Αρχική Blog Σελίδα 1896

Δημήτρης Μακροδημόπουλος: Η νοσταλγία της “ισορροπίας του τρόμου”

0

του Δημήτρη Μακροδημόπουλου

Είχαν δίκιο τελικά ο Σάμιουελ Χάντινγκτον το 1999, όταν έγραφε στο καθεστωτικό περιοδικό Foreign Affairs ότι «για μεγάλο μέρος του πλανήτη οι ΗΠΑ μετατρέπονται σε υπερδύναμη ταραξία… σε βασική απειλή για τις κοινωνίες τους». Όποια πέτρα κι αν σηκώσεις, όπου γης, υποβολέας των εξελίξεων μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου είναι οι ΗΠΑ. Έγραφε ο Τζον Μερσχάιμερ, Αμερικανός καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου, στο περιοδικό Foreign Affairs, το 2014, μερικούς μήνες μετά την εισβολή στην Κριμαία από τον ρωσικό στρατό τον Φεβρουάριο του 2014: «Το τριπλό πακέτο πολιτικών της Δύσης – η διεύρυνση του ΝΑΤΟ, η επέκταση της ΕΕ και η προώθηση της δημοκρατίας – έριξε λάδι σε μια φωτιά που περίμενε να ανάψει. Η σπίθα ήρθε τον Νοέμβριο του 2013, όταν ο Γιανουκόβιτς απέρριψε μια σημαντική οικονομική συμφωνία την οποία είχε διαπραγματευθεί με την ΕΕ και αποφάσισε να αποδεχτεί αντ’ αυτού μια ρωσική αντιπροσφορά 15 δισ. δολαρίων. Η απόφαση αυτή προκάλεσε αντικυβερνητικές διαδηλώσεις που κλιμακώθηκαν τους επόμενους τρεις μήνες, και που μέχρι τα μέσα Φεβρουαρίου είχαν οδηγήσει στον θάνατο περίπου εκατό διαδηλωτές. Στις 21 Φεβρουαρίου, η κυβέρνηση και η αντιπολίτευση κατέληξαν σε συμφωνία που επέτρεπε στον Γιανουκόβιτς να παραμείνει στην εξουσία έως ότου διεξαχθούν νέες εκλογές. Ωστόσο, η συμφωνία κατέρρευσε αμέσως και ο Γιανουκόβιτς κατέφυγε στην Ρωσία την επόμενη μέρα. Η νέα κυβέρνηση στο Κίεβο ήταν φιλο-δυτική και αντιρωσική ως το κόκκαλο, και περιείχε τέσσερα υψηλόβαθμα στελέχη που θα μπορούσαν δικαιολογημένα να χαρακτηριστούν νεοφασίστες.

Αν και η πλήρης έκταση της εμπλοκής των ΗΠΑ δεν έχει ακόμα αποκαλυφθεί,, είναι σαφές ότι η Ουάσιγκτον υποστήριξε το πραξικόπημα.  Η Νούλαντ και ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Τζον Μακέιν συμμετείχαν σε αντικυβερνητικές διαδηλώσεις, και οΤζέφρι Πάιατ, ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Ουκρανία, διακήρυξε μετά την ανατροπή τού Γιανουκόβιτς ότι ήταν «μια μέρα που θα γραφτεί στα βιβλία της ιστορίας». Όπως αποκαλύφθηκε από τη διαρροή μιας τηλεφωνικής συνομιλίας, η Νούλαντ είχε υποστηρίξει την αλλαγή καθεστώτος και ήθελε πρωθυπουργό στη νέα κυβέρνηση τον Ουκρανό πολιτικό Αρσένι Γιατσενιούκ, όπως και έγινε». Τα αποτελέσματα της πολιτικής της Ουάσινγκτον τα βιώνουμε σήμερα σε όλη τους την έκταση, ιδιαίτερα οι δύο εμπόλεμοι λαοί αλλά και οι λαοί και Ευρώπης που βλέπουν τις ηγεσίες τους να σύρονται από τις επιδιώξεις της Ουάσινγκτον.

Ξαφνικά ενώ μαίνεται ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι ευρωπαϊκοί λαοί ετοιμάζονται να υποστούν τις συνέπειες των κυρώσεων που έλαβαν οι ηγεσίες τους σε βάρος της Ρωσίας κατ’ επιθυμία της Ουάσινγκτον που προσπορίζεται τεράστια κέρδη από τις κυρώσεις, προέκυψε το ταξίδι της Νάνσι Πελόζι προέδρου της Βουλής των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ στην Ταιβάν παρά τις έντονες αντιδράσεις του Πεκίνου και τις απόψεις ηγετών της περιοχής κατά την περιοδεία της, όπως του πρωθυπουργού της Σιγκαπούρης που εξέφρασε τις ανησυχίες του για το ενδεχόμενο σινοαμερικανικής ρήξης στα στενά της Ταιβάν. Ενώ οι ΗΠΑ αποδέχονται από το 1979 την πολιτική της “μίας Κίνας”, που έχει επιβεβαιωθεί σε δηλώσεις του και από τον σημερινό πρόεδρο Μπάιντεν, εν τούτοις υπεραμύνονται του σημερινού στάτους ενισχύοντας παντοιοτρόπως και κυρίως στρατιωτικά την Ταιβάν. Διότι απλά, η Ταιβάν της παρέχει τη δυνατότητα να παρεμβαίνει στην περιοχή αντιπαρατιθέμενη στην Κίνα εκ του σύνεγγυς

Ο Τζέφρι Σακς καθηγητής Οικονομικών του Πανεπιστημίου της Κολούμπια και επικεφαλής του συμβουλίου του δικτύου λύσεων βιώσιμης ανάπτυξης του ΟΗΕ, σε πρόσφατη συνέντευξή του (Καθημερινή 3/5/2022) είχε δηλώσει: «Η άποψή μου είναι ότι οι ενέργειες της Κίνας εξαρτώνται από τις ενέργειες των ΗΠΑ και της Ταϊβάν. Εάν οι ΗΠΑ επιδείξουν σύνεση και υποστηρίξουν ξεκάθαρα την πολιτική της “Μίας Κίνας”, και εάν η Ταϊβάν δεν προσπαθήσει να αποσχιστεί, τότε ο πόλεμος είναι απολύτως αποτρέψιμος, καθώς δεν είναι προς το συμφέρον κανενός. Εάν οι ΗΠΑ επιμείνουν καθ’ υπερβολήν –όπως έκαναν στην Ουκρανία– ή αν οι πολιτικοί της Ταϊβάν ανακηρύξουν μονομερή ανεξαρτησία, τότε όλα θα ήταν ανοιχτά. Οι μεγάλες δυνάμεις πρέπει να επιδεικνύουν σύνεση. Δυστυχώς, η σύνεση είναι είδος εν ανεπαρκεία αυτές τις μέρες».

Εκείνο που πρέπει να μας ανησυχεί είναι η διαπίστωση ότι η κυβέρνηση Μπάιντεν έχει στις τάξεις της τους ίδιους νεοσυντηρητικούς που είχαν υπεραμυνθεί των πολέμων των ΗΠΑ στη Σερβία (1999), στο Αφγανιστάν (2001), στο Ιράκ (2003), στη Συρία (2011), στη Λιβύη (2011) και έκαναν τόσα για να προκαλέσουν την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Δεν είναι τυχαίο ότι η συμφωνία AUKUS μεταξύ ΗΠΑ, Βρετανίας, Αυστραλίας που στοχεύει την Κίνα. έχει συναφθεί επί προεδρίας Μπάιντεν τον Σεπτέμβρη του 2021.

Η διαπίστωση που αναδεικνύεται από τις εξελίξεις και επιβεβαιώνεται με τον πλέον εμφατικό τρόπο, μετά τη συμφωνία AUKUS, τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις κυρώσεις που αποδεικνύονται μπούμερανγκ για τους ευρωπαϊκούς λαούς, είναι η πλήρης περιθωριοποίηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τις παγκόσμιες εξελίξεις. Ούτε καν σε δηλώσεις προέβησαν για την επίσκεψη Πελόζι στην Ταιβάν καίτοι η Κίνα αποτελεί τον κυριότερο εμπορικό εταίρο της.

Μακροδημόπουλος Δημήτρης

Αλεξ/πολη – κιν. 6947-771412

3/8/2022

 

 

Τόμας Φρίντμαν: «Απερίσκεπτη, επικίνδυνη, ανεύθυνη» η επίσκεψη Πελόζι στην Ταϊβάν

0
THE NEW YORK TIMES

Ως «εντελώς απερίσκεπτο, επικίνδυνο και ανεύθυνο» επικρίνει το ταξίδι της Νάνσι Πελόζι στην Ταϊβάν ο Τόμας Φρίντμαν μέσα από τις σελίδες των Τάιμς της Νέας Υόρκης.

Ως «εντελώς απερίσκεπτο, επικίνδυνο και ανεύθυνο» επικρίνει το ταξίδι της Νάνσι Πελόζι στην Ταϊβάν ο Τόμας Φρίντμαν μέσα από τις σελίδες των Τάιμς της Νέας Υόρκης.

«Τίποτα καλό δεν πρόκειται να βγει από αυτό», σημειώνει ο αρθρογράφος των New York Times και συνεχίζει: «Η Ταϊβάν δεν θα καταστεί πιο ασφαλής ή περισσότερο ευημερούσα λόγω αυτής της καθαρά συμβολικής επίσκεψης». Αντιθέτως, είναι «πολλά» τα «άσχημα» που «θα μπορούσαν να συμβούν»: μεταξύ αυτών ακόμη και το ενδεχόμενο μιας κινεζικής στρατιωτικής απάντησης που θα μπορούσε όμως να οδηγήσει τις ΗΠΑ σε έμμεσες συγκρούσεις με την Κίνα και τη Ρωσία ταυτόχρονα, δυο δυνάμεις που, όπως υπενθυμίζει ο Φρίντμαν, διαθέτουν και πυρηνικά.

Ο αρθρογράφος των New York Times αναφέρεται, όμως, και στην στάση των Ευρωπαίων. «Εάν νομίζετε ότι οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι των ΗΠΑ – που αντιμετωπίζουν αυτήν την περίοδο έναν άλλο υπαρξιακό πόλεμο με τη Ρωσία για την Ουκρανία – θα ενωθούν μαζί μας εάν ξεσπάσει μια σύγκρουση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα για την Ταϊβάν, μια σύγκρουση που πυροδοτήθηκε από αυτήν την περιττή επίσκεψη της Νάνσι Πελόζι στην Ταϊπέι, τότε δεν διαβάζετε σωστά τις διεθνείς εξελίξεις», σημειώνει.

Με το βλέμμα στην Ουκρανία

Σύμφωνα με τον Φρίντμαν, η προτεραιότητα για τη Δύση στην τρέχουσα συγκυρία δεν μπορεί να είναι άλλη από τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Στην προσπάθειά της μάλιστα να βοηθήσει τους Ουκρανούς ενάντια στη ρωσική εισβολή, η διοίκηση Μπάιντεν πραγματοποίησε μια σειρά από πολύ δύσκολες συναντήσεις το περασμένο διάστημα με την ηγεσία της Κίνας, ζητώντας από το Πεκίνο να μην εισέλθει στη σύγκρουση της Ουκρανίας παρέχοντας στρατιωτική βοήθεια στη Ρωσία.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν φέρεται, σύμφωνα με υψηλόβαθμο Αμερικανό αξιωματούχο, να είπε προσωπικά στον Κινέζο ηγέτη Σι Τζινπίνγκ ότι εάν η Κίνα εισέλθει στον πόλεμο στην Ουκρανία με την πλευρά της Ρωσίας (ενισχύοντας τις ρωσικές δυνάμεις με κινεζικά drones, για παράδειγμα), τότε θα διακινδυνεύσει να χάσει την πρόσβαση στις δύο σημαντικότερες εξαγωγικές αγορές για τα κινεζικά προϊόντα, που είναι εκείνες των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σύμφωνα με τον Φρίντμαν, η κινεζική πλευρά όλα δείχνουν πως ανταποκρίθηκε σε αυτό το αμερικανικό αίτημα, καθώς δεν στήριξε στρατιωτικά τους Ρώσους στο ουκρανικό μέτωπο παρά το γεγονός πως η Μόσχα θα ήθελε μια τέτοια κινεζική στήριξη.

Μέσα σε ένα τέτοιο πλαίσιο διεθνών εξελίξεων, ο αρθρογράφος των New York Times θεωρεί πως στην πραγματικότητα δεν υπάρχει κανένας λόγος η Πελόζι να επισκεφθεί τώρα την Ταϊβάν.

Την χειρότερη στιγμή

Αντιθέτως, ο Φρίντμαν θεωρεί η χρονική στιγμή για μια τέτοια επίσκεψη δεν θα μπορούσε να είναι χειρότερη.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία δεν έχει τελειώσει. Και σε ιδιωτικές συζητήσεις, αξιωματούχοι των ΗΠΑ ανησυχούν πολύ περισσότερο για την ηγεσία της Ουκρανίας από ό,τι δείχνουν δημόσια. Υπάρχει βαθιά δυσπιστία ανάμεσα στον Λευκό Οίκο και στον πρόεδρο της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι, όπως σημειώνει ο αρθρογράφος των New York Times.

Παράλληλα, ανώτεροι αξιωματούχοι των ΗΠΑ εκτιμούν ότι ο Πούτιν μπορεί ακόμη και να κάνει χρήση πυρηνικών εάν δει τις ρωσικές δυνάμεις να χάνουν στο ουκρανικό μέτωπο, όπως αναφέρεται.

«Ωστόσο, εν μέσω όλων αυτών, εμείς θα διακινδυνεύσουμε μια σύγκρουση των ΗΠΑ με την Κίνα για την Ταϊβάν λόγω μιας αυθαίρετης, επιπόλαιης επίσκεψης της προέδρου της Βουλής;», διερωτάται ο Τόμας Φρίντμαν, παίρνοντας σαφώς θέση ενάντια σε μια τέτοια επίσκεψη, ενάντια στην οποία έχει άλλωστε πάρει θέση ανοιχτά και η ίδια η διοίκηση Μπάιντεν δια στόματος του ιδίου του προέδρου καθώς και του συμβούλου εθνικής ασφαλείας Τζέικ Σάλιβαν.

Εάν είναι να έρθουμε ως ΗΠΑ σε σύγκρουση με το Πεκίνο, γράφει ο Φρίντμαν, θα πρέπει τουλάχιστον να επιλέξουμε εμείς (σ.σ. οι ΗΠΑ) την στιγμή αυτής της σύγκρουσης και τα κεντρικά ζητήματα γύρω από τα οποία εκείνη θα περιστραφεί.

Δεν είναι όμως τώρα η ώρα για μια σύγκρουση με την Κίνα, συνεχίζει ο Αμερικανός αρθρογράφος με το βλέμμα στραμμένο στο επερχόμενο 20ο Συνέδριο του Κομμουνιστικού Κόμματος Κίνας, που αναμένεται να πραγματοποιηθεί αυτό το φθινόπωρο, και στην επανεκλογή του Σι Τζινπίνγκ στην εξουσία.

«Ευκαιρία» για τον Σι Τζινπίνγκ μια κρίση

Αντιθέτως, επισκεπτόμενη την Ταϊβάν, η Νάνσι Πελόζι είναι σαν να δίνει στην πραγματικότητα στον Σι την ευκαιρία να αποσπάσει την προσοχή των ιδίων των Κινέζων από τις ουκ ολίγες αποτυχίες της κινεζικής ηγεσίας που είχαν προηγηθεί: τα προβλήματα που προκάλεσαν η Zero-Covid στρατηγική και τα εξαντλητικά λοκντάουν, την φούσκα των ακινήτων που απειλεί με τραπεζική κρίση κ.ά.

Ακόμη και η ίδια η σημερινή ηγεσία της Ταϊβάν ίσως να μην επιθυμούσε αυτήν την επίσκεψη της Πελόζι τώρα, σύμφωνα με τον Φρίντμαν, καθώς κανείς δεν θέλει να δώσει την αφορμή στο Πεκίνο να αναλάβει στρατιωτική δράση κατά της Ταϊβάν…

Πηγή: New York Times/ Καθημερινή

Η Κίνα δεν είναι Ρωσία και η Ταϊβάν δεν είναι Ουκρανία

0

του Tiejun Zhang*

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία έχει προκαλέσει πολλές συζητήσεις για τις επιπτώσεις για την Ταϊβάν. Ένα από τα πολυσυζητημένα μαθήματα του πολέμου είναι ότι η Κίνα πρέπει να το σκεφτεί πολύ σοβαρά προτού εξαπολύσει έναν πόλεμο με στόχο την επανένωση με την Ταϊβάν. Κατά την άποψή μου, όμως, αυτός ο κίνδυνος ήταν εξαρχής μικρός, οπότε το «μάθημα» έχει μικρή χρησιμότητα.

