Αρχική Blog Σελίδα 1895

Αλέξανδρος Ιτιμούδης: ΟΙ ΗΠΑ ΚΑΙ Η ΛΑΝΘΑΣΜΕΝΗ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗ

0

Του Αλέξανδρου Ιτιμούδη*

Η παρούσα χρονική συγκυρία απαιτεί την καλύτερη δυνατή ανάγνωση των γεωπολιτικών συνθηκών και επιταγών, ειδικά δε, σε μια εποχή όπου τα πράγματα διαφαίνονται πιο μπερδεμένα και πολύπλοκα από ποτέ. Στο πλαίσιο αυτό η Ελλάδα θα πρέπει σε σταθερή πλέον βάση να αρχίσει να επικοινωνεί προς τους συμμάχους ένα διαφορετικό τρόπο προσέγγισης των γεωπολιτικών μεταβλητών, ειδικά αυτών που αφορούν το θέατρο επιχειρήσεων της Ανατολικής Μεσογείου και της ευρύτερης Μέσης Ανατολής γενικότερα.

Διαπιστώνω πως από την πλευρά των Ηνωμένων Πολιτειών, που αποτελούν και την ηγεμονική θαλάσσια δύναμη με την οποία ταυτίζεται γεωστρατηγικά η Ελλάδα, υπάρχει μια τάση προσέγγισης της γεωπολιτικής οπτικής τους με όρους αυστηρά χωρικούς. Είναι προφανές, πως ως θαλάσσια δύναμη, επιδιώκουν τον έλεγχο στρατηγικών σημείων στο χάρτη, τα οποία θα διασφαλίζουν την απρόσκοπτη θαλάσσια μεταφορά και την ανάσχεση της εκάστοτε χερσαίας δύναμης, όμως υπάρχει μια πολύ σημαντική παράμετρος η οποία χαλάει τον όλο σχεδιασμό. Ο πολιτισμικός παράγοντας. Ένας παράγοντας που τουλάχιστον στην περιοχή της Μεσογείου παίζει ένα διαχρονικό και ουσιαστικό ρόλο.

Οι ΗΠΑ, ως νεοδόμητο κράτος-έθνος (και όχι έθνος-κράτος), έχουν μια ολιστική αντιμετώπιση των χωρών που βρίσκονται επάνω στο κρηπίδωμα (rimland), αντιμετωπίζοντας τες κυρίως ως χωρικές οντότητες που πρέπει να διατηρούν την ενότητα τους αυτή με κάθε μέσο. Όμως αυτό είναι εξ ορισμού λανθασμένη ανάγνωση της πραγματικότητας. Χαρακτηριστικό είναι το Αιγαιακό Σύστημα, το αποτελούμενο από την Ελλάδα και την Τουρκία. Είναι αδύνατον να χαρακτεί αξιόπιστη γεωστρατηγική, όταν έχεις να κάνεις με δύο δρώντες που χαρακτηρίζονται από εντελώς αντιστικτική πολιτισμική θεώρηση, την στιγμή που ο ένας μάλιστα έχει ήδη δείξει εδώ και καιρό πως μετατοπίζεται σε τελείως διαφορετική κατεύθυνση.

Είτε αρέσει σε κάποιους είτε όχι, η Τουρκία εδώ και πάρα πολύ καιρό έχει επιλέξει να στραφεί προς τον ευρασιατικό παράγοντα, ο οποίος είναι εξ ορισμού χερσαίος, και ταυτίζεται ιστορικά με την Μογγολική αυτοκρατορία. Η πρόσφατη συνάντηση των τριών ηγετών της Τουρκίας, της Ρωσίας, και του Ιράν, αποδεικνύει με τον πλέον καταφανή τρόπο, πως ο τουρκικός παράγοντας έχει επιλέξει το που ανήκει πολιτισμικά. Κάποια μέρη του πολιτικού κατεστημένου των ΗΠΑ αρνούνται ή δεν θέλουν να δεχτούν πως αυτό πλεόν είναι οριστικό και αμετάκλητο. Το πρόβλημα – Τουρκία θα συνεχίσει να υφίσταται είτε με την τωρινή είτε με άλλη διοίκηση.

Η Ελλάδα (και η Κύπρος) από κοινού με το Ισράηλ, ως κράτη με ιστορικό – πολιτισμικό βάθος στην περιοχή, έχουν αντιληφθεί εδώ και καιρό, πως αποτελούν τα δύο μοναδικά δυτικά προγεφυρώματα του συμπλόκου της Ανατολικής Μεσογείου, και για αυτό η μεταξύ τους συνεργασία είναι κάτι παραπάνω από μια απλή συννενόηση. Διαθέτουν ισχυρή μεσογειακή ταυτοτική αυτοαντίληψη, μικρό στρατηγικό βάθος, και κυρίως καμία εναλλακτική επιλογή σε περίπτωση ήττας. Αυτό είναι κάτι το οποίο οι σύμμαχοι και κυρίως οι ΗΠΑ θα πρέπει να αρχίσουν να το αντιλαμβάνονται πολύ πιο ενεργά, διότι μια πιθανή ανάφλεξη σε αυτό το θέατρο επιχειρήσεων δεν θα βλάψει μόνο τους άμεσους δρώντες αλλά και τα ευρύτερα στρατηγικά συμφέροντα του βορειοατλαντικού παράγοντα.

Το ελληνικό σύστημα, η στρατιωτική ηγεσία συγκεκριμένα, δείχνει να αντιλαμβάνεται πως η στροφή που είχε επιχειρηθεί προς τον γαλλογερμανικό (κυρίως γερμανικό) άξονα, πλέον φτάνει στα πρόθυρα της χρεοκοπίας, όσον αφορά τον στρατηγικό προσανατολισμό της χώρας, και έτσι εξηγείται η προσέγγιση με τα κράτη του Κόλπου, όσο και με την περαιτέρω εμβάθυνση των σχέσεων με το Ισραήλ. Οι δύο επίφοβοι παράγοντες στην εξίσωση είναι η Λιβύη και η Αίγυπτος, όμως ειδικά με την δεύτερη υπάρχει επίσης μια σχέση συνεργασίας αρκετά ανεπτυγμένη, οπότε προς ώρας τουλάχιστον, τα πράγματα βαίνουν καλώς.Με την Λιβύη η Ελλάδα οφείλει να αναλάβει ενεργητικότερο ρόλο, διότι η Τουρκία είναι εδώ και καιρό παρούσα με συνεχείς επενδύσεις και εκπαιδεύσεις του στρατιωτικού δυναμικού της Τρίπολης, κάτι που προσθέτει ένα επιπλέον πονοκέφαλο στα νότια της χώρας.

Οι αυξημένες εξοπλιστικές ανάγκες της Ελλάδας ελέω Τουρκίας, ήταν αυτές που κατά καιρούς ανάγκασαν την χώρα να στραφεί σε εξωσυστημικούς δρώντες (Ε.Ε,ΝΑΤΟ), πλέον όμως είναι καιρός να αρχίσουμε να διεκδικούμε ένα σαφέστερο ρόλο στα δρώμενα της Ανατολικής Μεσογείου. Η Ελλάδα ως χώρα δυτική και με ένα αξιακό σύστημα εντελώς αντίθετο απο αυτό της Τουρκίας, δεν δύναται να συνεχίσει να αντιμετωπίζεται ως ισάξιο ή και μερικές φορές κατώτερο κομμάτι του συστήματος του Αιγαίου.

Σε αυτό το σημείο να ειπωθεί πως ήδη οι ΗΠΑ διέπραξαν τρομερό λάθος στην περίπτωση της Λιβύης, όπου είναι γνωστή η ιστορία για το πως ένα κράτος που διατηρούσε σταθερή την περιοχή, κατέστη ως σημείο παραγωγής αστάθειας. Η ιστορία έχει δείξει επίσης πως όταν αγνοήθηκε ο πολιτισμικός παράγοντας στην συγκεκριμένη περιοχή, αυτό δημιούργησε πολλά προβλήματα στην περιοχή (Λίβανος, Κουρδικό, Παλαιστινιακό).

Άποψη του γράφοντος είναι πως οι ΗΠΑ χρειάζονται περισσότερο «παροχή τεχνογνωσίας» από το Ισραήλ και την Ελλάδα, τουλάχιστον όσον αφορά τις πολιτισμικές προεκτάσεις της ανθρωπογεωγραφίας της ευρύτερης περιοχής που ξεκινάει από την χερσόνησσο του Αίμου και καταλήγει στον Περσικό Κόλπο. Και οι δύο αυτές χώρες μπορούν και έχουν την ικανότητα να μεταλαμπαδεύσουν στρατηγικές πληροφορίες, καθώς και να αποτελέσουν τις δύο αιχμές του ιδίου δόρατος των αμερικανικών συμφερόντων στην περιοχή.

Οι ΗΠΑ θα πρέπει αν ολίγοις να κατανοήσουν πως δεν μπορούν να σηκώσουν πλέον το βάρος μόνες τους, και ειδικά δε αν αναλογιστούμε τον τρόπο που χειρίστηκαν πολλα θέματα στην Μέση Ανατολή και την Βόρειο Αφρική, το καλύτερο που έχουν να κάνουν είναι να ζητήσουν συνδρομή από τους πλέον ειδικούς της περιοχής. Κάπως έτσι θα αυξηθεί και η γεωπολιτική υπεραξία της Ελλάδας ως ιστορικού δρώντα της περιοχής, και σίγουρα πολύ πιο ουσιαστικά από το να αποτελεί απλά έναν «πυλώνα σταθερότητας», φράση που στερείται νοήματος και ουσίας.

*Ο Αλέξανδρος Ιτιμούδης, είναι μεταπτυχιακός φοιτητής Γεωπολιτικής Ανάλυσης, Γεωστρατηγικής Σύνθεσης και Σπουδών Άμυνας και Ασφάλειας.

Χρηματοδότηση των ΑΕΙ για πτυχία που δίνουν δουλειά

0

Χρηματοδότηση στα ΑΕΙ για αλλαγές στα εκπαιδευτικά προγράμματα με στόχο την επαγγελματική αποκατάσταση των νέων

Σε εξέλιξη βρίσκεται έρευνα, η οποία πραγματοποιείται με μεθοδολογία που υιοθετείται στην Ευρωπαϊκή Ενωση, για την πορεία των πτυχιούχων ως προς την επαγγελματική τους αποκατάσταση. [INTIME NEWS]

Κίνητρα θα δοθούν από το υπουργείο Παιδείας στα πανεπιστήμια με στόχο να προσανατολίσουν τα προγράμματα σπουδών τους στις σύγχρονες εξελίξεις των επιστημών και της τεχνολογίας, και στις επιταγές της οικονομίας και στις ανάγκες της αγοράς εργασίας. Η μετατόπιση στον προσανατολισμό των ΑΕΙ θα βοηθήσει και τους πτυχιούχους να βρίσκουν ευκολότερα δουλειά, αλλά και την ελληνική οικονομία και τις επιχειρήσεις να αναπτυχθούν. Ταυτόχρονα, η κινητροδότηση των πανεπιστημίων, μέσω της σύνδεσης της χρηματοδότησής τους με τις επιδόσεις τους, θα οδηγήσει σε αναδιατάξεις των τμημάτων χαμηλής ζήτησης λόγω αντικειμένου, χωρίς να αποκλείονται και συγχωνεύσεις τους.

Ηδη, μετά την πρόσφατη ανακοίνωση των βάσεων εισαγωγής στα ΑΕΙ, οι πολλές θέσεις που έμειναν κενές σε πολλά τμήματα της περιφέρειας καθώς και ανθρωπιστικών σπουδών έχουν προβληματίσει τους πανεπιστημιακούς. Η φιλοσοφία για προσανατολισμό προς την αγορά εργασίας διατρέχει όλο τον νέο νόμο-πλαίσιο 4957, που δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 21 Ιουλίου (και άρα από τότε μετράει ο χρόνος έναρξης ισχύος του) και τις επόμενες ημέρες αναμένεται η εφαρμοστική υπουργική απόφαση.

Οπως παρουσιάζει σήμερα η «Κ», τα ΑΕΙ πρέπει να ολοκληρώσουν τα βήματα για την εφαρμογή του νόμου έως τον Δεκέμβριο του 2023.

Ειδικότερα, είναι σε εξέλιξη έρευνα για την πορεία των πτυχιούχων ως προς την επαγγελματική τους αποκατάσταση. Η έρευνα πραγματοποιείται με μεθοδολογία που υιοθετείται στην Ευρωπαϊκή Ενωση, ώστε να προκύψουν συγκρίσιμα στοιχεία σε ευρωπαϊκό επίπεδο, σε εθνικό επίπεδο για τα 25 ΑΕΙ, αλλά και σε ιδρυματικό επίπεδο, δηλαδή για τα τμήματα κάθε ΑΕΙ.

Σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ», από τις εκθέσεις που έχει παραλάβει η Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ) από τα μέλη του Συμβουλίου Αξιολόγησης και Πιστοποίησης ανά επιστημονικό κλάδο και την επεξεργασία των στοιχείων των ΑΕΙ από το ηγετικό επιτελείο του υπουργείου Παιδείας, προκύπτει ότι τα προπτυχιακά προγράμματα σπουδών δύσκολα προσαρμόζονται στις ραγδαίες εξελίξεις της επιστήμης και στις αλλαγές στην αγορά εργασίας. Αποτελεί παράδειγμα αλλά και ένδειξη μιας ευρύτερης εκτίμησης ότι στα ελληνικά ΑΕΙ υπάρχει υπερπληθώρα τμημάτων σε κορεσμένα αντικείμενα, την ίδια στιγμή που καταγράφονται σημαντικές ελλείψεις στην αγορά εργασίας και στροφή των υποψηφίων προς νέα αντικείμενα σε σχέση με τα παραδοσιακά. Χαρακτηριστικά, η Ελλάδα έχει 27 τμήματα πληροφορικής εκτός από τα δέκα τμήματα Ηλεκτρολόγων Η/Υ. Θεωρούνται λίγα σε σχέση με τον ψηφιακό μετασχηματισμό των οικονομιών.

Το υπουργείο Παιδείας σχεδιάζει να στηρίξει εμπράκτως την ίδρυση νέων, καινοτόμων και σύγχρονων προγραμμάτων στα πανεπιστήμια.

Ετσι, το υπουργείο Παιδείας από το 2023 σκοπεύει να δώσει κίνητρα χρηματοδότησης στα πανεπιστήμια, ώστε να αλλάξουν το πρόγραμμα σπουδών τους και να στραφούν σε αντικείμενα που δίνουν πρόσβαση στην αγορά εργασίας. Τους δείκτες χρηματοδότησης θα τους εισηγηθεί η ΕΘΑΑΕ, συνεκτιμώντας τον χαμηλό αριθμό φοιτητών ανά τμήμα (άρα θα μετρήσουν οι κενές θέσεις που υπάρχουν) και τη βιωσιμότητα του τμήματος (π.χ. επάρκεια του διδακτικού και υποστηρικτικού προσωπικού, διαθεσιμότητα υποδομών), αλλά –πλέον– και τις επαγγελματικές προοπτικές και τις συνθήκες απασχόλησης των αποφοίτων τους. Επιπλέον, το υπουργείο σχεδιάζει να στηρίξει εμπράκτως την ίδρυση νέων καινοτόμων και σύγχρονων προγραμμάτων στα πανεπιστήμια.

Νέες δυνατότητες

Οπως δήλωσε στην «Κ» ο γενικός γραμματέας Ανώτατης Εκπαίδευσης Αποστόλης Δημητρόπουλος, «ο νόμος δίνει νέες δυνατότητες στα πανεπιστήμια να αναδιαρθρώσουν τα προγράμματα σπουδών και τα πτυχία που προσφέρουν, ιδρύοντας νέα σύγχρονα προγράμματα, με διεπιστημονικό χαρακτήρα, με κύριες και δευτερεύουσες ειδικεύσεις, διπλά πτυχία και με προσανατολισμό στις εφαρμογές των επιστημών και των νέων τεχνολογιών στον χώρο εργασίας». Και τόνισε: «Φιλοδοξούμε τα προσεχή χρόνια να αλλάξουμε ριζικά το τοπίο των σπουδών στα ελληνικά πανεπιστήμια, ώστε να προσφέρουν σύγχρονες σπουδές με αντίκρισμα στην αγορά εργασίας, διευρύνοντας τις επιλογές των φοιτητών και των νέων. Μπορούμε να καλύψουμε το χαμένο έδαφος των τελευταίων χρόνων και να φέρουμε μια νέα άνοιξη στην ανώτατη εκπαίδευση, με μια μεγάλη ανανέωση των σπουδών που προσφέρουν, σύμφωνα και με τις διεθνείς εξελίξεις».

Χρηματοδότηση των ΑΕΙ για πτυχία που δίνουν δουλειά-1

Το χρονοδιάγραμμα των υποχρεώσεων των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων

Την εκκίνηση της εφαρμογής του νέου νόμου πλαισίου 4957/22 για τα ΑΕΙ κάνουν μέσα στον Αύγουστο 10 πανεπιστήμια καθώς ολοκληρώνεται η θητεία των πρυτανικών αρχών τους. Βέβαια, η διαδικασία αλλάζει πλήρως σε σχέση με σήμερα. Μετά την προκήρυξη των εκλογών, σε λίγες ημέρες, οι πανεπιστημιακοί που ενδιαφέρονται να αναδειχθούν στον πρυτανικό θώκο θα πρέπει προηγουμένως να εκλεγούν στο θεσμοθετηθέν συμβούλιο του ιδρύματός τους. Για να τα καταφέρουν, κρίσιμο είναι να κάνουν προεκλογικά ισχυρές συμμαχίες με άλλους υποψηφίους. Το υπουργείο Παιδείας έχει στείλει, όπως παρουσιάζει ενδεικτικά η «Κ», το χρονοδιάγραμμα των υποχρεώσεων των ΑΕΙ, μέσα στο οποίο τα ιδρύματα θα πρέπει να υλοποιήσουν τον νόμο. Παράλληλα, και το υπουργείο πρέπει να προχωρήσει σε έκδοση υπουργικών αποφάσεων. Ολα θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί τον Δεκέμβριο του 2023.

Συγκεκριμένα, μέχρι τις 22 Αυγούστου οι πρυτάνεις 10 ΑΕΙ των οποίων η θητεία λήγει στις 31 Αυγούστου, πρέπει να προχωρήσουν στην έκδοση της προκήρυξης για την ανάδειξη των εσωτερικών και των εξωτερικών μελών του συμβουλίου. Τα ΑΕΙ στα οποία θα προκηρυχθούν εκλογές είναι το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, τα πανεπιστήμια Θεσσαλίας, Μακεδονίας, Αιγαίου, Πειραιώς, Πελοποννήσου, Ιωαννίνων, Δημοκρίτειο Θράκης, Πολυτεχνείο Κρήτης και το ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο.

Η προκήρυξη θα εκκινήσει τον προεκλογικό αγώνα για όσους πανεπιστημιακούς θέλουν να εκλεγούν στη θέση του πρύτανη, ενώ παράλληλα θα οργανωθεί η αναζήτηση των εξωπανεπιστημιακών που θα μετάσχουν στο συμβούλιο. Αυτό, διότι το νέο 11μελές συμβούλιο θα αποτελείται από 6 πανεπιστημιακούς του ιδρύματος και 5 εξωπανεπιστημιακούς. Ως εξωτερικά μέλη μπορούν να επιλεγούν καθηγητές ξένων πανεπιστημίων, πρόσωπα με ευρεία αναγνώριση ή συμβολή στον πολιτισμό, στις τέχνες, στα γράμματα ή στις επιστήμες, στην οικονομία ή στην κοινωνία, καθώς και εκπρόσωποι διεθνών οργανισμών ή κοινωνικών εταίρων. Τα εξωτερικά μέλη του συμβουλίου διοίκησης αναδεικνύονται κατόπιν διεθνούς δημόσιας πρόσκλησης, που εκδίδεται με ευθύνη του υπηρετούντος πρύτανη του ΑΕΙ. Τα 11 μέλη του συμβουλίου θα ψηφίσουν για τον πρύτανη, ο οποίος θα είναι ένας εκ των έξι ενδοπανεπιστημιακών μελών του συμβουλίου. Χρηματοδότηση των ΑΕΙ για πτυχία που δίνουν δουλειά-2

Ωστόσο, μέσα στην προθεσμία για την υποβολή των αιτήσεων για εξωπανεπιστημιακούς η ηγεσία κάθε ΑΕΙ θα αναζητήσει πρόσωπα κύρους που θα τους ζητήσει να θέσουν υποψηφιότητα. Οπως έγινε με τον νόμο 4009 του 2011, όταν θεσμοθετήθηκαν για πρώτη φορά τα συμβούλια, η επιλογή των εξωτερικών μελών του συμβουλίου έγινε μέσα από συνδυασμό κριτηρίων με κύριους άξονες το υψηλό ακαδημαϊκό κύρος κάθε προτεινόμενου αλλά και τις γνωριμίες του με μέλος της ηγεσίας του ΑΕΙ.

Από την πλευρά του το υπουργείο θα μεριμνήσει ώστε με κοινή απόφαση των υπουργών Παιδείας και Θρησκευμάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης να καθορισθούν οι λεπτομέρειες σχετικά με την εκλογική διαδικασία των εσωτερικών μελών του συμβουλίου διοίκησης του ΑΕΙ, θέματα που αφορούν την εφαρμογή του συστήματος της ταξινομικής ψήφου και την εκλογιμότητα των υποψηφίων, η διαδικασία έκδοσης της προκήρυξης, η διαδικασία υποβολής των υποψηφιοτήτων, οι κατηγορίες δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που υποβάλλονται σε επεξεργασία, οι κατηγορίες των υποκειμένων, οι ρόλοι των εμπλεκομένων ως προς την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, τα τεχνικά και οργανωτικά μέτρα για την ασφάλεια της επεξεργασίας αυτών, καθώς και κάθε αναγκαία, τεχνική, επιχειρησιακή ή άλλη λεπτομέρεια για την εφαρμογή του παρόντος και κάθε άλλο τεχνικό ζήτημα.

