν κινδύνους για τη διεθνή ασφάλεια και σταθερότητα.
Διαφαίνεται επίσης ότι ο ανταγωνισμός Δύσης και Ρωσίας θα έχει διάρκεια. Η κατάσταση αυτή θα επηρεάσει σοβαρά και τα δεδομένα στην Ανατολική Μεσόγειο. Είναι αναμενόμενο ότι οι ΗΠΑ, η ΕΕ και η Βρετανία θα προωθήσουν πολιτικές με στόχο την ενθάρρυνση ενεργειακών συνεργασιών στην ευρύτερη περιοχή καθώς και επίλυση των προβλημάτων. Επομένως, μετά τις προεδρικές εκλογές στην Κύπρο και στην Τουρκία το 2023, είναι πολύ πιθανό να υπάρξουν πρωτοβουλίες για επίλυση του Κυπριακού και την επίτευξη ενεργειακών συνεργασιών για την κάλυψη περιφερειακών και ευρύτερων αναγκών.
Η Τουρκία, η στρατηγική σημασία της οποίας έχει αναβαθμισθεί στο νέο περιβάλλον, θα επιχειρήσει να επιβάλει τους δικούς της όρους. Οι εξελίξεις σε σχέση με την αντίδραση της Δύσης έναντι της Ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία υποβοηθούν όμως και την Κυπριακή Δημοκρατία να έχει τις δικές της απαιτήσεις.
Ενώ τα ζητήματα της Κύπρου και της Ουκρανίας δεν είναι πανομοιότυπα, υπάρχουν σοβαροί παραλληλισμοί που νομιμοποιούν την Κυπριακή Δημοκρατία να προάγει τις δικές της αιτιολογημένες και τεκμηριωμένες διεκδικήσεις. Ως εκ τούτου ο νέος Πρόεδρος πρέπει να έχει την προσωπικότητα καθώς και τις απαιτούμενες γνώσεις, περιλαμβανομένης της Κυπριακής και Ουκρανικής πολιτικής πολυπλοκότητας, ούτως ώστε να επιχειρηματολογεί σωστά και να πετύχει τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα. Υπογραμμίζεται επίσης η καθοριστική σημασία του ανάλογου αφηγήματος το οποίο δυστυχώς μέχρι σήμερα δεν έχει αρθρωθεί σε πολιτικό επίπεδο. Για χρόνια τώρα η διαδικασία που ακολουθείται από τον ΟΗΕ παραπέμπει σε ένα πρόβλημα που θεωρείται κατ’ ουσίαν μια διακοινοτική διαφορά. Και η Τουρκία, η χώρα που εισέβαλε και εξακολουθεί να παραμένει κατοχική δύναμη, θεωρείται ως τρίτο μέρος. Η κατάσταση αυτή εν πολλοίς ξεπλένει τα εγκλήματά της στην Κύπρο.
Στο αναδυόμενο περιβάλλον ο νέος Πρόεδρος θα έχει τη δυνατότητα καθώς και την ευθύνη να διεκδικήσει μια ουσιαστική αλλαγή στάσης από τους εταίρους στην ΕΕ. Η Κυπριακή Δημοκρατία ως μέλος της ΕΕ δικαιούται να έχει στήριξη και αλληλεγγύη ανάλογη εκείνης που έχει επιδειχθεί για την Ουκρανία. Με το ίδιο σκεπτικό ο νέος Πρόεδρος θα πρέπει να ζητήσει από τη Βρετανία να επιδείξει τον ίδιο ζήλο που επιδεικνύει για την Ουκρανία και για την Κυπριακή Δημοκρατία. Άλλωστε στην περίπτωση της Κύπρου η Βρετανία έχει συμβατικές υποχρεώσεις τις οποίες δεν έχει εκπληρώσει.
