Αρχική Blog Σελίδα 188

Τρέμει τον Σαμαρά ο Μητσοτάκης. Φοβάται Ειδικό Δικαστήριο για το σκάνδαλο των υποκλοπών…!!!

1

Του Όφι Ιοβόλου

 Μιλάμε για τον απόλυτο πανικό σε συνδυασμό με πλήρη διανοητική σύγχυση… σύντροφοι κοψοχέρηδες!

Ακούγαμε τον γκουρού του μητσοτακισμού, Ανδρέα Δρυμιώτη, να λέει επί της ουσίας ότι… ο Μητσοτάκης τρέμει τον Σαμαρά καθώς ενδέχεται να τον οδηγήσει στο Ειδικό Δικαστήριο για το σκάνδαλο των υποκλοπών και δεν μπορούσαμε να το πιστέψουμε!

Ποιος ρε μητσοτακόπουλα, ο… γεράκος που θα ψάχνει να βρει την ψήφο του με μεγεθυντικό φακό;

Η εκδίκηση είναι ένα πιάτο που τρώγεται κρύο φίλτατοι εθνομηδενιστές.

Θα πιείτε το ποτήρι της μειοδοσίας μέχρι τελευταίας σταγόνας.

Ο… γεράκος σάς έφτιαξε, αυτός θα σας τελειώσει.

Νομίζατε ότι θα εκμεταλλευτείτε το πατριωτικό του προφίλ για να καταλάβετε την εξουσία και να πίνετε στην υγειά των κορόιδων, πετώντας τον στα σκουπίδια για να μη μπαίνει πρόσκομμα στην εθνοκτόνα πολιτική σας.

Ίσα ρε μειράκια της πολιτικής.

Έχετε εγκλωβιστεί στη «μέγγενη Σαμαρά» η οποία όλο και θα σφίγγει μέχρι να σας συνθλίψει μπας και αναπνεύσει πάλι η πατρίδα.

Κι επειδή είστε εντελώς άσχετοι πολιτικά (μόνο να κλέβετε και να ξεπουλάτε την πατρίδα ξέρετε) επιχειρείτε να απεγκλωβιστείτε βάζοντας τους κολαούζους σας να βρίζουν τον Σαμαρά και να απειλούν τον κόσμο με το διαβόητο… Μητσοτάκης ή χάος.

Να είστε σίγουροι ότι το μόνο που θα καταφέρετε είναι να γίνετε μάθημα στις πολίτικες επιστήμες με τίτλο: Τι δεν πρέπει να κάνει ένας πρωθυπουργός.

Η ώρα της πληρωμής για τις πισώπλατες μαχαιριές στις πλάτες του λαού και της πατρίδας πλησιάζει.

Σαμαράς θα λέτε και θα κλαίτε!!!

To ρεπορτάζ της «δημοκρατίας» για τα… μαργαριτάρια του Δρυμιώτη:

Ο Δρυμιώτης αποκάλυψε τον εφιάλτη του Μητσοτάκη

Έντρομος ο Δρυμιώτης αποκάλυψε τον εφιάλτη του Μητσοτάκη. Με μόνιμο οδηγό την υπερβάλλουσα αγωνία του να υπερασπιστεί τον πρωθυπουργό, ο κατά τα άλλα πολιτικός αναλυτής εγκατέλειψε ακόμα και τα τελευταία προσχήματα της αντικειμενικότητας και λειτούργησε ως άτυπος εκπρόσωπος του Μεγάρου Μαξίμου, περιγράφοντας με κάθε λεπτομέρεια το πολιτικό σενάριο που προκαλεί τρόμο στην κυβέρνηση.

Σε συνέντευξή του στο Blue Sky, ο Ανδρέας Δρυμιώτης εμφανίστηκε ιδιαίτερα ανήσυχος για το ενδεχόμενο δημιουργίας νέου κόμματος από τον Αντώνη Σαμαρά, εκτιμώντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να στερήσει κρίσιμες δυνάμεις από τη Νέα Δημοκρατία.

Όπως είπε χαρακτηριστικά, εάν στις επόμενες εκλογές η Νέα Δημοκρατία περιοριστεί στο 25% ή και χαμηλότερα, τότε «θα εκλέξει 75 βουλευτές, ενώ οι υπόλοιποι θα έχουν 225», γεγονός που, σύμφωνα με τον ίδιο, θα επιτρέψει στα κόμματα της αντιπολίτευσης να «παραπέμψουν τον πρωθυπουργό στο Ειδικό Δικαστήριο για το σκάνδαλο των υποκλοπών».

Και σαν να μην έφτανε αυτό, με μια κραυγή αγωνίας και απολύτως συντονισμένος με το κυβερνητικό αφήγημα, υποστήριξε ότι όλοι οι υπόλοιποι πολιτικοί χώροι δεν έχουν να παρουσιάσουν θέσεις ή όραμα, έχουν «ένα και μόνο πρόγραμμα, να φύγει ο Μητσοτάκης».

Για ακόμα μία φορά, το… γηρασμένο φερέφωνο της «γαλάζιας» παράταξης, βλέποντας τα ζοφερά δημοσκοπικά ευρήματα, φόρεσε ξανά τη φανέλα του κυβερνητικού συνηγόρου και εμφανίστηκε αγχωμένος για την πολιτική επιβίωση του Κυριάκου Μητσοτάκη.

Άλλωστε, κάθε φορά που η κυβέρνηση βρίσκεται σε δύσκολη θέση, ο Ανδρέας Δρυμιώτης μοιάζει να αναλαμβάνει αυθόρμητα τον ρόλο του πιο ένθερμου υπερασπιστή της, εξαπολύοντας απειλές και προειδοποιήσεις προς πάσα κατεύθυνση.

Οι τηλεοπτικές του εμφανίσεις εδώ και καιρό αποτελούν μια απροκάλυπτη υπεράσπιση του Μεγάρου Μαξίμου.

Πίσω, λοιπόν, από τον δήθεν μπαμπούλα της «ακυβερνησίας», δεν διακρίνεται η αγωνία για τη σταθερότητα της χώρας όσο ο φόβος μήπως ο Κυριάκος Μητσοτάκης χάσει την εξουσία και βρεθεί αντιμέτωπος με τις πολιτικές και δικαστικές συνέπειες των πεπραγμένων της διακυβέρνησής του.

Πηγή: dimokratia.gr

Ο Κιρ Στάρμερ ανακοινώνει την παραίτησή του από πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου — θα παραμείνει μέχρι να επιλεγεί ο διάδοχός του

0

 

Ο Κιρ Στάρμερ δήλωσε ότι θα παραιτηθεί από την ηγεσία του Εργατικού Κόμματος, αλλά θα παραμείνει πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου μέχρι να επιλεγεί ο διάδοχός του.

Ο πρωθυπουργός της Βρετανίας, Κιρ Στάρμερ, ανακοινώνει την παραίτησή του στα μέσα ενημέρωσης έξω από την Ντάουνινγκ Στριτ 10, στο Λονδίνο, τη Δευτέρα 22 Ιουνίου 2026.

Της Jill Lawless
Ενημερώθηκε στις 12:16 μ.μ. ώρα Ελλάδας, 22 Ιουνίου 2026

ΛΟΝΔΙΝΟ — Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ δήλωσε τη Δευτέρα ότι παραιτείται από την ηγεσία του κυβερνώντος Εργατικού Κόμματος και ότι θα εγκαταλείψει το αξίωμά του μέσα στις επόμενες εβδομάδες, λιγότερο από δύο χρόνια αφότου εξελέγη με σαρωτική νίκη.

Ο Στάρμερ είπε ότι θα παραμείνει μεταβατικός πρωθυπουργός μέχρι το κόμμα να επιλέξει νέο ηγέτη των Εργατικών — με τις προσδοκίες να δείχνουν προς τον πρώην δήμαρχο του Μείζονος Μάντσεστερ, Άντι Μπέρναμ.

Έπειτα από εβδομάδες κατά τις οποίες επέμενε ότι θα δώσει μάχη για να διατηρήσει τη θέση του, ο Στάρμερ υπέκυψε στην αυξανόμενη πίεση να παραδώσει την ηγεσία σε ένα νέο πρόσωπο, το οποίο θα επιχειρήσει να αναζωογονήσει την παραπαίουσα πορεία της κυβέρνησης. Οδήγησε τους Εργατικούς σε σαρωτική εκλογική νίκη τον Ιούλιο του 2024, όμως από τότε η δημοτικότητά του, όπως και εκείνη του κόμματος, έχει καταρρεύσει.

Ο Μπέρναμ, ο οποίος κέρδισε αναπληρωματική κοινοβουλευτική εκλογή την περασμένη εβδομάδα, κατέβηκε με στόχο να αμφισβητήσει τον Στάρμερ για την ηγεσία του κόμματος και της χώρας.