Η ιστορία επαναλαμβάνεται μερικές φορές, αλλά όχι πάντα. Για να καταλάβουμε τις διαφορές, θα πρέπει να κάνουμε δύο παραλληλισμούς: Κίνα έναντι Ρωσίας και Ταϊβάν έναντι Ουκρανίας.

H Kίνα και η Ρωσία έχουν πολύ διαφορετικές στρατηγικές προτεραιότητες. Πρώτον, υπάρχει μεγάλη διαφορά στις οικονομικές και στρατιωτικές τους δυνατότητες. Οικονομικά, η Κίνα έχει το δεύτερο σε μέγεθος ΑΕΠ στον κόσμο. Το 2021, έφτανε στο 76% του ΑΕΠ των ΗΠΑ, ενώ το ΑΕΠ της Ρωσίας ήταν κάτω από το 10%. Η οικονομική ανάπτυξη της Κίνας είναι επίσης πιο βιώσιμη από εκείνη της Ρωσίας, καθώς η πρώτη είναι πολύ στενότερα συνδεδεμένη με την παγκόσμια οικονομία από τη δεύτερη.

Στρατιωτικά, η Ρωσία διαθέτει το μεγαλύτερο πυρηνικό οπλοστάσιο στον κόσμο και μια σημαντική συμβατική δύναμη. Ο στρατός της Κίνας, αν και εκσυγχρονίζεται ταχύτατα, είναι ακόμη δεκαετίες πίσω από εκείνον των ΗΠΑ. Επιπλέον, η Ταϊβάν αποτελεί έναν πολύ σύνθετο στόχο μιας εισβολής και ένας λόγος γι’ αυτό είναι τα προχωρημένα οπλικά συστήματα που το νησί εισάγει από τις ΗΠΑ.

Η σύνδεση της Κίνας με την παγκόσμια οικονομία είναι δίκοπο μαχαίρι για τη χώρα αυτή. Από τη μια πλευρά, αποτελεί έναν από τους πιο κρίσιμους παράγοντες που διασφαλίζουν εδώ και δεκαετίες την οικονομική ανάπτυξη της Κίνας. Από την άλλη, η στενή οικονομική αλληλεξάρτηση κάνει την οικονομική ανάπτυξη της Κίνας πιο ευάλωτη σε περιόδους κρίσης. Οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους αποτελούν τους οκτώ από τους δέκα σημαντικότερους εταίρους της Κίνας. Στην περίπτωση που η Κίνα χρησιμοποιήσει βία για να ενωθεί με την Ταϊβάν, θα της επιβληθούν αυστηρές κυρώσεις που θα επιφέρουν πλήγμα στην οικονομία της. Η Κίνα θα βυθιστεί σε οικονομική κρίση, κάτι που θα έχει βαθιές κοινωνικές και πολιτικές επιπτώσεις.

Όσο για τις στρατηγικές προτεραιότητες της Ρωσίας και της Κίνας, η πρώτη θεώρησε ότι έπρεπε να εμποδίσει την προσέγγιση της Ουκρανίας με το ΝΑΤΟ, ενώ η δεύτερη θέλει να έχει ένα ειρηνικό περιβάλλον που βοηθά την οικονομική της ανάπτυξη. Η Κίνα δεν ενδιαφέρεται τόσο να επεκτείνει τα εδάφη της, όσο να γίνει η υπερδύναμη της ανατολικής Ασίας.

Ο δεύτερος παραλληλισμός είναι μεταξύ Ταϊβάν και Ουκρανίας. Ο πληθυσμός της πρώτης είναι ο μισός από εκείνον της δεύτερης. Από την άποψη της σύνθεσης του πληθυσμού, το 77% των κατοίκων της Ουκρανίας είναι Ουκρανοί και το 20% Ρώσοι, ενώ στην Ταϊβάν πάνω από το 90% είναι Κινέζοι Χαν. Το στοιχείο αυτό θα έκανε κάποιον να πιστέψει ότι είναι πιο εύκολο για την Κίνα να ενωθεί με την Ταϊβάν απ’ ό,τι για τη Ρωσία να αποκτήσει εδάφη της Ουκρανίας. Αλλά δεν είναι τόσο απλό.

Από τα τέλη της δεκαετίας του 1980, η κινεζική κυβέρνηση επιδιώκει να αναπτύξει πολιτισμικούς και κοινωνικούς δεσμούς με τον πληθυσμό της Ταϊβάν. Ο σκοπός ήταν να αντιληφθούν οι τελευταίοι ότι ανήκουν στη «Μητέρα Πατρίδα». Συνέβη το αντίθετο. Όσο αυξάνονταν οι επικοινωνίες, τόσο συνειδητοποιούσαν οι κάτοικοι της Ταϊβάν τις διαφορές τους με την ηπειρωτική Κίνα.

Γεωπολιτικά, η ανατολική Ασία είναι διπολική, με τις ΗΠΑ να αποτελούν την κυρίαρχη ναυτική δύναμη και την Κίνα να συνιστά την κυρίαρχη ηπειρωτική δύναμη. Η Ταϊβάν βρίσκεται ανάμεσα και όποιος την ελέγχει έχει το πλεονέκτημα. Για τις ΗΠΑ, η Ταϊβάν είναι σημαντικότερη από την Ουκρανία τόσο οικονομικά όσο και στρατηγικά. Αλλά και η Ιαπωνία δεν θέλει να δει την Ταϊβάν να ενώνεται με την Κίνα.

Συμπερασματικά, η χρήση βίας από την Κίνα για την επιστροφή της Ταϊβάν στη «Μητέρα Πατρίδα» δεν αποτελεί αυτή τη στιγμή μια επιλογή. Και αυτό θα συνεχιστεί όσο παραμένει το χάσμα ανάμεσα στον αμερικανικό και τον κινεζικό στρατό.

(*) O Τιεζούν Ζανγκ είναι καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Shanghai Global Institute

(Πηγή: The Diplomat)

Κίνα: Το πολυπολικό σύστημα και η οικονομία συναντούν την Τέχνη του Πολέμου

0

 

Tων Πωλίνας Άνιφτου Αναλύτριας Εξωτερικής πολιτικής και Επενδύσεων & του Κρις Κωνσταντινίδη Οικονομικού Επιστήμονα

Σε μια εποχή που αλλάζει ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τα οικονομικά και γεωπολιτικά τεκταινόμενα, η Κίνα εμφανίζεται στο προσκήνιο γνωρίζοντας την «Τέχνη του πολέμου» ώστε να αναζητήσει μια θέση στα όσα διαδραματίζονται στην Ευρασία και στον Ειρηνικό. Και ενώ η προσοχή του πλανήτη εστιάζεται στο ουκρανικό και στην οικονομία με τις κυρώσεις και τις παρενέργειες στο ενεργειακό κομμάτι, στην Κίνα υπάρχει ιδιαίτερα αυξημένη ασυνήθιστη οικονομική και πολιτειακή δραστηριότητα.

Το βίαιο lockdown στην Shanghai ώστε οι κάτοικοι της να λιμοκτονούν και να χωρίζονται με απίστευτη βαναυσότητα από τους οικείους τους σε οιονεί στρατιωτικές εγκαταστάσεις, και οι αναφορές στον Δυτικό Τύπο σε καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Κίνα, δεν πτοεί τη Λαϊκή Δημοκρατία. Η Κίνα ανακοινώνει ναυτικές ασκήσεις στα ανοιχτά της Ταιβάν, διεκδικεί θέση στα Νησιά του Σολομώντα στον Ειρηνικό, και με οικονομικές κυρώσεις και επενδύσεις επιχειρεί να πλήξει το γεωοικονομικό ανάχωμα της AUKUS που δεν φαίνεται να έχει άλλη επιλογή από το να εντάξει Ιαπωνία, Ν. Αφρική και Χιλή στους κόλπους της, ώστε να αντιμετωπίσει την Κινέζικη οικονομική και στρατιωτική επέλαση.

Όσο και αν το Ουκρανικό παραμένει στην επικαιρότητα και διαφαίνεται πως τίθεται θέμα επέκτασης του σε Μολδαβία (Υπερδνειστερία), η μειωμένη οικονομική ανταπόκριση της Βοσνίας, τα επενδυτικά ταμεία της Ταιβάν στην Λιθουανία και η αύξηση της ακρίβειας επηρεάζουν την γεωοικονομική πολιτική των κρατών.

Κίνα- Ταιβάν: Μια ενδο-πολιτειακή διαμάχη

Η Κίνα στην εξωτερική της πολιτική ακολουθεί την θεωρία του Realist Constructivism. Οι ρεαλιστικές της επιδιώξεις φέρουν την ιδεολογία όσων δημιούργησαν την ηθική πολιτειακή διάσταση της αυτοκρατορίας, και σήμερα του κράτους υπερδύναμη του Κομφούκιου, και του στρατηγού- φιλόσοφου της τέχνης του πολέμου Σουν Τζου, εφαρμόζοντας τα δόγματα του πολέμου και της ειρήνης στην εξωτερική οικονομική πολιτική της χώρας.

Έτσι η Ταιβάν παραμένει ένας χώρος ζωτικής ασφαλείας και το τρωτό σημείο γεωπολιτικά και γεω-ηθικά για την Κίνα από το 1683 όπου η Κινέζικη Δυναστεία των Qing ένωσε για πρώτη φορά για 200 χρόνια την Ταιβάν με την Κίνα, και άρχισε η έξοδος των Κινέζων Χαν προς την Ταιβάν εποικίζοντας την. Μέχρι σήμερα η Ταιβάν αποτελείται από 2% αυτόχθονες κατοίκους, Κινέζους Χάν που έφτασαν στο νησί από το 1683 ως το 1895, Κινέζους ακολούθους του Εθνικιστικού κόμματος Kuomitang που εκδιώχθηκαν το 1947 από τους Κομμουνιστές του Μάο και ως το 1987 με στρατιωτικό νόμο έλεγχε την Ταιβάν, και διάφορες άλλες εθνότητες που μεταφέρθηκαν στο νησί  από τους Ιάπωνες μετά την Συμφωνία Shimonoseki το 1894. Το τέλος του Σινο-Ιαπωνικού πολέμου βρήκε την Κίνα να παραδίδει την Ταιβάν στην Ιαπωνία μέχρι το τέλος του ΒΠΠ το 1945, όπου η Ταιβάν έγινε ξανά Κινέζικο έδαφος για 2 περίπου χρόνια με την Συμφωνία του Καίρου.

Η Ταιβάν δημιουργήθηκε ως κράτος μετά τον ΒΠΠ από μια πολιτειακή ενδο-Κινέζικη διαμάχη μεταξύ του Εθνικιστικού κόμματος του Chiang Kai-shek και των Κομμουνιστών του Μάο. Οι Κομμουνιστές νίκησαν τον Chiang Kai-shek. Ο τελευταίος αυτοεξορίστηκε στην Ταιβάν με περισσότερο από 2 εκατ ακολούθους και έγινε ο πρώτος πρόεδρος της χώρας που ονομάστηκε Republic of China εις αντίθεση της ονομασίας που φέρει μέχρι σήμερα η Κίνα ως People’s Republic of China, τονίζοντας την ιδεολογική αντίθεση των δυο καθεστώτων.

Η Ταιβάν έχει έκταση 36,197 km² και σχεδόν 24 εκατομμύρια πληθυσμό, η απόσταση των 100 μιλίων από την Κίνα αφορά την πρωτεύουσα και το μεγαλύτερο νησί του συμπλέγματος. Στην πραγματικότητα η Ταιβάν αποτελείται από πολλά νησιώτικα συμπλέγματα τα οποία διεκδικεί και η Κίνα, ta Pengu islands, Matsu και Kimmen islands. Tα νησιά απέχουν μόνο μερικά χιλιόμετρα από την Κίνα με αποτέλεσμα να είναι εφαλτήρια συμπλοκών αλλά και να φράζουν την οικονομική έξοδο της Κίνας στα Στενά της Ταιβάν, στο κανάλι του Bashi και την θαλάσσια διακίνηση προς τις Φιλιππίνες και το Βιετνάμ.

Τα νησιά Kimmen γεωγραφικά είναι μέρος της επαρχίας Fujian της Κίνας και βρίσκονται σε απόσταση μόνο 10 km από το λιμάνι της Xiamen που είναι το 5ο μεγαλύτερο λιμάνι εμπορευματοκιβωτίων στον κόσμο. Το λιμάνι περιλαμβάνει 122 θέσεις ελλιμενισμού, συμπεριλαμβανομένων 37 θέσεων ελλιμενισμού βαθέων υδάτων που εξυπηρετούν 53 διεθνείς ναυτιλιακές γραμμές εμπορευματοκιβωτίων. Οι 20 κορυφαίες ναυτιλιακές εταιρείες του κόσμου έχουν δρομολόγια και δραστηριότητες στο Xiamen. Το λιμάνι δέχεται κατά μέσο όρο 469 κλήσεις πλοίων κάθε μήνα, το 2021 η διακίνηση του τερματικού σταθμού Xiamen Port Hairun έφτασε τα 1.001.300 TEU, σημειώνοντας αύξηση 2,16%.

Η στρατηγική της Κίνας για την δημιουργία του Δρόμου του Μεταξιού άρχισε από πολύ νωρίς την δεκαετία του 1990 θέτοντας το λιμάνι της Xiamen ως κύριο μέσο για την διπλωματία της θαλάσσης. Η διακίνηση φορτίων στο λιμάνι του Xiamen ξεπέρασε τους 13 εκατομμύρια τόνους το 1995, συμπεριλαμβανομένων 7,2 εκατομμυρίων τόνων ξένων εισαγωγών και εξαγωγών. Η διακίνηση εμπορευματοκιβωτίων έφτασε τα 310 χιλιάδες TEU το 1995. Το 2003, το λιμάνι του Xiamen διακίνησε 34 εκατομμύρια τόνους φορτίου, συμπεριλαμβανομένων 2,3 εκατομμυρίων TEU φορτίου εμπορευματοκιβωτίων. Το λιμάνι του Xiamen είναι αναπόσπαστο μέρος του συστήματος μεταφορών της Κίνας και σημαντικός σταθμός για πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων που ταξιδεύουν προς/από το Χονγκ Κονγκ, την Ταιβάν και τη Νοτιοανατολική Ασία. Μέχρι στιγμής, ως εφαλτήριο του Δρόμου του Μεταξιού για την Ινδοκίνα, την Μέση Ανατολή και τον Ειρηνικό από το λιμάνι οι κινέζικες επενδύσεις έχουν πραγματοποιήσει 72 γεωπολιτικά δρομολόγια συχνής φύσης και έχουν συνδέσει 96 λιμάνια στην Ασία, τη Μέση Ανατολή, την Αφρική και την Ευρώπη.

Το λιμάνι της Xiamen είναι περικυκλωμένο από τα θαλάσσια ύδατα της Ταιβάν, και είναι το λιμάνι που το 1996 δέχθηκε απειλές και αποκλεισμό από τον Μπίλ Κλίντον και τις ΗΠΑ ώστε να σταματήσουν οι εχθροπραξίες εναντίον της Ταιβάν. Είναι όμως και το φυσικό λιμάνι που εφαρμόζοντας την τακτική του πολέμου του Κινέζου φιλόσοφου Σουν Τζου «η άμυνα είναι ο σχεδιασμός μιας επίθεσης». Έχει εξοπλιστεί ώστε να απαντήσει σε τυχόν κτύπημα στην Shanghai, και εμπορικά και πολεμικά να απαντήσει σε οποιανδήποτε απειλή από τις Αμερικανικές βάσεις στο νησί της Okinawa  (Yaeyama Islands) της Ιαπωνίας με 26 χιλιάδες προσωπικό και υπηρεσιακή δραστηριότητα σε όλο τον Ειρηνικό, σε απόσταση 500 km (όσο και οι ακτές της Κίνας) από την Ταιβάν.

