Αρχική Blog Σελίδα 1957

Εκατό μέρες πολέμου: Διλήμματα κι αμείλικτα ερωτήματα για Δύση, Ουκρανία και Ρωσία

0

Στη σύρραξη αυτή, ανεξάρτητα από την έκβασή της, δεν υπάρχουν νικητές

Από τις 24 Φεβρουαρίου του 2022 έχει συντελεστεί μία τομή στη σύγχρονη ιστορία. Σε ένα πόλεμο φθοράς, που ενδέχεται να διαρκέσει μήνες, πρέπει να ορίσουμε τους βραχυπρόθεσμους και μεσοπρόθεσμους στόχους εκάστης πλευράς, όπως και τον τελικό διακύβευμα. Και όλα αυτά σε ένα ρεαλιστικό πλαίσιο.

Στον πόλεμο αυτό, ανεξάρτητα από την έκβασή του, δεν υπάρχουν νικητές. Το μαρτυρούν οι αριθμοί που δημοσιοποίησε ο ΟΗΕ: Άνω των 15 χιλιάδων νεκρών, 6 και πλέον εκατομμύρια πρόσφυγες, 1,5 εκατομμύριο εκτοπισμένοι εντός Ουκρανίας, 4,8 εκατομμύρια άνεργοι και πάνω από 100 δις δολάρια οι ζημιές στις υποδομές, μέχρι σήμερα. Στα παραπάνω προστίθενται η επισιτιστική κρίση, η εκτόξευση των τιμών ενέργειας, ο γενικότερος αντίκτυπος στην παγκόσμια οικονομία και η διάχυτη αβεβαιότητα. Στο πολιτικό πεδίο, έχουμε επίσης αναταράξεις και ανακατατάξεις.

Δύση: Πασχίζει να διατηρήσει την ενότητά της αλλά στερείται ενιαίας στρατηγικής

Η Δύση συσπειρώθηκε, ωστόσο, διαπιστώνει ότι η επιρροή της παγκοσμίως φθίνει και οπωσδήποτε δεν μπορεί να ποντάρει σε κράτη των οποίων τη στήριξη θεωρούσε δεδομένη (πχ, Ινδία και μοναρχίες Κόλπου), τόσο γιατί τα συμφέροντα τους δεν είναι πλέον συγκλίνοντα όσο και επειδή δεν μπορεί να τα πείσει ότι η συμπαράταξη μαζί της τα εξασφαλίζει καλύτερα απ’ ότι η όποια διαφοροποίησή τους. Μάλιστα, δεν θεωρούν ότι οι Δυτικοί, ειδικότερα οι Αμερικανοί, είναι σε θέση να ορίζουν τις τύχες του κόσμου ώστε να λαμβάνουν υπόψη κάθε πρόταση ή σύμπραξη που τους προτείνεται. Και οι όροι της συνεννόησης είναι διαφορετικοί, όπως μαρτυρά και η ψυχρή υποδοχή που έτυχε ο Μπλίνκεν στο πρόσφατο ταξίδι του στη Μέση Ανατολή. Πάντως, το δυτικό μέτωπο παραμένει σχετικά αρραγές, αλλά είναι αναμενόμενο όσο η κρίση επηρεάζει την καθημερινότητα των πολιτών οι τελευταίοι να απαιτούν γρήγορες και όσο το δυνατόν πιο οικονομικά αναίμακτες λύσεις. Αυτή τη θέση εξέφρασαν πρόσφατα Μακρόν και Σόλτς, πριν αποδοκιμαστούν από τους σκληροπυρηνικούς Βαλτικούς και Πολωνούς.

Στο ουκρανικό συγκρούεται η ηθική και η αλληλεγγύη με τα όρια των αντοχών των δυτικών κοινωνιών (τα οποία άλλωστε συνειδητά δοκιμάζει ο Πούτιν) αλλά βέβαια και οι διιστάμενες αντιλήψεις για τα διακυβεύματα του ρωσοουκρανικού πολέμου. Και εδώ είναι που βρίσκεται κατά την άποψη μου το κλειδί των εξελίξεων αλλά και τυχόν διαιρέσεων και αντιθέσεων όχι μόνο ανάμεσα σε Δύση και Ρωσία αλλά και εντός της Δύσης. Γιατί αποτελεί κοινό τόπο πως η παρούσα κρίση αυξάνει το αποτύπωμα των Αμερικανών στη Γηραιά Ήπειρο και την εξάρτηση της ΕΕ από αυτούς, ενώ τους επηρεάζει μεν, σημαντικά λιγότερο δε, ενεργειακά και οικονομικά. Έτσι, έχουν αρχίσει ήδη να ακούγονται φωνές στην «παλαιά Ευρώπη», κατά τη ρήση του Ράμσφελντ, για την υιοθέτηση μίας περισσότερο αυτόνομης και λιγότερο συμπληρωματικής προς τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ πορείας, αν και το τελευταίο απέκτησε και πάλι ισχυρό λόγο ύπαρξης. Έτερος λόγος διαφωνίας είναι ως προς τη στόχευση: να πάρει ένα καλό μάθημα η Ρωσία, να γονατίσει η ρωσική οικονομία, να ανατραπεί ο Πούτιν ή μήπως να επιτευχθεί ένας σχετικά γρήγορος συμβιβασμός για να αποφευχθούν τα χειρότερα, μεταξύ των οποίων είναι και η χρήση συμβατικών πυρηνικών; Η τελευταία άποψη καταγγέλλεται ως κατευναστική, αλλά ο αντίλογος είναι πως πρώτον δεν εγκλωβίζεις ένα πληγωμένο θηρίο που διαθέτει βαρύ οπλισμό και ασταθή χαρακτήρα (εκτός εάν επιλέγει να παρουσιάζεται έτσι) και δεύτερον η ζημιά που γίνεται καθημερινά στην Ουκρανία είναι τεράστια. Όμως, αν τελικά δεν τιμωρηθεί και δεν υποστεί βαριές συνέπειες η Ρωσία για την απροκάλυπτη εκδήλωση του αναθεωρητισμού της, πως θα λειτουργήσει όλο αυτό ανασταλτικά για επίδοξους μιμητές; Πως θα αποφύγουμε νέες Ουκρανίες, χωρίς μάλιστα να ενθαρρυνθούν καθεστώτα ανάλογων αντιλήψεων να επαναλάβουν κάτι αντίστοιχο, αν δεν συντριβεί η Μόσχα, ή έστω αν το κόστος δεν είναι συντριπτικά βαρύτερο του οφέλους;

Σε αυτό το σύνθετο σκηνικό, μία εύλογη απορία είναι κατά πόσο μπορεί να παραγνωριστεί η σημασία της Ρωσίας για τη Δύση και δη για την ΕΕ και αν αυτοτιμωρούμαστε με τις κυρώσεις, πολλές εκ των οποίων έχουν οδυνηρά αποτελέσματα για τις ευρωπαϊκές κοινωνίες και οικονομίες (αρκετοί αναρωτιούνται πόσο υψηλό θα είναι το τίμημα της αλληλεγγύης), και ένα αυτονόητο ερώτημα είναι αν μακροπρόθεσμα και στρατηγικά μας συμφέρει ο σφιχτός εναγκαλισμός της Ρωσίας από την Κίνα, με όρους απόλυτα ευνοϊκούς για τη δεύτερη. Εν τέλει, οι Δυτικοί χρειάζεται να ορίσουν τι ακριβώς θεωρούν ως νίκη της Ουκρανίας και μέχρι ποιου σημείου είναι διατεθειμένοι να φτάσουν για να τη βοηθήσουν να την πετύχει.

Ουκρανία: Σε ρόλο Ιφιγένειας;

Για την Ουκρανία, η παράταση του πολέμου συνεπάγεται ανυπολόγιστο κόστος σε ανθρώπινο δυναμικό, οικονομία αλλά ενδεχομένως και επιπλέον απώλεια εδαφών, ενώ καθιστά την ανοικοδόμηση όλο και πιο κοστοβόρα και δυσχερή. Το σενάριο επαναφοράς της περιοχής του Ντόνμπας στο Κίεβο, αυτή τη στιγμή, συγκεντρώνει μόνο στατιστικές πιθανότητες, ενώ είναι αξιοσημείωτο πως οι Ρώσοι ελέγχουν τις πλέον πλουτοπαραγωγικές περιοχές της Ουκρανίας, που συμβάλλουν σχεδόν κατά 60% στο Α.Ε.Π. της χώρας. Από την άλλη, η διαπίστωση ότι οι ρωσικές δυνάμεις δεν είναι ανίκητες και η συνεχής τροφοδοσία με ολοένα και πιο σύγχρονα οπλικά συστήματα από μεριάς Δυτικών, δημιουργεί την αίσθηση, που ίσως τελικά αποδειχθεί η ψευδαίσθηση, της καθολικής επικράτησης απέναντι στη Ρωσία με την εκδίωξη της από την Ουκρανία.

Αρκετά πιθανό φαντάζει πλέον το σενάριο ενός σταδιακά χαμηλότερης έντασης πολέμου με μεγαλύτερη διάρκεια, εξέλιξη, πάντως, που δεν θα είναι ανεκτή κυρίως από τους Ευρωπαίους σε περίπτωση που διατηρηθούν οι παρενέργειες σε ενέργεια, τρόφιμα και εξακολουθήσουν να απορρυθμίζουν την αλυσίδα τροφοδοσίας. Άλλωστε, η Ρωσία, σε μία τέτοια περίπτωση, θα αξιώσει τη σταδιακή άρση των κυρώσεων σε βάρος της, κάτι που ήδη επιχειρεί, εκμεταλλευόμενη την εκ μέρους της δέσμευση τεράστιων ποσοτήτων ουκρανικών σιτηρών που επρόκειτο να κατευθυνθούν στη διεθνή αγορά. Αυτός ο εκβιασμός εκ μέρους του Κρεμλίνου εξηγεί σε σημαντικό βαθμό και την ουδέτερη στάση πολλών κρατών της Αφρικής και της Μέσης Ανατολής, τα οποία εξαρτώνται από το τα ρωσικά και ουκρανικά σιτηρά και λιπάσματά και δεν θα ήθελαν επουδενί να διαταραχθούν περαιτέρω οι εισαγωγές τους, φοβούμενοι ότι κάτι τέτοιο θα μπορούσε να οδηγήσει σε κοινωνικές αναταραχές.

Τούτων δοθέντων, ο Ζελένσκι είναι εγκλωβισμένος σε μία κατάσταση, στην οποία δεν μπορεί να υπαναχωρήσει, αποδεχόμενος τις απαιτήσεις του κατακτητή, αλλά ασφαλώς δεν έχει την υπεροπλία να τερματίσει γρήγορα τον πόλεμο υπέρ του. Στερείται δε και των εργαλείων, οπωσδήποτε των αντίστοιχων που διαθέτει ο Πούτιν, για να αλλάξει τον ρου των πραγμάτων. Απορρίπτει και απαξιώνει προτάσεις προερχόμενες από δυτικούς ηγέτες και τον πολύπειρο Κίσινγκερ και φαίνεται να πιστεύει ότι ευαισθητοποιώντας τις κοινές γνώμες της Δύσης θα μπορεί να εξασφαλίζει συνεχή διπλωματική, οικονομική και στρατιωτική υποστήριξη. Όμως δεδομένου η Δύση δεν θέλει να εμπλακεί σε ένα άμεσο πόλεμο με τη Ρωσία, παρά μόνο διά αντιπροσώπου (οι ΗΠΑ κιόλας, όχι η ΕΕ), με τον ρόλο αυτό να τον παίζει η Ουκρανία, ο προφανής κίνδυνος για την τελευταία είναι να θυσιαστεί ως άλλη Ιφιγένεια σε μια σύγκρουση που την υπερβαίνει κατά πολύ. Βέβαια, έχοντας κατά νου το προηγούμενο της Κριμαίας, κανείς δεν διασφαλίζει στο Κίεβο ότι δεν θα χρησιμοποιηθεί και το Ντονμπάς με ανάλογο τρόπο στο μέλλον για να στραφούν οι Ρώσοι σε βάρος της υπόλοιπης Ουκρανίας σε επόμενη φάση.

Ρωσία: Νίκη σαν (συντριπτική) ήττα 

Ο Πούτιν, από την πλευρά του, βρίσκεται σχεδόν από την αρχή του πολέμου σε ένα παρόμοιο αδιέξοδο, μόνο που παρά το ότι και αυτός μέτρα απώλειες σε όλα τα επίπεδα, έχει πολύ ισχυρότερα εργαλεία στα χέρια του και ένα συγκριτικό πλεονέκτημα: ένα λαό μαθημένο και ανθεκτικό στις κακουχίες, στον οποίο μάλιστα δεν λογοδοτεί. Οπότε, μπορεί, έστω και προσωρινά, να διαχειριστεί καλύτερα τις συνέπειες του πολέμου που ο ίδιος εξαπέλυσε, κερδίζοντας χρόνο προκειμένου να φθείρει την άλλη πλευρά, είτε αυτή είναι η Ουκρανία, είτε αυτή είναι η Δύση. Στοχεύει, εξάλλου, στις δημοκρατικές κοινωνίες για να αμφισβητήσουν τους ηγέτες τους, σπείροντας την αμφιβολία για τις προθέσεις τους, στη λογική ότι έχουν τυφλωθεί τόσο από τον αντιρωσισμό τους που προκαλούν βλάβη στους λαούς τους. Εφόσον βρισκόμαστε σε πολεμικές συνθήκες, προφανώς ο Ρώσος πρόεδρος παίζει τα ρέστα του, μετερχόμενος κάθε μέσου προκειμένου να εκβιάσει την αλλαγή κατεύθυνσης εκ μέρους της Δύσης ώστε εν συνεχεία να πιεστεί η Ουκρανία να πράξει το ίδιο. Παραμένει, ωστόσο, καθοριστικής σημασίας ερώτημα αν η Μόσχα αντιλαμβάνεται πλέον τα όρια των δυνατοτήτων της ή θεωρεί ότι με υπομονή και μεθοδικότητα μπορεί αρχικά να σαλαμοποιεί κομμάτια της πρώην ΕΣΣΔ, να τα θέτει υπό τον έλεγχο της ή/και να τα προσαρτά και έτσι σταδιακά να επαναφέρει μία νέου τύπου ρωσική ένωση σε μερική αντικατάσταση της αντίστοιχης σοβιετικής.