Επίσης, με κοινή απόφαση των υπουργών Παιδείας και Θρησκευμάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης θα πρέπει να καθοριστούν οι κατηγορίες των δικαιούχων, τυχόν επιπλέον προϋποθέσεις και στοιχεία που περιλαμβάνονται στην ακαδημαϊκή ταυτότητα ανά κατηγορία δικαιούχων, η διαδικασία υποβολής αίτησης, έκδοσης και παραλαβής της ακαδημαϊκής ταυτότητας, η χρονική διάρκεια ισχύος της ανά κατηγορία δικαιούχων, καθώς και κάθε άλλη αναγκαία, τεχνική ή άλλη, λεπτομέρεια για την εφαρµογή του νόμου. Το ζήτημα σχετίζεται με την ελεγχόμενη είσοδο –με τουρνικέ– στα ΑΕΙ, η οποία αποτελεί «αγκάθι» λόγω των αντιδράσεων από μερίδα φοιτητών και πανεπιστημιακών.

Καθημερινή

Το αμερικανικό LNG δεν μπορεί να καλύψει τις ανάγκες της Ευρώπης

1

Στα όριά της η παραγωγή των ΗΠΑ, δεν υπάρχουν σχέδια αύξησης των εξαγωγών

Καθώς η Ευρώπη προσπαθεί να απεξαρτηθεί από το ρωσικό αέριο, έχει στραφεί στο υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) και ειδικότερα στο αμερικανικό. Σήμερα οι ΗΠΑ είναι πρώτες σε εξαγωγές φυσικού αερίου, αλλά πολιτικοί, οικονομικοί και τεχνικοί λόγοι τις εμποδίζουν να σώσουν κυριολεκτικά την Ευρώπη.

Στην προσπάθειά της να ανταποκριθεί στην εκτόξευση της ζήτησης από την Ευρώπη, η υπερδύναμη αύξησε δυναμικά τις εξαγωγές της στο καύσιμο και, σύμφωνα με την αμερικανική Υπηρεσία Ενημέρωσης για την Ενέργεια (ΕΙΑ), τους τελευταίους έξι μήνες οι καθημερινές εξαγωγές της αυξήθηκαν κατά 12%, σε 11,2 δισ. κυβικά πόδια ημερησίως. Η Γηραιά Ηπειρος εκτόπισε την Ασία από την πρώτη θέση σε εισαγωγές αμερικανικού LNG και απορρόφησε το 71% των αμερικανικών εξαγωγών του καυσίμου, πληρώνοντας βεβαίως υψηλότερο τίμημα, που οι φτωχότερες χώρες, όπως η Βραζιλία ή το Μπαγκλαντές, δεν μπορούσαν να διαθέσουν.

Η Γηραιά Ηπειρος εκτόπισε την Ασία από την πρώτη θέση σε εισαγωγές αμερικανικού LNG και απορρόφησε το 71% των αμερικανικών εξαγωγών του καυσίμου.

Ορισμένες εξαγωγικές επιχειρήσεις έφτασαν στο σημείο να σπάσουν τα συμβόλαιά τους με φτωχές χώρες και να κατευθύνουν το αέριό τους στην Ευρώπη, από όπου άντλησαν γενναία κέρδη. Τον Μάρτιο ο Αμερικανός πρόεδρος υποσχέθηκε πως η υπερδύναμη θα εξάγει περισσότερο LNG στην Ευρώπη, αλλά η αμερικανική βιομηχανία του κλάδου έχει υπερβεί τα όριά της.

Επιπλέον η Ευρώπη εξαρτάται εδώ και πάρα πολλά χρόνια από το ρωσικό αέριο που μεταφέρεται μέσω αγωγών από τη Ρωσία, με αποτέλεσμα στο μεγαλύτερο μέρος της να μην έχει επαρκείς υποδομές για την εισαγωγή LNG, ακόμη κι αν οι ΗΠΑ μπορούσαν να της διαθέσουν περισσότερο. Στο μεταξύ, έχει μεσολαβήσει τον Ιούνιο η έκρηξη που σημειώθηκε στις εγκαταστάσεις της εταιρείας Freeport LNG στο Τέξας, στον κόλπο του Μεξικού.

Ως εκ τούτου βραχυπρόθεσμα θα μειωθούν οι εξαγωγές αμερικανικού LNG. Οπως επισημαίνει ο Γιουτζίν Κιμ, διευθυντής ερευνών στο τμήμα αμερικανικού φυσικού αερίου στη Wood Mackenzie, «και πριν από την έκρηξη στη Freeport LNG οι ΗΠΑ δεν ήσαν κατάλληλα εξοπλισμένες για να τροφοδοτήσουν την Ευρώπη με το καύσιμο, καθώς οι αμερικανικές βιομηχανίες του είδους είχαν ήδη φτάσει στα όρια της παραγωγικής τους δυνατότητας».

Ο Γιουτζίν Κιμ τονίζει άλλωστε πως «προς το παρόν τουλάχιστον, δεν υπάρχει στα σκαριά κανένα νέο σχέδιο που θα μπορούσε να αυξήσει τις εξαγωγές αμερικανικού LNG». Η υπάρχουσα παραγωγική δυνατότητα είναι ως επί το πλείστον δεσμευμένη με μακροπρόθεσμα συμβόλαια που έχουν συναφθεί με χώρες εκτός Ευρώπης. Δεν αναμένεται άλλωστε να γίνουν νέα έργα υποδομών για εξαγωγές του καυσίμου πριν από το 2024 στην καλύτερη περίπτωση. Αλλά ακόμη και όταν γίνουν, ο Κιμ εκτιμά πως δεν θα έχουν και πάλι αρκετή παραγωγική δυνατότητα για να καλύψουν τις ανάγκες της Ευρώπης σε φυσικό αέριο.

Οσον αφορά κάποιες άλλες χώρες που αναμενόταν να αναπτύξουν σημαντική παραγωγή LNG και εξαγωγική δραστηριότητα, όπως η Αυστραλία, αλλά και οι βιομηχανίες φυσικού αερίου χωρών της Δυτικής Αφρικής, τελικά έχουν καθηλωθεί εξαιτίας πολιτικών και οικονομικών διενέξεων.

dw

Ο Καβάλα μέσα από τη φυλακή εξαπολύει επίθεση στον Τσαβούσογλου: “Τι κατασκευασμένα ψέματα είπες στην Μπέρμποκ!”

0

Ο φυλακισμένος Τούρκος φιλάνθρωπος ακτιβιστής Οσμάν Καβάλα εξαπέλυσε επίθεση στον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, με αφορμή όσα είπε κατά την περιπετειώδη συνέντευξη Τύπου που έδωσε προ ημερών μαζί με την Γερμανίδα ΥΠΕΞ, Αναλένα Μπέρμποκ.

Σε κείνη την συνέντευξη ο Τσαβούσογλου, ανάμεσα στα άλλα για τα οποία κατηγορήσε την Γερμανία, ήταν και ο ισχυρισμός του ότι το Βερολίνο είχε παράσχει χρηματοδότηση στις αντιπολιτευτικές διαδηλώσεις στο Πάρκο Γκεζί το 2013.

Στις κατηγορίες που με την πάροδο των χρόνων αποδίδονται στον Καβαλά είναι και η οργάνωση και συμμετοχή σε διαδηλώσεις κατά του Ερντογάν στο Πάρκο Γκεζί.

«Η προσπάθεια να δικαιολογηθούν οι σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων με την επανάληψη αβάσιμων ισχυρισμών για τα γεγονότα του Γκεζί δεν είναι αποδεκτή», ανέφερε ο Καβάλα σε επιστολή του από τη φυλακή, ανέφερε ο ειδησεογραφικός ιστότοπος  Diken.

Ο Τσαβούσογλου και η Μπάερμποκ αντάλλαξαν βαριές κουβέντες για μια σειρά ζητημάτων κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου στην Κωνσταντινούπολη την περασμένη  Παρασκευή, συμπεριλαμβανομένης της υπόθεσης του Καβάλα.

Η Μπέρμποκ ζήτησε από την Τουρκία να εφαρμόσει τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑ) για την υπόθεση, καλώντας τις τουρκικές αρχές να τον αφήσουν ελεύθερο, σύμφωνα με το Reuters.

Ο Τσαβούσογλου απάντησε λέγοντας: “Γιατί επικαλείσθε συνεχώς τον Οσμάν Καβάλα; Επειδή χρησιμοποιείτε τον Οσμάν Καβάλα εναντίον της Τουρκίας”.

«Οι ισχυρισμοί ότι οι ξένες πηγές χρηματοδότησαν τις διαδηλώσεις στο Γκέζι μέσω εμού είναι κατασκευασμένοι ισχυρισμοί για απαξίωση των γεγονότων και κράτησή μου στη φυλακή», ανέφερε ο Καβάλα στην επιστολή που δόθηκε στη δημοσιότητα μέσω του δικηγόρου του, ανέφερε η ιστοσελίδα.

Δικαστήριο της Κωνσταντινούπολης καταδίκασε την Καβάλα σε ισόβια κάθειρξη χωρίς αναστολή στα τέλη Απριλίου αποδίδοντάς του απόπειρα ανατροπής της κυβέρνησης, με χρηματοδότηση των διαδηλώσεων  στο πάρκο Γκεζί.

Ο Καβάλα είχε περάσει τεσσεράμισι χρόνια πίσω από τα κάγκελα χωρίς να έχει καταδικαστεί πριν από την ακρόαση του περασμένου Απριλίου. Το 2019, το ΕΔΑΔ διέταξε την απελευθέρωσή του επικαλούμενο έλλειψη αποδεικτικών στοιχείων και παραβίαση των δικαιωμάτων του.

«Η δίκη που με κράτησε στη φυλακή για σχεδόν πέντε χρόνια, έγινε με βάση την πιο ακραία παρανομία», είπε η Καβάλα.

Οι διαδηλώσεις, οι μεγαλύτερες κατά της διακυβέρνησης του Ερντογάν από τότε που ανέλαβε την εξουσία το 2003, ξεκίνησαν ως μια μικρή καθιστική διαμαρτυρία στο πάρκο Γκεζί στο κέντρο της Κωνσταντινούπολης ενάντια στην προτεινόμενη καταστροφή του πάρκου, ενός από τους τελευταίους χώρους πρασίνου της πόλης, για να ανοίξει ο δρόμος για εμπορικό κέντρο.

Μέσα σε εβδομάδες, εκατομμύρια διαδήλωσαν σε όλη τη χώρα. Έντεκα άνθρωποι σκοτώθηκαν και περισσότεροι από 8.000 τραυματίστηκαν στη βία που ακολούθησε.

Με πληροφορίες από Ahval

https://hellasjournal.com/2022/08/o-kavala-mesa-apo-ti-filaki-exapolii-epithesi-ston-tsavousoglou-ti-kataskevasmena-psemata-ipes-stin-bermpok/

Ο θύτης Μεβλούτ, παριστάνει το θύμα ψευδόμενος: «Καταπατάτε τα δικαιώματα της Τουρκικής μειονότητας στη Θράκη»

1

Η Τουρκία είναι η χώρα που κρατάει σε ομηρία το Οικουμενικό Πατριαρχείο, κυνήγησε και διέλυσε την πολυπληθή ελληνική παροικία της Κωνσταντινούπολης και έχει γεμίσει με πράκτορές της την γενικώς ευημερούσα μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης.

Αυτή η ίδια χώρα, υπό το καθεστώς Ερντογάν σήμερα επιχειρεί για μια ακόμη φορά να παρέμβει σε θέματα που είναι προφανώς εκτός της δικής της δικαιοδοσίας, όπως αυτό που αφορά τις Μουφτείες στη Θράκη.

Με καταφανώς έωλα, για μια ακόμη φορά, επιχειρήματα το υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία καλεί την Ελλάδα «να σεβαστεί το διεθνές δίκαιο» και τα δικαιώματα της «Τουρκικής Μειονότητας» Δυτικής Θράκης, αναφερόμενο στη νομοθετική ρύθμιση για τις Μουφτείες.

Είναι προφανές ότι υπό τις οδηγίες Τσαβούσογλου η τουρκική διπλωματία επιχειρεί να παρουσιάσει το άσπρο μαύρο και να επιβάλλει λύσεις σε ζητήματα που αποτελούν εσωτερικό ζήτημα της Ελλάδα και των κατοίκων της, συγκεκριμένα της ελληνικής μουσουλμανικής μειονότητας, που όντως είναι τουρκικής καταγωγής, αλλά όχι τουρκική.

Και επίσης εντυπωσιακό είναι ότι επικαλείται προσχηματικά τρεις φορές της συνθήκη της Λοζάνης που θέλει να αλλάξει, σε ότι προφανώς δεν του αρέσει σε αυτή

Με μια νομική ρύθμιση για τις Μουφτείες στη Δυτική Θράκη, η Ελλάδα παραβίασε για άλλη μια φορά τα δικαιώματα και τις ελευθερίες της Τουρκικής Μειονότητας Δυτικής Θράκης που έχουν την εγγύηση των διεθνών συνθηκών, ιδιαίτερα της Συνθήκη Ειρήνης της Λοζάνης.

Αυτή η νομοθεσία, που εκπονήθηκε χωρίς συνεννόηση με τους εκπροσώπους της Τουρκικής μειονότητας της δυτικής Θράκης , αγνοεί για άλλη μια φορά τους Μουφτήδες που εκλέγονται από την Τουρκική μειονότητα της Δυτικής Θράκης και συνεπώς τη βούληση της Τουρκικής μειονότητας της Δυτικής Θράκης και την ελευθερία της θρησκείας. Σε αυτό το πλαίσιο, υποστηρίζουμε πλήρως τη δήλωση που έκανε χθες η Συμβουλευτική Επιτροπή της Τουρκικής μειονότητας της Δυτικής Θράκης, η οποία αντικατοπτρίζει τη δίκαιη αντίδραση των συμπατριωτών μας.

Το άρθρο 40 της Συνθήκης Ειρήνης της Λοζάνης παρέχει στην Τουρκική μειονότητα της Δυτικής Θράκης το δικαίωμα να ιδρύει, να διαχειρίζεται και να ελέγχει τις δικές της θρησκευτικές, εκπαιδευτικές και

φιλανθρωπικές-κοινωνικές οργανώσεις. Η παραβίαση αυτού του δικαιώματος από την Ελλάδα έναντι των συμβατικών της υποχρεώσεων έχει καταγραφεί και με αποφάσεις του ΕΔΔΑ στο παρελθόν.

Ενώ η Ελλάδα θα πρέπει να παρέχει στην Τουρκική μειονότητα της Δυτικής Θράκης την απαραίτητη υποστήριξη και διευκόλυνση για την εκλογή, τη διαχείριση και τη διάρθρωση των Μουφτήδων της, είναι απαράδεκτο να προσπαθεί να φέρει τον Μουφτή υπό τον δικό της έλεγχο, παρά τη θέληση της Τουρκικής μειονότητας της Δυτικής Θράκης.

Με αυτή τη νομική ρύθμιση, η Ελλάδα συνεχίζει να παραβιάζει τα θρησκευτικά δικαιώματα και ελευθερίες των συμπατριωτών μας, που κατοχυρώνονται από διεθνείς συμφωνίες, και προσπαθεί να μετατρέψει τον θεσμό του Μουφτή σε δομή υπό τον έλεγχο του ελληνικού κράτους. Η Τουρκία δεν παρεμβαίνει στη λειτουργία των θρησκευτικών θεσμών των μη μουσουλμανικών μειονοτήτων στη χώρα της και στην εκλογή των ηγετών τους με τέτοιους κατασταλτικούς νόμους και πρακτικές.

Καλούμε για άλλη μια φορά την Ελλάδα να σεβαστεί το διεθνές δίκαιο, να εκπληρώσει τις συμβατικές της υποχρεώσεις που απορρέουν από τη Συνθήκη Ειρήνης της Λοζάνης και άλλες σχετικές συμφωνίες και να θέσει τέλος στις πολιτικές της πίεσης και εκφοβισμού έναντι της Τουρκικής μειονότητας της Δυτικής Θράκης. Όπως και πριν, θα συνεχίσουμε να παρακολουθούμε στενά των δικαιώματα και τις ελευθερίες των ομογενών μας.

https://hellasjournal.com/2022/08/o-thitis-mevlout-paristani-to-thima-psevdomenos-katapatate-ta-dikeomata-tis-tourkikis-mionotitas-sti-thraki/

Πόσο άξιζε τον κόπο το ταξίδι της Πελόζι στην Ταϊβάν -Η αιχμηρή ανάλυση του CNN

0

H πρόεδρος της Βουλής των ΗΠΑ Νάνσι Πελόζι και η πρόεδρος της Ταϊβάν, Τσάι Ινγκ Γουέν / Φωτογραφία: Taiwan Presidential Office via AP
03/08/2022  13:38
Κατά πόσον η ριψοκίνδυνη επίσκεψη της προέδρου της Βουλής των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ, Νάνσι Πελόζι, στην Ταϊβάν θα αποδειχθεί καμπή στην εκδήλωση της αποφασιστικότητας της Ουάσιγκτον ή απλώς προκάλεσε την Κίνα χωρίς στρατηγικά οφέλη θα εξαρτηθεί, λέει το CNN, από το πότε και αν θα κατευναστεί η οργή του Πεκίνου και τα στρατιωτικά νταηλίκια του.

Το ταξίδι της Πελόζι έχει ήδη κλιμακώσει την ένταση στις σινοαμερικανικές σχέσεις, με την Κίνα να στέλνει μαχητικά στη λεγόμενη Ζώνη Αναγνώρισης Αεροπορικής Άμυνας (ADIZ) της Ταϊβάν και να ξεκινά γυμνάσια, περικυκλώνοντας ουσιαστικά το νησί.

Ωστόσο, αν η έκρηξη οργής της Κίνας σταματήσει πριν κλιμακωθεί σε πλήρη σύρραξη στο Στενό της Ταϊβάν και αποφευχθούν «ατυχήματα» μεταξύ των δυνάμεων του Πεκίνου και της Ταϊπέι ή της Κίνας και των ΗΠΑ στην περιοχή, «ίσως να αποδειχθεί προσωρινή η καταιγίδα», λέει το αμερικανικό δίκτυο.

«Η εικόνα της προέδρου της Βουλής να ενισχύει μια δημοκρατία κάτω από τη γιγάντια σκιά της Κίνας θα μπορούσε να γίνει μια από τις χαρακτηριστικές στιγμές στην εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ στην περιοχή της Ασίας-Ειρηνικού».

Η γεωπολιτική κόντρα ΗΠΑ-Κίνας είναι η σημαντικότερη στην παγκόσμια σκακιέρα και μολονότι η κυβέρνηση Μπάιντεν ακολούθησε τη γραμμή Τραμπ, αντιμετωπίζοντας την Κίνα μάλλον ως αντίπαλο παρά ως ανταγωνιστή, πρωταρχικός στόχος της αμερικανικής πολιτικής είναι να αποτραπεί ένας μελλοντικός καταστροφικός πόλεμος μεταξύ των δύο υπερδυνάμεων.

Αν λοιπόν το ταξίδι της Πελόζι -κάρφος εν τω οφθαλμώ του Σι Τζινπίνγκ, ο οποίος έχει αναγορεύσει σε βασικό στόχο την ένωση με ή χωρίς την κατάληψη της Ταϊβάν- επιδεινώσει σε μόνιμη βάση τις σινοαμερικανικές σχέσεις και επισπεύσει μια σύγκρουση, ίσως αποδειχθεί τεράστιο λάθος. Το ίδιο ισχύει κι αν η επίσκεψη της Πελόζι ωθήσει το Πεκίνο σε βήματα που θα κλονίσουν την ειρήνη και την ευημερία των Ταϊβανέζων.

Από τη σκοπιά της Πελόζι, το ταξίδι μέχρι τώρα πήγε καλά. Βρέθηκε στο επίκεντρο της προσοχής του πλανήτη, προτού καν πατήσει το πόδι της στο νησί, ως γυναίκα πολιτικός που αψήφησε την ανδροκρατούμενη κινεζική ηγεσία και τον εκφοβισμό του Πεκίνου, για να συναντηθεί με την επίσης γυναίκα πρόεδρο της Ταϊβάν και να υπερασπιστεί τη δημοκρατία, μια από τις βασικές αμερικανικές αξίες.

Έδειξε στην Κίνα ότι οι ΗΠΑ δεν θα υποχωρήσουν μπροστά στην πολεμοχαρή ρητορική της κι ότι θα συνεχίσουν τις κινήσεις τους στην περιοχή της νοτιοανατολικής Ασίας και του Ειρηνικού, ό,τι κι αν πιστεύει το Πεκίνο.

Αν και αυτό μπορεί να είναι το τελευταίο σημαντικό ταξίδι της στο εξωτερικό με την ιδιότητα της προέδρου της Βουλής των Αντιπροσώπων, το σίγουρο είναι ότι δεν θα λησμονηθεί γρήγορα, λέει το CNN.

Αν και η επίσκεψη προκάλεσε ανησυχία στον Λευκό Οίκο, σε Αμερικανούς αναλυτές και το κατεστημένο της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, ακόμη και Ρεπουμπλικανοί γερουσιαστές έπλεξαν το εγκώμιο της Πελόζι, ίσως για να την εμφανίσουν πιο σκληρή σε σύγκριση με τον Τζο Μπάιντεν.

Οι ανεπιθύμητες συνέπειες που ίσως προκάλεσε το ταξίδι της Πελόζι
Για το αμερικανικό δίκτυο, τα επιτεύγματα της Πελόζι στην Ταϊβάν είναι προσωπικά, συμβολικά και βραχυπρόθεσμα. Δεν φάνηκε να είπε ή να έκανε κάτι που να αντιβαίνει στην πάγια αμερικανική πολιτική της «μίας Κίνας», αν και σε κάποιο σημείο της συνέντευξης Τύπου έπλεξε το εγκώμιο του λαού της Ταϊβάν για «το θάρρος να αλλάξουν τη χώρα τους επί το δημοκρατικότερο», όταν οι ΗΠΑ δεν αναγνωρίζουν την Ταϊβάν ως χώρα -ένα σχόλιο που προφανώς θα εξοργίσει εκ νέου το Πεκίνο.

