Αρχική Blog Σελίδα 1885

Ο μεγαλύτερος πυρηνικός σταθμός της Ευρώπης στο επίκεντρο του πολέμου της Ουκρανίας

0

Εάν συμβεί ένα πυρηνικό ατύχημα, δεν είναι σαφές ποιος θα το αντιμετώπιζε κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Ο πυρηνικός σταθμός της Ζαπορίζια στη νότια Ουκρανία βομβαρδίστηκε τις τελευταίες ημέρες, μ′ αποτέλεσμα να αυξηθούν οι φόβοι για την πιθανότητα σοβαρού ατυχήματος μόλις 500 χιλιόμετρα από τον τόπο του χειρότερου πυρηνικού δυτυχήματος στον κόσμο, την καταστροφή του Τσερνομπίλ το 1986.

Ο πυρηνικός σταθμός της Zαπορίζια διαθέτει έξι σοβιετικού σχεδιασμού VVER-1000 V-320 υδρόψυκτους αντιδραστήρες που περιέχουν Ουράνιο 235, το οποίο έχει χρόνο ημιζωής άνω των 700 εκατομμυρίων ετών.

Είναι ο μεγαλύτερος πυρηνικός σταθμός της Ευρώπης και ένας από τους μεγαλύτερους στον κόσμο. Η κατασκευή ξεκίνησε το 1980 και ο έκτος αντιδραστήρας του συνδέθηκε στο δίκτυο το 1995.

Από τις 22 Ιουλίου, μόνο δύο από τους αντιδραστήρες του λειτουργούν, σύμφωνα με τον Οργανισμό Πυρηνικής Ενέργειας (NEA).

Ποιοί είναι οι κίνδυνοι για τους αντιδραστήρες;

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τους αντιδραστήρες είναι η πτώση της παροχής νερού.

Το νερό υπό πίεση χρησιμοποιείται για τη μεταφορά θερμότητας μακριά από τον αντιδραστήρα και για την επιβράδυνση των νετρονίων ώστε το Ουράνιο 235 να συνεχίσει την αλυσιδωτή του αντίδραση.

Εάν το νερό κοπεί και τα βοηθητικά συστήματα όπως οι γεννήτριες ντίζελ δεν είναι ικανές να διατηρήσουν τον αντιδραστήρα δροσερό λόγω μιας επίθεσης, τότε η πυρηνική αντίδραση θα επιβραδύνονταν αν και ο αντιδραστήρας θα θερμαινόταν πολύ γρήγορα.

Σε τόσο υψηλές θερμοκρασίες, το υδρογόνο θα μπορούσε να απελευθερωθεί από την επένδυση ζιρκονίου και ο αντιδραστήρας θα μπορούσε να αρχίσει να λιώνει.

Ωστόσο, οι ειδικοί λένε ότι το κτίριο που στεγάζει τους αντιδραστήρες είναι σχεδιασμένο να συγκρατεί την ακτινοβολία και να αντέχει σε μεγάλες κρούσεις, πράγμα που σημαίνει ότι ο κίνδυνος μεγάλης διαρροής εκεί, είναι ακόμα περιορισμένος.

″Δεν πιστεύω ότι θα υπήρχε μεγάλη πιθανότητα παραβίασης του εσώκλειστου κτηρίου, ακόμη και αν χτυπηθεί κατά λάθος από εκρηκτικό κέλυφος και είναι ακόμη λιγότερο πιθανό να καταστραφεί ο ίδιος ο αντιδραστήρας από κάτι τέτοιο. Αυτό σημαίνει ότι το ραδιενεργό υλικό είναι καλά προστατευμένο, ” είπε ο Mαρκ Γουένμαν, αναπληρωτής καθηγητής στα πυρηνικά υλικά στο Imperial College του Λονδίνου.

Ένας Ρώσος στρατιώτης περιφρουρεί σε μια περιοχή του πυρηνικού σταθμού Zaporizhzhia, στη νοτιοανατολική Ουκρανία, την 1η Μαΐου 2022.

Ένας Ρώσος στρατιώτης περιφρουρεί σε μια περιοχή του πυρηνικού σταθμού Zaporizhzhia, στη νοτιοανατολική Ουκρανία, την 1η Μαΐου 2022.
VIA ASSOCIATED PRESS

Τι γίνεται με τα χρησιμοποιημένα καύσιμα;

Εκτός από τους αντιδραστήρες, υπάρχουν επίσης μονάδες αποθήκευσης αναλωμένων καυσίμων αλλά και δεξαμενές αναλωμένου καυσίμου σε κάθε θέση αντιδραστήρα που χρησιμοποιούνται για την ψύξη των χρησιμοποιημένων πυρηνικών καυσίμων.

«Οι λεκάνες αναλωμένου καυσίμου είναι απλώς μεγάλες δεξαμενές με ράβδους καυσίμου ουρανίου μέσα τους – είναι πραγματικά ζεστές ανάλογα με το πόσο καιρό έχουν μείνει εκεί», είπε η Κέιτ Μπράουν, περιβαλλοντολόγος στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Μασαχουσέτης, της οποίας το βιβλίο «Manual for Survival». (σ.σ Εγχειρίδιο Επιβίωσης ” καταγράφει την πλήρη κλίμακα της καταστροφής του Τσερνομπίλ.

″Εάν δεν μπει φρέσκο ​​νερό, τότε το νερό θα εξατμιστεί. Μόλις εξατμιστεί το νερό, τότε η επένδυση ζιρκονίου θα ζεσταθεί και μπορεί να πάρει φωτιά, και τότε θα έχουμε μια πολύ άσχημη κατάσταση – μια πυρκαγιά ακτινοβολημένου ουρανίου που μοιάζει πολύ με την κατάσταση στο Τσερνομπίλ, όπου απελευθερώνεται ένα ολόκληρο σύμπλεγμα ραδιενεργών ισοτόπων».

Μία εκπομπή υδρογόνου από δεξαμενή αναλωμένου καυσίμου προκάλεσε την έκρηξη στον αντιδραστήρα 4 στην πυρηνική καταστροφή της Φουκουσίμα στην Ιαπωνία το 2011.

Σύμφωνα με μια έκθεση της Ουκρανίας στον ΔΟΑΕ το 2017, υπήρχαν 3.354 μονάδες αποθηκεύσεων αναλωμένων καυσίμων στις εγκαταστάσεις ξηρού αναλωμένου καυσίμου και περίπου 1.984 μονάδες αναλωμένων καυσίμων στις δεξαμενές.

Πρόκειται για συνολικά περισσότερους από 2.200 τόνους πυρηνικού υλικού, εξαιρουμένων των αντιδραστήρων, σύμφωνα με το έγγραφο.

Ποιός το ελέγχει;

Μετά την εισβολή στην Ουκρανία  στις 24/2, οι ρωσικές δυνάμεις απέκτησαν τον έλεγχο του εργοστασίου στις αρχές Μαρτίου.

Το ουκρανικό προσωπικό συνεχίζει να εργάζεται, αλλά ειδικές ρωσικές στρατιωτικές μονάδες φρουρούν την εγκατάσταση και Ρώσοι ειδικοί στα πυρηνικά δίνουν συμβουλές. Η Διεθνής Αρχή Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) προειδοποίησε ότι το προσωπικό λειτουργεί κάτω από εξαιρετικά αγχωτικές συνθήκες.

Εάν συμβεί ένα πυρηνικό ατύχημα, δεν είναι σαφές ποιος θα το αντιμετώπιζε κατά τη διάρκεια του πολέμου, είπε η Μπράουν.

«Δεν ξέρουμε τι συμβαίνει σε μια κατάσταση πολέμου όταν έχουμε μία πυρηνική έκτακτη ανάγκη», είπε η Μπράουν. «Το 1986 όλα λειτουργούσαν όπως λειτουργούσαν στη Σοβιετική Ένωση, οπότε μπόρεσαν να κινητοποιήσουν δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους και εξοπλισμό και οχήματα έκτακτης ανάγκης στο σημείο».

«Ποιος θα αναλάμβανε μια τέτοια επιχείρηση αυτή τη στιγμή;»

XINHUA NEWS AGENCY VIA GETTY IMAGES

Τι έχει συμβεί έως τώρα;

Το εργοστάσιο βομβαρδίστηκε τον Μάρτιο, αλλά δεν υπήρξε διαρροή ραδιενέργειας και οι αντιδραστήρες έμειναν άθικτοι. Τόσο η Ρωσία όσο και η Ουκρανία αλληλοκατηγορήθηκαν για αυτή την επίθεση.

Τον Ιούλιο, η Ρωσία είπε ότι η Ουκρανία είχε επανειλημμένα πλήξει το εργοστάσιο με drones και πυραύλους. Τα φιλοουκρανικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης ανέφεραν ότι «drone καμικάζι» έπληξαν τις ρωσικές δυνάμεις κοντά στο εργοστάσιο.

Το Reuters δεν μπόρεσε να επαληθεύσει τους ισχυρισμούς ουδεμίας πλευράς.

– Αύγ. 5: Το εργοστάσιο βομβαρδίστηκε δύο φορές. Τα καλώδια ηλεκτρικού ρεύματος υπέστησαν ζημιές. Μια περιοχή κοντά στους αντιδραστήρες χτυπήθηκε.

Η Ρωσία είπε ότι η 45η Ταξιαρχία Πυροβολικού της Ουκρανίας έπληξε επίσης την περιοχή του εργοστασίου με οβίδες 152 χιλιοστών από την αντίθετη πλευρά του ποταμού Ντνίπρο. Η κρατική εταιρεία πυρηνικής ενέργειας της Ουκρανίας, Energoatom, δήλωσε ότι η Ρωσία άνοιξε πυρ κατά του εργοστασίου με πυραυλοβόλο.

– Αύγ. 6: Βομβαρδίστηκε ξανά, πιθανώς δύο φορές. Χτυπήθηκε μια περιοχή δίπλα στην εγκατάσταση αποθήκευσης ξηρών αναλωμένων πυρηνικών καυσίμων.

Η Energoatom είπε ότι η Ρωσία εκτόξευσε ρουκέτες στο εργοστάσιο. Οι ρωσικές δυνάμεις είπαν ότι η Ουκρανία το έπληξε με εκτοξευτή πυραύλων Uragan των 220 mm.

– Αύγ. 7: Βομβαρδίστηκε ξανά

Η Ρωσία είπε ότι η 44η Ταξιαρχία Πυροβολικού της Ουκρανίας χτύπησε το εργοστάσιο, προκαλώντας ζημιά σε γραμμή υψηλής τάσης. Το ρωσικό υπουργείο Άμυνας δήλωσε ότι η ισχύς στους αντιδραστήρες 5 και 6 μειώθηκε στα 500 μεγαβάτ.

https://www.huffingtonpost.gr/entry/o-meyaleteros-perenikos-stathmos-tes-eeropes-sto-epikentro-toe-polemoe-sten-oekrania_gr

Το Predator στην Ελλάδα: Το χρονικό των αποκαλύψεων

0

Ένας πρακτικός «χάρτης» με τις βασικές ημερομηνίες και τα πορίσματα της έρευνας για τις παρακολουθήσεις και τις υποκλοπές.
Χρόνος ανάγνωσης:
[Relelxahotels/Pixabay]

Ηέρευνα του inside story για το παράνομο λογισμικό κατασκοπίας Predator ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 2022. Έκτοτε έχουν γραφτεί δέκα άρθρα και πάνω από 30.000 λέξεις για το θέμα. Για να γίνουν όλες οι πτυχές της υπόθεσης προσβάσιμες σε κάθε ενδιαφερόμενο, συνοψίσαμε σε μία χρονική σειρά τις κύριες εξελίξεις. Περισσότερες λεπτομέρειες θα βρείτε αναλυτικά στα άρθρα του inside story.Spyware | Inside Story

Με τίτλο «Pegasus vs. Predator: Το διπλά μολυσμένο iPhone ενός αντιφρονούντα αποκαλύπτει το Cytrox Mercenary Spyware», η έκθεση του Citizen Lab (διεπιστημονικό εργαστήριο του Πανεπιστημίου του Τορόντο με βασικό σκοπό τον εντοπισμό ψηφιακών απειλών κατά μελών της κοινωνίας των πολιτών και την παρακολούθηση της εξάπλωσης της βιομηχανίας λογισμικών κατασκοπείας) αποκαλύπτει μεταξύ άλλων ότι «πραγματοποιήσαμε σάρωση στο Διαδίκτυο για διακομιστές spyware Predator και βρήκαμε πιθανούς πελάτες Predator στην Αρμενία, την Αίγυπτο, την Ελλάδα, την Ινδονησία, τη Μαδαγασκάρη, το Ομάν, τη Σαουδική Αραβία και τη Σερβία».

Η έκθεση της META αποκαλύπτει: «Η έρευνά μας εντόπισε πελάτες [του παράνομου λογισμικού] στην Αίγυπτο, την Αρμενία, την Ελλάδα, τη Σαουδική Αραβία, το Ομάν, την Κολομβία, την Ακτή Ελεφαντοστού, το Βιετνάμ, τις Φιλιππίνες και τη Γερμανία. Στους στόχους της Cytrox και των πελατών της περιλαμβάνονταν πολιτικοί και δημοσιογράφοι σε όλον τον κόσμο, μεταξύ άλλων στην Αίγυπτο και την Αρμενία. Τα ευρήματά μας υποδηλώνουν ότι η Cytrox πιθανότατα παρείχε υπηρεσίες σε έναν άλλο φορέα απειλών, γνωστό στην κοινότητα ασφαλείας ως Sphinx, ο οποίος στόχευε ανθρώπους στην Αίγυπτο και τις γειτονικές της χώρες».

  • 7 Ιανουαρίου 2022, άρθρο Inside Story

Σε άρθρο με τίτλο «Το νέο λογισμικό κατασκοπίας Predator και οι δουλειές στην ΕλλάδαTo νέο λογισμικό κατασκοπίας Predator και οι δουλειές στην Ελλάδα», το inside story κάνει για πρώτη φορά αναλυτική αναφορά στις εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα (νομικά και φυσικά πρόσωπα) και στις ελληνικού ενδιαφέροντος ιστοσελίδες που στήθηκαν ως «δόλωμα»για την παγίδευση των κινητών τηλεφώνων των στόχων.

  • 11 Απριλίου 2022, άρθρο Inside Story

Σε άρθρο με τίτλο «Ποιος παρακολουθούσε το κινητό του δημοσιογράφου Θανάση Κουκάκη;Ποιος παρακολουθούσε το κινητό του δημοσιογράφου Θανάση Κουκάκη;», το inside story αποκαλύπτει πως ο δημοσιογράφος ενημερώθηκε στις 28 Μαρτίου 2022 ότι παραβιάστηκε το απόρρητο των επικοινωνιών και το κινητό του, όταν μετά από σχετικό αίτημα έλαβε επίσημη απάντηση από το Citizen Lab. Προηγουμένως το Citizen Lab είχε ανιχνεύσει τις παραβιάσεις δεκάδων κινητών δημοσιογράφων, ακτιβιστών και πολιτικών, μεταξύ άλλων από τον πρίγκιπα της Σαουδικής Αραβίας Μπιν Σαλμάν και την κυβέρνηση της Ουγγαρίας, που παραδέχτηκε ότι χρησιμοποιούσε το λογισμικό παραβίασης του τηλεφώνου, όπως άλλωστε και η γερμανική κυβέρνηση.

