Αρχική Blog Σελίδα 1955

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ: Πού οδεύουν οι οικονομίες μετά την πανδημία και τον πόλεμο

0

Η σύρραξη µεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας ξεκίνησε στις 24/2. Στη σύρραξη αυτή, έμμεσα, εμπλέκεται και η Δύση, επιβάλλοντας στη Ρωσία αλλεπάλληλες κυρώσεις, ενώ η Ρωσία –σε αντίποινα– απειλεί να κλείσει τη στρόφιγγα παροχής ενέργειας προς τις χώρες της Δύσης

Η σύρραξη µεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας ξεκίνησε στις 24/2. Στη σύρραξη αυτή, έμμεσα, εμπλέκεται και η Δύση, επιβάλλοντας στη Ρωσία αλλεπάλληλες κυρώσεις, ενώ η Ρωσία –σε αντίποινα– απειλεί να κλείσει τη στρόφιγγα παροχής ενέργειας προς τις χώρες της Δύσης. Μία πολεμική σύρραξη, συνήθως, έχει συγκεκριμένη χρονική διάρκεια. Αυτό το οποίο δεν φαίνεται να έχει τέλος είναι το νέο ψυχροπολεμικό μέτωπο μεταξύ Δύσης και Ρωσίας. H Ρωσία είναι ο 5ος μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος για την Ε.Ε. και ο κυριότερός της προμηθευτής ενέργειας, ενώ, για την Αμερική, η Ρωσία είναι ο νούμερο 30 εμπορικός της εταίρος. Ιδια απόκλιση υπάρχει και ως προς την έκθεση των επενδύσεων των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, σε σύγκριση με αυτές των αμερικανικών. Συμπερασματικά, οι οικονομίες της Ευρώπης κινδυνεύουν να υποστούν δυσανάλογες επιπτώσεις σε σύγκριση με αυτήν της Αμερικής. Οποια κύρωση εναντίον της Ρωσίας ή ακόμη και απειλή περί περαιτέρω κυρώσεων, ενδεχομένως να καταλήξει ως αυτοτιμωρία για τις ευρωπαϊκές οικονομίες. Αυτό επιβεβαιώνεται από το γεγονός ότι η γεωπολιτική αυτή ένταση οδήγησε τις αγορές της Ευρώπης στο να καταγράφουν τις χειρότερες επιδόσεις από το ξέσπασμα της πανδημίας.

H παροδικά συνεχιζόμενη έντονη μεταβλητότητα στις χρηματιστηριακές αγορές είναι φυσιολογική και αναμενόμενη. Αλλωστε, από τις μεγάλες διακυμάνσεις προκύπτουν και τα μεγάλα οφέλη-κέρδη, γι’ αυτούς, βέβαια, που χειραγωγούν τις αγορές αυτές. Οι αρνητικές επιπτώσεις όμως στις λοιπές αγορές και δη στις πραγματικές οικονομίες, θα έχουν, δυστυχώς, διάρκεια όσο οι τιμές στην ενέργεια θα παραμένουν υψηλές.

Το ρούβλι υποτιμήθηκε έναντι του δολαρίου στο χαμηλότερο των τελευταίων 15 μηνών. Η ισοτιμία στις αρχές Μαρτίου έφτασε στα 145 ρούβλια το 1 δολάριο. Ομως, παρά τις αλλεπάλληλες δυτικές κυρώσεις, τη μαζική αποχώρηση δυτικών εταιρειών από τη Ρωσία, το ρούβλι ανέκαμψε αισθητά, με την ισοτιμία να κυμαίνεται γύρω στα 60 ρούβλια το 1 δολάριο. Απεναντίας, το ευρώ υποτιμήθηκε έναντι του δολαρίου προσεγγίζοντας την ισοτιμία 1 ευρώ = 1,040 δολάριο. Κάθε κρίση προκαλεί διατάραξη των συναλλαγματικών ισοτιμιών, σε διεθνές επίπεδο. Τα νομίσματα που γειτνιάζουν σε περιοχές αντιπαραθέσεων ή πολεμικών συρράξεων, υποτιμώνται, ενώ αυτά που βρίσκονται μακριά ανατιμώνται.

Η ανατίμηση του δολαρίου επιτείνεται από το γεγονός ότι η Fed έχει ήδη ανακοινώσει ότι εντός του 2022 θα προβεί σε αυξήσεις του βασικού της επιτοκίου. Συμπληρωματικά, με στόχο την αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, θα προβεί σταδιακά στο Tapering, δηλαδή σε περιορισμό της ποσοτικής χαλάρωσης. Ανάλογες αποφάσεις δεν έχουν ανακοινωθεί από την ΕΚΤ.

Η αύξηση των αμερικανικών επιτοκίων, η αύξηση του κόστους της ενέργειας και η αναμενόμενη αυξημένη και υπερβάλλουσα ζήτηση έναντι της προσφοράς θα συμβάλουν στην αυξημένη ζήτηση του δολαρίου, με αποτέλεσμα την περαιτέρω ανατίμησή του, αφού οι συναλλαγές σε παγκόσμιο επίπεδο τιμολογούνται, ως επί το πλείστον, σε δολάριο. Τα παραπάνω θα προκαλέσουν επιταχυνόμενη εισροή και συσσώρευση επενδυτικών κεφαλαίων στην Αμερική, η οποία θα έχει διττό όφελος, αφού αφενός θα χρηματοδοτήσει το δημοσιονομικό έλλειμμα που προέκυψε λόγω της πανδημικής κρίσης, και αφετέρου θα χρηματοδοτήσει αναπτυξιακά την οικονομία της, χωρίς την ανάγκη έκδοσης νέου πληθωριστικού χρήματος.

Το ευρώ, απεναντίας, θα υποστεί μερική μόνο υποτίμηση έναντι του δολαρίου, όπως ήδη παρατηρείται. Οι έντονες, άλλωστε, διακυμάνσεις μεταξύ των «σκληρών» νομισμάτων προκαλούν και ανάλογες ανισορροπίες στις πραγματικές οικονομίες, γεγονός το οποίο δεν είναι επιθυμητό μεταξύ των ανεπτυγμένων οικονομιών.

Η υποτίμηση αυτή θα ωφελήσει τις εξαγωγικές οικονομίες της Ευρώπης, όπως της Γερμανίας, η οποία θα αντισταθμίσει το συσσωρευθέν της κόστος, εξαιτίας της πανδημικής κρίσης, το οποίο σήμερα εκτιμάται περίπου στα 360 δισ. ευρώ, δύο φορές το ΑΕΠ της Ελλάδας.

Αντίθετα, οι μικρότερες και μη εξαγωγικές οικονομίες της Ευρώπης θα αντιμετωπίσουν μεγάλα οικονομικά προβλήματα, όπως υψηλότερα δημόσια ελλείμματα, υψηλότερο δημόσιο χρέος, υψηλός πληθωρισμός, υψηλά επιτόκια, με κίνδυνο να οδηγηθούν στο φαινόμενο του «Στασιμοπληθωρισμού» (Stagflation).

Οι οικονομίες της Ευρώπης κινδυνεύουν να υποστούν δυσανάλογες επιπτώσεις σε σύγκριση με αυτήν της Αμερικής.

Συμπερασματικά, οι οικονομικά ισχυρές χώρες προκαλούν και δημιουργούν, κατά τη διάρκεια της κρίσης, ενώ οι αδύναμες παραμένουν παρατηρητές των γεγονότων, αναμένοντας τις επιπτώσεις της κρίσης, ανήμπορες να αντιδράσουν. Οι όποιες ενέργειες καταλήγουν να είναι μονομερώς επωφελείς για κάποιες χώρες – οικονομίες, όμως, μονομερώς επαχθείς για τη πλειονότητα των χωρών με αδύναμες οικονομίες.

Το φαινόμενο αυτό παρατηρείται ύστερα από κάθε κρίση και παραπέμπει στα λεγόμενα «animal spirits» («ζωώδη ένστικτα») που επικαλείται ο Keynes, κατά τον οποίο η οικονομική δραστηριότητα προέρχεται μεν από ορθολογικά οικονομικά κίνητρα, ένα μέρος της, όμως, ελέγχεται από τα «ζωώδη ένστικτα», τα οποία αποτελούν την κύρια αιτία των οικονομικών διακυμάνσεων.

Η κατανόηση της λειτουργίας της οικονομίας προϋποθέτει την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο χειραγωγείται από τα «ζωώδη» αυτά ένστικτα, επηρεάζοντας την ανθρώπινη συμπεριφορά και καθιστώντας την μη ορθολογική, έως και παρορμητική.

Τα προβλήματα που ταλανίζουν σήμερα την πλειονότητα των οικονομιών είναι αποτέλεσμα διεργασιών που επιδιώκουν να διατηρούν την όλη κατάσταση ελεγχόμενα ανεξέλεγκτη. Ο απότοκος, της έλλειψης ελέγχου, βαθμός αβεβαιότητας από τους οικονομικά δρώντες, σε κάθε επίπεδο, επιτείνεται από το γεγονός της παγιωμένης πλέον ύπαρξης της «Ασύμμετρης Πληροφόρησης» (Asymmetric Information), σαν αποτέλεσμα του «Ηθικού Κινδύνου» (Moral Hazard), που τελικά οδηγεί σε «Δυσμενείς Επιλογές» (Adverse Selections), με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Παρά τις ραγδαίες οικονομικές εξελίξεις σε παγκόσμιο επίπεδο, αυτό που δεν θα πρέπει να αλλάξει είναι ο κύριος στόχος κάθε επιχείρησης που είναι η ανάπτυξή της και η αύξηση της κερδοφορίας της. Ο πανικός και η απελπισία είναι οι πλέον κακοί σύμβουλοι για τον επιχειρηματία και την επιχείρηση. Αλλωστε, στην οικονομία ισχύει το «Σφάλμα της Σύνθεσης» (Fallacy of Composition), το οποίο σημαίνει πως ό,τι ισχύει για το άτομο δεν ισχύει απαραίτητα για το σύνολο της οικονομίας και το αντίστροφο. Μπορεί οι δείκτες της οικονομίας, στο σύνολό τους, να είναι θετικοί, όπως στην παρούσα φάση, και όμως μία μεμονωμένη επιχείρηση να βρίσκεται αντιμέτωπη –ας μου επιτραπεί ο όρος– με τον «Νόμο της Πανδημικής και Ενεργειακής Βαρύτητας», δηλαδή τη χρεοκοπία.

Εν μέσω οποιωνδήποτε απροσδόκητων εξελίξεων, εξαιτίας της παρούσας ή όποιας άλλης κρίσης προκύψει, κάθε επιχειρηματίας θα πρέπει, διακρινόμενος από ενσυναίσθηση, να αναγνωρίσει τις νέες ευκαιρίες, να αξιοποιήσει τα εργαλεία που του παρέχει η τεχνολογία και να αξιοποιήσει στο έπακρο όλους τους υλικούς και άυλους πόρους που διαθέτει η επιχείρησή του. Τέλος, κάθε επιχειρηματίας θα πρέπει να διαθέτει διορατικότητα, ευελιξία, δημιουργικότητα, διαπραγματευτική ικανότητα και πνεύμα συνεργασίας, μετατρέποντας την αβεβαιότητα σε αποδοτικότητα και κέρδος.

* Ο κ. Δημήτριος Βουδούρης είναι οικονομολόγος – πρ. πανεπιστημιακός.

“Καθημερινή”

Δυσοίωνες προβλέψεις για ακριβό πετρέλαιο διαρκείας λόγω εμπάργκο και ζήτησης

0

Εξαιρετικά δυσοίωνα είναι τα σενάρια και οι προβλέψεις για τις τιμές του πετρελαίου

Εξαιρετικά δυσοίωνα είναι τα σενάρια και οι προβλέψεις για τις τιμές του πετρελαίου. Οσοι δεν βλέπουν εκτίναξη στα 150 ή ακόμη και τα 180 δολάρια το βαρέλι, θεωρούν δεδομένο ότι οι τιμές θα παραμείνουν για μεγάλο διάστημα τουλάχιστον στα σημερινά επίπεδα, κρατώντας έτσι τον πληθωρισμό στα ύψη, αλλά και υπονομεύοντας την ανάπτυξη.

Ακόμη και μετά την απόφαση του ΟΠΕΚ για αύξηση της προσφοράς, οι τιμές του μπρεντ υποχώρησαν λίγο, στα 117 δολάρια το βαρέλι, για να βρεθούν και πάλι πολύ γρήγορα σε τροχιά ανόδου. «Οι τριψήφιες τιμές ήρθαν για να μείνουν. Και εάν η κινεζική ζήτηση συνεχίσει να αυξάνεται, καθώς τα lockdowns θα χαλαρώνουν, δεν θα αργήσουμε να δούμε και πάλι το φετινό ρεκόρ των 139 δολαρίων», σχολιάζει στο CNN Business ο Ματ Σμιθ, αναλυτής πετρελαίου στην εταιρεία Kpler.

Οι ειδικοί στηρίζουν την εκτίμησή τους για ακριβό πετρέλαιο διαρκείας σε τρεις παράγοντες:

Μετά την απόφαση του ΟΠΕΚ για αύξηση της προσφοράς, οι τιμές υποχώρησαν λίγο, για να βρεθούν και πάλι γρήγορα σε τροχιά ανόδου.

1. Η απόφαση της Ευρώπης να γυρίσει την πλάτη στο ρωσικό αργό. Την περασμένη Παρασκευή υιοθετήθηκε και επισήμως στην Ε.Ε. η πρόταση για εμπάργκο στο ρωσικό πετρέλαιο, στο πλαίσιο του 6ου πακέτου κυρώσεων. Οι περισσότερες χώρες της Ενωσης έχουν τώρα στη διάθεσή τους 8 μήνες για να τερματίσουν σταδιακά τις εισαγωγές ρωσικού αργού και άλλων πετρελαιοειδών. Τι κάνουν για να καλύψουν το ρωσικό κενό; Εισάγουν από την Αγκόλα (τριπλασιασμός των εισαγωγών από την έναρξη του πολέμου), από τη Βραζιλία (+50%) και από το Ιράκ (40%). Οι αποστάσεις είναι πολύ μεγαλύτερες από εκείνες για την εισαγωγή ρωσικού αργού, με αποτέλεσμα το αυξημένο κόστος μεταφοράς και μόνο να κρατάει στα ύψη την τιμή του «μαύρου χρυσού». Οι κυβερνήσεις λαμβάνουν μια σειρά από μέτρα για να ελαφρύνουν τα βάρη για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, με επιδοτήσεις ή παρεμβάσεις στην αντλία, αλλά δεν μπορούν να επηρεάσουν τις τιμές στις διεθνείς αγορές.