Ο 56χρονος πολιτικός παρουσιάζει τον εαυτό του ως έναν προσιτό άνθρωπο του Βορρά, που προτιμά τα μπλουζάκια από το κοστούμι και τη γραβάτα και περνά τον ελεύθερο χρόνο του παίζοντας ποδόσφαιρο ή βάζοντας μουσικές της δεκαετίας του 1990 σε DJ battles. Είναι όμως και έμπειρος πολιτικός, με καριέρα που τον έχει οδηγήσει από υψηλόβαθμες κυβερνητικές θέσεις στη δημαρχία του Μείζονος Μάντσεστερ. Τώρα αναμένεται να αμφισβητήσει τον πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ, αφού κέρδισε έδρα στο Κοινοβούλιο σε αναπληρωματική εκλογή την οποία χαρακτήρισε «σημείο καμπής» για τη βρετανική πολιτική.

Ο Στάρμερ έκανε την ανακοίνωση έξω από την επίσημη κατοικία του, στην Ντάουνινγκ Στριτ 10, στο ίδιο σημείο όπου είχε εκφωνήσει την πρώτη του ομιλία ως πρωθυπουργός πριν από δύο χρόνια.

Η φωνή του έσπασε από συγκίνηση προς το τέλος της σύντομης δήλωσης, την οποία παρακολούθησε ομάδα συνεργατών, υπουργοί του υπουργικού συμβουλίου και δεκάδες δημοσιογράφοι.

«Το ερώτημα που θέτει τώρα το κόμμα μου είναι αν είμαι ο καταλληλότερος για να μας οδηγήσω στις επόμενες γενικές εκλογές», είπε ο Στάρμερ. «Άκουσα την απάντηση της κοινοβουλευτικής μου ομάδας σε αυτό το ερώτημα και την αποδέχομαι με αξιοπρέπεια».

Ο Στάρμερ δήλωσε ότι μίλησε με τον βασιλιά Κάρολο Γ΄, τον συνταγματικό μονάρχη της Βρετανίας, για να τον ενημερώσει για την απόφασή του.

Ο Στάρμερ είναι ο έκτος πρωθυπουργός μέσα σε μία δεκαετία που στέκεται έξω από την Ντάουνινγκ Στριτ 10 και ανακοινώνει πρόωρη αποχώρηση. Η δήλωσή του έρχεται μία ημέρα πριν από τη συμπλήρωση δέκα ετών από το δημοψήφισμα με το οποίο η Βρετανία αποφάσισε να αποχωρήσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση, μια απόφαση που εξακολουθεί να ταράζει την οικονομία και την πολιτική της χώρας.

Ο Στάρμερ πέρασε το Σαββατοκύριακο εξετάζοντας το μέλλον του μετά τη νίκη του Μπέρναμ στην αναπληρωματική εκλογή.

Δεν είναι σαφές αν ο Μπέρναμ, ο οποίος πρόκειται να ορκιστεί βουλευτής τη Δευτέρα, θα βρεθεί μπροστά σε μια διαδικασία ουσιαστικά χωρίς αντίπαλο ή αν θα αντιμετωπίσει πρόκληση. Ο Στάρμερ δήλωσε ότι οι υποψηφιότητες για την ηγεσία θα ανοίξουν στις 9 Ιουλίου και ότι ο νέος ηγέτης θα έχει αναλάβει μέχρι την επιστροφή του Κοινοβουλίου από τις θερινές διακοπές, την 1η Σεπτεμβρίου.

Ο Γουές Στρίτινγκ, ο οποίος παραιτήθηκε από υπουργός Υγείας τον περασμένο μήνα σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την ηγεσία του Στάρμερ, έχει δηλώσει ότι θα κατέβει υποψήφιος αν υπάρξει εσωκομματική αναμέτρηση. Ωστόσο, μπορεί να αλλάξει γνώμη αν η υποστήριξη προς τον Μπέρναμ αποδειχθεί συντριπτική.

Ο Στάρμερ δυσκολεύτηκε να υλοποιήσει την υποσχεθείσα οικονομική ανάπτυξη, να αποκαταστήσει τις φθαρμένες δημόσιες υπηρεσίες και να περιορίσει το κόστος ζωής. Παράλληλα, βρέθηκε αντιμέτωπος με επανειλημμένα λάθη, μεταξύ των οποίων και η απόφασή του να διορίσει τον Πίτερ Μάντελσον — φίλο του Τζέφρι Έπσταϊν που είχε στιγματιστεί από σκάνδαλα — ως πρέσβη του Ηνωμένου Βασιλείου στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι Εργατικοί χάνουν φιλελεύθερους ψηφοφόρους προς το ανερχόμενο Πράσινο Κόμμα και αντιμετωπίζουν την άνοδο του Reform UK, του αντιμεταναστευτικού κόμματος υπό τον Νάιτζελ Φάρατζ, το οποίο προηγείται σταθερά στις πανεθνικές δημοσκοπήσεις.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ παρενέβη ακόμη και πριν από την ανακοίνωση, συνδέοντας την πιθανή αποχώρηση του Στάρμερ με δύο από τα σταθερά του θέματα: τη μετανάστευση και την ανανεώσιμη ενέργεια.

«Ο Κιρ Στάρμερ θα παραιτηθεί από πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου. Απέτυχε παταγωδώς σε δύο πολύ σημαντικά ζητήματα — ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑ. ΑΝΟΙΞΤΕ ΤΟ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΤΗΣ ΒΟΡΕΙΑΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ! Του εύχομαι τα καλύτερα! Πρόεδρος DJT», έγραψε ο Τραμπ στην πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσής του.

Η αρχικά θερμή σχέση του Στάρμερ με τον Αμερικανό πρόεδρο επιδεινώθηκε τους τελευταίους μήνες για ζητήματα όπως ο πόλεμος στο Ιράν, στον οποίο το Ηνωμένο Βασίλειο δεν συμμετείχε.

Σε αντίθεση με τα λάθη στο εσωτερικό μέτωπο, ο Στάρμερ έχει αποσπάσει επαίνους για τον διεθνή του ρόλο, ιδίως για την κινητοποίηση της ευρωπαϊκής στήριξης προς την Ουκρανία στον αγώνα της κατά της ρωσικής εισβολής, καθώς και για τις προσπάθειές του να μετριάσει την οικονομική και πολιτική αναταραχή που προκάλεσε η σύγκρουση με το Ιράν.

Ενώ πολλοί βουλευτές των Εργατικών έχουν συσπειρωθεί πίσω από τον Μπέρναμ, ορισμένοι είπαν ότι ο Στάρμερ αντιμετωπίστηκε άδικα. Ο βουλευτής του Λονδίνου Νιλ Κόιλ ξέσπασε στο X εναντίον «της προοπτικής μιας απόλυτης μεθόδευσης και της επιβράβευσης του μιντιακού τσίρκου».

«Όταν ο επόμενος ηγέτης δεν θα μπορεί να αλλάξει μέσα σε μία νύχτα τον Τραμπ, το Ιράν, την Ουκρανία, τον Πούτιν, τον Μασκ, τη μεροληψία των τηλεοπτικών συντακτικών επιλογών και των αλγορίθμων, τότε θα ζητούν και το δικό του αίμα. Καλύτερα να κρατήσουν κοφτερή τη γκιλοτίνα», έγραψε.

Jill Lawless

Η Jill Lawless έχει έδρα το Λονδίνο και καλύπτει τη βρετανική πολιτική, τη διπλωματία, τον πολιτισμό και κορυφαίες ειδήσεις από το Ηνωμένο Βασίλειο και πέρα από αυτό. Έχει κάνει ρεπορτάζ για το Associated Press από δύο δεκάδες χώρες σε τέσσερις ηπείρους.

 

SAFE: Πώς η Ελλάδα «κλείδωσε» 787 εκατ. και τι κέρδισε η Τουρκία

0

Η Ελλάδα εξασφάλισε 787 εκατ. ευρώ από το SAFE για έξι εξοπλιστικά προγράμματα, ενώ η Τουρκία αναζητά εναλλακτικές διόδους στην ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία.

Ησύμβαση δανείου για τον κανονισμό SAFE (Security Action for Europe) που υπέγραψε προ ημερών η Ελλάδα με την Κομισιόν ήταν η τελευταία διαδικαστική πράξη για τη συμμετοχή της στο ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό εργαλείο, από το οποίο τυπικώς αναμένει 787 εκατομμύρια ευρώ.

Το SAFE, μια εκ των πρωτοβουλιών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (ΕΕ) στο πλαίσιο του σχεδίου σχεδίου επανεξοπλισμού της Ευρώπης (ReArm Europe), αποσκοπεί στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας, της αποτρεπτικής ικανότητας της Ένωσης και συνακόλουθα της μεγέθυνσης του γεωπολιτικού της αποτυπώματος.