Τα κατασκοπευτικά εργαλεία που εμπορεύεται η εταιρεία Intellexa, με έδρα στην Αθήνα, προορίζονται για κρατικές υπηρεσίες επιβολής του νόμου διεθνώς, όπως είχε υποστηρίξει στο Forbes ο Ταλ Ντίλιαν, ένας από τους ιδρυτές της εταιρείας. (Σχετική αναφορά στο site της εταιρείαςintellexa.com: Σήμερα, βοηθάμε τις υπηρεσίες επιβολής του νόμου και τις υπηρεσίες πληροφοριών σε όλον τον κόσμο να καλύψουν το ψηφιακό χάσμα με πολλαπλές και διαφορετικές λύσεις, όλες ενσωματωμένες στη μοναδική και κορυφαία στην κατηγορία της πλατφόρμα Nebula)

Το inside story απευθύνθηκε στον Μπιλ Μάρζακ από το Citizen Lab με το ερώτημα εάν πρόκειται για κρατική υπηρεσία ή για ιδιωτική εταιρεία που βρίσκεται πίσω από την παρακολούθηση του Κουκάκη. Η απάντηση ήταν: «Γνωρίζουμε πως η ιστοσελίδα που χρησιμοποιήθηκε για την επίθεση στον Θανάση Κουκάκη είναι συνδεδεμένη με πολλές άλλες ιστοσελίδες που επικεντρώνονται κυρίως σε ελληνικά θέματα, έτσι όποιος στοχοποίησε τον Θανάση Κουκάκη φαίνεται να στοχοποιεί ανθρώπους στην Ελλάδα. Από τεχνική άποψη δεν μπορούμε να πούμε ακριβώς αν πρόκειται για την ελληνική κυβέρνηση ή για ιδιωτική εταιρεία. Δεν έχουμε ωστόσο δει περίπτωση στην οποία ένα ισχυρό λογισμικό υποκλοπής όπως το Predator της Cytrox να έχει πουληθεί σε μία ιδιωτική εταιρεία για δική της χρήση. Η Intellexa μπορεί να πουλά αλλά προϊόντα και υπηρεσίες σε ιδιωτικές εταιρείες, αλλά θα σοκαριζόμουν εάν πουλούσαν το Predator σε ιδιωτικές εταιρείες. Σε αντίθεση με τις κυβερνήσεις, που έχουν γενικώς τη νομική εξουσιοδότηση να παρακολουθούν, είναι δύσκολο να φανταστώ ένα σενάριο όπου μια ιδιωτική εταιρεία θα μπορούσε νόμιμα να χρησιμοποιεί το Predator. Ακόμα, αυτού του τύπου το λογισμικό κοστίζει συνήθως πολλά εκατομμύρια δολάρια, που πιθανόν δεν θα μπορούσε να πληρώσει μια ιδιωτική εταιρεία».

  • 14 Απριλίου 2022, άρθρο Inside Story

Στο άρθρο του με τίτλο «Υπόθεση παρακολούθησης Κουκάκη: Το κράτος ξέρειΥπόθεση παρακολούθησης Κουκάκη: Το κράτος ξέρει», το inside story αποκάλυψε πως η ηγεσία της ΟΤΑ (Επιχειρησιακή Τεχνική Υπηρεσία Σκοπίων), σύμφωνα με πληροφορίες από τα Σκόπια ήρθε σε επαφή με την ηγεσία της ΕΥΠ τον Φεβρουάριο στη Θεσσαλονίκη, όπου συμφωνήθηκε ότι οι δύο αρχές θα συνεργάζονταν μεταξύ τους εμπιστευτικά, καθώς και ότι θα παίξει κάποιο ρόλο η εταιρεία του Ταλ Ντίλιαν στην Ελλάδα.

  • 15 Απριλίου 2022, άρθρο Reporters United

Σε άρθρο με τίτλο «Εχθρός του Κράτους: Αποδεικνύουμε ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη παρακολουθούσε τον δημοσιογράφο Θανάση ΚουκάκηΕχθρός του Κράτους: Αποδεικνύουμε ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη παρακολουθούσε τον δημοσιογράφο Θανάση Κουκάκη | Reporters United», οι Reporters United τεκμηρίωσαν με κρατικά έγγραφα πως η ΕΥΠ, επικαλούμενη την εθνική ασφάλεια, υπέκλεπτε τις επικοινωνίες του δημοσιογράφου, που εκείνη την εποχή ερευνούσε υποθέσεις ελλήνων τραπεζιτών και επιχειρηματιών. Λίγο αφότου έληξε η νόμιμη παρακολούθηση, το κινητό του Κουκάκη μολύνθηκε με το παράνομο λογισμικό υποκλοπών Predator.

  • 9 Μαΐου 2022, άρθρο Inside Story

Σε άρθρο του με τίτλο «Το διαχρονικό ενδιαφέρον των ελληνικών αρχών για λογισμικά κατασκοπίαςΤο διαχρονικό ενδιαφέρον των ελληνικών αρχών για λογισμικά κατασκοπίας», το inside story αποκάλυψε πως οι ελληνικές κυβερνήσεις επιχειρούν από το 2011 να αγοράσουν ένα σύστημα διείσδυσης στα λειτουργικά συστήματα, αρχικά των υπολογιστών και στη συνέχεια των έξυπνων κινητών, όπως αποδεικνύουν πολλά από τα 1.300 emails της ιταλικής εταιρείας Hacking Team, που δημοσιεύθηκαν στο Wikileaks μετά από χακάρισμα του σέρβερ της το 2015.

  • 16 Μαΐου 2022, άρθρο Inside Story

Σε άρθρο με τίτλο «Δεν ήταν μόνο ένας ο στόχος παρακολούθησης με λογισμικό κατασκοπίαςΔεν ήταν μόνο ένας ο στόχος παρακολούθησης με λογισμικό κατασκοπίας», το inside story αποκαλύπτει πως τον Ιούλιο του 2020 (τέσσερις μήνες μετά την εγκατάσταση της Intellexa στην Ελλάδα, που έγινε τον Μάρτιο του 2020), αγοράζονται τα πρώτα δύο domain-παγίδα με σκοπό να αποσταλούν από αγνώστους σε υποψήφιους στόχους παρακολούθησης, συνοδευόμενα από ένα προσωποποιημένο μήνυμα προκειμένου να τους παρακινήσουν να πατήσουν πάνω στο ψευδεπίγραφο link και να μολύνουν εν αγνοία τους το κινητό τους.

Στη λίστα των ψεύτικων domain, που εμπλουτίζεται καθώς περνά ο καιρός, πρώτη θέση με διαφορά έχουν παραλλαγές γνωστών ειδησεογραφικών ιστοσελίδων όπως kathimerini.news, protothema.live, efsyn.online, tovima.live (περισσότερα από τα μισά σε σύνολο 50 ιστοσελίδων). Ως δόλωμα χρησιμοποιούνται επίσης αρκετά domains που μοιάζουν με αυτά κατασκευαστών οχημάτων π.χ. nissan.gr[.]com, bmw.gr[.]com και suzuki.gr[.]com. Στον κατάλογο εμφανίζονται και κάποιες ιστοσελίδες πιο εστιασμένες γεωγραφικά, όπως το orchomenos.news, το politika[.]bid (μοιάζει με το politikalesvos[.]gr) και stonisi[.]news.

Κρίνοντας από το μέγεθος του δικτύου των domains που αγοράστηκαν, θα μπορούσε κανείς να συμπεράνει ότι οι στόχοι ανέρχονται ακόμη και σε εκατοντάδες. Αποκαλύπτεται ακόμα πως το κάθε ψεύτικο domain δεν χρησιμοποιείται για να παγιδεύει έναν μόνο άνθρωπο, αφού για παράδειγμα το blogspot.edolio5[.]com, που μόλυνε το κινητό του Θ. Κουκάκη αγοράστηκε αρκετούς μήνες προτού αποσταλεί στον συγκεκριμένο παραλήπτη.

  • 19 Μαΐου 2022, έκθεση του Google Threat Analysis Group

Στην έκθεσή της με τίτλο «Protecting Android users from 0-Day attacksProtecting Android users from 0-Day attacks | Google», η Google εκτιμά «με μεγάλη βεβαιότητα» αναφορικά με το spyware ότι «σύμφωνα με τα ευρήματα του CitizenLab, εκτιμούμε ότι οι κυβερνητικοί φορείς που αγοράζουν αυτά τα προγράμματα βρίσκονται (τουλάχιστον) στην Αίγυπτο, την Αρμενία, την Ελλάδα, τη Μαδαγασκάρη, την Ακτή Ελεφαντοστού, τη Σερβία, την Ισπανία και την Ινδονησία».

Στην πορεία η Google –πιθανά μετά από διαμαρτυρία της ελληνικής πλευράς– ανασκεύασε την πρώτη εκτίμησή της. Η τωρινή διατύπωση είναι ελαφρώς πιο ήπια και αναφέρει ότι πιθανόν κυβερνητικά υποστηριζόμενοι φορείς που αγοράζουν αυτά τα προγράμματα να δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα (και τις άλλες χώρες).

  • 25 Μαΐου 2022, άρθρο Inside Story

Σε άρθρο με τίτλο «Η γραμμή που συνδέει το ελληνικό δημόσιο με την IntellexaΗ γραμμή που συνδέει το ελληνικό δημόσιο με την Intellexa», το inside story αποκάλυψε τις συνδέσεις που εικονοποιούνται στο παρακάτω διάγραμμα:

 

 

 

  • 3 Ιουνίου 2022, άρθρο Reporters United στην ΕφΣυν

Σε άρθρο με τίτλο «Ο Μεγάλος Ανιψιός κι ο Μεγάλος ΑδερφόςΟ Μεγάλος Ανιψιός κι ο Μεγάλος Αδερφός | Reporters United», οι Reporters United γράφουν: «Το 2019 ο Γρηγόρης Δημητριάδης, ανιψιός του πρωθυπουργού και Γενικός Γραμματέας του Μαξίμου, ξεκινά επιχειρηματική δραστηριότητα παρά το ασυμβίβαστο του νόμου. Το Reporters United καταγράφει πώς οι άνθρωποι με τους οποίους συναλλάχθηκε ο κ. Δημητριάδης συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με τις εταιρείες που εμπορεύονται το παράνομο λογισμικό Predator (με το οποίο παρακολουθούνταν για μήνες ο δημοσιογράφος Θανάσης Κουκάκης) και έχουν προμηθεύσει σύστημα υποκλοπών στο ελληνικό Δημόσιο». Για «συρραφή ισχυρισμών και σεναρίων» κάνει λόγο ο κ. Δημητριάδης, που αρνείται κάθε σχέση με την υπόθεση και δήλωσε στο Reporters United: «Οι επενδυτικές συναλλαγές μου είναι απολύτως σύννομες».

  • 15 Ιουνίου 2022, άρθρο Inside Story

Σε άρθρο με τίτλο «Η ελληνική διαδρομή της εταιρείας του spywareΗ ελληνική διαδρομή της εταιρείας του spyware» το inside story αποκαλύπτει ένα βασικό συμπέρασμα στο οποίο οδηγεί η πολύμηνη έρευνα της δημοσιογραφικής του ομάδας, ότι δηλαδή η Intellexa, η εταιρεία που εμπορεύεται το spyware παρακολούθησης Predator, δεν είναι στην Ελλάδα μία εταιρεία-φάντασμα, «του ραφιού» – όπως για παράδειγμα πολλές κυπριακές εταιρείες, που δημιουργούνται απλά για φορολογικούς λόγους. Αντιθέτως νοικιάζει επαγγελματικό χώρο, εκπαιδεύει ξένους αστυνομικούς στη χρήση του spyware, προσλαμβάνει προσωπικό ακόμα και μετά τις αποκαλύψεις για την παρακολούθηση του κινητού του Θανάση Κουκάκη και βάζει διαφημιστικά κείμενα σε επαρχιακές εφημερίδες. Ακόμα και η μίσθωση του κτιρίου της στο Ελληνικό, στο οποίο μέχρι πρόσφατα βρίσκονταν τα γραφεία της, γινόταν με έναν πολύπλοκο τρόπο, μέσω οντοτήτων που σχετίζονται και με άλλες κυβερνητικές δραστηριότητες. Η Intellexa είναι, όπως όλα δείχνουν, μία πραγματική εταιρεία με πραγματική δραστηριότητα.

  • 22 Ιουλίου 2022, έκθεση Εθνικής Αρχής Διαφάνειας

Ο Θανάσης Κουκάκης παίρνει στα χέρια του την έκθεση της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, που ανέλαβε να ελέγξει την υπόθεση των παρακολουθήσεων μετά από τις καταγγελίες του. Το συμπέρασμα εμμέσως πλην σαφώς είναι ένα: η κυβέρνηση δεν έχει καμία σχέση με την παρακολούθησή του, αφού ούτε η ΕΛΑΣ ούτε η ΕΥΠ προέκυψε από τον έλεγχο της ΕΑΔ να έχουν αγοράσει ή να χρησιμοποιούν αυτό ή παρόμοιο spyware.

  • 26 Ιουλίου 2022, μήνυση Νίκου Ανδρουλάκη

Ο Νίκος Ανδρουλάκης καταθέτει μηνυτήρια αναφορά στην Εισαγγελία του Αρείου Πάγου για απόπειρα παγίδευσης και παρακολούθησης του κινητού του μέσω Predator.

  • 27 Ιουλίου 2022, άρθρο Inside Story

Σε άρθρο με τίτλο «Από τον Κουκάκη στον Ανδρουλάκη: Νέα τροπή στην υπόθεση του spyware PredatorΑπό τον Κουκάκη στον Ανδρουλάκη: Νέα τροπή στην υπόθεση του spyware Predator», το inside story παρουσιάζει μία προς μία τις παραλείψεις στον έλεγχο που διεξήγαγε η Εθνική Αρχή Διαφάνειας.

Συγκεκριμένα, η Εθνική Αρχή Διαφάνειας διαβεβαίωσε ότι όλα είχαν γίνει καλά από τις υπηρεσίες ασφαλείας, χωρίς όμως να εξετάσει τους τραπεζικούς λογαριασμούς –που είχε καταθέσει ο Κουκάκης– των εταιρειών που συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με την υπόθεση, κάποιες από τις οποίες φαίνεται να συνδέονται με τις υπηρεσίες ασφαλείας της χώρας. Δεν εξέτασε ακόμα τη δραστηριότητα κυπριακών εταιρειών που συνδέονται με την παραγωγό του λογισμικού ή και συναλλάσσονται με το δημόσιο. Αν το έκανε, η εικόνα της κυβερνητικής δραστηριότητας στο ζήτημα της χρήσης των παράνομων λογισμικών θα έμοιαζε λιγότερο αθώα.

Ακόμα, το inside story τονίζει πως η νέα υπόθεση χρήσης Predator και μάλιστα με στόχο αρχηγό κόμματος της αντιπολίτευσης επιβεβαιώνει πλήρως προηγούμενα ρεπορτάζ του, που παρουσίαζαν βάσιμα στοιχεία για ύπαρξη κι άλλων στόχων πλην του δημοσιογράφου.

  • 4 Αυγούστου 2022, άρθρο Reporters United

Σε άρθρο με τίτλο «Μεσοτοιχία το Μαξίμου με το PredatorΜεσοτοιχία το Μαξίμου με το Predator | Reporters United», οι Reporters United γράφουν: «Νέα ευρήματα φέρνουν το στενό περιβάλλον του Κυριάκου Μητσοτάκη ακόμα πιο κοντά στην υπόθεση των υποκλοπών. Τεκμηριώνουμε νέες συνδέσεις που ξεκινούν από τις επιχειρηματικές συναλλαγές του Γενικού Γραμματέα (και ανιψιού) του πρωθυπουργού Γρηγόρη Δημητριάδη και φτάνουν σ’ ένα πρόσωπο-κλειδί της ιστορίας. Πρόκειται για τον Φέλιξ Μπίτζιο, ο οποίος συμμετείχε στο πλέγμα εταιρειών της Intellexa στην Ελλάδα την κρίσιμη περίοδο που το παράνομο λογισμικό της εταιρείας, το Predator, αποπειράθηκε να χακάρει το κινητό του προέδρου του ΠΑΣΟΚ Νίκου Ανδρουλάκη».