Shanghai: The perfect simulation για κατάληψη της Ταιβάν

Ένεκα της αντιμαχίας μεταξύ Κίνας και Ταιβάν, η Ταιβάν επιδίωκε επί μακρόν να μην έχει οικονομικές και πολιτικές εξαρτήσεις από την χώρα του μεταξιού. Οι εξαγωγές της Ταϊβάν προς τις ΗΠΑ ως ποσοστό των συνολικών εξαγωγών αυξήθηκαν από περίπου 12% το 1960 σε 38% το 1970, σε μια δεκαετία όπου ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Κάρτερ υπό τις οδηγίες του Χένρι Κίσινγκερ επανέφερε την έδρα στο Συμβούλιο Ασφαλείας στο Πεκίνο, αφαιρώντας την από την Ταιβάν, ανοίγοντας τον δρόμο η Κίνα να ενταχθεί στο πλέγμα ασφαλείας των ΗΠΑ όπως ήταν μέχρι και το 1947, όταν ο Μάο ανέλαβε την εξουσία.  Τη δεκαετία του 1980, οι μέσες εξαγωγές στις ΗΠΑ ήταν το 42% των συνολικών εξαγωγών της Ταϊβάν. Ειδικά από το 1984 έως το 1986, σχεδόν οι μισές εξαγωγές της Ταϊβάν στόχευαν στην αμερικανική αγορά. Όσον αφορά τις εισαγωγές, η κατάσταση ήταν αντίστροφη. Από το 1952 έως το 1970, η Ταϊβάν σταδιακά διεύρυνε τις εισαγωγές της από την Ιαπωνία. Το 1973, περίπου το 43% των εισαγωγών της Ταϊβάν προέρχονταν από την Ιαπωνία, τη δεκαετία του 1980, οι εισαγωγές από την Ιαπωνία ήταν σχεδόν 30% των συνολικών εισαγωγών της Ταϊβάν, όταν πια ο στρατιωτικός νόμος καταργήθηκε και η Ταιβάν ανήκοντας πλέον στην πλουραλιστική πολιτειακή κοινότητα μπορούσε μακριά από το Εθνικιστικό Κόμμα (1947) να αποφασίσει ελεύθερα για τις εκλογές και την οικονομική της πολιτική. Έτσι στις μέρες μας οι εξαγωγές στην Ταϊβάν από την Ιαπωνία αυξήθηκαν σε 523018 JPY εκατομμύρια τον Φεβρουάριο από 441962 JPY εκατομμύρια τον Ιανουάριο του 2022.

Η Shanghai όμως, παρέμενε στον αντίποδα η Κινέζικη προσομοίωση της Ταιβάν σε πληθυσμό (26 εκατ έναντι, 24 εκατ της Ταιβάν), σε αποστάσεις εντός πόλης, σε οχυρωματικά έργα, σε κλιματικές συνθήκες, στα ίδια αγαθά που αρέσουν σε κοσμοπολίτες, αλλά και στο εκπαιδευτικό σύστημα. Έτσι όταν το 1997 το Αγγλικό Χονγκ Κόνγκ ενώθηκε με την Κίνα, το 2005 το Εθνικό Λαϊκό Κογκρέσο της Κίνας ψήφισε τον λεγόμενο “Anti-Secession law” και ότι θεωρεί «ιερό καθήκον» την ενσωμάτωση με «κάθε μέσο» της Ταιβάν στην Κίνα. Μια ανάλογη κίνηση απειλεί τον ζωτικό χώρο της Ιαπωνίας αλλά και της Νοτίου Κορέας που βρίσκεται εγκλωβισμένη στην οικονομική και ναυτική αντιπαλότητα των δύο χωρών, αλλά και με τον φυσικό κίνδυνο μιας Β. Κορέας που υπάρχει και συντηρείται από την Κίνα και τη Ρωσία με τεχνολογία, πτήσεις, σιδηροδρομική ανταπόκριση και στρατιωτική/ πυρηνική έρευνα.

Η Ταιβάν βρίσκεται σε ίση απόσταση από το Χόνγκ Κόνγκ και την Shanghai, όπου και τα δύο λιμάνια έχουν να αντιμετωπίσουν τα θαλάσσια νησιώτικα συμπλέγματα της Ιαπωνίας που κλείνουν την Θαλάσσια έξοδο της Κίνας στον Ειρηνικό. Η Κίνα έχει να αντιμετωπίσει την Αμερικάνικη παρουσία στα νησιά Γκουάμ, την Αμερικανική Σαμόα αλλά και την Αυστραλία που πια εμπλέκεται στον Ειρηνικό στην Τόγκα, τα Νησιά του Σολομώντα και την Γαλλία της οποίας τα υπερπόντια εδάφη φιλοξενούν 22.000 στρατιώτες στον Ινδο-Ειρηνικό. Οι δε οικονομικές κυρώσεις της Κίνας προς την Αυστραλία από το 2019 έχουν κοστίσει $5.4 δις στην Αυστραλία σε εξαγωγές και συνεργασίες. Το Πεκίνο έχει επιβάλει δασμούς και άλλες κυρώσεις κατά των αυστραλιανών εξαγωγικών τομέων, όπως το κριθάρι, το κρασί, τα θαλασσινά και ο άνθρακας δοκιμάζοντας τις αντοχές της Αυστραλιανής γεωοικονομίας στην περιοχή μετά την απόφαση της Αυστραλίας να συμμετάσχει το Καλοκαίρι του 2019 στην Aukus deal με το ΗΒ και τις ΗΠΑ, προς αντιμετώπιση της Κινέζικης απειλής στον Ινδο-Ειρηνικό.

Η δε ύπαρξη της Aukus deal έχει αυξήσει την οικονομική και γεωπολιτική αυτοπεποίθηση της Ταιβάν που παρόλες τις προσπάθειες που έγιναν εκ μέρους της Προέδρου της χώρας Tsai Ing-wen για επαναπροσέγγιση με την Κίνα, τελικά η άκαμπτη στάση του Πεκίνου οδήγησε σε μείωση των επενδύσεων της Ταιβάν στην ηπειρωτική Κίνα κατά 14,5% και των Κινέζικων στην Ταιβάν σε μείωση 63,9% το 2021. Σε αντίθεση οι επενδύσεις της Ταϊβάν στις χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας, στην Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία αυξήθηκαν κατά 115,6% τους πρώτους 11 μήνες του 2021.

Μέσα σε όλα αυτό το πλέγμα το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας αυτό το καλοκαίρι στις 23 Ιουλίου κλείνει 101 χρόνια και ήδη από τον Φλεβάρη η Κίνα έχει εξαπολύσει ασκήσεις βαριάς κλίμακας σε θάλασσα και αέρα με σενάριο την κατάληψη της Ταιβάν. Ακόμη και η σημερινή κατάσταση στην Shanghai η οποία βρίσκεται σε lockdown δείχνοντας τρωτή και εφαρμόζοντας την τακτική «να φαίνεσαι αδύναμος όταν είσαι δυνατός, και δυνατός όταν είσαι αδύναμος», οδήγησε την κυβέρνηση της Ταιβάν να προσπαθεί να αποφύγει την τακτική παραπλάνησης της Κίνας και να μην επιβάλει lockdown, ώστε να μην υπάρχει στον πληθυσμό της Ταιβάν η αίσθηση της πολιτικοποίησης της όλης κατάστασης, αλλά και ότι βρίσκονται υπό Κινέζικη πολιτειακή απειλή. Σε αυτό συμβάλει και το γεγονός ότι το lockdown στην Shanghai έχει σχηματιστεί υπό την μορφή στρατιωτικού κέρφιου, και υπό μορφή κατάληψης πόλης και στρατιωτικών, υποσιτιστικών μοντέλων, ελέγχου του πληθυσμού δίνοντας μια νέα διάσταση στο να πιστεύεται πως η  Shanghai η Κινέζικη πόλη που μοιάζει πιο πολύ από οτιδήποτε στον κόσμο με την Ταιβάν είναι οιωνός, μιας επιχειρησιακής δοκιμής οικονομικού, στρατιωτικού και πληθυσμιακού ελέγχου σε περίπτωση επίθεσης στην Ταιβάν. Ήδη ο πρώην Αρχηγός των Μυστικών Υπηρεσιών του Αμερικάνικου Στόλου στην περιοχή James Fanell έχει πολλάκις δηλώσει πως μεταξύ 2020 και 2030 αναμένει μια στρατιωτική προσπάθεια κατάληψης της Ταιβάν, που για εμάς το καλοκαίρι του 2022 που σηματοδοτεί τα 101 χρόνια από την ίδρυση του ΚΚ Κίνας ένεκα και της επίθεσης της Ρωσίας στην Ουκρανία αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά διαβήματα για μια ενδεχόμενη επίθεση με αιχμή την 23η Ιουλίου.

Ο Ειρηνικός μια επέκταση της κρίσης των σχέσεων Ταιβάν- Κίνας

Ο πόλεμος στην Ουκρανία κόστισε στην Κίνα πάνω από $4 δις αφού μόνο το 2019 οι άμεσες επενδύσεις κινεζικών εταιρειών στην Ουκρανία ανήλθαν συνολικά στα $150 εκατομμύρια. Το 2021, η China Longyuan Power Group Corporation (0916.HK), ο μεγαλύτερος παραγωγός αιολικής ενέργειας της χώρας, κατασκεύασε και έθεσε σε λειτουργία ένα μεγάλο αιολικό πάρκο στην πόλη Yuzhne στην Ουκρανία. Η Κίνα το καλοκαίρι του 2021 διέθεσε $3 δις σε επενδύσεις σε σιδηροδρομικές γραμμές και υποδομές μεταφοράς των προϊόντων της στην Ευρώπη, και οι οποίες έχουν καταστραφεί από τον πόλεμο αφήνοντας εκτεθειμένη την Κίνα αλλά και τα γεωπολιτικά της σχέδια στην Ευρασία για το άνοιγμα του δρόμου του Μεταξιού διαμέσου της Ουκρανίας, παρακάμπτοντας την εμπόλεμη Μέση Ανατολή και παγώνοντας την Συμφωνία των $440 δις με το Ιράν, που δεν κατάφερε να ελέγξει την περιοχή από την Καμπούλ ως την Βηρυτό για την εφαρμογή της.

Η επίθεση όμως της Ρωσίας στην Ουκρανία και η επαναφορά των «μεγάλων ιδεών» εδαφικά, η αλλαγή των σφαιρών επιρροής και η αλλαγή του συστήματος από διπολικό σε πολυπολικό, έφερε και πολλούς πόλους ταυτόχρονης ανάφλεξης που φέρνουν την διεθνή κοινότητα και την οικονομία σε αδιέξοδο, αφού δεν δύναται να υπάρξει άμεση και ταυτόχρονη ανταπόκριση σε όλες τις αναφλέξεις. Αν και τα ΜΜΕ δεν έδωσαν σημασία, και ενώ η Ρωσία αναγνώριζε την αυτονομία των Ντομπάς και Λουχάνσκ, οι Κινέζοι έστελναν μηνύματα στα κοινωνικά δίκτυα ζητώντας πίσω το Βλαδιβοστόκ και την επανένωση της Ταιβάν με την Κίνα. Η δε πύλη του Ειρηνικού βρήκε άμεση ανταπόκριση στην Ιαπωνία που απέφυγε την τελευταία στιγμή μια διπλωματική σύγκρουση με την Ρωσία για το καθεστώς των Κουρίλων Νήσων.

Η Ρωσία κατά την «Τέχνη του πολέμου» διεξάγει επιχειρήσεις στο μαλακό υπογάστριο της και έναν αμυντικό πόλεμο όπου προσπαθεί να κλείσει τις «τρύπες στον φράχτη του σπιτιού της» και αποδεικνύοντας πως η «επίθεση είναι το μυστικό της άμυνας», εισβάλοντας στην Ουκρανία θέλησε να κρατήσει το σημείο αμυντικής καμπής της άθικτο. Πριν τον Ψυχρό Πόλεμο το σημείο επιθετικής διάταξης της άμυνας της Ρωσίας βρισκόταν στην νοητή γραμμή των Σαμάρα- Στάλινγραντ, εξού και η σκληρότερη μάχη του ΒΠΠ έλαβε χώρα στο Στάλινγκραντ. Σήμερα με την κατάκτηση της Ουκρανίας, και μια πιθανή αποξένωση της χώρας από την θάλασσα καταλαμβάνοντας το Νικολάγιεβ και την Οδησσό, ανοίγει τον δρόμο για επίθεση στην άοπλη ουσιαστικά Μολδαβία μετακινώντας την νοητική γραμμή αμυντικής επιφυλακής της Ρωσίας για πρώτη φορά στην ιστορία στο ύψος του Καλίνιγκραντ, Λευκορωσίας και Οδησσού σε ευρωπαϊκό έδαφος.

Από την ίδια οπτική γωνία το όλο ζήτημα με την Ταιβάν, ειδικά με τους σχεδιασμούς της AUKUS αποτελεί θέμα ζωτικής σημασίας για την άμυνα της Κίνας. Έτσι αντιδρά σε έναν επερχόμενο ναυτικό «αποκλεισμό» της στον Ειρηνικό, που σε συνδυασμό με την κατάσταση  στο Ουκρανικό όπου και επηρεάζονται οι κινεζικές εμπορικές διαδρομές προς την Δύση, μπορεί να αποτελέσει τον σπινθήρα με ανυπολόγιστες συνέπειες και περιφερειακές αναφλέξεις σε παγκόσμιο επίπεδο  στο άμεσο μέλλον.

Η πιο μεγάλη σύγκρουση όμως επήλθε στα Νησιά του Σολομώντος στον Ειρηνικό. Η Ταιβάν δεν έχει επίσημα αναγνωριστεί διεθνώς, ούτε και συμμετέχει στον ΟΗΕ αλλά είναι μέλος πέραν των 40 περιφερειακών και άλλων οργανισμών. Τα Νησιά του Σολομώντα είχαν διπλωματικές σχέσεις με την Ταιβάν και την αναγνώρισαν από το 1983, πράγμα το οποίο και οι σχέσεις και η Συμφωνία Ασφαλείας με την Αυστραλία επικροτούσε. Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Lowy, η Ταιβάν ξόδεψε ετησίως περίπου $22 εκατ. σε επίσημες επιχορηγήσεις αναπτυξιακής στις Νήσους Σολομώντα μεταξύ 2011 και 2017, και συνολικά οι επενδύσεις της Ταιβάν εκτιμώνται πέραν των $500 εκατ. Η Κίνα ξόδεψε $39.000  σε επιχορηγήσεις στα Νησιά του Σολομώντα την ίδια περίοδο, ενώ αυτό άρχισε να αλλάζει από το 2018-2019 όταν η Κίνα σε απάντηση στο γεωπολιτικό οχυρό της AUKUS, στρατηγικά θέλησε να επιφέρει πλήγμα στις σχέσεις Αυστραλίας- Νησιών Σολομώντος με την αλλαγή διπλωματικής στάσης απέναντι στην αναγνώριση της Ταιβάν. Δια τούτο το 2018 η άλλοτε Αγγλική αποικία των Νησιών σύναψε οικονομικέ και πολιτικές σχέσεις με την Κίνα που οδήγησαν το 67% των εξαγωγών των Νήσων αξίας $869 εκατ. στην Κίνα, ενώ μόνο το 3% εξάχθηκαν στην Ταϊβάν σύμφωνα με τον OEC. Στα πλαίσια της πλήρους εξαγοράς των Νησιών, η κυβέρνηση των Νήσων τον Οκτώβριο του 2019, έναν μήνα αφότου οι Νήσοι του Σολομώντα συμφώνησαν να απομακρυνθούν από την Ταιβάν, το Πεκίνο υποσχέθηκε στις Νήσους να κτίσουν το νέο στάδιο για $54 εκατομμύρια, ενώ το έργο αρχικά δόθηκε σε εταιρία από την Ταιβάν.