Ο κανονισμός αποτελεί χαμηλότοκα δάνεια ύψους έως 150 δις ευρώ προς τα κράτη-μέλη, τις χώρες του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου και της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελευθέρων Συναλλαγών (Νορβηγία, Ισλανδία, Λιχτενστάιν), την Ουκρανία (η συμμετοχή της προβλεπόταν από το κείμενο του SAFE με ειδικό καθεστώς) αλλά και τον Καναδά, την μόνη τρίτη χώρα που εγκρίθηκε η συμμετοχή της.

Τα δάνεια έχουν τετραετή διάρκεια· η υπογραφή και η υλοποίηση των εξοπλιστικών προγραμμάτων πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του 2030. Η αποπληρωμή τους μπορεί να διαρκέσει έως και 45 έτη.

Έξι προγράμματα

Η Αθήνα μετέχει στο SAFE με έξι εξοπλιστικά προγράμματα, τρία εκ των οποίων είναι κοινές προμήθειες με άλλα κράτη μέλη, ύψους 805 εκατομμυρίων ευρώ. Ειδικότερα, τα εξοπλιστικά έχουν ως εξής:

  1. Εθνικός Δορυφόρος για κάλυψη στρατιωτικών αναγκών, σε συνεργασία με τη Νορβηγία, κόστους 400 εκατομμυρίων ευρώ
  2. Μη Επανδρωμένες Εξέδρες/ Πλατφόρμες, με συμμετοχή της ΕΑΒ στα αντί-drone συστήματα (C-UAS), σε συνεργασία με Κύπρο και Βουλγαρία, κόστους 120 εκατομμυρίων ευρώ
  3. Μη Επανδρωμένες Εξέδρες/Πλατφόρμες (drones & αντί-drones), ως εθνική προμήθεια, κόστους 100 εκατομμυρίων ευρώ
  4. Δορυφόροι Mini Cubes SAR, σε συνεργασία με την Πολωνία, κόστους 80 εκατομμυρίων ευρώ
  5. Ευρυζωνικά Συστήματα και Σύγχρονα Συστήματα Επικοινωνιών (σ.σ. σταθμοί ασυρμάτου), ως εθνική προμήθεια, κόστους 70 εκατομμυρίων ευρώ και
  6. Κρυπτοσυσκευές, ως εθνική προμήθεια, κόστους 35 εκαττομυρίων ευρώ.

Ευθύς εξ’ αρχής, η Αθήνα έθεσε δύο στόχους σχετικά με τον SAFE.

Αφενός την όσο το δυνατόν μεγαλύτερη χρηματοδότηση της, αφετέρου τον αποκλεισμό της Τουρκίας από αυτόν, εκτός εάν η Άγκυρα προέβαινε σε μια «μεγάλη» ενέργεια, όπως η άρση της απειλής πολέμου (casus belli) εναντίον της Ελλάδος.

Όσον αφορά στη χρηματοδότηση, τα πράγματα δεν εξελίχθηκαν συμφώνως με τις ελληνικές επιταγές.

«Αύριο καταθέτουμε επισήμως την πρότασή μας για ένταξη στον μηχανισμό SAFE, διεκδικώντας χαμηλότοκα δάνεια ύψους τουλάχιστον 1,2 δισ. ευρώ για την ενίσχυση της εθνικής μας άμυνας και της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας», δήλωνε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στις 28 Ιουλίου 2025.

Δύο μήνες αργότερα, η Κομισιόν ανακοίνωνε ότι αντιστοιχούν στην Ελλάδα 787,67 εκατομμύρια ευρώ από τον SAFE.

Τροποποιημένο σχέδιο

Με αιτιολογία ότι η συγκεκριμένη κατανομή «δεν αντιστοιχεί στις πραγματικές απαιτήσεις που έχουν εντοπιστεί», το υπουργείο Εθνικής Άμυνας υπέβαλε (30 Νοεμβρίου 2025) στην Κομισιόν αίτηση δανειοδότησης ύψους 2,9 δις ευρώ για τη χρηματοδότηση 30 εξοπλιστικών προγραμμάτων.

Οι Ευρωπαίοι επανήλθαν ζητώντας από την Αθήνα να υποβάλει εκ νέου το επενδυτικό της σχέδιο το οποίο «να ευθυγραμμίζεται με το προσωρινά κατανεμηθέν ποσό των 787.669.283 ευρώ και να πληροί τις προϋποθέσεις επιλεξιμότητας του Κανονισμού SAFE».

Προτεραιοποιώντας έξι προγράμματα, η Αθήνα υπέβαλε ξανά τη λίστα των εξοπλιστικών, η οποία και αυτή τη φορά ήταν άνω κατανεμημένου ποσού (805 αντί 787 εκατομμύρια ευρώ).

Ο επίτροπος Αμυνας και Διαστήματος της ΕΕ, Αντριους Κουμπίλιους, γνωστοποίησε (13 Ιουνίου 2026) την υπογραφή της συμφωνίας μεταξύ Ελλάδος και Κομισιόν για τον SAFE. Λίγες ημέρες αργότερα, ο εκπρόσωπος της Κομισιόν για θέματα Άμυνας, Τόμας Ρενιέρ, επιβεβαίωνε τη συμμετοχή της Αθήνας στον κανονισμό, στο πλαίσιο του οποίου -όπως είπε- θα της διατεθούν 700 εκατομμύρια ευρώ.

Η αναφορά του μειωμένου ποσού από τον ευρωπαίο αξιωματούχο και η έλλειψη ενημέρωσης από το υπουργείο Εθνικής Άμυνας οδήγησε το ΠΑΣΟΚ στο να καταγγείλει την κυβέρνηση κάνοντας λόγο για «σοβαρά ερωτήματα» σχετικά με τη διαχείριση του προγράμματος SAFE.

Εταιρικές ντρίπλες και αποκλεισμός

Ύστερα από τη συμφωνία σε επίπεδο των μονίμων αντιπροσώπων των 27 κρατών μελών για το τελικό κείμενο του κανονισμού SAFE (21 Μαΐου 2025), Έλληνες ανώτεροι διπλωματικοί αξιωματούχοι εξέφραζαν τον προβληματισμό τους για τη συμμετοχή της Άγκυρας.

«Δεν πρέπει να τρέφουμε την παραμικρή αυταπάτη. Μπορεί η συμμετοχή της Τουρκίας στα ευρωπαϊκά εξοπλιστικά κάθε άλλο παρά να ‘’κλείδωσε’’ με τη συμφωνία για το SAFE αλλά η συνεργασία με την Άγκυρα και τις παραγωγικές δυνατότητες της αμυντικής της βιομηχανίας αποτελεί σαφή προτεραιότητα για μεγάλο αριθμό σημαντικών Ευρωπαίων εταίρων», υπογράμμιζαν οι ίδιες πηγές.

Προεξάρχων ρόλο στην υποστήριξη των (φιλο)τουρκικών θέσεων είχε η Γερμανία, επικουρούμενη από τις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες (βλέπε Βέλγιο κλπ).

Πράγματι, η Άγκυρα κατέθεσε τον περασμένο Σεπτέμβριο αίτημα συμμετοχής στο SAFE. Ωστόσο, η Κομισιόν δεν προώθησε το αίτημα της προς έγκριση στα κράτη μέλη, λαμβανομένου υπόψη της άρνησης Ελλάδος και Κύπρου, καθώς και των γαλλικών ενστάσεων (απαιτούνταν ομοφωνία για την συμφωνία).

Η Τουρκία έμεινε εκτός δανειοδότησης του κανονισμού, με την ελληνική κυβέρνηση να παρουσιάζει το γεγονός στο εσωτερικό ως «εθνική νίκη».

Εντούτοις, υπάρχουν δύο «παράθυρα» για τη συμμετοχή της γειτονικής χώρας στον SAFE.

Το πρώτο προβλέπεται από τον ίδιο τον κανονισμό που ορίζει ότι τουλάχιστον το 65% της αξίας των εξαρτημάτων ενός αμυντικού προϊόντος πρέπει να παράγεται εντός της ΕΕ ή συνδεδεμένων χωρών. Το υπόλοιπο -μέχρι 35%- του κόστους των εξαρτημάτων / υποσυστημάτων μπορεί να προέρχεται από τρίτες ή υποψήφιες χώρες, κατηγορία που περιλαμβάνει και την Τουρκία.

Τουρκική «εισβολή» στην ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία

Το δεύτερο «παράθυρο» είναι μεγαλύτερο και αφορά τις συνεργασίες της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας με ευρωπαϊκές χώρες και τις εταιρείες τους.