Αν αυτό το σχέδιο πετύχει ένα, επίσης, κομβικό για το μέλλον ερώτημα είναι κατά πόσο η Ρωσία θα θέσει εν αμφιβόλω συνολικά το παγκόσμιο οικοδόμημα, όπως αυτό δημιουργήθηκε μεταπολεμικά και αναδιαμορφώθηκε μεταψυχροπολεμικά, και αν θα συμπράξει με την Κίνα, ενδεχομένως και κάποιους περιφερειακούς δρώντες. Και εδώ προκύπτει επίσης ένα σοβαρό ζήτημα: δυνάμεις μεσαίου βεληνεκούς, όπως η Ρωσία, συνειδητοποιούν ότι οι γεωπολιτικές τους φιλοδοξίες περιορίζονται σε περιφερειακό επίπεδο ή πλανώνται ότι μπορούν αυτές να αποκτήσουν παγκόσμιο χαρακτήρα;

Η Ρωσία έχει, λοιπόν, καταφέρει να ελέγξει το 20% της ουκρανικής επικρατείας (συμπεριλαμβανομένης της Κριμαίας), με το μεγάλο στοίχημα για αυτή να εντοπίζεται στη διατήρηση της Χερσώνας, ως του δυτικότερου σημείου στο ανατολικό κομμάτι της Ουκρανίας, το οποίο θέλει να θέσει υπό την κατοχή της. Σε αυτή την περίπτωση η Μόσχα θα έχει καταφέρει τους σκοπούς της, όπως αυτοί αναθεωρήθηκαν μετά την αρχική αποτυχία κατάληψης του Κιέβου και ανατροπής της κυβέρνησης Ζελένσκι. Ωστόσο, για να μπορέσουμε να αξιολογήσουμε την επιτυχία ή την αποτυχία του εγχειρήματος, θα πρέπει να αναρωτηθούμε ποιο είναι το κύριο διακύβευμα για αυτή και πόσο υψηλό είναι το τίμημα που καλείται να πληρώσει σε σχέση με τα οφέλη που θα αποκομίσει. Θέλει να δημιουργήσει μία ζώνη ανάσχεσης ανάμεσα σε αυτή και την Ουκρανία; Μα ήδη γειτνιάζει με νατοϊκές χώρες, ενώ με την διαφαινόμενη ένταξη της Φιλανδίας θα αποκτήσει και ένα επιπλέον σύνορο άνω των 1300 χλμ με το ΝΑΤΟ. Θα αρκεστεί στην Ουκρανία, σε περίπτωση επικράτησης της, ή θα διευρύνει τις βλέψεις της, επί παραδείγματι στην Υπερδνειστερία, ή σε μία πιο ακραία εκδοχή ακόμη και έναντι χωρών του ΝΑΤΟ; Είναι, πάντως, εξαιρετικά αμφίβολο κατά πόσο θα μπορούσε να υποστηρίξει κάτι τέτοιο. Που, όμως, τοποθετείται πλέον η Ρωσία στο παγκόσμιο γίγνεσθαι; Θα εξέλθει ισχυροποιημένη ή αποδυναμωμένη από τον πόλεμο στην Ουκρανία; Ποσοτικά, δηλαδή εδαφικά, θα ενδυναμωθεί, ωστόσο, στους ποιοτικούς συντελεστές ισχύος η ζημιά της θα είναι μεγάλη.

Προσώρας τα ερωτήματα είναι περισσότερα από τις απαντήσεις ή για να το θέσω καλύτερα δεν υπάρχουν (σίγουρες) απαντήσεις στις περισσότερες ερωτήσεις. Όμως, οι εκατό αυτές μέρες άλλαξαν πολλά και με δραματικό τρόπο. Μεταξύ άλλων, κλόνισαν -για μία ακόμη φορά- το απαραβίαστο των συνόρων και τον σεβασμό στην εδαφική ακεραιότητα, αποδυνάμωσαν την ήδη ασθενή παγκόσμια δικαιοκρατική τάξη, επιβεβαίωσαν την αποτυχία συμπερίληψης της Ρωσίας στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας (δεν είναι η ώρα για καταμερισμό ευθυνών), διέρρηξαν βιαίως τη συνεργασία ΕΕ-Μόσχας σε διάφορα πεδία, με κορυφαίο αυτό της ενέργειας, και άλλαξαν δραστικά τους όρους της παγκοσμιοποίησης, η οποία βγαίνει βαθιά τραυματισμένη, με τάση περιφερειοποίησης και προστατευτισμού της οικονομικής δραστηριότητας.

* Το βιβλίο του Κωνσταντίνου Φίλη, Διευθυντή Ινστιτούτου Διεθνών Υποθέσεων & Αναπληρωτού Καθηγητή του Αμερικανικού Κολλεγίου Ελλάδος, με τίτλο “Διεκδικητικός Πατριωτισμός: Ανατομία μίας συζήτησης που δεν έγινε ποτε”, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος.

“Καθημερινή”

Russia is winning the economic war – and Putin is no closer to withdrawing troops

0

The perverse effects of sanctions means rising fuel and food costs for the rest of the world – and fears are growing of a humanitarian catastrophe. Sooner or later, a deal must be made

‘The Kremlin thinks Russia’s threshold for economic pain is higher than the west’s, and it is probably right about that.’ Vladimir Putin in Moscow on Wednesday. Photograph: Mikhail Metzel/AP

It is now three months since the west launched its economic war against Russia, and it is not going according to plan. On the contrary, things are going very badly indeed.

Sanctions were imposed on Vladimir Putin not because they were considered the best option, but because they were better than the other two available courses of action: doing nothing or getting involved militarily.

The first set of economic measures were introduced immediately after the invasion, when it was assumed Ukraine would capitulate within days. That didn’t happen, with the result that sanctions – while still incomplete – have gradually been intensified.

There is, though, no immediate sign of Russia pulling out of Ukraine and that’s hardly surprising, because the sanctions have had the perverse effect of driving up the cost of Russia’s oil and gas exports, massively boosting its trade balance and financing its war effort. In the first four months of 2022, Putin could boast a current account surplus of $96bn (£76bn) – more than treble the figure for the same period of 2021.

When the EU announced its partial ban on Russian oil exports earlier this week, the cost of crude oil on the global markets rose, providing the Kremlin with another financial windfall. Russia is finding no difficulty finding alternative markets for its energy, with exports of oil and gas to China in April up more than 50% year on year.

That’s not to say the sanctions are pain-free for Russia. The International Monetary Fund estimates the economy will shrink by 8.5% this year as imports from the west collapse. Russia has stockpiles of goods essential to keep its economy going, but over time they will be used up.

But Europe is only gradually weaning itself off its dependency on Russian energy, and so an immediate financial crisis for Putin has been averted. The rouble – courtesy of capital controls and a healthy trade surplus – is strong. The Kremlin has time to find alternative sources of spare parts and components from countries willing to circumvent western sanctions.

When the global movers and shakers met in Davos last week, the public message was condemnation of Russian aggression and renewed commitment to stand solidly behind Ukraine. But privately, there was concern about the economic costs of a prolonged war.

These concerns are entirely justified. Russia’s invasion of Ukraine has given an added boost to already strong price pressures. The UK’s annual inflation rate stands at 9% – its highest in 40 years – petrol prices have hit a record high and the energy price cap is expected to increase by £700-800 a year in October. Rishi Sunak’s latest support package to cope with the cost-of-living crisis was the third from the chancellor in four months – and there will be more to come later in the year.

As a result of the war, western economies face a period of slow or negative growth and rising inflation – a return to the stagflation of the 1970s. Central banks – including the Bank of England – feel they have to respond to near double-digit inflation by raising interest rates. Unemployment is set to rise. Other European countries face the same problems, if not more so, since most of them are more dependent on Russian gas than is the UK.

The problems facing the world’s poorer countries are of a different order of magnitude. For some of them the issue is not stagflation, but starvation, as a result of wheat supplies from Ukraine’s Black Sea ports being blocked.

As David Beasley, the executive director of the World Food Programme put it: “Right now, Ukraine’s grain silos are full. At the same time, 44 million people around the world are marching towards starvation.”

In every multilateral organisation – the IMF, the World Bank, the World Trade Organization and the United Nations – fears are growing of a humanitarian catastrophe. The position is simple: unless developing nations are energy exporters themselves, they face a triple whammy in which fuel and food crises trigger financial crises. Faced with the choice of feeding their populations or paying their international creditors, governments will opt for the former. Sri Lanka was the first country since the Russian invasion to default on its debts, but is unlikely to be the last. The world appears closer to a full-blown debt crisis than at any time since the 1990s.

Putin has rightly been condemned for “weaponising” food, but his willingness to do so should come as no surprise. From the start, the Russian president has been playing a long game, waiting for the international coalition against him to fragment. The Kremlin thinks Russia’s threshold for economic pain is higher than the west’s, and it is probably right about that.

If proof were needed that sanctions are not working, then President Joe Biden’s decision to supply Ukraine with advanced rocket systems provides it. The hope is that modern military technology from the US will achieve what energy bans and the seizure of Russian assets have so far failed to do: force Putin to withdraw his troops.

Complete defeat for Putin on the battlefield is one way the war could end, although as things stand that doesn’t appear all that likely. There are other possible outcomes. One is that the economic blockade eventually works, with ever-tougher sanctions forcing Russia to back down. Another is a negotiated settlement.

Putin is not going to surrender unconditionally, and the potential for severe collateral damage from the economic war is obvious: falling living standards in developed countries; famine, food riots and a debt crisis in the developing world.

The atrocities committed by Russian troops mean compromising with the Kremlin is currently hard to swallow, but economic reality suggests only one thing: sooner or later a deal will be struck.

Πώς και γιατί γράφτηκε το βιβλίο «Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ, από την ποίηση στις γεωεπιστήμες»;

0

του Σπύρου Παυλίδη*

Η ενασχόληση μου με την ιστορία και φιλοσοφία της επιστήμης, πέραν της ειδικότητας μου «Γεωλογία των Σεισμών», με οδήγησε στις σύγχρονες τάσεις της «επιστήμης των γήινων συστημάτων» και της ολιστικής αντίληψης για τη Γη. Το βιβλίο αυτό αποτελεί συνέχεια του βιβλίου μου «ΠΑΝ-ΓΑΙΑ, μια διαφορετική βιο-γεωλογική διαδρομή στον πλανήτη Γη» (2007), καθώς επίσης και του άρθρου μου «…. “Τα θεμέλιά μου στα βουνά”… η δημιουργία του ελλαδικού χώρου και οι αγώνες των Ελλήνων, μια γεωλογική προσέγγιση κυρίως του ποιήματος “ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ” του Οδυσσέα Ελύτη», που ήταν και η κεντρική ομιλία μου ως Κοσμήτορα στην επίσημη τελετή του Α.Π.Θ. της 25ης Μαρτίου 2014. Τα πονήματα αυτά υπήρξαν η αφορμή για να γίνει μια πιο διεισδυτική προσέγγιση ποίησης, μύθου, διαχρονικής φιλοσοφίας και γεωεπιστημών, μια μίξη λέξεων των ποιητών μας, με τη συμπυκνωμένη, υπερβατική, γλαφυρή προσέγγισή τους, με την εκλαϊκευμένη επιστημονική, αλλά ακριβολόγα σημερινή γνώση. Η πεζή επιστημονική γλώσσα, όσο απλή και αν είναι, έχει ανάγκη την ποιητική, όπου εναλλάσσονται κι’ οι δυο τους στο κείμενο, προσπαθώντας να αλληλοσυμπληρωθούν και να δέσουν, στο βαθμό που το πετυχαίνουν.

Σε ποιους απευθύνεται το βιβλίο;

Στο ευρύτερο αναγνωστικό κοινό, στον μέσο μορφωμένο συνάνθρωπό μας, με γραφή απλή, κατανοητή. Ο λόγος του Αϊνστάιν διατηρεί ακέραιο το νόημά του: «Είναι πολύ σημαντικό να δώσουμε στον κόσμο την ευκαιρία να αποκτήσει τις εμπειρίες από τις προσπάθειες της επιστημονικής έρευνας. Δεν αρκεί να απευθύνεται ο καθένας μας στους λίγους ειδικούς κάθε τομέα της επιστήμης. Όταν περιορίζουμε τη γνώση σε μια μικρή ομάδα, οδηγούμε σε νέκρωση το φιλοσοφικό πνεύμα του λαού μας, κι αυτό συνεπάγεται πνευματική πενία».

Γιατί η Ποίηση ; Πώς συνδυάζεται με τη Γεωλογία ;

Διότι ο ίδιος ο κόσμος είναι έργο τέχνης, είναι ποίημα. Γιατί η εγκυρότητα, αντικειμενικότητα και διεισδυτικότητα της επιστήμης ζευγαρώνουν με την εμπειρία της ομορφιάς. Τόσο ο ποιητής όσο κι ο επιστήμονας, έχουν ως αντικείμενο πραγμάτευσής τους τον άνθρωπο, ως βιολογικό και κοινωνικό ον, τη ζωή και ευρύτερα τον κόσμο ολόκληρο, τη Φύση και τη φύση μας.

Η γεωπεριγραφή μας ξεκινά με έναν ραψωδό «γεωεπιστήμονα» αιώνων τον Ξενοφάνη Κολοφώνιο (570-475 π.Χ.) και τον Λουκρήτιο. Η γεωπεριγραφή συνεχίζεται ακολουθώντας τη δομή της «Γένεσις» του «ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ» του Οδυσσέα Ελύτη.

Πέρα από την ποίηση ποιος είναι ο ρόλος της μυθολογίας και φιλοσοφίας;

Μεγάλο τμήμα της Ελληνικής Μυθολογίας ταυτίζεται με την γεωλογική εξέλιξη του Ελλαδικού χώρου, με αποτέλεσμα να έχει και μία φυσικογεωλογική ή γεωμυθολογική διάσταση. Η Ελληνική Μυθολογία λειτουργεί περίπου ως «ημερολόγιο του χρόνου» που καταγράφει τις αλλαγές του κόσμου, την ιστορία και τα ήθη των κοινωνιών. Εκτός από την Αρχαιολογία, όλο και περισσότερο οι Θετικές επιστήμες πιστοποιούν την αυθεντικότητα των μυθολογικών πληροφοριών και γνώσεων που εμπεριέχονται στην αρχαία Ελληνική Γραμματεία. Η Μυθολογία και κατ’ επέκταση η Θρησκεία στην αρχαία Ελλάδα, είχαν ως βάση τους την προσπάθεια κοσμολογικής σύλληψης και ανάλυσης της Φύσης, ως συνέπεια της φυσιοκρατικής αντίληψής τους για το θεϊκό και για τον κόσμο.

Η φιλοσοφία της «Φύσης» των τελευταίων αιώνων, που αναπτύχθηκε κυρίως στον ευρωπαϊκό χώρο, είναι πρόδρομος της σύγχρονης επιστήμης, με τις ιδέες και τις αποκλίσεις της συνέτεινε στην εξέλιξη της επιστήμης και ιδιαίτερα της γεωλογίας και βιολογίας, όπου η Φύση παραμένει «πυρ αείζωον». Η φύση είναι ολότητα: «Εν πάντα είναι» κατά τον Ηράκλειτο.