2. Ανεπαρκείς εναλλακτικές. Πέρυσι η Ρωσία κάλυπτε το 14% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου, σύμφωνα με τη Διεθνή Υπηρεσία Ενέργειας. Ηδη οι κυρώσεις έχουν αποσύρει 1 εκατ. βαρέλια ρωσικού πετρελαίου ημερησίως από την παγκόσμια αγορά. Η ποσότητα αυτή μπορεί να φτάσει τα 3 εκατ. βαρέλια ημερησίως μέσα στους επόμενους μήνες. Ο ΟΠΕΚ και οι σύμμαχοί του συμφώνησαν να ρίξουν επιπλέον 648.000 βαρέλια ημερησίως στην αγορά τον Ιούλιο και τον Αύγουστο. Αυτό σημαίνει ότι είμαστε πολύ μακριά από το να καλυφθεί το ρωσικό κενό. Η UBS μάλιστα πρόσφατα προειδοποίησε σε σημείωμά της προς τους επενδυτές πως «πολλά κράτη-μέλη του ΟΠΕΚ έχουν ήδη φτάσει στο όριο των δυνατοτήτων παραγωγής».

3. Ισχυρή παγκόσμια ζήτηση. Επί μήνες τα δρακόντεια lockdowns σε Σαγκάη, Πεκίνο και άλλες μεγάλες κινεζικές πόλεις έκαμπταν τη ζήτηση από την Κίνα, την πρώτη χώρα στον κόσμο σε εισαγωγές πετρελαίου. Αλλά τα lockdowns σταδιακά χαλαρώνουν και τα αυστηρά μέτρα δύσκολα θα επιστρέψουν, καθώς η κινεζική κυβέρνηση έχει αντιληφθεί πως αυτά της στοιχίζουν ακριβά σε όρους ανάπτυξης.

Θεωρείται σχεδόν δεδομένο πως η Κίνα θα αυξήσει τις εισαγωγές αργού. Δεν αποκλείεται να στραφεί για αγορές στη Ρωσία, αφού το ρωσικό αργό διαπραγματεύεται σε τιμή χαμηλότερη κατά 34 δολάρια το βαρέλι σε σχέση με το υψηλότερης ποιότητας μπρεντ. Ο «δράκος» όμως δεν μπορεί να σβήσει τη δίψα του μόνο με ρωσική ενέργεια και επομένως θα λειτουργήσει και αυτός ως ένας παράγοντας που ωθεί τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου προς τα πάνω. Ισχυρή παραμένει, άλλωστε, η ζήτηση για πετρέλαιο από τον μεγαλύτερο καταναλωτή παγκοσμίως, τις ΗΠΑ.

“Καθημερινή”

Αλεξάντερ Πέιν: Είναι κουλ να είσαι Ελληνας

0
ΓΕΥΜΑ ΜΕ ΤΗΝ Κ

Η «περιπέτεια» της υπηκοότητας, οι ταινίες και η μητέρα του, που μακροημερεύει λόγω… του μίσους της για τον Τραμπ

Αλεξάντερ Πέιν: Είναι κουλ να είσαι Ελληνας

«Ομαχα Νεμπράσκα – Αθήνα είναι μεγάλη η απόσταση ανάμεσά μας για να καθίσουμε στο ίδιο τραπέζι», μου είπε αστειευόμενος o Αλεξάντερ Πέιν, μόλις τον είδα στην οθόνη του υπολογιστή μου. Το ραντεβού μας για φαγητό ήταν προγραμματισμένο τη Μεγάλη Εβδομάδα. Θα βρισκόταν στην Ελλάδα για να δει την κορούλα του, η οποία ζει μόνιμα εδώ. Ομως οι υποχρεώσεις του Ελληνοαμερικανού σκηνοθέτη μάς ανάγκασαν να συνομιλήσουμε διαδικτυακώς και να ανανεώσουμε την υπόσχεση για τη συνάντησή μας μέσα στο καλοκαίρι. Βρισκόταν στη γενέτειρά του, όπου διατηρεί σπίτι και γραφείο, φρέσκος και ορεξάτος για καινούργια κινηματογραφικά εγχειρήματα και ιδιαίτερα υπερήφανος που έγινε επιτέλους Ελληνας πολίτης πριν από λίγο καιρό. Με καταγωγή από το Αίγιο, τη Σύρο και τη Λιβαδειά και μετανάστες παππούδες, φαντάστηκα ότι θα ήταν κάτι απλό για τον οσκαρικό σεναριογράφο και κινηματογραφιστή που έχει συνεργαστεί με ηθοποιούς σαν τον Τζακ Νίκολσον και τον Τζορτζ Κλούνεϊ να γίνει συμπατριώτης μας.

Ομως τα πράγματα δεν ήταν τόσο εύκολα. Η υπόθεση προχώρησε χάρις στο δραστήριο προξενείο μας στη Βοστώνη. Ξεκινώντας την κουβέντα τον ρώτησα πώς αισθάνεται τώρα πια που έχει βάλει φαρδιά πλατιά την υπογραφή του στα έγγραφα της υπηκοότητας. «Κατ’ αρχάς, νιώθω πως τα κατάφερα. Δεν είναι και μικρή η γραφειοκρατία που προηγείται για να φτάσει ένας απόγονος Ελλήνων να γίνει Ελληνας και αυτός. Και οι δύο παππούδες μου ήταν γεννημένοι στην Ελλάδα, όμως για να τεκμηριωθεί αυτό έπρεπε να βρω τα δικά τους δημοτολόγια, πιστοποιητικά βαπτίσεων, γάμου και ό,τι άλλο φαντάζεστε. Ο πατέρας του πατέρα μου ήταν από ένα μικρό χωριό κοντά στο Αίγιο, την Κρόκοβα, και δεν εντοπίσαμε τίποτε εκεί, μάλλον διότι όλοι οι κατάλογοι καταστράφηκαν από τους Γερμανούς στην Κατοχή. Ετσι πήγαμε στη Λιβαδειά, δηλαδή στον πατέρα της μητέρας μου. Εκεί καταφέραμε να βρούμε άκρη. Τέλος πάντων, τέλος καλά όλα καλά, οφείλω πολλά στον Στράτο Ευθυμίου, τον πρόξενο στη Βοστώνη, που έτρεξε πολύ για να γίνω Ελληνας και εγώ».

«Ξέρετε, πολλά χρόνια επιθυμούσα να αποκτήσω την υπηκοότητα. Ελεγα μέσα μου: Θα είναι κουλ να ‘μαι Ελληνας και με επίσημα χαρτιά. Ομως τελευταία προστέθηκε ένας ακόμη λόγος. Επαγγελματικά θέλω να γυρίζω όλο και περισσότερες ταινίες στην Ευρώπη· σκέφτομαι στο μέλλον να μην είναι τόσο στην Αμερική, αλλά σε διάφορες χώρες της Γηραιάς Ηπείρου και βέβαια στην Ελλάδα. Οπότε το ελληνικό διαβατήριο εκτός από υπερηφάνεια είναι και ένα “εργαλείο” για τη δουλειά μου. Οπωσδήποτε αγαπώ πολύ τη χώρα των προγόνων μου, βέβαια, με διαφορετικό τρόπο από ό,τι εσείς. Χάρη στην κόρη μου τώρα πια ταξιδεύω πολύ πιο συχνά στα πάτρια και περνάω περισσότερο χρόνο».

Μου αρέσει να παρατηρώ τα πάντα. Aς πούμε ότι στην Ελλάδα μου αρέσει να νιώθω σαν δημοσιογράφος που κάνει ταξιδιωτικό ρεπορτάζ.

Οπότε; Πώς του φαινόμαστε τώρα που μας συναναστρέφεται περισσότερο και μας γνωρίζει καλύτερα: «Λόγω του χαρακτήρα μου και της δουλειάς μου, μου αρέσει να παρατηρώ τα πάντα. Aς πούμε ότι μου αρέσει να νιώθω στην Ελλάδα σαν δημοσιογράφος που κάνει ταξιδιωτικό ρεπορτάζ», τονίζει.

«Εχω ωστόσο να εξομολογηθώ κάτι», με διακόπτει. «Παρατήρησα πως την πρώτη φορά που ήρθα μετά την πολιτογράφηση υπήρχε μια διαφορά που την ένιωθα μόνον εγώ. Περπατούσα και έλεγα μέσα μου: “Fuck you, είμαι Ελληνας πολίτης ρε!”. Ολοι εμείς που γεννηθήκαμε στη διασπορά και μεγαλώσαμε στις ΗΠΑ, στον Καναδά, στη Γερμανία, στην Αυστραλία, φτιάχνουμε μια υβριδική ταυτότητα. Ειδικά για την Αμερική, που την ξέρω πολύ καλά, υπάρχουν πολλές εθνικές υποομάδες. Οι Ινδοί και οι Αρμένιοι είναι πολύ στραμμένοι στην κοινότητά τους, προωθούν τις ενδογαμίες. Εμείς οι Ελληνες επίσης κρατιόμαστε γερά από την παράδοσή μας. Το σημαντικό πάντως για εμένα που μεγάλωσα ως Ελληνοαμερικανός είναι –όπως ανέφερα προηγουμένως– ότι έχω τα μάτια μου ανοιχτά, μου αρέσει να παρατηρώ τα πάντα και αυτό οπωσδήποτε επηρέασε και τη σκηνοθεσία μου».

«Δεν είναι τυχαίο», συνεχίζει ο Πέιν, του οποίου ο παππούς λεγόταν Παπαδόπουλος και αγγλοποίησε το επίθετό του με πιο πρωτότυπο τρόπο από ό,τι το πολυφορεμένο «Pappas», «ότι στη χρυσή εποχή του Χόλιγουντ, οι περισσότεροι σκηνοθέτες που άφησαν τη σφραγίδα τους γυρίζοντας πολύ εμβληματικές αμερικανικές ταινίες ήταν Γερμανοί, Αυστριακοί, Εβραίοι, Γάλλοι, Ιταλοί κ.ά. Αν καταφέρεις μέσα σε αυτό το συνονθύλευμα που λέγεται Αμερική να κρατήσεις μιαν αίσθηση διαφορετικότητας, τότε έχεις να εισφέρεις πολλά. Αυτό σημαίνει για μένα το να είσαι Αμερικανός, ζεις στις ΗΠΑ αλλά έχεις και στοιχεία που σε κάνουν “άλλο” από τον διπλανό σου. Ξέρω πως αυτό που λέω δεν θα άρεσε στον Τραμπ. Ενα πράγμα που ισχύει για όλους τους Ελληνοαμερικανούς είναι πως δεν τα έχεις καταφέρει επαγγελματικά εάν δεν είσαι γνωστός ευρέως σε ολόκληρη την Αμερική. Τότε μόνον είναι πραγματικά υπερήφανοι για σένα και την επιτυχία σου».

Αλεξάντερ Πέιν: Είναι κουλ να είσαι Ελληνας-1
«Νιώθω πως τα κατάφερα. Δεν είναι και μικρή η γραφειοκρατία που προηγείται για να φτάσει ένας απόγονος Ελλήνων να γίνει Ελληνας και αυτός. Και οι δύο παππούδες μου ήταν γεννημένοι στην Ελλάδα, όμως για να τεκμηριωθεί αυτό, έπρεπε να βρω τα δικά τους δημοτολόγια, πιστοποιητικά βαπτίσεων, γάμου και ό,τι άλλο φαντάζεστε». Φωτ. EPA/GUIDO MONTANI

 

Ποτέ δεν μπορείς να πεις ότι έζησες αν δεν έχεις βιώσει και τον πόνο

Το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο των ταινιών του αλλά και του ίδιου του Πέιν –το καταλαβαίνω καθώς μιλάμε– είναι το ιδιόρρυθμο χιούμορ: «Η οικογένεια της μάνας μου το είχε. Οι δύο μεγαλύτεροι αδελφοί μου επίσης. Ημουν περιτριγυρισμένος από δαύτο καθώς μεγάλωνα. Σίγουρα πάντως το γέλιο εδράζεται στον πόνο, σε κάτι που στερείσαι. Ο Σαρλό που έκανε τους πάντες να ξεκαρδίζονται έπαιζε έναν άστεγο. Ο Ρόμπιν Γουίλιαμς έλεγε μια ωραία ατάκα: Τον είχαν ρωτήσει σε μια συνέντευξη στη Γερμανία γιατί δεν υπάρχουν χιουμοριστικές γερμανικές ταινίες και εκείνος τους απάντησε: “Προφανώς έχετε σκοτώσει όλους τους αστείους ανθρώπους”».

Τα φιλμ του Πέιν έχουν ακόμα μια αναγνωρίσιμη πτυχή. Συνήθως εστιάζουν σε μεσήλικες άνδρες που τα θαλάσσωσαν. Είναι βουτηγμένοι στην κρίση της μέσης ηλικίας, βιώνουν τη μοναξιά και την απουσία συνεννόησης με τους οικείους τους.

«Συνήθως όταν διαβάζω ή γράφω ένα σενάριο, το μόνο που λέω είναι “να μια καλή ιστορία”, δεν πολυκάνω λιανά τους χαρακτήρες. Αυτό που με κεντρίζει είναι η πάλη των ανθρώπων με τα εμπόδια, τα οποία μοιάζουν να είναι εξωτερικά, αλλά τελικά είναι πάντα εσωτερικά. Είναι μια μάχη σπαρακτική. Με ενδιαφέρει να περιγράψω το χάος που υπάρχει ανάμεσα στα όνειρα και τις φιλοδοξίες μας, και τελικά τι καταλήγουμε να έχουμε ως πραγματικότητα μπροστά μας όταν είμαστε σε μια ώριμη ηλικία». Αναρωτήθηκα αν έχει περάσει και αυτός τη βάσανο των ηρώων του. «Θα το πω σιβυλλικά: Ποτέ δεν μπορείς να πεις ότι έζησες αν δεν έχεις βιώσει και τον πόνο». Ο Πέιν κάνει μια μικρή παύση, κοιτάζοντας, φαντάζομαι, έξω από το παράθυρο του γραφείου του που είναι γεμάτο βιβλιοθήκες.