  • 5 Αυγούστου 2022, συνέντευξη της Σόφι ιν ‘τ Βελντ στο inside story

Σε συνέντευξή της στο inside story‘Τ Βελντ: «Europol και Ευρωπαϊκή Εισαγγελία να ασχοληθούν με το Predator στην Ελλάδα» η ευρωβουλευτής Σόφι ιν ‘τ Βελντ, που εδώ και χρόνια πρωτοστατεί σε θέματα ιδιωτικότητας και προσωπικών δεδομένων και είναι εισηγήτρια της επιτροπής PEGA της Ευρωβουλής για τα λογισμικά κατασκοπίας, δεν αφήνει πολλά περιθώρια σε σχέση με το ποιος βρίσκεται πίσω από τη χρήση των παράνομων λογισμικών: ««Αν το spyware είναι παράνομο και δεν το χρησιμοποιεί η κυβέρνηση, τότε ποιος άλλος μπορεί να το χρησιμοποιεί; Δεν υπάρχει άλλη σοβαρή εναλλακτική». Τονίζει τις προσπάθειες της επιτροπής να αποκτήσει μια συνολική εικόνα της κατάχρησης των spyware στην Ευρώπη και λέει πως: ««Αν –όπως ισχυρίζεται η κυβέρνηση– πρόκειται για διεθνές πρόβλημα, πιστεύω ότι πρέπει να κινητοποιηθεί η Europol να κάνει την έρευνα και η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Θα ετοιμάσω σχετική εισήγηση». Θυμίζει ακόμα πως έχει στείλει τετρασέλιδη επιστολή στον Ταλ Ντίλιαν της Intellexa με βασικά ερωτήματα, κάτι που ακόμα δεν έχει κάνει η ελληνική κυβέρνηση. Τέλος, δίνει τον λόγο για τον οποίον ασχολείται με πάθος με την υπόθεση των παρακολουθήσεων: «Πίσω από την κατάχρηση spyware κρύβεται εκτεταμένη διαφθορά, κι αυτή πάντα πλήττει τους φτωχούς και τους αδύναμους».

  • 5 Αυγούστου 2022, παραιτήσεις Γενικού Γραμματέα του πρωθυπουργού Γρηγόρη Δημητριάδη και του Διοικητή της ΕΥΠ Παναγιώτη Κοντολέων για το θέμα των παρακολουθήσεων
  • insidestory.gr

Καθημερινή, Γιώργος Δελλής: Παρακολουθήσεις: Νόμιμο δεν είναι το νομότυπο

0

Εδώ και κάποιες μέρες το ελληνικό λεξιλόγιο εμπλουτίστηκε με μία λέξη, την «επισύνδεση», την οποία ακόμη υπογραμμίζει με κόκκινο ο ορθογράφος του υπολογιστή. Στις επίσημες (και όχι μόνο) ανακοινώσεις, συνοδεύεται πάντα από έναν επιθετικό προσδιορισμό: η επισύνδεση ήταν, λέει, «νόμιμη». Η αληθής έννοια της νομιμότητας –πολύ πιο κρίσιμη από τις γλωσσοπλαστικές δημιουργίες για την ΕΥΠ– κινδυνεύει να καταστεί ένα από τα θύματα της θλιβερής ιστορίας τηλεφωνικών παρακολουθήσεων που ξετυλίγεται μπροστά μας. Η πρόσβαση των μυστικών υπηρεσιών στις συνδιαλέξεις πολιτικού –ο οποίος, κατά τον κρίσιμο χρόνο που έλαβε χώρα, διεκδικούσε και κατέλαβε την αρχηγία κόμματος της αντιπολίτευσης– χαρακτηρίζεται ως νόμιμη με το εξής σκεπτικό: διενεργήθηκε με την προβλεπόμενη διαδικασία, όπως ορίζεται στο ισχύον κανονιστικό πλαίσιο, ύστερα από έγκριση, μάλιστα, εισαγγελικού λειτουργού. Είναι, όμως, η τήρηση των τύπων, κολυμβήθρα του Σιλωάμ για το κράτος δικαίου, η αναγκαία και ικανή συνθήκη ώστε να κριθεί θεμιτή μία τόσο σοβαρή συρρίκνωση των θεμελιωδών δικαιωμάτων ενός προσώπου;

Κατά νομική ακριβολογία, η επίμαχη παρακολούθηση φέρεται να ήταν «νομότυπη». Η συγκεκριμένη ιδιότητα της προσδίδει ένα κάποιο τεκμήριο νομιμότητας. Πρόκειται, ωστόσο, για καθ’ όλα μαχητό τεκμήριο. Το κατά πόσον η επισύνδεση ήταν όντως νόμιμη εξαρτάται από την ουσία της υπόθεσης, για την οποία υπάρχουν σοβαρά ερωτήματα. Από εκεί θα κριθεί εάν οι διοικητικές υπηρεσίες και η εισαγγελέας άσκησαν τις εξουσίες τους και εφάρμοσαν τον νόμο σύμφωνα με το Σύνταγμα, το δίκαιο της Ε.Ε. και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Η αυθεντική ερμηνεία των θεμελιωδών κανόνων που διασφαλίζουν το απόρρητο των επικοινωνιών δεν ανήκει στους ιδίους, ούτε στον κυβερνητικό εκπρόσωπο, αλλά στην αρμόδια ανεξάρτητη αρχή (ΑΔΑΕ), στην ελληνική Δικαιοσύνη και, ενδεχομένως, στα ευρωπαϊκά δικαστήρια.

Είναι η τήρηση των τύπων η αναγκαία και ικανή συνθήκη ώστε να κριθεί θεμιτή μία τόσο σοβαρή συρρίκνωση των θεμελιωδών δικαιωμάτων ενός προσώπου;

Η ευκολία με την οποία γίνεται σήμερα λόγος για «νόμιμη» επισύνδεση δεν πρέπει να παρασύρει. Αν ήταν έτσι, και οι υποκλοπές ενός αυταρχικού καθεστώτος θα λάμβαναν αντίστοιχο χαρακτηρισμό όταν περιγράφονται σε κάποιο νομοθετικό κείμενο. Αντίστροφα, αν η δράση της ΕΥΠ ήταν νόμιμη κατά την ορθή έννοια του όρου, γιατί τότε ο πρωθυπουργός να ζητήσει συγγνώμη; Επειδή οι μυστικές υπηρεσίες θα είχαν κάνει σωστά το καθήκον τους; Από τα όσα έρχονται στο φως, ένα είναι βέβαιο: το υφιστάμενο πλαίσιο δεν εγγυάται επαρκώς ότι η κίνηση της διαδικασίας συνακρόασης συνοδεύεται από τις διασφαλίσεις που αρμόζουν σε ένα τέτοιο εξαιρετικό μέτρο. Και αν όλοι μπορούν κατ’ αρχήν να αποτελέσουν αντικείμενο έρευνας της ΕΥΠ, η περίπτωση των πολιτικών εμφανίζει αναμφίβολα μεγαλύτερη θεσμική ευαισθησία. Καλό είναι να μη συγχέουμε βασικές πτυχές τής, ευτυχώς προηγμένης, συνταγματικής μας τάξης. Αλλο πράγμα η πολιτική ευθύνη και άλλο η νομιμότητα. Επίσης, ό,τι είναι νομότυπο δεν είναι αναγκαστικά και νόμιμο. Ούτε είναι οπωσδήποτε ηθικό, όπως κατέστη σαφές σε προηγούμενο επεισόδιο της πολιτικής μας ζωής.

* Ο κ. Γιώργος Δελλής είναι καθηγητής στη Νομική Σχολή Αθηνών.

Καθημερινή

iefimerida.gr: Τι εννοούσε ο Τσίπρας με το «δεν αρκεί η απλή εναλλαγή στην εξουσία» -Στόχος ανεξάρτητες αρχές, ΜΜΕ, Δικαιοσύνη

0

Ο Αλέξης Τσίπρας στο Προεδρικό μέγαρο -Φωτογραφία αρχείου: Menelaos Myrillas / SOOC
ΓΙΑΝΝΗΣ ΤΣΑΚΙΡΗΣ

13/08/2022  07:19
Δύο ήταν τα μηνύματα που εξέπεμψε ο Αλέξης Τσίπρας με το άρθρο του στην Εφημερίδα των Συντακτών για την υπόθεση των παρακολουθήσεων.

Πέρα από την επίθεση στον πρωθυπουργό και την απόλυτη στήριξη στον Νίκο Ανδρουλάκη λέγοντας πως δεν παρακολουθούσαν τον Πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ γιατί είχε επαφές «με Κινέζους δράκους, Αρμένιους ή Ουκρανούς μαχητές του Αζόφ» αλλά επειδή ήθελαν να τον έχουν υπό “επιτήρηση” και εάν προέκυπτε η δυνατότητα υπό διαρκή πολιτικό εκβιασμό, στην Κουμουνδούρου εστίαζαν στις θεσμικές αλλαγές που χρειάζεται η χώρα.

«Δεν πάει άλλο με αυτό το πλαίσιο» ήταν το πρώτο μήνυμα Τσίπρα, ενώ έγινε αναφορά που μόνο τυχαία δεν ήταν, σε «σχέδιο ανάταξης και ανασύνταξης της 3ης Ελληνικής Δημοκρατίας» και πως «δεν αρκεί η απλή εναλλαγή στην εξουσία».

Στο «κάδρο» των αλλαγών μπήκαν από τον Πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ:Δικαιοσύνη
Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας
Ανεξάρτητες αρχές
Ελεγκτικοί μηχανισμοί
Και δεν ήταν τυχαία η αναφορά γιατί έχει δοθεί εντολή στο think tank του Αλέξη Τσίπρα, να ετοιμάσει ένα συνολικό, ολοκληρωμένο και κυρίως τεκμηριωμένο σχέδιο θεσμικών αλλαγών που -κατά την Κουμουνδούρου – θα αλλάξουν κυριολεκτικά το τοπίο με αλλαγές-τομές.

Ένα μέρος του σχεδίου αναμένεται να «αποκαλυφθεί» από τον Πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ στην ομιλία του στη ΔΕΘ ωστόσο συνολικά θα παρουσιαστεί πριν τις εκλογές ώστε οι πολίτες να γνωρίζουν σε ποιες αλλαγές είναι αποφασισμένος να προχωρήσει για την εξασφάλιση της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της αξιοκρατίας.

Το δεύτερο μήνυμα που έστειλε ο Αλέξης Τσίπρας μοιάζει με «κλείσιμο του ματιού» προς το ΠΑΣΟΚ αλλά και τις υπόλοιπες προοδευτικές δυνάμεις ενόψει των εκλογών.

Έκανε λόγο για «υπαρκτές διαφορές» που δεν πρέπει όμως να τους απομακρύνουν από το στόχο.

«Μια κυβέρνηση δημοκρατικής ομαλότητας, αλλαγής, και προόδου, είναι η μόνη απάντηση στην εκτροπή, τις παρακρατικές μεθόδους και την καθεστωτική φαυλότητα που μας έχει οδηγήσει η τρίχρονη διακυβέρνηση Μητσοτάκη» είπε ο Πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ επιχειρώντας να στρώσει το έδαφος για την επόμενη μέρα.

Άλλωστε μετά απ’ όσα έγιναν με την παραδοχή από το Μαξίμου της παρακολούθησης του Νίκου Ανδρουλάκη από την ΕΥΠ, ένα από τα βασικά μετεκλογικά σενάρια «κάηκε» και στον ΣΥΡΙΖΑ πιστεύουν ότι άνοιξε ένας «διάδρομος» για να συνομιλήσουν πλέον διαφορετικά τα λεγόμενα προοδευτικά κόμματα.

iefimerida.gr

Τάσσος Δίκας: ΖΗΤΕΙΤΑΙ ανθρωπιά, παραμονές 15Αύγουστου…

3
του Τάσσου Δίκα
H 5χρονη ΜΑΡΙΑ Α. ( τι “σύμπτωση” και το όνομά της παραμονές 15Αύγουστου…) πέθανε αβοήθητη μετά το θανατηφόρο τσίμπημα σκορπιού στη νησίδα του Έβρου ποταμού στα Ελληνοτουρκικά σύνορα και παραμένει άταφη…
Μπαϊντά Α.: “ΕΚΛΙΠΑΡΩ, ΕΚΛΙΠΑΡΩ…Σας ορκίζομαι ότι είναι επίγεια κόλαση και κανείς δε μπορεί να μας βοηθήσει”
…«Ζητάω βοήθεια, όλοι μου λένε ότι είναι δύσκολο. Τι δυσκολία έχει να σωθούν άνθρωποι; Ποια είναι η δυσκολία; Μας σκοτώνουν στη Συρία, στην Τουρκία, σ’αυτό το νησί στην Ελλάδα, σε κάθε μέρος του κόσμου. Τι φταίμε; Το κορίτσι πέθανε γιατί κανείς δεν ακούει τη φωνή μας και την αδελφή της τη σκότωσε σκορπιός. Τι θα απογίνουμε; Ισως το πρωί να έχουμε όλοι πεθάνει. Το νησί είναι γεμάτο φίδια, σκορπιούς, έντομα και δεν ξέρω τι άλλο… Εκλιπαρώ, εκλιπαρώ. Ζούμε μια επίγεια κόλαση, σας ορκίζομαι οτι είναι επίγεια κολαση και κανείς δε μπορεί να μας βοηθήσει»…
(*) ΗΧΗΤΙΚΟ ΜΗΝΥΜΑ της Μπαϊντά, 28 χρονών από τη Συρία, λίγη ώρα αφότου πέθανε το μικρό κορίτσι (ρεπορτάζ του Δημήτρη Αγγελίδη)
> ΤΟ ΗΧΗΤΙΚΟ ΜΗΝΥΜΑ (ανάμεσα σε αναφιλητά) στην efsyn.gr https://soundcloud.com/…/to-ichitiko-minyma-poy-esteile…

ΤΟ ΡΙΨΟΚΙΝΔΥΝΟ ΔΙΠΛΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΤΟΥ ΕΡΝΤΟΓΑΝ

0

Financial Times The editorial board

Η στενότερη συνεργασία του Τούρκου προέδρου με τη Μόσχα θα μπορούσε να προκαλέσει αντίποινα από τις ΗΠΑ. Τα ερωτήματα για τη συμφωνία με Πούτιν, η παράκαμψη των δυτικών κυρώσεων και το reality check.