Η γεωλογική περιγραφή ;

Πριν εξεταστεί ο τρόπος δημιουργίας των βουνών στη Γη και ειδικότερα τα βουνά της πατρίδας μας, με τις βουνοκορφές των νησιών και τα βάθη των θαλασσών της, γίνεται μια προσπάθεια εξοικείωσης με μερικές βασικές έννοιες της γεωλογίας για τη δυναμική και κινητικότητα αυτού του πλανήτη. Εξετάζονται ο δυναμικός μας πλανήτης, η ορογένεση, οι σεισμοί και τα ηφαίστεια, «… τα χωρίς εκμαγείο βουνά πού βγάζουν απαράλλαχτες όψεις του αιωνίου» (Ελύτης).

Το Αιγαίο και τα βουνά της Ελλάδας.

Σ’ ολόκληρο το Άξιον Εστί διάχυτη είναι η ποιητική αναφορά στο Αιγαίο, με την έννοια ολόκληρου του ελλαδικού χώρου, και στη δημιουργία του. Χώρος, γη και θάλασσα, που ξεπηδά ως τοπίο και ψυχή των ανθρώπων που το κατοίκησαν και στους στίχους των περισσότερων ποιητών μας, που το ύμνησαν. Τα πρώτα κεφάλαια του βιβλίου είναι μια πολύ εκτεταμένη εισαγωγή, για να γίνει τελικά πιο κατανοητή η δημιουργία του Αιγαίου ως γεωλογική διεργασία, αυτού του τόπου με τα πολλά βουνά, τις ορθοπλαγιές, τις κοιλάδες και πεδιάδες, δουλεμένες με ιδρώτα και αίμα, τις ακρογιαλιές, τις ρηχές και πολύ βαθιές θάλασσες και τα κρυμμένα βουνά κάτω από την επιφάνεια του νερού.

Η Πίνδος, ο Όλυμπος, ο Άθως, ο Ταΰγετος κι’ ο Ψηλορείτης, η Μήλος η Σαντορίνη και τα κυκλαδονήσια είναι «…τα θεμέλιά μου στα βουνά…». Το Αιγαίο είναι η ψυχή του λαού του. «Ένα τοπίο δεν είναι όπως το αντιλαμβάνονται μερικοί, κάποιο, απλώς, σύνολο γης, φυτών και υδάτων», είναι «…η προβολή της ψυχής ενός λαού πάνω στην ύλη», κατά τον Ελύτη. «Τα φυσικά στοιχεία. Οι βράχοι, τα δένδρα, οι θάλασσες, που φλέγονται κάτω από τον ίδιο ήλιο και κατοικούνται από τις ίδιες υπερφυσικές δυνάμεις», είναι η ψυχή αυτού του τόπου.

 

Ι.Ν.Ηλιούδης: πρώτος ο Ομηρος διδάσκει την αληθινή φιλοπατρία (όχι τον σοβινισμό)

0

Ι.Ν.Ηλιούδης*

Στα Ομηρικά έπη αναφέρονται περίπου εκατόν πενήντα (150) φορές οι λέξεις «πάτρη» και «πατρίς» σε διάφορες πτώσεις.Από αυτές οι εκατό περίπου στην Οδύσσεια για ευνόητους λόγους.Εάν μάλιστα υπολογίσουμε και τις λέξεις «νόστος» και «νόστιμον ήμαρ», που είναι συνώνυμες της επιστροφής στην πατρίδα , θα διαπιστώσουμε ότι στη μεν Οδύσσεια απαντά ο νόστος πενήντα (50) περίπου φορές και το νόστιμον ήμαρ ένδεκα, ενώ στην Ιλιάδα άλλες έξι φορές,και συνεπώς συνολικά τα σημαίνοντα την πατρίδα υπερβαίνουν κατά πολύ τις διακό σιες (200) φορές! Γιατί το κάνει αυτό ο Όμηρος;

Είναι προφανές ότι πέρα από την αρετή της ανδρείας,την οποία συστηματικά καλλιεργεί ο Όμηρος προβάλλοντας και περιγράφοντας θαυμαστές πράξεις των ηρώων αμφοτέρων των στρατοπέδων,Ελλήνων και Τρώων, επιδιώκει να καλλιεργήσει και την αρετή της φιλοπατρίας προβάλλοντας ιδέες,αντιλήψεις και αποφθέγματα και από πλευράς Ελλήνων και από πλευράς Τρώων για να καλλιεργήσει σε κάθε αναγνώστη,μελετητή και ακροατή ανεξαρτήτως εθνικό- τητας την αρετή της αληθινής φιλοπατρίας(όχι τον σοβινισμό),ώστε ο Όμηρος αναδεικνύεται οικουμενικός διδάσκαλος και όχι ένας ποιητής περιορισμένος στα όρια του έθνους του.Είναι άλλωστε γνωστό ότι ευρωπαίοι πανεπιστημιακοί μελετητές τον θεωρούν ως τον θεμελιωτή της Ευρωπαικής Λογοτεχνίας.

Το πιο γνωστό βέβαια απόφθεγμα, σχετικό με την καλλιέργεια της φιλοπατρίας,στην Ιλιάδα είναι αυτό,που ανεφώνησε ο αρχηγός των Τρώων  Έκτωρ «εις οιωνός άριστος,αμύνεσθαι περί πάτρης»(Μ243).Βέβαια ο Ποιητής είναι που βάζει στο στόμα του Έκτορα  αυτήν την παροιμιώδη φράση, όταν οι επιτιθέμενοι Τρώες,βλέποντας ένα φίδι να ξεφεύγει από τα νύχια αετού και να πέφτει πάνω τους,δειλιάζουν και τότε παρεμβαίνει ο Έκτωρ για να διαλύσει την δεισιδαίμονα αντίληψη και να τους εμψυχώσει.Αναδεικνύεται δ’επί πλέον ο Εκτωρ πραγματι κός ηγέτης ως «ρητήρ λόγων και πρηκτήρ έργων».

Κατ’εξοχήν όμως η φιλοπατρία καλλιεργείται στην Οδύσσεια,όπου ο Οδυσσέας επιθυμεί «και καπνόν αποθρώσκοντα νοήσαι ης γαίης» κι ας πεθάνει.Διδάσκει δε ο Ποιητής ότι δεν αρκεί η φιλοπατρία για την ειρηνική επάνοδο και διαβίωση στην πατρίδα αλλ’απαιτείται και η αρετή της φρονήσεως και της ανδρείας.Διά της φρονήσεως ο Οδυσσέας κατέστρωσε το σχέδιο εξόντωσης των μνηστήρων και διά της ανδρείας και ρώμης το υλοποίησεν επιτυχώς (ανδρεία=ισχύς της ψυχής,ρώμη=ισχύς του σώματος).Αλλωστε αν αποκάλυπτε ποιος είναι,οι μνηστήρες φυσικά θα τον εξόντωναν.Οι «αγαυοί»μνηστήρες (όπως μάλλον ειρωνικώς τους ονομάζει ο Όμηρος), μολονότι είχαν μπροστά τους τον ήρωα ,που πολλάκις κατενίκησε ανδρείους και ρωμαλέους Τρώες και τελικά εξεπόρθησε την Τροία,εντούτοις δεν τον αντελή φθησαν.Αποδείχθηκαν «γκαβοί» -πιθανολογώ την ετυμολογία της λέξης εκ του «αγαυός» κατά δημώδη παραφθοράν.Εβλεπαν δηλ.ένα ευτελή ζητιάνο, όπως τον είχε μεταμορφώσει η Αθηνά.Μόνον όταν τον είδαν να στρέφει το τόξο του και να σκοτώνει τον Αντίνοο,κατάλα βαν.Ήταν όμως γι’αυτούς αργά…

*Ο Ι.Ν.Ηλιούδης είναι διδάκτωρ Φιλολογίας του Πανεπιστημίου.Κρήτης.

Κ. Ζιαζιάς: επωφελής “ανταλλαγή” υπο προϋποθέσεις.