Ο νέος Πρόεδρος μπορεί να διακηρύξει ότι η Κυπριακή Δημοκρατία είναι έτοιμη να εργασθεί σκληρά για την προώθηση των στόχων της ασφάλειας καθώς και της ενεργειακής συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο με όλα τα κράτη μέλη της περιοχής στα πλαίσια του αλληλοσεβασμού. Ταυτόχρονα νομιμοποιείται να διεκδικήσει μια λύση του Κυπριακού η οποία θα οδηγεί σε ένα κανονικό και σύγχρονο κράτος στα πλαίσια της μετεξέλιξης της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Είναι εύλογο και αναμενόμενο όπως οι πολιτικές δυνάμεις να διεκδικήσουν σκληρές κυρώσεις εναντίον της Τουρκίας στην περίπτωση που η τελευταία συνεχίσει τη μαξιμαλιστική της πολιτική έναντι της Κύπρου. Είναι πολύ αμφίβολο έως αδύνατο να υιοθετήσει η ΕΕ και η Δύση γενικότερα κυρώσεις εναντίον της Τουρκίας για το Κυπριακό. Είναι όμως στα όρια του εφικτού να διεκδικήσει η Κύπρος μια πολιτική η οποία να οδηγεί σε μια βιώσιμη ομοσπονδιακή διευθέτηση μέσω μιας εξελικτικής διαδικασίας. Μεταξύ άλλων, τονίζεται ότι η Κύπρος μπορεί να ζητήσει στα πλαίσια μιας νέας πρωτοβουλίας την εφαρμογή συγκεκριμένων ΜΟΕ, την εφαρμογή του Πρωτοκόλλου της Άγκυρας καθώς και την οριοθέτηση της ΑΟΖ Τουρκίας Κύπρου και τη δημιουργία συνθηκών για συνεργασία. Θεωρώ ότι η επικαιροποιημένη και συνοπτική πρόταση που είχα καταθέσει πριν λίγους μήνες με τίτλο “A PROPOSAL FOR A NORMAL STATE – The Cyprus Problem after the Five Party Informal Conference” http://cceia.unic.ac.cy/wp–content/uploads/Policy–Paper_10-2021.pdf, μπορεί να αποτελέσει τη βάση για μια νέα προσέγγιση.
Εν κατακλείδι, οι επερχόμενες προεδρικές εκλογές αποκτούν μια ιδιαίτερη σημασία. Δεν είναι μόνο τα θέματα της οικονομίας και της εσωτερικής διακυβέρνησης που είναι σημαντικά αλλά και η διαχείριση του Κυπριακού σε ένα εξαιρετικά δύσκολο και συνεχώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον. Ο Πρόεδρος που θα εκλεγεί πρέπει να είναι σε θέση να ακολουθήσει μια φιλοσοφία διεκδικητικού πραγματισμού για την εξυπηρέτηση των συμφερόντων της Κυπριακής Δημοκρατίας και του λαού της.
* Ο Καθηγητής Ανδρέας Θεοφάνους είναι Πρόεδρος του Κυπριακού Κέντρου Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων καθώς και του Τμήματος Πολιτικών Επιστημών και Διακυβέρνησης του Πανεπιστημίου Λευκωσίας.
Τα πολεμικά σχέδια αναπροσαρμόζονται και οι επιχειρήσεις εξελίσσονται αναλόγως με το τι επιδιώκει η εμπόλεμη χώρα κάθε στιγμή. Ο καλός στρατός και ο ικανός στρατηγός αποδεικνύονται μόνο στη μάχη. Και τα αρχικά σχέδια είναι για μικρό χρονικό διάστημα.
Οι διαπιστώσεις αυτές ανήκουν σε έγκυρους στρατιωτικούς αναλυτές και επιβεβαιώνονται και στον πόλεμο της Ουκρανίας.
Στον πόλεμο αυτό ο ρόλος της Ουκρανίας είναι δευτερεύων. Τις συνέπειες της κατάληξης του θα τις υποστούν κυρίως οι Ουκρανοί, αλλά οι κύριοι παίκτες είναι η Ρωσία και οι ΗΠΑ.
Όπως τονίστηκε επανειλημμένως, ο πόλεμος αυτός είναι ένας «πόλεμος δι’ αντιπροσώπου», των ΗΠΑ με τη Ρωσία. Η Ουάσινγκτον χρησιμοποίησε περιτέχνως την ουκρανική επιθυμία να ανακτήσει η χώρα τις κατειλημμένες περιοχές και να ενταχθεί στις δυτικές δομές.