Έτσι, το ταξίδι της μπορεί να εδραιώσει την πεποίθηση στην κινεζική ηγεσία ότι το Κογκρέσο είναι αποφασισμένο να σκληρύνει την πολιτική του αναφορικά με το θέμα της Ταϊβάν και να φέρει σε οριακό σημείο το διπλωματικό τεντωμένο σκοινί για το καθεστώς του νησιού.

«Αν και μπορεί να μην είναι αυτή η πρόθεση της Πελόζι, οι εσφαλμένες αντιλήψεις μπορούν να οδηγήσουν σε στρατιωτικές κλιμακώσεις σε μια τόσο ασταθή σχέση εξωτερικής πολιτικής. Μια μόνιμη αύξηση της κινεζικής στρατιωτικής και οικονομικής πίεσης στην Ταϊβάν, ή μια πιο εχθρική στάση απέναντι στις αμερικανικές ναυτικές και αερομεταφερόμενες δυνάμεις, θα μπορούσε να φέρει πιο κοντά τον κίνδυνο σύγκρουσης μεταξύ των αντιπάλων. Εάν το ταξίδι της Πελόζι επιταχύνει την αποφασιστικότητα του Σι Τζινπίνγκ για κατάληψη με στρατιωτικά μέσα της Ταϊβάν, θα είναι επίσης αντιπαραγωγικό», γράφει ο Στίβεν Κόλινσον τού CNN.

iefimerida.gr

Γιώργος Τσουκαλάς: ΟΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ

0
του Γιώργου Τσουκαλά*
«Publius Oppius dixit de genere Lentulorum, cum assidue minores parentibus liberi essent, nascendo interiturum esse», ο Πόπλιος Όππιος είπε για την οικογένεια των Λεντούλων, που τα παιδιά τους γεννιόντουσαν από γενιά σε γενιά, όλο και πιο κοντά, ότι η αναπαραγωγή θα την οδηγούσε στην εξαφάνιση! (Κοντιλιανός, 6, 3, 67) Πως γίνεται και η αξία των πολιτικών διαρκώς απομειώνεται, πέφτει και συν τω χρόνω καταβαραθρώνεται; Μήπως για το γένος των πολιτικών, ελλοχεύει ο κίνδυνος που κατέτρυχε το γένος των Λεντούλων, να βγαίνουν ελάσσονες, όλο και μικρότεροι από την παλιά γενιά;
Οι επαγγελματίες πολιτικοί είναι αυτοί που δεν βιοπορίζονται άλλως παρά από το δημόσιο ταμείο, ως έμμισθοι πολιτικοί. Οι άνθρωποι αυτοί δεν γνωρίζουν εν ολίγοις να κάνουν κάποιο επάγγελμα για να προσπορίζονται τα προς το ζην, οπότε έχουν τρέψει την πολιτική σε επάγγελμα! Είτε επειδή είχαν ενίοτε έναν «μπάρμπα στην Κορώνη» που τους κληρονόμησε μια θέση στον Ήλιο του πολιτικού στερεώματος, είτε επειδή κυρίως παρθενογεννήθηκαν από τον κομματικό σωλήνα, ήδη από την μετεφηβική ηλικία, οι επαγγελματίες πολιτικοί δεν ασκούν κυριολεκτικώς κανένα επάγγελμα! Πρόκειται κυρίως για τα λεγόμενα στην μικροπολιτική ιδιόλεκτο, ως «κομματικά στελέχη», όρος γλωσσικά ανάλογος με τα περιώνυμα «εταιρικά στελέχη», μόνον που στις περίπτωση των εταιρειών υπάρχει ένα οικονομικό αντικείμενο εργασίας, ενώ στα κόμματα η πολιτική γίνεται το αντικείμενο της εργασίας!
Φυσικά, τόσο στην αρχαία κλασική δημοκρατία όσο και στην νεώτερη δημοκρατία μέχρι τις σύγχρονες ημέρες μας, η πολιτική ποτέ δεν υπήρξε επαγγελματικό αντικείμενο, αλλά κάτι ηθικά ιερώτερο και εξιδανικευμένο που δεν πόριζε μισθούς και πλούτο, αλλά συχνά κόμιζε πενία και ταλαιπωρίες στους σπουδαίους πολιτικούς του απώτερου παρελθόντος. Διάσημα στέκουν τα λόγια του Νεοκλή, πατέρα του σπουδαίου Αθηναίου πολιτικού Θεμιστοκλή, που «για να τον αποτρέψει από το ν᾽ ανακατευτεί στην πολιτική, του έδειχνε τα παλαιά πολεμικά πλοία που ήταν ριγμένα στην παραλία και ήταν εκεί παραμελημένα, λέγοντας ότι έτσι φέρνεται ο λαός και στους πολιτικούς, όταν δεν τους χρειάζεται πια» («ὅτι τοῦ τὰ κοινὰ πράττειν ἀποτρέπων αὐτὸν ὁ πατὴρ ἐπεδείκνυε πρὸς τῇ θαλάττῃ τὰς παλαιὰς τριήρεις ἐρριμμένας καὶ παρορωμένας, ὡς δὴ καὶ πρὸς τοὺς δημαγωγούς, ὅταν ἄχρηστοι γένωνται, τῶν πολλῶν ὁμοίως ἐχόντων», Πλούταρχος, 2.8 ).
Η «επαγγελματοποίηση» της πολιτικής, και η συναφής καλλιέργεια προσωπικών συμφερόντων σχετικά με την επαγγελματική επιβίωση από την πολιτική, έχει ήδη επισυμβεί μεταπολεμικά, αλλά έχει λάβει μεγάλες διαστάσεις από το τέλος της δεκαετίας του 1980, ενώ μάλλον ολοκληρώθηκε μέχρι την δεκαετία του 2000. Έκτοτε και πλέον, ο δημόσιος βίος μονοπωλείται σχεδόν αποκλειστικά από τα κομματικά στελέχη, αφού η περαίωση της μεταβολής αυτής έγινε με την αποκλειστική ανάδειξη των κομματικών στελεχών ως «πολιτικών του κομματικού σωλήνα». Αντίθετα, παλιότερα προτείνονταν από τον λαό, προσωπικότητες συνήθως μετά από δεκαετίες προσφοράς και εργασίας στις κοινωνίες τους, οπότε οι πολίτες είχαν ήδη καθιερώσει στην συνείδησή τους τους πιο άξιους. Φερ’ ειπείν κάποιος δικηγόρος – καθώς συνήθως παλιότερα οι δικηγόροι γίνονταν βουλευτές, ως οι κατ’ εξοχήν νομομαθείς ρήτορες, αφού η Βουλή έργο έχει να νομοθετεί – πολιτεύονταν ως ηλικιωμένος και αφού είχε διατρέξει τον επαγγελματικό του βίο. Άλλωστε, στην σύγχρονη Ελλάδα, η επαγγελματοποίηση της πολιτικής ευνοήθηκε από την ευκολία συνταξιοδότησης, κι οι βουλευτές θεμελιώνουν δικαίωμα συνταξιοδότησης μόλις μετά από τέσσερις ενιαυτούς, καθώς δυνάμει του άρθρου 2 του Ν.Δ. 99/1974 ορίστηκε πως «Δικαιούνται ισοβίου συντάξεως από το Δημόσιο Ταμείο οι διατελέσαντες και εφ` εξής διατελούντες Βουλευτές επί τέσσερα (4) τουλάχιστον πλήρη έτη, συνεχώς ή διακεκομμένως». Πλήθος παροχών και προνομίων έχουν εξάλλου θεσπιστεί και για τους πολιτικούς που επαγγελματοποίησαν την τοπική αυτοδιοίκηση. Ακόμη όμως κι αν η πολιτική εκληφθεί ως επάγγελμα που χαρίζει μισθό και σύνταξη, η θεμελίωση δικαιώματος σε σύνταξη, των πολιτικών μετά από εξαιρετικά σύντομο χρονικό διάστημα παροχής υπηρεσιών, προοικονομεί πως οι άνθρωποι αυτοί είναι σχεδόν αδύνατον να εργαστούν εκτός της πολιτικής, οπότε θα λάβουν σύνταξη από την πολιτική! Σήμερα, έχουν πλέον μεσολαβήσει πολλές δεκαετίες «επαγγελματιών πολιτικών» που δεν έχουν την παραμικρή ιδέα από εξωκομματική επιβίωση, και τις συναφείς αξίες που προσδίδει «η αληθινή ζωή».
Αν το κόμμα και τα κομματικά στελέχη κατέστρεψαν χώρες ολόκληρες σε άλλες ιστορικές περιπτώσεις, προφανώς η Ελλάδα θα καταστραφεί, σαν το γένος των Λεντούλων, δεν χωρεί αμφιβολία…
*Δικηγόρος Ηλείας

ΟΙ ΡΙΖΕΣ ΤΗΣ ΔΙΑΜΑΧΗΣ ΚΙΝΑΣ-ΤΑΪΒΑΝ (που μπορεί να αποτελέσει αφορμή για έναν μεγάλο πόλεμο)

1

 

Έ.Χ. Καρ

ΣΗΜΕΙΩΣΗ “ΑΝΙΧΝΕΥΣΕΩΝ”. Στα διεθνή μέσα ενημέρωσης εμφανίσθηκε η εκτίμηση πως η Ταϊβάν, ένα λιλιπούτειο νησί κοντά στην Κίνα το οποίο το Πεκίνο θεωρεί ότι αποτελεί μέρος της κινεζικής επικράτειας αλλά διαφωνούν οι ΗΠΑ, η Δύση και οι κάτοικοί του, μπορεί να αποτελέσει αφορμή για έναν, ακόμη, Παγκόσμιο Πόλεμο. Το θέμα της Ταϊβάν θα αποτελέσει αντικείμενο εκμετάλλευσης απο την Ουάσιγκτον στη διαμάχη της με την Κίνα. Γι αυτό, αξίζει να δούμε τις ρίζες και την εξέλιξη αυτής της διαμάχης. 

Η ΕΣΣΔ και η Ανατολή (1923-1927)

Οι μη ευρωπαϊκές χώρες ελάχιστα είχαν απασχολήσει τον Μαρξ, όπως επίσης και την Πρώτη και τη Δεύτερη Διεθνή. Ακόμα και ο Λένιν, στο γνωστό του έργο που δημοσιεύτηκε το 1916, έκανε λόγο για τον ιμπεριαλισμό ως «ανώτατο στάδιο του καπιταλισμού», αλλά αυτό που πραγματευόταν ήταν κυρίως οι επιπτώσεις του ιμπεριαλισμού στις αναπτυγμένες χώρες και όχι στις αποικίες.

Οι διακηρύξεις με αποδέκτες τους λαούς της Ασίας κατά την πρώτη μετεπαναστατική περίοδο ήταν κατά βάση προτροπή προς αυτούς να εξεγερθούν κατά της κυριαρχίας των ξένων, και κυρίως των Βρετανών.

Στις αποφάσεις του 1ου Συνεδρίου της Κομιντέρν, τον Μάρτιο του 1919, υπήρχε απλώς μια έκκληση προς τους «σκλάβους της αποικιοκρατίας στην Ασία και την Αφρική». Στο 2ο Συνέδριο, τον Ιούνιο του 1920, έγινε για πρώτη φορά προσπάθεια να χαραχτεί συγκεκριμένη πολιτική για τις χώρες που βρίσκονταν υπό «αποικιακό ή ημιαποικιακό ζυγό». Στο σχετικό κείμενο, γραμμένο από τον ίδιο τον Λένιν, γινόταν λόγος για «στενή συμμαχία όλων των εθνικοαπελευθερωτικών και αντιαποικιοκρατικών κινημάτων με τη Σοβιετική Ρωσία». Το αν αυτή η συμμαχία θα είχε αστικοδημοκρατικούς ή προλεταριακούς/κομμουνιστικούς στόχους θα ήταν συνάρτηση του επιπέδου της συγκεκριμένης χώρας, από άποψη οικονομικής και πολιτικής ανάπτυξης.

Σε πιο «καθυστερημένες» χώρες, οι κομμουνιστές θα έπρεπε να υποστηρίζουν κάθε εθνικοα- πελευθερωτικό κίνημα, έστω και αν αυτό είχε αστικοδημοκρατικό χαρακτήρα. Η προσέγγιση αυτή φαινόταν βασισμένη στην κοινή λογική• ωστόσο, τα προβλήματα που ανέκυπταν από την πρακτική εφαρμογή της δεν ήταν λίγα.

Λίγους μήνες έπειτα από το 2ο Συνέδριό της, η Κομιντέρν συγκάλεσε ένα Συνέδριο των Λαών της Ανατολής, στο Μπακού. Από τους σχεδόν 2.000 συνέδρους οι περισσότεροι προέρχονταν από περιοχές της Κεντρικής Ασίας και ήταν μουσουλμάνοι. Όλοι αυτοί είχαν εν πολλοίς έναν κοινό εχθρό: τον βρετανικό ιμπεριαλισμό, εξού και το θέμα της αντιμετώπισής του κυριάρχησε στις ομιλίες των συνέδρων.

Ωστόσο, τα πράγματα έδειξαν να περιπλέκονται αφενός λόγω των θρησκευτικών (και δη ισλαμικών) ευαισθησιών αρκετών συνέδρων, και αφετέρου λόγω της παρουσίας στο συνέδριο του Εμβέρ πασά, ενός από τους ηγέτες της Επανάστασης των Νεοτούρκων το 1908, ο οποίος όχι μόνον ελάχιστη σχέση είχε με τα δημοκρατικά και σοσιαλιστικά προτάγματα, αλλά και θεωρούνταν εν πολλοίς υπεύθυνος για τις σφαγές των Αρμενίων.

Το Συνέδριο των Λαών της Ανατολής δεν είχε συνέχεια, και οι πρακτικές συνέπειές του ήταν ελάχιστες. Είναι ενδεικτικό ότι ένα δεύτερο συνέδριο που επρόκειτο να συνέλθει στο Ιρκούτσκ τον επόμενο χρόνο δεν έγινε ποτέ. Βέβαια, τον Ιανουάριο του 1922 συνήλθε στη Μόσχα ένα ανάλογο συνέδριο, αλλά ήδη ο αρχικός οίστρος και ενθουσιασμός έδειχναν να έχουν υποχωρήσει.

Σε ό.τι αφορά την Απω Ανατολή, η Ιαπωνία ήταν η πιο αναπτυγμένη βιομηχανικά χώρα, που είχε ακολουθήσει εν πολλοίς την πορεία των χωρών της Δύσης, είχε ήδη ισχυρό προλεταριάτο, και επομένως θα μπορούσε να θεωρηθεί πιο πρόσφορο έδαφος για ενδεχόμενη σοσιαλιστική επανάσταση. Παρ’ όλα αυτά, στα συνέδρια της Κομιντέρν δεν είχε καν εμφανιστεί Ιάπωνας αντιπρόσωπος, ενώ και η επιρροή του κομμουνισμού έδειχνε να είναι μάλλον ασήμαντη στη λεγάμενη χώρα του ανατέλλοντος ηλίου.

Αντιθέτως, το πιο γόνιμο πεδίο προπαγάνδας αλλά και δράσης για τη σοβιετική διπλωματία αποδείχθηκε η Κίνα, όπου ήδη έτεινε να αναπτυχθεί ένα ολοένα και πιο δυναμικό κίνημα κατά των αποικιοκρατικού χαρακτήρα συμφωνιών και κατά του ελέγχου από ξένους των λεγάμενων «λιμανιών των συνθηκών».

Το 1912 ο Λένιν, υπό την επήρεια της Κινεζικής Επανάστασης του 1911, είχε γράψει ότι «τα εκατοντάδες εκατομμύρια εργαζομένων της Ασίας έχουν έναν αξιόπιστο σύμμαχο: το προλεταριάτο των προηγμένων χωρών». Παράλληλα, προέβλεπε ότι η νίκη του προλεταριάτου «θα απελευθερώσει όχι μόνον τους λαούς της Ευρώπης αλλά και τους λαούς της Ασίας», ενώ περιέγραφε τον ηγέτη της Κινεζικής Επανάστασης, τον Σουν Γιατ-σεν, σαν «ναροντνίκο» του οποίου το πρόγραμμα είχε κατά βάση «επαναστατικό-δημοκρατικό» χαρακτήρα. Όταν το 1918 ο Σουν Γ ιατ-σεν σχημάτισε δική του κυβέρνηση στην Καντόνα, επιβεβαιώνοντας τον ρόλο του ως ηγέτη του κινεζικού εθνικού κινήματος, η αμοιβαία συμπάθεια μεταξύ των δύο επαναστατικών κέντρων, της Καντόνας και της Μόσχας, επικυρώθηκε με την ανταλλαγή επιστολών και τηλεγραφημάτων μεταξύ Σουν και Τσιτσέριν.

Έτσι, από τα πρώτα ήδη χρόνια της δεκαετίας του 1920 η σοβιετική διπλωματία είχε αρχίσει να δραστηριοποιείται ολοένα και περισσότερο στην Κίνα.

Ιαπωνικά στρατεύματα εξακολουθούσαν να παραμένουν στη Σιβηρία ακόμα και όταν όλες οι άλλες χώρες που είχαν εμπλακεί στον Εμφύλιο Πόλεμο είχαν αποσύρει τις δυνάμεις τους. Ωστόσο, το 1921, λόγω και των σχετικών πιέσεων που ασκούσε η αμερικανική κυβέρνηση, οι Ιάπωνες ήταν έτοιμοι να αποχωρήσουν από τα ρωσικά εδάφη. Την ίδια λίγο πολύ εποχή δυνάμεις του Κόκκινου Στρατού είχαν αρχίσει να κινούνται όλο και περισσότερο προς τα ανατολικά.

Εκδιώκοντας τις δυνάμεις των Λευκών που είχαν καταλάβει την Εξωτερική Μογγολία, οι δυνάμεις αυτές, τον Νοέμβριο του 1927, ανακήρυξαν τη Μογγολία λαϊκή δημοκρατία, υπό τον έλεγχο και την προστασία της Μόσχας.

Το καλοκαίρι του 1922 ο Γιόφε ανέλαβε να εξομαλύνει τις σχέσεις με τη σκιώδη και εν πολλοίς αδύναμη κινεζική κυβέρνηση του Πεκίνου, αλλά χωρίς επιτυχία. Από την άλλη, τον Ιανουάριο του 1923 ο Γιόφε είχε μια συνάντηση στη Σανγκάη με τον Σουν Γιατ-σεν, ο οποίος είχε εκδιωχθεί πριν από λίγο καιρό από την Καντόνα. Πλέον, η σοβιετική εξωτερική πολιτική ήταν σαφώς προσανατολισμένη στην πολιτική του ενιαίου μετώπου, αλλά και στη συνεργασία με τα εθνικά κινήματα που αντιμάχονταν τον ιμπεριαλισμό.

Η συνάντηση του Γιόφε με τον Σουν Γιατ-σεν επισφραγίστηκε με την αποδοχή εκ μέρους του Σοβιετικού αντιπροσώπου της άποψης του Σουν ότι, με δεδομένο ότι δεν υπήρχαν οι αναγκαίες προϋποθέσεις και συνθήκες, δεν μπορούσε και να γίνεται λόγος για εγκαθίδρυση του κομμουνισμού ή του σοβιετικού συστήματος στην Κίνα.

Από την άλλη, συμφωνήθηκε ότι

«το κύριο και πιο πιεστικό πρόβλημα της Κίνας είναι η αποκατάσταση της εθνικής ενότητας και η εξασφάλιση πλήρους εθνικής ανεξαρτησίας»•

ως προς την επίτευξη των στόχων αυτών, ο Γιόφε διαβεβαίωσε τον Σουν ότι η Κίνα μπο-ρούσε να υπολογίζει στη θερμή υποστήριξη της Μόσχας.

Η συμφωνία αυτή ήταν η αφετηρία μιας μακράς περιόδου γόνιμης συνεργασίας του σοβιετικού καθεστώτος με τον Σουν (ο οποίος, έπειτα από δύο μήνες, είχε ανακτήσει την εξουσία στην Καντόνα) και το κόμμα του, το Κουομιτάνγκ.

Το φθινόπωρο του 1923 ο Τσιανγκ Κάι-σεκ, ένας από τους υπαρχηγούς του Σουν Γιατ-σεν, στάλθηκε στη Μόσχα, προκειμένου να διαπραγματευτεί την προμήθεια όπλων και άλλου πολεμικού υλικού• παράλληλα, ο Μποροντίν, αμερικανικής καταγωγής Ρώσος κομμουνιστής που μιλούσε καλά αγγλικά, στάλθηκε στην Καντόνα, με την ιδιότητα του συμβούλου του Σουν.

Τους επόμενους μήνες ο Μποροντίν κατάφερε να συσφίξει τις προσωπικές του σχέσεις με τον Σουν αλλά και τις σχέσεις μεταξύ της σοβιετικής κυβέρνησης και του Κουομιτάνγκ, θέτοντας ως κοινό στόχο την απελευθέρωση της Κίνας από την κυριαρχία των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων, και ειδικότερα της Μεγάλης Βρετανίας, των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ιαπωνίας.

Ο Σουν αφότου είχε εγκατασταθεί και πάλι στην Καντόνα, είχε σχηματίσει εκεί μια κυβέρνηση που φιλοδοξούσε να οργανώσει στρατιωτική εκστρατεία κατά του βορρά, με σκοπό την επανένωση της Κίνας και την εκδίωξη «των ξένων ιμπεριαλιστών». Η στρατιωτική βοήθεια από τη Μόσχα είχε αρχίσει να φτάνει στην Καντόνα σε ολοένα αυξανόμενες ποσότητες, ενώ Σοβιετικοί στρατιωτικοί σύμβουλοι βοηθούσαν στη δημιουργία του νέου στρατού της κυβέρνησης της Καντόνας και στην εκπαίδευση των απαραίτητων αξιωματικών. Παράλληλα, ο Σουν Γιατ-σεν με την προτροπή και τη βοήθεια του Μποροντίν, προσπαθούσε να μετατρέψει το Κουομιτάνγκ σε καλά οργανωμένο και πειθαρχημένο κόμμα.