2
του Κων. Ζιαζιά, Επίτιμου Αρχηγού ΓΕΣ
Επωφελής για τον στρατό μας η «ανταλλαγή» των Ρωσικής προέλευσης ΤΟΜΑ BMP-1 με τα γερμανικά ΤΟΜΑ ΜΑRDER, υπό προϋποθέσεις …..
Από καθαρά στρατιωτικής απόψεως η «ανταλλαγή» των ΤΟΜΑ BMP-1 με γερμανικά ΤΟΜΑ MARDER , φαίνεται ειναι προς την σωστή κατεύθυνση για τον Στρατό μας τόσο από επιχειρησιακής απόψεως , όσο και από απόψεως λειτουργικότητας και διαθεσιμότητας των μέσων , με κυρία προϋπόθεση βέβαια πρώτα να παραλάβουμε λειτουργικά και επιχειρησιακά τα γερμανικά ΤΟΜΑ, με τα πυρομαχικά τους , τους Σταθμούς Ασυρμάτου και τον προβλεπόμενο οπλισμό, δηλαδή τα οχήματα να είναι πλήρως επιχειρησιακά, άμεσα διαθέσιμα («turn key») στον Ελληνικό Στρατό και να παραχωρούνται για χρήση εντός ή εκτός της ελληνικής επικράτειας, οπουδήποτε η ελληνική κυβέρνηση επιθυμεί, χωρίς κανένα απολύτως πολιτικό, επιχειρησιακό, λειτουργικό ή νομικό περιορισμό ΚΑΙ ΕΝ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΝΑ ΠΑΡΑΔΟΣΟΥΜΕ ΣΤΗΝ ΓΕΡΜΑΝΙΑ ΤΑ ΒΜΡ-1 .
Υποψη ότι τα γερμανικά ΤΟΜΑ ,βρίσκονται εδώ και 15 χρόνια σε μακρά εναποθήκευση μετα την απόσυρση τους από τον Γερμανικό Στρατό , και απαιτείται σημαντικός χρόνος για να καταστούν επιχειρησιακά και βέβαια θα απαιτηθούν και σημαντικές πιστώσεις .Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι δεν είναι καλά και δεν μπορούν να αξιοποιηθούν επιχειρησιακά, απλά να διευκρινιστεί ποιος θα πληρώσει για αυτό.
Είναι γεγονός τα Σοβιετικής προέλευσης ΤΟΜΑ ΒΜΡ-1 (πρώτη η Σοβιετική Αμυντική Βιομηχανία το 1967 σχεδίασε ΤΟΜΑ, το BMP-1 ), αντιμετωπίζουν τεράστια προβλήματα συντήρησης και διαθεσιμότητας . Τα οχήματα πρωτοεμφανίστηκαν στο πεδίο της μάχης για πρώτη φορά το 1973, στον Πόλεμο του Γιομ Κιπούρ, όπου αποδείχτηκαν παγίδες θανάτου για τα πληρώματά τους. Όμως αυτά τα Τεθωρακισμένα Οχήματα διέθεσε η πατρίδα στον Στρατό μας και αυτά αξιοποίησε επιχειρησιακά , τα διατήρησε λειτουργικα με «νύχια και με δόντια» , χάρη στις άοκνες προσπάθειες του προσωπικού που τα υπηρετούσε και τα υπηρετεί και σήμερα συμμετέχουν επιχειρησιακά στην άμυνα ευαίσθητων περιοχών της χώρας μας .
Το ΒΜΡ-1 δεν είναι άρμα , ούτε χρησιμοποιείται ως άρμα από διάφορες χώρες , όπως ανέφερε κάποιος συνάδελφος . Πράγματι έχει πυροβόλο 73 χιλ. , το οποίο όμως πυροβόλo , όσοι έχουμε εκτελέσει βολή και με δυσμενείς καιρικές συνθήκες και έχουμε διεξάγει ασκήσεις, έχουμε διαπιστώσει ότι είναι χαμηλής πίεσης, δεν έχει σταθεροποιητή και τα σκοπευτικά του ανάγονται στη δεκαετία του ‘60.
Ο ρυθμός βολής είναι πολυ μικρός μόλις 2 βλήματα το λεπτό και τα επίπεδα ευστοχίας πολυ χαμηλά και επηρεάζονται πολύ απο την ταχύτητα του ανέμου , χωρίς δυνατότητα διόρθωσης πέραν των πρακτικών μεθόδων διόρθωσης βολής . Η εργονομία του δεν ειναι φιλική προς το πλήρωμα.
Το σοβιετικό ΤΟΜΑ υποστήριζε ένα επιχειρησιακό δόγμα που στηριζόταν στην μαζική χρησιμοποίηση ,στους μεγάλους αριθμούς και σε αναλώσιμα μέσα… άρα και των επιβαινόντων. Σε κάθε περίπτωση, το να εστιάζεται σήμερα η συζήτηση στο διαμέτρημα του πυροβόλου των BMP-1 και των Marder, είναι άνευ νοήματος. Εδώ θα πρέπει να τονίσουμε ότι σε ένα όπλο (πυροβόλο) σημασία δεν έχει μόνο το διαμετρημα αλλά ο Όγκος Πυρος, δηλαδή το ειδος του βλήματος επί τον αριθμό βλημάτων στη μονάδα του χρόνου και βέβαια η ευστοχία .
Για την ιστορία πλέον οφείλω να αναφέρω ότι σήμερα δεν θα υπήρχαν BMP-1 εάν είχαν αναπτυχθεί τα ΤΟΜΑ “Κένταυρος”, τα οποία θα μπορούσαν να καλύπτουν τις επιχειρησιακές ανάγκες των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων αξιοπρεπέστατα, ενώ η υποστήριξή τους θα γινόταν με λελογισμένο κόστος εντός της χώρας.
Το εν λόγω ΤΟΜΑ αναπτύχθηκε με επιτυχία την δεκαετία του 2000, έγιναν από την ΕΛΒΟ διορθώσεις με βάση τις παρατηρήσεις των επιχειρησιακών αξιωματικών του Στρατού, αλλά δυστυχώς η τότε πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΘΑ εισηγήθηκε στην κυβέρνηση να αγοραστούν ΤΟΜΑ Marder από τα αποθέματα του γερμανικού Στρατού, χωρίς όμως επιτυχή κατάληξη για τον Στρατό μας .
Προσωπικά , αν σήμερα ήμουν Διοικητής Μονάδος και με ρωτούσαν : «Επιθυμείς την αντικατάσταση των ΒMP-1 με ένα άλλο Τεθωρακισμένο Όχημα Μάχης ;» , η απάντηση θα ήταν καταφατική χωρίς ενδοιασμό .
Το γερμανικής κατασκευής Marder 1A3/5, αν κι επίσης παλιάς σχεδίασης, εντούτοις είναι ανώτερο σε σχέση με το ΒΜΡ-1 και προσφέρει ανώτερη προστασία στους επιβαίνοντες στρατιώτες. Η φιλοσοφία κατασκευής τους είναι πολύ κοντά στα Leopard 1A5 του Στρατού μας , και οι τεχνικοί μας δεν θα δυσκολευτούν καθόλου να τα εντάξουν στις Μονάδες, ενώ η όποια εκπαίδευση θα είναι απλή και σε μικρό χρονικό διάστημα.
Διαθέτει πυροβόλο 20 χιλ. , με ταχυβολια 880 διατρητικά βλήματα το λεπτό , δηλαδή τεράστια ισχύ πυρός .
Βεβαίως και δεν αποτελούν την αιχμή της τεχνολογίας αφού πρόκειται για οπλικά συστήματα της δεκαετία του ’80 . Όμως, προσφέρουν καλύτερη θωράκιση από τα ΒΜΡ που θα αντικαταστήσουν, μεγαλύτερη ασφάλεια και επιπλέον ταχύτητα και βέβαια καλύτερα όργανα σκοπεύσεως και νυχτερινού αγώνα .
Ουσιαστικά θα είναι το πρώτο ΤΟΜΑ που εισέρχεται σε υπηρεσία του Στρατού μας μετά το ΑΜΧ-10, καθώς το ΒΜΡ-1 δεν θα μπορούσαμε να πούμε πως είχε και κάποια αξιόλογη απόδοση στο πεδίο .
Δυστυχώς, ο Στρατός μας ποτέ δεν κατάφερε να αποκτήσει ενα νέο τεθωρακισμένο όχημα για να συνεργαζεται με τα Leo2HEL και τα Leo2A4 . Είναι παγκόσμια πρωτοτυπία, να έχουμε το καλύτερο άρμα μάχη το Leo2HEL κι αυτό να έχει σαν συνοδεία το ΤΟΜΠ Μ113Α2.
Το θέμα είναι οτι ο Στρατός μας και ειδικα ο Βασιλιάς των Όπλων μας το Πεζικό χρειάζεται από χρόνια τώρα ένα ΤΟΜΑ. Η “περιπέτεια” του ΒΜΡ-3 δεν απέδωσε , ενώ ο Ελληνικος Στρατός απέρριψε και τα Marder 1A1 που κάποτε είχαν προταθεί. Την δεκαετία που μας πέρασε, υπήρχε μια διευρυμένη προσπάθεια εξεύρεσης μεταχειρισμένων TOMA M2 Bradley από τον Αμερικανικό Στρατό χωρίς όμως αίσιο τέλος λόγω οικονομικών προβλημάτων ………….. .
Η «ανταλλαγή» αυτή βέβαια είθε να μην γίνει η αιτία διακοπής της διαδικασίας προμήθειας του νέου ΤΟΜΑ ,που αυτή την εποχή βρίσκεται σε εξέλιξη, για το Πεζικό μας.
Γενικα νομίζω ότι είναι υπερβολή να λέμε δημόσια ότι αν αντικαταστήσουμε τα ΒΜΡ-1 με ΜΑRDER ,θα έχουμε «απομείωση της μαχητικής ικανότητας των ΕΔ» , προφασιζόμενοι λόγους επιχειρησιακούς και τεχνικούς που μπορούν να ξεπεραστούν εύκολα και έγκαιρα .
Αν βέβαια αποσυρθούν τα ΒΜΡ-1 και δεν τα αντικαταστήσουν με τα Γερμανικά TOMA , στους αντίστοιχους επιχειρησιακούς χώρους ,τότε ναι θα υπάρξει σχετική απομείωση . Όμως οφείλουμε να έχουμε την δέουσα εμπιστοσύνη και σεβασμό στην ηγεσία των Ενόπλων Δυνάμεων αλλά και στον Αρχηγό του Στρατού μας , ο οποίος είναι αριστος γνωστης του θέματος .
Βέβαια εδώ πρέπει να τονίσουμε ότι οι Γερμανοί με την διάθεση του ΤΟΜΑ MARDER στην Χώρα μας , πέραν της εξυπηρέτησης της Ουκρανίας , χωρίς να εμπλακεί η ίδια με την Ρωσία , εξυπηρετεί και τα δικά της εξοπλιστικά προγράμματα , για αυτό η «ανταλλαγή» αυτή των οπλικών συστημάτων πρέπει να γίνει με καθαρά όρους στρατιωτικούς , επιχειρησιακούς και όχι πολιτικούς ……. Αντί να κατηγορούμε τη Γερμανία που υπηρετεί τα συμφέροντα της αμυντικής της βιομηχανίας, καλυτερα είναι να ασχοληθούμε με το τι θα κάνουμε με τη δική μας.
Σε ότι αφορά την πολιτική διάσταση του θέματος , συμφωνώ με την καταδίκη της Ρωσίας για την βάρβαρη εισβολή στην Ουκρανίας, αλλά διαφωνώ με την άμεση εμπλοκή της χώρας μας στον πόλεμο της Ουκρανίας με την αποστολή οπλισμού . Για την αποστολή οπλικών συστημάτων στην Ουκρανία υπάρχουν επιφυλάξεις ακόμα και από κυβερνητικά στελέχη που την έχουν χαρακτηρίσει «κίνηση υψηλού ρίσκου» και έτσι πραγματικά είναι . Όμως εξωτερική πολιτική ασκεί η νόμιμη εκλεγμένη κυβέρνηση , η οποία σίγουρα γνωρίζει περισσότερα δεδομένα της διεθνους πολιτικοστρατιωτικης κατάστασης και βέβαια εκ του μελλοντικού αποτελέσματος θα κριθεί και πιστεύω και εύχομαι να είναι προς όφελος της Πατριδος .
Βέβαια σήμερα το λυπηρό είναι ότι ορισμένοι χρησιμοποιούν την μέθοδο της μισής αλήθειας για για να υποστηρίξουν την επιχειρησιακή ύπαρξη των Σοβιετικών ΒΜΡ-1 στον Στρατό μας είτε από άγνοια διοτι φαίνεται το έχουν δει μόνο από φωτογραφία ,είτε για αντιπολιτευτικούς λόγους. Και βεβαια οι πολιτικοί δεν είναι υποχρεωμένοι να γνωρίζουν λεπτομέρειες . Όταν, όμως, τέτοιες “υπάρξεις οπλικών συστημάτων ” υποστηρίζονται δημόσια από εν αποστρατεία συναδέλφους εγείρεται ερώτημα εάν δεν γνωρίζουν τα υπόψη οπλικά συστήματα ή ειναι τόσο κομματικά ιδιοτελείς και εδώ πρέπει να τονίσουμε ότι το θέμα της προμήθειας- ανταλλαγής των υπόψη ΤΟΜΑ δεν προσφέρεται για αντιπολίτευση , ομιλώ για αυτή καθεαυτή την ανταλλαγή των ΤΟΜΑ και όχι για το πολιτικό θέμα της αποστολής των ΒΜΡ-1 στην Ουκρανία .
Το τραγικό αλλά και οξύμωρο του όλου θέματος είναι ότι η ενημέρωση σχετικά με αποστολή οπλικών συστημάτων στην Ουκρανία έγινε από τους Γερμανούς και όχι από την ελληνική πλευρά , όπως προβλέπεται και ειθισται .
Η προβλεπόμενη, θεσμικά νόμιμη διαδικασία για την αποστολή οπλικών συστημάτων εκτός της Χώρας μας είναι η εξής: Διατυπώνει το αίτημα η Κυβέρνηση. Συνεδριάζει το Ανώτατο Στρατιωτικό Συμβούλιο (ΑΣΣ) του ΓΕΣ και εισηγείται στο ΣΑΓΕ. Μετά συνεδριάζει το Συμβούλιο Άμυνας (ΣΑΜ) υπό τον υπουργό Εθνικής Άμυνας και εγκρίνει την εισήγηση. Μετά ενημερώνεται η Βουλή και συνεδριάζει το ΚΥΣΕΑ υπό τον πρωθυπουργό και με τη συμμετοχή το Αρχηγού ΓΕΕΘΑ και λαμβάνει την τελική απόφαση. Αυτά όμως ισχύουν σε κράτη που λειτουργούν οι θεσμοί………………………
Εδώ θα ήθελα να επαναλάβω ότι όλα τα ανατολικού τύπου οπλικά συστήματα που διαθέτουν οι Ένοπλες Δυνάμεις της Χώρας μας , αν και πεπαλαιωμένα και μη δυνάμενα προς το παρόν να αντικατασταθούν , είναι ΚΡΙΣΙΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΑΜΥΝΑ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ΜΑΣ.

Αποδίδει η στρατηγική του Βερολίνου στο ουκρανικό;

0

Για να αποφύγει μια άμεση εμπλοκή στον πόλεμο το Βερολίνο διστάζει στην επιβολή κυρώσεων και την αποστολή όπλων. Πόσο πετυχημένη είναι αυτή η σχοινοβασία;

    H καγκελαρία στο κέντρο της γερμανικής πρωτεύουσας

Για βάναυση επιθετικότητα και ιμπεριαλισμό κατηγόρησε πριν λίγες μέρες τη Ρωσία ο καγκελάριος Όλαφ Σολτς σε συνέντευξη στην DW αναφερόμενος στην εισβολή στην Ουκρανία. Ο γερμανός καγκελάριος υπογράμμισε μάλιστα ότι «δεν πρέπει να υπάρξει ποτέ ξανά επιτυχημένη προσπάθεια μετατόπισης συνόρων με τη βία».

Ο καγκελάριος αντιμετωπίζεται ωστόσο ως διστακτικός, τόσο στο εσωτερικό όσο και το εξωτερικό.  Όσον αφορά για παράδειγμα την αποστολή βαρέος οπλισμού στην Ουκρανία είναι οι συγκυβερνώντες Πράσινοι και Φιλελεύθεροι, οι οποίοι ασκούν πιέσεις στην καγκελαρία για λήψη άμεσων αποφάσεων.

Ο ειδικός σε θέματα εξωτερικής πολιτικής Γιοχάνες Βάρβικ από το Πανεπιστήμιο Χάλε περιγράφει τη στρατηγική της ομοσπονδιακής κυβέρνησης ως προσπάθεια «να ακολουθήσει τους εταίρους, παρά να ηγηθεί». Ως προς το εμπάργκο σε βάρος της Μόσχας καθώς και τις παραδόσεις όπλων στην Ουκρανία, «δεν αναλαμβάνει πρωτοβουλία, αλλά ασπάζεται αποφάσεις, οι οποίες λίγο νωρίτερα έχουν ληφθεί από σύμμαχες χώρες».

Μηδενική η πιθανότητα ειρηνευτικών συνομιλιών

Όλαφ Σολτς, αποφάσεις, Ουκρανικό, Δύσκολες αποφάσεις θα πρέπει να λάβει ο Όλαφ Σολτς

Η κατηγορία ότι ο Όλαφ Σολτς θέλει απλά να κερδίσει χρόνο διατυπώνεται και από γερμανούς πολιτικούς της αντιπολίτευσης. Ο χριστιανοδημοκράτης βουλευτής Φλόριαν Χαν, μέλος της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Άμυνας, δηλώνει σε συνέντευξη στο πολιτικό περιοδικό Cicero: «Ο καγκελάριος θέλει να μεταθέσει στο μέλλον, όσο γίνεται περισσότερο, τις προμήθειες όπλων ».

Κατά την εκτίμηση του Γιοχάνες Βάρβικ όμως ο γερμανός καγκελάριος «ανήκει στις συνετές φωνές, οι οποίες θέλουν από τη μια πλευρά να είναι αλληλέγγυες με το Κίεβο, αλλά από την άλλη εξετάζουν σοβαρά τους μεγάλους κινδύνους και τις τυχόν παρενέργειες που θα μπορούσαν να προκύψουν από την παράδοση βαρέος οπλισμού στην Ουκρανία».

Στη συνέντευξη στην DW ο καγκελάριος Σολτς απευθύνει έκκληση στον ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν να σκεφτεί και το συμφέρον της Ρωσίας, τονίζοντας ότι «οι κυρώσεις προκαλούν σημαντικές ζημιές στην οικονομία της χώρας». Και μόνο γι αυτό το λόγο η Μόσχα θα έπρεπε να σταματήσει τον πόλεμο, δηλώνει ο καγκελάριος. Τίποτα όμως δεν δείχνει προς την κατεύθυνση μιας ειρήνευσης. Η Ρωσία συνεχίζει με αμείωτη ένταση τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στα ανατολικά και τα νότια τμήματα της Ουκρανίας. Την ίδια στιγμή ο ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι προτρέπει την Μόσχα να επιστρέψει όσα εδάφη κατέχει παραβιάζοντας το διεθνές δίκαιο συμπεριλαμβανομένης της Κριμαίας, η οποία προσαρτήθηκε το 2014. Η Ρωσία ωστόσο αποκλείει ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Όπως όλα δείχνουν η πιθανότητα ειρηνευτικών συνομιλιών ισούνται στην παρούσα φάση με μηδέν.

Ευνόητο ότι το Κίεβο θέλει να εμπλέξει την Γερμανία σε ένα πόλεμο

Ουκρανία, Ρωσία, Ντονμπάς, Η Δύση ενδέχεται να εμπλακεί σε πόλεμο διαρκείας

Ο Γιοχάνες Βάρβικ θεωρεί «σοβαρό λάθος να είμαστε προσδεμένοι στο άρμα της Ουκρανίας, μιας και η Γερμανία έχει και διαφορετικά συμφέροντα από την Ουκρανία, όπως είναι η αποφυγή ενός άμεσου πολέμου με τη Ρωσία, στον οποίο το Κίεβο θα ήθελε να μας παρασύρει για ευνόητους λόγους. Αυτό θα πρέπει να αποφευχθεί πάση θυσία». Ο γερμανός ειδικός θεωρεί ότι «δεν θα πρέπει να αποτελεί ταμπού να πιέζουμε την Ουκρανία να αναζητήσει συμβιβαστική λύση με τη Ρωσία, ακόμα κι αν αυτό σημαίνει απώλεια μέρους της επικράτειάς της. Προς το παρόν, αυτό το σενάριο είναι προτιμότερο από μια μακροπρόθεσμη κλιμάκωση με απρόβλεπτες συνέπειες».

Σε περίπτωση που οι όροι του Κιέβου για μια ειρήνευση είναι μη ρεαλιστικοί και η Ρωσία επιλέξει να συνεχίσει τον πόλεμο τότε η Ουκρανία θα βρεθεί αντιμέτωπη με ένα πόλεμο διαρκείας. Η κατάσταση αυτή θυμίζει την μακρόχρονη αποστολή στο Αφγανιστάν, η οποία πραγματοποιήθηκε από τους δυτικούς συμμάχους χωρίς προοπτική τέλους. Είναι συνεπώς περισσότερο από εμφανές ότι ούτε η Μόσχα, ούτε το Κίεβο, αλλά ούτε και το Βερολίνο διαθέτουν στρατηγική εξόδου από τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Κρίστοφ Χάσελμπαχ

Επιμέλεια: Στέφανος Γεωργακόπουλος

DW

Ελένη Σαββάκη*-Είναι σε θέση η Ε.Ε. να εξάγει Δημοκρατία στις ανατολικές χώρες;

3

Η δημοκρατία απαιτεί σεβασμό ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ευημερία πολιτών με σεβασμό της μειοψηφίας, διαφορετικότητας και διαφορετικής άποψης, ελεύθερο Τύπο και μέσα ενημέρωσης,  ανεξάρτητη δικαιοσύνη, και διαφάνεια. Ας δούμε τι από όλα αυτά έχουμε διασφαλίσει στην ΕΕ.