Έχουμε ήδη εισέλθει σε μια νέα εποχή. Το διακύβευμα είναι η αναμφισβήτητη ανάδειξη της ηγεμονικής δύναμης στον κόσμο. Η ανάδειξη αυτή έχει νόημα αν ο κόσμος παραμείνει ενωμένος χωρίς νέο (ή νέα) Σιδηρούν Παραπέτασμα. Γιατί σε διαφορετικούς κόσμους οι ηγεμονίες θα είναι διαφορετικές. Θα παραμείνει ενωμένος;
Δύσκολο να αποδεχθούν την αμερικανική απόλυτη κυριαρχία η Κίνα και η Ρωσία. Αλλά δύσκολο να αποδεχθούν και οι ΗΠΑ συγκάτοικους στην κορυφή – όμως, θ’ αποφύγουν την απευθείας αντιπαράθεση. Έτσι, θα επιδιώξουν τη στρατιωτική και οικονομική φθορά του Πεκίνου και της Μόσχας. Τη μεν στρατιωτική με την εμπλοκή σε περιφερειακούς πολέμους και την οικονομική με τις κυρώσεις.
Η επιλογή αυτή προϋποθέτει έναν κόσμο σε διαρκή πόλεμο που δεν θα ξεφύγει του ελέγχου. Από αυτή την πλευρά είναι δύσκολο να προβλεφθεί το τέλος του πολέμου στην Ουκρανία.
Από την πλευρά του Κιέβου μόνιμος στόχος θα είναι η επάνοδος στο πριν από τον πόλεμο εδαφικό καθεστώς. Είναι δυνατό να αποδεχθούν έναν τέτοιο όρο οι Ρώσοι μετά από τόσες θυσίες; Αδύνατο. Δεν είναι λοιπόν το Κρεμλίνο που θα αποφασίσει το τέλος του πολέμου. Και φυσικά ούτε η Ουκρανία. Είναι οι ΗΠΑ.
Οι ΗΠΑ έχουν δέσει χειροπόδαρα τους Ουκρανούς με κάθε είδους εξάρτηση μαζί τους. Χωρίς τις ΗΠΑ η Ουκρανία δεν μπορεί να αντέξει τον πόλεμο. Δεν αρκεί η αποφασιστικότητα και η γενναιότητα των πολιτών. Χρειάζονται τα μέσα και ο σχεδιασμός του πολέμου.
Πολλοί αποδίδουν στον ουκρανικό στρατό τον επιτυχή τρόπο που επέλεξε να αναπτύξει τις επιχειρήσεις του. Είναι πολύ προχωρημένος και μελετημένος σχεδιασμός για να αποδοθεί σε έναν στρατό που δεν ήταν καλά οργανωμένος. Ο σχεδιασμός, οι επιλογές και ορισμένες από τις δύσκολες επιχειρήσεις έγιναν από άλλες δυνάμεις.
Αν η εκτίμηση ότι στόχος των ΗΠΑ είναι να επιδιώξουν στρατιωτική και οικονομική φθορά Ρωσίας και Κίνας ευσταθεί, τότε θα τις δούμε να διαμορφώνουν τις προϋποθέσεις ενός «πολέμου δι’ αντιπροσώπου» της Κίνας με την Ταϊβάν.
Είναι χαρακτηριστικό το δημοσίευμα του Economist. Με τίτλο «Πώς να γίνετε σκαντζόχοιρος» το βρετανικό περιοδικό έγραψε: «Η Ουκρανία έχει δείξει πώς ένα μαχητικό πνεύμα, μια γενναία ηγεσία, ένας ανθεκτικός πληθυσμός –και δυτικά όπλα– μπορούν να κρατήσουν μακριά έναν μεγαλύτερο εχθρό. Όσο καλύτερα προετοιμαστεί η Ταϊβάν, τόσο λιγότερο πιθανό είναι η Κίνα να διακινδυνεύσει μια εισβολή».
Το κείμενο ουσιαστικά υπαγορεύει τις προϋποθέσεις που πρέπει να διαμορφώσει η Ταϊβάν για να προετοιμαστεί για έναν πόλεμο φθοράς της Κίνας. Δεν νομίζω πως η Ουάσινγκτον ανησυχεί για την Ταϊβάν για κάποιον άλλο λόγο. Τη θέλει ανοικτή πληγή για την Κίνα. Το συμπέρασμα είναι ότι εισερχόμαστε σε έναν «Διαρκή Πόλεμο» με άγνωστο τέλος. Οι στόχοι περιγράφηκαν. Για τις ΗΠΑ είναι η χωρίς συγκατοίκηση ηγεμονία, για την Κίνα και τη Ρωσία ένας πολυπολικός κόσμος.
Μέσα σε αυτό το διαφαινόμενο σκηνικό η ελληνική κυβέρνηση πήρε σαφή θέση στο πλευρό των ΗΠΑ χωρίς καμιά επιφύλαξη και με δημόσιες κατηγορηματικές δηλώσεις του πρωθυπουργού.