Αξίζει να του πιστωθεί η διαμεσολάβηση για τη συμφωνία μεταξύ του Κιέβου και της Μόσχας που επέτρεψε την συνέχιση των αποστολών σιτηρών από τα Ουκρανικά λιμάνια. Αλλά πρόσεξε να διασφαλίσει τις σημαντικές οικονομικές σχέσεις με τη Μόσχα.Μετά την φαινομενικά ζεστή τετράωρη συνάντησή του με τον Ρώσο πρόεδρο Βλάντιμιρ Πούτιν την περασμένη Παρασκευή, οι πρωτεύουσες της Δύσης ανησυχούν πως ο Ερντογάν βαθαίνει τους δεσμούς με τη Μόσχα όταν οι εταίροι του στο ΝΑΤΟ κάνουν το αντίθετο, και το Κρεμλίνο αναζητά τρόπους να παρακάμψει τις δυτικές κυρώσεις. Ο Τούρκος ηγέτης παίζει ένα περίπλοκο, αλλά ριψοκίνδυνο παιχνίδι.Στις σχέσεις Ερντογάν – Πούτιν, έτερο πολιτικό άνδρα και γεωπολιτικό αντίπαλο, υπήρξαν ανωμαλίες, κυρίως αναφορικά με τις διαφορετικές τους προτεραιότητες στον πόλεμο της Συρίας. Στην Ουκρανία, η Άγκυρα φλέρταρε με την οργή της Μόσχας καθώς παρείχε στις δυνάμεις του Κιέβου drones Bayraktar. Αλλά η Τουρκία δεν έχει υιοθετήσει τις κυρώσεις των ΗΠΑ και της ΕΕ κατά της Μόσχας, αγοράζει ρωσικό πετρέλαιο και αέριο κανονικά και έχει κρατήσει ανοικτούς τους αιθέρες της στα εμπορικά αεροσκάφη της Ρωσίας –θέλοντας να διατηρήσει το επικερδές ρωσικό τουριστικό εμπόριο, που έχασε το 2015 όταν η Τουρκία κατέρριψε ένα ρωσικό μαχητικό αεροσκάφος στη Συρία.

Το τι ακριβώς συμφώνησαν Ερντογάν και Πούτιν στο Σότσι παραμένει αδιευκρίνιστο. Μια κοινή ανακοίνωση έκανε λόγο για αυξημένους εμπορικούς και ενεργειακούς δεσμούς και βαθύτερη συνεργασία σε τομείς συμπεριλαμβανομένων των μεταφορών, της βιομηχανίας, του χρηματοοικονομικού και των κατασκευών. Ρώσος αναπληρωτής πρωθυπουργός είπε πως η Τουρκία θα αρχίσει να πληρώνει για αέριο εν μέρει σε ρούβλια.

Ο Τούρκος πρόεδρος, φέρεται αργότερα να είπε ότι πέντε τουρκικές τράπεζες θα υιοθετήσουν το ρωσικό σύστημα πληρωμών Mir – ένα δώρο για τους Ρώσους τουρίστες στην Τουρκία μετά την αναστολή των δραστηριοτήτων της Visa και της Mastercard στη Ρωσία.

Οι δυτικές πρωτεύουσες ανησυχούν ότι το Mir θα μπορούσε επίσης να χρησιμοποιηθεί για να παρακάμψει τις κυρώσεις, αν και δεν υπήρχαν ενδείξεις ότι ο Erdogan είχε αποδεχθεί υποτιθέμενες ρωσικές προτάσεις, που διέρρευσαν από την ουκρανική υπηρεσία πληροφοριών, για βαθύτερη τραπεζική και ενεργειακή συνεργασία που θα μπορούσε να βοηθήσει τη Μόσχα να αποφύγει τους περιορισμούς της Δύσης.

Ο Erdogan έχει καλό λόγο να προσελκύει τις ρωσικές χρηματοοικονομικές εισροές καθώς προσπαθεί να κερδίσει τις εκλογές του επόμενου έτους εν μέσω κλιμακούμενης κρίσης χρέους και συναλλάγματος, που προκαλείται σε μεγάλο βαθμό από τη δική του κακοδιαχείριση. Ο πληθωρισμός έφτασε στο υψηλό 24 ετών του 79,6% τον Ιούλιο και η αξία της λίρας μειώθηκε στο μισό έναντι του δολαρίου σε διάστημα 12 μηνών. Παρά την ένταξη της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ, δεν έχει νομική υποχρέωση να επιβάλει κυρώσεις από τις ΗΠΑ και την ΕΕ κατά της Ρωσίας.

Οποιαδήποτε εμβάθυνση των οικονομικών δεσμών με τη Μόσχα, ωστόσο, είναι πιθανό να υποδαυλίσει τις τριβές με τη Δύση, καθώς η Τουρκία ήδη σέρνει τα πόδια της για την ένταξη της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ. Η θέση του Ερντογάν αποτελεί επίσης δοκιμασία της ικανότητας της δυτικής συμμαχίας να επιβάλει τις κυρώσεις παγκοσμίως. Η αποτυχία να αποτραπεί η διαρροή κυρώσεων μέσω της Τουρκίας θα καθιστούσε ακόμη πιο δύσκολο τον περιορισμό άλλων αναδυόμενων αγορών όπως η Κίνα — η οποία μέχρι στιγμής ήταν προσεκτική όσον αφορά την παροχή βοήθειας στη Ρωσία.

Ένας ανώτερος αξιωματούχος είπε ότι οι δυτικές χώρες ενδέχεται να ζητήσουν από εταιρείες και τράπεζες να αποχωρήσουν από την Τουρκία, εάν ο Ερντογάν υλοποιήσει τις προθέσεις που εξήγγειλε την Παρασκευή. Αλλά η Τουρκία είναι πολύ σημαντική γεωπολιτικά και για τις δυτικές επιχειρήσεις. Η Ευρώπη ανησυχεί για την ικανότητα της Άγκυρας να πλημμυρίσει την ήπειρο με τους 3,7 εκατ. πρόσφυγες από τη Συρία και αλλού που φιλοξενεί η Τουρκία.

Ωστόσο, οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει τιμωρητικά μέτρα στην Τουρκία στο παρελθόν -για την αγορά ενός ρωσικού συστήματος αεράμυνας, για παράδειγμα- και υπάρχει κίνδυνος για δευτερεύουσες αμερικανικές κυρώσεις. Αν και αυτά θα πρέπει να βαθμονομηθούν για να αποφευχθεί η δημιουργία εγχώριων αντιδράσεων που θα μπορούσε να εκμεταλλευτεί ο Ερντογάν, θα μπορούσαν και πάλι να προκαλέσουν ζημιά που θα αντιστάθμιζε τα οφέλη της συνεργασίας με τη Μόσχα.

euro2day.gr

Ο χάρτης Μπάιντεν βήμα βήμα υλοποιείται με τη μεσολάβηση Χόκσταϊν – Σε ρόλο “εγγυητή” η Energean στο Ισραήλ;

1

 

Ο γνωστός “χάρτης Μπάιντεν” για την μοιρασιά της Αν. Μεσογείου
Γαβριήλ Χαρίτος*
Οι δημόσιες χειραψίες Ελλήνων, Κυπρίων και Ισραηλινών αξιωματούχων σπανίζουν τον τελευταίο καιρό. Όμως, τα πράγματα δεν είναι όπως φαίνονται. Παρατηρείται η απαρχή μίας νέας περιόδου ελληνοϊσραηλινής στρατηγικής συνεργασίας. Μπορεί να μην χαίρει ιδιαίτερης δημοσιότητας, ωστόσο η σημασία της είναι άξια προσοχής. Τις τελευταίες δύο εβδομάδες αναδείχθηκαν δύο νέα σημεία στρατηγικής σύγκλισης: Στην μεθόριο Ισραήλ-Λιβάνου και στα νότια Κρήτης.
Άμεσος στόχος των επαφών του Αμερικανού διαμεσολαβητή, Άμος Χόκσταϊν, την περασμένη εβδομάδα στην Βηρυτό ήταν η επανεκκίνηση των διαπραγματεύσεων Ισραήλ-Λιβάνου και να συμφωνήσουν τον τρόπο διαμοιρασμού της θαλάσσιας ζώνης 800 τ. χλμ. Τα μηνύματα που έλαβε ο Χόκσταϊν από την λιβανική ηγεσία χαρακτηρίσθηκαν ενθαρρυντικά. Παρότι σπάνιο για τα λιβανικά δεδομένα, ο Πρόεδρος Μισιέλ Αούν, ο πρόεδρος του Κοινοβουλίου Ναμπίχ Μπέρι και ο υπηρεσιακός Πρωθυπουργός Νατζίμπ Μικάτι φέρονται να υιοθετούν ενιαία γραμμή ως προς την βάση επίλυσης της διαφοράς, που συνοψίζεται ως εξής: Το κοίτασμα Karish θα αποδοθεί στο Ισραήλ, ενώ το γειτονικό κοίτασμα Canna θα περιέλθει στον Λίβανο.
Την ίδια στιγμή, διαβάζοντας προσεκτικά τις – κατά τα άλλα, εμπρηστικές – δηλώσεις του ηγέτη της φιλοϊρανικής Χεζμπολάχ, Χασάν Νασράλα, συμπεραίνεται ότι τελικά η σιιτική οργάνωση είναι έτοιμη να αποδεχθεί έναν τέτοιο συμβιβασμό, παρότι δηλώνει έτοιμη να ξεκινήσει ακόμα μία ένοπλη αναμέτρηση με το Ισραήλ «εάν δεν εξασφαλισθούν τα νόμιμα λιβανικά δικαιώματα». Είναι σημαντικό ότι από την περασμένη εβδομάδα, οι ευθείες αναφορές του Νασράλα στο κοίτασμα Karish σταδιακά απαλείφονται, ενώ η Χεζμπολάχ παραμένει ακόμα εκτεθειμένη ηθικά στα μάτια της λιβανικής κοινής γνώμης, που της αποδίδει ευθύνες για την πολύνεκρη έκρηξη στο λιμάνι της Βηρυτού ακριβώς δύο χρόνια πριν, στις 4/8/2020. Στην συναισθηματικά φορτισμένη εκδήλωση μνήμης την περασμένη Πέμπτη στο σημείο της έκρηξης ειπώθηκαν εναντίον της πολλά. Ωστόσο, ανεξαρτήτως εάν πράγματι η Χεζμπολάχ ευθύνεται για το γεγονός, είναι σίγουρο ότι το ‘πατριωτικό προφίλ’ της οργάνωσης έχει πληγεί την τελευταία διετία.
Υπ’ αυτές τις πολιτικές συγκυρίες στον Λίβανο, δόθηκε βήμα στις διαλλακτικές φωνές των Αούν και Μπέρι να υπερκεράσουν τις κραυγές του Νασράλα, προβάλλοντας το εξής απλό στη βάση του επιχείρημα: Η αναγέννηση της τοπικής οικονομίας έγκειται στην εκμετάλλευση του λιβανικού φυσικού αερίου, ακόμα κι αν αυτό σημαίνει συνδιαλλαγή με το αντιπαθές Ισραήλ. Εξαιρετικό ενδιαφέρον, μάλιστα, παρουσιάζει η ολοένα και περισσότερη ενίσχυση του πολιτικού κεφαλαίου της (επίσης σιιτικής) παράταξης «Αμάλ» με ηγέτη της τον Πρόεδρο του Κοινοβουλίου, Ναμπίχ Μπέρι, ο οποίος όχι μόνο υπερθεματίζει για την αναγκαιότητα της διευθέτησης της οριοθέτησης με το Ισραήλ, αλλά απειλεί ότι εάν δεν νομοθετηθούν οι οικονομικές μεταρρυθμίσεις που απαιτεί το ΔΝΤ, τότε δεν θα δώσει το ‘θεσμικό πράσινο φως’ για την εκλογή νέου Προέδρου, η θητεία του οποίου λήγει στις 31 Οκτωβρίου.
Ενδιαφέρον όμως, παρουσιάζει και η στάση της Χεζμπολάχ, που φροντίζει πλέον να υπενθυμίζει ότι η στάση που εκφράζει, αποτελεί προϊόν συνεννόησης με την μετριοπαθέστερη «Αμάλ», με στόχο να ενισχυθεί η κοινή λιβανική διαπραγματευτική γραμμή». Έτσι, αμέσως μετά τη λήξη της κοινής συνάντησης του Χόκσταϊν με τους Αούν, Μπέρι και Μικάτι, ο αρχηγός των λιβανικών υπηρεσιών ασφαλείας δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι «όλοι ανεξαιρέτως έμειναν ευχαριστημένοι» στο Προεδρικό.
Όμως, υπήρξε μία σημαντική παραφωνία. Ο Υπουργός Ενέργειας, Ουαλίντ Φαγιάντ, μετά την κατ’ ιδίαν συνάντησή του με τον Αμερικανό διαπραγματευτή δήλωσε ότι «ο Λίβανος δεν θα αποδεχθεί τη συνεκμετάλλευση των κοιτασμάτων του με το Ισραήλ». Ουσιαστικά ο Φαγιάντ αναφερόταν σε μία πολύ βασική παράμετρο της ισραηλινής πρότασης, που μετέφερε ο Χόκσταϊν στον Λίβανο: Η εταιρεία που αξιοποιεί το Karish, να είναι η ίδια που θα εκμεταλλευθεί και το λιβανέζικο κοίτασμα Canna. Η εταιρεία δεν είναι άλλη από την ελληνική Energean.
«Εγγυήσεις» της Energean
Όπως αναφέρουν καλά πληροφορημένες πηγές, η ιδέα ήταν αμερικανικής εμπνεύσεως και υιοθετήθηκε από τους Ισραηλινούς, με βάση την απλή σκέψη ότι εάν ο ίδιος επενδυτής αναλάβει και τα δύο κοιτάσματα, τότε εκ των πραγμάτων, Ισραήλ και Λίβανος θα ενδιαφερθούν από κοινού να διατηρηθεί ηρεμία στην μεθόριό τους. Μία τέτοια εξέλιξη καθιστά ως οιονεί εγγυήτρια της διατήρησης των ευαίσθητων πολιτικών ισορροπιών την Energean, μία εταιρεία στενά συνδεδεμένη με την ενεργειακή ανάπτυξη όχι μόνο του Ισραήλ αλλά και βασικό εταίρο του ελληνικού Δημοσίου σε έργα που άπτονται άμεσα της ενεργειακής πολιτικής της Ελλάδας. Δεν αποτελεί σύμπτωση ότι, προτού ο Χόκσταϊν μεταβεί στη Βηρυτό, είχε κατ’ ιδίαν συνάντηση στην Αθήνα με τον Υπουργό Ενέργειας, Κώστα Σκρέκα, παρουσία της Λίντσεϊ Μέριλ, διευθύντριας Μέσης Ανατολής και Βορείου Αφρικής του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας των ΗΠΑ. Καλά πληροφορημένες πηγές σαφώς υπονόησαν ότι η προτεινόμενη ‘εγγυητική ισχύς’ της Energean συζητήθηκε διεξοδικά.
Εάν οι λιβανικές αντιρρήσεις καμφθούν και η Energean αναλάβει την εκμετάλλευση και του λιβανικού κοιτάσματος Canna, η παρουσία του ελληνικού παράγοντα αναβαθμίζεται υπό την εξής έννοια:
Η εν πολλοίς αόριστη «στρατηγική συνεργασία Ελλάδας-Ισραήλ» λαμβάνει σάρκα και οστά, αποδίδοντας στην Αθήνα ποιοτικά πλεονεκτήματα. Μέχρι τώρα, η Ελλάδα παρέχει στο Ισραήλ «στρατηγικό βάθος» για τις στρατιωτικές του ασκήσεις με βασικό απτό αντάλλαγμα την ισραηλινή επιχειρηματική διείσδυση στην ελληνική αγορά. Μέσω της προτεινόμενης διευθέτησης η Energean, και κατ’ επέκτασιν η Ελλάδα, αποκτά σημαντικότερο ρόλο όχι μόνο στον ενεργειακό τομέα αλλά και στον τομέα της ασφάλειας, με την ελληνική επιχειρηματική παρουσία να «εγγυάται» ουσιαστικά την ηρεμία στην μεθόριο Ισραήλ-Λιβάνου. Παράλληλα, ο ελληνικός παράγοντας θα αυξήσει την πολιτική του επιρροή στα λιβανικά κέντρα αποφάσεων, προκειμένου να ανταποκριθούν θετικά στις επίμονες παραινέσεις των Ευρωπαίων για θεσμική εξυγίανση της κατεστραμμένης λιβανικής οικονομίας. Τέλος, εξ αιτίας της άρρηκτης σχέσης της Χεζμπολάχ με το Ιράν, μέσω της προτεινόμενης «εγγυητικής» επιχειρηματικά παρουσίας της Energean στον Λίβανο, η Αθήνα θα μπορεί να βελτιώσει τους διαύλους επικοινωνίας της με την Τεχεράνη, που πρόσφατα είχαν διαταρραχθεί. Χωρίς να λαμβάνει θέση περί των ενδολιβανικών διαφορών, η Ελλάδα δεν έχει κανέναν λόγο να αφήσει έκθετο τον εμπορικό της στόλο στον Περσικό Κόλπο έναντι των θερμόαιμων Φρουρών της Επανάστασης. Άλλωστε, οι ίδιες οι ΗΠΑ προσπαθούν επίμονα να σωφρονίσουν το Ιράν για το πυρηνικό του πρόγραμμα, στις συνομιλίες που επανεκκινήθηκαν στην Βιέννη την περασμένη Πέμπτη.
Για την ώρα, πάντως, τίποτα δεν είναι βέβαιο. Μετά την επίσκεψη Χόκσταϊν στον Λίβανο και στο Ισραήλ μετέπειτα, οι Ισραηλινοί τηρούν σιγή ασυρμάτου. Από τη μια δεν χάνουν την αισιοδοξία τους για την εφαρμογή της πρότασής τους περί ‘ελληνικών’ επιχειρηματικών εγγυήσεων. Από την άλλη, δηλώνουν πως θα είναι έτοιμοι «για μερικές ημέρες μαχών», εάν τελικά η Χεζμπολάχ επιλέξει να εκτοξεύσει UAV κατά της πλατφόρμας της Energean, μόλις αρχίσει η εξόρυξη στο Karish τον Σεπτέμβριο.
Ισραηλινή «θαλάσσια κάλυψη» έναντι των τουρκικών διεκδικήσεων
Με βάση τα ανωτέρω δεδομένα, δεν είναι καθόλου τυχαίο το αίτημα του ισραηλινού πολεμικού ναυτικού να ζητήσει άδεια από την Ελλάδα για ασκήσεις νότια της Κρήτης, τη στιγμή που η Τουρκία είχε προαναγγείλει την έξοδο του γεωτρύπανου «Αμπντούλ Χαμίντ Χαν» στην ίδια περιοχή. Για να διατηρήσει τις λεπτές ισορροπίες στις σχέσεις του με Τουρκία και Ελλάδα, το ισραηλινό αίτημα δεν ανακοινώθηκε ούτε σχολιάστηκε από τα τοπικά ΜΜΕ. Όμως, το αίτημα έγινε, επιβεβαιώνοντας ακόμα μια φορά την ad hoc ταύτιση της θεώρησης του Ισραήλ και της Ελλάδας για την εφαρμογή των κανόνων του Δικαίου της Θάλασσας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Την ίδια στιγμή, το Ισραήλ με την κίνησή του αυτή, έστειλε ένα σημαντικό μήνυμα στην Τουρκία: Η πρόσφατη εξομάλυνση των διπλωματικών σχέσεων με την Άγκυρα, δεν σημαίνει αποδυνάμωση των δεσμών με την Αθήνα – ειδικά τώρα, που ο ελληνικός επιχειρηματικός παράγοντας στην μεθόριο Ισραήλ-Λιβάνου ενδέχεται να προσλάβει πολυεπίπεδο στρατηγικό περιεχόμενο.
[iEpikaira: Σε άρθρο που δημοσιεύτηκε από το The Hill (το οποίο συνέπεσε  -όχι τυχαία!- με την διαμεσολάβηση του Άμος Χόκσταϊν για την επίτευξη συμφωνίας οριοθέτησης ΑΟΖ μεταξύ Λιβάνου-Ισραήλ) όπου προτείνεται η ιδέα η Αμερική να μεσολαβήσει στην διευθέτηση των ζητημάτων που άπτονται του διαμοιρασμού των θαλάσσιων ζωνών μεταξύ Ελλάδας – Κύπρου και Τουρκίας, σχολιάσαμε θέτοντας το ερώτημα εάν πρέπει να καλωσορίσουμε μετά βαΐων και κλάδων μια αμερικανική παρέμβαση, η οφείλουμε να είμαστε κάτι παραπάνω από επιφυλακτικοί; Μάλιστα τονίσαμε ότι εάν ο αρθρογράφος -σε ρόλο “λαγού”- του The Hill υπονοούσε ότι ο ίδιος Αμερικανός απεσταλμένος, ο Άμος Χόκσταϊν, είναι αυτός που πρέπει να εμπλακεί στην επίτευξη συμφωνίας Ελλάδας-Τουρκίας-Κύπρου, εν τοιαύτη περιπτώσει δεν θα υπάρχει κανένα περιθώριο αισιοδοξίας για τον Ελληνισμό. Και εξηγήσαμε ότι όπως έχουμε ήδη αναφέρει διεξοδικά σε προηγούμενα άρθρα μας, ο ανοικτά φιλότουρκος Άμος Χόκσταϊν ΕΔΩ, είναι πρώην “λομπίστας” των LNG συμφερόντων (1, 2 και 3), πολέμιος του EastMed ΕΔΩ και εμπνευστής του γνωστού χάρτη Μπάιντεν, ο οποίος δεν αναγνωρίζει τις ελληνικές θαλάσσιες ζώνες ανατολικά του 28ου Μεσημβρινού (που τέμνει την Ρόδο) ΕΔΩ! Συνοψίσαμε με το ρητορικό ερώτημα εάν άραγε ο Τζο Μπάιντεν ο οποίος προσέλαβε εκ νέου τον Α. Χόκσταϊν λίγους μήνες αφού ανέλαβε την προεδρία, έχει διαφορετική άποψη για την μοιρασιά της Αν. Μεσογείου από αυτήν που είχε όταν ήταν αντιπρόεδρος επί Ομπάμα και επέβλεψε την δημιουργία του χάρτη Μπάιντεν; (Περισσότερα ΕΔΩ).
Τώρα μαθαίνουμε ότι ο Α. Χόκσταϊν είχε ήδη επαφές με τον Έλληνα υπουργό Ενέργειας, Κώστα Σκρέκα, παρουσία της Λίντσεϊ Μέριλ, διευθύντριας Μέσης Ανατολής και Βορείου Αφρικής του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας των ΗΠΑ. Το μόνο που γνωρίζουμε για την συνάντηση είναι ότι η προτεινόμενη “εγγυητική ισχύς” της Energean συζητήθηκε διεξοδικά αλλά δεν διευκρινίζεται τί άλλο περιείχε η ατζέντα. Υπήρξε κάποιου είδους συμφωνίας εγγυήσεως του ελληνικού κράτους για την ασφάλεια της Energean; Μήπως η παρουσία των ισραηλινών Ενόπλων Δυνάμεων νοτίως της Κρήτης ήταν το αντάλλαγμα για την παρουσία των ελληνικών στην ισραηλινή ΑΟΖ; Συζητήθηκαν και άλλα ζητήματα πέραν της συμμετοχής της Energean στην εξόρυξη φ/α στην Ισραηλινή ΑΟΖ στο Karish; Για ποιο λόγο επιλέχθηκε μια ελληνική εταιρεία για να αναλάβει το επικίνδυνο έργο εξόρυξης του κοιτάσματος Karish; Δεδομένου μάλιστα ότι η εν λόγω εταιρεία δεν φημίζεται για την ευρωστία της και αντιμετωπίζει σοβαρά ζητήματα με τις επενδύσεις της στην Καβάλα.
Το γεγονός ότι οι επαφές του Α. Χόκσταϊν στην Ελλάδα αποσιωπήθηκαν -καμία δημοσιοποίηση-, σίγουρα δεν αποτελεί λόγο για εφησυχασμό και κινεί υποψίες για το τί άλλο μπορεί να τέθηκε επί τάπητος με τους Αμερικανούς! Ειδικά αν αναλογιστεί κανείς ότι την ίδια περίοδο το τουρκικό γεωτρύπανο “Αμπντούλχαμίντ Χαν” ζέσταινε τις μηχανές του για Αν. Μεσόγειο… Περιοχή την οποία ο χάρτης Μπάιντεν -δημιούργημα του Χόκσταϊν- χαρίζει απλόχερα στην Τουρκία!]
*Ο δρ Γαβριήλ Χαρίτος διδάσκει Ιστορία των Πολιτικών Σχέσεων Κύπρου-Ελλάδας-Ισραήλ στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και στο ισραηλινό Πανεπιστήμιο Μπεν-Γκουριόν. Είναι ερευνητής του ΕΛΙΑΜΕΠ (Πρόγραμμα Μεσογείου). philenews.com