Η μεγάλη εικόνα «Δημοκρατίας» στην ΕΕ

Το δημοκρατικό έλλειμμα στους θεσμούς και τα όργανα της ΕΕ απορρέει από την περίπλοκη  λειτουργία τους χωρίς σχήμα κυβέρνησης και αντιπολίτευσης, και από το ότι οι πολίτες δεν  συμμετέχουν στην διαδικασία λήψης αποφάσεων. Το κυρίαρχο όργανο με εκτελεστική εξουσία  είναι το Συμβούλιο με μέλη διορισμένα από τις κυβερνήσεις των χωρών της ΕΕ, και όχι το  Ευρωκοινοβούλιο που αντιπροσωπεύει άμεσα τους πολίτες της Ένωσης. Όσο για την «πολιτική  ανεξαρτησία» της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, διερωτάται κανείς πώς μπορεί η  στρατηγική της να συμπίπτει κατά κανόνα με τις πολιτικές απόψεις της Γερμανικής  Κυβέρνησης.

Αν κρίνουμε εκ του αποτελέσματος, οι ευρωπαϊκές αρχές εφαρμόζουν προγράμματα λιτότητας  που πλήττουν εκατομμύρια πολιτών σε ολόκληρη την ΕΕ, και βαθαίνουν την κρίση της  ευρωζώνης. Ο αυταρχικός, αντιδημοκρατικός τρόπος με τον οποίο προωθούνται στα  «απείθαρχα» κράτη μέλη υποσκάπτει την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη και τον σεβασμό ανθρωπίνων  δικαιωμάτων. Ο κοινός νους διαπιστώνει ότι η παρατεταμένη λιτότητα και η εμμονή στη  δημοσιονομική πειθαρχία υπονομεύουν την οικονομική ανάκαμψη στις χώρες με κρίση χρέους.

Εν τούτοις, επαναλαμβάνεται ο φαύλος κύκλος που διαπιστώσαμε με την κρίση στην Ελλάδα,  δηλ. περικοπές εξόδων, μείωση ελλείμματος, μείωση απασχόλησης και κοινωνική στέρηση, και  τελικά πτώση των φορολογικών εσόδων. Και αντί διορθωτικών κινήσεων στις γνωστές πλέον, αποτυχημένες παρεμβάσεις των ΕΕ στην Ελλάδα, έχουμε περαιτέρω περικοπές κρατικών  δαπανών και εφαρμογή ιδιωτικοποιήσεων, με εξαθλίωση των πολιτών και απώλεια της εθνικής  κυριαρχίας. Παρά την κοινή πλέον παραδοχή ότι η Ελλάδα θυσιάστηκε για να σωθούν οι  ευρωπαϊκές τράπεζες, η επιτήρηση γίνεται στενότερη αυξάνοντας τις ανισορροπίες εντός της ΕΕ. Είναι σα να δουλεύουμε συνειδητά και ομαδικά για την εμβάθυνση της κρίσης, και εναντίον  της ευημερίας των πολιτών.

Τέλος ιδιαίτερα ανησυχητικές είναι πρόσφατες αποφάσεις της ΕΕ που παραβιάζουν την  ελευθερία ενημέρωσης, όπως να αποκλείσει τα ρωσικά μέσα ενημέρωσης στην Ευρώπη, έτσι  ώστε να ακούγεται αποκλειστικά και μόνο η Δυτική προπαγάνδα. Εξίσου ανησυχητικό είναι το κλίμα νεομακαρθισμού σχετικά με τον ακήρυχτο πόλεμο της Δύσης εναντίον της Ρωσίας, δι’ αντιπροσώπων και με διαρκή αποστολή όπλων στην Ουκρανία. Αντιλαμβάνονται άραγε τα  θεσμικά όργανα της ΕΕ ότι η φιλοπολεμική αυτή στάση μας μπορεί να οδηγήσει στην  καταστροφή του πλανήτη;

Δεν είναι τυχαίο το ότι οι αποφάσεις αυτές της ΕΕ είναι κεντρικές και ουδόλως ερωτήθηκαν οι  Ευρωπαίοι πολίτες για τόσο σημαντικά θέματα. Σίγουρα δεν αντιπροσωπεύουν την πλειοψηφία  των Ελλήνων, μια και οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι σχεδόν το 70% τάσσεται εναντίον της  αποστολής όπλων στην Ουκρανία.

Οι συνέπειες της απόφασης της ΕΕ περί κυρώσεων κατά της Ρωσίας στρέφονται ουσιαστικά  εναντίον των χωρών μελών της ΕΕ, οι οποίες θα υποφέρουν από ενεργειακή και επισιτιστική κρίση. Ιδού ένα πρόσφατο παράδειγμα μπούμερανγκ των κυρώσεων: Εφαρμόζοντας τις  κυρώσεις, οι Ελληνικές αρχές κατέσχεσαν προ μηνός το υπό-ιρανική-σημαία τάνκερ «Pegas»,  στο οποίο επέβαιναν 19 μέλη ρωσικού πληρώματος. Οι ΗΠΑ κατέσχεσαν το Ιρανικό φορτίο  πετρελαίου που υπήρχε στο τάνκερ! Σε αντίποινα, οι Φρουροί της Επανάστασης στο Ιράν  κατέσχεσαν προχθές δύο τάνκερ ελληνικών συμφερόντων και κρατούν ομήρους τους Έλληνες  ναυτικούς. Έτσι, οι ΗΠΑ κερδίζουν το Ιρανικό πετρέλαιο και η Ελλάδα χάνει 2 τάνκερ με τους  ναυτικούς της. Κι αυτά, για να μην διερωτάται κανείς ποιος κερδίζει (χωρίς καν να κρατάει τα  προσχήματα) και ποιος χάνει (ως χρήσιμος ηλίθιος) με τις κυρώσεις που αποφάσισε η ΕΕ υπό την καθοδήγηση των ΗΠΑ.

Βέβαια, το κατά πόσον η Ευρώπη είναι ανεξάρτητη με στρατηγική αυτονομία στη διεθνή σκηνή  είναι ένα άλλο ζοφερό θέμα, πέραν του παρόντος κειμένου.

Πως καταφέραμε να δυσφημίσουμε τη Δημοκρατία: επιμέρους παραδείγματα

Δυστυχώς, πολλά είναι τα παραδείγματα πολιτικής χειραγώγησης της Δικαιοσύνης και του  Τύπου καθώς και της διαπλοκής και διαφθοράς σε χώρες της ΕΕ.

Διάσημο παράδειγμα στη Σλοβακία: Η έρευνα για τη δολοφονία του δημοσιογράφου Ján Kuciak και της μνηστής του, το 2018, αποκάλυψε τη διασύνδεση επιχειρηματία του υποκόσμου  που κατηγορείται ότι διέταξε τις δολοφονίες, με ένα «δίκτυο» υψηλόβαθμων πολιτικών, μελών  του δικαστικού σώματος και προσώπων του οργανωμένου εγκλήματος.

Στην Πολωνία, το κυβερνόν κόμμα Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS) ψήφισε νόμους που εμποδίζουν  την αμερόληπτη λειτουργία των δικαστηρίων, νόθευσε τη διαδικασία διορισμού δικαστών,  εισήγαγε μηχανισμό για την αναθεώρηση τελεσίδικων δικαστικών αποφάσεων, θέσπισε  πειθαρχικό καθεστώς και τιμωρεί τους δικαστές που διαφωνούν.

Ο αντιδημοκρατικός χαρακτήρας του Ουγγρικού καθεστώτος φάνηκε σαφέστατα το 2020, με  την υιοθέτηση Νόμου Έκτακτης Ανάγκης που επιτρέπει, με διάταγμα, τη διακυβέρνηση επ’  αόριστον. Άλλωστε, γνωστές είναι οι καταγγελίες ότι η Κυβέρνηση χρησιμοποίησε το λογισμικό  Pegasus (της NSO group) για να κατασκοπεύει παράνομα δημόσια πρόσωπα.

Στη Βουλγαρία, χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του εθνικιστικού κόμματος «Aτάκα», το  οποίο αρνείται το Ολοκαύτωμα κερδίζοντας όλο και περισσότερους οπαδούς. Γνωστό είναι  επίσης το πρόβλημα της διάχυτης διαφθοράς και οι αμφισβητούμενες πρακτικές της κυβέρνησης  για την καταπολέμησή της, όπως για παράδειγμα οι τηλεφωνικές υποκλοπές και εκτεταμένες  παρακολουθήσεις. Υπενθυμίζω ότι ο τέως πρωθυπουργός Μπορίσοφ, για την «επίλυση» της  ελληνικής κρίσης, πρότεινε την εξαθλίωση των Ελλήνων μέσω μείωσης αποδοχών και  συντάξεων στα 100 με 150 ευρώ μηνιαίως. Και αυτό στο όνομα της δημοκρατίας και της  αλληλεγγύης.

Ούτε οι χώρες της Βαλτικής έχουν αντιμετωπίσει συνέπειες για την καταστροφή του κράτους  δικαίου στο εσωτερικό. Είκοσι περίπου χρόνια μετά την ένταξή της στην ΕΕ, η Λετονία έχει  περίπου το ένα τέταρτο των κατοίκων της (κυρίως Ρωσόφωνους) με στερημένα εκλογικά και  πολιτικά δικαιώματα. Τόσο στην Εσθονία όσο και στη Λετονία, η ιθαγένεια καθορίζεται από  την ιθαγένεια των γονέων, όχι από τον τόπο γέννησης. Κι έτσι διαιωνίζονται οι κάτοικοι χωρίς  πολιτικά δικαιώματα. Απολύονται δάσκαλοι που δεν είναι «πιστοί στο κράτος». Δεν εγγυώνται η  ισότητα των φύλλων και οι διακρίσεις των μειονοτήτων στα σχολεία και στις δουλειές. Άρα,  παραβιάζονται ανεμπόδιστα βασικές αρχές δικαίου.

Αλλά δεν χρειάζεται να πάμε μακριά από την Ελλάδα και άλλες «προηγμένες» χώρες της  Δυτικής Ευρώπης για να αντιμετωπίσουμε το παραδικαστικό κύκλωμα, τη φίμωση του Τύπου και τη διαφθορά. Η υπόθεση Νοβάρτις μας έχει κάνει διεθνώς διάσημους. Τo 2020 η θυγατρική  εταιρεία Novartis Hellas συμφώνησε να καταβάλει ποσό εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων  στο πλαίσιο εξωδικαστικού συμβιβασμού, παραδεχόμενη ότι μεταξύ 2012 και 2016 έκανε  αθέμιτες παροχές προς κρατικούς υπαλλήλους στην Ελλάδα ώστε να πωλούνται περισσότερα  φάρμακά της. Προκειμένου να καλυφτούν δωροδοκίες κρατικών λειτουργών και να μην  αποδοθούν πολιτικές και ενδεχομένως ποινικές ευθύνες, έγιναν και γίνονται διώξεις των  εισαγγελέων κατά της Διαφθοράς, που επιχείρησαν να διερευνήσουν την υπόθεση. Η πρώην  επικεφαλής της Εισαγγελίας Διαφθοράς αντιμετωπίζει κατηγορίες κατάχρησης εξουσίας,  παράβασης καθήκοντος, παραβίασης δικαστικού απορρήτου και προσωπικών δεδομένων.

Άρα η τήρηση της νομιμότητας και των καθηκόντων οδηγεί τον κατήγορο στη θέση του  κατηγορουμένου! Δεν είναι τυχαίο ότι η Ελλάδα κατέχει την 108η θέση σε ανελευθερία του  Τύπου σε σύνολο 180 χωρών.

Επίσης επίκαιρο θέμα, εκείνο της πρώην ανακρίτριας, Αντωνίας Ηλία, στην οποία το Ελληνικό  Εφετείο Κακουργημάτων επέβαλε δεκατρία χρόνια κάθειρξη για ξέπλυμα μαύρου χρήματος, και  η οποία φυγοδικεί από το 2005 στην Αγγλία. Δηλαδή, η Αγγλία δεν εκδίδει στην Ελλάδα  καταδικασμένο μέλος του παραδικαστικού κυκλώματος, επί 17 συναπτά έτη. Ιδού η διάσημη «Ανεξάρτητη Δικαιοσύνη» στη Μεγάλη Βρετανία: Οι Άγγλοι κρύβουν την Ελληνίδα εφέτη του  παραδικαστικού, ενώ αποφάσισαν να εκδώσουν τον Τζούλιαν Ασάνζ (ιδρυτή του Wikileaks)  στους Αμερικανούς. Εν ολίγοις η Αγγλία καλύπτει το παραδικαστικό κύκλωμα και καταδικάζει  την αποκαλυπτική δημοσιογραφία.

Όσο για το «σεβασμό ανθρωπίνων δικαιωμάτων» στην Αγγλία, να σημειώσω ότι τα τελευταία  τρία από τα 11 χρόνια φυλάκισής του ο Ασάνζ τα πέρασε σε φυλακή υψίστης ασφαλείας,  που έχει χαρακτηριστεί ως βρετανική εκδοχή του Γκουαντάναμο. Το «έγκλημά» του ήταν ότι  ξεσκέπασε, μεταξύ άλλων, τις αγριότητες των ΗΠΑ στο Αφγανιστάν και το Ιράκ, με  αποτέλεσμα να διώκεται από τις ΗΠΑ για κατασκοπεία και να απειλείται με ποινή κάθειρξης  175 ετών.

Αναφορικά λοιπόν με την προστασία του «ελεύθερου Τύπου» η Αγγλία προειδοποιεί ότι, όποιος δουλεύει στην αποκαλυπτική δημοσιογραφία (όπως ο Ασάνζ) θα πρέπει να φοβάται και  να αισθάνεται απειλούμενος από μια ‘δημοκρατικά’ νομιμοποιημένη κρατική βία. Αδιαφορεί βέβαια η Αγγλία αν οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και δεκάδες διανοούμενοι  καταγγέλλουν την κατάφωρη επίθεσή της κατά της ελευθερίας του Τύπου.

Στην Ιταλία, σε μια προσπάθεια των αρχών να ξεσκεπάσουν σκάνδαλα πολιτικής διαφθοράς  που ενέπλεκαν πολιτικούς με Μαφία, και Βατικανό, μια ομάδα δικαστών υπό τον Αντόνιο Ντι  Πιέτρο άρχισε να ερευνά υποθέσεις το 1992. Η λεγόμενη «Επιχείρηση: Καθαρά χέρια» είχε ως  αποτέλεσμα την αυτοκτονία πολιτικών, βιομηχάνων και επιχειρηματιών μετά το πόρισμα των  εγκληματικών ενεργειών τους. Περισσότερα από τα μισά μέλη του Ιταλικού κοινοβουλίου  κατηγορήθηκαν. Η εκτιμώμενη αξία των δωροδοκιών το 1980 από εταιρείες που υπέβαλαν  προσφορές για κυβερνητικές συμβάσεις έφτασαν τα 4 δισεκατομμύρια δολάρια. Επίσης είναι  γνωστό ότι η Μαφία έχει παρεισφρύσει στη βιομηχανία της διαχείρισης των επικίνδυνων  αποβλήτων, και απορρίπτει στη θάλασσα τόνους τοξικών ή/και ραδιενεργών φορτίων.