Η Τουρκία, αντιθέτως, ελίσσεται με τον κλασικό τρόπο που γνωρίζει. Και ο οποίος τρόπος πάντα της προσέφερε θετικά αποτελέσματα.
Η πολιτική των ΗΠΑ θα είναι η αξιοποίηση της δεδομένης Ελλάδας χωρίς την εγκατάλειψη της Τουρκίας.
Εκείνο που ζητά σήμερα η Άγκυρα από την Αθήνα (δεν εννοώ τα θέματα που έχει εγείρει μονομερώς και θα επιμείνει σ’ αυτά) είναι η συνδιαχείριση των ενεργειακών αποθεμάτων που βρίσκονται στην ελλαδική και κυπριακή ΑΟΖ. Και όλα δείχνουν πως την απαίτηση αυτή της Τουρκίας οι ΗΠΑ τη βλέπουν θετικά.
Στην Αθήνα προετοιμάζονται για την αποδοχή της διά της διολισθήσεως. Ερωτήματα όπως «τι θέλετε, να κάνουμε πόλεμο;», και ιδέες του είδους «ευέλικτη προσαρμογή», «το Αιγαίο δεν είναι ελληνική λίμνη» «μια λύση στο σημείο που τέμνονται το Διεθνές Δίκαιο με την ΑΟΖ» και άλλα τέτοια, ήδη αποτελούν αντικείμενο αναλύσεων και δημόσιου λόγου για την προετοιμασία της κοινής γνώμης.
Αλλά κατά την πάγια τακτική τους οι ΗΠΑ θα επιχειρήσουν να περιορίσουν όπου μπορούν και τις φιλοδοξίες της Τουρκίας χωρίς να προκαλέσουν αγεφύρωτο ρήγμα. Έτσι, ας μην εκπλαγούμε αν δούμε να ανατίθεται ρόλος στον Έλληνα πρωθυπουργό ακόμη και προς την ουκρανική πλευρά. Ίσως αυτός να είναι ο λόγος του υπερβολικού τονισμού της ελληνικής θέσης στο Ουκρανικό από τον Κυριάκο Μητσοτάκη.
Η απάντηση στο αρχικό ερώτημα είναι: Ας προετοιμαστούμε να συμβιώσουμε με μακροχρόνιους πολέμους στους οποίους θα υπάρχει και ανάμιξη των μεγάλων δυνάμεων. Η Ευρώπη δεν συγκαταλέγεται σε αυτές.
Τουρκικές αντιρρήσεις προκαλεί η επικείμενη ένταξη της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ. Βέτο ή τακτικός ελιγμός; Ένα σχόλιο από τον Ρόναλντ Μαϊνάρντους
Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει πολλά μέτωπα. Εκτός από τις μάχες στην ίδια τη χώρα, υπάρχουν παραπλήσια πολιτικά μέτωπα. Η επιδρομή του Πούτιν αναγκάζει τη Δύση να συσπειρωθεί. Φοβούμενες τη ρωσική επιθετικότητα, η Σουηδία και η Φινλανδία είναι αποφασισμένες να εγκαταλείψουν την ουδετερότητά τους και να ενταχθούν στη στρατιωτική συμμαχία της Δύσης. Πρόκειται για ένα γεωστρατηγικό σεισμό με εκτεταμένες επιπτώσεις στη αρχιτεκτονική ασφαλείας της Ευρώπης. Φαίνεται ότι είναι μόνο θέμα χρόνου η ένταξη των δύο σκανδιναβικών χωρών στο ΝΑΤΟ. Τον Ιούνιο οι ηγέτες της συμμαχίας θέλουν να δώσουν το πράσινο φως.