Στην Ελλάδα γνωρίζουμε καλά τις μεγάλες επιτυχίες του: «Πλαγίως», «Νεμπράσκα», «Οι Απόγονοι», «Σχετικά με τον Σμιντ», «Μικρόκοσμος». Μία από τις παλαιότερες ταινίες του που ξεχώρισε είναι το «Citizen Ruth» που καταπιάνεται με το θέμα της άμβλωσης στις ΗΠΑ. Ιδού ένα επίκαιρο θέμα: «Αυτή η ιστορία με τις εκτρώσεις στην Αμερική με κάνει να πιστεύω ότι είναι μια τόσο χαζή χώρα σε πολλά θέματα. Υπάρχουν συστημικές στρεβλώσεις όπως ότι μια μικρή μειονότητα μπορεί στο τέλος να έχει έλεγχο στη Γερουσία και τη νομοθετική παραγωγή. Η μητέρα μου είναι σχεδόν 100 ετών και πιστεύω ότι μένει ζωντανή από το μίσος της για τον Τραμπ και όποιον τον ψήφισε. Μου έλεγε πως γεννήθηκε μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, έζησε το Κραχ, τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, τον ελληνικό εμφύλιο, τον μακαρθισμό, το Βιετνάμ, το Γουότεργκεϊτ, την πτώση του κομμουνισμού. «Οχι, δεν θα ήθελα να πεθάνω με αυτόν τον μπάσταρδο στον Λευκό Οίκο!», λέει συχνά, διότι ξέρει ότι μπορεί ο Τραμπ να έφυγε από την εξουσία, αλλά οι ιδέες του έχουν ακόμα απήχηση στην αμερικανική κοινωνία».

Δεν είμαι ο Γαβράς, ούτε ο Σπίλμπεργκ

«Μου λένε ότι όλα μου τα φιλμ είναι πολιτικά, εγώ τα βλέπω ως ανθρώπινες κωμωδίες που σίγουρα τέμνονται με τη δημόσια σφαίρα. Μου αρέσει να ανατρέχω στην κινηματογραφική παραγωγή της δεκαετίας του ’70. Εκεί ακόμα και στις πιο προσωπικές ιστορίες υπάρχει πάντα ο παρονομαστής της πολιτικής. Σίγουρα δεν είμαι ο Κώστας Γαβράς, αλλά δεν είμαι και ο Στίβεν Σπίλμπεργκ. Τώρα κάνω μοντάζ στην επόμενη ταινία μου και έχω τρία-τέσσερα σενάρια στο μυαλό μου, αλλά ακόμα δεν έχω αποφασίσει με ποιο απ’ όλα θα ασχοληθώ».

Η συνάντηση

«Πού τρώω όταν είμαι στην Ελλάδα; Μα στα σπίτια των ανθρώπων συνήθως. Δεν ξέρω και πολλά για την Αθήνα, τώρα τη μαθαίνω σιγά σιγά. Εννοείται ότι μου αρέσει το ελληνικό φαγητό, είμαι γιος εστιάτορα. Ομως, δεν καταλαβαίνω κάτι για τους Ελληνες. Πώς μπορούν και τρώνε τα χταπόδια; Η γεύση τους είναι φανταστική, αλλά πρόκειται για κάποια από τα πιο χαρισματικά πλάσματα της φύσης, με νοημοσύνη και χάρη. Οπότε, δεν με νοιάζει πού θα με πάτε για φαΐ, αρκεί το μενού να μην έχει χταπόδι», μου λέει ο Πέιν και κανονίζουμε την επόμενη φορά που θα έρθει στην Ελλάδα να τα πούμε επιτέλους και από κοντά.

Αλεξάντερ Πέιν: Είναι κουλ να είσαι Ελληνας-2

ΑΥΤΟ ΤΟ ΣΚΕΦΘΗΚΑΤΕ; ΕΧΕΙ ΒΑΣΗ;

2

1.-Μιλώντας και διαβάζοντας ανθρώπους που έχουν υπηρετήσει σε μονάδες με BmP έχω πεισθεί για την ανάγκη αντικατάστασής τους.

Υπάρχει, όμως, ένα ερώτημα το οποίο δεν απασχόλησε τον δημόσιο διάλογο και προκαλεί προβληματισμούς.
Το έθεσε με χθεσινό σχόλιό του ο εξαιρετικός δικηγόρος Ηλείας και καλός γνώστης του Διεθνούς Δικαίου Γιώργος Τσουκαλάς.
Αν το ΝΑΤΟ έχει επιφυλάξεις να εντάξει ελληνικά νησιά σε στρατιωτικές ασκήσεις, μήπως δεν επιτρέψει και την εγκατάσταση οπλικών συστημάτων προερχομένων απο ΝΑΤΟϊκές χώρες στα νησιά αυτά;
Μέχρι σήμερα, λένε αξιόπιστες πηγές, δεν έχει τεθεί ποτέ τέτοιο θέμα. Έχουμε στα νησιά συστήματα και ρωσικά και δυτικά. Επιπλέον αυτού τα συστήματα για τα οποία μιλάμε δεν ανήκουν στην κατηγορία της High Tech και ως εκ τούτου δεν υπόκεινται σ’ αυτούς τους περιορισμούς ή παρεμβολές.
Κατά τις ίδιες πηγές, το γεγονός ότι η Ελλάδα δεν “πρόβαλλε” τη στρατικοποίηση των νησιών ως συνέπεια της ΑΠΕΙΛΗΣ από την Τουρκία έχει προκαλέσει την κατάσταση που ζούμε σήμερα.
Έπρεπε από τη δεκαετία του ’70 να καταγγείλουμε τη δημιουργία και ανάπτυξη της ΣΤΡΑΤΙΑΣ του Αιγαίου και επικαλούμενοι τον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ να ανακοινώσουμε την πρόθεσή μας.
Τέλος σ ότι αφορά την τακτική του ΝΑΤΟ να μην περιλαμβάνει και ελληνικά νησιά στις ασκήσεις- άλλη, πολιτική πηγή δίνει διπλή εξήγηση.
Εϊτε επιφυλακτικότητα από τη δική μας πλευρά (για να μην προκαλέσουμε) είτε τακτική ίσων αποστάσεων από το ΝΑΤΟ. ……Είμαστε θύματα των Σολομώντειων λύσεων λέει η πηγή που διετέλεσε στο παρελθόν σε υψηλή θέση στο υπουργείο άμυνας.
2.-Έχοντας υπόψη το προηγούμενο της Κύπρου με την απόσυρση της Μεραρχίας και την τουρκική εισβολή, θα ήταν τερατώδης αφέλεια να αποστρατιωτικοποιηθούν τα νησιά.
Η στρατιωτική ηγεσία δεν έχει κανέναν λόγο να κάνει κάτι τέτοιο και να το χρεωθεί. Και δεν θα το κάνει.
Πιστεύω πως δεν θα το τολμήσει και η πολιτική ηγεσία. Το δούλεμα του Ιωαννίδη απο τους αμερικανούς πρέπει να αποτελεί οδηγό για τις αποφάσεις και τις κινήσεις της.
3.-Ως καλή σύμμαχος των αμερικανών, η Ελλάδα πρέπει να βρεί τρόπους να προστατεύσει, αποτελεσματικά, την βάση τους στην Αλεξανδρούπολη. Ο ιπποτισμός επιβάλει την προστασία των συμμαχικών στρατευμάτων που στρατοπεδεύουν εκεί.
Η υπέρπτηση τουρκικών αεροπλάνων πάνω απο εθνικό ηπειρωτικό εναέριο χώρο πρέπει να μην ξανασυμβεί. Να γίνει σαφές, απο τώρα, στους Τούρκους. Και στους αμερικανούς ότι λαμβάνονται μέτρα για την προστασία τους. Δεν χρειάζεται αναχαίτιση. Αρκεί να ενεργοποιηθούν επήγεια αντιαεροπορικά συστήματα.
4.-Το επόμενο τουρκικό drone που θα παραβιάσει εθνικό εναέριο χώρο, πολύ περισσότερο που θα υπερίπταται πάνω απο κατοικημένα ελληνικά νησιά, να καταρριφθεί. Υπάρχει διεθνής νομιμοποίηση γι αυτό. Θεωρείται τρομοκρατική ενέργεια οποιαδήποτε υπέρπτηση χωρίς πιλότο. (Renegate). Περιοχές στην Αλεξανδρούπολη και τη Σούδα να κηρυχθούν ως απαγορευμένες πτήσεων.
5.-Δεν θα μπορέσει να κάνει τίποτε η Τουρκία με τις απειλές της. Να προσεχθεί να μην διαταράξει την ησυχία στο Αιγαίο και βλάψει την τουριστική κίνηση. Δεν την παίρνει με τίποτε να κάνει κάτι που πολλοί ανησυχούν. Και αν τολμήσει θα μετανοιώσει.
Δεν είναι, άλλωστε, τυχαίο το τρολάρισμα του Κιλιντσάρογλου (αρχηγού της αντιπολίτευσης) στον Ερντογάν. Προχώρα, του είπε, σε ενέργεια κατάληψης των νησιών και θα σε στηρίξουμε.
6.-Χρειάζεται προσοχή σε περίπτωση που στην Ελλάδα διεξαχθούν βουλευτικές εκλογές νωρίτερα απο τις προεδρικές στην Τουρκία. Αν υπάρξει μεγάλη περίοδος αστάθειας πρέπει να ληφθούν απο τώρα μέτρα στρατιωτικής επαγρύπνισης. Να μπορούν να αντιδράσουν αποτρεπτικά οι Ε.Δ.
Π.Σ.

ΑΠΟΒΑΣΗ ΣΤΗ ΝΟΡΜΑΝΔΙΑ (6-6-44): Οταν η Ευρώπη έγινε προτεκτοράτο των Αμερικανών!

2

 

[Tιμή και δόξα στους στρατιώτες όλων των εθνοτήτων που έδωσαν τη ζωή του για την ήττα του ναζισμού και ιδιαίτερα σήμερα των Αμερικανών, Αγγλων και Καναδών που έπεσαν κατά την «Απόβαση στη Νορμανδία». Στο συλλογικό υποσυνείδητο των Ευρωπαίων οι Αμερικανοί καταγράφηκαν ως ελευθερωτές. Ενας ωστόσο άνθρωπος, με πλήρη επίγνωση των πράξεών του, αρνήθηκε πεισματικά, ως Στρατηγός και ως Πρόεδρος Δημοκρατίας, να τιμήσει την «Απόβαση στη Νορμανδία»: ο Στρατηγός Ντε Γκωλ. Οι μετέπειτα εξελίξεις  δικαίωσαν πλήρως τις ενστάσεις του.

Ως ελευθερωτές οι Αμερικανοί προώθησαν, στο πλαίσιο του ψυχρού πολέμου, τη δημιουργία της ΕΕ ως οικονομικής ένωσης χωρίς τη δυνατότητα να έχει τη δική της εξωτερική και αμυντική πολιτική, τις οποίες «κράτησαν» οι ΗΠΑ! Οι πρόσφατες εξελίξεις, σχετικά με τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, επιβεβαιώνουν του λόγου το αληθές. Και αυτά όταν ο Στρατηγός Ντε Γκωλ ήθελε μια Ευρώπη «από τα Ουράλια ως τον Ατλαντικό»...Ε.Δ.Ν.]

Στρατηγός Ντε Γκωλ στους υπουργούς του (6 Ιουν. 1964): «Η απόβαση της 6ης Ιουνίου ήταν υπόθεση των Αγγλοσαξώνων, από την οποία η Γαλλία αποκλείστηκε. Προέβλεπαν να εγκατασταθούν στη Γαλλία, ως εχθρικό έδαφος! Θα θέλατε να πάω να τιμήσω την απόβασή τους, όταν αυτή ήταν ο πρόλογος μιας δεύτερης κατοχής της χώρας; Οχι, όχι, μην υπολογίζετε σε μένα! »

Γνωρίζουμε όντως επακριβώς τους λόγους για τους οποίους ο Σαρλ ντε Γκωλ αρνήθηκε συστηματικά να τιμήσει την απόβαση στη Νορμανδία στις 6 Ιουνίου. Τους εξήγησε εκτενώς στον Alain Peyrefitte, το 1963 και το 1964, όταν αυτός ήταν ο υπουργός Πληροφοριών και τον έβλεπε πρόσωπο με πρόσωπο πολλές φορές την εβδομάδα.

Αρκεί λοιπόν να ξαναδιαβάσουμε τα σχετικά αποσπάσματα του έργου του Peyrefitte C’tait de Gaulle [Ηταν ο ντε Γκωλ], τόμος 2, που δημοσιεύτηκε το 1997:

  • 30 Οκτωβρίου 1963

Διορίζοντας τον Jean Sainteny Υπουργό Βετεράνων τον Δεκέμβριο του 1962, ο Στρατηγός του είχε ζητήσει να αφιερώσει την ενεργητικότητά του στο έτος 1964. Προσφερόταν για την αναβίωση της μνήμης δύο ένδοξων ετών: πεντηκοστή επέτειος του 1914 και εικοστή του 1944.

Στο τέλος του Συμβουλίου της 30ης Οκτωβρίου 1963, αφού ο Jean Sainteny είχε αναφέρει τις τελετές που είχαν προγραμματιστεί για τον εορτασμό της απελευθέρωσης, ο Pompidou [πρωθυπουργός] με πήρε κατά μέρος: «Προσπαθήστε να κάνετε τον Στρατηγό να επανεξετάσει την άρνησή του να πάει στις ακτές της Νορμανδίας…» Εμεινα κατάπληκτος και από την πληροφορία και από το αίτημα. «Επιτέλους, συνεχίζει ο Πομπιντού, λάβετε τα μέτρα σας… Έφαγα τα μούτρα γι’ αυτή την υπόθεση.»

Η «Απόβαση στη Νορμανδία» ήταν ουσιαστικά επιχείρηση των Αγγλοσαξώνων σε όλες τις φάσεις της: σύλληψη, σχεδιασμό και εκτέλεση και, βεβαίως, σε αίμα.

Ο Sainteny στη συνέχεια με ενημερώνει ότι και ο ίδιος είχε φάει τα μούτρα του. Φυσιολογικά, θα τα φάω και γω.