Στη Γερμανία, υπενθυμίζω το σκάνδαλο των “μαύρων ταμείων” του CDU το 1999, με εμπλοκή  του καγκελάριου Χέλμουτ Κολ. Επιπλέον, αν η Γερμανία ήταν ευνομούμενο κράτος θα είχε καταδικάσει τους υπαίτιους της εταιρείας Ferrostaal που ανέλαβαν την πώληση υποβρυχίων για  μια περιουσία, πληρώνοντας μίζες σε πολιτικούς των οποίων τα ονόματα αποκρύπτει. Θα είχε  αποφύγει τα σκάνδαλα προμήθειας υπερκοστολογημένων αρμάτων μάχης Leopard και  αναβάθμισης πολεμικών αεροσκαφών F4 Phantom με λίγα χρόνια επιχειρησιακής ζωής. Θα είχε  καταδικάσει τη γερμανική εταιρεία Hochtief που είναι ο μεγαλύτερος φοροφυγάς στην Ελλάδα.

Θα είχε φυλακίσει τα μέλη της Siemens που λάδωσαν Έλληνες πολιτικούς για το αεροδρόμιο, το  μετρό και δημόσιες αγορές μηχανημάτων, και θα είχε εκδώσει τον Χριστοφοράκο στην Ελλάδα  για να δικαστεί. Θα είχε καταδικάσει τα σκάνδαλα που επεκτείνονται σε όλη τη Δύση, με τη  Siemens να χρηματίζει πολιτικούς και οργανισμούς σε διάφορες χώρες για να εξασφαλίσει  συμβόλαια 1,3 δισ. ευρώ μεταξύ 1990 και 2006. Θα είχε καταδικάσει την αυτοκινητοβιομηχανία  Volkswagen που τοποθέτησε ειδικές συσκευές σε 11 εκατομμύρια αυτοκίνητα κινητήρων ντίζελ  (μεταξύ 2008 και 2015) προκειμένου να περάσουν τα τεστ εκπομπών, ενώ στην πραγματικότητα  παρήγαγαν ρύπους οξειδίων του αζώτου τέσσερις φορές πάνω από το ευρωπαϊκό όριο  ασφαλείας. Ερευνητές εκτιμούν ότι 1.200 άνθρωποι στην Ευρώπη θα πεθάνουν πρόωρα,  χάνοντας έως και μία δεκαετία της ζωής τους, ως αποτέλεσμα αυτών των υπερβατικών  εκπομπών.

Απροκάλυπτα, η Γερμανία δεν υπέγραψε τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών κατά της  διαφθοράς (UNCAC, UN Convention against Corruption) σε αντίθεση με τις 161 χώρες που την  έχουν υπογράψει. Προφανώς, μη έχοντας υπογράψει την σύμβαση υπέρ της διαφάνειας και κατά  της διαφθοράς δεν φοβάται κανενός είδους κυρώσεις, και δίνει μίζες στο Νότο της Ευρώπης  ώστε να ανοίγουν αγορές για τα γερμανικά προϊόντα.

Αναφορικά με το σεβασμό στη διαφορετική άποψη, αρκεί να σκεφτούμε ότι το Βερολίνο  επιβάλει κυρώσεις στον τέως καγκελάριο Γκέρχαρντ Σρέντερ για τις σχέσεις του με τη Ρωσία,  και ότι ο Ρώσος επικεφαλής μαέστρος της Φιλαρμονικής του Μονάχου, Valery Gergiev,  απολύθηκε λόγω της άρνησής του να πάρει θέση κατά της Ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία..

Όσο για το σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που όψιμα θυμήθηκαν οι Γερμανοί για τους  Ουκρανούς, όχι μόνο τα ξέχασαν και εξακολουθούν να τα ξεχνούν για τους Κυπρίους, αλλά  εξοπλίζουν τους εισβολείς Τούρκους.

Θράσος αποτελεί η πρόσφατη πρόταση Γερμανών να δικαστεί ο Πούτιν για εγκλήματα πολέμου,  όταν οι ίδιοι αρνούνται να πληρώσουν τα χρέη τους για τα δικά τους εγκλήματα πολέμου και  εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, αποδεδειγμένα στη Δίκη της Νυρεμβέργης, παραβιάζοντας  τις διεθνείς συνθήκες των Παρισίων και του Λονδίνου μετά τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Προφανώς, η μεγαλύτερη αμαρτωλή χώρα είναι η Γερμανία, που θέλει να παίζει το ρόλο του  «δασκάλου» στην Ευρώπη! Πλούτισε και εξακολουθεί να πλουτίζει επειδή:

(1) δεν πληρώνει τα  τεράστια χρέη της επί 7 δεκαετίες και

(2) δωροδοκεί και εξαπατά ασύστολα προκειμένου να  προωθούνται τα προϊόντα της, συχνά σε βάρος της υγείας των πολιτών. Αλλοίμονο αν όλα αυτά είναι η «Δημοκρατία» που υποσχόμαστε να εξάγουμε.

Εν κατακλείδι, εντός της ΕΕ έχουμε χειραγώγηση της δικαστικού συστήματος υπέρ της  ηγεσίας, και των μέσων ενημέρωσης υπέρ της κυβερνητικής προπαγάνδας, καθώς και κατ΄  επίφαση σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της μειοψηφίας. Βασικά, ευημερούν οι  χρεοφειλέτες, που εξαπατούν με συστήματα διαπλοκής και διαφθοράς. Εκτός Ευρώπης,  επεμβαίνουμε ως ΕΕ ή/και ως ΝΑΤΟ, σε συνεργασία με τους συμμάχους μας τις ΗΠΑ, για να  αλλάξουμε όσα καθεστώτα δεν μας αρέσουν/συμφέρουν, είτε με βίαια είτε με υπόγεια μέσα.

Το ερώτημα είναι: τι από όλα αυτά έχουν να ζηλέψουν οι Ανατολικές χώρες και τι είναι καλό και δίκαιο να εξάγουμε από όλα αυτά; Μήπως, εμείς οι Ευρωπαίοι πρέπει να πάρουμε αντί να  δώσουμε μαθήματα; Μήπως πρέπει να πάψουμε να χρησιμοποιούμε τον «εκδημοκρατισμό» ως δικαιολογία της δουλικής μας συμμετοχής στις Αμερικανικές επεκτατικές δραστηριότητες σε  χώρες γείτονες της Ρωσίας;

(*)Ομότιμη Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Κρήτης, μέλος του ΙΗΑ και μέλος της Μέλος Επιτροπής Διεκδίκησης Γερμανικών Οφειλών (International Hellenic Association, Canadian Hellenic Congress, Hellenic American National Council, Ίδρυμα Νεγρεπόντη Δελιβάνη)

__________________________________________________________________________

Τα άρθρα που δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα του ΙΗΑ εκφράζουν αποκλειστικά τους συγγραφείς – μέλη του ΙΗΑ. Η ιστοσελίδα του ΙΗΑ δεν λογοκρίνει, ούτε επεμβαίνει σε άρθρα – κείμενα των μελών του ΙΗΑ.

_________________________________________________________________

https://professors-phds.com/2022/06/04/44027/?fbclid=IwAR3ZQhBHBXLwXUdBV_QfCIPK9sR4nLWHZ1XHmA758NYM-0Sg87DzCX72pR0

Μαρία Νεγρεπόντη-Δελιβάνη: Η ανελευθερία του ελληνικού τύπου και οι συνέπειες της

0

Της Μαρίας Νεγρεπόντη-Δελιβάνη                                    

Είναι εξαιρετικά δυσάρεστος  ο διασυρμός της χώρας μας, που αφορά την ανελευθερία   του Τύπου, και που η  έκθεση των Δημοσιογράφων Χωρίς Σύνορα την εμφανίζει να κατρακυλά κατά 38 θέσεις το 2022, σε σχέση με το 2021. Η Ελλάδα έχει έτσι καταποντιστεί  στην 108η θέση σε σύνολο 180 χωρών, και δυστυχώς βρίσκεται στον πάτο της λίστας των ευρωπαϊκών οικονομιών. Ενδεχομένως, η προσοχή στα αποτελέσματα της έκθεσης, να μην είχε επικεντρωθεί  στο ελληνικό αυτό  κατάντημα, αν δεν είχε φροντίσει να καυτηριάσει το γεγονός, με άρθρο του,  το έγκριτο περιοδικό Economist. Πιθανότατα, το επικριτικό αυτό ενδιαφέρον τού εν λόγω περιοδικού για την Ελλάδα,  να είναι τυχαίο, αλλά ωστόσο θυμίζω ότι το περί ου   άρθρο  αποτελεί  συνέχεια ενός άλλου, που τον περασμένο χρόνο είχε ειρωνευτεί τον κ. Μητσοτάκη, για την απόλυτη υποτέλειά του στις επιταγές της ΕΕ, εμφανίζοντάς τον ως τον  «καλύτερο μαθητή της».

Υπάρχουν, όμως και άλλης μορφής ανελευθερίες του Τύπου

Οι αναφορές που αποδεικνύουν την έλλειψη ελευθερίας Τύπου στην έκθεση και στο άρθρο του Economist  είναι πολλές, συγκεκριμένες και συντριπτικές, εκθέτοντας ανεπανόρθωτα την πατρίδα μας. Ωστόσο, το άρθρο  παραβλέπει  μια   άλλη πλευρά ανελευθερίας του Τύπου, με συνέπειες ιδιαιτέρως δυσμενείς για την Ελλάδα. Και τούτο, διότι καταλήγει στην αδυναμία μεγάλου τμήματος των πολιτών να διαμορφώσουν ορθή γνώμη για τις εκάστοτε εξελίξεις και να αντιδράσουν αναλόγως.

Πρόκειται για  ανελευθερία που  είναι συνεχής, που διενεργείται με ύπουλο τρόπο και γι’ αυτό δεν γίνεται ευρέως αντιληπτή, και γι’ αυτό δεν ξεσηκώνει αντιδράσεις. Αναφέρομαι, ωστόσο, σε αυτήν,  στο πλαίσιο της γενικότερης κατακραυγής, που υφίσταται η χώρα μας,  διότι πιστεύω ότι  σωρεύει υψηλούς κινδύνους   για την πορεία, αλλά και για  την επιβίωση  μας. Αυτή η μορφή ανελευθερίας του Τύπου επιλέγει πολιτικές αποσιώπησης, συγκάλυψης,  υποβάθμισης ή ακόμη και  δαιμονοποίησης ατόμων, δραστηριοτήτων, κινήσεων, ιδεών, απόψεων, συγγραμμάτων, άρθρων, ομιλιών, περιοδειών, πρωτοβουλιών κ.ά. που διαφωνούν  ή και που εναντιώνονται   στην εκάστοτε κυβερνητική γραμμή. Το σύνολο αυτών των υπόγειων επιδιώξεων καταλήγει σε μια ιδιότυπη  προπαγάνδα, που  γίνεται δύσκολα αντιληπτή, που διαχέεται με συνδυασμένες  μεθοδεύσεις από τα συστημικά ΜΜΕ (αυτά λειτουργούν σε καθεστώς «ανελεύθερης δημοκρατίας», που αποκλείει την δυνατότητα ανεξάρτητης επιλογής πληροφοριών, αλλά αντιθέτως επιβάλλει  συσκότιση σε  οτιδήποτε κριθεί  ανεπιθύμητο).

Αυτού του τύπου η  μεθόδευση διακίνησης ή αποσιώπησης  επιλεγμένων  ειδήσεων  δεν αποτελεί ασφαλώς μονοπώλιο της χώρας μας, αλλά όμως φοβούμαι ότι εμείς κατέχουμε τα πρωτεία  στην Ευρώπη. Οι τακτικές αυτές, που υπάγονται  στην κατηγορία  της άνωθεν κατευθυνόμενης  ειδησεογραφίας,  εμπεριέχουν   σοβαρότατους κινδύνους, για την επιβίωση της Ελλάδας. Συγκεκριμένα, η  γενικευμένη πολιτική  αλλοίωσης  πληροφοριών,  παρότι δεν  εξισώνεται με ψευδείς ειδήσεις,  στοχεύει  ωστόσο στη διατάραξη της   ομαλής εναλλαγής και διαδοχής των εκάστοτε κυβερνήσεων. Για την επίτευξη αυτού του στόχου υιοθετείται από τον συστημικό Τύπο, πλήθος εκλεπτυσμένων μεθοδεύσεων, που καταδικάζει  κάθε νέα πολιτική πρωτοβουλία, σε μόνιμη παραμονή της στο χώρο της ευρύτερης αντιπολίτευσης, ώστε να μη θέσει σε κίνδυνο τα δύο κόμματα εξουσίας. Παράλληλα, καταρτίζονται χρονοδιαγράμματα, που ρυθμίζουν το χρόνο  εναλλαγής στην εξουσία, των δύο κυρίαρχων πολιτικών κομμάτων.   Για περιπτώσεις, που προβλέπεται  επιβολή δύσκολων λύσεων, και που αφορούν κυρίως σε εθνικά θέματα, τα συστημικά ΜΜΕ ενθαρρύνουν το σχηματισμό   πολυκομματικών κυβερνήσεων (συνεργασίας), προκειμένου να επιμεριστούν  οι ευθύνες.

Η συνέχιση αυτής της μορφής  σκιωδών  αποκλεισμών της  λαϊκής βούλησης, από το δικαίωμα  ανάδειξης στην εξουσία πολιτικών κομμάτων της επιλογής της, κινδυνεύει τώρα  από τα μηνύματα των τελευταίων γαλλικών εκλογών.  Οι Γάλλοι, με τη ψήφο τους, αλλά  και με τη σημαντική τους  απουσία από την ψηφοφορία, φαίνεται να απορρίπτουν το σύνολο των παραδοσιακών πολιτικών κομμάτων. Παρότι είναι  πρόωρα τα όποια σχετικά συμπεράσματα,   είναι επιπλέον προς το παρόν  αβέβαιο το κατά πόσον οι γαλλικές εξελίξεις θα  επηρεάσουν τα  κρατούντα  στην  Ελλάδα.