Την τελευταία διετία, η Άγκυρα προέβη σε σειρά συμφωνιών αμυντικής βιομηχανίας με ευρωπαϊκούς φορείς. Παρότι δεν έχουν όλες την ίδια βαρύτητα -άλλες αφορούν συμπαραγωγή, άλλες εξαγορές και άλλες απλές προμήθειες- έχουν κοινό παρανομαστή: την απόπειρα βαθύτερης διείσδυσης της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας στις ευρωπαϊκές αλυσίδες παραγωγής.

Μεταξύ αυτών:

  1. H κοινοπραξία της τουρκικής Baykar με την ιταλική Leonardo (με έδρα την Ιταλία) μεταξύ άλλων για την ανάπτυξη, παραγωγή και συντήρηση μη επανδρωμένων τύπου UAV και UCAV.
  2. Η συμφωνίας της Τουρκικής Αεροπορικής και Διαστημικής Βιομηχανίας (TUSAŞ) με την Airbus(κοινοπραξία Γαλλίας, Γερμανίας, Ηνωμένου Βασιλείου και Ισπανίας) για να προμηθεύσει 30 εκπαιδευτικά αεροσκάφη τύπου Hurjet την ισπανική Πολεμική Αεροπορία.
  3. Η τουρκική ARCA Defense θα κατασκευάσει, μέσω της θυγατρικής της, εργοστασίο πυρομαχικών στην Εσθονία.
  4. Η τουρκική Baykar εξαγόρασε την ιταλική Piaggio Aerospace με στόχο την παραγωγή UAV στην Ιταλία, την αξιοποίηση της ευρωπαϊκής παραγωγικής βάσης και την ενίσχυση της πρόσβασης της στην ευρωπαϊκή αγορά.
  5. Σε διακρατικό επίπεδο, Τουρκία και Ηνωμένο Βασίλειο υπέγραψαν συμφωνία για την προμήθεια της πρώτης με 44 μαχητικά αεροσκάφη Eurofighter Typhoon (20 από Βρετανία και 24 επιπλέον από το Κατάρ).
  6. Η τουρκική STM συμφώνησε να προμηθεύσει δύο πλοία γενικής υποστήριξης το Πορτογαλικό Πολεμικό Ναυτικό.

Η τουρκική Baykar συμφώνησε με την γαλλική Safran για την κοινή ανάπτυξη προηγμένων συστημάτων drones και έξυπνων όπλων. Το γεγονός ότι η Safran είναι ο κατασκευαστής των κινητήρων M88 που τροφοδοτούν τα ελληνικά μαχητικά αεροσκάφη Rafale προκάλεσε όχληση στην Αθήνα, η οποία ζήτησε εξηγήσεις από το Παρίσι.

Η Άγκυρα έχει αμυντική-εξοπλιστική συνεργασία και με άλλα ευρωπαικά κράτη μεταξύ των οποίων Γερμανία, Πολωνία, Ρουμανία (προχώρησε σε αγορά πάνω από 1.000 τουρκικών τεθωρακισμένων τύπου COBRA II, ενώ εξαγοράστηκε η ρουμανική εταιρεία Automecanica από την τουρκική Otokar), Τσεχία, Ουγγαρία, Βουλγαρία.

Παρά τον αποκλεισμό της από τον SAFE, η Άγκυρα έχει καταφέρει να αποκτήσει σημαντική μόχλευση στην ευρωπαϊκή αμυντική αρχιτεκτονική ασφαλείας. Πέραν τούτου, οι (ευρωπαίοι) υποστηρικτές της επικαλούνται ότι διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό στο ΝΑΤΟ.

Σκέψεις για SAFE 2

Λόγω της υπερκάλυψης του ποσού των 150 δις ευρώ, η Κομισιόν εξετάζει πολύ σοβαρά την πιθανότητα και ενός δεύτερου SAFE. Η πρόεδρός της, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, είχε αναφερθεί στο σχετικό ενδεχόμενο τον περασμένο Δεκέμβριο. Η ιδέα μόνο αδιάφορη δεν αφήνει την Αθήνα.

Προ εβδομάδων, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, αναφέρθηκε στην ενδεχόμενη δεύτερη εκδοχή του SAFE, επικρίνοντας εντόνως την τρέχουσα.

«Είμαι διακηρυγμένα επικριτικός απέναντι στον κανονισμό SAFE και τολμώ να πω έχω απόλυτο δίκιο σε αυτό. Αυτό το οποίο έκανε η Ευρωπαϊκή Ένωση με τον κανονισμό SAFE I είναι ότι έριξε χρήματα στη ζήτηση όταν η Ευρώπη αντιμετωπίζει πρόβλημα προσφοράς. Η Ευρώπη δεν έχει γραμμές παραγωγής προϊόντων και ιδίως προϊόντων νέας αμυντικής τεχνολογίας», υπογράμμισε.

«Εμείς», συνέχισε ο κ. Δένδιας, «πρέπει να ετοιμαστούμε για τον Κανονισμό SAFE II. Θα πρέπει να έχουμε τη δυνατότητα να έχουμε γραμμές παραγωγής, ιδίως σε προϊόντα νέας τεχνολογίας, για να μπορούμε να εξυπηρετήσουμε τη ζήτηση που θα συνεχίσει να υπάρχει από την Ευρώπη στα επόμενα χρόνια. Αυτή είναι η πρόκληση και σε αυτό χρειαζόμαστε και τεχνογνωσία από συνεταίρους, ανθρώπους που θέλουν να έρθουν και να δημιουργήσουν εταιρική σχέση μαζί μας και να παράξουν μεταφέροντας τεχνολογία στην Ελλάδα».

Η πραγματική «μάχη» δεν αφορά μόνο τις δανειοδοτήσεις, αλλά το ποια κράτη (θα) διαθέτουν εργοστάσια, τεχνολογία και παραγωγική βάση, καθώς η ΕΕ αυξάνει τις αμυντικές της δαπάνες. Και αυτό είναι το πραγματικό στοίχημα για την Ελλάδα.

https://www.businessdaily.gr/politiki/216215_safe-i-ellada-i-toyrkia-kai-i-mahi-gia-tin-eyropaiki-amyna

Η κίνηση του Κόστα για τον Πούτιν προκαλεί αμφιβολίες — ακριβώς τη στιγμή που χρειάζεται περισσότερο στήριξη

0

Politico

Ο “καλός άνθρωπος” της ευρωπαϊκής πολιτικής εξόργισε για πρώτη φορά τους ηγέτες. Τώρα έρχεται η μεγαλύτερη πρόκλησή του.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, φτάνει για να συμμετάσχει στη σύνοδο της G7, στο Εβιάν της ανατολικής Γαλλίας, στις 15 Ιουνίου 2026.

22 Ιουνίου 2026, 4:00 π.μ. ώρα Κεντρικής Ευρώπης
Του Sebastian Starcevic

ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ — Λίγοι από τους σημερινούς επικεφαλής της ΕΕ έχουν αποφύγει την κριτική τόσο καλά όσο ο Αντόνιο Κόστα. Μήπως όμως η λάμψη του αρχίζει να ξεθωριάζει ακριβώς τη στιγμή που ετοιμάζεται για επανεκλογή;

Καθώς πλησιάζουν κρίσιμοι μήνες για τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου — ο οποίος θα έχει την αποστολή να οδηγήσει τους 27 εθνικούς ηγέτες του μπλοκ σε συμφωνία για τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό της ΕΕ — ο Κόστα έκανε το πρώτο του σοβαρό λάθος, σύμφωνα με διπλωμάτες. Συχνά επαινούμενος για τη σταθερότητα των κινήσεών του και την ικανότητά του να οικοδομεί συναίνεση, ο πρώην πρωθυπουργός της Πορτογαλίας βρίσκεται ξαφνικά στο στόχαστρο, με τους ηγέτες των δύο ισχυρότερων χωρών της Ένωσης να συγκαταλέγονται μεταξύ των πιο ενοχλημένων.

Από τότε που ανέλαβε τον ρόλο του, τον Δεκέμβριο του 2024, ο Κόστα έχει δεχθεί σχεδόν μόνο επαίνους από τους ηγέτες τους οποίους εκπροσωπεί και από τη στήριξη των οποίων εξαρτάται. Όμως ένα υπόγειο ρεύμα ενόχλησης, που είχε αρχίσει να εμφανίζεται τους τελευταίους μήνες, βγήκε στην επιφάνεια στη σύνοδο που προήδρευσε την περασμένη εβδομάδα: η απροειδοποίητη επαφή του προσωπάρχη του με Ρώσους αξιωματούχους, η οποία έσπασε χρόνια διπλωματικής σιωπής μεταξύ ΕΕ και Μόσχας, αιφνιδίασε πολλούς.