Alain Peyrefitte (με ύφος ανήξερου): «Πιστεύετε, στρατηγέ μου, ότι οι Γάλλοι θα κατανοήσουν την απουσία σας στις τελετές στη Νορμανδία;

Charles-de-Gaulle (αυστηρά): – Ο Pompidou σας ζήτησε να πιέσετε και σεις; (Ψύχραιμος εγώ). Ε, λοιπόν όχι ! Πήρα την απόφασή μου! Η Γαλλία αντιμετωπίστηκε σαν χαλάκι της πόρτας! Ο Τσόρτσιλ με κάλεσε από το Αλγέρι στο Λονδίνο, στις 4 Ιουνίου, με έβαλε να πάω σε ένα τρένο όπου είχε εγκαταστήσει το αρχηγείο του, όπως ένας πυργοδεσπότης που τηλεφωνούσε στον αρχιεπιστάτη του. Και μου ανακοίνωσε την απόβαση, χωρίς να έχει προγραμματιστεί καμία γαλλική μονάδα να συμμετάσχει σε αυτήν. Συγκρουστήκαμε σκληρά.

Τον επέπληξα επειδή τίθεται υπό τις εντολές του Ρούσβελτ, αντί να του επιβάλει μια ευρωπαϊκή βούληση (υποστηρίζει).

Μου φώναξε με όλη τη δύναμη των πνευμόνων του: «Ντε Γκωλ, κατάλαβέ το: όταν πρέπει να διαλέξω ανάμεσα σε σένα και τον Ρούσβελτ, θα προτιμώ πάντα τον Ρούσβελτ! Όταν έχουμε να διαλέξουμε ανάμεσα στους Γάλλους και τους Αμερικανούς, πάντα θα προτιμάμε τους Αμερικανούς! Όταν έχουμε να διαλέξουμε μεταξύ της ηπείρου και της ανοιχτής θάλασσας, θα επιλέγουμε πάντα την ανοιχτή θάλασσα! (Αυτά ειπώθηκαν. Αυτή η ανάμνηση είναι ανεξίτηλη.)

Ντε Γκωλ: «Οι Αμερικανοί ενδιαφέρονταν για την απελευθέρωση της Γαλλίας τόσο, όσο οι Ρώσοι για την απελευθέρωση της Πολωνίας»!.

Charles-de-Gaulle: «Η απόβαση της 6ης Ιουνίου ήταν υπόθεση των Αγγλοσάξωνων, από την οποία αποκλείστηκε η Γαλλία. Ήταν αποφασισμένοι να εγκατασταθούν στη Γαλλία σαν σε εχθρικό έδαφος! Όπως μόλις είχαν κάνει στην Ιταλία και όπως επρόκειτο να κάνουν στη Γερμανία!

Είχαν προετοιμάσει την AMGOT τους (Συμμαχική στρατιωτική κυβέρνηση για κατεχόμενα εδάφη) που θα κυβερνούσε τη Γαλλία καθώς προχωρούσαν οι στρατοί τους. Είχαν τυπώσει τα πλαστά φράγκα που θα επέβαλαν ως νόμιμο χρήμα. Θα συμπεριφέρονταν ως κατακτημένη χώρα.

Charles-de-Gaulle: «Αυτό ακριβώς θα είχε συμβεί αν δεν είχα επιβάλει, ναι επιβάλλει, τους επιτρόπους μου της Δημοκρατίας, τους νομάρχες μου, τους έπαρχούς μου, τις επιτροπές μου απελευθέρωσης!

Και θα θέλατε να τιμήσω με την παρουσία μου την απόβασή τους, όταν ήταν το προοίμιο μιας δεύτερης κατοχής της χώρας; Όχι, όχι, μη υπολογίζετε σε μένα! Θέλω τα πράγματα να γίνονται όμορφα, αλλά η θέση μου δεν είναι εκεί!

«Και μετά, [η παρουσία μου] θα συνέβαλλε στο να πιστέψουμε ότι, αν ελευθερωθήκαμε, το οφείλουμε μόνο στους Αμερικανούς. Αυτό θα ισοδυναμούσε με την ακύρωση της Αντίστασης. Η έμφυτη απραξία μας οδηγεί βεβαιότατα στην υιοθέτηση αυτών των απόψεων. Δεν πρέπει να ενδίδουμε σ’ αυτήν!

Charles-de-Gaulle: – Και θα εορτάσω την απελευθέρωση του Παρισιού, και μετά του Στρασβούργου, επειδή είναι γαλλικά κατορθώματα, αφού οι Γάλλοι του εσωτερικού και του εξωτερικού ενώθηκαν, γύρω από τη σημαία τους, τους ύμνους τους, την πατρίδα τους! Αλλά να συμμετάσχω στον εορτασμό μιας ημέρας που ζητήθηκε από τους Γάλλους παραιτηθούν και να αναθέτουν τις τύχες τους σε άλλους, όχι!

«Οι Γάλλοι είναι ήδη πολύ διατεθειμένοι να πιστεύουν ότι μπορούν να κοιμούνται ήσυχοι, ότι το μόνο που έχουν να κάνουν είναι να αναθέτουν σε άλλους την υπεράσπιση της ανεξαρτησίας τους! Δεν πρέπει να ενθαρρύνονται σε αυτή την αφελή πεποίθηση, την οποία πληρώνουν μετά με ερείπια και σφαγές! Πρέπει να ενθαρρύνονται να βασίζονται στον εαυτό τους!

Ελάτε, ελάτε, Peyrefitte! Πρέπει να έχουμε καλύτερη μνήμη! Πρέπει να τιμούμε τη Γαλλία, όχι τους Αγγλοσάξονες! Δεν βλέπω κανένα λόγο να το γιορτάζω με φανφάρες. Πείτε το στους δημοσιογράφους σας. »

Και συνεχίζει: «Όσοι έδωσαν τη ζωή τους στη γη μας για την πατρίδα τους, οι Άγγλοι, οι Καναδοί, οι Αμερικανοί, οι Πολωνοί, ο Sainteny και ο Triboulet [υπουργοί] θα είναι εκεί για να τους τιμήσουν, όπως τους πρέπει.»

  • 13 Μαΐου 1964

Ελπίζοντας ότι ο στρατηγός θα έχει ξεχάσει την αιχμηρή απάντησή του ή, εν πάση περιπτώσει, θα έχει ξεχάσει ότι σε εμένα την απηύθυνε, θέτω εκ νέου το ζήτημα επί τάπητος, δέκα μήνες και μισό αργότερα, στις 13 Μαΐου 1964.

Alain Peyrefitte: «Δεν φοβάστε, αν δεν προβάλουμε κάποιες εξηγήσεις, ότι η απουσία σας στις 6 Ιουνίου στη Νορμανδία θα παρερμηνευτεί;

Charles-de-Gaulle: – Μα σας το έχω ήδη πει! Δεν υπήρξε ποτέ θέμα να πάω στη Νορμανδία! Δεν πήγα στην πέμπτη επέτειο. Ούτε στη δέκατη. Ούτε στη δέκατη πέμπτη. Γιατί θέλετε να πάω στην εικοστή; Και ζήτησα και από τον πρωθυπουργό να μην πάει επίσης. Επιπλέον, ο Άγγλος πρωθυπουργός δεν πηγαίνει. Ούτε ο Τζόνσον [Πρόεδρος των ΗΠΑ] θα πάει. Γιατί να πάμε εμείς;

Πλαστά φράγκα που είχαν τυπώσει οι Αμερικανοί και τα χρησιμοποίησαν μετά την απόβαση στη Γαλλία. Ο στρατηγός Ντε Γκωλ, ως επικεφαλής της προσωρινής κυβέρνησης, τα αχρήστευσε και ταυτόχρονα απέτρεψε τη «Συμμαχική στρατιωτική κυβέρνηση για κατεχόμενα εδάφη».

(Προφανώς, ο Wilson και ο Johnson δεν θα πάνε, γιατί ο Ντε Γκωλ δεν πηγαίνει.)

Alain Peyrefitte: – Ο Αϊζενχάουερ και ο Μοντγκόμερι θα παραστούν.

Charles-de-Gaulle: – Είναι ηθοποιοί, που πληρώνονται ακριβά από την τηλεόραση. »

Τελικά Αϊζενχάουερ και Μοντγκόμερι παρά την ανακοίνωση ότι θα συμμετείχαν, δεν ήρθαν.

  • 10 Ιουνίου 1964

Μετά τη συνεδρίαση του Συμβουλίου της 10ης Ιουνίου 1964 , ο Στρατηγός άφησε την ενόχλησή του να εκδηλωθεί: «Αυτοί οι κύριοι του Τύπου που με κατηγορούν ότι δεν πήγα στη Νορμανδία είκοσι χρόνια αργότερα, τι έκαναν τότε; Είχαν αγωνιστεί για να ανακτήσει η Γαλλία την ελευθερία της, συμμετείχαν στην απελευθέρωσή της; Τι έκαναν στον πόλεμο; Δεν πολέμησαν ούτε στη Νορμανδία ή οπουδήποτε αλλού. Η Απελευθέρωση έγινε χωρίς αυτούς. Απουσίαζαν. »

Και αυτός, έπρεπε να πολεμήσει για να μην γίνει η απόβαση χωρίς την Ελεύθερη Γαλλία… Κουνάει την καρέκλα του προς τα πίσω, στηρίζει την πλάτη του. Θέλει να μιλήσει.

Charles-de-Gaulle: «Πιστεύετε ότι οι Αμερικανοί και οι Άγγλοι αποβιβάστηκαν στη Νορμανδία για χάρη μας; Αυτό που ήθελαν ήταν να κινηθούν βόρεια κατά μήκος της θάλασσας, να καταστρέψουν τις βάσεις των V1 και V2, να καταλάβουν την Αμβέρσα και από εκεί να εισβάλουν στη Γερμανία. Το Παρίσι και η Γαλλία δεν τους ενδιέφεραν. Η στρατηγική τους ήταν να φτάσουν στο Ρουρ, που ήταν το οπλοστάσιο, και να μην χάσουν ούτε μια μέρα στην πορεία.

Ο Τσόρτσιλ είχε ζητήσει από τον Αϊζενχάουερ να προσπαθήσει να απελευθερώσει το Παρίσι για τα Χριστούγεννα. Του είχε πει: «Κανείς δεν μπορεί να σου ζητήσει περισσότερα».

Λοιπόν, ναι, ήμασταν αποφασισμένοι να ζητήσουμε περισσότερα! Ο λαός του Παρισιού ξεσηκώθηκε αυθόρμητα και πιθανότατα θα είχε συντριβεί κάτω από τα ερείπια, όπως οι κάτοικοι της Βαρσοβίας, αν δεν είχαν υποστηριχθεί. Υπήρχαν όμως άνθρωποι που, τρία χρόνια νωρίτερα, στην Kufra [Ο στρατηγός Λεκλέρκ και οι άνδρες του στο Τσαντ], είχαν ορκιστεί να απελευθερώσουν το Παρίσι και μετά το Στρασβούργο. Είναι αυτοί που απελευθέρωσαν το Παρίσι με το λαό του.

Charles-de-Gaulle: «Αλλά δεν είχαμε τη συμφωνία των Αμερικανών. Όταν είδα ότι η εξέγερση του Παρισιού επρόκειτο να συντριβεί από μια άθικτη γερμανική μεραρχία που έφτανε από τη Boulogne-sur-Mer, διέταξα τον Leclerc να προωθηθεί. Έτσι το Παρίσι δεν είχε τη μοίρα της Βαρσοβίας. Αναγκάσαμε τους Αγγλοσάξονες να αλλάξουν στρατηγική. Οι Αμερικανοί ενδιαφέρονταν για την απελευθέρωση της Γαλλίας τόσο όσο οι Ρώσοι για την απελευθέρωση της Πολωνίας. Αυτό που ήθελαν ήταν να τελειώνουν με τον Χίτλερ με όσο το δυνατόν λιγότερα θύματα. Ηθελαν να γλιτώσουν το αίμα των μπόις, όχι το αίμα, τα βάσανα και η τιμή των Γάλλων.

«Πράγματι, αν οι Αγγλοσάξονες είχαν καταφέρει να πραγματοποιήσουν τη στρατηγική τους μέχρι τέλους, ίσως είχαν καταφέρει να χτυπήσουν την καρδιά της Γερμανίας πιο γρήγορα. Είτε έτσι είτε αλλιώς, ο Χίτλερ θα είχε καταλήξει ηττημένος και η Γαλλία θα είχε καταλήξει απελευθερωμένη. Αλλά αν οι Γάλλοι είχαν παραμείνει παθητικοί και αν δεν είχαμε κανένα ρόλο στην ήττα του Χίτλερ, τελικά αυτός θα είχε νικήσει τη Γαλλία.»

Μετάφραση: Ευάγγελος Δ. Νιάνιος

 

 

Στις σκανδιναβικές χώρες επαναλαμβάνεται η πολιτική της Τουρκίας στα Δυτικά Βαλκάνια – Αδράνεια Βρυξελλών

0

Ενώ η Τουρκία χειρίζεται τις επενδύσεις και τη βοήθεια ως δαμόκλειο σπάθη πάνω από τα κεφάλια φτωχότερων και λιγότερο ισχυρών χωρών, όταν πρόκειται για το σκανδιναβικό δίδυμο, η αίτηση τους για το ΝΑΤΟ που κατατέθηκε τον Μάιο κρέμεται από μια κλωστή. [EPA-EFE/STEPHANIE LECOCQ]

Η κίνηση της Τουρκίας να πιέσει τη Σουηδία και τη Φινλανδία να εκδώσουν υποτιθέμενους ως «τρομοκράτες» που φιλοξενούν, είναι μια μέθοδος που η Άγκυρα χρησιμοποιούσε επί σειρά ετών εναντίον χωρών των Δυτικών Βαλκανίων, συμπεριλαμβανομένων των υποψήφιων προς ένταξη χωρών στην ΕΕ, υπό το αδρανές βλέμμα των Βρυξελλών.

Ενώ η Τουρκία χειρίζεται τις επενδύσεις και τη βοήθεια ως δαμόκλειο σπάθη πάνω από τα κεφάλια φτωχότερων και λιγότερο ισχυρών χωρών, όταν πρόκειται για το σκανδιναβικό δίδυμο, η αίτηση τους για το ΝΑΤΟ που κατατέθηκε τον Μάιο κρέμεται από μια κλωστή.