Η διπλωματική προσέγγιση της Κίνας έχει σαν απώτερο σκοπό την χρήση των Νήσων ως πιθανή βάση στάθμευσης εμπορικών και στρατιωτικών μέσων της Κίνας στον Ειρηνικό πίσω από τις θαλάσσιες γραμμές της Αυστραλίας, πλησιάζοντας επικίνδυνα τις Αμερικάνικες βάσεις στον Ειρηνικό και μια πιθανή εγκατάσταση Κινέζικων αλλά και Ρωσικών οπλικών συστημάτων στον Ειρηνικό, αφού η Κίνα είναι η δεύτερη χώρα ανάμεσα στους μεγαλύτερους αγοραστές Ρωσικών όπλων αξίας $5.1 δις. Η Αυστραλία ήδη έχει απαντήσει πως δεν θα δεχθεί μια Κινέζικη παρουσία στις Νήσους, ενώ η πολιτεία της Malaita που διατηρεί σχέσεις με την Ταιβάν, σε αντίθεση με την επίσημη κυβέρνηση των Νήσων ζήτησε σε περίπτωση που οι σχέσεις Νήσων και Κίνας προχωρήσουν, αυτονόμηση και ανεξαρτησία από την κυβέρνηση των Νήσων.

Παρόμοιο δε συμβάν εκτυλίχθηκε στα τέλη του Γενάρη 2022 μεταξύ Κίνας και Λιθουανίας όταν η τελευταία συμφώνησε με την Ταϊβάν να ανοίξει de facto πρεσβεία στο Βίλνιους. Σε  αντιστάθμισμα του οικονομικού κόστους που συνεπάγεται η οργή του Πεκίνου, η Ταιβάν ανακοίνωσε ότι θα ιδρύσει επενδυτικό ταμείο 200 εκατομμυρίων δολαρίων στη Λιθουανία, ώστε η χώρα να αποσυμφορηθεί από την Κινέζικη αγορά και επενδύσεις.

Economy Today Μάιος 2022

 

 

Algeria, Africa’s Largest Natural Gas Exporter, Talks Of Joining BRICS

0

“The BRICS interest us” as an alternative to traditional power centres, Algerian President Abdelmadjid Tebboune said in a televised interview.

The BRICS group includes Brazil, Russia, India, China, and South Africa. (File)

Algiers: Algerian President Abdelmadjid Tebboune has suggested that his country, Africa’s largest natural gas exporter, could join the BRICS economic group that includes Russia and China.

Tebboune’s comment comes after Russian President Vladimir Putin — whose country is hit with Western sanctions over its Ukraine invasion — in June called on BRICS leaders to move towards “formation of a truly multipolar system of inter-government relations”.

The BRICS group also includes the major emerging economies of Brazil, India and South Africa.

“The BRICS interest us” as an alternative to traditional power centres, Tebboune said in a televised interview late Sunday. “They constitute an economic and political force.”

He underlined that there was no need to “get ahead of things” but promised “good news”.

The president added that his North African country meets “a good part” of the economic criteria for joining the bloc.

BRICS members currently account for nearly a quarter of the world’s gross domestic product.

Tebboune participated in a BRICS virtual summit at the end of June, when Putin called on leaders of the group to cooperate in the face of “selfish actions” from the West.

Sanctions over Ukraine have pushed Putin to seek new markets and strengthen ties with countries in Africa and Asia.

Algiers abstained when the United Nations General Assembly overwhelmingly passed a resolution in March demanding Russia immediately withdraw from Ukraine.

China, India and South Africa also abstained.

On a visit to Algeria in May, Russian Foreign Minister Sergei Lavrov said trade between his country and Algeria had reached $3 billion last year.

Comments(Except for the headline, this story has not been edited by NDTV staff and is published from a syndicated feed.)

ndtv.com

Bloomberg: Οι καλύτερες και χειρότερες αεροπορικές εταιρείες του καλοκαιριού

0

Γιούλα Ζαχιώτη

Ποιές ευρωπαικές εταιρείες βρίσκονται στην πεντάδα των χειρότερων στις ακυρώσεις πτήσεων.

Χιλιάδες επιβάτες πέρασαν τις διακοπές τους, για ώρες ακόμη και μέρες στα αεροδρόμια αντί για τους τουριστικούς τους προορισμούς, λόγω της έλλειψης προσωπικού, με το Bloomberg να καταφράφει τις καλύτερες και τις χειρότερες αεροπορικές εταιρείες στις ακυρώσεις πτήσεων μεταξύ 19 εταιρειών σε όλο τον κόσμο.

Από την έρευνα προέκυψε οτι, οι επιβάτες που πετούν αυτό το καλοκαίρι με την Virgin Australia και την ολλανδική αεροπορική εταιρεία KLM υφίστανται μερικές από τις μεγαλύτερες ακυρώσεις στα ταξίδια καθώς οι εταιρείες αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες ελλείψεις προσωπικού.

.
.
BLOOMBERG

Η Virgin Australia ανακηρύχθηκε ως η χειρότερη αεροπορική εταιρεία καθώς ακύρωσε το μεγαλύτερο ποσοστό πτήσεων μεταξύ Μαΐου και 26 Ιουλίου, σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας αναλύσεων Cirium.

Ακύρωσε σχεδόν 2.200 πτήσεις τους τρεις αυτούς μήνες, που αντιστοιχούν στο 5,9% των προγραμματισμένων πτήσεων της έναντι 1,4% την ίδια περίοδο το 2019.

Η Air New Zealand Ltd., η Qantas με έδρα το Σύδνεϋ και η Deutsche Lufthansa AG, η μεγαλύτερη αεροπορική εταιρεία της Ευρώπης, ολοκληρώνουν την πεντάδα των χειρότερων αεροπορικών εταιρειών με τη Singapore Airlines Ltd. να ανακηρύσσεται ως η καλύτερη εταιρεία καθώς ακύρωσε μόλις το 0,1% των προγραμματισμένων της πτήσεων.

.

.
BLOOMBERG

Μετά την απόλυση δεκάδων χιλιάδων πιλότων, πληρώματος πτήσης, χειριστών αποσκευών και προσωπικού ασφαλείας κατά τη διάρκεια της πανδημίας, η αεροπορική βιομηχανία δεν κατάφερε να επαναπροσλάβει όλο αυτό το προσωπικό εγκαίρως με αποτέλεσμα ακόμη και ηχηρά ονόματα της βιομηχανίας να χάσουν την αξιοπιστία τους και να εκτεθούν.

Στην έρευνα δεν συγκαταλέγονται οι κινεζικές αεροπορικές εταιρείες, τη δεύτερη μεγαλύτερη αεροπορική αγορά στον κόσμο πριν από τον Covid, καθώς παραμένει σε μεγάλο βαθμό κλειστή για διεθνείς πτήσεις.

Οι χειρότερες εταιρείες στην Ευρώπη

Η KLM, ο ολλανδικός βραχίονας της Air France-KLM, ανέφερε οτι οι ακυρώσεις πτήσεων για διάφορους λόγους, συμπεριλαμβανομένης της έλλειψης προσωπικού ασφαλείας του αεροδρομίου, ενώ ο Διευθύνων Σύμβουλος της Air New Zealand, Γκρεγκ Φόραν, δήλωσε ότι το πρόγραμμα της αεροπορικής εταιρείας έχει διαταραχθεί λόγω των έντονων καιρικών φαινομένων ενώ τριπλασιάστηκε το ποσοστό των εργαζομένων του που μολύνθηκαν από covid.

Η Lufthansa, είναι η ευρωπαϊκή εταιρεία που αντιμετώπισε τον Ιούλιο τα μεγαλύτερα προβλήματα καθώς ακύρωσε σχεδόν 3.000 πτήσεις από τα αεροδρόμια της Φρανκφούρτης και του Μονάχου, με χιλιάδες επιβάτες να έχουν ζητήσει αποζημίωση για τις χαμένες τους πτήσεις.

Η Virgin Australia, η οποία εκτελεί τις λιγότερες υπερπόντιες πτήσεις μεταξύ του ομίλου, ξεπέρασε ακόμη και τον ανταγωνιστή της την Qantas, σε ακυρώσεις πτήσεων τους τελευταίου πέντε μήνες έως τον Ιούνιο, με βάση τα στοιχεία της αυστραλιανής κυβέρνησης που χρησιμοποιεί η Virgin για να αξιολογήσει τις εγχώριες επιδόσεις της.

Το αεροδρόμιο του Σίδνεϊ δυσκολεύεται να καλύψει τη μεγάλη ζήτηση καθώς οι Αυστραλοί ανυπομονούν να ταξιδέψουν και πάλι μετά τα σκληρά lockdown που επιβλήθηκαν τα τελευταία δύο χρόνια στη χώρα αντιμετωπίσει την ανάκαμψη της ζήτησης σε μια χώρα που απελπίζεται να πετάξει ξανά μετά το κλείσιμο των συνόρων της για δύο χρόνια. Η Qantas, ο μεγαλύτερος αερομεταφορέας της Αυστραλίας, αλλά και η Virgin, έχουν μπει στο στόχαστρο των δυσαρεστημένο επιβατών οι οποίοι αφήσουν δυσμενή σχόλια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Όμως και η Βρετανία έχει βυθιστεί στο ταξιδιωτικό χάος με το αεροδρόμιο Χίθροου του Λονδίνου, να έχει ανακοινώσει ένα ανώτατο όριο δύο μηνών στην ημερήσια επιβατική κίνηση για να περιορίσει τα προβλήματα που προκλήθηκαν από τις ακυρώσεις πτήσεων αλλά και ένα απίστευτο μπέρδεμα με τις αποσκευές.

Η (νέα) κρίση Σερβίας – Κοσόβου και η αντιπαράθεση Ρωσίας – Δύσης

0
Η Σερβία «κοιτάζει προς την Ανατολή, κατευθυνόμενη προς τη Δύση».
Ήταν 17 Φεβρουαρίου του 2008, όταν η βουλή του Κοσόβου, με πρωθυπουργό τον Χάσιμ Θάτσι, υπερψήφισε τη διακήρυξη για την ανεξαρτησία του (νέου) κράτους από την Σερβία. Μέχρι σήμερα, λιγότερα από 100 κράτη από τα 193 των Ηνωμένων Εθνών, έχουν αναγνωρίσει το Κόσοβο. Συγκεκριμένα, έχει αναγνωριστεί από 22 από τα 27 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 26 από τα 30 κράτη μέλη του ΝΑΤΟ και 31 από τα 57 κράτη του Οργανισμού Ισλαμικής Συνεργασίας (OIC). Παράλληλα, Ρωσία και Κίνα (μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας) συνεχίζουν να μην αναγνωρίζουν το Κόσοβο ως ανεξάρτητο κράτος, εμποδίζοντας το να ενταχθεί στον ΟΗΕ.

Το ζήτημα του Κοσόβου, δέκα τέσσερα χρόνια μετά την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας του, παραμένει ανοιχτή πληγή για τα Βαλκάνια, αποτελώντας πρόσφορο έδαφος για τη Ρωσία.

Η νέα κρίση μεταξύ των δύο κρατών στο βόρειο Κόσοβο, σχετικά με την αντικατάσταση (από την 1η Αυγούστου) όλων των σερβικών πινακίδων κυκλοφορίας και την συμπλήρωση εγγράφου κατά την είσοδο Σέρβων πολιτών στο Κοσσυφοπέδιο, λίγο έλειψε να βάλει «φωτιά» στην «μπαρουταποθήκη» των Βαλκανίων, αναβάλλοντας ωστόσο το ζήτημα για τον επόμενο μήνα.

Η ολιγόωρη κρίση εξελίχθηκε αστραπιαία, με σειρήνες να ηχούν σε βόρειες πόλεις του Κοσόβου (με σερβική πλειονότητα) και μια πληθώρα ψεύτικων ειδήσεων στο διαδίκτυο (fake news) σχετικά με πυροβολισμούς, εμπλοκή των ενόπλων δυνάμεων της Σερβίας και μάχες σώμα με σώμα με τις ειδικές δυνάμεις της αστυνομίας του Kοσόβου.

Σε ανακοίνωση του Υπουργείου Εξωτερικών της Ρωσίας, η Μόσχα καλεί το Κοσσυφοπέδιο, τις Η.Π.Α. και την Ε.Ε. να σταματήσουν τις «προκλήσεις», να σεβαστούν τους Σέρβους στο Κοσσυφοπέδιο. Οι τελευταίες δηλώσεις Ρώσων αξιωματούχων ότι ο πόλεμος στα σύνορα της Ευρώπης, μπορεί να μεταφερθεί στα Βαλκάνια, εντείνουν τις διεθνείς ανησυχίες περί ρωσικής επιχείρησης αποσταθεροποίησης της ευαίσθητης περιοχής των Δυτικών Βαλκανίων.

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία προκάλεσε πολλαπλές συνέπειες, με τη Δύση να υιοθετεί ένα ισχυρό πακέτο κυρώσεων έναντι της Μόσχας. Ωστόσο, η Σερβία δεν συντάχθηκε με τα υπόλοιπα Βαλκάνια (Αλβανία, Βόρεια Μακεδονία, Βουλγαρία και Κόσοβο) στις κυρώσεις, εξαργυρώνοντας (μεταξύ άλλων) την παροχή φυσικού αερίου και όπλων σε χαμηλότερη τιμή, αποδεικνύοντας ότι οι σχέσεις των δυο χωρών είναι στενές τα τελευταία χρόνια. Οι σχέσεις μεταξύ τους ενισχύθηκαν ιδιαίτερα το 2013, όταν και σύναψαν αμυντική συμφωνία, η οποία συνεισέφερε στην ανάπτυξη περαιτέρω διασυνδέσεων σε αρκετούς τομείς, ανοίγοντας παράλληλα το δρόμο στην ανάπτυξη της στρατιωτικό-τεχνολογικής συνεργασίας μεταξύ τους.

Στις σημερινές περίπλοκες γεωπολιτικές συνθήκες, η σύσφιξη των σχέσεων μεταξύ Ρωσίας και Σερβίας συνεχίζουν να βελτιώνονται, παρά την επιδείνωση των σχέσεων Δύσης-Ρωσίας και τη δέσμευση της Σερβίας στην ευρωπαϊκή προοπτική.

Η θέση της Σερβίας είναι περίπλοκη και πολύ δύσκολη καθώς πατά σε δυο βάρκες: στην μεν πρώτη επιδιώκει να συντηρεί τις καλές σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση και να κρατά ενεργώ το καθεστώς υποψήφιας προς ένταξη χώρας, ενώ στη δεύτερη, επιδιώκει τις καλές σχέσεις με τη Ρωσία καθώς εξαρτάται από την στάση της στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ σχετικά με το ζήτημα του Κοσόβου.

Δημήτρης Μάρδας: Πρόωρες εκλογές: Οι φήμες και το τίμημα για την οικονομία

0

του Δημήτρη Μάρδα

Πώς τα επίμονα σενάρια για πρόωρες εκλογές πλήττουν έντονα την οικονομική δραστηριότητα και αποσταθεροποιούν το κλίμα. Οι ευθύνες των κυβερνώντων να στέλνουν το σωστό «σήμα». Γράφει ο Δημ. Μάρδας.Δημοσιεύθηκε: 2 Αυγούστου 2022 – 07:59 

Αν ο πρωθυπουργός της χώρας έχει (ή είχε) σκοπό να μην κάνει πρόωρα εκλογές αυτό όφειλε να το δείξει (ή να το έδειχνε) με τις πράξεις του και όχι απλώς με τις δηλώσεις του. Δε χρειάζεται βέβαια τα τονισθεί ότι η εκλογολατρεία ταράσσει την οικονομία, η οποία μπαίνει σε κατάσταση στασιμότητας, ό,τι χειρότερο σήμερα.

Έτσι, όσοι σκέπτονται να κάνουν νέες επενδύσεις ή να επεκτείνουν τη δουλειά τους, ακολουθούν τη λογική της αναμονής, επειδή δεν έχουν την παραμικρή πρόθεση να αναλάβουν περιττούς κινδύνους ρισκάροντας τα χρήματά τους. Αυτοί δεν χάνουν περιμένοντας, χάνει όμως η χώρα σε παραγωγή, σε απασχόληση και σε ΑΕΠ λόγω της αναμονής που προκαλεί η λογοτεχνία των πρόωρων εκλογών.

Για τα μέλη της κυβέρνησης, χωρίς ιδιαίτερη πολιτική εμπειρία, χωρίς γνώση του αντικειμένου που διοικούν και ενώ δεν έχουν δουλέψει ποτέ στη ζωή τους ή εργάστηκαν για το θεαθήναι, τα προαναφερθέντα ίσως είναι ακατανόητα ή θεωρούνται υπερβολικά. Ζουν στον δικό τους κόσμο, ο οποίος κινείται στον ακόλουθο μύθο ή σύνθημα: Θα τα διορθώσουμε όλα, ακόμη και ό,τι λάθος κάναμε, μόλις ξαναέρθουμε στην εξουσία! Αγνοούν κύριους κανόνες της αγοράς που έχει τους δικούς της ρυθμούς και που δεν ανατρέπονται από τις προθέσεις ή τους στοχασμούς τους.