Δημοσίως, οι ηγέτες έσπευσαν να τον υπερασπιστούν. Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ δήλωσε ότι η επαφή με τη Ρωσία ήταν «κατανοητή», ενώ ο Βέλγος πρωθυπουργός Μπαρτ Ντε Βέβερ την χαρακτήρισε «απολύτως φυσιολογική» — αστειευόμενος μάλιστα μπροστά στις κάμερες προς τον Κόστα ότι η ΕΕ θα έπρεπε να στείλει προσωπικά τον ίδιο στη Μόσχα.

Όμως πίσω από τις κλειστές πόρτες, η δυσαρέσκεια ήταν αισθητή, σύμφωνα με εννέα διπλωμάτες που εργάζονται για εννέα διαφορετικούς εθνικούς ηγέτες στη σύνοδο. Μίλησαν στο POLITICO υπό καθεστώς ανωνυμίας, λόγω του εμπιστευτικού και ευαίσθητου χαρακτήρα του ζητήματος.

«Ο Κόστα έκανε έναν Μισέλ», ήταν ίσως η πιο καταδικαστική εκτίμηση ενός από αυτούς τους διπλωμάτες. Η φράση παραπέμπει στον Σαρλ Μισέλ, τον προκάτοχο του Κόστα και πρώην πρωθυπουργό του Βελγίου, τον οποίο πολλοί ηγέτες θεωρούσαν κατώτερο των περιστάσεων κατά τη διάρκεια της θητείας του από το 2019 έως το 2024. Ο Μισέλ είχε τη φήμη ότι υπερεκτιμούσε τον ρόλο του και προσπαθούσε να χαράξει πολιτική χωρίς να συμβουλεύεται τα κράτη-μέλη — ακριβώς αυτό για το οποίο κατηγορείται τώρα ο Κόστα.

Ο πρωθυπουργός της Εσθονίας, Κρίστεν Μίχαλ, προχώρησε περισσότερο από όλους δημόσια στη διαφωνία αυτή, χαρακτηρίζοντας την κίνηση του Κόστα «λανθασμένη» σε συνέντευξή του στο POLITICO και υποστηρίζοντας ότι η ΕΕ δεν μπορεί να είναι ταυτόχρονα μεσολαβητής στη σύγκρουση και υποστηρικτής της Ουκρανίας.

Ο πρόεδρος της Λιθουανίας, Γκιτάνας Ναουσέντα, δήλωσε στο Bloomberg: «Δεν νομίζω ότι αυτή τη στιγμή είναι η κατάλληλη στιγμή για να ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις με τον Πούτιν».

 

Ο Αντόνιο Κόστα παραλαμβάνει το κουδούνι από τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ, κατά την τελετή μεταβίβασης εξουσίας στο Justus Lipsius, την έδρα του Συμβουλίου της ΕΕ, στις 29 Νοεμβρίου 2024, στις Βρυξέλλες, Βέλγιο.

Οποιαδήποτε κριτική από κυβερνήσεις προς τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου έχει σημασία, δεδομένου ότι ο ρόλος του είναι να ενεργεί εκ μέρους αυτών των ηγετών. Αν και δημοσίως η δυσαρέσκεια ήταν συγκρατημένη, ιδιωτικά ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν και ιδίως ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς άφησαν να εννοηθεί ότι ήταν δυσαρεστημένοι. Ένας ακόμη ηγέτης ήταν εμφανώς οργισμένος όταν μιλούσε με δημοσιογράφους σε ιδιωτική συνάντηση.

«Υπάρχουν ζητήματα, χωρίς αμφιβολία», δήλωσε ένας από τους διπλωμάτες. «Αλλά δεν είμαστε στο επίπεδο του Μισέλ». Ένας άλλος χαρακτήρισε την κίνηση του Κόστα δυσάρεστη έκπληξη.

Εκπρόσωπος του Κόστα αρνήθηκε να σχολιάσει για το άρθρο. Το γραφείο του επέμεινε την περασμένη εβδομάδα ότι η προσέγγιση προς το Κρεμλίνο δεν ήταν προσπάθεια έναρξης διαπραγματεύσεων ή διαμεσολάβησης μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, αλλά αποσκοπούσε στο να συμβάλει στο άνοιγμα ενός διαύλου επικοινωνίας, ώστε η ΕΕ να είναι έτοιμη όταν και εφόσον ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν δείξει σοβαρή διάθεση για ειρηνευτικές συνομιλίες.

«Μεγάλοι μήνες μπροστά»

Η διαμάχη θα μπορούσε να έχει αλυσιδωτές επιπτώσεις, όχι μόνο στις προοπτικές του Κόστα να επιστρέψει για άλλη μία θητεία δυόμισι ετών — οι ίδιοι οι ηγέτες επιλέγουν ποιος θα πάρει τη θέση — αλλά και στην ικανότητά του να κερδίσει την εμπιστοσύνη των κυβερνήσεων, ακριβώς τη στιγμή που εποπτεύει μία από τις πιο δύσκολες εσωτερικές διαπραγματεύσεις της ΕΕ: τον επόμενο επταετή κεντρικό προϋπολογισμό του μπλοκ, ύψους 2 τρισεκατομμυρίων ευρώ.

Πρόκειται για αγώνα δρόμου, επειδή πολλοί στην ΕΕ πιστεύουν ότι ο Κόστα πρέπει να πετύχει συμφωνία πριν διεξαχθούν αρκετές σημαντικές εκλογές το 2027, με πιο χαρακτηριστική την προεδρική εκλογή του Απριλίου στη Γαλλία. Αν η ψηφοφορία αυτή οδηγήσει σε ακροδεξιό αρχηγό κράτους, τότε είναι πιθανό να υπάρξει πολύ μικρότερη διάθεση για συμβιβασμό.

Ο Κόστα «έχει μπροστά του μερικούς πολύ σημαντικούς μήνες», δήλωσε ένας από τους διπλωμάτες. «Μέχρι τώρα ήταν αθόρυβα αποτελεσματικός. Ελπίζει κανείς ότι τα ερωτήματα γύρω από το πρόσωπό του δεν σημαίνουν πως έκανε τα πράγματα δυσκολότερα για τον εαυτό του».

Η συζήτηση για το ποιος πρέπει να εκπροσωπεί την ΕΕ απέναντι στη Ρωσία κράτησε τόσο πολύ το βράδυ της Πέμπτης, ώστε οι ηγέτες καθυστέρησαν δύο ώρες στο δείπνο και αναγκάστηκαν να αναβάλουν μια προγραμματισμένη συζήτηση για την Κίνα. Η αναστάτωση αποκάλυψε την αδυναμία του Κόστα, καθώς δεν κατάφερε να συντονίσει τους αρχηγούς κυβερνήσεων του μπλοκ και να εξασφαλίσει σωστή κατανομή χρόνου για τα διάφορα θέματα της ημερήσιας διάταξης, δήλωσε ένας από τους διπλωμάτες.

Ωστόσο, οι περισσότεροι προειδοποίησαν ότι η υπόθεση δεν πρέπει να διογκωθεί, σημειώνοντας ότι ο Κόστα εξακολουθεί να διαθέτει πολιτικό κεφάλαιο. Ένας από τους διπλωμάτες δήλωσε ότι αμφιβάλλει πως έχει βλάψει τόσο σοβαρά τη σχέση του με τους ηγέτες ώστε να κινδυνεύει η πολιτική του επιβίωση.

«Καθόλου», είπε ο διπλωμάτης όταν ρωτήθηκε αν η επανεκλογή του Κόστα βρίσκεται σε κίνδυνο, προσθέτοντας ότι η προσέγγισή του προς τη Ρωσία «υποστηρίχθηκε από τις περισσότερες χώρες. Και όλοι βρίσκονται στην ίδια γραμμή ως προς το να κάνουν αυτό που είναι προς το συμφέρον της Ουκρανίας».

Η θητεία δυόμισι ετών του Κόστα λήγει τον Μάιο του 2027, και η ευρέως διαδεδομένη άποψη μεταξύ των κυβερνήσεων είναι ότι θα επαναδιοριστεί. Ωστόσο, οποιεσδήποτε αμφιβολίες ως προς αυτό θα μπορούσαν να αλλάξουν τη λεπτή πολιτική αριθμητική γύρω από την κατανομή των κορυφαίων θέσεων στις Βρυξέλλες.

Ο πιο ένθερμος

Καθώς τα ζητήματα έρχονται και παρέρχονται, και με τους ηγέτες όλου του πολιτικού φάσματος απασχολημένους με τις δικές τους εσωτερικές ανησυχίες, η προεδρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου μπορεί συχνά να μοιάζει με δηλητηριασμένο δισκοπότηρο. Και αυτό πριν ακόμη εξεταστεί πώς ο ρόλος αυτός συνδέεται με τον ρόλο του προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ιδίως ως προς το ποιος εκπροσωπεί την ΕΕ στη διεθνή σκηνή.