Μεταξύ των απαιτήσεων της Τουρκίας είναι η έκδοση όσων υποστηρίζουν τον αυτοεξόριστο κληρικό Φετουλάχ Γκιουλέν, του οποίου τους οπαδούς θεωρεί «τρομοκράτες». Μόνο το Πακιστάν, το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου και η κατεχόμενη βόρεια Κύπρος, την οποία ελέγχει η Τουρκία, συμμερίζονται αυτή την άποψη.

Συχνά αναφέρονται ως γκιουλενιστές, ή “FETÖ” από τον Ερντογάν, και έχουν υποστεί ανελέητη καταστολή στην Τουρκία και όχι μόνο.

Μετά από το αποτυχημένο πραξικόπημα το 2016, ο Ερντογάν φυλάκισε και κήρυξε καταζητούμενους χιλιάδες γκιουλενιστές. Χιλιάδες άλλοι εγκατέλειψαν τη χώρα για τη Δύση, ενώ πολλοί περισσότεροι εργάστηκαν σε δίκτυα σχολείων και πανεπιστημίων που συνδέονται με τον Γκιουλέν σε όλο τον κόσμο.

Εν τω μεταξύ, ο Ερντογάν άρχισε να διοχετεύει χρήματα διασυνοριακά σε χώρες όπως η Αλβανία, το Κοσσυφοπέδιο και τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη.

Για την Αλβανία, η Τουρκία είναι ένας από τους σημαντικότερους επενδυτές σε υποδομές και επιχειρήσεις, αλλά οι επενδύσεις δισεκατομμυρίων ήρθαν με όρους.

«Προϋπόθεση για την υποστήριξη και την αδελφοσύνη μας», δήλωσε ο Ερντογάν στο αλβανικό κοινοβούλιο τον Ιανουάριο του 2022, «είναι η δέσμευσή σας στον αγώνα κατά της FETÖ».

Το 2020, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, χρησιμοποίησε παρόμοια ρητορική κατά την υπογραφή συμφωνιών οικονομικής συνεργασίας.

Η αλβανική κυβέρνηση φαινομενικά υπάκουσε.

Λίγους μήνες αργότερα, ένα δίκτυο σχολείων που ανήκει σε μια ολλανδική εταιρεία, αλλά φέρεται να συνδέεται με τον Γκιουλέν, δέχθηκε έφοδο από την αστυνομία, ενώ παιδιά βρίσκονταν στους χώρους, χωρίς όμως δικαστική εντολή.

Το 2019, ο Τούρκος πολίτης Χαρούν Τσελίκ εισήλθε στην Αλβανία με πλαστό διαβατήριο και προσπάθησε να ζητήσει άσυλο, αλλά απελάθηκε χωρίς να έχει τη δυνατότητα να ασκήσει έφεση κατά της απόφασης, σε μια κίνηση που ο Αλβανός διαμεσολαβητής χαρακτήρισε ως παραβίαση της εθνικής νομοθεσίας και των διεθνών συμβάσεων.

Η ΕΕ και διάφοροι ευρωβουλευτές καταδίκασαν την κίνηση αυτή και κάλεσαν την κυβέρνηση να διασφαλίσει τη συμμόρφωση της με τη Σύμβαση της Γενεύης για τους πρόσφυγες.

Παρόμοια ιστορία αναφέρθηκε και στο Κοσσυφοπέδιο. Η εθνική υπηρεσία πληροφοριών ακύρωσε μονομερώς τις άδειες παραμονής τουλάχιστον έξι Τούρκων πολιτών, οι οποίοι στη συνέχεια κρατήθηκαν αυθαίρετα και απελάθηκαν.

Στη συνέχεια, μια κοινοβουλευτική έρευνα έκρινε ότι οι πράξεις αυτές συνιστούν αυθαίρετη κράτηση, βίαιη εξαφάνιση και παράνομη μεταφορά στην Τουρκία καθιστώντας τες άμεση παραβίαση των νόμων του Κοσσυφοπεδίου, της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα.

Τον Ιούλιο του 2020, οι εισηγητές των Ηνωμένων Εθνών διαπίστωσαν ότι η τουρκική κυβέρνηση είχε υπογράψει μια σειρά από «μυστικές συμφωνίες» με διάφορα κράτη για να επιτρέψει τις συστηματικές «εξωχώριες απαγωγές και τη βίαιη επιστροφή Τούρκων υπηκόων».

Τότε, ανέφεραν ότι περισσότεροι από 100 άνθρωποι είχαν υποστεί «αυθαίρετες συλλήψεις και κρατήσεις, εξαναγκαστικές εξαφανίσεις και βασανιστήρια» λόγω της συνεργασίας της τουρκικής κυβέρνησης με χώρες όπως η Αλβανία, το Κοσσυφοπέδιο, το Αζερμπαϊτζάν, το Καζακστάν, ο Λίβανος, το Πακιστάν, η Γκαμπόν, το Αφγανιστάν και η Καμπότζη.

Η Άγκυρα δοκίμασε επίσης την τύχη της με την Αθήνα, αφού οκτώ Τούρκοι αξιωματικοί αυτομόλησαν με ελικόπτερο λίγες ώρες μετά το πραξικόπημα του 2016. Η ελληνική κυβέρνηση αρνήθηκε να υποχωρήσει παρά τις πολυετείς πιέσεις και, αντίθετα, υποδέχτηκε περισσότερους από 17.000 ανθρώπους που διέφυγαν από την Τουρκία, χωρίς να καταγραφούν επίσημα επιτρέποντας τους να φύγουν σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, σύμφωνα με ανώνυμη πηγή της ελληνικής αστυνομίας.

Παρόμοιες απόπειρες απέλασης έγιναν στο Μαυροβούνιο και τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη αλλά σταμάτησαν από τα δικαστήρια, ενώ η Βόρεια Μακεδονία δήλωσε ότι της ζητήθηκε να παραδώσει περίπου 86 φερόμενους ως γκιουλενιστές.

Την ίδια στιγμή, η Τουρκία συνέχισε να επενδύει στις χώρες από τις οποίες ζήτησε να συμμορφωθούν με τις απαιτήσεις της και υποστήριξε δυναμικά τις ελπίδες τους για την ΕΕ.

Έτσι φτάνουμε γρήγορα στο 2022, όπου η Τουρκία ασκεί πίεση στις ισχυρότερες και πλουσιότερες Σουηδία και Φινλανδία, χρησιμοποιώντας την αίτησή τους για ένταξη στο ΝΑΤΟ ως διαπραγματευτικό χαρτί, ενώ ο πόλεμος σιγοβράζει στα σύνορά τους.

Τουρκικές πηγές δήλωσαν στη EURACTIV ότι το ζήτημα μπορεί να έχει να κάνει και με τους γκιουλενιστές.

Η Σουηδία, ειδικότερα, έχει υποδεχτεί πολλά τέτοια άτομα και φιλοξενεί επίσης την πύλη Nordic Monitor που δημοσιεύει αρκετά άρθρα για το μακρύ χέρι των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών. Μια έρευνα συγκεκριμένα αποκάλυψε έγγραφα που δείχνουν ότι οι τουρκικές πρεσβείες σε άλλες χώρες χρησιμοποιούνταν για την κατασκοπεία επικριτών του Ερντογάν.

Η EURACTIV επικοινώνησε με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για να ρωτήσει αν η ανάληψη δράσης κατά της συμπεριφοράς της Τουρκίας στα Δυτικά Βαλκάνια θα μπορούσε να αποτρέψει μια επανάληψη που επηρεάζει τόσο τα κράτη μέλη της ΕΕ όσο και το ΝΑΤΟ.

Απάντησαν ότι εναπόκειται στις επιμέρους χώρες να «διασφαλίσουν ότι οι πολίτες τους δεν υφίστανται κακομεταχείριση με τον τρόπο που περιγράφετε ή ότι το έδαφός τους δεν χρησιμοποιείται για τέτοιες ενέργειες».

Η Επιτροπή δήλωσε ότι «παρακολουθεί και αξιολογεί» τη συμπεριφορά της Τουρκίας και ότι αναμένει από την Άγκυρα να συμπεριφερθεί εποικοδομητικά και να απέχει από κλιμακούμενα βήματα.

Ο πρώην αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας, βουλευτής και καθηγητής διεθνών σχέσεων Ιωάννης Βαληνάκης δήλωσε στη EURACTIV ότι ο «τουρκικός εκβιασμός» και οι προσπάθειες εκβιασμού παραχωρήσεων δεν αποτελούν έκπληξη.

«Εμείς στην Ελλάδα δεν εκπλησσόμαστε βλέποντας τους τουρκικούς εκβιασμούς. Ζώντας δίπλα-δίπλα ως γείτονες με την Τουρκία έχουμε βιώσει το bullying με το οποίο επιδιώκει εκβιαστικά να αποσπά συνεχώς κάθε είδους παραχωρήσεις —μέχρι και αλλαγή συνόρων. Κατά βάθος όλοι στην ΕΕ έχουμε επίγνωση του αυξανόμενου ελλείμματός της με όρους κράτους δικαίου, ανθρωπίνων δικαιωμάτων και κακής γειτονίας. Ξέρουμε επίσης όλοι ότι κάθε αντιφρονών χαρακτηρίζεται στην Άγκυρα τρομοκράτης και κάθε Κούρδος «πρέπει να εξαφανιστεί». Τους αρχικά συνοδοιπόρους του Γκιουλενιστές ο Ερντογάν καταδιώκει τα τελευταία χρόνια αλύπητα και με όρους «κρατικής Μαφίας» στα Δυτικά Βαλκάνια, και όχι μόνο, προκειμένου να διασφαλίσει παντού τον πλήρη έλεγχο» είπε.

Συνεχίζοντας ο Ιωάννης Βαληνάκης σημειώνει ότι «βλέπουμε παράλληλα χώρες και πολιτικές δυνάμεις της νοτιοανατολικής Ευρώπης που «κόπτονται» για ένταξη στην ΕΕ να υποκύπτουν στην πράξη σε τουρκικούς εκβιασμούς που συνοδεύονται από οικονομική βοήθεια και έντεχνη διείσδυση ενός αντιευρωπαικού και αντιδυτικού Ισλάμ που υπόσχεται ένα άλλο μοντέλο κοινωνίας, πολύ διαφορετικό από τις ευρωπαϊκές αξίες. Μπορεί τα Δυτικά Βαλκάνια να είναι πιο ευάλωτα, αλλά και μεγαλύτερες χώρες της Ευρώπης αρχίζουν να αντιλαμβάνονται τους κινδύνους από την επιδίωξη του Ερντογάν να ποδηγετήσει και στρατεύσει τους Μουσουλμάνους της Ευρώπης στους δικούς του πολιτικούς στόχους εναντίον της Δύσης.»

«Για την ΕΕ τα Δυτικά Βαλκάνια, είναι ζώνη πολιτικής προτεραιότητας» επισημαίνει ο πρώην Υφυπουργός Εξωτερικών προσθέτοντας ότι «ασφαλώς όμως απαιτείται και η ενεργή ανταπόκριση των υποψήφιων αυτών κρατών για να ενταχθεί πλήρως η περιοχή.»

«Η ενταξιακή πορεία εξαρτάται από σειρά μεταρρυθμίσεων αλλά και από ειλικρινείς δεσμεύσεις στο ευρωπαϊκό μοντέλο κοινωνίας, στη μη αμφισβήτηση διεθνώς αναγνωρισμένων συνόρων και στη μη άσκηση βίας — στόχοι που ακόμη δεν έχουν επιτευχθεί» σημειώνει.

«Παράλληλα, οι περισσότεροι στην ΕΕ, στο όνομα της δήθεν στρατηγικής σημασίας της Τουρκίας, εδώ και χρόνια καταπίνουν αδιάφορα κάθε απαράδεκτη συμπεριφορά του καθεστώτος Ερντογάν οδηγώντας τον έτσι σε αποθράσυνση. Μετά την εισβολή της αναθεωρητικής Ρωσίας στην Ουκρανία και τώρα που η ωμά εκβιαστική τακτική του Ερντογάν θίγει άμεσα τους Ανατολικοευρωπαίους και Σκανδιναβούς φίλους της Τουρκίας, ίσως οι ίδιοι και η ΕΕ επιτέλους αναγνωρίσουν πόσα κοινά έχουν ο Ερντογάν με τον Πούτιν και την κοινή ανάγκη να υπερασπιζόμαστε τα εξωτερικά ευρωπαϊκά σύνορα από οποιαδήποτε αναθεωρητική και βίαιη απειλή και από όποιον γείτονα κι αν προέρχεται» καταλήγει ο καθηγητής Ιωάννης Βαληνάκης.

Όμως, στο πλαίσιο της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, το θέμα γίνεται ακόμη πιο σοβαρό, καθώς «οι ωμές τακτικές εκβιασμού του Ερντογάν επηρεάζουν άμεσα τους φίλους της Τουρκίας στην Ανατολική Ευρώπη και τη Σκανδιναβία, ίσως [τώρα] αυτοί και η ΕΕ να αναγνωρίσουν επιτέλους πόσα κοινά έχουν ο Ερντογάν και ο Πούτιν», πρόσθεσε.

Το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών δεν απάντησε στις ερωτήσεις που απέστειλε η EURACTIV.

Εν τω μεταξύ, η Επιτροπή έχει διαθέσει περισσότερα από 700 εκατ. ευρώ στα Δυτικά Βαλκάνια για τη βελτίωση του κράτους δικαίου στα υποψήφια και δυνητικά υποψήφια κράτη και δεσμεύτηκε να διαθέσει ένα αντίστοιχο ποσό για τα επόμενα επτά χρόνια.

Πρόσφατη έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου, ωστόσο, διαπίστωσε ότι αυτό ήταν «αναποτελεσματικό» και «όχι επιτυχές» σε αυτές τις χώρες, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που έχουν εμπλακεί στην απέλαση Τούρκων πολιτών χωρίς να ακολουθηθεί η νόμιμη και δικαστική διαδικασία.

Alice Taylor | EURACTIV.com 

Γιατί πληρώνουμε ακριβότερα τη διεθνή ακρίβεια – Κρας τεστ τιμών σε επτά χώρες της Ε.Ε.