Η τριβή των κυβερνητικών στελεχών με την καθημερινή ζωή και την αγορά είναι βασικές συνιστώσες επιτυχίας. Κατά τον χρόνο της τελευταίας αναθεώρησης του Συντάγματος έγινε η εξής πρόταση, που αφορούσε στο Άρθρο 55 περί προσόντων εκλογιμότητας. (βλ. αναλυτικότερα, http://mardas.eu/2017/06/14/προτασεισ-για-την-αναθεωρηση-του-συντ/ «Προϋπόθεση για την εκλογή στο αξίωμα του βουλευτή αποτελεί αποδεδειγμένη εργασιακή εμπειρία τουλάχιστον τεσσάρων (4) ετών συνολικά (Στοιχείο που αποδεικνύεται από τις καταβολές των προβλεπομένων χρηματικών ποσών σε Ταμεία της Κοινωνικής Ασφάλισης)».

Και φυσικά η πρότασή μου αυτή δεν έγινε αποδεκτή από όλες τις πλευρές του Κοινοβουλίου. Ισχύει βέβαια σε κάποιες χώρες. Πώς είναι δυνατόν όμως σε κυβέρνηση που έχει να διαχειριστεί μια κρίση, ένας γόνος –και όχι μόνο– πολιτικής οικογένειας που ουδέποτε εργάστηκε, μπορεί να κατανοήσει τους μηχανισμούς λειτουργίας της οικονομίας ενώ καλείται να τους χρησιμοποιήσει ως εργαλεία παραγωγής πολιτικής;

Όταν το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) σημειώνει ότι η μελλοντική πενιχρή μεγέθυνση του Ακαθαρίστου Εγχωρίου Προϊόντος (ΑΕΠ) της χώρας θα είναι της τάξης στο 1%, τότε η οποιαδήποτε κυβέρνηση δεν κινείται στη λογική αυτή που επιβεβαιώνει το ΔΝΤ προκαλώντας αστάθεια στην οικονομία με την πρακτική της. Απλώς επιδιώκει να ανατρέψει τις εν λόγω δυσμενείς προβλέψεις ακολουθώντας άλλη τακτική. Αυτή είναι ο μπούσουλας κάθε φορέα που επηρεάζει την οικονομία.

Η οικονομία και οι παίχτες της κινούνται σύμφωνα με το σήμα που εκπέμπει η κυβερνητική πολιτική και τις προσδοκίες που προκαλεί η ίδια. Η αντιπολίτευση έχει τον δικό της ρόλο, ασκεί την κριτική που προβλέπεται, έχει τους δικούς της στόχους και μέθοδο, δεν κυβερνά όμως! Όλοι κινούνται σύμφωνα με τις επιλογές της κυβέρνησης.

Τι σημαίνει σήμερα η διενέργεια πρόωρων εκλογών μέσα στο 2022. Αρχικά εκτιμάται ότι το 2023 θα είναι χειρότερο από φέτος σε όρους αύξησης του ΑΕΠ της χώρας, ενώ ο πληθωρισμός θα πλησιάσει τους στόχους της ΕΕ το 2026 (βλ. τα σενάρια του οίκου Moody’s).

Ως προς το θετικό σενάριο της περιόδου, δεν θα υπάρχει πίεση από την ΕΕ για να επιστρέψουμε το 2023 στα συμφωνηθέντα ως προς τη δημοσιονομική πειθαρχία. Επίσης, το Δημοσιονομικό Σύμφωνο της ΕΕ του 2019, που είναι σε αναστολή, δεν θα τεθεί σε εφαρμογή. Από την άλλη, όμως, οι πρόωρες εκλογές συζητούνται σε περιβάλλον ανατροπών ως προς την αύξηση του ΑΕΠ της χώρας για το 2022, σε καθεστώς ισχυρών πληθωριστικών πιέσεων και ακριβού πλέον δανεισμού, αν ποτέ χρειαστεί να γίνει, και με χρέος που δεν είναι μακριά από το 200% του ΑΕΠ. Σε όλα αυτά προστίθενται και οι καταστροφικές πυρκαγιές της θερινής περιόδου, που μάλλον τις μεταθέτουν χρονικά.

Οι χαλαρές πιέσεις εκ μέρους της ΕΕ αποτρέπουν τις πρόωρες εκλογές, το εσωτερικό όμως μέτωπο τις προκαλεί. Οι χαλαρές πιέσεις εκ μέρους της ΕΕ προκλήθηκαν λόγω ουκρανικής κρίσης, ενώ τον Φεβρουάριο-Μάρτιο του 2022 η εικόνα που δινόταν από τις Βρυξέλλες ήταν τελείως διαφορετική, προκαλώντας τις εκλογές πρόωρα.

Όσο σέρνεται η εκλογολογία με πρωτοβουλία της κυβέρνησης για πρόωρες εκλογές, τόσο οι εσωτερικές πιέσεις θα γίνονται αφόρητες αφού η αγορά παγώνει, ενώ ο κίνδυνος και η ανασφάλεια κερδίζουν έδαφος προκαλώντας ζημίες.

Ως προς τους υποστηριχτές των πρόωρων εκλογών όλων των κομμάτων της εξουσίας, αυτές αν γίνονταν, έπρεπε να λάβουν χώρα τον Φεβρουάριο ή Μάρτιο του 2022. Η οποιαδήποτε νέα κυβέρνηση θα είχε όλη την άνεση τότε να συντάξει τον δικό της κρατικό προϋπολογισμό της επόμενης χρονιάς και να ετοιμαστεί έγκαιρα, ενόψει των εμποδίων και περιορισμών του 2023 και μετά.

Εφόσον θεωρεί λοιπόν η κυβέρνηση ότι βιώνει ένα νέο success story, τότε οι εκλογές να γίνουν στο χρόνο που προβλέπει το Σύνταγμα. Τότε, ή θα επωμισθεί το κόστος των επιλογών της, με ό,τι αυτό συνεπάγεται ή θα δρέψει τις όποιες δάφνες! Δεν είναι δυνατόν όμως οι πρόωρες εκλογές να χρησιμοποιούνται ως σανίδα σωτηρίας ή ως άλλοθι με τη βοήθεια του οποίου θα δικαιολογήσει και αυτή η κυβέρνηση, τους ακατάλληλους χειρισμούς της κατά την περίοδο που διανύουμε.

* Ο Δημήτρης Μάρδας είναι Καθηγητής Τμήματος Οικονομικών Επιστημών, π. Αν. Υπουργός Οικονομικών και Υφ/γός Εξωτερικών.

euro2day.gr

ΗΠΑ: Έλληνας γιατρός ηγείται της μάχης κατά της ευλογιάς των πιθήκων

0

Ο Δ.Δασκαλάκης στον κορυφαίο ρόλο στην αντιμετώπιση της ευλογιάς των πιθήκων

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ διόρισε σήμερα κορυφαίους αξιωματούχους από την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Διαχείρισης Εκτάκτων Αναγκών (FEMA) και τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) προκειμένου να συντονίσουν την κυβερνητική απόκριση στην ευλογιά των πιθήκων στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες σκοπεύουν να ενισχύσουν τις προσπάθειες εμβολιασμού ώστε να επιβραδύνουν την εξάπλωση ενός ξεσπάσματος ευλογιάς των πιθήκων που έχει μολύνει περισσότερους από 5.800 Αμερικανούς.

Χθες, Δευτέρα, ο κυβερνήτης της Καλιφόρνιας Γκάβιν Νιούσομ κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης για την ευλογιά των πιθήκων.

Ο Μπάιντεν διόρισε τον Ρόμπερτ Φέντον συντονιστή του Λευκού Οίκου για να ηγηθεί της απόκρισης στην ευλογιά των πιθήκων και τον δρα Δημήτρη Δασκαλάκη (Demetre Daskalakis) αναπληρωτή συντονιστή.

Ο Φέντον είναι ο περιφερειακός διαχειριστής της FEMA που είχε ηγετικό ρόλο στη μαζική εμβολιαστική προσπάθεια για την COVID-19 τον Φεβρουάριο του 2021. Ο Δασκαλάκης είναι διευθυντής του τμήματος πρόληψης του HIV στα CDC.

Οι δύο άνδρες θα συντονίσουν τη «στρατηγική και τις επιχειρήσεις για την καταπολέμηση του τρέχοντος ξεσπάσματος της ευλογιάς των πιθήκων, περιλαμβανομένης της αύξησης με δίκαιο τρόπο της διαθεσιμότητας των τεστ, των εμβολιασμών και των θεραπειών», ανέφερε ο Λευκός Οίκος.

Το πρώτο κρούσμα ευλογιάς των πιθήκων στις Ηνωμένες Πολιτείες επιβεβαιώθηκε στη Μασαχουσέτη στις 20 Μαΐου, με το πρώτο κρούσμα στην Καλιφόρνια, σε άτομο που είχε ταξιδέψει στο εξωτερικό, να επιβεβαιώνεται πέντε ημέρες αργότερα.

Η ευλογιά των πιθήκων, που μεταδίδεται μέσω στενής φυσικής επαφής, τείνει να προκαλεί συμπτώματα που μοιάζουν με εκείνα της γρίπης και πυώδεις δερματικές αλλοιώσεις, αν και σπάνια προκαλεί τον θάνατο.

https://www.pronews.gr/ygeia/proionta-ypiresies/ipa-ellinas-giatros-igeitai-tis-maxis-kata-tis-eylogias-ton-pithikon/

Οι σχέσεις ΕΕ-Ινδίας σε ένα μεταβαλλόμενο στρατηγικό περιβάλλον

0

Σε ένα ταχέως εξελισσόμενο διεθνές περιβάλλον, η στρατηγική εταιρική σχέση μεταξύ της ΕΕ και της Ινδίας δεν αφορά μόνο το εμπόριο και τη γεωπολιτική, αλλά και το μέλλον που θα έχουν οι δύο μεγαλύτερες δημοκρατίες του κόσμου τις επόμενες δεκαετίες. [Shutterstock / Novikov Aleksey]

Οι σχέσεις της Ινδίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν οικοδομηθεί όλα αυτά τα χρόνια με βάση τις αρχές της συνεργασίας, των κοινών αξιών και του κοινού ενδιαφέροντος για την παγκόσμια ειρήνη, την ασφάλεια και την ανάπτυξη. Αυτό τους καθιστά φυσικούς εταίρους καθώς και παράγοντες σταθερότητας στη σημερινή παγκόσμια τάξη. Μαζί, είναι σε θέση να δημιουργήσουν ένα δυναμικό μέλλον για τα 1,8 δισεκατομμύρια των ανθρώπων τους, καθώς διαθέτουν εργαλεία και μηχανισμούς για να οικοδομήσουν μια σχέση που θα συνεχίσει να ξεδιπλώνεται τις επόμενες δεκαετίες. Η σχέση αυτή είναι επίσης καθοριστικός παράγοντας των διεθνών σχέσεων, συμπεριλαμβανομένης της διακυβέρνησης του διεθνούς εμπορικού συστήματος. Σε ένα ταχέως εξελισσόμενο διεθνές περιβάλλον, η στρατηγική εταιρική σχέση μεταξύ της ΕΕ και της Ινδίας δεν αφορά μόνο το εμπόριο και τη γεωπολιτική, αλλά και το μέλλον που θα έχουν οι δύο μεγαλύτερες δημοκρατίες του κόσμου τις επόμενες δεκαετίες.

Ο Σουνίλ Πρασάντ είναι γενικός γραμματέας του Εμπορικού Επιμελητηρίου Ευρώπης-Ινδίας.

Οι καιροί που διανύουμε είναι δύσκολοι για την ΕΕ και την Ινδία και η στενότερη ευθυγράμμιση των συμφερόντων και η ευρύτερη χρήση των εργαλείων της διπλωματίας θα συμβάλουν στην ενίσχυση μιας καλύτερης σχέσης ΕΕ-Ινδίας σε μια εποχή που το διεθνές σύστημα υφίσταται ραγδαίες αλλαγές. Πέρα από την καθιερωμένη εμπορική και οικονομική ατζέντα, πρέπει να ενισχύσουν περαιτέρω την ικανότητά τους να συνεργάζονται σε θέματα όπως η τρομοκρατία, η προώθηση της δημοκρατίας, τα ανθρώπινα δικαιώματα και η βιώσιμη ανάπτυξη.

Πόλεμος στην Ουκρανία – μια κοινή ανησυχία

Ο συνεχιζόμενος πόλεμος στην Ουκρανία έχει ανατρέψει την υφιστάμενη παγκόσμια τάξη και αναδιαμορφώνει μια νέα παγκόσμια τάξη με αφάνταστες πολιτικές, οικονομικές, κοινωνικές και εθνικές συνέπειες για την ασφάλεια όλων των χωρών. Η νέα αυτή κατάσταση αναδιαμορφώνει επίσης τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό, την παραγωγή, τη διανομή και το χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Η στάση της Ινδίας απέναντι στη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία μπορεί να απογοήτευσε την ΕΕ, αλλά πρέπει να εκτιμήσει κανείς πώς η λεπτή διπλωματία της Ινδίας βοήθησε στην αποτροπή ενός μονοπολικού κέντρου βάρους στη διεθνή πολιτική. Η θέση της Ινδίας ήταν πάντα ότι ο διάλογος και η διπλωματία είναι ο μόνος δρόμος προς τα εμπρός. Η Ινδία ενδιαφέρεται περισσότερο για τις στρατηγικές εξελίξεις στην άμεση γειτονιά της. Το πρόβλημα με την Ευρώπη είναι ότι παρουσίασε τον πόλεμο στην Ουκρανία ως πόλεμο εναντίον όλων, κλείνοντας έτσι τις πόρτες της διπλωματίας. Όπως λένε πολλοί ανώτεροι εμπειρογνώμονες που γνωρίζουν τα πράγματα, η Ευρώπη πρέπει να βγει από τη νοοτροπία ότι τα προβλήματα της Ευρώπης είναι προβλήματα του κόσμου, αλλά τα προβλήματα του κόσμου δεν είναι προβλήματα της Ευρώπης. Μόνο αν η Ευρώπη βγει από αυτή τη νοοτροπία, θα συνειδητοποιήσει τις νέες οικονομικές, κοινωνικές και ασφαλιστικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι χώρες πέρα από τις ευρωπαϊκές ακτές.

Νέοι δρόμοι για τη σύναψη ΣΕΣ

Η ΕΕ και η Ινδία ανακαλύπτουν εκ νέου νέους δρόμους για την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων για το ελεύθερο εμπόριο. Η διμερής συμφωνία εμπορίου και επενδύσεων (BTIA) έχει στρατηγική σημασία για την ΕΕ και την Ινδία. Είναι επίσης μια γεωπολιτική ευκαιρία για την ειρήνη και την ασφάλεια στον Ινδο-Ειρηνικό και μια γεωοικονομική ευκαιρία για το άνοιγμα νέων τομέων οικονομικής συνεργασίας. Καθώς η δυναμική της παγκόσμιας ισχύος μετατοπίζεται, είναι σημαντικό η ΕΕ και η Ινδία να διεκδικήσουν το ρόλο τους στην αναδυόμενη πολυπολική παγκόσμια τάξη με στενότερη οικονομική συνεργασία. Εάν η ΕΕ και η Ινδία θεωρήσουν τη διαπραγμάτευση της ΣΕΣ ως ζήτημα στρατηγικού και οικονομικού επείγοντος, αυτό θα βοηθήσει τις διαπραγματεύσεις για τη ΣΕΣ. Η διαπραγμάτευση μιας επιτυχημένης εμπορικής συμφωνίας, η οποία θα επηρεάσει τη ζωή περισσότερων από 1,8 δισεκατομμυρίων ανθρώπων, είναι μια πολύπλοκη και περίπλοκη άσκηση και απαιτεί μια οραματική προσέγγιση, όπου η «ακαμψία» δεν έχει θέση και ο «συμβιβασμός» γίνεται το μάντρα του διαπραγματευτικού μηχανισμού. Είναι επίσης σημαντικό η ΕΕ να παρακολουθεί τις εξελίξεις στις διαπραγματεύσεις για το ελεύθερο εμπόριο μεταξύ της Ινδίας και της Βρετανίας και το πώς οι δύο χώρες πρόκειται να οριστικοποιήσουν το πλαίσιο της ΣΕΣ έως τον Οκτώβριο.