Πηγή: i-epikaira.blogspot.com

ΑΦΥΠΝΙΖΕΤΑΙ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΑ Η ΕΥΡΩΠΗ;

0

RICHARD YOUNGS

carnegie

28 Ιουλίου 2022

Getty
Περίληψη: Σε αντίθεση με τους ευρέως διαδεδομένους ισχυρισμούς, η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία δεν προκάλεσε μια θεμελιώδη γεωπολιτική αλλαγή στην εξωτερική δράση της ΕΕ.

Υπάρχει, σχεδόν, ομοφωνία ότι η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία έχει εκτοξεύσει την Ευρωπαϊκή Ένωση προς μεγαλύτερη γεωπολιτική διεκδίκηση και ενότητα. Ο πόλεμος φαίνεται να έχει ξεκλειδώσει περισσότερη πρόοδο στην εξωτερική πολιτική και την πολιτική ασφάλειας της ΕΕ σε λίγους μήνες από ό,τι είχε επιτευχθεί τις προηγούμενες δεκαετίες. Ο Ύπατος Εκπρόσωπος Josep Borrell δήλωσε με θάρρος «την αφύπνιση της γεωπολιτικής Ευρώπης».

Ωστόσο, τα βήματα της ΕΕ είναι γεωπολιτικά, μόνο, εάν χρησιμοποιηθεί μια εξαιρετικά χαλαρή αντίληψη αυτής της έννοιας, και ενώ η ενότητα έχει αναπτυχθεί μεταξύ των κρατών μελών σε ορισμένα θέματα, έχει υποχωρήσει σε άλλα. Παρά τη σταδιακή αλλαγή στην εξωτερική δράση της ΕΕ, υπάρχουν περιορισμένα στοιχεία μέχρι στιγμής ότι θα προβάλει μια ισχυρότερη ή διαφορετική μορφή ισχύος διεθνώς —δηλαδή, ως αναδυόμενος γεωπολιτικός παράγοντας— από ό,τι πριν από τον πόλεμο. Προς το παρόν, δεν υπάρχει καμία δραματική πρόκληση κάποιας ριζικά νέας ευρωπαϊκής γεωστρατηγικής.

Στην πραγματικότητα, ο πόλεμος προκαλεί μια λιγότερο άνετη συζήτηση σχετικά με τον παγκόσμιο ρόλο και την ταυτότητα της ΕΕ. Παρά την αισιόδοξη ρητορική, η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία αντιπροσωπεύει μια συντριπτική αποτυχία πολιτικής για την ΕΕ, με δεκάδες χιλιάδες Ουκρανούς να έχουν πεθάνει.

Ο τρόπος ανάλυσης της εξωτερικής δράσης της ΕΕ πρέπει να αλλάξει, διότι η σύγκρουση έχει φέρει στο προσκήνιο εννοιολογικά ερωτήματα που είναι ακριβώς το αντίστροφο από αυτά που συνήθως τίθενται από αυτή την άποψη.

ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ

Ο τόνος των εσωτερικών συζητήσεων της ΕΕ ήταν θετικός. Τα κράτη μέλη της ΕΕ έχουν ενωθεί σε ένα ενιαίο μέτωπο ενάντια στις ρωσικές ενέργειες. Έχουν ξεπεράσει τον δισταγμό και παρείχαν όπλα στην Ουκρανία. Συμφώνησαν σε αυστηρές κυρώσεις κατά της Ρωσίας. Καλωσόρισαν τους Ουκρανούς πρόσφυγες και επικαλέστηκαν έναν αδρανοποιημένο μηχανισμό προστασίας για να το πράξουν. Τα περισσότερα κράτη μέλη έχουν υποσχεθεί να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες μέχρι τον στόχο του ΝΑΤΟ του 2% του ΑΕΠ.

Αλλά υπάρχουν σαφείς περιορισμοί στην απάντηση της ΕΕ. Τα κράτη μέλη αρνήθηκαν να δεσμευτούν στρατιωτικά για να σώσουν μια κυρίαρχη, γενικά δημοκρατική ευρωπαϊκή χώρα από την κατοχή. Αρνήθηκαν να προμηθεύσουν ορισμένους τύπους όπλων, όπως μαχητικά αεροσκάφη. Προχωρούν, μόνο, πολύ αργά και εν μέρει προς τη σταδιακή κατάργηση των ρωσικών εισαγωγών ενέργειας. Αρκετές ευρωπαϊκές εταιρείες έχουν αποσυρθεί από τη Ρωσία, με δική τους συμφωνία και όχι λόγω επίσημων κυρώσεων, αλλά πολλές παραμένουν εκεί. Και ο κάπως ικανοποιημένος εορτασμός των Ευρωπαίων ηγετών και σχολιαστών για τη νέα ενότητα και αποφασιστικότητα βυθίζεται με γεγονότα στην Ουκρανία, όπου δεκάδες χιλιάδες έχουν χάσει τη ζωή τους. Με την επιτόπια κατάσταση να κυμαίνεται σε προβληματικές ισορροπίες, υπάρχει αυξανόμενη απογοήτευση μεταξύ των Ουκρανών σε σχέση με τα όρια αυτού που έχει λάβει η χώρα τους από τα κράτη της ΕΕ όσον αφορά τα όπλα και την άλλη υποστήριξη.

Η γεωπολιτική είναι ένας ατελείωτα αμφισβητούμενος όρος, αλλά αν η βασική του σημασία είναι ο ανταγωνισμός για τη γεωγραφική διαμόρφωση της ισχύος —ή την «εδαφικότητα»—τότε δεν έχει επηρεάσει πολύ τις απαντήσεις της ΕΕ. Και, αν η προβολή της σκληρής ισχύος είναι μέρος της γεωπολιτικής μόχλευσης, αυτό προφανώς λείπει από τις αντιδράσεις της ΕΕ στην εισβολή. Από μόνη της, η αύξηση των αμυντικών της δαπανών της ΕΕ δεν αποτελεί πράξη γεωπολιτικής ισχύος—ακόμα κι αν η ΕΕ είχε ξοδέψει περισσότερα για την άμυνα πριν από την εισβολή, είναι απίθανο αυτό να είχε οδηγήσει τα κράτη μέλη να επέμβουν στην Ουκρανία. Ούτε η δήλωση ενός μακροπρόθεσμου στόχου για μείωση της εξάρτησης από το ρωσικό αέριο αποτελεί απαραίτητα πράξη γεωπολιτικής ισχύος.

Από αυτή την άποψη, το εάν η ΕΕ θα ενεργήσει γεωπολιτικά θα εξαρτηθεί από το πώς θα χρησιμοποιήσει την ικανότητα ελιγμών που αποκτά από την ενεργειακή αυτονομία.