1

Μεγάλη εξάρτηση από εισαγωγές ενέργειας, πρώτων υλών, υψηλές ονομαστικές τιμές λόγω προσφορών και φόροι

Εάν θέλεις να πιεις φθηνό φρέσκο γάλα καλύτερα να ταξιδέψεις μέχρι την Ιβηρική Χερσόνησο. Αλλά ακόμη και μέχρι τη Γαλλία να φτάσεις, θα το πληρώσεις λιγότερο από ό,τι στην Ελλάδα. Αλλωστε στο Παρίσι μπορείς να αγοράσεις το ίδιο πακέτο μακαρόνια 31 λεπτά φθηνότερα από ό,τι στο σούπερ μάρκετ της γειτονιάς σου.

Μπορεί τα ενοίκια να είναι απλησίαστα στην Πόλη του Φωτός, όμως τον στιγμιαίο καφέ θα τον αγοράσεις από το σούπερ μάρκετ κατά 50% φθηνότερα από ό,τι στο ελληνικό σούπερ μάρκετ. Για οδοντόκρεμα, πάνες –είδος για το οποίο οι ελληνικές οικογένειες ξοδεύουν μια περιουσία–, αλλά και απορρυπαντικά καλύτερα είναι να πας κατά Βερολίνο μεριά. Διότι εκεί θα αγοράσεις το ίδιο ακριβώς προϊόν, του ίδιου πολυεθνικού ομίλου και μάλιστα χωρίς να αναζητάς ποιο σούπερ μάρκετ έχει προσφορά, καθώς η χαμηλή τιμή είναι η αρχική τιμή, χωρίς δηλαδή να εμπεριέχει προωθητική ενέργεια.

Γιατί πληρώνουμε ακριβότερα τη διεθνή ακρίβεια – Κρας τεστ τιμών σε επτά χώρες της Ε.Ε.-1

Με άλλα λόγια, ο πληθωρισμός που «χτυπάει» εμάς και την παγκόσμια κοινότητα είναι μεν εισαγόμενος σε σημαντικό βαθμό, λόγω κυρίως της εξάρτησης της ελληνικής οικονομίας από τις εισαγωγές ενεργειακών προϊόντων –είτε πρόκειται για πετρέλαιο είτε για φυσικό αέριο–, πρώτων και δεύτερων υλών, από χάλυβα και πλαστικά έως καλαμπόκι για ζωοτροφές και μαλακό σιτάρι για αλεύρι, όμως δεν είναι η μοναδική αιτία που οι τιμές στην Ελλάδα σε βασικά αγαθά είναι τόσο σε απόλυτα μεγέθη υψηλές όσο και σε σχέση με την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών.

Στη Γαλλία, όλα τα τρόφιμα εκτός από σοκολάτες, μαργαρίνες και… χαβιάρι επιβαρύνονται με ΦΠΑ 5,5%.

Ενα πλέγμα παραγόντων –που μπορεί να ξεκινάει από το γεγονός ότι το τριφύλλι στην Ελλάδα κοστίζει περισσότερο γιατί πρέπει να κάψεις πετρέλαιο ή ρεύμα για να αντλήσεις νερό και να το ποτίσεις και να φτάνει μέχρι την κυριαρχία των προσφορών στη λειτουργία των σούπερ μάρκετ, λειτουργία που κρατάει σε υψηλά επίπεδα τις ονομαστικές τιμές και στην ουσία δημιουργεί συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού– βρίσκονται πίσω από την… ενδημική ακρίβεια. Στα παραπάνω, βεβαίως, θα πρέπει να προστεθούν και οι υψηλοί έμμεσοι φόροι, τόσο ο ΦΠΑ όσο και ο ΕΦΚ, φόροι που αυξήθηκαν ή ακόμη και εμφανίστηκαν για πρώτη φορά, όπως στην περίπτωση του ΕΦΚ στον καφέ, την περίοδο των μνημονίων χάριν δημοσιονομικής προσαρμογής –ή σε απλά ελληνικά για να αυξηθούν τα κρατικά έσοδα– και επιβεβαίωσαν τη γνωστή ρήση «ουδέν μονιμότερον του προσωρινού». Στην Ισπανία, για παράδειγμα, βασικά είδη διατροφής, όπως το γάλα, το ψωμί, τα αυγά, το τυρί επιβαρύνονται με ΦΠΑ 4%, όμως στην Ελλάδα με 13%. Στη Γερμανία ορισμένα τρόφιμα επιβαρύνονται με ΦΠΑ 7%, ενώ ακόμη και στην Αυστρία ο ΦΠΑ στο γάλα και τα δημητριακά είναι 10%. Στη δε Γαλλία, όλα τα τρόφιμα με εξαίρεση τις σοκολάτες, τις μαργαρίνες – φυτικά λίπη και το…χαβιάρι επιβαρύνονται με ΦΠΑ μόλις 5,5%.

Στην Ελλάδα οποιαδήποτε συζήτηση για μείωση του ΦΠΑ, τουλάχιστον σε βασικά είδη διατροφής, σταματάει πριν καν αρχίσει, παρά τις επανειλημμένες οχλήσεις προς την κυβέρνηση από προμηθευτές και λιανεμπόρους, με την κυβέρνηση μεν να ισχυρίζεται ότι δεν το πράττει διότι φοβάται ότι δεν θα περάσουν οι μειώσεις στις τελικές τιμές, την ίδια ώρα δε να κάθεται στο ίδιο τραπέζι με τους εκπροσώπους της βιομηχανίας και του λιανεμπορίου επιστρατεύοντας την παρωχημένη και, όπως αποδείχθηκε στο παρελθόν, αναποτελεσματική πρακτική της «συμφωνίας κυρίων».

Ανω του ευρωπαϊκού μέσου όρου οι αυξήσεις στις τιμές τροφίμων

Το 2020, εν μέσω πανδημίας δηλαδή, αλλά προ της εμφάνισης των πληθωριστικών πιέσεων, οι τιμές των τροφίμων στην Ελλάδα διαμορφώθηκαν, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, σε επίπεδα πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ενωσης και συγκεκριμένα κατά 5,4%. Το 2020 το κατά κεφαλήν ΑΕΠ στην Ελλάδα ήταν στο 74% του μέσου ευρωπαϊκού όρου, ενώ το 2021, σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία της Eurostat, αυτό υποχώρησε περαιτέρω –λόγω πανδημίας– στο 65% του ευρωπαϊκού μέσου όρου.

Τον Μάιο, εξάλλου, η Ελλάδα κατέγραψε τον πέμπτο υψηλότερο πληθωρισμό στην Ευρωζώνη, με βάση τις εκτιμήσεις της Eurostat για τον εναρμονισμένο δείκτη τιμών καταναλωτή, κάτι που οφείλεται όχι μόνο στον πολύ υψηλό ενεργειακό πληθωρισμό, αλλά και στις πολύ μεγάλες ανατιμήσεις στα τρόφιμα. Υπενθυμίζεται ότι ήδη, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, οι τιμές των τροφίμων – μη αλκοολούχων ποτών αυξήθηκαν τον Απρίλιο στην Ελλάδα σε ετήσια βάση κατά 10,9%.

Από τα στοιχεία της Eurostat προκύπτει ότι η Ελλάδα έχει τον έκτο υψηλότερο πληθωρισμό τροφίμων τον Απρίλιο (11,3%) μεταξύ των χωρών της Ευρωζώνης και υψηλότερα από τον μέσο όρο στην Ευρωζώνη (7,7%). Σε ορισμένα μάλιστα πολύ βασικά προϊόντα οι αυξήσεις είναι όχι μόνο πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, αλλά και μεταξύ των υψηλότερων που καταγράφηκαν. Ενδεικτικά, στο ψωμί αύξηση 13,1% (8,6% στην Ευρωζώνη), στο κρέας 14,3%, που αποτελεί την υψηλότερη αύξηση στην Ευρωζώνη και σχεδόν σε διπλάσια επίπεδα από τον μέσο όρο σε αυτήν (7,8%), στα γαλακτοκομικά – τυριά και αυγά 11,8% (7,3% στην Ευρωζώνη), στα λαχανικά 13,8% (9,3% στην Ευρωζώνη), στις βρεφικές τροφές 9,3% (4,2% στην Ευρωζώνη), στα φρούτα 7,9% (5,4% στην Ευρωζώνη).

«Μια από τις αιτίες για το εάν έχουμε μεγάλες ανατιμήσεις ή όχι είναι το πού παράγονται οι βασικές πρώτες ύλες και φυσικά τα τελικά προϊόντα. Για παράδειγμα, οι αυξήσεις στην τιμή του σκληρού σιταριού, προϊόν με σημαντική εγχώρια παραγωγή, ήταν χαμηλότερες από τον μέσο όρο της Ε.Ε. (76,1% στην Ελλάδα έναντι 82,1% στην Ε.Ε. τον Απρίλιο του 2022 σε σύγκριση με ένα χρόνο πριν), όμως στο καλαμπόκι το οποίο εισάγει σε μεγάλες ποσότητες η Ελλάδα για ζωοτροφές, η αύξηση των τιμών ήταν η υψηλότερη που καταγράφηκε στην Ε.Ε. (95,5% στην Ελλάδα έναντι 57,9% στην Ε.Ε.). Η ελληνική κτηνοτροφία στηρίζεται σε πολύ μεγάλο βαθμό στην ξηρά τροφή για τις ζωοτροφές σε σύγκριση με ό,τι συμβαίνει στις άλλες χώρες. Ακόμη δε και για τα χωράφια με τριφύλλι, στην Ελλάδα χρειάζεται να καταναλώσεις ενέργεια για να τα ποτίσεις, κάτι που στην Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη δεν είναι αναγκαίο λόγω των καιρικών συνθηκών», επισημαίνει στην «Κ» ο Στέφανος Κομνηνός, συνιδρυτής της εταιρείας συμβούλων Netrino, αναλυτής της αγοράς και πρώην γενικός γραμματέας Εμπορίου.

Πέρα όμως από το δομικό πρόβλημα, υπάρχουν και άλλοι λόγοι. Μόλις στις αρχές της εβδομάδας ο επικεφαλής της γαλακτοβιομηχανίας Κρι Κρι επανέλαβε τις καταγγελίες του για τεχνητές ελλείψεις και κερδοσκοπικά παιχνίδια σε ό,τι αφορά τις πρώτες ύλες, καταγγελίες που είχαν γίνει από το «συγγενικό» Ινστιτούτο Ελληνικού Γάλακτος τον Απρίλιο. Ετσι η τιμή παραγωγού για το αγελαδινό γάλα έφτασε από τα 0,38 ευρώ/λίτρο στα 0,50 ευρώ/λίτρο και φυσικά πέρασε και θα περάσει στην τιμή λιανικής των γαλακτοκομικών. Η τιμή του φρέσκου γάλακτος στην Ελλάδα αυξήθηκε κατά 8,2% τον Απρίλιο, αύξηση που μπορεί να είναι ελαφρώς χαμηλότερη από αυτή στην Ευρωζώνη (8,5%). Το πρόβλημα, βεβαίως, είναι ότι παρά τα όσα έγιναν και πριν από μερικά χρόνια με την περίφημη «εργαλειοθήκη ανταγωνισμού του ΟΟΣΑ», η οποία προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων και τριγμούς στη συγκυβέρνηση Ν.Δ. – ΠΑΣΟΚ, το γάλα στην Ελλάδα παραμένει ακριβό. Η μέση τιμή για 1 λίτρο φρέσκο γάλα είναι 1,24 ευρώ (σ.σ. η επικρατούσα τιμή αυτή τη στιγμή για τον μεγαλύτερο «παίκτη» στην κατηγορία είναι 1,48 ευρώ στο σούπερ μάρκετ, με τη συσκευασία να φτάνει τα 2 ευρώ στα μικρά σημεία πώλησης), πολύ υψηλότερη από τη μέση τιμή σε χώρες γενικά φθηνότερες, όπως η Ισπανία, αλλά και η Γαλλία και η Γερμανία.

Την ίδια ώρα, όμως, στην Ελλάδα καταγράφονται πολύ μεγάλες αυξήσεις σε φρούτα και λαχανικά, προϊόντα τα οποία παράγονται εδώ. Πέρα από την επιβάρυνση που υπάρχει σήμερα από τις πολύ μεγάλες αυξήσεις στα λιπάσματα και την ενέργεια η οποία απαιτείται για τα θερμοκήπια, την άρδευση, αλλά και για τη μεταφορά των προϊόντων, οι υψηλές τιμές αποδίδονται σε μια εγγενή αδυναμία: ο κατακερματισμός με την ύπαρξη πολλών μικρών παραγωγών και πωλητών σημαίνει μεγάλη επιβάρυνση κόστους σε κάθε στάδιο της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Το ίδιο προϊόν 2,5 φορές ακριβότερο από τη Γερμανία

Ακόμη και δυόμιση φορές πάνω μπορεί να πληρώνει ένα νοικοκυριό στην Ελλάδα τις βρεφικές πάνες, αλλά και αρκετά άλλα προϊόντα που παράγονται από τους πλέον γνωστούς πολυεθνικούς ομίλους, από ό,τι ένα νοικοκυριό στη Γερμανία. Το παράδειγμα δεν είναι τυχαίο και δυστυχώς δεν είναι το μοναδικό: ένα πακέτο βρεφικές πάνες 23 τεμαχίων κοστίζει στην Ελλάδα 8,98 ευρώ, ενώ στη Γερμανία μπορεί να το βρει κάποιος σε κατάστημα πολύ μεγάλης αλυσίδας σούπερ μάρκετ προς 3,80 ευρώ. Πρόκειται δε για τιμές που δεν περιέχουν κάποια προσφορά. Στο ελληνικό σούπερ μάρκετ η τιμή με την τρέχουσα προσφορά κατεβαίνει μεν στα 6,78 ευρώ, αλλά και πάλι είναι υπερδιπλάσια της τιμής στη Γερμανία.