Η ανακοίνωση του Τούρκου προέδρου Ερντογάν την Παρασκευή ότι δεν μπορεί να υποστηρίξει τα σχέδια αυτά θέτει σε κίνδυνο το χρονοδιάγραμμα. Με τις επιφυλάξεις του για την ένταξη των Σουηδών και των Φινλανδών στο ΝΑΤΟ ο Ερντογάν πυροδότησε μια βόμβα στο στρατόπεδο της Δύσης. Και τούτο τη στιγμή που η Δύση τονίζει την υπαρξιακή σημασία της ενότητας της Συμμαχίας. Κατα τον Ερντογάν οι σκανδιναβικές χώρες αποτελούν “ξενώνα φιλοξενίας τρομοκρατικών οργανώσεων”, όπως είπε σε Τούρκους δημοσιογράφους. Αναφέρθηκε στο PKK, το οποίο η Άγκυρα καταπολεμά εδώ και πολλά χρόνια, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό. Λίγο αργότερα ένας σύμβουλος του προέδρου διευκρίνισε τις προθέσεις της Άγκυρας: “Δεν κλείνουμε την πόρτα, αλλά είναι ζήτημα εθνικής ασφάλειας της Τουρκίας”, δήλωσε ο Ιμπραήμ Καλίν. “Πρέπει να σταματήσουν να ανέχονται οργανώσεις και δραστηριότητες, καθώς και άτομα του PKK στις χώρες τους”, ήταν η κατηγορηματική απαίτηση του εκπροσώπου του Ερντογάν.
Εσωτερικές πολιτικές σκοπιμότητες στην Τουρκία
Ο Ρόναλντ Μαϊνάρντους
Το αργότερο τον Ιούνιο του 2023 θα διεξαχθούν στην Τουρκία οι επόμενες εκλογές. Το κουρδικό ζήτημα προσφέρεται όσο λίγα άλλα για την κινητοποίηση του εκλογικού σώματος. Η πολιτική του Ερντογάν για το ΝΑΤΟ έχει λοιπόν μια σημαντική εσωτερική διάσταση. Αλλά ο Τούρκος ηγέτης δεν σκέφτεται μόνο το PKK και την επανεκλογή του. Αυτό φαίνεται από την αναφορά του στην Ελλάδα. Στην ίδια δήλωση, ο Τούρκος πρόεδρος ανέφερε ότι δεν θέλει να επαναλάβει το λάθος των προηγούμενων κυβερνήσεων, οι οποίες- ώς γνωστόν- είχαν συμφωνήσει στην επιστροφή της Ελλάδας στο στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ το 1980.
Το “καρφί” κατά της Ελλάδας αποτελεί χονδροειδή πολιτική αγένεια. Δείχνει πόσο αναξιόπιστη είναι η προσήλωση του Τούρκου προέδρου στην ελληνοτουρκική συμφιλίωση. Ο Ερντογάν αμφισβητεί τη χρησιμότητα της παρουσίας της Ελλάδας στην δυτική Συμμαχία σε μια στιγμή που οι σχέσεις της Αθήνας με το ΝΑΤΟ – και ιδιαίτερα με την Ουάσιγκτον – είναι πιο στενές από ποτέ. Αρχές της εβδομάδας ο Έλληνας πρωθυπουργός θα συναντηθεί στο Λευκό Οίκο με τον πρόεδρο Μπάιντεν και θα εκφωνήσει λόγο στο Κογκρέσο. Πρόκειται για ένα θρίαμβο της ελληνικής διπλωματίας. Αναμένεται οτι ο κ. Μητσοτάκης θα θίξει τις συνεχιζόμενες παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου απο τουρκικά μαχητικά στο Αιγαίο.
Γεωστρατηγική αναβάθμιση
Στη σκιά του πολέμου στην Ουκρανία, οι εντάσεις έχουν αυξηθεί στο Αιγαίο. Στο βόρειο Ιράκ η Άγκυρα διεξάγει τον δικό της πόλεμο εναντίον των Κούρδων. Στο εσωτερικό της χώρας ο Ερντογάν καταπνίγει την αντιπολίτευση. Η ποινή ισόβιας κάθειρξης κατά του Οσμάν Καβάλα είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου. Δεδομένης της γεωστρατηγικής αναβάθμισης της Τουρκίας, ο Ερντογάν βλέπει τον εαυτό του στο απόγειο της δύναμής του. Φαίνεται ότι η Δύση κάνει τα στραβά μάτια. Αντί να βάλει τον Τούρκο πρόεδρο στη θέση του – και να επιμείνει στον σεβασμό των βασικών αξιών της δυτικής Συμμαχίας – αποδέχεται τον ιδιαίτερο ρόλο του.
Παρ’ όλα αυτά, δεν πιστεύω ότι η ένταξη της Φινλανδίας και της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ θα αποτύχει εξαιτίας ενός βέτο της Τουρκίας. Όμως η Άγκυρα θα απαιτήσει υψηλό τίμημα για τη συγκατάθεσή της. Αυτά δεν είναι καλά νέα για την αντιπολίτευση στο εσωτερικό της Τουρκίας, ούτε για τις γειτονικές χώρες, οι οποίες έχουν κάθε λόγο να θεωρούν έναν ανεξέλεγκτο Τούρκο πρόεδρο ως απειλή.