Συνέπειες ανελευθερίας του Τύπου και υποτέλειας στην Ελλάδα

Οι μεθοδεύσεις αυτές του ελληνικού, ειδικότερα, Τύπου οφείλουν να συνδυαστούν και με το καθεστώς  υποτέλειας, το οποίο  κυριαρχεί στην  Ελλάδα. Έτσι εξηγείται το πως  τα εγκληματικά μνημόνια, που κατέστρεψαν την Ελλάδα, μπόρεσαν ωστόσο να  συγκεντρώσουν  αδιαμαρτύρητα τις υπογραφές  των ελληνικών κυβερνήσεων, μετά το 2010. Η Ελλάδα αποδέχθηκε πειθήνια τη συνέχιση  των δεινών της, την πτώχευση και την καταστροφή της οικονομίας της, το αλύπητο ξεπούλημα των υπηρεσιών της  κοινής ωφέλειας, ακόμη και όταν αποδείχθηκε περίτρανα ότι έχει αδικηθεί, ότι έχει θυσιαστεί, και ότι συνεπώς μπορεί να εγείρει διεκδικήσεις. Η υποτέλεια ευθύνεται επίσης,  για την  περίπτωση πάντοτε της πατρίδας μας,  όπου  οι   μεθοδεύσεις  αποσιώπησης και αποπροσανατολισμού, σε συνδυασμό προφανώς και με έξωθεν πιέσεις, κατόρθωσαν το αδιανόητο. Δηλαδή, το ότι  επί 81 συναπτά έτη, η Ελλάδα δεν απαίτησε, τουλάχιστον με τρόπο στοιχειωδώς αποτελεσματικό,  την επιστροφή των τεραστίων γερμανικών χρεών προς αυτήν, από το κατοχικό δάνειο, τις επανορθώσεις για  τις ναζιστικές αγριότητες που κατέστρεψαν την οικονομία και την κοινωνία της, καθώς και την επιστροφή  των αμύθητης αξίας  αρχαιοτήτων, που λεηλατήθηκαν από τους Ναζί.  Όντως απίστευτη η συμπεριφορά της, καθώς τα ποσά  που δικαιούται η πατρίδα μας,  θα μπορούσαν να την έχουν σώσει, στις  πολλές δραματικές περιόδους που βίωσε, στο διάστημα των  τελευταίων  81ετών. Τα ποσά  αυτά, που σύμφωνα με εκτιμήσεις αγγίζουν το τρισεκατομμύριο (με τους τόκους 81 ετών)  θα είχαν εξασφαλίσει στην Ελλάδα διαρκή και ταχύρρυθμη ανάπτυξη, θα την  είχαν απαλλάξει  από την κατάταξή της ως    αποικία χρέους, όπου την πέταξαν  τα μνημόνια, και δεν θα υπέκυπτε στον παραλογισμό  να αιμορραγεί   η ίδια  για χρέη απείρως χαμηλότερα από τα αντίστοιχα αυτών που της οφείλει η Γερμανία.

Στην επικράτηση και στη διαιώνιση της   απίστευτης αυτής κατάστασης, η συμβολή της ανελευθερίας του Τύπου υπήρξε, δυστυχώς, σημαντική. Αλλά, ούτε και τώρα, που θα έπρεπε να σημάνει συναγερμός, ενόψει των νέων μαρτυρίων, που δρομολογούνται εναντίον της Ελλάδας, διαφαίνονται  σημεία αφύπνισης των ΜΜΕ.  Αναφέρομαι πρώτον, στην προετοιμασία ενός τέταρτου μνημονίου, για τη χώρα μας,  την ανάγκη του  οποίου υπαινίχθη   ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Λίντερ, με δηλώσεις του στους Financial Times. Αυτές,  αποκαλύπτουν την πρόθεση επανόδου  του αυστηρού Συμφώνου Σταθερότητας, παρότι  δεν   ονοματίζεται  με σαφήνεια. Το περιεχόμενο της καταιγίδας συμπληρώνεται με την  απόρριψη του αιτήματος του ευρωπαϊκού Νότου, για εξαίρεση από τη λιτότητα των κρατικών δαπανών για άμυνα και κλίμα.

Η   τραγική  αυτή εξέλιξη, για την Ελλάδα,   ήταν  δυστυχώς αναμενόμενη, όπως το πρόβλεψα σε αρκετά άρθρα μου, ακόμη και πριν ο στασιμοπληθωρισμός οδηγήσει την Fed σε αύξηση των επιτοκίων.  Και αναφέρομαι, δεύτερον, στην απόφαση της Fed για άνοδο των επιτοκίων, που φυσικά  θα  ακολουθηθεί από όλες τις τράπεζες της υφηλίου. Από κοινού με το 60% των υπερχρεωμένων αναπτυσσόμενων οικονομιών της υφηλίου, η Ελλάδα δεν θα είναι σε θέση να εξυπηρετήσει το χρέος της, ιδίως αν  αυτό συνδυαστεί και με τις συνέπειες του στασιμοπληθωρισμού. Ωστόσο, αν παρακολουθήσει  κανείς τα συστημικά ελληνικά ΜΜΕ, οι αναλύσεις τους για την οικονομία  διαβεβαιώνουν ότι θα ισχύσουν για την Ελλάδα «ελαστικά μέτρα» και όχι πολιτική σκληρής λιτότητας.  Εύλογη η απορία, από που αντλούν αυτές τις ανυπόστατες πληροφορίας.

Και, όμως, υπάρχουν λύσεις

Οι επαναλήψεις είναι, γενικώς,  κακόγουστες και κουραστικές. Ωστόσο,  το μειονέκτημα αυτό παραμερίζεται, όταν η Ελλάδα βρίσκεται σε κίνδυνο, ενώ υπάρχουν περιθώρια σωτηρίας της. Να επαναλαμβάνω, συνεπώς, ότι συστάθηκε   νέα επιτροπή, που μάχεται με όλα τα μέσα που διαθέτει, και σχεδόν σε καθημερινή βάση,  για την απόδοση των γερμανικών χρεών. Αποτελείται από το ΙΗΑ, το HANC, το ελληνοκαναδικό   Κογκρέσο και το Ίδρυμα Δελιβάνη. Περιττό να σημειώσω ότι τα συστημικά ΜΜΕ αγνόησαν παντελώς  την περί ης Επιτροπή, και το ίδιο φυσικά έπραξε, μέχρι στιγμής,   και η Κυβέρνηση.

Το πρόβλημα δεν είναι, ασφαλώς, η  προσέλκυση ενδιαφέροντος, από την Κυβέρνηση και τα συστημικά ΜΜΕ, σχετικά με τη σύσταση και τις δραστηριότητες της παραπάνω Επιτροπής. Αντιθέτως, το πρόβλημα συνίσταται στην κατεπείγουσα πια ανάγκη αξιοποίησης, από την Κυβέρνηση, όλων των δυνατοτήτων, που υπόσχονται την επιβίωση της πατρίδας μας, με τη συνδρομή και των ΜΜΕ. Και αυτές είναι:

*Πρώτον, η απαίτηση των γερμανικών χρεών, που επιβάλλεται να γίνει με αποφασιστικότητα, συνέχεια και συνέπεια. Η νεοσυσταθείσα προς τούτο Επιτροπή  μπορεί να συμβάλλει με την προεργασία της,  καθώς και με τις προγραμματιζόμενες ενέργειές της.

*Δεύτερον, η Ελλάδα έχει δικαίωμα αποζημίωσης, για τα δεινά που υπέστη, που συνεχίζει να υφίσταται και που θα τα υφίσταται επ’αόριστον, αν δεν διακοπεί η πορεία θανάτου. Δηλαδή, το χρέος πρέπει να διαγραφεί ή να τύχει δραστικής  μείωσης. Η δικαιολογία, προς τούτο, δεν είναι απλώς η αποδεδειγμένη καταστροφή της Ελλάδας, από τα λάθη και τα αναποτελεσματικά μέτρα των  μνημονίων, που διπλασίασαν το χρέος  ως ποσοστό στο ΑΕΠ, μετά από  11 χρόνια εφαρμογής τους. Είναι ακόμη και κυρίως η διάχυτη πια παραδοχή, και μέσα από τα Απομνημονεύματα του Μπαράκ Ομπάμα, ότι η Ελλάδα θυσιάστηκε για να σωθούν οι ευρωπαϊκές τράπεζες.

*Τρίτον, η άμεση εγκατάλειψη της παθητικής αναμονής λύσεων από έξω. Η οικονομία μας δεν είναι νοητό να εξαρτάται, σε τόσο απαγορευτικό  βαθμό, από τον τουρισμό, που είναι εξαιρετικά ευάλωτος τομέας, όσο ικανοποιητικά και αν εξελίσσεται κατά περιόδους. Αλλά ούτε είναι σοβαρή η συνεχής επίκληση αναμονής ξένων επενδύσεων. Αντιθέτως, η πατρίδα μας πρέπει άμεσα να σπεύσει σε τροχιά ταχείας ανασυγκρότησης του  αποδεκατισμένου πρωτογενούς, από την ΚΑΠ, καθώς και του δευτερογενούς που υπέκυψε  στις πληγές της παγκοσμιοποίησης, και τέλος

*Τέταρτον, να αναζωογονήσει τη δεύτερη υπόστασή της, που έχει περιέλθει σε καχεξία, δηλαδή αυτήν της Ανατολής, δίπλα στην γιγαντωμένη Δυτική της. Αυτό είναι απαραίτητο, καθώς  σε ελάχιστο χρόνο από σήμερα, φθάνει  καλπάζουσα η νέα διεθνής τάξη, με τα χρώματα και τις αξίες της Ανατολής. Και είναι ζήτημα ζωής και θανάτου για την  Ελλάδα  να έχει εξασφαλίσει αξιόλογη, κατά το δυνατόν, θέση σε αυτήν.

newsbreak.gr

Περιπέτειες των προσφύγων της Μικρασιατικής Καταστροφής στον Πειραιά του 1923

0

Στις 11 Σεπτεμβρίου του 1922, η Μικρασιατική Καταστροφή, που έχει μόλις συντελεστεί, θα προκαλέσει κίνημα του στρατού και του ναυτικού στη Χίο και τη Λέσβο με αποτέλεσμα να συγκροτηθεί επαναστατική επιτροπή με μέλη τους πρωτεργάτες του κινήματος: τους συνταγματάρχες Νικόλαο Πλαστήρα ως εκπρόσωπο του στρατού της Χίου και Στυλιανό Γονατά ως εκπρόσωπο του στρατού της Λέσβου, καθώς και τον αντιπλοίαρχο Δημήτριο Φωκά ως εκπρόσωπο του ναυτικού. Στις 13 Σεπτεμβρίου τα πλοία με τον στρατό έφτασαν στο Λαύριο και την επομένη ο βασιλιάς Κωνσταντίνος παραιτήθηκε και έφυγε για την Ιταλία. Βασιλιάς ανακηρύχθηκε ο γιος του και διάδοχος Γεώργιος Β’. Η επαναστατική επιτροπή ανέθεσε τη διεθνή εκπροσώπηση της χώρας στον Ελευθέριο Βενιζέλο, αλλά την κυβέρνηση ανέλαβε στο τέλος ο Αλέξανδρος Παπαναστασίου, που κήρυξε αβασίλευτη δημοκρατία εντός του επομένου έτους. Το έργο της αποκατάστασης των προσφύγων έπεσε στους ώμους της Επιτροπής Αποκατάστασης Προσφύγων από τον Οκτώβριο του 1922 ενώ τον Νοέμβριο της ίδιας χρονιάς έγινε η Δίκη των Έξι για τις ευθύνες της Καταστροφής. Η αποκατάσταση του προσφυγικού πληθυσμού δεν ήταν εύκολη και εκείνοι που βρέθηκαν στον Πειραιά μετά την Καταστροφή αναγκάστηκαν να υποστούν μεγάλες περιπέτειες.

Αυτή την εξαιρετικά ταραγμένη περίοδο, που δείχνει τις άμεσες συνέπειες της απώλειας της Σμύρνης και της κατάρρευσης του μικρασιατικού μετώπου στην κοινωνία και στην οικονομία της επίσης ρημαγμένης Ελλάδας, αναλαμβάνει να εξιστορήσει το κόμικ του Θανάση Πέτρου «1923», το οποίο μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ίκαρος ως συνέχεια του εικονογραφημένου ιστορικού του μυθιστορήματος «1922» (Ίκαρος, 2021). Η ιδέα για το «1922» ξεκίνησε από το αμέσως προηγούμενο εικονογραφημένο μυθιστόρημα του Πέτρου, που τιτλοφορείται «Οι όμηροι του Γκαίρλιτς» (Ίκαρος 1920), και το οποίο έχει ως θέμα του τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο και τον Εθνικό Διχασμό.

Ολοκληρώνοντας την τριλογία του για το εθνικό τραύμα του Εθνικού Διχασμού και της Μικρασιατικής Καταστροφής, ο Πέτρου ενδιαφέρεται στο καινούργιο του κόμικ πρωτίστως για τον κοινωνικό διασυρμό της προσφυγιάς το 1923. Εξόριστοι, πάμφτωχοι, ανέστιοι, άστεγοι και δραματικά ασκεπείς, οι πρόσφυγες θα βιώσουν στον Πειραιά την πιο βαριά έκπτωση της ζωής τους. Και δεν πρόκειται μόνο για τους άσκοπα μετακινούμενους στρατιώτες του μετώπου, που περιφέρονται εξαθλιωμένοι στο λιμάνι, για τους μίζερους χώρους στους οποίους στοιβάζονται άντρες, γυναίκες και παιδιά, ή για το μίσος το οποίο τρέφουν οι ντόπιοι για τους ξενομερίτες, αλλά και για την εκπόρνευση των νεαρών κοριτσιών που πέφτουν στα δίχτυα του πειραιώτικου υπόκοσμου του τζόγου και των Βούρλων (της κατοπινής Τρούμπας). Ο Πέτρου έχει συνεργαστεί, δημοσιεύοντας κόμικς, με μια μεγάλη γκάμα εντύπων: από το «9» της «Ελευθεροτυπίας» μέχρι τη «Βαβέλ» και τη «Γαλέρα». Έχει επιπλέον δημοσιεύσει (για να μείνουμε στις πρόσφατες δουλειές του), σε συνεργασία με τον Δημήτρη Βανέλλη, το graphic novel «Γιαννούλης Χαλεπάς: ο μύθος της νεοελληνικής γλυπτικής» (εκδόσεις Πατάκη, 2019). Η συνεργασία των δυο είχε ως αποτέλεσμα την κατ’ επανάληψη μεταφορά ελληνικών λογοτεχνικών κειμένων σε κόμικς: από Δημοσθένη Βουτυρά, Κ. Π. Καβάφη και Ανδρέα Καρκαβίτσα μέχρι Κώστα Καρυωτάκη, Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη και Μ. Καραγάτση. Πρόσφατο είναι και το graphic novel «Γρα-Γρου» (εκδόσεις Ίκαρος, 2017), φτιαγμένο σε συνεργασία με τον Τάσο Ζαφειριάδη και τον πεζογράφο Γιάννη Παλαβό. Στο «1923», ο Πέτρου αναδεικνύει υποδειγματικά το αδιέξοδο του καθημερινού βίου των προσφύγων πίσω από τα μείζονα πολιτικά και ιστορικά γεγονότα. Και αυτό χάρη στα μουντά και μελαγχολικά χρώματα του σκίτσου του, του οποίου οι γραμμές διαταράσσονται όταν πρόκειται να μιλήσουν για τις μαζικές πολιτικές συγκρούσεις της εποχής, με την Αριστερά να αναλαμβάνει πρωταγωνιστικό ρόλο στις εξελίξεις. Κάτι τέτοιο όμως δεν κάνει και η λογοτεχνία με το καυτό ποτάμι της Ιστορίας; Ο Πέτρου βάζει στο σκίτσο του τις ιστορίες καθημερινών ανθρώπων, οι οποίοι έχοντας ξαφνικά απωλέσει τα πάντα, πρέπει να τα πάρουν όλα από την αρχή. Αν καταφέρουν, βεβαίως, να σταθούν στα πόδια τους και να ανακαλύψουν εκ νέου τις δυνάμεις τους σε έναν περίγυρο όπου τα πάντα είναι έτοιμα να εξαφανιστούν.