Το ζήτημα δεν είναι τωρινό, αλλά ούτε και συγκυριακό. Ούτε είναι αποτέλεσμα των «κακών πολυεθνικών» που εκμεταλλεύονται τους δυστυχείς Ελληνες. Συμβαίνει εδώ και χρόνια και είναι αποτέλεσμα ενός συνδυασμού παραγόντων που σχετίζονται τόσο με την παραγωγική δομή της Ελλάδας και τη λειτουργία της εγχώριας αγοράς. Κατ’ αρχάς, σε αρκετές από τις ευρωπαϊκές χώρες υπάρχουν εργοστάσια παραγωγής των πολυεθνικών σε βασικά καταναλωτικά προϊόντα, πολύ περισσότερα από όσα υπάρχουν στην Ελλάδα. Δεύτερον, το μέγεθος της ελληνικής αγοράς είναι εκ των πραγμάτων μικρό, κάτι που δεν ευνοεί την ύπαρξη πολύ χαμηλών περιθωρίων κέρδους. Υπάρχουν, όμως, και δύο ακόμη σημαντικοί παράγοντες. «Στην Ελλάδα προμηθευτές και λιανέμποροι συνεχίζουν να δουλεύουν πάρα πολύ με τις προσφορές, διότι εκπαίδευσαν έτσι τους καταναλωτές και τώρα βρίσκονται σε έναν φαύλο κύκλο. Κρατούν λοιπόν τις ονομαστικές τιμές ψηλά για να είναι τον μισό χρόνο στο ράφι με μειωμένη τιμή. Αυτό που γίνεται εδώ ωθεί τον αγοραστή να μη λαμβάνει ορθολογικές αποφάσεις, ειδικά μάλιστα καθώς είναι ελάχιστοι εκείνοι που ελέγχουν στο ταμπελάκι και την τιμή ανά μονάδα προϊόντος», υποστηρίζει ο κ. Κομνηνός.  Επιπλέον σε χώρες όπως για παράδειγμα η Γερμανία και η Ισπανία, το οργανωμένο λιανεμπόριο ελέγχεται σε πολύ μεγάλο βαθμό από τις εκπτωτικές αλυσίδες (discounters), με συνέπεια να συμπαρασύρουν προς τα κάτω και τις τιμές των επωνύμων.

«Μαύρη» πρωτιά στον ενεργειακό πληθωρισμό

Οι μεγάλες αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας οφείλονται και σε εξωγενείς παράγοντες, αλλά και σε ελληνικές ιδιαιτερότητες. Για αυτό ο ενεργειακός πληθωρισμός, δηλαδή η άνοδος των τιμών στην ενέργεια τον Μάιο (σε σχέση με τον Μάιο του 2021) ήταν στην Ελλάδα 60,9% έναντι 39,2% κατά μέσο όρο στην Ευρωζώνη, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat. Τον Απρίλιο ήταν 57,6% έναντι 37,5% στην Ευρωζώνη. Κι αυτές οι αποκλίσεις υπάρχουν μετά τις κρατικές επιδοτήσεις προς τους καταναλωτές, οι οποίες είναι από τις πιο γενναιόδωρες μεταξύ των κρατών-μελών του ενιαίου νομίσματος.

Τέσσερις είναι οι βασικοί λόγοι που οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας αυξάνονται περισσότερο σε σχέση με την Ευρωζώνη:
Η υψηλότερη συμμετοχή του φυσικού αερίου στο μείγμα της ηλεκτροπαραγωγής, που φτάνει το 40%. Αλλες χώρες, όπως η Γερμανία και η Γαλλία, ενίσχυσαν την παραγωγή ρεύματος από άνθρακα (η πρώτη) και από πυρηνικά (η δεύτερη).

Οι ΑΠΕ στην Ελλάδα πληρώνονται με εγγυημένες τιμές, με αποτέλεσμα να μην ορίζουν τιμή στο σύστημα, ακόμη και σε ημέρες που η παραγωγή τους κυριαρχεί στο ενεργειακό μείγμα.

Η έλλειψη διασυνδέσεων για φθηνότερες εισαγωγές, αν και όποτε υπάρχουν, και η στενότητα ισχύος, δηλαδή η οριακή κάλυψη της ζήτησης σε ρεύμα.
Η ανωριμότητα της ελληνικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Η Ελλάδα είναι η μοναδική αγορά στην Ευρώπη όπου η αύξηση της τιμής στη χονδρεμπορική αγορά περνάει σε ποσοστό σχεδόν 100% στη λιανική, όταν σε άλλες χώρες αυτό περιορίζεται στο 20%-50% διότι λειτουργούν τα μακροπρόθεσμα διμερή συμβόλαια, που δεν υπόκεινται στις διακυμάνσεις της χρηματιστηριακής αγοράς.

Σε ό,τι αφορά τα καύσιμα, η υψηλή τιμή οφείλεται στους φόρους. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στις 30 Μαΐου, η Ελλάδα είχε την τρίτη υψηλότερη τελική μέση τιμή αμόλυβδης στην Ευρώπη (2,277 ευρώ/λίτρο), μετά τη Φινλανδία και τη Δανία. Ωστόσο, η προ φόρων τιμή ήταν η 12η υψηλότερη.

“Καθημερινή”

Ανοησία μεγίστη να ενδώσει το ΝΑΤΟ στον εκβιασμό του Ταγίπ Ερντογάν

0
ISTANBUL, TURKEY - JUNE 17: TurkeyÕs President Recep Tayyip Erdogan speaks to supporters during a AK Parti election rally on June 17, 2018 in Istanbul, Turkey. Presidential candidates from all parties are holding campaign rallies across Turkey a week ahead of the countries June 24, parliamentary and presidential elections. (Photo by Chris McGrath/Getty Images)

Ελληνοτουρκικά: Σε επιφυλακή για όλα τα σενάρια η Αθήνα – Πρόσφυγες στα παράλια μετακινεί η Άγκυρα

0

Προετοιμασμένη για κάθε σενάριο η Αθήνα

Προετοιμασμένη ακόµα και για το πιο ακραίο σενάριο στο Αιγαίο είναι η Αθήνα, η οποία παρακολουθεί με ψυχραιμία όλα όσα εκτυλίσσονται στην Τουρκία τις τελευταίες ημέρες και εβδομάδες. Στην Αθήνα εξετάζονται με προσοχή και σχολαστικότητα όλα τα δεδομένα που καταφθάνουν από την Τουρκία, είτε άμεσα είτε από συμμαχικές χώρες, που παρακολουθούν όσα συμβαίνουν στην Αγκυρα με ανησυχία για διαφορετικούς λόγους, κυρίως λόγω του ρωσο-ουκρανικού πολέμου και της επαπειλούμενης εισβολής στη βόρεια Συρία.

Τα τελευταία 24ωρα παρατηρείται μια μετακίνηση προσφύγων και μεταναστών στα τουρκικά παράλια, κυρίως στις περιοχές απέναντι από τη Χίο και τη Σάμο, γεγονός το οποίο ευλόγως έχει θορυβήσει την ελληνική πλευρά. Πέρα από τις κινήσεις καταφθάνουν πληροφορίες σχετικά με την αυξανόμενη παρουσία και λέμβων που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν από τους μετανάστες που φθάνουν στα παράλια.

Ούτως ή άλλως οι πρόσφυγες και οι μετανάστες πολλές φορές έχουν αξιοποιηθεί από την Τουρκία ως εργαλείο πίεσης προς την Ελλάδα, η οποία στην περίπτωση αυτή πολλές φορές αντιμετωπίζει όχι μόνο τη γεωπολιτική, αλλά και την ανθρωπιστική διάσταση του ζητήματος.

Η συγκέντρωση προσφύγων και μεταναστών στις μικρασιατικές ακτές, σε συνδυασμό με τη ρητορική αποχαλίνωση των αξιωματούχων της τουρκικής κυβέρνησης έχει οδηγήσει διπλωματικούς και στρατιωτικούς κύκλους στην Αθήνα σε «ξεσκόνισμα» παλαιότερων σεναρίων κρίσης.

Οι Ενοπλες Δυνάμεις στο Ανατολικό Αιγαίο έχουν εντολή να κινούνται με αυξημένο βαθμό επιφυλακής και ετοιμότητας προκειμένου να αντιδράσουν άμεσα εφόσον χρειαστεί.

Ενδεικτικό είναι εκείνο του ενδεχομένου αποβίβασης μεταναστών σε κάποια νησίδα ή νησί εξ αυτών που η Τουρκία θεωρεί «ακαθορίστου κυριότητας» και της προσπάθειας διάσωσής τους από την τουρκική ακτοφυλακή υπό το πρόσχημα αρχικά της περιοχής ευθύνης έρευνας και διάσωσης (που η Τουρκία θεωρεί ότι της ανήκει στα ανατολικά του 25ου μεσημβρινού έτσι κι αλλιώς).

Υπενθυμίζεται ότι ένα τέτοιο περιστατικό είχε εκτυλιχθεί στις αρχές του 2015, όταν ελληνικές και τουρκικές δυνάμεις έσπευσαν να διασώσουν μετανάστες από πλοιάριο που είχε ναυαγήσει στα Ιμια. Τότε η κρίση είχε επιλυθεί με την απόφαση οι μισοί μετανάστες να μεταφερθούν από το Λιμενικό Σώμα και οι άλλοι μισοί από την τουρκική ακτοφυλακή. Τότε η κρίση είχε λυθεί μέσα στη νύχτα, δίχως να επικρατήσει ένταση και με διαύλους επικοινωνίας οι οποίοι λειτούργησαν, παρά το γεγονός ότι η τότε νέα κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ είχε μόλις αναλάβει τη διακυβέρνηση της χώρας. Είναι πασιφανές ότι η επανάληψη ενός τέτοιου σεναρίου υπό τις σημερινές συνθήκες, δηλαδή τη μεσολάβηση εδώ και έναν χρόνο της επισημοποίησης του νέου δόγματος της Αγκυρας για σύνδεση της αποστρατιωτικοποίησης των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου με την κυριαρχία τους και την πρόσφατη απόφαση για ρητορική αποχαλίνωση, θα μπορούσε να έχει δυνητικά πολύ διαφορετικά αποτελέσματα.

Για τον σκοπό αυτό οι Ενοπλες Δυνάμεις στο Ανατολικό Αιγαίο εξακολουθούν να κινούνται με βάση έναν αυξημένο βαθμό επιφυλακής και ετοιμότητας, προκειμένου να αντιδράσουν εφόσον χρειαστεί. Πάντως μέχρι στιγμής η βασική στρατιωτική δραστηριότητα των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων, δηλαδή η άσκηση «Efes 2022» εκτυλίσσεται με τρόπο υποδειγματικό, εντός των ορίων των τουρκικών χωρικών υδάτων και δίχως παρενοχλήσεις, κατ’ ορισμένους λόγω και της αμερικανικής συμμετοχής σε αυτήν με πλοίο και ειδικές δυνάμεις.

Η διπλωματία των χαρτών

Την ίδια στιγμή στην Αθήνα έχει ληφθεί μια απόφαση που ήδη υλοποιείται σε πολλά επίπεδα, για την προώθηση των ελληνικών θέσεων και την κατάδειξη της τουρκικής επιθετικότητας μέσω χαρτών. Ηδη την Τετάρτη η «Κ» παρουσίασε ορισμένους από τους 16 χάρτες που έχουν διανεμηθεί σε πρεσβείες και μόνιμες αντιπροσωπείες ανά την υφήλιο, οι οποίοι παρουσιάζουν την αλληλουχία των τουρκικών μονομερών προκλήσεων και αμφισβητήσεων που οδήγησαν από το στάτους κβο του 1972 στις τουρκικές απαιτήσεις για επέκταση της επιρροής σε… παραπάνω από το μισό Αιγαίο το 2022, προφανώς σε πλήρη αντίθεση με όλα όσα προβλέπει το διεθνές δίκαιο και το δίκαιο της θάλασσας. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης παρουσίασε τον χάρτη της «Γαλάζιας Πατρίδας» στον Γερμανό καγκελάριο Ολαφ Σολτς, όπως και στους Αμερικανούς αξιωματούχους με τους οποίους ο ίδιος και η αντιπροσωπεία που τον συνόδευε συναντήθηκαν κατά την επίσκεψη στην Ουάσιγκτον. Ο ίδιος χάρτης, αλλά και η διαχρονική πορεία των τουρκικών προκλήσεων θα παρουσιαστεί από τον υπουργό Εξωτερικών Νίκο Δένδια στη Γερμανίδα ομόλογό του Αναλένα Μπέρμποκ, η οποία αναμένεται στην Αθήνα την ερχόμενη Πέμπτη 9 Ιουνίου. Φυσικά η επίσκεψη της υπουργού Εξωτερικών της Γερμανίας στην Αθήνα έχει πολύ ευρύτερη σημασία, πέρα από τη συγκυρία των ελληνοτουρκικών, καθώς η Ε.Ε. αντιμετωπίζει ουσιαστικές προκλήσεις στην προσπάθεια διατήρησης μιας συνεκτικής πολιτικής προς τρίτους, μετά το ξέσπασμα του πολέμου στην Ουκρανία. Για την Ελλάδα είναι ιδιαίτερα σημαντική η στήριξη της Γερμανίας στην προσπάθεια που κάνει για τη μετατροπή σε ενεργειακό κόμβο και, όπως είναι γνωστό, τα συμφέροντα Βερολίνου και Αθηνών σπάνια βρέθηκαν να ταυτίζονται στο συγκεκριμένο θέμα. Επιπλέον, Ελλάδα και Γερμανία συνομιλούν πλέον εντατικά και για τη συνεργασία στο θέμα των εξοπλισμών, μάλιστα με το ενδεχόμενο και της συμπαραγωγής αρμάτων μάχης.

Τέσσερις «μνηστήρες» για τις κορβέτες

Η αναβαπτισμένη τουρκική επιθετικότητα έστειλε στις ελληνικές καλένδες και την –όποια– συζήτηση υπήρχε για το ενδεχόμενο περιορισμού των εξοπλιστικών δαπανών λόγω και της δημοσιονομικής πίεσης που ασκεί η πολύπλευρη κρίση. Στο πλαίσιο αυτό, τις επόμενες ημέρες αναμένεται να οριστικοποιηθούν οι αποφάσεις για την προμήθεια κορβετών, μέσα από μια ποικιλία προτάσεων και σχεδίων που έχουν προταθεί από τη Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ιταλία και την Ολλανδία. Επίσης, θα οριστικοποιηθεί και το πρόγραμμα αναβάθμισης των υφιστάμενων φρεγατών τύπου ΜΕΚΟ του Πολεμικού Ναυτικού, προκειμένου αυτά τα πολεμικά πλοία να αποκτήσουν τη δυνατότητα να υπηρετούν για ακόμα 15 χρόνια. Τις επόμενες ημέρες θα ενταθούν και οι συζητήσεις για την ανταλλαγή τεθωρακισμένων οχημάτων μάχης (ΤΟΜΑ) ΒΜP-1 με τα γερμανικά Marder, ενώ προχωρούν και μια σειρά από μικρότερα αλλά εξίσου σημαντικά προγράμματα όπως η αναβάθμιση των F-16 Block 50 και η προμήθεια UAV τύπου MQ-9.