Τελικά, στον πρωθυπουργό της Σλοβακίας Ρόμπερτ Φίτσο, συχνά έναν από τους πιο αντιρρησίες ηγέτες του μπλοκ, έλαχε να προσφέρει στήριξη στον Κόστα.

«Στηρίζω τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και χαιρετίζω το γεγονός ότι η ομάδα του κινήθηκε προς αυτή την κατεύθυνση», δήλωσε ο Φίτσο αναφερόμενος στην προσέγγιση προς τη Ρωσία. «Υπάρχουν αρκετοί πρωθυπουργοί που συμμερίζονται αυτή την άποψη, και εγώ είμαι πιθανότατα ένας από τους πιο ένθερμους ανάμεσά τους».

Ο Κόστα θα καλωσορίσει αυτή τη στήριξη — αν και ίσως όχι τη διαίρεση γύρω από το τραπέζι του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου που αυτή υποδηλώνει.

Στο ρεπορτάζ συνέβαλαν οι Camille Gijs, Jacopo Barigazzi, Gerardo Fortuna, Nicholas Vinocur, Zoya Sheftalovich και Gabriel Gavin.

https://www.politico.eu/article/antonio-costa-putin-move-triggers-doubts-reelection-council/

Η ανοησία του Τραμπ με το Ιράν ανοίγει ένα στενό μονοπάτι προς έναν ασφαλέστερο κόσμο

0

 

Hugo Dixon
22 Ιουνίου 2026

reuters.com

ΜΑΝΗ, ΕΛΛΑΔΑ — Οι Ηνωμένες Πολιτείες ονόμασαν την επίθεσή τους στο Ιράν «Επιχείρηση Επική Οργή». Τώρα που η Ουάσινγκτον υπέγραψε συμφωνία κατάπαυσης του πυρός με την Τεχεράνη, χωρίς να εξασφαλίσει κανέναν από τους αρχικούς της στόχους, η επιχείρηση μοιάζει περισσότερο με επική ανοησία. Αν και αυτό είναι κακό για τις ΗΠΑ και τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, η σύγκρουση ανοίγει ένα στενό μονοπάτι προς έναν ασφαλέστερο κόσμο.

Ο πόλεμος προκάλεσε μεγάλες δυσκολίες και φέρνει πολλούς κινδύνους, από τη Μέση Ανατολή μέχρι την Κίνα και τη Ρωσία. Ωστόσο, η αποτυχία των Ηνωμένων Πολιτειών και του συμμάχου τους, του Ισραήλ, δείχνει ότι η επιθετικότητα απέναντι σε έναν ασθενέστερο αντίπαλο δεν αποδίδει πάντα. Με την Ευρώπη να αναδεικνύεται απροσδόκητα κερδισμένη από τη σύγκρουση, είναι πλέον οριακά πιθανή μια καλύτερη παγκόσμια ισορροπία ισχύος.

Η σύγκρουση διάρκειας τρεισήμισι μηνών ενδέχεται να αύξησε τρεις γεωπολιτικούς κινδύνους.

Ο πρώτος είναι ότι το Ιράν μπορεί να βγει ισχυρότερο, αφού επιβίωσε από μια μαζική επίθεση της μεγαλύτερης υπερδύναμης του κόσμου. Με την Ουάσινγκτον να είναι απίθανο να θελήσει να επανεκκινήσει τις εχθροπραξίες, η Τεχεράνη ίσως αποκτήσει μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων για να απειλεί τους γείτονές της στον Κόλπο και το Ισραήλ.

Δεύτερον, η παγκόσμια ισορροπία ισχύος έχει μετατοπιστεί υπέρ της Κίνας. Το Πεκίνο παρουσιάστηκε ως ένας αξιόπιστος εταίρος που τηρεί το διεθνές δίκαιο, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ουάσινγκτον φαινόταν να ενεργεί ανεξέλεγκτα. Η ενίσχυση της κινεζικής επιρροής είναι επικίνδυνη, διότι η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας έχει επίσης επιδείξει επιθετική συμπεριφορά, τόσο σε εδαφικές διαφορές με γείτονές της, όπως η Ταϊβάν και οι Φιλιππίνες, όσο και με τη χρήση οικονομικού καταναγκασμού απέναντι, μεταξύ άλλων, στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ιαπωνία.

Τρίτον, ο πόλεμος στο Ιράν υπήρξε ελαφρώς θετικός για τη Ρωσία. Η απότομη αύξηση της τιμής του πετρελαίου, σε συνδυασμό με τη χαλάρωση των αμερικανικών κυρώσεων στις εξαγωγές υδρογονανθράκων της, γέμισαν προσωρινά τα ταμεία του Κρεμλίνου.

Θετικές πλευρές

Παρά τους κινδύνους αυτούς, ο πόλεμος έχει και κάποιες θετικές πλευρές. Κατ’ αρχάς, τα περιθώρια δράσης τόσο των Ηνωμένων Πολιτειών όσο και του Ισραήλ έχουν περιοριστεί.

Ο Τραμπ μοιάζει όλο και περισσότερο με ηφαίστειο που έχει εξαντληθεί. Ο πόλεμος δεν ήταν δημοφιλής στους ψηφοφόρους, ενώ οι αγορές προβλέψεων δείχνουν πλέον ότι το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα του μπορεί να χάσει την οριακή πλειοψηφία του και στα δύο σώματα του Κογκρέσου στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου. Ορισμένα μέλη του Κογκρέσου από το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα αντιτίθενται πλέον στον πρόεδρο τόσο στην εσωτερική όσο και στην εξωτερική πολιτική.

Ο Τραμπ θα συνεχίσει να φωνάζει και να απειλεί. Όμως μια νέα μεγάλης κλίμακας επιθετική ενέργεια φαίνεται λιγότερο πιθανή. Ειδικότερα, έχει μειωθεί ο κίνδυνος να εισβάλει στη Γροιλανδία, όπως είχε απειλήσει να κάνει τον Ιανουάριο.

Την ίδια ώρα, το Ισραήλ θα δυσκολευτεί περισσότερο να επιτίθεται στους εχθρούς του, επειδή δεν θα μπορεί πλέον να βασίζεται στον ίδιο βαθμό στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η υποστήριξη προς το Ισραήλ έχει μειωθεί σε όλο το αμερικανικό πολιτικό φάσμα, τόσο λόγω του πολέμου με το Ιράν όσο και λόγω της σύγκρουσης στη Γάζα. Θα είναι πιο επικίνδυνο για τον Μπενιαμίν Νετανιάχου να ξεκινήσει νέους πολέμους χωρίς την κάλυψη του μεγάλου του συμμάχου.

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός συνεχίζει να χρησιμοποιεί πολεμική ρητορική. Όμως η σχέση του με τον Τραμπ έχει επιδεινωθεί και οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι θα χάσει τις γενικές εκλογές, οι οποίες πρέπει να διεξαχθούν έως τον Οκτώβριο.

Η σύγκρουση είχε επίσης αρνητικές συνέπειες για την Ευρώπη. Η έλλειψη ενεργειακής ασφάλειας της ηπείρου αποκαλύφθηκε ξανά. Αφού απεξαρτήθηκε από τους ρωσικούς υδρογονάνθρακες, η εξάρτησή της από τις προμήθειες του Κόλπου δημιούργησε μια νέα ευπάθεια. Ο Τραμπ αποδυνάμωσε επίσης περαιτέρω την αμυντική συμμαχία του ΝΑΤΟ, εκφράζοντας οργή για την αποτυχία της Ευρώπης να στηρίξει τον πόλεμό του. Η Ουάσινγκτον έχει αρχίσει επανεξέταση της ανάπτυξης των στρατευμάτων της στην ευρωπαϊκή ήπειρο.

Ωστόσο, η Ευρώπη αντιστάθηκε στις πιέσεις των ΗΠΑ και η σύνοδος της Ομάδας των Επτά την περασμένη εβδομάδα ήταν πιο αρμονική από την αντίστοιχη περσινή συνάντηση των μεγάλων προηγμένων βιομηχανικών κρατών. Οι μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις — η Γαλλία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο — ήταν επίσης ενωμένες στην προσέγγισή τους απέναντι στο Ιράν. Αυτό βρίσκεται σε έντονη αντίθεση με τις ευρωπαϊκές διαιρέσεις κατά τους πολέμους στο Ιράκ και τη Λιβύη στις αρχές του αιώνα.