Η προσφορά της ΕΕ για καθεστώς υποψήφιας χώρας στην Ουκρανία είναι μια κρίσιμη γεωπολιτική κίνηση, ωστόσο, πολλοί ηγέτες συνεχίζουν να δίνουν έμφαση στο γεγονός ότι η ένταξη της Ουκρανίας δεν είναι εγγυημένη, ακόμη, και απίθανη. Η ΕΕ έχει επιβάλει αυστηρές κυρώσεις στη Ρωσία, αλλά παραμένει επιφυλακτική στη χρήση των κυρώσεων ως εργαλείου κρατικής τέχνη. Η απότομη αλλαγή πολιτικής έναντι της Ρωσίας μπορεί να μην μετατραπεί σε μεγάλες αλλαγές στρατηγικής προς άλλες χώρες. Ο πόλεμος στην Ουκρανία μπορεί να αποδειχθεί περισσότερο εξαίρεση παρά επείγων κανόνας.

Η κρίση έχει γαλβανίσει τον ευρωπαϊκό συντονισμό όσον αφορά την αμυντική ικανότητα, αλλά έχει επίσης ενισχύσει το στρατιωτικό προβάδισμα των Ηνωμένων Πολιτειών σε θέματα ευρωπαϊκής ασφάλειας. Εάν η στρατηγική αυτονομία αφορά εν μέρει την ανάγκη της ΕΕ να ενεργήσει όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες αρνούνται να το πράξουν, είναι δύσκολο να δούμε πώς αυτή η έννοια ταιριάζει στο πλαίσιο της εισβολής ή των συνεπειών της.

Ο περιορισμός της ΕΕ προέρχεται από στρατηγικούς υπολογισμούς και απουσία πολιτικής βούλησης, περισσότερο από έλλειψη αυτονομίας.

Για πολλά χρόνια, ο γεωπολιτικός λόγος της ΕΕ προηγείται των ενεργειών της στην ανατολική γειτονιά της. Αντί ο πόλεμος να προκαλέσει μια ριζική αλλαγή στη γεωστρατηγική της ΕΕ, υπάρχει μεγάλη συνέχεια. Υπάρχουν απόηχοι για το πώς απάντησε η ΕΕ στην προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία και τις ενέργειες στην ανατολική Ουκρανία από το 2014.

Τα μεγαλύτερα κράτη μέλη εξακολουθούν να διστάζουν να παράσχουν άμεσες εγγυήσεις ασφάλειας στην Ουκρανία και θα προτιμούσαν κάποιου είδους συμφωνία με τη Ρωσία.

ΕΝΑ ΝΕΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

Σήμερα δεν υπάρχει τόσο μια γεωπολιτική στροφή από την ΕΕ όσο ένα ακόμη βήμα στην εξέλιξη των προϋπαρχόντων στρατηγικών της πλαισίων. Πέρα από τα επιμέρους μέτρα που ελήφθησαν μετά την εισβολή στην Ουκρανία, υπάρχουν μόνο μέτριες ενδείξεις ότι η ΕΕ ξεκινά μια νέα κατεύθυνση στον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζει τις διεθνείς προκλήσεις.

Μια περίεργη παραφωνία αυξάνεται εδώ και μερικά χρόνια στο πλαίσιο των συζητήσεων για την εξωτερική πολιτική και την πολιτική ασφάλειας της ΕΕ. Σχεδόν κάθε επίσημο έγγραφο πολιτικής, υπουργική ομιλία, άρθρο, δημοσίευμα δεξαμενής σκέψης ή άρθρο σε περιοδικό επαναλαμβάνει τη γραμμή ότι η ΕΕ πρέπει να αυξήσει το επίπεδο των φιλοδοξιών της στην εξωτερική πολιτική. Επικρατεί μια εξαιρετικά ομοιόμορφη θέση ότι η ΕΕ πρέπει να δεσμευτεί να ασκήσει περισσότερη δύναμη και επιρροή στον κόσμο. Για ορισμένους, η ΕΕ πρέπει να αξιοποιήσει το γεωπολιτικό άνοιγμα που προκαλείται με τον πόλεμο στην Ουκρανία για να προωθήσει ένα μακροχρόνιο μενού επιλογών για την ενίσχυση των θεσμικών ικανοτήτων και διαδικασιών της. Οι επίσημες πολιτικές φιλοδοξίες της ΕΕ και των κρατών μελών δείχνουν όλες προς τον ίδιο στόχο για αυξημένη διεθνή παρουσία και φωνή. Σε όλα αυτά, ωστόσο, οι συζητήσεις αφορούν κυρίως το πόσο υστερεί η ΕΕ σε αυτόν τον ευρέως συμφωνημένο στόχο, όχι τον ίδιο τον στόχο.

Ταυτόχρονα, πολλά στοιχεία της εξωτερικής δράσης της ΕΕ βρίσκονται σε αντίθετη τροχιά απο την υποβαθμισμένη φιλοδοξία και την περικομμένη δέσμευση.

Παρά την πανταχού παρούσα ρητορική για το αντίθετο, οι περισσότερες εξωτερικές ενέργειες της ΕΕ εδώ και αρκετό καιρό δεν αφορούσαν την εξωτερική προβολή ισχύος αλλά την απόκρουση ή τον μετριασμό των επιρροών άλλων δυνάμεων. Η ΕΕ αντιλαμβάνεται ολοένα και περισσότερο τη φιλελεύθερη εξωτερική πολιτική ως περιστολή και σύνεση, και ενώ ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν υποσχέθηκε να αντιστρέψει αυτή την τάση, σύντομα υποχώρησε από έναν πιο «επιθετικό» φιλελευθερισμό. Η τάση οφείλεται σε πολλούς παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων των περιορισμών στην εσωτερική πολιτική, της συμπίεσης των οικονομικών πόρων και της εστίασης στη στρατηγική σύνεση.

Τα γεγονότα στο Αφγανιστάν, το Μάλι, τη Συρία και αλλού μιλούν για μια απομάκρυνση από τις φιλόδοξες μορφές επέμβασης της ΕΕ στις συγκρούσεις. Ενώ μιλούσε για την απάντησή της στον πόλεμο στην Ουκρανία, η ΕΕ ολοκληρώνει την εκκαθάριση της αποστολής ασφαλείας της στο Μάλι. Η ΕΕ εδώ και αρκετά χρόνια ενισχύει τις αμυντικές ικανότητες μέσω της Μόνιμης Διαρθρωμένης Συνεργασίας και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Άμυνας, αλλά αυτές οι προσπάθειες προσανατολίζονται περισσότερο στην προστασία του ευρωπαϊκού εδάφους παρά στην προβολή της σκληρής ισχύος προς τα έξω. Το πρόσφατο Zeitenwende της Γερμανίας (το υποτιθέμενο σημείο καμπής στην εξωτερική της πολιτική) έχει μέχρι στιγμής πλαισιωθεί με τη σχετικά στενή έννοια της βελτίωσης των αμυντικών στρατιωτικών ικανοτήτων της χώρας.

Η αναπτυξιακή βοήθεια της ΕΕ είναι σχετικά σταθερή, αλλά αποτελεί χαμηλό και μειούμενο μερίδιο του ΑΕΠ των δικαιούχων κρατών, ενώ οι μη δυτικοί δωρητές αυξάνουν την εξωτερική τους χρηματοδότηση πιο αποφασιστικά.

Η ΕΕ έχει πλέον εκτοπιστεί σαφώς από την Κίνα στην Αφρική και τη Λατινική Αμερική, και δεν έχει ιδιαίτερα φιλόδοξες στρατηγικές σε καμία από τις δύο περιοχές για να το αντιστρέψει αυτό. Σε μέρη της Μέσης Ανατολής, η Ρωσία έχει παραμερίσει τα ευρωπαϊκά κράτη, παρά την περιορισμένη οικονομική ισχύ της.

Οι ροές ξένων επενδύσεων από την ΕΕ κορυφώθηκαν πριν από μερικά χρόνια και η εμπορική πολιτική της Ένωσης μεταμορφώνεται τώρα σε εσωτερική βιομηχανική πολιτική. Ο ρυθμός υπογραφής νέων εμπορικών συμφωνιών έχει επιβραδυνθεί και οι πολυετείς συνομιλίες για το ελεύθερο εμπόριο ουσιαστικά έχουν εγκαταλειφθεί. Ενώ το «φαινόμενο των Βρυξελλών» γιορτάζεται συνήθως, οι πιο θεσμοθετημένες μορφές του έχουν υποχωρήσει εδώ και μια δεκαετία: η ΕΕ έχει απομακρυνθεί από την εξωτερική δράση που επικεντρώνεται στη εξαγωγή, χοντρά, των κανόνων της προς ελαφρύτερες μορφές διπλωματικού διαλόγου.

Η απάντηση της ΕΕ στην εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία δεν ταιριάζει μόνο σε αυτήν την τάση – αλλά μεγεθύνει την ασυμφωνία μεταξύ της ρητορικής και των πράξεών της. Η ρητορική με επίκεντρο την ΕΕ που τώρα ανεβάζει πολλές ταχύτητες στις φιλοδοξίες της για την εξωτερική πολιτική και η προβολή της δύναμης έχει φτάσει στα όρια της έκρηξης παρά τα τραγικά γεγονότα στην Ουκρανία.

Ωστόσο, όπως αναφέρθηκε παραπάνω, οι κύριες αποφάσεις πολιτικής της ΕΕ καθοδηγούνται από την επιθυμία να μην εμπλακεί άμεσα, να μην έχει την ευθύνη της ταχείας ενσωμάτωσης της Ουκρανίας και να μην χρειαστεί να διαχειριστεί βαθιά συνδεδεμένες διεθνείς αλληλεξαρτήσεις.

Οι συζητήσεις σχετικά με την εξωτερική δράση της ΕΕ θα ωφελούνταν από το να είναι πιο θεμελιωμένες στην αξιολόγηση και την εξήγηση αυτών των αμυντικών τάσεων. Μια τέτοια αλλαγή στην αναλυτική εστίαση θα βοηθούσε να προχωρήσουμε πέρα ​​από τις τελετουργικές εκκλήσεις για περισσότερα  στην εξωτερική πολιτική της ΕΕ—περισσότερη ισχύς, περισσότερη αυτονομία, περισσότερη κυριαρχία, περισσότερη ενότητα, περισσότερη ηγεσία, περισσότερη παρουσία, περισσότερη φωνή— που διαψεύδουν τη συνήθη επιδίωξή της για λιγότερα .

Θα ήταν επίσης χρήσιμο να τεθούν πιο διερευνητικές ερωτήσεις σχετικά με τη σχέση μεταξύ όλων των συνήθως απαριθμούμενων σκελών της αυξημένης φιλοδοξίας της ΕΕ. Είναι η πίεση για περισσότερη ευρωπαϊκή κυριαρχία συνώνυμη με περισσότερη δύναμη; Όταν οι ηγέτες τονίζουν τους κινδύνους της αλληλεξάρτησης, είναι σοβαροί όταν υπόσχονται νέες εταιρικές σχέσεις και εμπορικές συμφωνίες της ΕΕ σε όλο τον κόσμο; Απαιτεί μια πραγματικά πράσινη μετάβαση μια μείωση σε ορισμένες πτυχές του παγκόσμιου αποτυπώματος της ΕΕ, παρά τους σαρωτικούς ισχυρισμούς για το αντίθετο; Κινδυνεύει η εστίαση της ΕΕ στα γεωοικονομικά να επισκιάσει τη γεωπολιτική της αξίωση; Η μεγαλύτερη χρήση εξουσίας και ευρωπαϊκής κυριαρχίας θα συγκρουόταν μερικές φορές με την οικοδόμηση αυθεντικά συνδιαμορφωμένων, αμοιβαία επωφελών εταιρικών σχέσεων με άλλες κοινωνίες;

Οι απαντήσεις σε τέτοια ερωτήματα μπορεί να αποκαλύψουν ότι η ΕΕ πρέπει να είναι πιο επιλεκτική ως προς το πού και πώς θα αυξήσει τις διεθνείς φιλοδοξίες της. Η εμβάθυνση σε αυτήν την προοπτική μπορεί να είναι εννοιολογικά πιο κατάλληλη από το να αθετήσουμε μονοδιάστατα ρεφρέν σχετικά με την ανάγκη για μια πιο παγκόσμια Ευρώπη.

Ο κίνδυνος που χρήζει ανάλυσης μπορεί να είναι να κολλήσει η ΕΕ σε μια στρατηγικά ουδέτερη χώρα: να χάσει την πεποίθησή της σε φιλελεύθερες έννοιες ασφάλειας χωρίς να τις αντικαταστήσει με πλήρη κινητοποίηση γεωπολιτικής ισχύος.

Οι διπλωμάτες της ΕΕ πιθανότατα θα αμφισβητούσαν αυτήν την κριτική και θα απαντούσαν απαριθμώντας όλες τις νέες πολιτικές που βρίσκονται στα σκαριά για να ενισχύσουν τη δύναμη της ένωσης από την εισβολή στην Ουκρανία και να διασφαλίσουν ότι θα έχει βαρύτερο παγκόσμιο αποτύπωμα. Αλλά αυτό θα επιβεβαίωνε ότι η συζήτηση τείνει να κινείται προς μία μόνο κατεύθυνση, παραγκωνίζοντας περισσότερο ποικίλους προβληματισμούς. Φαίνεται να υπάρχει σχεδόν υπερβολικά εύκολη συμφωνία μεταξύ εκείνων που ασχολούνται με την εξέταση της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ σχετικά με ιδέες που υποχωρούν στον ορίζοντα, χρόνο με το χρόνο. Αυτό δημιουργεί έναν τόνο μη πραγματικότητας με ατελείωτες εκκλήσεις για περισσότερη δέσμευση ή δύναμη που συνυπάρχουν με τις προτεραιότητες των κρατών μελών που αφορούν περισσότερο την εύρεση προστατευτικών μαξιλαριών στον κόσμο.

Παρόλο που οι ηγέτες επιμένουν τελετουργικά ότι στόχος είναι ή πρέπει να είναι η ενίσχυση και διεύρυνση της παγκόσμιας επιρροής και ισχύος της ΕΕ, κινούνται προς στρατηγικές αποφυγής της έντονης ανάμειξης σε επικίνδυνες και δαπανηρές εξωτερικές πρωτοβουλίες.

Απαιτείται αλλαγή παραδείγματος στους όρους της συζήτησης σχετικά με τη διεθνή παρουσία της ΕΕ. Αντί απλώς να διακηρύσσεται και να γιορτάζεται η νέα ενότητα και ο σκοπός της, μια πιο χρήσιμη συζήτηση θα επικεντρωνόταν στις περίπλοκες ισορροπίες μεταξύ διαφορετικών ειδών ιδιοτελών συμφερόντων και προτεραιοτήτων. Αναγνωρίζει ότι η ΕΕ θα αγωνιστεί για να είναι ταυτόχρονα φορέας καθορισμού ατζέντας και αποφυγής κινδύνων. Θα διερευνήσει πιο αυστηρά πόσο μακριά —ή ακόμη και αν— η ΕΕ μπορεί να έχει μεγαλύτερη παγκόσμια ισχύ και ταυτόχρονα λιγότερη έκθεση στους κινδύνους που αυτό συνεπάγεται. Και θα συγκρίνει πιο προσεκτικά το κόστος συμμετοχής ή μη σε καταστάσεις κρίσης.

Το τελικό σημείο είναι ότι, παρόλο που η ΕΕ αναβαθμίζει την εξωτερική της δράση σε ορισμένους τομείς, η φιλοδοξία της πρέπει, επίσης, να εδράζεται σε αυτό που είναι πολιτικά ρεαλιστικό. Ένα πιο διαφοροποιημένο σύνολο στρατηγικών ιδεών θα βοηθούσε στη δημιουργία μιας πιο θεμελιωμένης συζήτησης σχετικά με τον ρόλο της Ευρώπης στις παγκόσμιες υποθέσεις. Ο πόλεμος στην Ουκρανία απαιτεί περισσότερο αυτό παρά γιορτές απατηλών γεωπολιτικών αφυπνίσεων.