“Καθημερινή”

Για πόσο καιρό η ΕΕ μπορεί να αντέξει τον πόλεμο στην Ουκρανία;

0

Δευτέρα, 06 Ιουνίου 2022 07:06

UPD:07:08
EPA/OLEG PETRASYUK 

Του Μιχάλη Ψύλου
[email protected]

Ο ρωσικός πόλεμος μαίνεται στην Ουκρανία για περισσότερες από 100 ημέρες. Χωριά και πόλεις δέχονται επιθέσεις καθημερινά Το πρωί της Κυριακής η πρωτεύουσα Κίεβο σφυροκοπήθηκε ξανά, για πρώτη φορά τις τελευταίες εβδομάδες. Και το χειρότερο: Ουδείς μπορεί πραγματικά να υπολογίσει πόσο θα διαρκέσει αυτός ο πόλεμος στην Ευρώπη.

Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν δεν έχει να επιδείξει μέχρι στιγμής κάποια πραγματικά μεγάλη στρατιωτική επιτυχία . Αυτό οφείλεται κυρίως στην υποστήριξη που λαμβάνει η Ουκρανία από τη Δύση: όπλα, πληροφορίες από τις δυτικές μυστικές υπηρεσίες, ανθρωπιστική βοήθεια και  πολλά χρήματα.

«Μπορεί να χρειαστούν άλλοι δύο έως έξι μήνες για να τελειώσει ο πόλεμος», δήλωσε ο Μιχάιλο Ποντόλιακ, σύμβουλος του Ουκρανού προέδρου Ζελένσκι σε συνέντευξή του στη διαδικτυακή πύλη της ρωσικής αντιπολίτευσης Medusa. «Θα υπάρξουν διαπραγματεύσεις μόνο όταν αλλάξει ο συσχετισμός στο πεδίο της μάχης και η Ρωσία δεν θα μπορεί πλέον να υπαγορεύει τους όρους της», πρόσθεσε.

Το ερώτημα είναι βέβαια για πόσο καιρό η Δύση φαίνεται διατεθειμένη να στηρίζει την Ουκρανία, στον βαθμό που το κάνει όπως μέχρι τώρα. Ιδιαίτερα, καθώς οι κυρώσεις στη Ρωσία δεν πλήττουν μόνο τη Μόσχα, αλλά και την ευρωπαϊκή οικονομία.

Σύμφωνα με την  Washington Post, στο σημείο αυτό εστιάζει πλέον τη στρατηγική του ο Πούτιν : Ο Ρώσος πρόεδρος  προετοιμάζεται για έναν μακρύ πόλεμο φθοράς στην Ουκρανία και θα επιδιώξει να χρησιμοποιήσει οικονομικά όπλα, όπως τον αποκλεισμό των εξαγωγών σιτηρών της Ουκρανίας, για να μειώσει τη δυτική υποστήριξη προς το Κίεβο. Ο Πούτιν πιστεύει ότι «η Δύση θα εξαντληθεί», αναφέρει στην αμερικανική εφημερίδα ένας Ρώσος ολιγάρχης, που φυσικά θέλει να παραμείνει ανώνυμος.

«Ο Πούτιν προσπαθεί να αλλάξει την κατάσταση και πιστεύει ότι μακροπρόθεσμα θα κερδίσει, επειδή οι δυτικοί ηγέτες είναι ευάλωτοι και η κοινή γνώμη στη Δύση μπορεί να αλλάξει σε μια μέρα», λέει ο Ρώσος ολιγάρχης και εξηγεί: Ο Πούτιν «είναι ένας πολύ υπομονετικός άνθρωπος. Έχει την πολυτέλεια να περιμένει έξι έως εννέα μήνες, γιατί μπορεί να ελέγξει τη ρωσική κοινωνία πολύ καλύτερα από ό,τι η Δύση μπορεί να ελέγξει τους πολίτες της».

Η Ευρώπη βρίσκεται άλλωστε αντιμέτωπη με έναν αυξανόμενο πληθωρισμό που οδηγεί σε πτώση του βιοτικού επιπέδου των πολιτών.

Το ευρωπαϊκό εμπάργκο στις εξαγωγές διά θαλάσσης του ρωσικού πετρελαίου, έχει προς το παρόν μικρό αντίκτυπο στη Ρωσία και πολύ μεγαλύτερο στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις στην ΕΕ.

Ο πρώην επικεφαλής οικονομολόγος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης Σεργκέι Γκούριεφ υποστηρίζει μάλιστα στην Washington Post ότι ο Πούτιν δεν έχει άλλη επιλογή από το να συνεχίσει τον πόλεμο με την ελπίδα ότι ο αποκλεισμός των σιτηρών της Ουκρανίας θα «οδηγήσει σε αστάθεια στη Μέση Ανατολή και ένα νέο κύμα προσφύγων».

Ο Πούτιν τρίβει τα χέρια του βλέποντας την Ευρώπη να αναλώνεται επί εβδομάδες σε διπλωματικά παζάρια για τους όρους του εμπάργκο πετρελαίου. Και θεωρεί ότι ο χρόνος κυλάει υπέρ του. Η Ευρώπη;

naftemporiki.gr

Τρεις χώρες αρνήθηκαν να αφήσουν το αεροπλάνο του Λαβρόφ να εισέλθει στη Σερβία. Η επίσκεψη ακυρώθηκε

0

 

Η Βουλγαρία, το Μαυροβούνιο και η Βόρεια Μακεδονία απαγόρευσαν στο αεροσκάφος του Ρώσου υπουργού Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ να διασχίσει τον εναέριο χώρο τους.

Με αποτέλεσμα, η επίσκεψη του  Ρώσου υπουργού στη Σερβία που είχε προγραμματιστεί για τις 6-7 Ιουνίου να ακυρωθεί, ανακοίνωσε το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών.

Η πρωθυπουργός της Σερβίας Άνα Μπρνάμπιτς χαρακτήρισε την τρέχουσα κατάσταση απίστευτη και εξαιρετική.

Το Μαυροβούνιο, η Βουλγαρία και η Βόρεια Μακεδονία έκλεισαν τον εναέριο χώρο τους στα αεροσκάφη του Ρώσου υπουργού Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ , ανέφερε η σερβική εφημερίδα Vecherne Novosti.

Η εφημερίδα δημοσίευσε στιγμιότυπο από έγγραφο που απαγορεύει την πτήση του αεροσκάφους του Ρώσου Υπουργού Εξωτερικών πάνω από το έδαφος του Μαυροβουνίου για επίσκεψη στο Βελιγράδι.

Το δημοσίευμα παρουσίασε ένα κείμενο που δεν δόθηκε («δεν χορηγήθηκε άδεια») υπογεγραμμένο από έναν αξιωματούχο.

Έτσι, σύμφωνα με την εφημερίδα, η επίσκεψη του Λαβρόφ στη Σερβία, η οποία είχε προγραμματιστεί για τις 6-7 Ιουνίου, «αποδείχθηκε μεγάλο ζήτημα», «αλλά δεν φταίει το επίσημο Βελιγράδι για αυτό».

Η Ρωσίδα πρέσβειρα στη Σόφια, Ελεονόρα Μιτροφάνοβα, είπε ότι η Βουλγαρία αρνήθηκε επίσης να παραχωρήσει αεροπορικό διάδρομο για το ρωσικό κυβερνητικό αεροσκάφος.

«Μπορώ να επιβεβαιώσω ότι οι βουλγαρικές αρχές δεν επέτρεψαν στο αεροπλάνο με τον Ρώσο υπουργό Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ να πετάξει στη Σερβία μέσω του εναέριου χώρου της χώρας τους», είπε η διπλωμάτης.

Το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών επιβεβαίωσε αργότερα ότι το Μαυροβούνιο, η Βουλγαρία και η Βόρεια Μακεδονία δεν είχαν δώσει άδεια για το αεροπλάνο του Ρώσου υπουργού να πετάξει από τον εναέριο χώρο τους.

Απαντώντας στο ερώτημα εάν η επίσκεψη του Λαβρόφ στο Βελιγράδι θα ακυρωθεί εξαιτίας αυτού, το υπουργείο είπε: «Η διπλωματία μας δεν έχει ακόμη κατακτήσει την ικανότητα … τηλεμεταφοράς » .

Gazeta.ru

https://www.echedoros-a.gr

 

Γιατί ο Πούτιν θα προτείνει σύντομα κατάπαυση του πυρός -Τι υποστηρίζει ειδικός στη στρατιωτική Ιστορία

0

Κατεστραμμένο ρωσικό τανκ στην Ουκρανία / Φωτογραφία αρχείου: AP Photo/Vadim Ghirda
06/06/2022  09:54
Εδώ και τρεισήμιση μήνες η στρατιά του Βλαντίμιρ Πούτιν προσπαθεί να καταλάβει την Ουκρανία, αλλά οι δυνάμεις της τελευταίας αμύνονται λυσσαλέα ανακαταλαμβάνοντας εδάφη και ωθώντας σε αρκετά μέτωπα πίσω τα ρωσικά στρατεύματα.

Κι ο Αμερικανός ειδικός στη στρατιωτική ιστορία Φίλιπς Ο’ Μπράιαν θεωρεί ότι ο Πούτιν μπορεί σύντομα να προτείνει μια κατάπαυση του πυρός καθώς «κολλάει» η επιχείρηση, οι δυνάμεις του μετρούν βαριές απώλειες και σε στρατηγούς και άλλους υψηλόβαθμους αξιωματικούς και οι Ουκρανοί δεν το βάζουν κάτω.

Όταν ξεκίνησαν τα ρωσικά στρατεύματα την εισβολή στην Ουκρανία στις 24 Φεβρουαρίου, το σχέδιο του Πούτιν ήταν να καταλάβει τη χώρα με έναν αστραπιαίο πόλεμο. Η ρωσική στρατιά των άνω των 100.000 ανδρών επιτέθηκε ταυτόχρονα από τρία μέτωπα στην Ουκρανία, αλλά μέχρι στιγμής το σχέδιο δεν απέδωσε καρπούς και οι υπολογισμοί του Κρεμλίνου έχουν πέσει έξω.

«Η στρατηγική των δυνάμεων του Πούτιν θυμίζει Α΄Π Π»
Στις αρχές Απριλίου ο Πούτιν μετέφερε τις ρωσικές δυνάμεις στο ανατολικό μέτωπο της Ουκρανίας, όπου ναι μεν προχωρούν σταθερά, αλλά με πολύ βραδείς ρυθμούς και πισωγυρίσματα, που προκαλούν απογοήτευση στην ηγεσία του ρωσικού στρατού, αλλά και στο Κρεμλίνο, μια μέθοδος που θυμίζει στον ιστορικό και καθηγητή στρατηγικών σπουδών στο Πανεπιστήμιο του St Andrews, στη Σκωτία τον Α ΄Παγκόσμιο Πόλεμο και η οποία σύμφωνα με ειδικούς είναι λίαν αναποτελεσματική. Με τις πολύ βαριές απώλειες τόσο σε πολεμικό υλικό αλλά και σε ανθρώπινο δυναμικό οι δυνάμεις του Πούτιν «απλώς δεν έχουν την ευκαιρία να προχωρήσουν γρήγορα», λέει ο Ο’ Μπράιαν στην ελβετική εφημερίδα “SonntagsZeitung”. Και ακόμη κι αν οι Ρώσοι κατάφερναν να «ανοίξουν τρύπες στις γραμμές άμυνας» των Ουκρανών, «σπάνια μόνον μπορούν να το εκμεταλλευτούν και να κερδίσουν έδαφος», συμπληρώνει.

Γενικά, μπορεί κανείς να παρατηρήσει ότι η μαχητική δραστηριότητα των δυνάμεων του Πούτιν στην Ουκρανία μειώνεται, η οργή στο Κρεμλίνο εντείνεται και τα ρωσικά στρατεύματα δεν μπορούν πλέον να συμμετέχουν σε έναν παρατεταμένο πόλεμο, σημειώνει ο ειδικός, ωστόσο, είναι δύσκολο να προβλεφθεί πότε θα σημάνει το τέλος της επίθεσης. Όπως εκτιμά ο Ο’ Μπράιαν, η Ρωσία θέλει να αποσπάσει όσο το δυνατόν μεγαλύτερο τμήμα των εδαφών του Ντονμπάς και στη συνέχεια να κηρύξει τη νίκη της. «Καταλαμβάνοντας το Ντονμπάς θα προτείνουν μια κατάπαυση του πυρός και θα προσπαθήσουν έτσι να βάλουν ένα τέλος στον πόλεμο και να γλιτώσουν από κάποιες κυρώσεις», λέει.

Σύμφωνα με τον Αμερικανό ειδικό στη στρατιωτική ιστορία, μόλις ο Πούτιν κηρύξει τη «νίκη» της Ρωσίας στο Ντονμπάς, η Μόσχα θα στήσει «πλαστά δημοψηφίσματα», ώστε οι κάτοικοι των κατεχόμενων εδαφών να δηλώσουν την «επιθυμία» τους να ενταχθούν στη Ρωσική Ομοσπονδία. Αλλά, όπως λέει, το Κίεβο υπό τις παρούσες συνθήκες δεν υπάρχει περίπτωση να συναινέσει σε μια κατάπαυση του πυρός.

«Όσο το Κίεβο θα έχει την αίσθηση ότι λαμβάνει την υποστήριξη, την οποία χρειάζεται, όσο οι Ουκρανοί είναι σε θέση να συνεχίσουν να ενισχύουν τις ένοπλες δυνάμεις τους, είναι πολύ απίθανο να αποδεχτούν μια κατάπαυση του πυρός που θα προτείνει η Ρωσία», λέει ο O’Brien. «Και με το δίκιο τους, αφού έτσι θα έχαναν το 20% των εδαφών της χώρας τους».

iefimerida.gr