Κρατώντας αποστάσεις από τον Τραμπ, οι ευρωπαϊκές δυνάμεις απέκτησαν κάποιο κύρος στον υπόλοιπο κόσμο. Πολύ συχνά, οι αναπτυσσόμενες χώρες του λεγόμενου «παγκόσμιου Νότου» έβλεπαν την Ευρώπη ως τον μικρό βοηθό των Ηνωμένων Πολιτειών. Τώρα έχει καλύτερη ευκαιρία να συγκροτήσει μια συμμαχία «μεσαίων δυνάμεων», οι οποίες δεν βρίσκονται πλήρως υπό τον έλεγχο ούτε των Ηνωμένων Πολιτειών ούτε της Κίνας.

 Διαχείριση των κινδύνων

Οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι του πολέμου μπορεί τελικά να μην αποδειχθούν τόσο σοβαροί.

Πρώτον, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν σχεδιάζουν να μετατρέψουν την κατάπαυση του πυρός σε μόνιμη ειρηνευτική συμφωνία. Σύμφωνα με αυτήν, η Τεχεράνη θα λάβει επενδύσεις ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων, καθώς και ελάφρυνση των κυρώσεων, με αντάλλαγμα ορισμένους περιορισμούς στην ελευθερία της να εμπλουτίζει πυρηνικό υλικό. Αν και ο δρόμος προς οποιαδήποτε διαρκή συμφωνία θα είναι αναμφίβολα δύσκολος, το Ιράν μπορεί τελικά να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η ευημερία και η ειρήνη είναι προτιμότερες από τη σύγκρουση.

Δεύτερον, η Κίνα μπορεί να μην καταχραστεί την αυξημένη ισχύ της εισβάλλοντας στην Ταϊβάν, την οποία διεκδικεί. Αν και μια αποδυναμωμένη Ουάσινγκτον είναι πλέον λιγότερο πιθανό να σπεύσει να διασώσει την Ταϊπέι, ο πόλεμος στο Ιράν κατέστησε επίσης σαφές ότι η συντριπτική στρατιωτική ισχύς δεν εγγυάται τη νίκη, ιδίως όταν η ασθενέστερη πλευρά μπορεί να εξαπολύσει σμήνη drones.

Πολλά εξαρτώνται από την έκβαση του πολέμου στην Ουκρανία, όπου οι πρόσφατες επιτυχίες του Κιέβου στο πεδίο της μάχης και οι επιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές μπορεί να αναγκάσουν τη Μόσχα σε αδιέξοδο. Αν και ο πόλεμος στο Ιράν έδωσε στη Ρωσία μια προσωρινή οικονομική ανάσα, η οικονομία της δοκιμάζεται και η δημοτικότητα του προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν έχει μειωθεί.

Πέρυσι, ο Τραμπ προσπάθησε να εξαναγκάσει την Ουκρανία σε μια κακή συμφωνία με τη Ρωσία, υποστηρίζοντας ότι ο πρόεδρός της, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, δεν είχε «χαρτιά» στα χέρια του. Την περασμένη εβδομάδα, στη σύνοδο της G7, ο Αμερικανός πρόεδρος αποδέχθηκε ότι το Κίεβο βρίσκεται πλέον σε ισχυρότερη θέση και μάλιστα συνυπέγραψε διατύπωση που υπόσχεται περαιτέρω πίεση προς τη Μόσχα. Αν και η Ουκρανία δεν μπορεί να βασίζεται στον Τραμπ, υπάρχει πλέον μικρότερος κίνδυνος να την εκφοβίσει ώστε να αποδεχθεί τους όρους της Ρωσίας.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει μεγάλη ευκαιρία να στηρίξει αποφασιστικά την Ουκρανία. Το σημαντικότερο πράγμα που μπορεί να κάνει είναι να χρησιμοποιήσει τα 210 δισεκατομμύρια ευρώ παγωμένων ρωσικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων που βρίσκονται στην Ένωση για να βοηθήσει το Κίεβο. Αν καταφέρει να γείρει την πλάστιγγα του πολέμου υπέρ της Ουκρανίας χωρίς μεγάλη βοήθεια από την Ουάσινγκτον, θα δείξει ότι δεν είναι γεωπολιτικός νάνος. Θα στείλει επίσης με απόλυτη σαφήνεια το μήνυμα ότι η επιθετικότητα δεν αποδίδει.

Σε συνδυασμό με την αποτυχία του Τραμπ στο Ιράν, αυτό θα μετατόπιζε την παγκόσμια ισορροπία ισχύος ξανά υπέρ εκείνων που πιστεύουν στη διπλωματία και το διεθνές δίκαιο.

Reuters Breakingviews

Το Reuters Breakingviews είναι η κορυφαία πηγή διεθνώς για χρηματοοικονομική ανάλυση που διαμορφώνει την ατζέντα. Ως το εμπορικό σήμα του Reuters για τον οικονομικό σχολιασμό, αναλύει τις μεγάλες επιχειρηματικές και οικονομικές ιστορίες την ώρα που εξελίσσονται σε όλο τον κόσμο. Μια παγκόσμια ομάδα περίπου 30 ανταποκριτών στη Νέα Υόρκη, το Λονδίνο, το Χονγκ Κονγκ και άλλες μεγάλες πόλεις παρέχει εξειδικευμένη ανάλυση σε πραγματικό χρόνο.

Όλες οι απόψεις που εκφράζονται είναι των συγγραφέων.

Hugo Dixon

Ο Hugo Dixon είναι σχολιαστής ευρείας αρμοδιότητας στο Reuters. Υπήρξε ιδρυτικός πρόεδρος και αρχισυντάκτης του Breakingviews. Πριν ιδρύσει το Breakingviews, ήταν συντάκτης της στήλης Lex των Financial Times. Μετά την εξαγορά του Breakingviews από την Thomson Reuters, ίδρυσε το InFacts, ένα δημοσιογραφικό εγχείρημα που υποστήριζε, με βάση τα γεγονότα, την υπόθεση κατά του Brexit.

Ήταν επίσης ένας από τους ιδρυτές του People’s Vote, το οποίο εκστράτευσε υπέρ ενός νέου δημοψηφίσματος για το αν η Βρετανία έπρεπε να αποχωρήσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Υπήρξε ένας από τους εμπνευστές της «Σύμπραξης για την Παγκόσμια Ανάπτυξη και τις Υποδομές» της G7, ενός σχεδίου ύψους 600 δισεκατομμυρίων δολαρίων για να βοηθηθεί ο Παγκόσμιος Νότος να επιταχύνει τη μετάβασή του προς το καθαρό μηδέν.

Σήμερα υποστηρίζει ένα «δάνειο αποζημιώσεων» ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την Ουκρανία, σύμφωνα με το οποίο τα περιουσιακά στοιχεία της Μόσχας θα δανείζονταν στο Κίεβο και η Ρωσία θα τα έπαιρνε πίσω μόνο αν κατέβαλλε πολεμικές αποζημιώσεις. Είναι επίσης φιλόσοφος, με ερευνητικό ενδιαφέρον στις ζωές με νόημα.

Δ. Μακροδημόπουλος: τί προέχει; Η ηθική της πεποίθησης ή η ηθική της ευθύνης;

0

του Δημήτρη Μακροδημόπουλου

Διαβάσαμε προ ημερών ότι συνελήφθη στην Κρήτη Παλαιστίνιος, κατηγορούμενος για ένταξη στη Χαμάς. Συνελήφθη προκειμένου να προληφθεί τυχόν ενέργεια της οργάνωσης στην πατρίδα μας με απρόβλεπτες συνέπειες. Στο παρελθόν η χώρα μας ήταν στο απυρόβλητο λόγω της φιλο – παλαιστινιακής πολιτικής της αλλά σήμερα; Όμως τα μέλη των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων, των IDF, που μας επισκέπτονται; Πόσοι εξ αυτών με θέση ευθύνης συμμετείχαν στη γενοκτονία στη Γάζα (1); Χρησιμοποιώντας την τεχνητή νοημοσύνη, για να εξολοθρεύσουν έναν μαχητή ισοπέδωναν νοσοκομεία και σχολεία με εκατόμβη νεκρών. Αυτοί γιατί είναι καλοδεχούμενοι; Διότι το Ισραήλ είναι υπόδικο στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για εγκλήματα πολέμου και κατά της ανθρωπότητας, έχει εκδοθεί μάλιστα ένταλμα συλλήψεως κατά του Νετανιάχου με τον οποίο ο πρωθυπουργός της χώρας συναντάται και συνομιλεί.  Από τον Μεσαίωνα και έπειτα ο πόλεμος είχε τους κανόνες του: Το δίκιο της κήρυξής του (jus ad bellum) και το δίκαιο της διεξαγωγής του (jus in bello). Ο πόλεμος δηλαδή έχει κάποιες νόρμες όπως όρισε η Σύμβαση της Γενεύης το 1864 και όπως επικύρωσαν οι συνθήκες της Χάγης από το 1907. Το Ισραήλ καταπάτησε και καταπατά κάθε κανόνα. Τρομοκρατικές χαρακτηρίζονται οι οργανώσεις που αντιστέκονται στην κατοχή του λαού τους, στα δεινά που υφίστανται και αμφισβητούν το status των κυρίαρχων. Με αυτή τη λογική, “τρομοκράτες” ήταν οι αγωνιστές του 1821 που εισέβαλαν στην Τριπολιτσά και κατέσφαξαν τους αλλόθρησκους; Ήταν οι αιώνες της κατοχής, της υποταγής, των δεινών, η Τριπολιτσά δεν προέκυψε “εν κενώ”, όπως είπε ο ΓΓ του ΟΗΕ για την 7η Οκτωβρίου. Είχε όμως και βαρύ τίμημα. Ακολούθησε η σφαγή της Χίου ως αντίποινα της Υψηλής Πύλης. Όπως ακολούθησε η γενοκτονία της Γάζας για την 7η Οκτωβρίου. Όμως τί προέχει; Η ηθική της πεποίθησης ή η ηθική της ευθύνης; Είναι το δίλλημα του Μαξ Βέμπερ στο οποίο πρέπει να απαντήσουν τα έθνη που ζουν κάτω από ζυγό. Αιώνια σκλάβοι και υποχείρια με τη λογική της ευθύνης ή θυσίες για την ελευθερία με τη λογική της πεποίθησης;