Δρ. Ρόναλντ Μαϊνάρντους
DW
*Ο Δρ. Ρόναλντ Μαϊνάρντους είναι πολιτικός αναλυτής, σχολιαστής και κύριος ερευνητής του ΕΛΙΑΜΕΠ. Στα μέσα της δεκαετίας του 1990 διετέλεσε διευθυντής της Ελληνικής σύνταξης της Deutsche Welle.
Εχουμε µία πολύ κακή συνήθεια σε αυτόν τον τόπο. Μπερδεύουμε το εσωτερικό με το εξωτερικό «παιχνίδι». Θέλουμε πρωθυπουργούς οι οποίοι στις συναντήσεις ή στις ομιλίες τους στο εξωτερικό θα αναφερθούν με πάθος μόνο στις ελληνικές θέσεις για θέματα που αφορούν μόνον εμάς. Είναι λάθος. Είναι αναποτελεσματικό. Προφανώς κερδίζει χειροκροτήματα και ψήφους εντός της χώρας. Από ένα σημείο και μετά, η εξωτερική πολιτική άρχισε, άλλωστε, να καθορίζεται από το τι πουλάει και τι προκαλεί πολιτικό κόστος.
Δεν κερδίζουμε, όμως, έτσι φίλους και συμμάχους. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, ή όποιος άλλος σημαντικός ηγέτης στον κόσμο, έχει δεκάδες ανοικτά μέτωπα στο μυαλό του. Μπορεί να ξέρει την Ελλάδα, να γνωρίζει τα ελληνικά ζητήματα. Είναι, όμως, στο τέλος της ημέρας, μία «κουκκίδα» σε ένα πολύ μεγάλο παζλ. Ενας Ελληνας ηγέτης πρέπει να καταλήξει στα θέματα άμεσου ενδιαφέροντος, αφού πείσει ότι καταλαβαίνει το παζλ και εξηγήσει ότι η χώρα μας έχει κάτι να προσφέρει στην επίλυσή του. Κανείς, άλλωστε, δεν θα πάρει το μέρος μας επειδή είναι απλώς φιλέλληνας. Η διπλωματία είναι ένα αέναο πάρε-δώσε.
Το ζήτημα είναι να πείσουμε ότι το δικό μας «πρόβλημα» είναι θέμα ευρύτερης σημασίας, ότι συνδέεται με όσα διακυβεύονται διεθνώς και πως η Ελλάδα έχει τρόπο να συμβάλει στη λύση τους.
Οι μεγάλοι ηγέτες του παρελθόντος, με πρώτο τον Ελευθέριο Βενιζέλο, μας δίδαξαν πώς ασκείται η εξωτερική πολιτική. Μέσα στη χώρα έβαζαν φιλόδοξους στόχους, αλλά συγκρατούσαν πάντοτε το ανεύθυνο πάθος που οδηγεί σε περιπέτειες. Εξω μιλούσαν «στα ίσα» με τους ξένους ηγέτες για τα πάντα και τους έπειθαν ότι η Ελλάδα μπορεί να ενισχύσει τα δικά τους συμφέροντα εξυπηρετώντας ταυτόχρονα τη δική της εθνική στρατηγική.
Καταλαβαίνω ότι στην εποχή μας το πάθος και οι φωνές πουλάνε περισσότερο από την ψυχρή λογική. Μια σημαντική μερίδα της κοινής γνώμης ενθουσιάζεται και λέει «πω πω, τους τα ‘πε, επιτέλους!», όταν ακούει έναν πολιτικό σε ένα κλασικό ρεπερτόριο σε κάποια περιοδεία στο εξωτερικό. Εχουμε πολλά δίκια και το δικαίωμα να νιώθουμε θυμό για τα διπλά στάνταρντ της Δύσης σε ορισμένα θέματα. Το ζήτημα, βέβαια, δεν είναι να «νιώσουμε καλά», να αισθανθούμε ότι «τα είπαμε». Το ζήτημα είναι να πείσουμε ότι το δικό μας «πρόβλημα» είναι ένα ζήτημα ευρύτερης και μεγαλύτερης σημασίας, ότι συνδέεται με όσα διακυβεύονται διεθνώς και πως η Ελλάδα έχει τρόπο να συμβάλει στη λύση τους στη γειτονιά της.