Η συμμετοχή της Ινδίας στην Πράσινη Συμφωνία της ΕΕ

Η επαρκής ανταπόκριση στην αντιμετώπιση των προκλήσεων της κλιματικής αλλαγής απαιτεί μεταβατικές και προσαρμοστικές πολιτικές και είναι σημαντικό για την ΕΕ και την Ινδία να επανασχεδιάσουν την υφιστάμενη συνεργασία τους. Η ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία προσφέρει μια σαφή και δεσμευτική δέσμευση για την κλιματική δράση, ξεπερνώντας έτσι το δίλημμα που είναι συνυφασμένο με τις κλιματικές μεταβάσεις. Με αυτή την τολμηρή πρωτοβουλία, η ΕΕ μπορεί να διαμορφώσει νέους τύπους διπλωματίας και να δώσει κίνητρα για κλιματική δράση σε όλο τον κόσμο με αξιοπιστία. Η Πράσινη Συμφωνία της ΕΕ αποτελεί μια ευκαιρία για την ενίσχυση της εταιρικής σχέσης ΕΕ-Ινδίας και την προώθηση των μεταξύ τους δεσμών σε τομείς που δεν έχουν ακόμη διερευνηθεί επαρκώς. Σε αυτούς περιλαμβάνονται οι καθαρές τεχνολογίες, η ενισχυμένη συνεργασία για την ανάπτυξη και τη μεταφορά τεχνολογίας, η αύξηση των επενδύσεων σε τομείς που ανατέλλουν, η ανταλλαγή γνώσεων και η καθαρότερη χρηματοδότηση. Καθώς η Ινδία στοχεύει να γίνει μια καθαρή μηδενική οικονομία έως το 2070 και έχει θέσει ως στόχο την εγκατάσταση μη ορυκτής ενεργειακής ισχύος 500 GW έως το 2030, η Ινδία δεν έχει την πολυτέλεια να μην είναι μέρος αυτής της κοινωνικοοικονομικής και πολιτικής προόδου. Αυτή η νέα δυναμική στη σχέση της Ινδίας με την ΕΕ επεκτείνεται πέρα από το εμπόριο στον σημερινό κόσμο.

Συμβούλιο Εμπορίου και Τεχνολογίας

Ο σχηματισμός του Συμβουλίου Εμπορίου και Τεχνολογίας πραγματοποιείται σε μια κομβική στιγμή στις σχέσεις ΕΕ-Ινδίας. Το ΣΕΤ θα παρέχει την πολιτική καθοδήγηση και την απαραίτητη δομή για τη λειτουργική εφαρμογή των πολιτικών αποφάσεων και θα υποβάλλει εκθέσεις στο πολιτικό επίπεδο για να διασφαλίσει την εφαρμογή και τη συνέχεια σε τομείς που είναι σημαντικοί για τη βιώσιμη πρόοδο των οικονομιών της Ευρώπης και της Ινδίας. Θα συμβάλει στην ενίσχυση της στρατηγικής εταιρικής σχέσης και στην αξιοποίηση της σχέσης για την αντιμετώπιση των παγκόσμιων προκλήσεων, συμπεριλαμβανομένης της ανόδου της Κίνας.

Η ΣΕΣ θα συμβάλει καθοριστικά στο συντονισμό των προσεγγίσεων της ΕΕ και της Ινδίας σε βασικά ζητήματα όπως η τεχνητή νοημοσύνη και οι παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού και θα ενθαρρύνει τη διάδοση των δημοκρατικών και προσανατολισμένων στην αγορά αξιών. Το Συμβούλιο, μέσω των ομάδων εργασίας του, θα βοηθήσει την ΕΕ και την Ινδία να επιλύσουν ζητήματα σχετικά με τους δασμούς και να καταπολεμήσουν τις μη αγοραίες, στρεβλωτικές για το εμπόριο πρακτικές στις διαπραγματεύσεις τους για το ελεύθερο εμπόριο. Αυτός ο μηχανισμός στρατηγικού συντονισμού προσφέρει στις δύο πλευρές τη δυνατότητα να εργαστούν σε τομείς όπως το 5G, η τεχνητή νοημοσύνη, η κλιματική μοντελοποίηση και η τεχνολογία που σχετίζεται με την υγεία. Ο μηχανισμός αυτός θα βοηθήσει επίσης τη συνεργασία με την επέκταση της πρόσβασης σε ψηφιακά εργαλεία για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και θα διασφαλίσει κρίσιμες αλυσίδες εφοδιασμού, όπως οι ημιαγωγοί. Κρίσιμοι τομείς συνεργασίας που θα είναι σημαντικοί είναι τα αναδυόμενα τεχνολογικά πρότυπα, οι στόχοι για το κλίμα και την καθαρή τεχνολογία, η ανταγωνιστικότητα και η κατάχρηση της τεχνολογίας που απειλεί την ασφάλεια και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Από πολλές απόψεις, η δημιουργία της ΣΕΣ αποτελεί αναγνώριση της αυξανόμενης πολιτικής σημασίας της Ινδίας σε ένα αβέβαιο παγκόσμιο στρατηγικό περιβάλλον, αλλά η πρόκληση για την Ινδία θα είναι να αξιοποιήσει αυτή την αξία με οικονομικούς όρους.

ΕΕ και Ινδο-Ειρηνικός

Καθώς η ΕΕ επιδιώκει να εμπλακεί βαθύτερα στον Ινδο-Ειρηνικό, η ενίσχυση της εταιρικής σχέσης με την Ινδία θα είναι ζωτικής σημασίας. Με την άνοδο της Κίνας, η ΕΕ χρειάζεται μια ισχυρή συμμαχία και ένα οχυρό στην αρχιτεκτονική ασφάλειας του Ινδο-Ειρηνικού. Επίσης, η ταχύτητα με την οποία η ΕΕ αναδιαμορφώνει την ατζέντα της στον Ινδο-Ειρηνικό μιλάει για τη συνειδητοποίηση του τρόπου με τον οποίο η Κίνα στοχεύει να αυξήσει την υπεροχή της εντός της καθιερωμένης παγκόσμιας τάξης, και ακόμη και να την αναθεωρήσει ριζικά. Ως εκ τούτου, ο νέος στρατηγικός προσανατολισμός της Ευρώπης προς την Ινδία στον Ινδο-Ειρηνικό και η προτεραιότητα της Ινδίας προς τη διατήρηση της στρατηγικής της αυτονομίας με την Ευρώπη θα βοηθήσουν στην οικοδόμηση μιας ισχυρής σχέσης.

Παρά τις παραπάνω προκλήσεις, η αυξανόμενη πραγματικότητα στη σχέση ΕΕ-Ινδίας προσφέρει κάτι περισσότερο από ένα θεμέλιο αμοιβαίου οφέλους, αλλά μάλλον μια ισχυρή δέσμευση για την ενίσχυση μιας τάξης βασισμένης σε κανόνες στην περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού. Η δημοκρατία αποτελεί επίσης πεδίο των στρατηγικών τους σχέσεων και συνεργαζόμενες μπορούν να αλλάξουν συλλογικά τη γεωπολιτική και οικονομική δυναμική της νέας παγκόσμιας τάξης πραγμάτων.

Καθώς η Ινδία γιορτάζει τα εβδομήντα πέντε χρόνια από την ανεξαρτησία της, οι εορτασμοί με την ονομασία «Azadi Ka Amrit Mahotsav» είναι μια αφιέρωση προς τους ανθρώπους της χώρας που συνέβαλαν καθοριστικά στο να φτάσει η Ινδία ως εδώ στο εξελικτικό της ταξίδι και έχουν μέσα τους τη δύναμη και το δυναμικό να προωθήσουν τα όνειρα κάθε Ινδού, με καταλύτη το πνεύμα του Atmanirbhar Bharat (Αυτοδύναμη Ινδία). Επίσης, καθώς η ΕΕ και η Ινδία γιορτάζουν τα εξήντα χρόνια των διμερών τους σχέσεων, πρόκειται για μια «καθοριστική στιγμή» στις σχέσεις τους, η οποία θα διαμορφώσει το μέλλον των σχέσεων Ινδίας-ΕΕ. Η επιτυχία της θα εξαρτηθεί από την ικανότητά τους να μετασχηματιστούν και την ετοιμότητά τους να μοιραστούν τις αξίες και το ήθος τους.

Sunil Prasad | Europe India Chamber of Commerce

1922 – Τα αναπάντητα ερωτήματα της καταστροφής: Ηταν εφικτή μία επιχείρηση του ελληνικού στρατού στον Πόντο;

0

Οι συνεχείς εκκλήσεις των Ποντίων, οι κατά καιρούς θέσεις της ελληνικής πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας και η αρνητική στάση των συμμάχων

1922 – Τα αναπάντητα ερωτήματα της καταστροφής: Ηταν εφικτή μία επιχείρηση του ελληνικού στρατού στον Πόντο;

Ενας από τους προβληµατισµούς που διατυπώνονται συχνά για τη Μικρασιατική Εκστρατεία είναι η σχέση του Ελ. Βενιζέλου και των μετανοεμβριανών κυβερνήσεων με τον ποντιακό Ελληνισμό.

Οι συνθήκες που προέκυψαν στη διάρκεια και με το τέλος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου –ιδιαίτερα η αποδυνάμωση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας– ήταν φυσικό να απασχολήσουν τους Ελληνες του Πόντου, οι οποίοι άρχισαν να σκέφτονται την προοπτική ενός ανεξάρτητου ποντιακού κράτους. Εξάλλου, από το 1914 είχαν αρχίσει οι διώξεις εναντίον τους, ενώ τη διετία 1916-1918 η περιοχή είχε καταληφθεί από τη Ρωσία.

Η «Προσωρινή Κυβέρνησις της Τραπεζούντας», η οποία δημιουργήθηκε το 1916 με ηγέτη τον μητροπολίτη Χρύσανθο, μπορεί να είχε σχετικά σύντομη διάρκεια ζωής, εντατικοποίησε όμως τις διεργασίες μεταξύ των Ποντίων και ισχυροποίησε την ιδέα περί ανεξάρτητου ποντιακού κράτους. Την ίδια περίοδο άρχισαν να δημιουργούνται ανταρτικές ομάδες, που όμως στερούνταν εξοπλισμού και ηγεσίας. Το πρόβλημα της ενίσχυσής τους ετίθετο εκ των πραγμάτων.

Ωστόσο, όταν οι εκπρόσωποι των Ελλήνων Ποντίων ζήτησαν από την κυβέρνηση Βενιζέλου βοήθεια (και στρατό), συνάντησαν την άρνησή του. Εν τω μεταξύ εντείνονταν οι διώξεις. Αυτή η κατάσταση επικρατούσε στις αρχές του 1919, όταν στα παράλια του Πόντου εμφανίστηκαν ελληνικά πολεμικά πλοία στο πλαίσιο της συμμαχικής επιχείρησης ανατροπής των μπολσεβίκων. Λίγο αργότερα (Μάιος 1919) ο Κεμάλ θα αποβιβαστεί στη Σαμψούντα.

Στις αρχές του 1919, επίσης, ξεκινούσε στο Παρίσι η Διάσκεψη Ειρήνης, στην οποία ο Χρύσανθος συμμετείχε ως μέλος της πατριαρχικής αντιπροσωπείας. Εκεί ο Βενιζέλος έθετε ως προτεραιότητα τη Σμύρνη, τα νησιά του ανατολικού Αιγαίου, τα Δωδεκάνησα, τη Θράκη και τη Βόρεια Ηπειρο – όχι όμως την Κωνσταντινούπολη, την Κύπρο και τον Πόντο· θεωρούσε ότι δεν θα εξασφάλιζε συμμαχική υποστήριξη για κάτι τέτοιο.

Ο Ελληνας πρωθυπουργός προέκρινε τον σχηματισμό αυτόνομου ποντιακού κράτους σε συνεργασία με τους Αρμενίους, κάτι που προκάλεσε την αντίδραση των ποντιακών οργανώσεων. Θα παραμείνει σε αυτή τη θέση ακόμη και όταν θα λάβει υπομνήματα που θεωρούσαν σκόπιμη την αποστολή Ελλήνων στρατιωτών στον Πόντο, καθώς οι διώξεις εναντίον των Ελλήνων εκεί είχαν κλιμακωθεί, ή όταν τον ενημέρωναν (Ιανουάριος 1920) για την ύπαρξη χιλιάδων Ποντίων μαχητών που μπορούσαν να στραφούν εναντίον των δυνάμεων του Κεμάλ.

Η στάση του φαίνεται να αλλάζει αργότερα· είμαστε όμως ήδη στα 1920 και πλέον από τον Νοέμβριο στην εξουσία βρίσκονται οι αντιβενιζελικές κυβερνήσεις, οι οποίες δείχνουν επιφυλακτικότητα απέναντι στο ενδεχόμενο επιχειρήσεων στον Πόντο. Την ίδια χρονιά και οι σύμμαχοι φαίνεται πως αντιλήφθηκαν τη σημασία μιας στρατιωτικής επέμβασης στον Πόντο.

Εύλογο, συνεπώς, το ερώτημα στο οποίο απαντούν τρεις ιστορικοί: Γιατί δεν ενώθηκε ο ελληνικός στρατός με τους αντάρτες του Πόντου πριν αποβιβαστεί ο Κεμάλ στη Σαμψούντα. Ηταν, και μέχρι πότε, δυνατή μια στρατιωτική επιχείρηση στον Πόντο;

Αδύνατη μια αυτόνομη ελληνική επιχείρηση

1922 – Τα αναπάντητα ερωτήματα της καταστροφής: Ηταν εφικτή μία επιχείρηση του ελληνικού στρατού στον Πόντο;-1

Ο απολογισμός της Μικρασιατικής Εκστρατείας σήμερα δείχνει ότι κατά τη διάρκειά της εκπέμπονταν διαφορετικά έως και αντιφατικά μηνύματα προς τους συμμάχους, άλλα προς τον Ελληνισμό Μικράς Ασίας, Ανατολικής Θράκης και Πόντου, άλλα προς τους μαχόμενους στρατιώτες και άλλα προς τους πολίτες του ελληνικού κράτους. Μέσα σε αυτή τη ρευστότητα το ενδεχόμενο στρατιωτικής ελληνικής αποστολής στον Πόντο υπήρχε ως φήμη, παρά την επιφυλακτικότητα του Βενιζέλου σε αυτό και παρά την άρνηση των Δυνάμεων. Καθοριστικό έτος για την εκστρατεία ήταν το 1920, τόσο λόγω των κινήσεων που έγιναν, δηλαδή η επέκταση ζώνης ελληνικού ελέγχου στη Μικρά Ασία, η εγκατάσταση ελληνικών δυνάμεων στην Ανατολική Θράκη αλλά και η ανεπίσημη πρόταση για επιχειρήσεις στον Πόντο. Σημαντικό επίσης το 1920 και λόγω της μεγάλης ανατροπής που επέφερε η ήττα του Ελευθερίου Βενιζέλου στις εκλογές του Νοεμβρίου.

Ο Πόντος και η δυτική Μαύρη Θάλασσα κυρίως αποτέλεσαν ναυτική περιοχή συμμαχικού ενδιαφέροντος κατά τη διάρκεια προσπάθειας ανάσχεσης των μπολσεβίκων το 1919. Ετσι εξηγείται η ελληνική στρατιωτική παρουσία, μέσω των δεκαεπτά ελληνικών πολεμικών πλοίων που ενεπλάκησαν σε πολεμικές περιπολίες, πάντοτε υπό συμμαχική διοίκηση και διεύθυνση και όχι σε πρωτοβουλία της Ελλάδας για δράση αυτόνομη στην περιοχή.

Τον Νοέμβριο του 1920 στην προσπάθεια περιορισμού του Κεμάλ εκ μέρους των Βρετανών, φαίνεται ότι διατυπώνεται πρόταση για επιχειρήσεις ξηράς στον Πόντο. Να σημειώσουμε ότι ο Κεμάλ έχει αποβιβαστεί στα μέσα Μαΐου 1919 στη Σαμψούντα και από εκεί έχει ξεκινήσει την πολεμική και επαναστατική διαδικασία.