Ρίτσαρντ Γιανγκς
Ο Richard Youngs είναι ανώτερος συνεργάτης στο Πρόγραμμα Δημοκρατίας, Σύγκρουσης και Διακυβέρνησης, που εδρεύει στο Carnegie Europe. Εργάζεται στην εξωτερική πολιτική της ΕΕ και σε θέματα διεθνούς δημοκρατίας.

Απόδοση: Ανιχνεύσεις

Γιατί η Ευρώπη παρακολουθεί προσεκτικά την εμβάθυνση των δεσμών Ρωσίας-Τουρκίας;

0

Explained Desk | New Delhi |

11 Αυγούστου 2022

Η Ρωσία και η Τουρκία θεωρούνται συχνά ως γεωπολιτικοί αντίπαλοι, των οποίων οι εντάσεις μπορούν να εντοπιστούν εδώ και πολλούς αιώνες. Επί του παρόντος, η σχέση τους φαίνεται να γίνεται ισχυρή και οι ειδικοί λένε ότι αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε αντίποινα από τη Δύση. Εξηγούμε τι έχει συμβεί και πώς μπορεί να αντιδράσει η Ευρώπη.

Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, ο υπουργός Άμυνας της Ρωσίας Σεργκέι Σόιγκου, ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ο Τούρκος υπουργός Άμυνας Χουλουσί Ακάρ παρευρίσκονται σε τελετή υπογραφής στην Κωνσταντινούπολη της Τουρκίας. (REUTERS/Umit Bektas/File Photo) 

Η Ρωσία και η Τουρκία συμφώνησαν να ενισχύσουν την οικονομική συνεργασία σε μια συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στην πόλη Σότσι της Ρωσίας στις 5 Αυγούστου. Αυτή η συνάντηση αντιμετωπίστηκε με ανησυχία από τις ευρωπαϊκές χώρες, σε μια στιγμή που η Δύση επιδίωξε να μειώσει το εύρος των οικονομικών της σχέσεων με τη Ρωσία λόγω του συνεχιζόμενου πολέμου στην Ουκρανία.

Ωστόσο, ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζίπ Ταγίπ Ερντογάν και ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν δεν διατηρούσαν πάντα θερμές σχέσεις μεταξύ τους. Οι δύο χώρες θεωρούνται συχνά ως γεωπολιτικοί αντίπαλοι, των οποίων οι εντάσεις μπορούν να εντοπιστούν εδώ και πολλούς αιώνες. Επί του παρόντος, η διμερής σχέση φαίνεται να γίνεται ισχυρή και οι ειδικοί λένε ότι αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε κάποιου είδους αντίποινα από τη Δύση. Εξηγούμε τι έχει συμβεί και πώς μπορεί να αντιδράσει η Ευρώπη από εδώ και πέρα.

Ποια είναι η συμφωνία που υπεγράφη μεταξύ Ρωσίας και Τουρκίας;

Το τουρκικό τηλεοπτικό κανάλι TRT ανέφερε σε ρεπορτάζ που επικαλείται δηλώσεις του προέδρου Ερντογάν, ότι οι δύο ηγέτες έθιξαν τις εξαγωγές φυσικού αερίου προς την Τουρκία και συμφώνησαν να πληρώσουν, εν μέρει, γι αυτές σε ρωσικό νόμισμα, το ρούβλι.

Σύμφωνα με έκθεση του Bloomberg, πέντε τουρκικές τράπεζες έχουν υιοθετήσει το ρωσικό σύστημα πληρωμών Mir για πληρωμή σε ρούβλια.

Οι χώρες συμφώνησαν επίσης να «ανταποκριθούν η μία στις προσδοκίες της άλλης για την οικονομία και την ενέργεια». Ο Ρώσος αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Αλεξάντερ Νόβακ δήλωσε στους δημοσιογράφους: «Μιλήσαμε για τον χρηματοπιστωτικό τραπεζικό τομέα — για τον οποίο έγιναν επίσης μεγάλες συμφωνίες — ώστε οι εμπορικές εταιρείες μας, οι πολίτες μας να μπορούν να κάνουν συναλλαγές κατά τη διάρκεια των τουριστικών ταξιδιών τους και να ανταλλάσσουν χρήματα ως μέρος του εμπορικού τζίρου, σύμφωνα με το ρωσικό πρακτορείο ΜΜΕ TASS.

Άλλοι τομείς συνεργασίας που αναφέρθηκαν σε Κοινή Δήλωση Τύπου που δημοσιεύθηκε στη συνέχεια ήταν οι μεταφορές, το εμπόριο, η γεωργία, η βιομηχανία, τα οικονομικά, ο τουρισμός και οι κατασκευές.

Γιατί ανησυχούν οι ευρωπαϊκές χώρες;

Ένας αξιωματούχος της ΕΕ είπε στους Financial Times ότι το μπλοκ παρακολουθεί τις τουρκο-ρωσικές σχέσεις «ολοένα και πιο στενά». Ανώτερος δυτικός αξιωματούχος πρότεινε επίσης ότι σε περίπτωση πιο ακραίων μέτρων, οι χώρες ενδέχεται να ζητήσουν την απόσυρση των επενδύσεων από την Τουρκία και να σταματήσουν τις τράπεζες και τις εταιρείες τους να λειτουργούν στη χώρα.

Μια άλλη πηγή ανησυχίας θα μπορούσε να είναι το σύστημα πληρωμών Mir της Ρωσίας, ανέφεραν οι Financial Times, το οποίο υιοθετήθηκε από 5 τουρκικές τράπεζες. Καθώς η Visa και η Mastercard ανέστειλαν τις δραστηριότητές τους στη Ρωσία μετά την εισβολή στην Ουκρανία, οι Ρώσοι τουρίστες στην Τουρκία μπορούν πλέον να χρησιμοποιούν την κάρτα Mir, παρακάμπτοντας ουσιαστικά ορισμένες δυτικές κυρώσεις.

Ταυτόχρονα, η Τουρκία είναι ένας σημαντικός εταίρος για την ΕΕ, χωρίς να είναι επίσημο μέλος. Η χώρα είναι επίσης επί μακρόν μέλος του Οργανισμού Βορειοατλαντικής Συνθήκης (ΝΑΤΟ), της συμμαχίας ασφάλειας της Ευρώπης και των δυτικών χωρών.

Κρατάει το κλειδί για να επιτραπεί στη Σουηδία και τη Φινλανδία να εισέλθουν στο ΝΑΤΟ, κάτι που η συμμαχία μπορεί να είναι πρόθυμη να κάνει δεδομένων των γεγονότων στην Ουκρανία. Η έκθεση των Financial Times αναφέρθηκε επίσης στον καθοριστικό ρόλο της Τουρκίας στην αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης της Συρίας, δηλώνοντας ότι η χώρα φιλοξένησε περίπου 3,7 εκατομμύρια Σύρους ως μέρος μιας συμφωνίας με την ΕΕ και «βοήθησε στον περιορισμό της ροής μεταναστών προς την Ευρώπη». Σε γενικές γραμμές, η Τουρκία είναι ένας σημαντικός εταίρος για τη Δύση και η ανάληψη δράσης εναντίον της θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια νέα σειρά ζητημάτων που θα εμφανιστούν στη Δύση.

Μια πράξη εξισορρόπησης;

Η Ρωσία είναι φίλη της Τουρκίας αλλά και διαχρονικός γεωπολιτικός αντίπαλος, πηγαίνοντας πίσω, στους ρωσο-οθωμανικούς πολέμους. Για την Τουρκία, η προσάρτηση της Κριμαίας από τη Μόσχα το 2015 ήταν μια ανησυχητική εξέλιξη και ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είπε ότι η Τουρκία δεν θα αναγνωρίσει ποτέ αυτή την «παράνομη» ενέργεια. Τα στρατηγικά τους συμφέροντα τους έκαναν επίσης να ταχθούν σε αντίθετες πλευρές κατά τη διάρκεια του συριακού εμφυλίου πολέμου.

Τα τελευταία χρόνια, η Άγκυρα και η Μόσχα μπόρεσαν να συνεργαστούν, παρόλο που κατά καιρούς βρίσκονται σε διαμάχη. Στις δηλώσεις τους μετά τη συνάντηση στις 5 Αυγούστου, που είναι διαθέσιμες στον ιστότοπο του Κρεμλίνου, οι ηγέτες ανέφεραν τη συνεχιζόμενη κατασκευή του πυρηνικού σταθμού Akkuyu, ο οποίος υποστηρίζεται από τη ρωσική εταιρεία Rosatom από το 2010. Όταν ολοκληρωθεί θα είναι ο πρώτος σταθμός πθρηνικής ενέργειας της Τουρκίας.

Αναφέρθηκαν επίσης στον TurkStream, έναν υποθαλάσσιο αγωγό φυσικού αερίου μέσω της Μαύρης Θάλασσας που «συνδέει άμεσα τα μεγαλύτερα αποθέματα φυσικού αερίου στη Ρωσία με το τουρκικό δίκτυο μεταφοράς φυσικού αερίου, παρέχοντας αξιόπιστη ενέργεια στην Τουρκία, τη Νότια και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη», σύμφωνα με την ιστοσελίδα του.

Από την άλλη πλευρά, οι ΗΠΑ επέβαλαν κυρώσεις στην Τουρκία το 2020 στο πλαίσιο του νόμου Countering American Adversaries Through Sanctions Act (CAATSA), για την αγορά του πυραυλικού συστήματος αεράμυνας S-400 από τη Μόσχα. Η Ινδία έχει επίσης αγοράσει αυτό το σύστημα, αλλά έλαβε εξαίρεση από την επιβολή του CAATSA από την κυβέρνηση των ΗΠΑ.

Ο Ερντογάν δεν υποστήριξε την εισβολή στην Ουκρανία, αλλά η Τουρκία δεν έχει ενταχθεί στο οικονομικό μποϊκοτάζ κατά της Ρωσίας από τη Δύση. Αυτή η μεσαία θέση χρησιμοποιήθηκε ξανά από την Τουρκία πρόσφατα, όταν μεσολάβησε στη συμφωνία εξαγωγής σιτηρών μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας τον Ιούλιο, η οποία ξεμπλοκάρει σημαντικά λιμάνια της Ουκρανίας στη Μαύρη Θάλασσα. Για πόσο καιρό αυτή η θέση μπορεί να διατηρηθεί ενόψει της αυξανόμενης εγγύτητας της Τουρκίας με τη Ρωσία, είναι το ερώτημα που παραμένει.

indianexpress.com

 

Η Τουρκία υπονομεύει τις κυρώσεις της Δύσης στη Ρωσία;

0

12 Αυγούστου 2022 07:11 Gmt+3
Τελευταία ενημέρωση στις: 12 Αυγούστου 2022 09:38 Gmt+3
Η ενίσχυση των διμερών δεσμών μεταξύ Τουρκίας και Ρωσίας προκαλεί ανησυχία στη Δύση, καθώς προσπαθεί να συνεχίσει να ασκεί πίεση στη ρωσική οικονομία μετά την εισβολή της στην Ουκρανία, μετέδωσε την Παρασκευή η γερμανική τηλεόραση Deutsche Welle.

Η Άγκυρα και η Μόσχα, που είχαν ένα ταραχώδες παρελθόν, αυξάνουν τη συνεργασία τους λόγω έλλειψης εναλλακτικών λύσεων, σύμφωνα με ειδικούς της DW, καθώς «δύο οικονομικά ταλαιπωρημένοι ηγέτες» επιδιώκουν να ανακάμψουν την οικονομία τους και να βρουν έναν τρόπο να παρακάμψουν τις δυτικές κυρώσεις.

Ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ο Ρώσος ομόλογός του Βλαντιμίρ Πούτιν συμφώνησαν την περασμένη εβδομάδα να ενισχύσουν τη συνεργασία στους τομείς των μεταφορών, της γεωργίας και των κατασκευών και αρχίζουν να εφαρμόζουν μερική πληρωμή σε ρούβλια για τις παραδόσεις φυσικού αερίου.

Η τετράωρη συνάντηση μεταξύ του ζευγαριού στο θέρετρο του Σότσι της Μαύρης Θάλασσας ήταν η δεύτερη μέσα σε λιγότερο από ένα μήνα και πυροδότησε αναφορές ότι η Άγκυρα αντιμετωπίζει πιθανές κυρώσεις από τη Δύση λόγω των αναπτυσσόμενων δεσμών με την Ρωσία, της οποίας η οικονομία έχει πληγεί σοβαρά από κυρώσεις εξαιτίας της εισβολής στην Ουκρανία.

“Η Τουρκία είναι de facto η μόνη εναπομείνασα σύνδεση της Ρωσίας με τη Δύση. Ως εκ τούτου, η Άγκυρα είναι εξαιρετικά σημαντική για τη Ρωσία αυτή τη στιγμή”, δήλωσε στη DW ο Κερίμ Χας, ανεξάρτητος πολιτικός αναλυτής για τις σχέσεις Ρωσίας και Ευρασίας με έδρα τη Μόσχα, προσθέτοντας ότι Το μνημόνιο ήταν μέρος της προσπάθειας να διευκολυνθούν οι ρωσικές συναλλαγές με την Ευρώπη μέσω Τουρκίας για να παρακαμφθούν οι κυρώσεις.

Ο Ερντογάν εργάστηκε για να χρησιμοποιήσει τις θερμές σχέσεις του τόσο με την Ουκρανία όσο και με τη Ρωσία για να παίξει έναν ρόλο στον τερματισμό του πολέμου που ξεκίνησε το Κρεμλίνο στις 24 Φεβρουαρίου. Σε αντίθεση με πολλά δυτικά κράτη, η Τουρκία αρνήθηκε να επιβάλει κυρώσεις στη Ρωσία και συνέχισε να εισάγει ενέργεια από τη χώρα.

Επικαλούμενοι έξι δυτικούς αξιωματούχους, οι Financial Times ανέφεραν το Σάββατο ότι τα δυτικά κράτη ανησυχούν όλο και περισσότερο για την εντατικοποίηση των οικονομικών δεσμών μεταξύ Τουρκίας και Ρωσίας, προειδοποιώντας για τον αυξανόμενο κίνδυνο να αντιμετωπίσει η Άγκυρα πιθανά τιμωρητικά αντίποινα εάν βοηθήσει τη Μόσχα να αποφύγει τις κυρώσεις.

Ο Zaur Gasimov, ειδικός στις σχέσεις Τουρκίας-Ρωσίας στο Πανεπιστήμιο της Βόννης, υποβάθμισε τις απειλές ότι η Άγκυρα αντιμετωπίζει βραχυπρόθεσμα δυτικές κυρώσεις. Η Δύση πρέπει να διατηρήσει σταθερό διάλογο με την Άγκυρα δεδομένων άλλων πρόσφατων εντάσεων στην Ευρώπη, όπως αυτές μεταξύ Σερβίας και Κοσσυφοπεδίου, σύμφωνα με τον Γκασίμοφ.

Ο Sinan Ulgen, Πρόεδρος της δεξαμενής σκέψης EDAM, δήλωσε στη DW ότι η Άγκυρα παραμένει επιφυλακτική καθώς προσπαθεί να “εκμεταλλευτεί το κενό που δημιουργείται από τη διακοπή των εμπορικών και επενδυτικών συμφωνιών δυτικών εταιρειών στη Ρωσία”.