Το Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας (ΚΚΚ), που είχε ιδρυθεί το 1921, στα πρώτα χρόνια της ζωής του δεν είχε περισσότερα από περίπου 1.000 μέλη, κι αυτά κυρίως μαρξιστές διανοούμενους. Πριν ακόμη από την άφιξη του Μποροντίν στην Καντόνα, απ’ ό,τι φαίνεται με προτροπή της Κομιντέρν, είχε συμφωνηθεί τα μέλη του ΚΚΚ να γίνουν συγχρόνως και μέλη του Κουομιτάνγκ.

Επρόκειτο για κάτι ανάλογο με αυτό που γινόταν με τα μέλη του Κ.Κ. Μεγάλης Βρετανίας και το Εργατικό Κόμμα, με σκοπό να ενισχύεται ο αγωνιστικός και μαχητικός χαρακτήρας του πολύ μαζικότερου αλλά χαλαρότερου οπωσδήποτε πολιτικού οργανισμού λόγω της παρουσίας στους κόλπους του μιας ομάδας δυναμικής, σφιχτοδεμένης, αφοσιωμένης στον στόχο της επανάστασης.

Όλες αυτές οι ρυθμίσεις και οι διατυπώσεις, αλλά και η «διπλή ένταξη» ειδικότερα, συγκάλυπταν ουσιαστικά τις

διαφορές μεταξύ της μαρξιστικής θεωρίας και των «τριών αρχών» (εθνική ανεξαρτησία, δημοκρατία, ευημερία του λαού) του Σουν Γιατ-σεν.

Όσο όλα τα άλλα ζητήματα υποτάσσονταν στον πρωταρχικό στόχο της αποτίναξης των ιμπεριαλιστικών εξαρτήσεων, τα πράγματα ήταν σχετικά απλά. Όταν, όμως, ο Μποροντίν άρχισε να πιέζει προκειμένου να περιληφθεί στο πρόγραμμα του Κουομιτάνγκ η απαλλοτρίωση της μεγάλης γαιοκτησίας, ο Σουν αντέδρασε και οι Σοβιετικοί σύμβουλοί του αναγκάστηκαν να αναδιπλωθούν.

Στα τέλη του 1924 ο Σουν Για τσεν αποφάσισε να ταξιδέψει στη βόρεια Κίνα και την Ιαπωνία, προκειμένου να αποκτήσει προσωπική εικόνα της κατάστασης. Όμως, καθ’ οδόν αρρώστησε και, τον Μάρτιο του 1925. πέθανε στο Πεκίνο. Πιθανότερος διάδοχός του φαινόταν να είναι ο Ουάνγκ Τσιν- γκουέι, γνωστός για την οξυδέρκειά του αλλά αδύναμος χαρακτήρας, ο οποίος ανήκε στην αριστερή πτέρυγα του Κουομιτάνγκ.

Ωστόσο, οι στρατιωτικές ικανότητες του Τσιανγκ Κάισεκ και το κύρος που είχε αποκτήσει λόγω του ταξιδιού του στη Μόσχα είχαν ως αποτέλεσμα να γίνει αυτός ο διάδοχος του Σουν.

Αρχικά, ο Τσιανγκ δεν έδειξε να έχει πολιτικές φιλοδοξίες, αρκούμενος στην προσπάθεια να αξιοποιήσει τη σοβιετική βοήθεια προκειμένου να δημιουργήσει αξιόμαχο στρατό. Στις 30 Μαΐου 1925, στη Σανγκάη, η τοπική αστυνομία, με επικεφαλής Βρετανό διοικητή, άνοιξε πυρ εναντίον μιας πορείας εργατών και σπουδαστών, σκοτώνοντας αρκετούς διαδηλωτές. Το γεγονός αυτό θα προκαλέσει έντονες διαμαρτυρίες, οι οποίες θα διαρκέσουν περίπου δύο μήνες και θα επεκταθούν στην Καντόνα. Για πρώτη φορά τότε έκαναν δυναμικά την εμφάνισή τους στη Σανγκάη συνδικάτα ελεγχόμενα από το ΚΚΚ, ενώ και τα μέλη του κόμματος έφτασαν, σε λίγες μόλις εβδομάδες, τις 10.000.

Μια από τις συνέπειες που είχαν αυτά τα γεγονότα ήταν επίσης να οξυνθούν ακόμα περισσότερο οι σχέσεις μεταξύ Σοβιετικής Ένωσης και Μεγάλης Βρετανίας. Μια άλλη συνέπεια, εξάλλου, ήταν η ανάδυση στους κόλπους του Κουομιτάνγκ μιας «δεξιόστροφης» τάσης, η οποία επέμενε στον στόχο της εθνικής ανεξαρτησίας αλλά ήταν κατηγορηματικά αντίθετη με την όποια κοινωνική ανατροπή. Όσο για τον Τσιανγκ Κάι-σεκ, προς το παρόν φρόντιζε να ισορροπεί επιδέξια μεταξύ δεξιάς και αριστερής πτέρυγας του κόμματός του.

Το ενδιαφέρον της Μόσχας για όσα συνέβαιναν στη νότια Κίνα με επίκεντρο την Καντόνα, έδρα της κυβέρνησης του Κουομιτάνγκ, δεν σήμαινε σε καμιά περίπτωση ότι η σοβιετική εξωτερική πολιτική δεν ενδιαφερόταν εξίσου για τις εξελίξεις στη βόρεια Κίνα, με την οποία και συνόρευε η Σοβιετική Ένωση.

Τον Αύγουστο του 1923 έφτασε στο Πεκίνο ο Καραχάν, ως άτυπος πρέσβης της Μόσχας, ο οποίος τον Μάιο του 1924 υπέγραψε συνθήκη για την ομαλοποίηση των σινο- σοβιετικών σχέσεων. Η σοβιετική κυβέρνηση είχε ήδη παραιτηθεί από τα δικαιώματα ετεροδικίας και τις άλλες παραχωρήσεις που είχε εξασφαλίσει στην Κίνα το τσαρικό καθεστώς – όπως, άλλωστε, και οι άλλες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις.

Τα σημεία τριβής μεταξύ Μόσχας και Πεκίνου είχαν έτσι περιοριστεί στην τύχη της Εξωτερικής Μογγολίας, επί της οποίας η κινεζική κυβέρνηση πρόβαλλε κυριαρχικά δικαιώματα, καθώς και στον κατασκευασμένο από τους Ρώσους Κινεζικό Ανατολικό Σιδηρόδρομο (CER), ο οποίος διέσχιζε τη Μαντζουρία για να καταλήξει στο Βλαδιβοστόκ.

Η Εξωτερική Μογγολία αναγνωρίστηκε, με βάση τη συνθήκη που υπογράφτηκε, ως «αναπόσπαστο τμήμα» της Κίνας, χωρίς ωστόσο να οριστεί συγκεκριμένη ημερομηνία για την αποχώρηση των σοβιετικών στρατευμάτων και αξιωματούχων, καθώς η Σοβιετική Ένωση έδειχνε αποφασισμένη να διατηρήσει στη ζωή την υπό τον έλεγχό της Λαϊκή Δημοκρατία της Μογγολίας.

Όσο για τον Κινεζικό Ανατολικό Σιδηρόδρομο, τέθηκε υπό τον έλεγχο ενός διοικητικού συμβουλίου αποτελούμενου από πέντε Κινέζους και πέντε Ρώσους, με τον γενικό διευθυντή ωστόσο να παραμένει άνθρωπος των Σοβιετικών (γεγονός που θα γίνει αιτία αρκετών προστριβών τα επόμενα χρόνια).

Η σοβιετική κυβέρνηση δεν θεωρούσε ότι υπήρχε ασυμβατότητα μεταξύ αφενός της υπεράσπισης των συμφερόντων της σε συνεννόηση με την κυβέρνηση του Πεκίνου, και αφετέρου της παροχής βοήθειας και υποστήριξης προς την επαναστατική κυβέρνηση της Καντόνας. Ωστόσο, ορισμένα από τα στελέχη του Κουομιτάνγκ εξέφραζαν ήδη την έντονη δυσαρέσκειά τους για τη συνθήκη και τις συμφωνίες που είχε υπογράψει η Μόσχα με τους ορκισμένους εχθρούς τους στο Πεκίνο.

Η κυβέρνηση του Πεκίνου, η οποία είχε διαπραγματευτεί τη Σινοσοβιετική Συνθήκη του 1924, βρισκόταν υπό τον «χαλαρό» έλεγχο του Βου Πέι-φου, πολέμαρχου που για ένα δι-άστημα κυριαρχούσε στην κεντρική Κίνα με την υποστήριξη των Βρετανών.

Το φθινόπωρο του 1924 άρχισαν εχθροπραξίες μεταξύ των δυνάμεων του Βου και στρατευμάτων του Τσανγκ Τσο-λιν, πολέμαρχου της Μαντζουρίας και προστατευόμενου των Ιαπώνων.

Η αποσκίρτηση του Φενγκ Γιου-σιανγκ, ο οποίος είχε υπό τον έλεγχό του μεγάλο τμήμα της βορειοδυτικής Κίνας, επιτάχυνε την ήττα του Βου. Σύντομα ο Φενγκ, αν και τυπικά πάντα στην υπηρεσία του Βου, ήρθε σε συνεννόηση με το Κουομιτάνγκ και την κυβέρνηση της Καντόνας, γεγονός στο οποίο ίσως να συνέβαλαν η βοήθεια και η υπόσχεση υποστήριξης εκ μέρους της Μόσχας. Με τον Βου να έχει πια αποδυναμωθεί σχεδόν πλήρως, ο Φενγκ επιχείρησε να θέσει υπό τον έλεγχό του το Πεκίνο και τις γειτονικές στην πρωτεύουσα επαρχίες. Ωστόσο, οι ελπίδες του αποδείχθηκαν φρούδες, καθώς τον Απρίλιο του 1926 ο Τσανγκ Τσο-λιν έτρεψε σε φυγή τις πιστές στον Φενγκ δυνάμεις και εγκατέστησε στο Πεκίνο κυβέρνηση ανδρεικέλων, πιστών σε εκείνον.

Πλέον στην Κίνα υπήρχαν ουσιαστικά δύο μόνον κέντρα εξουσίας και ανάλογης στρατιωτικής ισχύος: ο Τσανγκ Τσο- λιν στον βορρά, και το Κουομιτάνγκ, υπό την ηγεσία του Τσιανγκ Κάι-σεκ, στον νότο.

Όσο για την κεντρική Κίνα, παρέμενε εν πολλοίς διαφιλονικούμενη, όχι μόνο μεταξύ των δύο αυτών πόλων, αλλά και των υπολειμμάτων από τα στρατεύματα του Βου Πέι-φου.

Αυτά ήταν λίγο πολύ τα δεδομένα όταν ο Τσιανγκ Κάι-σεκ, στις αρχές του 1926, πήρε την κρίσιμη απόφαση να εξαπολύσει το επόμενο καλοκαίρι την επίθεσή του κατά του βορρά.

0 Μποροντίν και οι άλλοι Σοβιετικοί σύμβουλοί του δεν συμφωνούσαν με αυτή την απόφαση. Πράγματι, η επίθεση κατά του βορρά είχε συζητηθεί επανειλημμένα ως τελικός στόχος των στρατιωτικών προετοιμασιών, αλλά αυτό δεν σήμαινε, κατά την εκτίμησή τους, ότι έπρεπε να εξαπολυθεί στο άμεσο μέλλον. Η επιτυχία της ήταν αμφίβολη, και επιπλέον θα μπορούσε να προκαλέσει επέμβαση των ιμπεριαλιστικών Δυνάμεων. Άλλωστε, η σοβιετική κυβέρνηση ανησυχούσε σοβαρά την εποχή εκείνη για την πορεία των διαπραγματεύσεων (με τον Τσανγκ Τσο-λιν, πλέον) για τον Κινεζικό Ανατολικό Σιδηρόδρομο, δεν ήθελε άλλες εστίες αναταραχής στην ευρύτερη περιοχή, και ελάχιστη σημασία έδινε στα τεκταινόμενα στην Καντόνα.

Τον Ιανουάριο του 1926 ο Μποροντίν έφυγε από την Καντόνα για να επισκεφθεί το Πεκίνο και το αρχηγείο του Φενγκ Γιου-σιανγκ. Κατά τη διάρκεια της απουσίας του, έντονη δι-αφωνία ξέσπασε μεταξύ του Τσιανγκ Κάι-σεκ και των κυριότερων Σοβιετικών συμβούλων του, οι οποίοι διατύπωναν απροκάλυπτα τις αντιρρήσεις τους για την εκστρατεία κατά του βορρά.

Στις 20 Μαρτίου 1926 ένα μάλλον στημένο επεισόδιο, με πρωταγωνιστή μια κινεζική κανονιοφόρο της οποίας ο πλοίαρχος ήταν κομμουνιστής, έδωσε στον Τσιανγκ το πρόσχημα που ζητούσε για να θέσει σε κατ’ οίκον περιορισμό τους Σοβιετικούς συμβούλους και να συλλάβει κάποιους από τα στελέχη του στρατού του που ήταν κομμουνιστές.

Οι Σοβιετικοί αφέθηκαν σύντομα ελεύθεροι, αλλά ο Τσιανγκ ζητούσε επιτακτικά την ανάκληση όσων είχαν αμφισβητήσει την εξουσία του. Πάντως, όταν ο Μποροντίν επέστρεψε στην Καντόνα, στα τέλη Απριλίου, τα πνεύματα είχαν ηρεμήσει. Οι σύμβουλοι που ήταν πλέον ανεπιθύμητοι από τον Τσιανγκ είχαν φύγει, και η νέα σοβιετική αποστολή είχε επικεφαλής τον Μπλύχερ (ή Γκαλίν), αξιωματικό του Κόκκινου Στρατού που είχε υπηρετήσει κατά το παρελθόν στην Κίνα και ήταν αρεστός στον Τσιανγκ. Στο εξής όλοι έστρεψαν την προσοχή τους στην επικείμενη εκστρατεία και ο Μπλύχερ με τους συνεργάτες του εργαζόταν πυρετωδώς για την καλύτερη δυνατή οργάνωσή της. Όμως, ο συσχετισμός και η ισορροπία δυνάμεων ήταν σαφές ότι είχαν αλλάξει• το πάνω χέρι στην Καντόνα το είχε πλέον ο Τσιανγκ Κάι-σεκ.

Πράγματι, στις αρχές Ιουλίου 1926 ο στρατός του Κουομιτάνγκ, αποτελούμενος από 70.000 άνδρες και συνεπικουρούμενος από Σοβιετικούς συμβούλους, κινήθηκε προς βορράν. Η επιτυχία της εκστρατείας ήταν πλήρης• όχι μόνο δεν υπήρξε σχεδόν καμιά αντίσταση, αλλά καθ’ οδόν στις δυνάμεις του Τσιανγκ προστέθηκαν και νέες – είτε από τα υπολείμματα του στρατού του Βου Πέι-φου, είτε και ένοπλοι αγρότες που είχαν ήδη αρχίσει να καταλαμβάνουν ή/και να λεηλατούν εκτάσεις που ανήκαν σε μεγαλογαιοκτήμονες.

Τον Σεπτέμβριο, όταν ο στρατός του Τσιανγκ Κάι-σεκ μπήκε στο Χανκόου, μεγάλη βι-ομηχανική πόλη της κεντρικής Κίνας και κάποτε προπύργιο και πρωτεύουσα του Βου Πέι-φου, αριθμούσε ήδη 250.000 άνδρες. Έπειτα από μερικές εβδομάδες ο Τσιανγκ κινήθηκε προς τα νοτιοανατολικά και εγκατέστησε το αρχηγείο του στο Ναντσάνγκ, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο προς τη Σανγκάη. Τον Νοέμβριο η ηγεσία του Κουομιτάνγκ, ακολουθούμενη από τον Μποροντίν και το επιτελείο του, εγκαταστάθηκε στο Χανκόου, όπου, εν μέσω γενικού ενθουσιασμού, αναγγέλθηκε ο σχηματισμός εθνικοαπελευθερωτικής-επαναστατικής κυβέρνησης. Η πόλη, μάλιστα, ενώθηκε με δύο γειτονικές (επίσης βιομηχανικές) πόλεις και μετονομάστηκε σε Βουχάν. Η ικανοποίηση ήταν απόλυτη, τόσο στο Βουχάν όσο και στη Μόσχα.

Ωστόσο, η νίκη έκρυβε μέσα της και σπέρματα της ήττας. Στο μέτρο που το επαναστατικό κίνημα παρέμενε στο πλαίσιο του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα και έθετε ως στόχο την απαλλαγή της χώρας από τις ξένες επεμβάσεις, η ενότητα ήταν δεδομένη. Όταν, όμως, ορισμένοι άρχισαν να κάνουν λόγο για την απελευθέρωση των αγροτών και των εργατών, από τη φεουδαλική και την καπιταλιστική καταπίεση αντίστοιχα, άρχισαν οι παραφωνίες και οι κραδασμοί.

Τα μέλη του Κουομιτάνγκ ήταν κυρίως μικροαστοί, αλλά υπήρχαν και στελέχη του που κατείχαν μεγαλύτερες ή μικρότερες εκτάσεις γης – μεταξύ αυτών και αρκετοί αξιωματικοί του στρατού του. Από την άλλη, οι δεσμοί του με τους εργάτες των πόλεων και με τα συνδικάτα της Σανγκάης. που είχαν αυξήσει τη δύναμή τους μετά τα γεγονότα του Μαίου του 1925. ήταν ελάχιστοι, αν όχι ανύπαρκτοι.

Η σύνοδος της Εκτελεστικής Επιτροπής της Κομμουνιστικής Διεθνούς, τον Νοέμβριο του 1926 στη Μόσχα, χαιρέτιζε τη νίκη της Κινεζικής Επανάστασης, αλλά με μια απόφαση που δεν ήταν σαφές προς ποια κατεύθυνση στρεφόταν. Έκανε, έτσι, λόγο για τον ηγεμονικό ρόλο που καλούνταν να παίξει το προλεταριάτο κατά το επόμενο στάδιο της επανάστασης, τονίζοντας όμως παράλληλα τη σημασία που είχε, στην περίπτωση της Κίνας, η αγροτική επανάσταση.

Οι οδηγίες προς τους Κινέζους κομμουνιστές ήταν να παραμείνουν στις τάξεις του Κουομιτάνγκ και να εξακολουθήσουν να υποστηρίζουν τον αγώνα του για αποτίναξη της ξένης εξάρτησης. Η ηγεσία του Κ.Κ. Κίνας έδειχνε διατακτική και αναποφάσιστη, αλλά ο Μποροντίν φρόντισε να μεταφέρει σωστά τις οδηγίες της Μόσχας, καλώντας τους Κινέζους συντρόφους να εξακολουθήσουν να στηρίζουν το Κουομιτάνγκ, έστω και αν αυτό σήμαινε μετάθεση των αγροτικών και εργατικών διεκδικήσεων στο μέλλον.

Η κρίση πυροδοτήθηκε από μια σύγκρουση στο εσωτερικό του Κουομιτάνγκ. Η κυβέρνηση του Βουχάν, η οποία βρισκόταν υπό τον έλεγχο της αριστερής πτέρυγας του Κουομιτάνγκ και υπό την άμεση επιρροή του Μποροντίν, δεν παρέλειπε να προβάλλει, δίπλα στον εθνικοαπελευθερωτικό χαρακτήρα του κινήματος, και τον στόχο της κοινωνικής επανά-στασης.

Οι αγροτικές εξεγέρσεις γίνονταν όλο και πιο συχνές στην επαρχία του Χουνάν, νότια από το Βουχάν, με τον νεαρό Μάο Τσε-τουνγκ να κάνει για πρώτη φορά αισθητή την παρουσία του ως υπέρμαχος των ριζικών αλλαγών στην κινεζική ύπαιθρο.

Αντιθέτως, στο Ναντσάνγκ, ο Τσιανγκ Κάι-σεκ και οι στρατηγοί του μετακινούνταν προς όλο και πιο συντηρητικές θέσεις, εκφράζοντας ανοιχτά την εχθρότητά τους προς τους κομμουνιστές και προς τις επαναστατικές τάσεις και κινήσεις στην ύπαιθρο και στις πόλεις. Σημαντικό ρόλο σε αυτές τις εξελίξεις έπαιξε και η αλλαγή πολιτικής εκ μέρους της βρετανικής κυβέρνησης.

Βλέποντας τη σαρωτική προέλαση προς βορρά των δυνάμεων του Κουομιτάνγκ, οι Βρετανοί κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι θα ήταν σκόπιμη μια προσέγγιση και συμφωνία με τον Τσιανγκ. Προκειμένου, μάλιστα, να ανοίξει ο δρόμος για μια τέτοια προσέγγιση, η βρετανική κυβέρνηση δέχτηκε να τεθούν υπό κινεζικό έλεγχο οι βρετανικές ζώνες ελεύθερου εμπορίου στο Χανγκτσόου και το Κιουκιάνγκ και πρότεινε την κατάργηση -ή έστω, τη χαλάρωση- άλλων «υποχρεώσεων» που είχαν επιβληθεί στην Κίνα με τις ανισοβαρείς συνθήκες και συμφωνίες του παρελθόντος.

0 Τσιανγκ Κάι-σεκ, που έτσι κι αλλιώς δεν ένιωθε καθόλου άνετα με τη σοβιετική κηδεμονία και που αισθανόταν πια αρκετά ισχυρός, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι θα μπορούσε να ικανοποιήσει τις φιλοδοξίες του με τις ευλογίες των «ιμπεριαλιστών», των οποίων η αντιπάθεια προς τους κομμουνιστές και προς το πρόγραμμά τους κοινωνικής ανατροπής ήταν όση και η δική του.