Η πρόταση για τον Πόντο, κατά τα ευρεθέντα έγγραφα, έγινε στον στρατηγό Δημήτριο Καθενιώτη και μεταφέρεται μέσω επιστολής στον Βενιζέλο στις 28 Νοεμβρίου 1920, οκτώ ημέρες μετά την εκλογική ήττα.

Στην επιστολή αναφέρεται ότι οι Βρετανοί προτείνουν τη συγκρότηση ελληνικής μονάδας αριθμού 15.000 ανδρών, χωρίς όμως την άμεση και επίσημη εμπλοκή του ελληνικού κράτους. Η μονάδα θα στελεχωνόταν αρχικώς ανεπισήμως από στρατολογικές κλάσεις του ελληνικού κράτους και στη συνέχεια από επιστράτευση που θα πραγματοποιούνταν μεταξύ των τάξεων της ελληνικής κοινότητας του Πόντου.

Στις μονάδες θα ηγούντο ικανοί πολεμικά αξιωματικοί βενιζελικών φρονημάτων, οι οποίοι ήδη αποπέμπονταν από τη φιλοβασιλική κυβέρνηση που είχε κυριαρχήσει μετεκλογικά στην Αθήνα.

1922 – Τα αναπάντητα ερωτήματα της καταστροφής: Ηταν εφικτή μία επιχείρηση του ελληνικού στρατού στον Πόντο;-2
Ο μητροπολίτης Τραπεζούντος Χρύσανθος, πρωταγωνιστική μορφή του κινήματος για αυτοδιάθεση. Φωτ. ΚΕΝΤΡΟ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΑΘΗΝΑ

Παρατηρούμε ότι η βρετανική ανεπίσημη πρόταση αφορά τη διατήρηση σε όφελος των σκοπών της Βρετανικής Αυτοκρατορίας του βενιζελικού πολεμικού μηχανισμού που αποπέμπει σταδιακά η κυβέρνηση Αθηνών, όπως επίσης την ανάγκη των Βρετανών να αντιμετωπιστεί ο Κεμάλ εγκαίρως.

Ασχέτως του εάν η βρετανική πρόταση-σκέψη που μεταφέρει ο Καθενιώτης στον Βενιζέλο ήταν στο στάδιο πραγματοποίησης, εάν ήταν δηλαδή επίσημη και μελετημένη, διακρίνουμε τρία βασικά στοιχεία. Το ένα αφορά το στρατιωτικό ενδιαφέρον που έχουν οι ακτές του Πόντου, δεύτερο είναι η εμπιστοσύνη που διατηρούσαν οι Βρετανοί στους βενιζελικούς αξιωματικούς λόγω συνυπηρεσίας που είχαν από την αρχή του πολέμου.

Το τρίτο είναι και το σημαντικότερο, αφού αντιλαμβανόμαστε εκ των υστέρων ότι τα ελληνικά τμήματα, προκειμένου να δρέψουν καρπούς νίκης υπέρ της Ελλάδας όφειλαν να κινούνται προς υποστήριξη των συμμαχικών στόχων. Μια λογική που αποδέχθηκε και εφάρμοσε ο Βενιζέλος και που έφερε όφελος στην Ελλάδα τη μεγάλη επέκταση των συνόρων. Μια πολιτική που δεν χειρίστηκαν αποτελεσματικά οι αντίπαλοί του, είτε γιατί δεν την πίστευαν από την αρχή είτε γιατί ο Παγκόσμιος Πόλεμος είχε πλέον τελειώσει και η στάση των Δυνάμεων στην Ανατολή άλλαζε ραγδαία εις βάρος των ελληνικών συμφερόντων.

Αρα το ενδεχόμενο ελληνικής πολεμικής αποστολής στον Πόντο θα είχε προοπτική μόνο εάν οι ελληνικές δυνάμεις συνέτρεχαν τις συμμαχικές, για τους γεωπολιτικούς στόχους των τελευταίων, με παράπλευρο το όποιο όφελος των ελληνικών κοινοτήτων εκεί.

Από τη στιγμή που η όποια ελληνική πολεμική ενέργεια στον Πόντο δεν προτάθηκε και δεν έγινε έως τον Νοέμβριο του 1920, ήταν αδύνατον να γίνει στη συνέχεια.

Από τον Δεκέμβριο του 1920 η ελληνική κυβέρνηση και ο στρατός μπήκαν σε έναν αγώνα δρόμου να ικανοποιήσουν τους συμμάχους καταστρέφοντας τις δυνάμεις του Κεμάλ για να διατηρήσουν οι σύμμαχοι τον έλεγχο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Το όφελος για το ελληνικό πλαίσιο θα ήταν η επιβίωση της παρουσίας της Ελλάδας στη Μικρά Ασία.

Η αυτόνομη κίνηση του ελληνικού στρατού στη νότια και ανατολική ακτή της Μαύρης Θάλασσας, όπου ήταν συγκεντρωμένες οι, σε ευμάρεια, ελληνικές κοινότητες του Πόντου, ήταν αδύνατη αφού ο βρετανικός έλεγχος των Στενών των Δαρδανελίων καθιστούσε απαγορευτικό τον πλου ελληνικών πολεμικών πλοίων προς υποστήριξη της ενδεχόμενης ελληνικής αποβατικής δύναμης.

Οι επιχειρήσεις μέσω των ορεινών ή ημιορεινών διαβάσεων προς την ακτή του Πόντου δεν μπορούσαν να πραγματοποιηθούν, αφενός διότι δεν εξυπηρετούσαν τους συμμάχους, αλλά και γιατί ο Πόντος ήταν πολύ μακρύτερα από την Ελλάδα σε σχέση με τα παράλια της Ιωνίας και σε σχέση με την Ανατολική Θράκη.

Ακόμη, ο όγκος του στρατού στην Ιωνία δεν αρκούσε για τις εκεί επιχειρήσεις, πόσο μάλλον για την επέκταση, εκατοντάδες χιλιόμετρα μακρύτερα από τους αντικειμενικούς σκοπούς του ελληνικού στρατού στην εκστρατεία. Οσο για την ύπαρξη Ελλήνων Ποντίων ανταρτών στα βουνά του Πόντου, δεν ευτύχησαν να συμπολεμήσουν με τον ελληνικό στρατό, παραμένοντας μόνοι τους ως ο θρύλος του ένοπλου ελληνισμού της Ανατολής.

* Ο κ. Τάσος Σακελλαρόπουλος είναι υπεύθυνος των Ιστορικών Αρχείων του Μουσείου Μπενάκη.

1922 – Τα αναπάντητα ερωτήματα της καταστροφής: Ηταν εφικτή μία επιχείρηση του ελληνικού στρατού στον Πόντο;-3
Η κεντρική πλατεία της Τραπεζούντας, γνωστή ως «Γκιαούρ Μεϊντάν». Οι Νεότουρκοι ξεκίνησαν την εφαρμογή της γενοκτονικής πολιτικής τους στον Πόντο το 1914 (πηγή: «Εύξεινος Πόντος – Φωτογραφικό λεύκωμα των αδελφών Κακούλη», Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος, Αθήνα 2010).
1922 – Τα αναπάντητα ερωτήματα της καταστροφής: Ηταν εφικτή μία επιχείρηση του ελληνικού στρατού στον Πόντο;-4
Αποψη της Σινώπης σε επιστολικό δελτάριο των αρχών του 20ού αι. Φωτ. ΣΥΛΛΟΓΗ Α. Σ. ΜΑΪΛΗ
1922 – Τα αναπάντητα ερωτήματα της καταστροφής: Ηταν εφικτή μία επιχείρηση του ελληνικού στρατού στον Πόντο;-5
Ο καπετάν Ιάκωβος (Μεταλλίδης), οπλαρχηγός στην περιοχή της Σεβάστειας. Φωτ. ΚΕΝΤΡΟ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΑΘΗΝΑ

Ο Βενιζέλος απέρριψε όλα τα αιτήματα των Ποντίων

Οι Νεότουρκοι ξεκίνησαν την εφαρμογή της γενοκτονικής πολιτικής τους στον Πόντο από την άνοιξη του 1914. Αυτή προσέλαβε νέες διαστάσεις μετά την είσοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, το φθινόπωρο του ιδίου έτους. Οι Πόντιοι δημιούργησαν τις πρώτες, ανεπαρκώς εξοπλισμένες, ομάδες αυτοπροστασίας, λίγο αργότερα. Αυτές αγωνίστηκαν με θάρρος και έσωσαν πολλούς αμάχους, αλλά ήταν διεσπαρμένες σε ένα ευρύ μέτωπο και εστερούντο μιας ευρέως αποδεκτής ηγεσίας. Προς τούτο, ζητούσαν συνεχώς ενίσχυση από την Αθήνα, την οποία απέρριψαν τόσο ο Βενιζέλος όσο και οι αντίπαλοί του.

Μετά τον τερματισμό του πολέμου, ο έφεδρος αξιωματικός Χρυσόστομος Καραΐσκος έφθασε στη Σαμψούντα για να οργανώσει στην ύπαιθρο της πόλεως τις αντάρτικες ομάδες σε συνεργασία με γηγενείς οπλαρχηγούς. Επετέλεσε ένα αξιοσημείωτο έργο, αλλά δυστυχώς οι εισηγήσεις του αγνοήθηκαν, ενώ η έκκλησή του για την αποστολή στους αντάρτες οπλισμού απερρίφθη.

Τον Αύγουστο του 1919 κατεγράφησαν 21 ανταρτικές ομάδες, απαρτιζόμενες από 3.000 ενόπλους μόνο στη Σαμψούντα. Τον Σεπτέμβριο του 1919, το 2ο Γραφείο συνέταξε μία έκθεση για τον υπουργό Στρατιωτικών. Οι Ελληνες επιτελείς υποστήριζαν την άποψη ότι ήταν εφικτή η διεξαγωγή μίας επιχειρήσεως εξοπλισμού των Ποντίων ανταρτών. Αργότερα απεφασίσθη η συγκρότηση μίας μεραρχίας, αποτελούμενης από Ποντίους πρόσφυγες. Ο Βενιζέλος απέρριψε όλα τα σχέδια με το τηλεγράφημα που έστειλε από το Παρίσι την 31η Οκτωβρίου 1919. Τον Ιανουάριο 1920 επεδόθη στον Βενιζέλο ένα υπόμνημα εκπροσώπων του Ποντιακού Ελληνισμού, στο οποίο δηλωνόταν η ύπαρξη 20.000 Ποντίων μαχητών, έτοιμων να κτυπήσουν τους κεμαλικούς εκ των νώτων. Ο πρωθυπουργός της Ελλάδος δεν μετέβαλε πολιτική.

Ο Κων. Σαχινίδης έγραψε ότι ο Κρητικός πολιτικός «επέδειξε παγερή αδιαφορία και πλήρη εγκατάλειψη του Πόντου… Στις εκκλήσεις για τον εξοπλισμό των Ελλήνων ανταρτών η Ελλάδα έδειχνε σταθερά αρνητική στάση… Μάλιστα, μετά την (ανακωχή του Μούδρου)…, στις εκκλήσεις των Ελλήνων του Πόντου για βοήθεια ο Βενιζέλος τους συνιστούσε να επιδείξουν νομιμοφροσύνη στην τουρκική εξουσία. Αντί, όμως, να στείλει βοήθεια στους Ελληνες του Πόντου, όπου η Γενοκτονία των Ελλήνων και οι σφαγές από τους Τούρκους αποκορυφώνονταν…, ο Ελ. Βενιζέλος, στις 6 Ιανουαρίου 1919 έστειλε εκστρατευτικό σώμα… στην Κριμαία και στην Οδησσό της Ουκρανίας… Μάλιστα, η εμπλοκή του ελληνικού στρατού στις επιχειρήσεις (αυτές)… έγινε αιτία να δεχθεί διωγμούς από τους Ρώσσους και ένα μεγάλο μέρος των ντόπιων κατοίκων ελληνικής καταγωγής…».1

Λίγο μετά, όμως, ο ίδιος αναφέρει ότι ο Βενιζέλος είχε ζητήσει από τους Αγγλους την άδεια για να μεταφέρει στρατιωτικά τμήματα των Ποντίων στο αγγλοκρατούμενο Βατούμ. Επίσης, πρότεινε τη συγκρότηση μονάδων που θα βοηθούσαν τους Αγγλους στην τήρηση της τάξεως. Και στις δύο περιπτώσεις η απάντηση του Λονδίνου ήταν αρνητική. Ο Σαχινίδης σημειώνει ότι «ο Βενιζέλος αντί να αγνοήσει τις βρεταννικές αντιδράσεις, εγκατέλειψε κάθε προσπάθεια και έστειλε μόνο λίγες εκατοντάδες τυφεκίων στους Πόντιους μαχητές». Πάντως, ο Κρητικός πολιτικός και άλλες φορές απέρριψε την αποστολή ελληνικού στρατού στον Πόντο,2 καθώς πίστευε ότι δεν θα συγκέντρωνε διεθνή υποστήριξη.

Τα ελληνικά τμήματα, προκειμένου να δρέψουν καρπούς νίκης υπέρ της Ελλάδας, όφειλαν να κινούνται προς υποστήριξη των συμμαχικών στόχων.

Μετά την εκλογική νίκη των αντιβενιζελικών, η ελληνική αντιπροσωπεία στη Συνδιάσκεψη του Λονδίνου (τον Φεβρουάριο 1921) πρότεινε στους Βρετανούς την προέλαση του ελληνικού στρατού μέχρι την Αγκυρα. Το σχέδιο αυτό θα υποστηριζόταν ενδεχοµένως από µία απόβαση ελληνικών στρατευμάτων στον Πόντο και κάθοδό τους από εκεί στη Σεβάστεια και το Ερζερούµ. Το Λονδίνο απέρριψε κατηγορηματικά την πρόταση.

Αργότερα, ο μητροπολίτης Αμασείας Γερμανός Καραβαγγέλης συνάντησε τον πρωθυπουργό Δημ. Γούναρη, ζητώντας του να στείλει ένα σύνταγμα στρατού στην Αμισό προκειμένου να συνεργαστεί με τους Ποντίους αντάρτες. Η πολιτικοστρατιωτική ηγεσία, όμως, απέρριψε την πρόταση λόγω των δυσκολιών του εγχειρήματος. Ο Σαχινίδης γράφει3 ότι «την ίδια στιγμή ο Ελ. Βενιζέλος έστελνε τηλεγραφήματα στους Ελληνες πολιτικούς από το Παρίσι, όπου ήταν αυτοεξόριστος, για να μην αλλάξουν τα στρατιωτικά τους σχέδια και να μην ξεφύγουν από τα όρια που είχαν παραχωρηθεί με τη Συνθήκη των Σεβρών».

Τον Αύγουστο του 1921, άλλοι Πόντιοι συνάντησαν τον αρχιστράτηγο της Στρατιάς Μ. Ασίας Αναστάσιο Παπούλα, με αίτημα την αποστολή ενός συντάγματος πεζικού και μίας ταξιαρχίας ιππικού στην περιοχή του Τόπσαμ. Επιπλέον, του ζήτησαν όπως συντονίσει τις ενέργειες των δυνάμεών του με αυτές των Ποντίων ανταρτών. Ο Παπούλας αρνήθηκε να δεσμευθεί, επικαλούμενος αναρμοδιότητα. Αν και απογοητευμένοι, του προσέφεραν 3.960 χρυσές λίρες που είχαν συγκεντρωθεί με έρανο από τους κατοίκους του Τόπσαμ προς ενίσχυση του ελληνικού στρατού. Δυστυχώς, αυτή ήταν η τελευταία σοβαρή προσπάθεια συνεργασίας του ελληνικού στρατού με τους Ποντίους αντάρτες.

1. Κων. Σαχινίδης, «Ο Ελληνισμός του Πόντου και η Γενοκτονία», τ. Β΄, περ. «ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ», τ. 109, Απρίλιος 2017, σ.σ. 82-121, (σ.σ. 101-102).

2. Βλέπε το βιβλίο υπό τον τίτλο «Ο Ελληνισμός του Πόντου» των εκδόσεων Λειμών.

3. Κων. Σαχινίδης, τ. Β΄, σελ 103.

* Ο κ. Ιωάννης Σ. Παπαφλωράτος είναι νομικός – διεθνολόγος, διδάκτωρ Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, καθηγητής στρατιωτικών σχολών.