Η Τουρκία δεν έχει δεχθεί μεγάλες επενδύσεις από Ρώσους ολιγάρχες και ως εκ τούτου «δεν υπάρχουν λόγοι για την ΕΕ να επιβάλει κυρώσεις στην Τουρκία ή τις τουρκικές εταιρείες αυτήν τη στιγμή», είπε ο πρώην Τούρκος διπλωμάτης.

Η Τουρκία θα μπορούσε να διαδραματίσει έναν ρόλο βοηθώντας την ΕΕ μεσοπρόθεσμα να διαφοροποιήσει τις προμήθειες φυσικού αερίου της μακριά από τη Ρωσία, καθιστάμενη κόμβος για την εξαγωγή φυσικού αερίου από το Αζερμπαϊτζάν και ίσως το Ιράν, είπε ο Ulgen.

Οι πέντε κορυφαίοι καταναλωτές φυσικού αερίου της Ρωσίας είναι η Γερμανία, η Ιταλία, η Λευκορωσία, η Τουρκία και η Ολλανδία και η ρωσική εταιρεία Gazprom ήταν ιστορικά ο μεγαλύτερος προμηθευτής φυσικού αερίου στην Ευρώπη, προμηθεύοντας 137 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα (bcm) φυσικού αερίου μέσω αγωγών στις χώρες της ΕΕ το 2021. σύμφωνα με τις επίσημες εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την αγορά φυσικού αερίου.

“Αυτό, ωστόσο, θα απαιτήσει από την ΕΕ να δεσμευτεί να συνάψει μακροπρόθεσμες συμφωνίες αγοράς με αυτές τις χώρες”, δήλωσε ο Ulgen.

Μιλώντας για τη συμφωνία του Ερντογάν με τον Πούτιν για συναλλαγές σε ρούβλια, ο Timothy Ash, επικεφαλής της ομάδας αναδυόμενων αγορών της Bluebay Asset Management με έδρα το Λονδίνο, είπε ότι η κίνηση θα έχει πολύ περιορισμένο αποτέλεσμα.

«Είναι περισσότερο σηματοδοτημένο στη Δύση ότι υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις στον τρόπο διεξαγωγής των συναλλαγών και δεν χρειάζεται να είναι όλες σε δολάρια και ευρώ», σύμφωνα με τον Ash.

DW/Ahval

Explained: Why is Europe keeping a watchful eye on deepening Russia-Turkey ties?

0

Russia and Turkey are often viewed as geopolitical rivals, whose tensions can be traced back by many centuries. Currently, their relationship appears to be growing strong, and experts say this could lead to retaliation from the West. We explain what has happened, and how Europe may react.

By: Explained Desk | New Delhi |
Updated: August 11, 2022 10:59:20 pm

U.N. Secretary-General Antonio Guterres, Russia’s Defence Minister Sergei Shoigu, Turkish President Recep Tayyip Erdogan and Turkish Defence Minister Hulusi Akar attend a signing ceremony in Istanbul, Turkey. (REUTERS/Umit Bektas/File Photo)

Russia and Turkey agreed to enhance economic cooperation at a meeting held in the city of Sochi, Russia, on August 5. This meeting was viewed with some alarm by European countries, coming at a time when the West has sought to reduce the scope of its economic relations with Russia over the ongoing war in Ukraine.

However, Turkish President Recip Tayyib Erdogan and Russian President Vladimir Putin have not always maintained warm relations with each other. The two countries are often viewed as geopolitical rivals, whose tensions can be traced back by many centuries. Currently, the bilateral relationship appears to be growing strong, and experts say this could lead to some kind of retaliation from the West. We explain what has happened, and how Europe may react from here onwards.

What is the agreement signed between Russia and Turkey?

Turkey’s TRT television channel said in a report citing statements made by President Erdogan, that the two leaders had touched upon gas exports to Turkey and agreed to partially pay for them in Russian currency, the ruble.

According to a Bloomberg report, five Turkish banks have adopted Russia’s Mir payments system for payment in rubles.

The countries also agreed to “meet one another’s expectations on the economy and energy”. Russian Deputy Prime Minister Alexander Novak told reporters: “We talked about the financial banking sector — on which big agreements were also reached — so that our commercial companies, our citizens can make transactions during their tourist trips and exchange money as part of trade turnover,” according to Russian media agency TASS.

Other areas of cooperation mentioned in a Joint Press Statement released afterwards were transportation, commerce, agriculture, industry, finance, tourism and construction.

Why are European countries concerned?

One EU official told Financial Times that the bloc was monitoring Turkish-Russian relations “more and more closely”. A senior Western official also suggested that in case of more extreme measures, countries might call for the withdrawal of investments from Turkey and stop their banks and companies from operating in the country.

Another source of concern could be Russia’s Mir payment system, the Financial Times reported, which has been adopted by 5 Turkish banks. With Visa and Mastercard suspending their operations in Russia since the invasion of Ukraine, Russian tourists in Turkey can now use their Mir card, effectively circumventing some Western sanctions.

At the same time, Turkey is an important partner for the EU, without being an official member. The country has also been a longtime member of the North Atlantic Treaty Organization (NATO), the security alliance of Europe and Western countries.

It holds the key to allowing Sweden and Finland admission into NATO, which the alliance might be eager to do given the events in Ukraine. The Financial Times report also referred to Turkey’s instrumental role in dealing with the Syrian refugee crisis, stating that the country hosted around 3.7 million Syrians as part of a deal with the EU, and “helped to stem the flow of migrants to Europe.” On the whole, Turkey is an important partner with the West and taking action against it could lead to a new range of issues cropping up for the West.

A balancing act?

Russia is a friend of Turkey but also an age-old geopolitical rival, going back to the Russo-Ottoman wars. For Turkey, Moscow’s annexation of Crimea back in 2015 has been a nagging concern and President Recep Tayyip Erdogan has said Turkey will never recognise this “illegal” action. Their strategic interests also made them take opposing sides during the Syrian Civil War.

In the last few years, Ankara and Moscow have been able to collaborate on projects, despite being at loggerheads at times. In their statements after the meeting on August 5, available on the Kremlin website, the leaders mentioned the ongoing construction of the Akkuyu nuclear power plant, which has been backed by the Russian firm Rosatom since 2010. When completed it would be Turkey’s first nuclear power plant.

They also referenced TurkStream, an underwater gas pipeline through the Black Sea that “directly connects the largest gas reserves in Russia to the Turkish gas transportation network, providing reliable energy to Turkey, South and Southeast Europe,” as per its website.

On the other hand, the US sanctioned Turkey in 2020 under its Countering American Adversaries Through Sanctions Act (CAATSA), for purchasing the S-400 air defence missile system from Moscow. India has also purchased this system but got an exception from the imposition of CAATSA by the US government.

Erdogan neither supported the invasion of Ukraine, nor has Turkey joined the Western-led economic boycott of Russia. This middle position was again utilised by Turkey recently, when it brokered the grain export deal between Ukraine and Russia in July, which unblocked Ukraine’s important ports on the Black Sea. For how long this position can be maintained in the face of Turkey’s increasing proximity with Russia, is the question that remains.

indianexpress.com

Το σχέδιο Ερντογάν και η μεγάλη εικόνα

0

Στα σημαντικά ζητήματα, η επικέντρωση στις εξελίξεις της κάθε ώρας και ημέρας είναι επιβεβλημένη. Μπορεί όμως να αποβεί και παραπλανητική. Το πρόβλημα ξεκινά από την προσπάθεια να εξαχθούν γενικά συμπεράσματα από καθημερινές ειδήσεις και να υποστηριχθούν ερμηνείες των οποίων η επιβεβαίωση ή/και η διάψευση ξεπερνά κατά πολύ το βεληνεκές της κάθε επιμέρους και εφήμερης εξέλιξης.

Από τα λαβράκια που περιλάμβανε το μενού στη συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν τον Μάρτιο στην Κωνσταντινούπολη και τα «οφέλη σε πολλά επίπεδα» που κάποιοι έσπευσαν να διαφημίσουν, περάσαμε – μέσα από τις οξύτατες εντάσεις και τις κλιμακούμενες απειλές που μεσολάβησαν – στα εξίσου βιαστικά συμπεράσματα που ακούμε για το υποτιθέμενο «μορατόριουμ», με αφορμή την επιλογή του Ερντογάν να ξεκινήσει τις εργασίες του νέου γεωτρύπανου Αμπντουλχαμίντ Χαν σε νερά κοντά στην Αττάλεια.

Στο μεταξύ, η Άγκυρα έχει ανοίξει με τρόπο συστηματικό μια εντυπωσιακή και διαρκώς εμπλουτιζόμενη βεντάλια διεκδικήσεων, με σαφή επιβεβαίωση ακραίων θέσεων και τις τελευταίες ημέρες. Χρειαζόμαστε μια σαφέστερη εποπτεία της μεγάλης εικόνας.

Όμως εδώ η «μεγάλη εικόνα» σημαίνει δυο πράγματα. Αφενός αυτήν που εμείς στην Ελλάδα θα έπρεπε να έχουμε αντιληφθεί σε σχέση με τους τουρκικούς στρατηγικούς σχεδιασμούς, πέρα από τις τακτικές κινήσεις και καθημερινές αναδιπλώσεις.

Αφετέρου η «μεγάλη εικόνα» αναφέρεται στο πλανητικό περιβάλλον που μετασχηματίζεται αργά. Όπως έχω εξηγήσει κατ’ επανάληψη, παρά τα πολλά προβλήματά του ο Ερντογάν φαίνεται να διαβάζει σωστά τις εξελίξεις και να αντιλαμβάνεται τη μεγάλη εικόνα. Την οποία παρουσίασα προ μηνός στο άρθρο που αναλύει το νέο παγκόσμιο χάρτη και την επανεκκίνηση των BRICS (Ο νέος παγκόσμιος χάρτης, ο πόλεμος και οι BRICS).

Ενώ στην Αθήνα διάφοροι μηρύκαζαν τις ανοησίες περί τιμωρίας του αναθεωρητισμού σε παγκόσμια κλίμακα με αφορμή την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, η Άγκυρα φάνηκε να αντιλαμβάνεται ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία αποτελεί παράθυρο ευκαιρίας για την ίδια αλλά – παρά τα φαινόμενα – και ενδιάμεσο σταθμό στην πορεία προς ένα νέο, πολυκεντρικό και εγγενώς αβέβαιο περιβάλλον.

Ο Ερντογάν βλέπει ένα πολυκεντρικό κόσμο να αναδύεται μετά την ψευδο-ψυχροπολεμική παρένθεση που ζούμε και την οποία κάθε λογής άσχετοι εκλαμβάνουν ως «νέο Ψυχρό Πόλεμο». Στον αναδυόμενο πολυκεντρικό κόσμο οι ισχυροί περιφερειακοί δρώντες έχουν αναβαθμισμένο ρόλο, οι περιφερειακές συγκρούσεις είναι πιθανότερες και συχνότερες και κάποιες, τουλάχιστον, από τις συμμαχίες είναι εύπλαστες και εξαρτώμενες από τα επιμέρους ζητήματα που ανακύπτουν.

Είναι ένας κόσμος στον οποίο η βασική επικέντρωση των ΗΠΑ στον Ινδο-ειρηνικό θα επιβεβαιωθεί εκ νέου μετά το τέλος του πολέμου στην Ουκρανία ενώ η ΕΕ δεν θα έχει ακόμη εδραιώσει στη στρατηγική αυτονομία την οποία σοφά αλλά δυστυχώς χωρίς αντίκρισμα υποστηρίζει το Παρίσι. Η πτώση του ευρώ έναντι του δολαρίου δεν θα πρέπει να μας αποπροσανατολίζει σε σχέση με τη μεγάλη εικόνα: Ο γεωπολιτικός ρόλος του δολαρίου βρίσκεται ο ίδιος σε υποχώρηση. Και αυτά συμβαίνουν ενώ η Τουρκία προσπαθεί συστηματικά – πιο πρόσφατα και με τις συμφωνίες με Σουηδία και Φινλανδία – να εμπλακεί σε προγράμματα και σχεδιασμούς της αμυντικής πτυχής της ευρωπαϊκής ενοποίησης.

Πόσο και πώς προσαρμόζεται η Τουρκία; Σχεδιάζει – με κενά και λάθη, αλλά σχεδιάζει – με βάση τη μεγάλη εικόνα και προσαρμόζει τις κινήσεις της εκεί που κρίνει ότι χρειάζεται αλλά σίγουρα όχι παντού. Παρότι είχαμε από καιρό προειδοποιήσει ότι τυχόν συγκυριακές κινήσεις εξομάλυνσης των σχέσεων της Άγκυρας με περιφερειακούς δρώντες όπως το Ισραήλ δεν θα αφορούν την Ελλάδα, κάποιοι έσπευσαν τον Μάρτιο και σπεύδουν πάλι σήμερα να συμπεράνουν λανθασμένα ότι η Ελλάδα θα μπορέσει να επωφεληθεί από τους τουρκικούς ελιγμούς.

Όπως όμως έχουμε εξηγήσει αναλυτικά (Τα ελληνοτουρκικά σήμερα: Έξι κρίσιμα σημεία), χρειάζεται μια βαθύτερη και συστηματικότερη κατανόηση των προϋποθέσεων ανάλυσης των ελληνοτουρκικής σύγκρουσης ώστε να μην χάνουμε κάθε τόσο το δάσος λόγω της μυωπικής επικέντρωσης στα δέντρα.

Σε κάθε περίπτωση, όσο διαρκεί ο ρωσο-ουκρανικός πόλεμος, η Τουρκία βρίσκεται σε ένα δυνητικά δημιουργικό δίλημμα. Θεωρεί – ορθά – ότι έχει η ίδια αναβαθμιστεί γεωπολιτικά και, κατά συνέπεια, επιχειρεί να πετύχει οπωσδήποτε κάποια τετελεσμένα σε πολλά επίπεδα, κατά προτίμηση χωρίς πολεμική εμπλοκή. Εναλλακτικά – εάν δεν γίνεται αλλιώς για την επίτευξη των τετελεσμένων – με πολεμική εμπλοκή που όμως δεν θα φανεί ότι έχει η ίδια ευθέως προκαλέσει. Διότι γνωρίζει παράλληλα ότι τυχόν πόλεμος με την Ελλάδα δεν θα πρέπει να της χρεωθεί, καθώς αυτό θα σημάνει ότι η Άγκυρα θα θεωρηθεί ότι δυναμιτίζει τη νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ, παίζοντας ακόμη πιο ανοιχτά το παιχνίδι του Πούτιν με τον οποίο – όπως γράφουμε επί χρόνια – έχει χτίσει μια σχέση ανταγωνιστικής συμπληρωματικότητας.

Σε αυτό το πλαίσιο, τόσο ο Ερντογάν όσο και οι όποιοι διάδοχοί του – εάν υποτεθεί ότι ο σημερινός πρόεδρος και θα χάσει τις εκλογές και θα παραδώσει την εξουσία – θα επιμείνουν στο γενικό σχεδιασμό τους. Με δυο λόγια, ανεξαρτήτως εσωτερικών πολιτικών και εκλογικών εξελίξεων, η Τουρκία σε γενικές γραμμές θα εξακολουθήσει να επιδιώκει το νέο της στρατηγικό όραμα: Μια επεκτατική χερσαία και θαλάσσια δύναμη εντός μιας ευρύτερης, ουδετεροποιημένης περιμέτρου.

*Ο Κώστας Α. Λάβδας είναι Καθηγητής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και έχει εργαστεί σε πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ. Βιβλία και επιστημονικά άρθρα του έχουν δημοσιευτεί στα ελληνικά, τα αγγλικά και τα γερμανικά.

liberal.gr