Οι πλήρεις συνέπειες αυτής της αλλαγής προσανατολισμού δεν έγιναν αμέσως αισθητές. Η Σανγκάη βρισκόταν την εποχή εκείνη υπό τον έλεγχο ενός ελάσσονος πολέμαρχου, του Σουν Τσουάν-φανγκ, ο οποίος ήταν όμως αρκετά ανίσχυρος για να μπορεί να την κρατήσει. Τον Φεβρουάριο του 1927 τα συνδικάτα της Σανγκάης οργάνωσαν μια εργατική εξέγερση, πιστεύοντας ότι θα είχαν και την υποστήριξη του Τσιανγκ Κάι-σεκ, στον οποίο και εξακολουθούσαν να προσβλέπουν ως ελευθερωτή.

0 Τσιανγκ δεν έκανε την παραμικρή κίνηση και ο Σουν Τσουάν-φανγκ δεν δυσκολεύτηκε να καταστείλει την εξέγερση. Λίγες εβδομάδες αργότερα οι δυνάμεις του Σουν ηττήθηκαν από εκείνες του Τσιανγκ σε μια μάχη εκ παρατάξεως λίγο έξω από τη Σανγκάη. Για μια ακόμα φορά οι εργάτες ξεσηκώθηκαν, εξέλεξαν επιτροπές που θα είχαν την ευθύνη για την πόλη, και ετοιμάζονταν να υποδεχτούν τις δυνάμεις του Κουομιτάνγκ.

Όταν ο Τσιανγκ μπήκε πράγματι στη Σανγκάη, η δυσαρέσκειά του για αυτού του είδους τις πρωτοβουλίες έγινε φανερή. Έτσι, αφού πρώτα φρόντισε να επιβληθεί τάξη στην πόλη και να διαλυθούν οι αυτοδιοικητικές επιτροπές, στις 12 Απριλίου ο Τσιανγκ εξαπέλυσε κύμα διώξεων κατά των κομμουνιστών και άλλων ριζοσπαστικών στοιχείων, που θα κατέληγε σε πραγματική σφαγή. Το Κ.Κ. Κίνας και τα συνδικάτα είχαν δεχτεί καίριο πλήγμα. Αυτή τη φορά το μήνυμα ήταν σαφές. Η κυβέρνηση του Βουχάν και η Μόσχα έσπευσαν να αποδοκιμάσουν και να καταγγείλουν τον Τσιανγκ. Ωστόσο, αυτές οι καταγγελίες μικρή σημασία είχαν από τη στιγμή που ο Τσιανγκ Κάι-σεκ είχε πλέον τον πιο ισχυρό στρατό, τον έλεγχο της νότιας και κεντρικής Κίνας, αλλά και την υποστήριξη -επίσημη ή ανεπίσημη- των Δυτικών Δυνάμεων.

Λίγες μέρες νωρίτερα η πολιτική και το κύρος της Σοβιετικής Ένωσης στην Κίνα είχε δεχτεί ένα ακόμα καίριο πλήγμα. Με εντολή του Τσανγκ Τσο-λιν, και με τη σύμφωνη γνώμη των ξένων πρεσβειών, η κυβέρνηση του Πεκίνου οργάνωσε μια έφοδο των υπηρεσιών ασφαλείας στη σοβιετική πρεσβεία. Η κατοικία του πρέσβη εξαιρέθηκε, αλλά στα υπόλοιπα κτίρια έγινε εξονυχιστική έρευνα, αρκετοί υπάλληλοι συνελήφθησαν και ουκ ολίγα έγγραφα κατασχέθηκαν. Οι Κινέζοι που δούλευαν στην πρεσβεία εκτελέστηκαν με συνοπτικές διαδικασίες, ενώ οι Σοβιετικοί διπλωματικοί υπάλληλοι ρίχτηκαν στη φυλακή περιμένοντας επί αρκετούς μήνες να δικαστούν.

Κάθε είδους έγγραφα, άλλα γνήσια και άλλα καταλλήλως νοθευμένα, δόθηκαν στη δημοσιότητα, με σκοπό να τεκμηριώσουν την κομμουνιστική συνωμοσία κατά του καθεστώτος. Οι σοβιετικές διαμαρτυρίες αγνοήθηκαν και οι διπλωματικές σχέσεις μεταξύ Μόσχας και Πεκίνου διακόπηκαν. Αυτά τα γεγονότα, αξίζει να σημειωθεί, προηγήθηκαν κατά περίπου έναν μήνα της ανάλογης εφόδου των βρετανικών αρχών ασφαλείας στη σοβιετική εμπορική αντιπροσωπεία στο Λονδίνο.

Το καλοκαίρι του 1927 η σοβιετική παρουσία στην Κίνα ζούσε τις χειρότερες μέρες της. Στο Βουχάν, ο τοπικός πολέμαρχος είχε διαχωρίσει τη θέση του από τον Τσιανγκ Κάι-σεκ. Ωστόσο, καθώς ούτε αυτός συμπαθούσε όσους επαγγέλλονταν την κοινωνική επανάσταση, δεν δίστασε να πνίξει στο αίμα μια αγροτική εξέγερση στην περιοχή του Τσανγκσά, πρωτεύουσας της επαρχίας Χουνάν. Ο Μποροντίν και η κυβέρνηση του Βουχάν υπολόγιζαν στην υποστήριξη του Φενγκ Γιου-σιανγκ, ο οποίος είχε μόλις επιστρέφει από μια μακρά και εκ πρώτης όψεως γόνιμη παραμονή στη Μόσχα. Ωστόσο, ο Φενγκ προτίμησε να έρθει σε συμφωνία με τον Τσιανγκ, με βάση την οποία έδιωξε τους Σοβιετικούς συμβούλους του και εκκαθάρισε τα στρατεύματά του από τους κομμουνιστές.

Το Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας οργάνωσε ένα συνέδριό του στο Βουχάν, τον Απρίλιο-Μάιο του 1927, στο οποίο τα μέλη του υπολογίστηκαν σε 55.000. Όμως, η αδυναμία του και η περιθωριοποίησή του γίνονταν κάθε μέρα και πιο φανερές. Η κυβέρνηση του Βουχάν, λίγο πριν χάσει και την ελάχιστη εξουσία που διέθετε πλέον, πρόλαβε να ζητήσει την ανάκληση του Μποροντίν. Πράγματι, τον Ιούλιο του 1927 ο Μποροντίν εγκατέλειψε την Κίνα, για να ακολουθήσουν σύντομα και οι άλλοι Σοβιετικοί σύμβουλοι. Οι τελευταίοι τέσσερις μήνες, παρά τις αυξημένες προσδοκίες της Μόσχας, είχαν αποδειχθεί καταστροφικοί για την πολιτική της. Τα πλήγματα ήταν καίρια και συνεχή, έτσι που ακόμα και ο πιο αισιόδοξος παρατηρητής να μην τολμά να προβλέψει ανάταξη της σοβιετικής παρουσίας στην Κίνα.

Πράγματι, οι μήνες που είχαν προηγηθεί ήταν περίοδος επαναστατικών αλλαγών και ανακατατάξεων στην Κίνα. Ωστόσο, όλο αυτό το ρεύμα και το κίνημα θα παρέμενε, και μάλιστα για αρκετά χρόνια, υποταγμένο στην αδιαφιλονίκητη ηγεμονία του Τσιανγκ Κάι-σεκ.

Κατά καιρούς καταστρώνονταν φιλόδοξα σχέδια για επέκταση της κομμουνιστικής προπαγάνδας και επιρροής και σε άλλες χώρες της Άπω Ανατολής και του Ειρηνικού. Βασικό εργαλείο για την προώθηση αυτού του στόχου θεωρούνταν, μεταξύ άλλων, τα πληρώματα του σοβιετικού εμπορικού στόλου.

Μια Συνδιάσκεψη των Εργατών Μεταφορών της ζώνης του Ειρηνικού, την οποία αποτελούσαν κυρίως ναυτικοί αλλά και κάποιοι εργαζόμενοι στους σιδηροδρόμους, οργανώθηκε το καλοκαίρι του 1924 στην Καντόνα, υπό την αιγίδα του Κουομιτάνγκ αλλά και του Κ.Κ. Κίνας. Οι σύνεδροι, που δεν ξεπερνούσαν τους είκοσι, προέρχονταν από τη βόρεια και νότια Κίνα, από την Ινδονησία και από τις Φιλιππίνες, ενώ στους αντιπροσώπους από την Ιαπωνία δεν δόθηκε τελικά άδεια να ταξιδέψουν.

Η συνδιάσκεψη δεν παρέλειψε να στείλει χαιρετιστήριο μήνυμα στην Προφιντέρν, αλλά και στην Κομιντέρν. Όσο για την πλατφόρμα που ενέκρινε, είχε περισσότερο αντι- ιμπεριαλιστικό και λιγότερο κομμουνιστικό χαρακτήρα. Δεν υπήρξε, εξάλλου, κάποια συνέχεια, έως το καλοκαίρι του 1927, τρία χρόνια αργότερα, οπότε οργανώθηκε μια δεύτερη συνδιάσκεψη της ζώνης του Ειρηνικού, αυτή τη φορά στο Βουχάν, και μάλιστα με την παρουσία του Λοζόφσκι, του προέδρου της Προφιντέρν, ο οποίος και συντόνιζε με μαεστρία τις έργασίες.

Υπήρχαν αντιπρόσωποι από την ΕΣΣΔ, την Κίνα, την Ιαπωνία, την Ινδονησία, την Κορέα, αλλά και από τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Μεγάλη Βρετανία – στους αντιπροσώπους από την Ινδία και την Αυστραλία είχαν απαγορεύσει να ταξιδέψουν οι αρχές αυτών των χωρών. Η συνδιάσκεψη διακήρυξε την υποστήριξή της προς την Κινεζική Επανάσταση, ζήτησε ανεξαρτησία για την Κορέα, τη Φορμόζα, τις Φιλιππίνες και την Ινδονησία, και δημιούργησε μια μόνιμη Γραμματεία Ειρηνικού, η οποία θα παρέμενε υποτυπωδώς εν ζωή για μερικά χρόνια, αλλάζοντας κάθε τόσο έδρα και εκδίδοντας ένα περιοδικό με τον τίτλο Pacific Worker (Εργάτης του Ειρηνικού).

[Οι Ιάπωνες, εκμεταλλευόμενοι τις αδυναμίες αυτές, εισέβαλαν στη Μαντζουρία το 1931 και ίδρυσαν το κράτος του Μαντσουκούο. Η ηγεσία του Κουομιντάνγκ, αντί να οργανώσει την αντίσταση της χώρας, στράφηκε εναντίον των οπαδών του Μάο Τσετούνγκ και έτσι επήλθε η διάσπαση του Κουομιντάνγκ. Τελικά οι Ιάπωνες, το 1937, κατέλαβαν ολόκληρο το βόρειο τμήμα της χώρας. Στο διάστημα μεταξύ του 1937 και του 1942 έγιναν πολλές προσπάθειες να ενωθούν τα δύο κινήματα του Κουομιντάνγκ κι εκείνου στο οποίο είχε την ηγεσία το κομμουνιστικό κόμμα, χωρίς όμως αποτέλεσμα.

Το 1946 οδηγήθηκαν σε σύγκρουση, που τέλειωσε με τη νίκη του Μάο Τσε Τον, ενώ ο Τσιαν Κάι Σεκ αναγκάστηκε να περάσει στο νησί Ταϊβάν και ίδρυσε το 1949 την Δημοκρατία της Κίνας. Μεταξύ ενάμιση και δύο εκατομμύρια πρόσφυγες, ως επί το πλείστον στρατιώτες, τον ακολούθησαν από την ηπειρωτική Κίνα].

Αλλες χώρες της Απω Ανατολής ήταν σαφώς πιο δύσβατο πεδίο δράσης τόσο για τη σοβιετική κυβέρνηση όσο και για την Κομιντέρν. Οι σχέσεις της Μόσχας με την Ιαπωνία ακο-λούθησαν λίγο πολύ το βασικό μοντέλο σχέσεων του σοβιετικού καθεστώτος με τις καπιταλιστικές χώρες. Από τη στιγμή που τα ιαπωνικά στρατεύματα είχαν αποχωρήσει από τη Σιβηρία, κύρια αιτήματα της Μόσχας ήταν η εκκένωση της βόρειας Σαχαλίνης και η διπλωματική, de jure αναγνώριση της Σοβιετικής Ένωσης. Και οι δύο αυτές διεκδικήσεις ικανοποιήθηκαν με βάση τη συνθήκη που υπογράφτηκε ανάμεσα στις δύο χώρες τον Ιανουάριο του 1925. Ωστόσο, παρέμειναν ορισμένα ζητήματα που θα αποτελούσαν συνεχή σημεία τριβής, όπως τα δικαιώματα αλιείας στον βόρειο Ειρηνικό και ο ανταγωνισμός μεταξύ του Κινεζικού Ανατολικού Σιδηροδρόμου, που κατέληγε στο Βλαδιβοστόκ, και του Ιαπωνικού Σιδηροδρόμου της Νότιας Μαντζουρίας, που κατέληγε στο υπό ιαπωνικό έλεγχο λιμάνι του Νταϊρέν (Λυ-τα).

Επιπλέον, οι αρχικές ελπίδες που η Κομιντέρν είχε στηρίξει στο ιαπωνικό προλεταριάτο αποδείχθηκαν φρούδες• οι ιαπωνικές αρχές ασφαλείας ήταν ανελέητες και εξαιρετικά αποτελεσματικές με αποτέλεσμα ήδη από τις αρχές του 1924 το Κ.Κ. Ιαπωνίας να έχει ουσιαστικά διαλυθεί – θα ανασυγκροτηθεί, μόνο εν μέρει και μόνο ως παράνομη οργάνωση, μόλις τον Δεκέμβριο του 1926. Μερικά συνδικάτα προτίμησαν τότε να σχηματίσουν ομοσπονδία με μια ομάδα διαφωνούντων κομμουνιστών και άλλων αριστερών. Ούτε, όμως, και αυτή η προσπάθεια θα αποδώσει τα αναμενόμενα αποτελέσματα, συμβάλλοντας απλώς εκ των πραγμάτων στην κατά καιρούς επιδείνωση των σοβιετοϊαπωνικών σχέσεων. Όσο για το Κ.Κ. Ιαπωνίας για μια ακόμα φορά θα διαλυθεί ουσιαστικά το 1929, με τη σύλληψη του συνόλου σχεδόν των ηγετικών στελεχών του.

Αλλά και σε άλλες χώρες της Ασίας ο απολογισμός ήταν φτωχός. Στην Ινδία ο κομμουνισμός είχε ελάχιστη επιρροή. Το μικρό Κ.Κ. Ινδίας, στελεχωμένο εν πολλοίς από Ινδούς που είχαν ζήσει στην Ευρώπη, φυτοζωούσε πολιτικά, υπό την αυστηρή επαγρύπνηση των βρετανικών αποικιακών αρχών. Πιο δραστήριες και πιο αποτελεσματικές θα αποδεικνύονταν έτσι κάποιες εργατικές και αγροτικές ενώσεις που δρούσαν κυρίως τοπικά, υπό κομμουνιστική -άλλοτε περισσότερο και άλλοτε λιγότερο- καθοδήγηση. Το αίτημα του Ινδικού Εθνικού Κονγκρέσου για ανεξαρτησία ή αυτονομία είχε απήχηση σε ευρύτατα στρώματα του πληθυσμού και οι διαμαρτυρίες κατά των Βρετανών -οι οποίοι περιορίζονταν σε ημίμετρα και σε μετάθεση των όποιων κρίσιμων αποφάσεων στο μέλλον- ήταν συχνές. Ίσως σε ορισμένες απεργίες να μπορούσε κάποιος να διακρίνει τον ρόλο που είχε παίξει -και έπαιζε- η κομμουνιστική προπαγάνδα. Σε γενικές γραμμές, ωστόσο, οι βρετανικές αρχές της χώρας διατηρούσαν τον απόλυτο έλεγχο της κατάστασης.

Στην Ινδονησία, το μικρό τοπικό κομμουνιστικό κόμμα ενισχυόταν από το αίτημα για εθνική ανεξαρτησία που κυριαρχούσε στον μουσουλμανικό πληθυσμό της χώρας, αλλά και από το αρτιγέννητο συνδικαλιστικό κίνημα. Τον Νοέμβριο του 1926, απ’ ό,τι φαίνεται δίχως σχετική προτροπή ή υποστήριξη από την Κομιντέρν, οι κομμουνιστές οργάνωσαν μια εξέγερση, που ωστόσο πνίγηκε στο αίμα. Ακολούθησαν εκτελέσεις και μαζικές εκτοπίσεις, με αποτέλεσμα να πάψει ουσιαστικά να υπάρχει το Κ.Κ. Ινδονησίας για αρκετά χρόνια.

Ακόμα λιγότερες ίσως ήταν οι δυνατότητες και οι ευκαιρίες διείσδυσης, για την Κομιντέρν αλλά και για τη σοβιετική διπλωματία, στη Μέση Ανατολή.

Οι σχέσεις με την Τουρκία και το Ιράν αποσκοπούσαν στο να λειτουργήσουν ως αντίβαρο στην κυριαρχική παρουσία της Δύσης (και ιδιαίτερα των Βρετανών) σε αυτές τις χώρες, και δευτερευόντως στο να προωθήσουν το διακρατικό εμπόριο. Άλλωστε, κατά κανόνα η σοβιετική εξωτερική πολιτική δεν έδειχνε να συγκινείται ιδιαίτερα από τυχόν κατασταλτικά μέτρα που λαμβάνονταν από τις αρχές μιας ασιατικής χώρας κατά των τοπικών κομμουνιστών.

Τέλος, στην Αίγυπτο το εθνικό κίνημα που στρεφόταν κατά της βρετανικής επικυριαρχίας αναπτυσσόταν με αρκετά αργούς ρυθμούς, μην έχοντας μάλιστα καμιά επαφή με τη Σοβιετική Ένωση. Όλες οι χώρες της Εγγύς και της Μέσης Ανατολής βρίσκονταν ακόμη υπό τον πλήρη έλεγχο των Βρετανών και των Γάλλων, με αποτέλεσμα η ουσιαστική παρουσία και διείσδυση τόσο της σοβιετικής διπλωματίας όσο και της Κομιντέρν στην περιοχή να είναι σχεδόν αδύνατη.

*Το απόσπασμα προέρχεται απο το βιβλίο του Ε. Χ. Καρ “Μικρή ιστορία της Ρωσικής Επανάστασης” Ο Έ.Χ. Καρ είναι η αδιαμφισβήτητη αυθεντία στην ιστορία της Σοβιε­τικής Ρωσίας και των πρώτων χρόνων της Σοβιετικής’Ενωσης. Η Μικρή ιστορία της Ρωσικής Επανάστασης, που αποτελεί τη συμπυκνωμένη εκδο­χή του εννεάτομου Η ιστορία της Σοβιετικής Ρωσίας, προσφέρει στον ανα­γνώστη το απόσταγμα της γνώσης μιας ζωής τεράστιου μόχθου και εξο­νυχιστικής έρευνας σε πηγές και αρχεία.

Αν. Λαυρέντζος: Απογραφή: Έσκασε η βόμβα της δημογραφικής κατάρρευσης

0

του Αναστάσιου Λαυρέντζου*

Πριν από λίγες ημέρες δημοσιεύτηκαν από την ΕΛΣΤΑΤ τα προσωρινά αποτελέσματα της απογραφής πληθυσμού που έγινε το 2021. Σύμφωνα με αυτά, στη δεκαετία 2011-2021 ο μόνιμος πληθυσμός της Ελλάδας μειώθηκε κατά 3,5% ή σε απόλυτους αριθμούς κατά 383 χιλιάδες, φθάνοντας τα 10,4 εκατομμύρια.

Τα παραπάνω αποτελέσματα δεν συνιστούν έκπληξη. Στην πραγματικότητα επικυρώνουν την εικόνα που προκύπτει από τα στοιχεία γεννήσεων-θανάτων που δημοσιεύει η ΕΛΣΤΑΤ κάθε χρόνο. Σε ολόκληρη τη δεκαετία που πέρασε, το ισοζύγιο γεννήσεων-θανάτων ήταν αρνητικό. Όσον αφορά δε στον γηγενή ελληνικό πληθυσμό, η πραγματικότητα είναι ακόμη χειρότερη.

Συγκεκριμένα, αν από τα στοιχεία γεννήσεων και θανάτων αφαιρέσουμε τη συνεισφορά των αλλοδαπών, τότε η φυσική μείωση του ελληνικού πληθυσμού στη δεκαετία υπερβαίνει τις 400 χιλιάδες. Παράλληλα, αν συνεκτιμήσουμε ότι στο διάστημα αυτό μετανάστευσαν στο εξωτερικό περισσότεροι από 400 χιλιάδες Έλληνες, μιλάμε για μια πραγματική μείωση των Ελλήνων κατά 800 χιλιάδες περίπου.

Δημογραφική κατάρρευση στον ηπειρωτικό κορμό

Ενδιαφέροντα συμπεράσματα προκύπτουν από τα αποτελέσματα της απογραφής και σε επίπεδο περιφερειών. Το πρώτο που έχει να παρατηρήσει κανείς είναι η δραματική μείωση πληθυσμού στο σύνολο των περιφερειών του ηπειρωτικού κορμού. Αναφέρουμε ενδεικτικά:

Στην ευαίσθητη περιφέρεια της Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης η μείωση πληθυσμού έφτασε το -7,6%, με τον νομό Δράμας να παρουσιάζει τη μεγαλύτερη μείωση κατά 11,9%. Όσον αφορά στη Θράκη, ο χριστιανικός (κατά μεγάλη πλειονότητα) Έβρος παρουσίασε σημαντική μείωση πληθυσμού κατά -9,5%. Αντίστοιχα, στον νομό Ξάνθης, ο οποίος έχει μεικτό, χριστιανικό και μουσουλμανικό πληθυσμό, το ποσοστό μείωσης ήταν σημαντικά μικρότερο (-2,7%).