Η απόφαση για αποστολή στρατού ήρθε αργά

1922 – Τα αναπάντητα ερωτήματα της καταστροφής: Ηταν εφικτή μία επιχείρηση του ελληνικού στρατού στον Πόντο;-6

Η έκρηξη του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου στάθηκε αφορμή για τη χάραξη επί χάρτου νέων εδαφικών ορίων. Ιδιαίτερα στον χώρο της Μικράς Ασίας και της Μέσης Ανατολής οι επίδοξοι μνηστήρες ήταν πολλοί και ιδιαίτερα φιλόδοξοι. Σε περίπτωση νίκης των δυνάμεων της Αντάντ, η Οθωμανική Αυτοκρατορία θα διαλυόταν. Με βάση αυτό το δεδομένο οι Ρώσοι εποφθαλμιούσαν την Κωνσταντινούπολη, οι Γάλλοι την Κιλικία, οι Βρετανοί ορέγονταν τα εδάφη έως την Περσία, ενώ η Αρμενία επιθυμούσε την αυτονομία της. Ολα τα παραπάνω σχεδιάζονταν ήδη από το 1914 και εκφράσθηκαν σε διάφορες παραλλαγές, στις οποίες μετά το 1915 συμμετείχαν και οι Ιταλοί που επιθυμούσαν την περιοχή της Αττάλειας.

Και οι Ελληνες; Tι χώρος είχε απομείνει για τις δικές τους διεκδικήσεις μετά το καλοκαίρι του 1917, όταν η Αθήνα εισήλθε στον πόλεμο λόγω της προσωρινής εκτόνωσης του Εθνικού Διχασμού εξαιτίας της επικράτησης του Ελ. Βενιζέλου έναντι του βασιλιά Κωνσταντίνου; Οι ελληνικές διεκδικήσεις στη Μικρά Ασία εκφράσθηκαν με τον πιο επίσημο τρόπο από τον πρωθυπουργό της χώρας Ελευθέριο Βενιζέλο, τον Φεβρουάριο του 1919, στο Συνέδριο της Ειρήνης στο Παρίσι. Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ελλάδα διεκδικούσε το βιλαέτι της Σμύρνης, τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, τα Δωδεκάνησα, τη Βόρεια Ηπειρο και το σύνολο της Θράκης. Ο Ελληνας πρωθυπουργός είχε αποφύγει να κάνει οποιαδήποτε αναφορά στην Κωνσταντινούπολη, στον Πόντο και την Κύπρο, για διαφορετικούς κάθε φορά λόγους.

Ο Πόντος ήταν μια ιδιαίτερη περιοχή. Με γεωγραφικά όρια που εκτείνονταν από το Βατούμ έως τη Σινώπη, είχε ως βασικό χαρακτηριστικό το εκτεταμένο παράλιο μέτωπο στον βορρά, όπου αναπτύχθηκαν μια σειρά από πλούσιες αστικές κοινότητες και την οροσειρά του Παρυάδρου (Ποντιακές Αλπεις) που τον διατέμνει από τα ανατολικά προς τα δυτικά. Αυτό το ιδιαίτερο γεωγραφικό ανάγλυφο προσδιόρισε σε μεγάλο βαθμό την ίδια την ιστορική εξέλιξη της περιοχής, αλλά και την τύχη των πληθυσμών της. Ο ιστορικός Πόντος δικαιολογημένα συγκινούσε τους Ελληνες, αφού ήδη από την αρχαιότητα μια σειρά από μύθους είχαν φροντίσει να τον εντάξουν στην ελληνική πολιτισμική παράδοση.

Οι εδαφικές ανακατατάξεις στην ευρύτερη περιοχή ήταν λογικό να μην αφήσουν ασυγκίνητους τους Ελληνες Ποντίους. Στη διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου σχηματίσθηκε η «Προσωρινή Κυβέρνησις της Τραπεζούντας» με επικεφαλής τον μητροπολίτη Χρύσανθο και μέλη της σημαντικές προσωπικότητες της πόλης. Η δημιουργία της προσωρινής κυβέρνησης συνέπεσε χρονικά με την προσάρτηση της περιοχής στη Ρωσική Αυτοκρατορία, τον Απρίλιο του 1916. Η προσωρινή κυβέρνηση διατηρήθηκε για δύο χρόνια, ενώ πρώτος Ελληνας κυβερνήτης διορίσθηκε ο Κωνσταντίνος Θεοφύλακτος. Ομως η καθεστωτική αλλαγή στη Ρωσία, με την επικράτηση των μπολσεβίκων, συνοδεύθηκε από ανακατάληψη των περιοχών του Πόντου από τις οθωμανικές στρατιωτικές δυνάμεις τον Φεβρουάριο του 1918 και από πρόσκαιρη αναβολή των ποντιακών σχεδίων για αυτονομία.

Την ίδια περίοδο εντάθηκαν οι ιδεολογικές ζυμώσεις και στους κόλπους των Ελλήνων Ποντίων της διασποράς. Μιλώντας ενώπιον του Παμποντιακού Συνεδρίου, που πραγματοποιήθηκε στη Μασσαλία στις 22 Ιανουαρίου – 4 Φεβρουαρίου 1918, ο πρόεδρος της ποντιακής οργάνωσης Μασσαλίας, Κ.Γ. Κωνσταντινίδης υποστήριξε πως είχε φτάσει η ώρα της ανεξαρτησίας. Τον Ιούνιο του 1919 στο κατεχόμενο από τους Βρετανούς Βατούμ πραγματοποιήθηκε η πρώτη συγκέντρωση του Διαρκούς Γενικού Συμβουλίου των Ποντίων Ελλήνων, η οποία εξέλεξε το Εθνικό Συμβούλιο του Πόντου με απώτερο στόχο τη δημιουργία ανεξάρτητου κράτους.

Πρωταγωνιστική μορφή του ποντιακού κινήματος για αυτοδιάθεση αναδείχθηκε ο Μητροπολίτης Τραπεζούντας Χρύσανθος Φιλιππίδης. Ο δυναμικός ιεράρχης πραγματοποίησε σειρά επαφών με ηγετικές προσωπικότητες της ευρωπαϊκής διπλωματίας, παρευρέθη μάλιστα στη Διάσκεψη των Παρισίων το 1919 προκειμένου να υποστηρίξει τις διεκδικήσεις του ποντιακού Ελληνισμού. Ο Χρύσανθος υπέβαλε στη Διάσκεψη υπόμνημα, με το οποίο ζητούσε την ίδρυση «Αυτόνομου Ελληνικού Κράτους» στον Πόντο, περιοχή στην οποία κατοικούσαν «άνω των 600.000 Ελλήνων, εις τους οποίους δέον να προστεθώσιν αι 250.000 Ελληνες, οίτινες κατέφυγον εις Καύκασον και την νότιον Ρωσίαν, μεταναστεύσαντες από του 1880 ως πρόσφυγες ένεκα της κακής διοικήσεως των Τούρκων». Ο Χρύσανθος βρήκε θερμό υποστηρικτή στο πρόσωπο του φιλελεύθερου Αμερικανού Προέδρου Χένρι Ουίλσον, χωρίς ωστόσο να αποσπάσει καμία γραπτή δέσμευση για τη βοήθειά του, αφού φαίνεται πως πραγματική επιδίωξη των Αμερικανών ήταν η διατήρηση της εδαφικής ακεραιότητας της Τουρκίας.

Σ’ ένα άλλο επίπεδο διπλωματικών επαφών ο Χρύσανθος ήρθε σε επικοινωνία με τον Ελληνα πρωθυπουργό Ελευθέριο Βενιζέλο, ώστε να καθορίσουν από κοινού τη στάση τους. Ο Βενιζέλος προέκρινε αρχικά τον σχηματισμό ενός αυτόνομου ποντιακού κράτους σε συνεργασία με τους Αρμενίους, καθώς πίστευε ότι ο κατακερματισμός της περιοχής σε μικρές κρατικές οντότητες δεν θα ήταν βιώσιμος. Η στάση του εκείνη προκάλεσε την οξεία κριτική των ποντιακών οργανώσεων. Τότε ο Βενιζέλος απέστειλε στην περιοχή τον συνταγματάρχη Δημήτριο Καθενιώτη και τον διπλωμάτη Ιωάννη Σταυριδάκη προκειμένου να διαγνώσουν εκ του σύνεγγυς την κατάσταση. Λίγους μήνες αργότερα τα υπομνήματα των Καθενιώτη και Σταυριδάκη θεωρούσαν επιβεβλημένη την αποστολή Ελλήνων στρατιωτών στον Πόντο, αφού το οξύ προσφυγικό ζήτημα και οι διώξεις εναντίον των Ελλήνων από τους Τούρκους απειλούσαν την ίδια την επιβίωση των ελληνικών πληθυσμών. Με γνώμονα τις προαναφερόμενες εκθέσεις, τις συνεχείς πιέσεις από τις ποντιακές οργανώσεις και την αποτυχία συνεννόησης με τους Αρμενίους, το φθινόπωρο του 1920 ο Βενιζέλος μετέβαλε τελικώς άποψη και διέγνωσε ως μόνη βιώσιμη λύση τη σύσταση μιας ανεξάρτητης Ποντιακής Δημοκρατίας, σχεδίαζε μάλιστα στρατιωτική επιχείρηση του ελληνικού στρατού στην περιοχή. Ηταν όμως αργά. Η καθεστωτική μεταβολή την επαύριον των εκλογών του Νοεμβρίου του 1920 και η ανάδειξη μιας αντιβενιζελικής κυβέρνησης στην Ελλάδα ματαίωσαν οριστικά τα σχέδιά του.

Ο Πόντος, η «βαθιά Ελλάδα» των μεσαιωνικών χρονικογράφων, όπως εν τέλει και η περιοχή της Μικράς Ασίας, δεν κατόρθωσε να ενσωματωθεί στο ελληνικό κράτος. Συμπεριλήφθηκε όμως στο συλλογικό μας υποσυνείδητο μέσα από τα τραγούδια, τους χορούς και τις ανεξίτηλες μνήμες που διασώθηκαν και μεταφέρονται από γενιά σε γενιά.

* Ο κ. Ιάκωβος Δ. Μιχαηλίδης είναι καθηγητής Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας στο ΑΠΘ.

“Καθημερινή”

Στέβο Πενταρόφσκι σε σερβικό μοναστήρι: Θα γιορτάζουμε εδώ την επανάσταση του Ίλιντεν

0

 

Σήμερα, μετά από απουσία 18 ετών, αντιπροσωπεία της κρατικής εκκλησίας της Βόρειας Μακεδονίας επισκέφθηκε το μοναστήρι Πρόχορ Πτσίνσκι (Prohor Pčinjski) στη Σερβία, όπου γεννήθηκε το σύγχρονο σλαβομακεδονικό κράτος στις 2 Αυγούστου 1944, στην πρώτη συνεδρίαση της «Αντιφασιστικής Συνέλευσης της Λαϊκής Απελευθέρωσης της Μακεδονίας» (ΑΣΝΟΜ), όπως γράφει σερβικό δημοσίευμα.

Επικεφαλής της αντιπροσωπείας ήταν ο πρόεδρος της Βόρειας Μακεδονίας, Στέβο Πενταρόφσκι, ο οποίος είπε ότι συμφωνήθηκε με τη Σερβία να σχηματιστεί το συντομότερο δυνατόν μια ομάδα εργασίας σε επίπεδο Υπουργείων Εξωτερικών, η οποία θα οργανώσει μελλοντικούς εορτασμούς του Ίλιντεν στο Μοναστήρι του Αγίου  Πρόχορ κοντά στο Βράνιε.

Μετά την επίσκεψη στο μοναστήρι, όπου κατέθεσε λουλούδια, ο Πενταρόφσκι ευχαρίστησε τον Πρόεδρο της Σερβίας  Αλεξάνταρ Βούτσιτς και τον επικεφαλής της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας (SPC), Πορφύριο,  επειδή, όπως είπε, «κατέστησαν δυνατή (για την αντιπροσωπεία της Βόρειας Μακεδονίας) να έρθει στον ιερό αυτόν τόπο μετά από 18 χρόνια απουσίας» που σηματοδοτεί τη μεγαλύτερη εθνική εορτή της ‘Μακεδονίας’».

«Αυτό είναι το μέρος όπου σχηματίστηκε το σύγχρονο «μακεδονικό κράτος» και ξέρετε ότι για διάφορους λόγους δεν μπορούσαμε να έρθουμε εδώ και να γιορτάσουμε αυτή τη γιορτή σε αυτό το μέρος, οπότε ξέρετε, κάναμε κάποιες εναλλακτικές παράλληλες γιορτές εκεί κοντά, αλλά όχι εδώ όπου έγινε η ιστορική σύνοδος της ΑΣΝΟΜ», είπε ο πρόεδρος της Βόρειας Μακεδονίας.

Ελπίζω, επεσήμανε, ότι «αυτή είναι η αρχή μιας καλής παράδοσης στην οποία θα γιορτάσουμε τις 2 Αυγούστου, είναι το δεύτερο Ίλιντεν μας, εδώ και από εδώ και πέρα ​​εννοείται ότι, όπως λένε οι παλιοί, θα έρθουμε να τιμήσουμε πλήρως αυτούς που συγκρότησαν το «Μακεδονικό» κράτος το 1944».

Όπως αναφέρει το πρακτορείο MIA, στο παρεκκλήσι της μονής του Αγίου Προχόρ του Πτσίνσκι  στη Σερβία τοποθετήθηκε αναμνηστική πλακέτα με την ευκαιρία της ASNOM που πραγματοποιήθηκε στο μοναστήρι αυτό στις 2 Αυγούστου 1944.

Δίγλωσσα, στα «μακεδονικά» και στα σερβικά, σε αυτό το μνημείο γράφει:

«Στις 2 Αυγούστου 1944 έγινε η πρώτη σύνοδος της ΑΣΝΟΜ σε αυτό το μέρος, όπου εκπρόσωποι του λαού έλαβαν ιστορικές αποφάσεις με τις οποίες ο σλαβομακεδονικός λαός καθιέρωσε το κράτος και την ταυτότητα εκφράζοντας την αποφασιστικότητά του να ζήσουν μαζί με τους λαούς της Γιουγκοσλαβίας».

Η αντιπροσωπεία της Βόρειας Μακεδονίας με τον Πενταρόφσκι περιελάμβανε την Υπουργό Άμυνας  Σλαβιάνκα Πετρόφσκα, τους βουλευτές της Συνέλευσης της Βόρειας Μακεδονίας  Μίρολσλαβ Γιοβάνοβιτς καιΛιντίγια Τασέφσκα , τον Μητροπολίτη του Κουμάνοβο- Οσόγκοβο , Γρηγόριο και τον Επίσκοπο Στοβαίων, Ιάκωβο, εκπρόσωπους του Συνδέσμου Αγωνιστών NOB (Εθνικός Απελευθερωτικός Αγώνας).

Από τη σερβική πλευρά ήταν ο υπουργός Εξωτερικών  Νίκολα Σελάκοβιτς, με την ιδιότητα του απεσταλμένου του Προέδρου Αλεξάνταρ Βούτσιτς  , και ο επίσκοπος του Βράνιε, ως εκπρόσωπος της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας.

Ο Σελάκοβιτς είπε ότι ο σημερινός κοινός εορτασμός του Ίλιντεν δείχνει ότι η Σερβία και η Βόρεια Μακεδονία είναι καλοί φίλοι και πρόσθεσε ότι είναι πολύ σημαντικό να βελτιωθούν οι σχέσεις καλής γειτονίας.

Είπε ότι με τον πρώτο κοινό εορτασμό του Ίλιντεν στο μοναστήρι Πρόχορ Πτσίνσκι  μετά από 18 χρόνια, οι δύο χώρες δείχνουν πόσο πολύ, με αμοιβαίο σεβασμό, «στρέφονται προς το μέλλον και πόσο θέλουν οι μελλοντικές γενιές να μεγαλώσουν στο πνεύμα του καλού γειτονία και της ανεκτικότητας».

Το Ίλιντεν, η Ημέρα της Δημοκρατίας στη Βόρεια Μακεδονία, σηματοδοτείται με συγκεντρώσεις και κατάθεση λουλουδιών στο Μνημείο ASNOM στην πόλη Πελίντσε κοντά στο Κουμάνοβο, στα Σκόπια και στη θέση  Μέτσκιν Κάμεν κοντά στο Κρούσεβο, όπου την «Ημέρα του Προφήτη Ηλία» ( Ιλί Ντεν) άρχισε  εξέγερση κατά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας το 1903.

beta.rs

https://www.echedoros-a.gr