   Β. Χατζηβασιλείου

ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΥΤΕΡΗ Η ΣΙΩΠΗ;

2
Αρκετοί συνομιλητές θεωρούν ότι είναι επιβλαβής η δημοσίευση οπλικών συστημάτων και της κατάστασής τους, με αφορμή την ανταλλαγή ρωσικών τεθωρακισμένων μεταφοράς προσωπικού, που διαθέτει η Ελλάδα με γερμανικά.
Το σκεφθήκαμε και εμείς αλλά θεωρούμε ότι μια ελεγχόμενη συζήτηση πρέπει να γίνει.
Γιατί;
1.-Κατ αρχάς, σήμερα, ο επιβουλέας έχει την δυνατότητα να γνωρίζει.
2.-Η υπάρχουσα κατάσταση δεν έχει συζητηθεί ποτέ. Καθώς ανακινείται αποδεικνύεται ότι κάτι δεν πάει καλά ή κάτι διαφορετικό χρειάζεται. Θα ήταν προτιμητέα η μη ανάδειξη του προβλήματος με συνέπεια διαιώνιση επικίνδυνων ενδεχομένως, ελλείψεων; Αν δεν γινόταν ή δεν γίνει η συζήτηση ούτε αυτό που χρειάζεται θα αναδειχθεί ούτε και η πολιτεία θα πιεσθεί για να διορθώσει τα κακώς κείμενα.
3.-Οι διαφορετικές προσεγγίσεις σε επίπεδο στρατιωτικής ηγεσίας για το τι χρειάζεται και πως θα διαμορφωθούν η τακτική, η επιχειρησιακή και η στρατηγική αντιμετώπιση του αντιπάλου, δείχνει ότι κάποιο κενό υπάρχει. Γιατί να υπάρχει; Και γιατί δεν καλύπτεται το κενό όσον καιρό η κατάσταση δεν αναδεικνύεται δημοσίως. Προτιμάμε την συνέχιση του κενού ή την διακριτική ανάδειξή του ώστε να πιεσθεί πολιτική και στρατιωτική ηγεσία να το καλύψουν;
4.-Φαίνεται πως το θεμα με τα νησιά και τον εξοπλισμό τους ξεπερνά το δίλημμα ρωσικά ή γερμανικά τεθωρακισμένα. Είναι ευρύτερο και βαθύτερο. Να αφήσουμε χαίνουσα την πληγή ή να πιέσουμε για την θεραπεία της;
5.-Ο πόλεμος στην Ουκρανία πρέπει να μας διδάξει. Και έχει να μας διδάξει πολλά.
Π.Σ.

ΚΡΙΣΙΜΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΜΥΝΑ

9
Διαβάζοντας, χθές, ένα άρθρο στο αμερικανικό The Hill μου δημιουργήθηκε η εντύπωση πως οι Αμερικανοί επεδίωξαν την βάση της Αλεξανδρούπολης για να μπορούν να επιχειρούν στον Εύξεινο Πόντο απο άλλες χώρες, εκτός Τουρκίας.
Θέλησαν να διασφαλίσουν ότι δεν θα είναι αιχμάλωτες της Άγκυρας στην πρόσβασή τους στον Εύξεινο. Η Τουρκία εκμεταλλεύεται με αγοραίο τρόπο την θέση της. Το αν οι αμερικανοί πέτυχαν στον στόχο τους ή όχι, είναι θέμα στρατιωτικής ανάλυσης.
Ίσως απο την διαπίστωση αυτή προέρχεται η τουρκική αντίδραση κατά της αμερικανικής αυτής βάσης. Είναι απίθανο οι Τούρκοι να πιστεύουν πως οι Αμερικανοί εγκαταστάθηκαν στην Αλεξανδρούπολη για να τους επιτεθούν.
Το ίδιο αφελές θα ήταν να πιστεύουν και οι Έλληνες ότι αμερικανικά στρατεύματα θα εμποδίσουν την προέλαση της Τουρκίας αν καταφέρει να σπάσει το μέτωπο του Έβρου. Κάτι αδύνατον να συμβεί. Ο Έβρος δεν καταρρέει και η Τουρκία το γνωρίζει. Ό,τι κάνει θα το κάνει απο ευάλωτες, στρατιωτικά, πλευρές.
Η Τουρκία απέκτησε την δυνατότητα ελέγχου των Στενών με την Συνθήκη του Μοντρέ (1936) με την οποία αναθεωρήθηκε η σχετική αναφορά της Συνθήκης της Λωζάνης. Αλλά τα Στενά ήταν στη Συνθήκη της Λωζάνης διασυνδεδεμένα με την Λήμνο και την Σαμοθράκη. (Στην σχετική ομάδα νησιών υπάγονται και η Ίμβρος και η Τένεδος). Αλλαγή του καθεστώτος των Στενών συνεπάγεται αλλαγή των προβλέψεων για τα νησιά. Η δυνατότητα στρατιωτικοποίησής τους δηλώθηκε ρητά απο τον τότε τούρκο υπουργό εξωτερικών. Μήπως θα μπορούσε να διαμηνυθεί, ατύπως έστω, στην Άγκυρα πως αν επιμείνει στα σχετικά με τα νησιά, η Ελλάδα θα αναλάβει διεθνή πρωτοβουλία για κατάργηση του τουρκικού ελέγχου των Στενών; Μια τέτοια πρωτοβουλία σε σχέση με τα Στενά, μπορεί να μην είχε άμεσα αποτελέσματα. Θα αποτελούσε, όμως, μέσο πίεσης.
Καθώς, χθές, αναπτύχθηκε στο διαδίκτυο μια έντονη συζήτηση για τα γερμανικά τεθωρακισμένα μεταφοράς προσωπικού που η γερμανική κυβέρνηση θέλει να παραχωρήσει στην Ελλάδα με αντάλλαγμα την προώθηση, απο την Ελλάδα στην Ουκρανία, ρωσικής κατασκευής ανάλογων οπλικών συστημάτων, οι στρατηγοί έβγαλαν τα μαχαίρια απο τα θηκάρια και τα είπαν κάπως πιο ελεύθερα.
Απο την συζήτηση εκείνο που αντιλήφθηκα είναι ότι:
1.-Δεν έχουν όλοι οι στρατηγοί την ίδια άποψη για την χρησιμότητα των οπλικών συστημάτων.
2.-Αν αυτό είναι λογικό, το επόμενο ερώτημα είναι αν υπάρχει διαμορφωμένη τακτική, επιχειρησιακή και στρατηγική αντιμετώπιση της Τουρκίας. Δεν κατάλαβα κάτι τέτοιο όταν δύο ανώτατοι αξιωματικοί, σε επίπεδο ηγεσίας, έχουν καθολοκληρίαν, απόλυτα, διαφορετική προσέγγιση στην αποτελεσματικότητα και την χρήση οπλικών συστημάτων.
3.-Αν και ο ικανός στρατηγός κρίνεται στη μάχη, θα ήθελα να ρωτήσω αν υπάρχουν αντικειμενικά κριτήρια στις προαγωγές στο στρατό ή οι προαγωγές αφήνονται στις υποκειμενικές προτιμήσεις της ηγεσίας. Καθημερινά πληροφορούμαι τραγικές περιπτώσεις αποστρατείας ικανότατων αξιωματικών που θα έχουν επίπτωση στο αξιόμαχο του στρατού. Άλλο να γνωρίζεις τι στρατό διοικείς και με τι οπλικά συστήματα είναι εφοδιασμένος και άλλο να διοικείς έναν στρατό χωρίς να γνωρίζεις τι κάνουν τα όπλα που έχει στη διάθεσή του.
Δεν θέλω να γίνω περισσότερο συγκεκριμένος.
Πιστεύω πως ηθικό έχει ο στρατός και γι αυτό φρόντισαν οι Τούρκοι. Μας έχουν αγανακτήσει με τις παράλογες απαιτήσεις, τις προσβολές και το στυλάκι τους τόσο που ο Ερντογάν να εύχεται να μην δοθεί καμιά εντολή στρατιωτικής ενέργειας. Δεν ξέρω αν μπορέσει κανείς να την σταματήσει.
4.-Περισσότεροι του ενός στρατιωτικοί με άμεση εμπειρία στο πεδίο του συζητούμενου θέματος θέτουν ζητήματα όπως πότε θα έρθουν τα τεθωρακισμένα της Γερμανίας, πως θα γίνεται η προμήθεια των βλημάτων τους και, κυρίως, πότε θα είναι έτοιμα για χρήση με εκπαιδευμένο προσωπικό.
Επειδή η άμυνα της χώρας στις ημέρες που διανύουμε είναι, ίσως, το σοβαρότερο θέμα, ας δοθούν οι απαντήσεις. Όχι κατ ανάγκην, δημοσίως, αλλά εκεί που χρειάζεται.
Σε προσωπικό επίπεδο απο την στιγμή που ο πρωθυπουργός δήλωσε δεδομένος ανησυχώ. Ο κ. Μητσοτάκης μπορεί να τέθηκε στην διάθεση εκείνων που επιθυμεί, δεν μπορεί να παρασύρει και την χώρα. Η Ελλάδα ανήκει στους Έλληνες και σε όσους αισθάνονται Έλληνες. Όχι στους δεδομένους.
Ο πρωθυπουργός οφείλει να επανορθώσει την δήλωσή του.
Π. Σαββίδης

Η προσμονή, πηγή ευεξίας

0
THE NEW YORK TIMES

Ο σχεδιασμός είναι κάποιες φορές εξίσου ευχάριστος με το αποτέλεσμα

Το άγχος περιορίζεται με την προσμονή και τον σχεδιασμό ευχάριστων δραστηριοτήτων, σύμφωνα με νέες επιστημονικές μελέτες. «Το να σχεδιάζει κανείς ευχάριστα πράγματα προκαλεί ευεξία. Μπορεί επίσης να ενισχύσει την αισιοδοξία, την υπομονή και να περιορίσει την επιθετικότητα», λέει ο Σάιμον Ρίγκο, επικεφαλής ψυχολογικής στήριξης στην Ιατρική Σχολή Αλμπερτ Αϊνστάιν στο Μπρονξ της Νέας Υόρκης. Παρότι δεν είναι εφικτό να κλείνουμε αεροπορικό εισιτήριο κάθε φορά που χρειαζόμαστε λίγη αισιοδοξία, υπάρχουν τρόποι να εκμεταλλευθούμε τη δύναμη της προσμονής στην καθημερινή ζωή μας.

Οταν η μεσίτρια κατοικιών Τόρι Μάστερς ετοιμάζει ένα σπίτι προς πώληση προσπαθεί να κάνει τους επίδοξους αγοραστές να φανταστούν τη ζωή τους μέσα στο καινούργιο τους σπίτι. «Τους λέμε: αυτό είναι το μέλλον σου», λέει η Μάστερς. Η μέθοδος αυτή είναι αποτελεσματική όπως έδειξαν μελέτες, που διαπίστωσαν ότι η σκέψη του μέλλοντος βοηθά στη διατήρηση της ψυχικής υγείας. Αρχίστε θέτοντας προτεραιότητες και αργότερα σαφείς στόχους.

Οσοι έχουν συνοδεύσει τα παιδιά τους για να εμβολιασθούν, έχοντας υποσχεθεί ότι θα τα κεράσουν παγωτό μετά την ολοκλήρωση της δυσάρεστης διαδικασίας, γνωρίζουν ότι η προσμονή της ευχάριστης δραστηριότητας περιορίζει τον φόβο. Αλλες μελέτες έδειξαν ότι αντλούμε μεγαλύτερη ικανοποίηση και χαρά από την προσμονή εμπειριών παρά καταναλωτικών προϊόντων.

Ερευνες έδειξαν ότι αντλούμε μεγαλύτερη ικανοποίηση και χαρά από την αναμονή εμπειριών παρά καταναλωτικών προϊόντων.

Η υπάλληλος φιλανθρωπικών δημοπρασιών Λίντια Φένετ έχει εξασφαλίσει περισσότερα από 500 εκατ. δολάρια στην καριέρα της για φιλανθρωπικούς σκοπούς. Αν η δημοπρασία έχει ως έπαθλο ένα γεύμα με διασημότητα, η Φένετ προσπαθεί να δημιουργήσει εικόνα στο μυαλό των πελατών, απαριθμώντας πώς θα μπορούσε να εξελιχθεί το δείπνο. Ισως γίνετε φίλοι με τον διάσημο συνδαιτυμόνα σας. Μπορεί να βαφτίσει το παιδί σας. Ισως περάσετε τις ερχόμενες δεκαετίες κάνοντας συναρπαστικά πράγματα μαζί, τραβώντας για παράδειγμα φωτογραφίες selfies σε ιδιωτικά αεροσκάφη.

«Την ώρα που ετοιμάζομαι να χτυπήσω το σφυρί για να λήξει η δημοπρασία, γυρίζω στο κοινό και λέω: Λοιπόν, ο πλειοδότης θα δειπνήσει με τον νέο καλύτερό του φίλο, Τζορτζ Κλούνεϊ, στο εστιατόριο Γκράμερσι Τάβερν, ενώ εσείς θα κάθεστε σπίτι τρώγοντας πίτσα», λέει η Φένετ. Πέρα από το δείπνο με τον γοητευτικό μεσήλικο ηθοποιό, όλοι μπορούν να ενισχύσουν την προσμονή ενόψει ευχάριστων δραστηριοτήτων, όπως ένα ρομαντικό ραντεβού.

Αγχος, η άλλη όψη

Η προσμονή, πάντως, έχει και σκοτεινή όψη: το άγχος. «Η προσμονή και το άγχος είναι συγγενικά συναισθήματα. σκεφτείτε τον γάμο σας ή τη γέννηση του πρώτου σας παιδιού. Τα συναισθήματα είναι ανάμεικτα», υπογραμμίζει ο ψυχολόγος δρ Γουό, που προσθέτει: «Τα συναισθήματα αυτά είναι αρνητικά μόνον εφόσον εστιάσουμε στο άγχος και λησμονήσουμε τον ενθουσιασμό που μας προκαλεί η διαδικασία ή η εξέλιξη αυτή».

“Καθημερινή”