Η Δυτική Μακεδονία παρουσίασε από όλες τις περιφέρειες της χώρας τη μεγαλύτερη μείωση πληθυσμού, η οποία έφτασε σε διψήφιο ποσοστό, στο -10,1%. Στη Φλώρινα μάλιστα η μείωση έφτασε το 12,2%, ενώ στα Γρεβενά σημειώθηκε η μεγαλύτερη μείωση στην Ελλάδα με ποσοστό -16,1%! Τέτοιες δραματικές μειώσεις πληθυσμού δεν είναι βεβαίως συνηθισμένες, ούτε είναι συγκυριακές. Συνιστούν την απαρχή μιας επιταχυνόμενης δημογραφικής κατάρρευσης ολόκληρων περιφερειών, οι οποίες έχουν αποψιλωθεί από τον νεανικό τους πληθυσμό, μετά από δεκαετίες παραμέλησης και οικονομικού μαρασμού.

Είναι λοιπόν πραγματικά απορίας άξιο το πως στη Δυτική Μακεδονία η κυβέρνηση υλοποίησε τον προγραμματισμό για την παύση λειτουργίας των μεγάλων λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ, χωρίς προηγουμένως να έχει δημιουργήσει ούτε τις απαραίτητες ενεργειακές εφεδρείες, αλλά ούτε και τις εναλλακτικές οικονομικές δραστηριότητες που θα έδιναν απασχόληση στους κατοίκους της περιοχής. Το γεγονός αυτό ίσως από μόνο του καταδεικνύει ότι το πολιτικό προσωπικό της χώρας δεν έχει κατανοήσει το μέγεθος του δημογραφικού προβλήματος ή ότι δεν ενδιαφέρεται για το δημογραφικό όσο θα έπρεπε.

Σημαντική ήταν η μείωση πληθυσμού και στις υπόλοιπες περιφέρειες της ηπειρωτικής Ελλάδας, με ποσοστά που κυμάνθηκαν από -5,1% στην Ήπειρο έως -7,7% στην Στερεά Ελλάδα, εξαιρουμένης της Αττικής. Εντύπωση προκαλούν οι μεγάλες μειώσεις πληθυσμού που παρουσιάζουν συγκεκριμένοι νομοί, όπως λ.χ. η Ευρυτανία (-13%), η Φθιώτιδα (-12,9%) και η Βοιωτία (-10%).

Μεγαλύτερη του μέσου όρου της χώρας ήταν και η μείωση πληθυσμού στην Κεντρική Μακεδονία (-4,8%), όπου με εξαίρεση τον νομό Θεσσαλονίκης, οι παραμεθόριοι νομοί καταρρέουν δημογραφικά: Κιλκίς -12,2%, Σερρών -14,3%, Πέλλας -9,6%.

Συγκράτηση της μείωσης στα νησιά και στα μεγάλα αστικά κέντρα

Από την παραπάνω εικόνα φαίνεται να διαφοροποιούνται κάπως οι νησιωτικές περιοχές με δεσπόζουσα λόγω μεγέθους την Κρήτη, η οποία παρουσιάζει μικρή σχετικά μείωση πληθυσμού, κατά -0,9%. Στα Ιόνια νησιά η μείωση πληθυσμού είναι στον μέσο όρο της χώρας (-3,4%), ενώ στο Βόρειο Αιγαίο η μείωση ήταν κάπως μικρότερη, στο -2,6%. Έκπληξη αποτελεί η αύξηση πληθυσμού στο Νότιο Αιγαίο (Κυκλάδες) κατά +5%, η οποία όμως θα πρέπει να αποδοθεί στη μετακίνηση πληθυσμών αλβανικής κυρίως καταγωγής τα τελευταία χρόνια στην περιοχή.

Μικρή ήταν σχετικά η μείωση πληθυσμού και στην Αττική (-0,9%), στην οποία κατά κύριο λόγο συγκεντρώνονται πολλοί αλλοδαποί. Παρόμοια αναφορά μπορεί να γίνει και για τον νομό Θεσσαλονίκης, ο οποίος εμφάνισε μείωση πληθυσμού -1,7%.

Συμπεράσματα

Σχετικά με τα αποτελέσματα της απογραφής θα πρέπει να επισημάνουμε ότι έχουν εκφραστεί αρκετές επιφυλάξεις, δεδομένου ότι για πρώτη φορά αρκετοί αρνήθηκαν να συμμετάσχουν στη διαδικασία («αρνητές απογραφής»). Επί πλέον υπήρξαν αλλαγές στη μεθοδολογία, οι οποίες δυσχεραίνουν τη σύγκριση με παλαιότερες απογραφές, όπως λ.χ. ότι η απογραφή μπορούσε να διεξαχθή και ηλεκτρονικά, ότι διήρκησε για τέσσερις μήνες κ.λπ. Επίσης σε αρκετές περιπτώσεις δεν κατέστη δυνατόν να καταγραφούν οι αλλοδαποί, ο αριθμός των οποίων πρέπει γενικά να θεωρείται υποεκτιμημένος. Όποιες πάντως κι αν είναι οι διορθώσεις που θα απαιτηθούν, η γενική εικόνα είναι ξεκάθαρη και οι παρατηρούμενες τάσεις δεν αναμένεται να ανατραπούν.

Τα αδρά συμπεράσματα που προκύπτουν από την απογραφή είναι τα εξής:

  1. Η αναμενόμενη μείωση του ελληνικού πληθυσμού κατά τη δεκαετία που πέρασε είναι μεγαλύτερη από όσο φαίνεται από το τελικό αποτέλεσμα της απογραφής. Η συνολική εικόνα αμβλύνεται από την είσοδο στη χώρα εκατοντάδων χιλιάδων αλλοδαπών, οι οποίοι αντικαθιστούν στην πράξη τον συρρικνούμενο ελληνικό πληθυσμό.
  2. Η μεγάλη μείωση του γηγενούς ελληνικού πληθυσμού δεν είναι ούτε συγκυριακή, ούτε προσωρινή. Είναι το αποτέλεσμα της χρόνιας υπογεννητικότητας και της συνακόλουθης βαθιάς γήρανσής του. Η μείωση του ελληνικού πληθυσμού θα συνεχιστεί εφ’ όσον η γεννητικότητα του δεν αυξηθεί σημαντικά.
  3. Η ύπαιθρος της ηπειρωτικής χώρας τελεί υπό δημογραφική κατάρρευση μετά από δεκαετίες μαρασμού και φυγής των νέων ανθρώπων, ως αποτέλεσμα της απουσίας οποιουδήποτε αναπτυξιακού σχεδιασμού.
  4. Κατά περιοχές τα ποσοστά μείωσης του πληθυσμού αντιστοιχούν σε απώλειες μεγαλύτερες από εκείνες ενός πολέμου. Πρόκειται για περιοχές δημογραφικά εξαντλημένες, στις οποίες η μείωση πληθυσμού αναμένεται ακόμη και να επιταχυνθεί λόγω της γήρανσης του πληθυσμού. Οι περιοχές αυτές ουσιαστικά κλείνουν τον βιολογικό τους κύκλο, οδεύοντας προς μια εν πολλοίς ακατοίκητη ύπαιθρο. Οι περισσότεροι από τους παραμεθόριους νομούς βρίσκονται στην παραπάνω κατάσταση.
  5. Σε ευαίσθητες περιοχές της χώρας (Θράκη, μικρά νησιά του Αιγαίου) συντελούνται πληθυσμιακές μεταβολές οι οποίες χρειάζονται προσοχή, διότι στο μέλλον μπορούν να αποτελέσουν το εφαλτήριο για σημαντικές πολιτικές εξελίξεις.

Κανένα περιθώριο εφησυχασμού

Η δραματική μείωση του ελληνικού πληθυσμού που καταγράφει η απογραφή δεν αφήνει κανένα περιθώριο αφησυχασμού. Αντιθέτως, καλεί με δραματικό τρόπο τις πολιτικές ηγεσίες της χώρας να συνεργαστούν για την κατεπείγουσα κατάρτηση μιας εθνικής δημογραφικής πολιτικής, την οποία όλα τα κόμματα θα πρέπει να εφαρμόσουν πιστά και σε βάθος χρόνου.

Λύσεις υπάρχουν σε όλα τα προβλήματα, ακόμη και στα δυσκολότερα. Αυτό που απαιτείται πρωτίστως είναι η βούληση και η ειλικρινής δέσμευση για τη λύση τους. Το δημογραφικό δεν είναι απλώς «ένα πρόβλημα». Είναι το βαρύ σύμπτωμα της ασθένειας που συνθέτουν όλα τα προβλήματα της χώρας μαζί. Η Ελλάδα για να ζήσει χρειάζεται πάνω από όλα Έλληνες. Έλληνες που πρέπει να γεννηθούν και Έλληνες του εξωτερικού που πρέπει να επιστρέψουν. Για να γίνει αυτό, η χώρα πρέπει να αναγεννηθεί σε όλα τα επίπεδα. Να γίνει μια χώρα σύγχρονη, δημοκρατική, αξιοκρατική, οικονομικά και τεχνολογικά αναπτυγμένη, με μια νέα ιστορική αυτοπεποίθηση και ένα νέο όραμα για τον 21ο αιώνα. Αυτή είναι κατά βάθος η πρόκληση του δημογραφικού: ότι για να σώσουμε τα παιδιά μας, καλούμαστε να κάνουμε μια εσωτερική επανάσταση.

 

ΕΛΛΑΔΑ – ΜΟΝΙΜΟΣ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ (ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΛΣΤΑΤ)
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ 2011 2021 Ποσοστό μεταβολής Μεταβολή πληθυσμού
ΑΝΑΤ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ – ΘΡΑΚΗ 608.182 562.069 -7,6% -46.113
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ 1.882.108 1.792.069 -4,8% -90.039
ΔΥΤΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ 283.689 255.056 -10,1% -28.633
ΗΠΕΙΡΟΣ 336.856 319.543 -5,1% -17.313
ΘΕΣΣΑΛΙΑ 732.762 687.527 -6,2% -45.235
ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑ 547.390 505.269 -7,7% -42.121
ΙΟΝΙΑ ΝΗΣΙΑ 207.855 200.726 -3,4% -7.129
ΔΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ 679.796 643.349 -5,4% -36.447
ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ 577.903 538.366 -6,8% -39.537
ΑΤΤΙΚΗ 3.828.434 3.792.469 -0,9% -35.965
ΒΟΡΕΙΟ ΑΙΓΑΙΟ 199.231 194.136 -2,6% -5.095
ΝΟΤΙΟ ΑΙΓΑΙΟ 309.015 324.542 5,0% 15.527
ΚΡΗΤΗ 623.065 617.360 -0,9% -5.705
ΣΥΝΟΛΟ ΧΩΡΑΣ 10.818.297 10.434.502 -3,5% -383.795

 

*Ο Αναστάσιος Λαυρέντζος κατέχει πτυχίο Φυσικής και διπλώματα μεταπτυχιακής ειδίκευσης (MSc) στα Οικονομικά Μαθηματικά και στη Θεωρητική Φυσική. Έχει εργαστεί ως διευθυντικό στέλεχος στον τομέα Διαχείρισης Κινδύνων σε μεγάλους ελληνικούς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς. Στο πλαίσιο αυτό έχει επισκεφτεί πολλές βαλκανικές χώρες (Τουρκία, Βουλγαρία, Ρουμανία, Σερβία). Συνεργάζεται με διεθνείς ελεγκτικούς οίκους ως συμβουλος επιχειρήσεων και διδάσκει Διαχείριση Κινδύνων στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έχει γράψει τα βιβλία: «Η Θράκη στο μεταίχμιο» και «Σιωπηρή Άλωση – Το Δημογραφικό και το Μεταναστευτικό πρόβλημα της Ελλάδας».

Nancy Pelosi Could Get Us All Killed

0

 

Photograph Source: U.S. Embassy Jerusalem – CC BY 2.0

The arrogance of power is especially ominous and despicable when a government leader risks huge numbers of lives in order to make a provocative move on the world’s geopolitical chessboard. Nancy Pelosi’s plan to visit Taiwan is in that category. Thanks to her, the chances of a military confrontation between China and the United States have spiked upward.

Long combustible over Taiwan, the tensions between Beijing and Washington are now close to ablaze, due to Pelosi’s desire to be the first House speaker to visit Taiwan in 25 years. Despite the alarms that her travel plans have set off, President Biden has responded timidly — even while much of the establishment wants to see the trip canceled.

“Well, I think that the military thinks it’s not a good idea right now,” Biden said about the prospective trip on July 20. “But I don’t know what the status of it is.”

Biden could have put his presidential foot down and ruled out Pelosi’s Taiwan trip, but he didn’t. Yet, as days went by, news trickled out that opposition to the trip was extensive in the upper reaches of his administration.

“National security adviser Jake Sullivan and other senior National Security Council officials oppose the trip because of the risk of escalating tension across the Taiwan Strait,” Financial Times reported. And overseas, “the controversy over the trip has sparked concern among Washington’s allies who are worried that it could trigger a crisis between the U.S. and China.”

Underscoring that the U.S. commander in chief is anything but an innocent bystander in terms of Pelosi’s trip, officials disclosed that the Pentagon intends to provide fighter jets as escorts if she goes through with the Taiwan visit. Biden’s unwillingness to clearly head off such a visit reflects the insidious style of his own confrontational approach to China.

More than a year ago — under the apt New York Times headline “Biden’s Taiwan Policy Is Truly, Deeply Reckless” — Peter Beinart pointed out that from the outset of his presidency Biden was “chipping away” at the longstanding U.S. “one China” policy: “Biden became the first American president since 1978 to host Taiwan’s envoy at his inauguration. In April, his administration announced it was easing decades-old limitations on official U.S. contacts with the Taiwanese government. These policies are increasing the odds of a catastrophic war. The more the United States and Taiwan formally close the door on reunification, the more likely Beijing is to seek reunification by force.”

Beinart added: “What’s crucial is that the Taiwanese people preserve their individual freedom and the planet does not endure a third world war. The best way for the United States to pursue those goals is by maintaining America’s military support for Taiwan while also maintaining the ‘one China’ framework that for more than four decades has helped keep the peace in one of the most dangerous places on earth.”

Now, Pelosi’s move toward a visit to Taiwan has amounted to further intentional erosion of the “one China” policy. Biden’s mealy-mouthed response to that move was a subtler type of brinkmanship.

Many mainline commentators, while very critical of China, acknowledge the hazardous trend. “The Biden administration remains committed to being more hawkish on China than its predecessor,” conservative historian Niall Ferguson wrote on Friday. He added: “Presumably, the calculation in the White House remains, as in the 2020 election, that being tough on China is a vote-winner — or, to put it differently, that doing anything the Republicans can portray as ‘weak on China’ is a vote-loser. Yet it is hard to believe that this calculation would hold if the result were a new international crisis, with all its potential economic consequences.”

Meanwhile, the Wall Street Journal summed up the current precarious moment with a headline declaring that Pelosi’s visit “would likely sink tentative rapprochement between U.S., China.”

But the consequences — far from being only economic and diplomatic — could be existential for all of humanity. China has several hundred nuclear weapons ready to use, while the United States has several thousand. The potential for military conflict and escalation is all too real.

“We keep claiming our ‘one China’ policy hasn’t changed, but a Pelosi visit would clearly be precedent setting and can’t be construed as in keeping with ‘unofficial relations,’” said Susan Thornton, a former acting assistant secretary for East Asian and Pacific Affairs at the State Department. Thornton added: “If she goes, the prospect of a crisis goes way up as China will need to respond.”

Last week, a pair of mainstream policy analysts from elite think tanks — the German Marshall Fund and the American Enterprise Institute — wrote in the New York Times: “A single spark could ignite this combustible situation into a crisis that escalates to military conflict. Nancy Pelosi’s visit to Taiwan could provide it.”

But July ended with strong indications that Biden has given a green light and Pelosi still intends to go ahead with an imminent visit to Taiwan. This is the kind of leadership that can get us all killed.

Norman Solomon is executive director of the Institute for Public Accuracy, where he coordinates ExposeFacts. Solomon is a co-founder of RootsAction.org.

counterpunch.org

Διήγημα: Χυμός κερασιών 

0

της Ουρανίας Μπάγγου*

Κατέβαινε  τις εξωτερικές σκάλες  από το διώροφο οίκημα  η  εικοσιτριάχρονη  Κατερίνα. Φορούσε μια φούστα που κυμάτιζε σε αρμονία με τον διασκελισμό της, ένα λευκό πουλοβεράκι και μια λουλουδάτη κορδέλα  στα μακριά-καστανά μαλλιά της.

Ήταν αρχηγός στο “σπίτι του παιδιού”. Έτσι την αποκαλούσαν.

Σήμερα, απόγευμα Παρασκευής,  η μαγείρισσα τους έκανε κρέμα κορν-φλάουερ, με φρέσκο-αγελαδινό γάλα, και η μυρωδιά της έσερνε τα παιδιά από την μύτη. Μαζεύτηκαν όλα στην τραπεζαρία και περίμεναν να τους σερβίρει τα κουπάκια τα πασπαλισμένα με την μυρωδάτη κανέλα. Μαζί τους και η Κατερίνα. Περίμενε να τελειώσουν το φαγητό τους για να τα απασχολήσει με κάποιο παιχνίδι. Μερικά  απ’ αυτά την ακολούθησαν στην αίθουσα παιχνιδιών για να παίξουν πινκ-πονκ και σκάκι και κάποια  άλλα έμειναν στην αυλή για να βοηθήσουν τον κηπουρό τους, τον κύριο Βογιατζόπουλο, να σκαλίσει το χώμα γύρω από τις τριανταφυλλιές και να βγάλει τα ζιζάνια.

 Μόνο ένα κοριτσάκι κοντοστάθηκε λίγο και πλησίασε διστακτικά την  αρχηγό. Δεσποινίς, ρώτησε,  μπορώ να πάω στην βιβλιοθήκη να διαβάσω; φυσικά, της απάντησε, κλείσε και την πόρτα για να μη σε ενοχλούν οι φωνές των άλλων παιδιών. Της είχε εμπιστοσύνη.  Η Ουρανούλα και η φίλη της η Άρτεμις- λάτρευαν τα βιβλία και τα πρόσεχαν σαν τα μάτια τους. Και δεν ήταν λίγες οι φορές που κι αυτή  διάβαζε τα ίδια βιβλία με τα κορίτσια. Η αρχηγός και τα παιδιά  ένιωθαν  μέσα τους εκείνη την  ιδιαίτερη συγκίνηση που  προκαλούν τα γράμματα και οι αριθμοί όταν συμπλέκονται  και δίνουν νόημα και βάθος στις σκέψεις μας.

Εκεί έβρισκαν τα περιπετειώδη  έργα του  Ιουλίου Βερν- που σε ταξιδεύουν  από την Γη στην Σελήνη κι ακόμα παραπέρα- πολλές συλλογές με διηγήματα και ποιήματα σαν αυτό του Κρυστάλλη: Από μικρό και άφαντο πουλάκι, σταυραϊτέ μου, παίρνεις κορμί με τον καιρό και δύναμη κι αγέρα κι απλώνεις πήχες τα φτερά και πιθαμές τα νύχια.

 Επίσης διάβαζαν με ενδιαφέρον  έργα του Καρκαβίτσα, του Δροσίνη, του Εθνικού μας ποιητή  Διονυσίου Σολωμού:  μοναστηρίσια μου ομορφιά, εδώ είμαι και κοιτάω, πρόβαλε εκεί στα κάγκελα να δεις που τραγουδάω. Και το πιο γνωστό:

Μήγαρις έχω άλλο στο νου μου, πάρεξ ελευθερία και γλώσσα;

Σε περίοπτη θέση είχαν τοποθετημένα και τα υπέροχα διηγήματα του κοσμοκαλόγερου Παπαδιαμάντη και πολλά τεύχη της “διάπλασης των παίδων”, του Γρηγορίου Ξενόπουλου.

 Ήταν αληθινοί θησαυροί φυλαγμένοι σε απόρθητα  χάρτινα θησαυροφυλάκια. Γιατί οι γνώσεις που περιέχουν τα βιβλία δεν κλέβονται, μόνο αποκτιούνται.

Η βιβλιοθήκη αυτή, ειδικά, ήταν το ιδανικότερο μέρος για να διαβάζει κανείς απερίσπαστος,  σε ήρεμο περιβάλλον και με όλα αυτά τα βιβλία στα ράφια που σου έδιναν πλήθος επιλογές. Κανένα από τα σπίτια του χωριού δεν διέθετε εκείνη την εποχή βιβλιοθήκη. Ήταν Μάης του 1965.   Ελάχιστα παιδιά είχαν κάποια εγκυκλοπαίδεια. Και δεν είχαν περάσει πολλά χρόνια που ιδρύθηκαν τα “σπίτια του παιδιού”. Ξεκίνησε η ίδρυσή τους το 1950 με πρωτοβουλία της Βασιλικής Πρόνοιας και με την επίβλεψη της βασίλισσας Φρειδερίκης, για να στηριχθούν λίγο περισσότερο φτωχά χωριά της Μακεδονίας μετά τον ζοφερό εμφύλιο πόλεμο. Ακόμα υπήρχαν τα σημάδια του, αφού μερικοί  Κορομηλιώτες    

είχαν περάσει χρόνια στην εξορία, επειδή ανήκαν στην ηττημένη πλευρά, και γύρισαν καταβεβλημένοι ψυχικά και σωματικά.

Είχαν αλλάξει, όμως, οι εποχές.  Τα παιδιά  τώρα περνούσαν πολλές απογευματινές ώρες εκεί στο “σπίτι του παιδιού” ακόμα και τις Κυριακές. Τον Χειμώνα ήταν μια ζεστή γωνιά και το καλοκαίρι, ανάμεσα στις τριανταφυλλιές του κήπου, και κάτω από την δροσιά των δένδρων έπαιζες πολύ ευχάριστα.

Η Κατερίνα μέτρησε με τα μάτια τα παιδιά. Τα μεγαλύτερα έλειπαν. Δεν ρώτησε γιατί. Ήξερε ότι αυτή την εποχή πολλά από αυτά βοηθούσαν τους γονείς τους στις γεωργικές εργασίες. Αυτές τις μέρες  μάζευαν τα κεράσια. Ενώ άλλα- λίγο πριν νυχτώσει- κατέβαζαν τα ζώα που έβοσκαν στο βουνό.  Αυτό ήταν και το  μεγάλο παράπονο του δασκάλου τους στο σχολείο, όπως της είχε εκμυστηρευτεί.  Αρκετά  παιδιά που αγαπούσαν τα γράμματα δεν τα έστελναν  οι γονείς τους στο γυμνάσιο γιατί χρειάζονταν εργατικά χέρια  στα χωράφια. Είχε φτάσει στο σημείο να υποσχεθεί στον  πατέρα του Χρίστου, που ήταν σημαιοφόρος, ότι θα πήγαινε ο ίδιος να τον βοηθά στις δουλειές του, αρκεί να τον έστελνε στο γυμνάσιο. Και στο τέλος το πέτυχε. Και για το παιδί αυτό άνοιξε ένας καινούργιος,  ελπιδοφόρος δρόμος που το πήγαινε από το καλό στο καλύτερο. Σκοπό είχε ο  προικισμένος αυτός δάσκαλος, ο Μπάγγος ο Τάκης, να πείσει τα παιδιά και τους γονείς ότι η πνευματική εργασία ανοίγει καινούργιους κόσμους στο μυαλό και στα μάτια των ανθρώπων.

  Είχαν την τύχη αυτή την εποχή να έχουν και  έναν σπουδαίο παπά, τον πατέρα Βασίλη. Ήταν λογικός και μειλίχιος χωρίς απαγορεύσεις και φοβέρες για την τελεσίδικη ημέρα της κρίσεως που τους περίμενε όλους. Δεν έμοιαζε σε τίποτα με τον προηγούμενο που ήταν πολύ αυστηρός κι απλησίαστος. Βοηθούσε τους πιο φτωχούς ανθρώπους και προσπαθούσε, πάντα με το καλό,  να συνετίσει αυτούς που δεν συμπεριφέρονταν σωστά. Ήταν ένα είδος  προνοιακής  τράπεζας, κάποιες γυναίκες του έδιναν χρήματα που έπαιρναν από την πώληση προϊόντων τους και ύστερα ο παπάς τους τα επέστρεφε λίγα-λίγα για να μην τα φάει ο άντρας τους στο πιοτό.

   Οι κάτοικοι του χωριού ήταν στην πλειονότητά τους πόντιοι που είχαν έρθει στον ελλαδικό χώρο πρόσφυγες από τις χιλιόχρονες πατρίδες τους στην Μικρά  Ασία, Σαμψούντα- Κερασούντα- Τραπεζούντα το 1922. Όσοι κατόρθωσαν, βέβαια, και έφτασαν  σώοι μετά τον  βίαιο ξεριζωμό τους. Αρκετοί  αγνοούνταν για πολλά χρόνια και μάταια τους είχε αναζητήσει ο Ερυθρός Σταυρός.

Μέσα στα χρόνια που έζησαν, όμως, σ’ αυτό το εύφορο κομμάτι της Μακεδονικής γης, είχαν γίνει νοικοκυραίοι, με τα ζώα τους, με τα σπαρτά τους, με τους λαχανόκηπους. Είχαν και θέληση και εξυπνάδα. Μελέτησαν  καλά τον παραγωγικό κύκλο της φύσης και τον υπηρετούσαν κατά γράμμα. Τον χειμώνα  άφηναν τη γη να αναπαυθεί, την άνοιξη την καλλιεργούσαν και το καλοκαίρι και το φθινόπωρο έδρεπαν τους καρπούς της.

 Η Κατερίνα καταγόταν από την Δράμα, αλλά της είχε αρέσει αυτό το χωριό της Καστοριάς, η Κορομηλιά. Ήταν δίπλα στον Αλιάκμονα, ένα μεγαλόπρεπο ποτάμι που στην αρχαιότητα σίγουρα θα ήταν κάποιος τοπικός Θεός. Άρδευε όλη την περιοχή που είχε πολλά φυτώρια με μηλιές, αχλαδιές, κερασιές, κορομηλιές. Και ο κόσμος έβλεπε ότι ήταν καλός, χαρούμενος. Γλεντούσαν σχεδόν κάθε Κυριακή  στο προαύλιο έξω από το δημοτικό σχολείο  ή στο καφενείο όταν δε είχε καλό καιρό. Το μουσικό όργανο που  συνόδευε τα τραγούδια τους και τους χορούς τους ήταν η ποντιακή λίρα (κεμετζές) και κάποιες φορές ένα ακορντεόν που το έπαιζε ο  Βασίλης Λεουσίδης με μεράκι.

   Σήμερα Σάββατο 25 Μαΐου με δυο φίλες της, την Λένα και την  Παλλάση-σημαντικό όνομα που κράταγε από την Παλλάδα Αθηνά που έπαλλε το δόρυ της- διέσχισαν το χωριό, πέρασαν πάνω από την γέφυρα και κατηφόρισαν στα χωράφια.Η Κατερίνα είχε περασμένο στο χέρι της ένα αρκετά μεγάλο καλάθι.  

   Θα το γεμίσω κεράσια, είπε με φωνή που όλο ανέβαινε σε ένταση, κανένα φρούτο δεν μου αρέσει σαν τα κεράσια! Και οι άλλες δύο συμφώνησαν με επιφωνήματα. Έσκυψε ύστερα, έκοψε ένα χαμομηλάκι κι άρχισε να μαδά τα φιλαράκια του: μ’ αγαπά, δεν μ’ αγαπά, μ’ αγαπά έτυχε στο τέλος κι αυτή χάιδεψε τα μαλλιά της με κάποια ικανοποίηση.

 Οι άλλες δύο κοιτάχτηκαν στα μάτια. Τί συμβαίνει; την ρώτησαν.

Τί να συμβαίνει, έκανε  απορημένη, με μένα τίποτα-τίποτα δεν συμβαίνει.

Έλα, τώρα! Της είπε η Παλάση, έχω δει ένα αγόρι που έρχεται στο “σπίτι του παιδιού” για να εκπαιδευτεί στην ξυλουργική πως σε κοιτάει. Και είναι και ομορφούλης.  Εσύ δεν το πρόσεξες;

 Για ποιόν λες καλέ; ρώτησε η Λένα.

 Για τον ψηλό, τον Ανέστη.

 Η Κατερίνα έδειξε να ενοχλείται. Δεν της άρεσε να ασχολούνται μαζί της. Τα συναισθήματά της, μέχρι στιγμής, ήθελε να τα κρατά για τον εαυτό της. Και δεν ήξερε ακόμα αν είχε  συναισθήματα για κανέναν. Ναι, υπήρχαν κάποιοι νεαροί που της έδειχναν ενδιαφέρον. Φυσιολογικό το έβρισκε, τόνωνε την θηλυκότητά της, αλλά δεν την ένοιαζε και τόσο. Ένοιωθε, ακόμα, αποκομμένη από το περιβάλλον της πατρίδας της, της έλειπαν οι δικοί της, οι παιδικοί της φίλοι, όλοι αυτοί που αισθάνεσαι ότι σε καταλαβαίνουν χωρίς  πολλά λόγια. Ούτε ήξερε πόσο καιρό θα μείνει στην Κορομηλιά, ο διορισμός της ήταν αορίστου διαρκείας.  

  Αυτή η αλλαγή, όμως, στην ζωή της ήταν ενδιαφέρουσα. Την έκανε να νοιώθει  σημαντική,  ήταν υπεύθυνη για ένα σωρό δουλειές. Ασχολιόταν με γραφειοκρατικά θέματα, με το πρόγραμμα της μαγείρισσας, της μοδίστρας που μάθαινε στα μεγαλύτερα κορίτσια ραπτική και κέντημα, του ξυλουργού που ερχόταν δυο φορές την εβδομάδα.  Με τις προμήθειες που έπρεπε να τις προγραμματίζει για κάθε μήνα.  “Το σπίτι του παιδιού” ήταν ένας ζωντανός οργανισμός με απαιτήσεις τροφοδοσίας και λειτουργίας. Η χαρά της, όμως, ήταν τα πιο μικρά παιδιά, τα κατεύθυνε στα παιχνίδια τους, έπαιζε κι αυτή μαζί τους, παρακολουθούσε τί διάβαζαν, χαιρόταν με τα ταλέντα τους σε ό,τι έκαναν.

   Αχ!  Κατερίνα, Κατερίνα! Τα αγόρια την έβλεπαν σαν νεράιδα και τα κοριτσάκια ήθελαν να της μοιάσουν όταν θα μεγάλωναν.

Μάζεψαν μπόλικα κεράσια κι έφαγαν αρκετά, γιατί ήταν πολύ δελεαστικό να τα τρως φρεσκοκομμένα από το δένδρο. Ήταν μαυροκόκκινα και ζουμερά. Κρέμασαν και από δυο μαζί, σαν σκουλαρίκια στα αυτιά τους. Έμοιαζαν με καμαροφρύδες κόρες της Θεάς Δήμητρας που δεν έπαψε ποτέ να ζει στο υποσυνείδητο των Ελλήνων.  Ανηφόρισαν προς την γέφυρα και στάθηκαν να δουν τα νερά που έτρεχαν ορμητικά από κάτω.  Η ενέργεια του τρεχούμενου νερού τις τραβούσε σαν μαγνήτης. Είχε αρχίσει, εν τω μεταξύ,  να σκοτεινιάζει. Μια παρέα αγοριών τις πλησίασε. Τους κέρασαν κεράσια κι έφυγαν λίγο βιαστικές. Ανάμεσά τους ήταν κι ο Ανέστης. Η Κατερίνα ένιωσε λίγο αμήχανα, λόγω της συζήτησης που είχε προηγηθεί.

Το επόμενο απόγευμα η Κατερίνα άκουσε φωνές έξω από το “σπίτι του παιδιού”.  Βγήκε να δει τι γίνεται απορημένη. Είδε μερικά παιδιά κι ανάμεσά τους τον Λιάκο γεμάτο κόκκινα σημάδια στο πρόσωπο και στα χέρια, σαν να είχε ανεμοβλογιά. Της εξήγησε ότι μπήκε στο κοτέτσι να πάρει τα αυγά και τον τσίμπησε ο κόκορας. Είχε καταλάβει από μέρες ότι  τον τριγύριζε με ύποπτες διαθέσεις. Εκείνο το μεσημέρι μπήκε προσεκτικά στο κοτέτσι και προσπάθησε να μην κάνουν θόρυβο τα πόδια του που πατούσαν στα σκορπισμένα κάτω άχυρα. Δεν το κατάφερε όμως γιατί το ένα πόδι του σέρνονταν λίγο επειδή ήταν εκ γενετής μακρύτερο από το άλλο, πράγμα που αναγκαστικά τον έκανε να κουτσαίνει. Ανέβηκε στην σκαλίτσα και έψαξε τις φωλιές που βρίσκονταν πιο ψηλά, κάτω από τα κεραμίδια. Έβαλε τα αυγά στο καλάθι που κρατούσε με το ένα του χέρι. Κάποια ήταν ακόμα ζεστά, γιατί μόλις τα είχαν γεννήσει οι κότες. Το πιο μεγάλο σίγουρα θα το είχε γεννήσει μια άσπρη παχουλή κότα που ήταν η αγαπημένη του. Κατέβηκε ήρεμα αλλά ο κόκορας τον περίμενε. Έκρωξε δυνατά, τα πλουμιστά φτερά του σηκώθηκαν αγριεμένα, το λειρί του κουνιόταν πέρα δώθε, του όρμηξε και τον τσιμπούσε όπου έβρισκε. Αμύνθηκε, βέβαια, όπως μπορούσε με κλωτσιές και χτυπήματα με τα χέρια, άλλα ο κόκορας  αποδείχτηκε δύσκολος αντίπαλος, καθώς είχε και το πλεονέκτημα του αιφνιδιασμού. Κι ο Λιάκος έφυγε κακήν-κακώς με τα περισσότερα αυγά σπασμένα.  Όλα τα παιδιά γέλασαν τότε επειδή ο  κόκορας  υπερασπίστηκε το κοτέτσι του, τους φάνηκε πολύ αστείο που ένας  κόκορας  είχε το θράσος να επιτεθεί σε άνθρωπο, δεν ήταν κάτι συνηθισμένο.

 Η Κατερίνα, σοβαρή, τον καθάρισε και του έβαλε ιώδιο. Φαινόταν  σκεπτική, διαισθανόταν ότι ο Λιάκος ήταν ένα παιδί που χρειαζόταν λίγη παραπάνω προστασία.  Το περιστατικό όμως αυτό τα παιδιά το κουβέντιαζαν για  καιρό και τον περιεργάζονταν καθημερινά, μήπως ο κόκορας τον είχε βάλει στο μάτι και τον ξανατσιμπούσε. Ίσως, όμως,  και να τους άρεσε πολύ να δουν μια ζωντανή μάχη ανάμεσα στον κόκορα και στον Λιάκο, αν είχε την παλικαριά  να ξαναμπεί στο κοτέτσι. Στα παιδικά μυαλά όλα έχουν πιο ηρωική διάσταση από αυτή  την πεζή και καθημερινή των ενηλίκων, οι οποίοι χάνουν σιγά-σιγά την γόνιμη φαντασία που έχουν τα παιδιά. Δεν βλέπουν την πόρτα για να μπουν στο χώρο της, λίγοι μόνο παραμένουν  ονειροπόλοι.

    Ένα βράδυ, την ώρα που ετοιμαζόταν να ασφαλίσει τις πόρτες, η Κατερίνα, είδε μια ψηλόλιγνη σιλουέτα κάτω από την κληματαριά. Κοντοστάθηκε λίγο ξαφνιασμένη. Ήταν ο  Ανέστης. Την πλησίασε και στάθηκε απέναντί της. Θέλω να σου μιλήσω της είπε. Την κοιτούσε έντονα και και το πρόσωπό του είχε αρχίσει να αλλάζει έκφραση, δεν τον είχε ξαναδεί έτσι. Εκείνη δεν άρθρωσε λέξη, ήταν κάτι που δεν το περίμενε. Την πλησίασε περισσότερο, της έπιασε  τα χέρια και την  τράβηξε κοντά του. Δεν ήξερε αν έπρεπε να αντισταθεί, να πει κάτι  ή να συναινέσει,  σαν  να μην ήταν μέσα στο σώμα της, σαν να μην αποφάσιζε αυτή για τον εαυτό της. Ήταν μέσα στην αγκαλιά του και το στόμα του άγγιζε το δικό της. Χρειάστηκε όλη της την δύναμη για να αποτραβηχτεί. Έτρεξε γρήγορα επάνω, έκλεισε την πόρτα και στάθηκε ακίνητη. Οι αναπνοές της ήταν γρήγορες, δεν της έφτανε ο αέρας. Την είχε φιλήσει και ένας συμμαθητής της όταν ήταν δεκατριών χρονών. Αλλά τότε ήταν αλλιώς, έμοιαζε με παιχνίδι. Αυτό που είχε συμβεί  μόλις τώρα ήταν κάτι άλλο, έμοιαζε απειλητικό, την είχε παραβιάσει.  Κοιτάχτηκε στον καθρέφτη. Τι έκανα; αναρωτήθηκε. Πως το άφησα αυτό να συμβεί;

Τις επόμενες μέρες προσπάθησε να τα καταχωνιάσει όλα μέσα της και δεν  κατέβαινε στο εργαστήριο όταν γινόταν  το μάθημα της ξυλουργικής.  Κάποια στιγμή, όμως, αναπόφευκτα συναντήθηκαν και εκείνη   απέφυγε το βλέμμα του.

Μιλούσε λιγότερο, έτρωγε λιγότερο, κοιμόταν λιγότερο. Όλες οι λειτουργίες της είχαν υποβαθμιστεί. Συνειδητά, δεν το έβλεπε σαν καλό ή κακό. Δεν ήξερε τί ήταν. Την ενοχλούσε, όμως, ότι δεν το είχε εκείνη αποφασίσει.  Ελάχιστες φορές είχαν μιλήσει και μόνο για την επαίδευσή του, τίποτα προσωπικό.

  Ηρέμησε σιγά-σιγά, της έφυγε η υπερένταση, και μπήκε ξανά στο πρόγραμμά της.  Ετοίμαζαν και μια εκδρομούλα  με λίγη πεζοπορία  στις πηγές του Αλιάκμονα, λίγο παραέξω από το χωριό, και σε ένα ερειπωμένο μοναστήρι στους πρόποδες του βουνού με υπέροχη θέα σε όλη την περιοχή. Είχαν περάσει ήδη πέντε μήνες που είχε διοριστεί στο “σπίτι του παιδιού”, καιρός ήταν  να εξερευνήσει και την γύρω περιοχή.  Απαραίτητα  συνοδευτικά  ήταν το ζυμωτό- φρέσκο ψωμί,  οι ελιές, το τυρί, η πατατοσαλάτα,  τα πισία,  οι τυρόπιτες, οι χορτόπιτες, λάχανο τουρσί και χαμψία (παστές σαρδέλες). Για επιδόρπιο πήραν  ένα καλάθι κεράσια. Νερό δροσερό θα έπαιρναν κατευθείαν από τις πηγές.

  Ήταν Κυριακή πρωί- γύρω στις δέκα- η ατμόσφαιρα έλαμπε διηθημένη από το φως του ήλιου, βγήκαν με χαρούμενη διάθεση από το χωριό και πήραν την ανηφορίτσα προς τις πηγές. Η παρέα ήταν μεγάλη. Αγόρια, κορίτσια, ο παπάς με την παπαδιά και τα δύο  κοριτσάκια του- την Λόλα και την Θοδωρούλα- ο δάσκαλος με την γυναίκα του, την κυρία Πόπη, και αρκετοί από τους χωριανούς που είχαν βάλει σε μία τάξη τις δουλειές τους. Η Κατερίνα είχε μαζί της όλο το προσωπικό από το “σπίτι του παιδιού”, μόνο  η μαγείρισσα έμεινε πίσω. Φυσικά, ήταν κι ο  Ανέστης παρέα  με τους φίλους του. Κάπου ανάμεσα βάδιζε κι ένας γκρίζος γαϊδουράκος φορτωμένος με τα τρόφιμα και τα στρωσίδια που πήραν μαζί τους. Τα παιδιά χοροπηδούσαν ανεβαίνοντας, οι μεγαλύτεροι ήταν λίγο πιο αργοί και η κυρία Πόπη– όμορφη σαν την Γκρέτα Γκάρμπο- όλο και στηριζόταν με κάποιο νάζι στο μπράτσο του συζύγου της. Είχε φορέσει η αθεόφοβη στενή

φούστα και παπούτσια με τακουνάκι που δεν της επέτρεπαν να βαδίζει και πολύ άνετα. Εξ’ άλλου εκείνα τα χρόνια δεν υπήρχαν αθλητικά παπούτσια σαν αυτά που  φοράμε σήμερα, εν έτει 2022, μικροί μεγάλοι- ακόμα και στους γάμους. Ευτυχώς για τα πόδια τους, οι περισσότεροι διέθεταν μόνο πολυφορεμένα παπούτσια που είχαν μαλακώσει με τον καιρό.

Πλησίασαν τις πηγές. Το νερό έβγαινε αναβράζον από το έδαφος. Γύρω του σχηματιζόταν μια μικρή λιμνούλα, διάφανη, με τα νερά της σαν κιτρινωπά κρύσταλλα, γιατί το έδαφος από κάτω είχε μια υποκίτρινη χροιά, και κατόπιν γινόταν ποταμάκι. Γέμισαν τα μπουκάλια που είχαν μαζί τους και το γεύτηκαν με επιφωνήματα χαράς. Ήταν πολύ δροσερό και εύγευστο. Όλα τα παιδιά έβγαλαν τα παπούτσια τους και μπήκαν στα νερά της λιμνούλας χοροπηδώντας. Τα περισσότερα, όμως, βγήκαν αμέσως έξω γιατί τα νερά ήταν πολύ κρύα. Έβγαιναν από βαθύτερα στρώματα. Το περιβάλλον γύρω ήταν βραχώδες και επιβλητικό με γκρίζα χρώματα, η  φύση εδώ έδειχνε έναν άλλον εαυτό της.  

  Στάθηκαν για λίγο ακίνητοι  για να βγουν φωτογραφίες- με τις παλιές εκείνες και δύσχρηστες  φωτογραφικές μηχανές.  Όλοι χαμογελούσαν, ακόμα και η Ουρανούλα. Δεν της άρεσε  να βγαίνει φωτογραφίες, γι’ αυτό  απεικονιζόταν  συνήθως μουτρωμένη, νόμιζε ότι  της κλέβουν τις στιγμές της. Tην αποσπούσαν από τον δικό της κόσμο που φέτος, για πρώτη χρονιά, ένιωσε  καθαρά  ότι ήταν μόνο δικός της και διαφορετικός από των άλλων ανθρώπων.

     Σε μισή ώρα έφτασαν στο μοναστήρι. Ήταν φτιαγμένο από χωμάτινα τούβλα (πλιθιά)  και οι περισσότεροι τοίχοι μισογκρεμισμένοι. Λίγες πλάκες είχαν απομείνει στο έδαφος, μπροστά από το ιερό της εκκλησίας του Αγίου Νικολάου που ήταν κάποτε χτισμένη μέσα στο μοναστήρι. Ένα ευλαβικό χέρι είχε τοποθετήσει ένα μανουάλι σε μιαν άκρη, δίπλα σε μια παλιά εικόνα του αγίου, για να ανάβουν οι περαστικοί το  κερί τους. Αν και ήταν όλα χαλάσματα κρατούσαν μέσα τους την ουσία της ύπαρξης τους, ήταν ένας τόπος που οι χριστιανοί τον ένιωθαν ιερό. Για τα παιδιά ήταν ακόμα μια ευκαιρία να παίξουν κυνηγητό και κρυφτό. Πήγαν ύστερα  όλοι σε ένα πλάτωμα, κάτω από το μοναστήρι, όπου υπήρχαν και τρεις φουντωτές βελανιδιές. Ξεφόρτωσαν τα στρωσίδια τους, τα τοποθέτησαν στο έδαφος  το ένα δίπλα στο άλλο κι από πάνω τα τραπεζομάντιλα και τα  τρόφιμα  που είχαν φέρει μαζί τους. Η έκπληξη ήταν ένα μπουκάλι τσίπουρο που το είχε κρύψει ο γηραιότερος της παρέας, ο κύριος Γιώργος- ο μερακλής στο σακάκι του. Τον γάιδαρο τον έδεσαν στον κορμό μια βελανιδιάς και έβοσκε το χορτάρι, μέχρι εκεί που έφτανε το σχοινί του.

   Στο τέλος κάθισαν όλοι γύρω-γύρω. Τσιμπολογούσαν λίγο από όλα και ένα τραντζιστοράκι τους κρατούσε συντροφιά με τις μελωδίες του. Τις πίτες τις μοίρασαν πρώτα στα παιδιά που δεν είχαν, έτσι κι αλλιώς, κάτσιμο.

Η Κατερίνα άναψε το κεράκι της και ύστερα έκανε τον γύρο του μοναστηριού. Ήρθε  πρόσωπο με πρόσωπο με τον Ανέστη.

Την κοίταξε λυπημένος, δεν ήθελα να σε τρομάξω τις προάλλες της είπε, αλλά δεν ήξερα τί να σου πω με λόγια.

 Καλά-καλά! Τον διέκοψε  και συνέχισε με γρήγορο βήμα  το γύρο της.

 Ύστερα πήγε και κάθισε απέναντί του, δίπλα στην φίλη της την Λένα, και τον περιεργαζόταν με κλεφτές ματιές όταν λίγο αργότερα σηκώθηκε να παίξει μπάλα με τους άλλους νεαρούς. Δεν ήταν άσχημος, ήταν αρκετά πιο ψηλός από κείνη με μακριά χέρια και πόδια που τα κινούσε κάπως άρρυθμα, σα να ντρεπόταν  ή σαν  να μη υπάκουαν στην θέλησή του. Είχε, όμως, ωραίο γέλιο, ξέγνοιαστο.  Τον κοιτούσε και σκεφτόταν ότι δεν μοιάζει με δράκο του παραμυθιού, θα μπορούσε να διαχειριστεί την κατάσταση. Αλλά δεν είναι δυνατόν να τα βάλεις όλα σε μια σειρά! Ξαφνικά της ήρθε η μπάλα στο κεφάλι και ύστερα έπεσε στο πιάτο με τα χαμψία. Όλοι γέλασαν, μόνο αυτή πονούσε και τα δάκρυα στα μάτια της νόμιζαν ότι είναι από γέλια και χαρά. Κι απρόσμενα παρουσιάστηκε μπροστά της ο Ανέστης κρατώντας το καλάθι με τα κεράσια.

Πάρε λίγα της είπε, τα δικαιούσαι μετά από τέτοια κεφαλιά! Κατάλαβε ότι το αίμα ανέβαινε στο πρόσωπό της, αλλά άπλωσε το χέρι και πήρε μερικά. Κι αυτός κερνούσε και τους άλλους γύρω. Ύστερα πιάσανε το τραγούδι: το γελεκάκι που φορείς, την συννεφιασμένη Κυριακή και το αστείο ποντιακό τραγούδι, η Βαρβάρα πως κ’ αντρίζ’, αείκον έμμορφον κορίτσ’ (η Βαρβάρα πως και δεν γαμπρίζει,  τέτοιο όμορφο κορίτσι). Και η συνάθροιση έληξε με γέλια και αστεία.     

  Με την δύση του ήλιου έκοψαν δρόμο και κατέβαιναν σιγά- σιγά προς το χωριό.  Πρώτος ο  παπά-Βασίλης με την κορούλα του αγκαλιά και το ράσο του να ανεμίζει στο απογευματινό αεράκι άνοιγε τον δρόμο ευθυτενής και επιβλητικός.

   Τις επόμενες ημέρες άρχισε ο Ανέστης να ανεβαίνει στην βιβλιοθήκη. Με ήρεμο ύφος και καλούς τρόπους της ζήτησε να του υποδείξει ποια βιβλία να δανειστεί και  η Κατερίνα του πρότεινε μερικά. Φρόντισε να αγγίξει τα χέρια της όταν τα έπαιρνε κι αυτό της άρεσε. Της άρεσε η τρυφερότητά του, ίσως αυτό το άγγιγμα να ήταν που της έλειπε.  Τον σκεφτόταν συχνά  κι έψαχνε με τα μάτια της να δει που βρισκόταν. Η εικόνα του, η παρουσία του της γινόταν  όλο και πιο οικεία. Δεν το συζήτησε με καμία φίλη της, κάτι μέσα της της έλεγε ότι πρέπει να είναι επιφυλακτική.

Καθόταν στο γραφείο της ένα βράδυ κι έγραφε ένα γράμμα στους δικούς της. -Τηλέφωνα εκείνη την εποχή υπήρχαν μόνο στο καφενείο, στο σχολείο και στο κοινοτικό γραφείο-  Άκουσε ένα χτύπημα στην εξώπορτα.  Ήταν εκείνος. Μετά την πρώτη αμηχανία  του είπε να περάσει μέσα. Τον έβαλε να καθίσει απέναντί της και τότε κουβέντιασαν για πρώτη φορά πιο προσωπικά θέματα. Για τους γονείς τους, για τα αδέρφια τους, γι’ αυτά που τους ενοχλούσαν κι αυτά που τους άρεσαν. Μέχρι και για τα παιχνίδια που έπαιζαν μικροί. Ήταν ωραία. Κι όταν έφυγε της χάιδεψε τρυφερά τα μαλλιά. Ύστερα κοιμήθηκε με ένα χαμόγελο στα χείλη, το γράμμα θα το τελείωνε την επομένη.

 Όταν της επέστρεψε τα βιβλία, όμως, διαπίστωσε ότι  στην πραγματικότητα δεν είχε ασχοληθεί με κανένα. Της είπε ψέματα όταν έστρεψε την συζήτηση σ’ αυτά, με άνεση, λες και ήταν μαθημένος να ξεγελά τους άλλους.  Πόσα, άραγε, από τα λόγια που είχαν πει την προηγούμενη φορά ήταν αληθινά; Λυπήθηκε γι΄αυτό, τον είχε φανταστεί αλλιώς.  Δεν θα μπορούσε να κουβεντιάζει μαζί του, αν δεν υπήρχε ανάμεσά τους κάποιος βαθμός εμπιστοσύνης. Και δεν θα ήθελε, πολύ περισσότερο, ένας τέτοιος άνθρωπος να την αγγίζει και να την χαϊδεύει.

 Παρ’ όλα αυτά συνέχισε να την ελκύει, ακόμα κι όταν η φίλη της, η  Λένα, της είπε να τον προσέχει. Είναι της είπε παιχνιδιάρης, δεν είναι για πολλά-πολλά, σα να είχε  μυριστεί  κάτι, πέρα από τα πειράγματα που έκαναν μεταξύ τους. Και η Κατερίνα  προσποιήθηκε, όσο πιο πιστευτά μπορούσε, την ανήξερη.

Επιπλέον σκέφτηκε ότι θα ήταν πιθανό και να μη του πολυαρέσει το διάβασμα, να δανείστηκε  τα βιβλία μόνο και μόνο για να την ευχαριστήσει,  για να βρεθεί κοντά της. Ήταν λογικό, όμως, να τον δικαιολογεί;

 Έπρεπε να προσέχει, τα ερωτικά παιχνίδια δεν είναι παίξε- γέλασε μόνον.

Σε λίγες μέρες ξαναβρέθηκαν στον κήπο, στο παγκάκι κάτω από την κληματαριά. Ήρθαν πιο κοντά και οι περιπτύξεις  τους ήταν πιο τολμηρές. Το σώμα της ξυπνούσε με έναν πρωτόγνωρο τρόπο.  Ένιωθε ζωντανή μέχρι το τελευταίο της κύτταρο. Ο έρωτας είχε χτυπήσει την πόρτα της κι αυτή δεν τολμούσε να αντισταθεί, την είχε συνεπάρει μαζί του όπως  τα ορμητικά  νερά του Αλιάκμονα παρασέρνουν στο διάβα τους  ακόμα και κορμούς  δένδρων.

    Είδε, ένα πρωινό, τον κύριο Βογιατζόπουλο, τον κηπουρό της, λίγο κακόκεφο και τον πλησίασε διακριτικά. Τον ρώτησε τι συμβαίνει κι αν έχει σχέση με το “σπίτι του παιδιού”.  Της απάντησε πως μόλις είχε μιλήσει με τον ξυλουργό που εκπαίδευε τους μεγαλύτερους νεαρούς. Υπήρχε θέμα, της είπε, ο Ανέστης και  ο Στάθης  δεν δείχνουν κανένα ενδιαφέρον. Αποφεύγουν να κάνουν τις εργασίες που τους βάζει με διάφορες προφάσεις και ψέματα. Δουλεύουν μόνο όταν είναι αυτός μπροστά, όλα έχουν μείνει πίσω. Οι  ξύλινοι φράχτες για τον γκρεμό, πάνω από το ποτάμι, ούτε σε ένα μήνα δεν θα είναι έτοιμοι. Θέλει να σου μιλήσει και σένα.   

   Πάγωσε ολόκληρη. Δεν ήξερε τί να πει. Ήταν σαν να αφορούσε αυτή την ίδια.  

   Ναι, να μιλήσουμε, άρθρωσε τελικά.

 -Πώς θα χειριζόταν το θέμα αυτό με τον Ανέστη; θα καταλάβαινε, άραγε, ότι η συμπεριφορά του δεν ήταν σωστή; και πρέπει να σου το πουν κάποιοι άλλοι για να κάνεις αυτό που πρέπει όταν είσαι ενήλικας; δεν είχε χρειαστεί μέχρι τώρα στη ζωή της να την συμβουλέψει κάποιος άλλος για τις υποχρεώσεις  της, έβαζε από μόνη της σειρά στις σκέψεις και στις πράξεις της. Είχε τελειώσει το γυμνάσιο χωρίς να κουράσει σε τίποτα τους  γονείς της, που ήταν αγρότες και εργάζονταν σκληρά. Κι αμέσως ύστερα, μέχρι να έρθει στην Κορομηλιά, έπιασε δουλειά σαν γραμματέας σε μια επιχείρηση που δυστυχώς έκλεισε. Έπρεπε πολλά πράγματα να ξεμπλέξει και της  υπηρεσίας της και τα προσωπικά της.

 Στενοχωρημένη  του το έκανε θέμα και η αντίδρασή του ήταν περίεργη. Άρχισε να γελάει.

Σιγά! Της είπε, με τρόμαξε το ύφος σου. Κουρασμένος ήμουν κάποιες φορές και δεν είχα όρεξη για δουλειά. Και ο ξυλουργός είναι γερο-παράξενος, όλα δικά του τα θέλει.

 Έμεινε σύξυλη. Και τι σκοπεύεις να κάνεις; τον ρώτησε.

 Τί  να κάνω; τίποτα της είπε και την κοιτούσε χαμογελαστός.

 Ήταν έτοιμη να το βάλει στα πόδια, αλλά δεν έγινε έτσι. Την τύλιξε με τα χέρια του και  παραδόθηκε στο φιλί του. Το ίδιο έγινε και την επόμενη μέρα και την μεθεπόμενη. Κι όταν ανέβηκαν στο δωμάτιό της  κοιμήθηκε μαζί του. Δεν του έφερε καμία αντίρρηση, ήθελε αυτή την έλξη που ένιωθε για εκείνον να την φτάσει στο τέρμα. Ήξερε ότι δεν ήταν ο άνθρωπός της, ήταν μόνο ο αγαπητικός  της.    

    Αυτό που ακολούθησε, όμως, δεν το περίμενε. Δεν αδιαθέτησε τον επόμενο μήνα, αν και έδωσε περιθώριο αρκετών ημερών. Την έζωσαν τα φίδια, τί μπορούσε να κάνει; δεν ήθελε να γίνει μάνα έτσι, μ’  αυτόν τον τρόπο. Ούτε παιδί ήθελε που να την δένει με τον Ανέστη. Θα ήταν ένα ακόμα λάθος. Να πάει σε γιατρό, ούτε λόγος, κανείς δεν θα την αναλάμβανε, ήταν παράνομα πράγματα. Προσευχήθηκε στον Θεό, αλλά δεν έγινε τίποτα. Μέχρι και στο γειτονικό μοναστήρι σκέφτηκε να πάει που είχε μια θαυματουργή εικόνα που δάκρυζε.  Ήξερε, όμως, ότι  οι μοναχοί βλέπουν οράματα και οι εικόνες δεν δακρύζουν χωρίς να έχουν δακρυϊκούς αδένες, σαν να είναι ζωντανά πλάσματα. Έπρεπε να βρει έναν πιο σίγουρο τρόπο.

  Τα εκμυστηρεύτηκε όλα στην Παλλάση, ήθελε από κάπου να πιαστεί. Αλλά τί να της έλεγε κι εκείνη; ένα κορίτσι ήταν, χωρίς ιδιαίτερες εμπειρίες και γνώσεις. Θυμήθηκε όμως ότι μια θεία της όταν είχε μια ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη  πήγε σε μία γριά  στην άκρη του χωριού, και την βοήθησε. Θα  πήγαινε να την βρει. Ζορίστηκε λίγο να την πείσει. Η εμπειρική αυτή μαμή δυσκολευόταν να αναλάβει ένα κορίτσι που δεν είχε γεννήσει ακόμα και χωρίς κανέναν δικό της  μαζί της.

 Η Κατερίνα ξεκίνησε με την Παλλάση,  νωρίς το  ξημέρωμα, και πήγε στο σπίτι της μαμής. Σαν να ανέβαινε στο πιο ψηλό βουνό της φάνηκε, βαρύ κι ασήκωτο. Ήξερε ότι δεν ήταν καλό αυτό που έκανε. Δεν συμφωνούσε ούτε με την πίστη της, ούτε με την ηθική της, αλλά ένιωθε ότι δεν είχε άλλη λύση, δεν είχε άλλον τρόπο να αντιμετωπίσει τις συνέπειες των πράξεών της. Έμπειρη η μαμή της έδωσε να πιει πρώτα ένα ρόφημα για να την ηρεμήσει. Και ύστερα της έξυσε την μήτρα με μια σιδερένια βέργα, που την πέρασε πρώτα από την φωτιά για να την αποστειρώσει. Πονούσε αφόρητα.  Αφού ηρέμησε  κάπως έμεινε ξαπλωμένη για καμιά  ώρα και βγήκαν με προφυλάξεις  στον δρόμο. Ευτυχώς η απόσταση μέχρι το “σπίτι του παιδιού” δεν ήταν μεγάλη. Έπρεπε να μείνει στο   κρεβάτι  για ένα εικοσιτετράωρο, θα προφασιζόταν ότι είχε στραμπουλίσει το πόδι της.

Όταν πήγαν τα παιδιά το επόμενο απόγευμα στο “σπίτι του παιδιού” η πόρτα στο δωμάτιο της Κατερίνας ήταν ανοιχτή, το κρεβάτι της χωρίς σεντόνια και με έναν μεγάλο αιμάτινο λεκέ στη μέση. Το πάτωμα από κάτω φαινόταν κόκκινο κι αυτό, σαν να ήταν λερωμένο από χυμό κερασιών. Κοιτούσαν χωρίς να μιλούν  με ορθάνοιχτα  μάτια  και σφιγμένα τα στόματα. Καταλάβαιναν ότι κάτι κακό είχε συμβεί.

Ευτυχώς από κάποια μισόλογα έμαθαν ότι την τελευταία στιγμή την  πρόλαβαν,  την πήγαν στο νοσοκομείο κι έτσι σώθηκε.

Κι όλα τα παιδιά, η Ελένη, η Νίκη, η Ιωάννα, ο Χρίστος, η Ερμιόνη, η Μαριάννα, ο Λιάκος, η Άρτεμις, η Ουρανούλα- τα μικρά και τα μεγαλύτερα- έμειναν χωρίς την Κατερίνα, δεν ξαναφάνηκε από τότε. Οι εποχές εκείνες δεν επέτρεπαν στις γυναίκες να αποφασίζουν για τον εαυτό τους.

 Αχ! Κατερίνα μας, Κατερίνα!

*Η Ουρανία Μπάγγου είναι γιατρός.

 

Ταϊβάν: Η Πελόζι έφυγε, η «μπάλα» έμεινε στο γήπεδο της Κίνας

0
ΑΝΑΛΥΣΗ BBCΦωτ. Reuters

Μπορεί η επίσκεψη της Νάνσι Πελόζι στην Ταϊβάν να κράτησε λιγότερο από ένα 24ωρο, μιας και το μεσημέρι της Τετάρτης (ώρα Ελλάδος) αναχώρησε από τη νήσο, ωστόσο, ο αντίκτυπος του ταξιδιού αυτού, μιας κίνησης ιδιαίτερα υψηλού ρίσκου, αποτελεί πλέον το μεγάλο ερωτηματικό, αλλά και το πεδίο ανησυχίας που βρίσκεται στο επίκεντρο ΗΠΑ, Κίνας και ολόκληρου του πλανήτη.

Όπως αναφέρει σε ανάλυσή του το BBC, η κλιμάκωση που τροφοδότησε η άφιξη της προέδρου της αμερικανικής Βουλής στην Ταϊβάν δημιουργεί ένα μεγάλο πρόβλημα: ότι Ουάσιγκτον και Πεκίνο προέβησαν σε βήματα όξυνσης του μεταξύ τους μετώπου και πλέον δεν θα είναι εύκολο για καμία από τις δύο πλευρές να κάνει πίσω.

Το βρετανικό δίκτυο μιλά για μια νέα κανονικότητα, η οποία κρύβει σημαντικούς κινδύνους. Μετά από χρόνια «πολιτικής ήπιας ισχύος» από την πλευρά του Πεκίνου προς την Ταϊπέι, ο Σι Τζινπίνγκ είχε υιοθετήσει μια πιο πιεστική προσέγγιση και η κινεζική ηγεσία, ίσως βρήκε, με την επίσκεψη Πελόζι μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για κεφαλαιοποιήσει αυτή την στρατηγική.

Το παιχνίδι της προσποίησης

«Όσοι αξιωματούχοι διέπονται από μιλιταριστικά χαρακτηριστικά στα ανώτερα κλιμάκια της εξουσίας πρέπει κατά βάθος να δέχθηκαν με ικανοποίηση την επίσκεψη της κ. Πελόζι. Παρείχε μια ιδανική δικαιολογία για να ενισχύσουν τα πολεμικά παιχνίδια γύρω από την Ταϊβάν και να προετοιμαστούν για την αναπόφευκτη μέρα που θα καταληφθεί με τη βία», σημειώνει το BBC. «Η σημαντικότερη ίσως πρόκληση για την περιφερειακή σταθερότητα είναι ότι η δημόσια θέση όλων για την Ταϊβάν δεν είναι σοβαρή. Είναι σαν ένα γιγάντιο παιχνίδι προσποίησης που γίνεται όλο και πιο σύνθετο να διατηρηθεί». Εξηγώντας, το βρετανικό δίκτυο αναφέρει:

Η Κίνα προσποιείται ότι η Ταϊβάν είναι μέρος του εδάφους της, παρά το γεγονός ότι η νήσος εισπράττει τους δικούς της φόρους, ψηφίζει τη δική της κυβέρνηση, εκδίδει τα δικά της διαβατήρια και διαθέτει ξεχωριστό στρατό.

Οι ΗΠΑ, από την πλευρά τους, προσποιούνται ότι δεν αντιμετωπίζουν την Ταϊβάν ως ανεξάρτητη χώρα, παρά το γεγονός ότι της πουλούν προηγμένα οπλικά συστήματα και ανά περιόδους υψηλόβαθμοι πολιτικοί πραγματοποιούν εκεί προσωπικά ταξίδια που μοιάζουν πολύ με επίσημες επισκέψεις. Είναι προφανές πως δεν χρειάζεται και πολύ για να καταρρεύσει αυτό το παιχνίδι της προσποίησης».

Όπως σημειώνεται, τα τελευταία χρόνια, το Πεκίνο (μέσω και των ελεγχόμενων ΜΜΕ), έχει ξεπεράσει τα όρια μιας – απλώς – επιθετικής ρητορικής απέναντι στην Ταϊβάν. Η ιδέα ενός πολέμου για την κατάληψή της συζητείται ανοιχτά. Σχολιαστές ζητούσαν από τον κινεζικό στρατό να καταρρίψει το αεροσκάφος που μετέφερε την Πελόζι και άλλοι ζητούσαν να φτάσουν τα μαχητικά της Κίνας στην καρδιά της Ταϊβάν, ώστε να αναγκάσουν την τοπική κυβέρνηση του νησιού να σηκώσει δικά της αεροσκάφη και να καταρριφθούν.

«Η μπάλα στο γήπεδο της Κίνας»

Σε μεγάλη μερίδα της κοινής γνώμης υπάρχει πλέον η πεποίθηση πως ο πρόεδρος Σι θέλει να δει την Κίνα να αποκτά τον έλεγχο της Ταϊβάν επί της θητείας του, να μείνει στην ιστορία ως ο ηγέτης που ενοποίησε και πάλι την «αυτοκρατορία». Έκανε το πρώτο βήμα με το Χονγκ Κονγκ και τώρα ετοιμάζεται για το επόμενο. Το μόνο που αμβλύνει την πίεση ως προς αυτό είναι το γεγονός ότι φρόντισε να μπορεί να παραμείνει στην εξουσία εφόρου ζωής. Και έτσι δεν υπάρχει λόγος βιασύνης, σημειώνει το ΒΒC, που καταλήγει στο συμπέρασμα ότι πλέον, η κίνηση της Πελόζι μετέφερε τη «μπάλα στο γήπεδο του Πεκίνου»:

«Κάθε μέρα που περνάει φαίνεται να απομακρυνόμαστε από τον στόχο της ειρήνης. Ο εθνικισμός είναι πανίσχυρο εργαλείο και με την επίσκεψη Πελόζι φαίνεται να ενεργοποιήθηκε. Η μπάλα βρίσκεται πλέον στο γήπεδο της Κίνας. Και εκείνη θα πρέπει να αποφασίσει εάν θα συγκρατηθεί ή αν θα υλοποιήσει μία επιθετική απάντηση, που θα μπορούσε να είναι καταστροφική και για την ίδια».
“Καθημερινή”