Πώς βιώνουν την κατοχή οι υποταγμένο λαοί; Πώς νιώθουν την καταπίεση, την ταπείνωση και τον εξευτελισμό; Πώς και γιατί αντιδρούν με αυτό τον τρόπο; Η Παλαιστίνη προσομοιάζει με την “αποικιακή πόλη” που περιγράφει ο Φραντς Φανόν στο έργο του “Της γης οι κολασμένοι” (1961), που προλόγισε ο Ζαν – Πολ Σαρτρ, στην οποία συνυπάρχουν στην πραγματικότητα δύο πόλεις, η λευκή πόλη και η έγχρωμη, η πρώτη ευρωπαϊκή και “πολιτισμένη”, η δεύτερη “πρωτόγονη”, κυριαρχημένη από στοιχειώδεις υλικές ανάγκες, την οποία περιγράφουν συνήθως μ’ ένα σχεδόν ζωολογικό λεξιλόγιο: χρώματα, μυρωδιές, ανηθικότητα, βρώμα, σύγχυση, θόρυβοι, συγχρωτισμός. Βιώνοντας την γαλλική αποικιοκρατία στην Αλγερία ο Φανόν, ανέλυσε, ως ψυχίατρος ο ίδιος, τις ψυχοσωματικές συνέπειες της αποικιοκρατίας και το φαινόμενο της βίας. Το θεμελιακό ερώτημα για τον Φανόν είναι το πώς μπορεί να ανακτηθεί η ανθρωπιά στη βάση των απάνθρωπων πρακτικών και εμπειριών της αποικιοκρατικής κυριαρχίας. “Όταν σκοτώνουν εσένα και τους συντρόφους σου σαν να είστε σκυλιά”, γράφει, “δεν υπάρχει καμιά άλλη λύση παρά να χρησιμοποιήσετε όλα τα διαθέσιμα μέσα για να αποκατασταθείτε ως ανθρώπινα όντα. Πρέπει λοιπόν να ασκήσετε όσο το δυνατόν μεγαλύτερη πίεση στο σώμα του βασανιστή σας, έτσι ώστε τα λογικά του που κάπου τα έχασε να ανακτήσουν την ανθρώπινη διάστασή τους”

Όπως το αντιλήφθηκε καθαρά ο Φανόν: “…Σε ατομικό επίπεδο η βία (κατά του αποικιοκράτη) είναι δύναμη κάθαρσης. Απαλλάσσει τον αποικιοκρατούμενο από το σύμπλεγμα κατωτερότητάς του, από την παθητική στάση απόγνωσης. Τον ενθαρρύνει και αποκαθιστά την αυτοπεποίθησή του”. Ο Φανόν τόνισε το ζήτημα της βίας, σημειώνει ο Ντέιβιντ Χάρβεϊ, επειδή πολύ συχνά οι ανθρώπινες καταστάσεις επιδεινώνονται σε τέτοιο βαθμό που δεν υπάρχει άλλη επιλογή. Ακόμη και ο Γκάντι αναγνώρισε αυτή την πραγματικότητα, προσθέτει.

Ο Ζαν Αμερί θαύμαζε τον Φανόν και υποστήριζε την άποψή του περί βίας και είχε υποστηρίξει το FLN στον πόλεμο της Αλγερίας. Ο Αμερί δεν υποστήριζε την άποψη του Φανόν με την ιδιότητα του υπαρξιστή φιλοσόφου, όπως ο Σαρτρ, αλλά σαν ένας Εβραίος που είχε επιζήσει από τα ναζιστικά στρατόπεδα.

Γιατί όμως συνέβη την 7η Οκτωβρίου 2023; Ήταν τυχαίο ή αναμενόμενο; Λίγες ημέρες πριν, στις 22 Σεπτεμβρίου, ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου έδωσε μια θεατρική παράσταση από το βήμα της Γ.Σ. του ΟΗΕ. Κρατώντας έναν χάρτη της Μ. Ανατολής στο ένα χέρι και έναν μαρκαδόρο στο άλλο βάλθηκε να χαράζει ενεργειακούς αγωγούς, και μεταφορικά δίκτυα που θα συνέδεαν το Ισραήλ με αραβικά κράτη. Στον χάρτη του Ισραηλινού πρωθυπουργού, της “Νέας Μ. Ανατολής” έλαμπε δια της απουσίας της η Παλαιστίνη. Τρεις μέρες πριν την ομιλία Νετανιάχου στον ΟΗΕ, ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν σε συνέντευξή του προετοίμαζε το έθνος τους για συμφωνία συμφιλίωσης με το Ισραήλ στα πλαίσια της τραμπικής έμπνευσης Συμφωνιών του Αβραάμ. Έτσι ώστε δύο χρόνια μετά ο Ισραηλινός δημοσιογράφος Γκίντεον Λέβι να διαπιστώνει: “Το παλαιστινιακό ζήτημα είχε εξοστρακιστεί εντελώς από τη διεθνή ατζέντα. Άλλη μια συμφωνία ειρήνης, αυτή τη φορά με τη Σαουδική Αραβία, και οι Παλαιστίνιοι θα μετατρέπονταν σε Ινδιάνους της περιοχής. Όμως ήλθε ο πόλεμος και τους ανέβασε στην κορυφή της διεθνούς ατζέντας” (2), με τεράστιο βέβαια τίμημα.

Ο συλληφθείς θα πρέπει να τύχει στη χώρα μας δίκαιης δίκης και να μην εκδοθεί στο Ισραήλ διότι, αθώος ή ένοχος, στην περίπτωση αυτή είναι σαν να αποστέλλεται στο εκτελεστικό απόσπασμα αφού το Ισραήλ “καινοτόμησε” και σε αυτό:: Επανέφερε τη θανατική ποινή αλλά με φυλετικά κριτήρια, μόνον για τους Παλαιστινίους: Μέσα στην αλαζονεία της ισχύος ξέχασαν το πρόσφατο παρελθόν τους (Καθημερινή 7/4/2026)

(1) Ομέρ Μπάρτοφ, “ΙΣΡΑΗΛ: Τί πήγε λάθος;”, εκδ. Μεταίχμιο

(2) Πέτρος Παπακωνσταντίνου, “Πολεμικός καπιταλισμός”, εκδ. Τόπος

Μακροδημόπουλος  Δημήτρης

Αλεξ/πολη – κιν. 6947-771412

21/6/2016

 

Η Μεσόγειος μπαίνει σε νέα εποχή ισχύος: Η ελληνική επιταγή του 21ου αιώνα

14

Η ΝΕΑ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΑΞΗ

 του Δημήτρη Τσαϊλά, Υποναυάρχου ε.α.

Σε μια εκτεταμένη ανάλυσή του για το www.rieas.gr, ο Δημήτρης Τσαϊλάς περιγράφει τη Μεσόγειο ως έναν χώρο που εισέρχεται σε νέα στρατηγική εποχή. Η μεταψυχροπολεμική τάξη, η οποία στηρίχθηκε για δεκαετίες στην αμερικανική κυριαρχία, στην ευρωπαϊκή οικονομική επιρροή και σε μια σχετικά σταθερή θαλάσσια ισορροπία, υποχωρεί πλέον μπροστά σε ένα πιο ρευστό, ανταγωνιστικό και επικίνδυνο γεωπολιτικό περιβάλλον.

Οι πόλεμοι στη Γάζα και στη Συρία, η αντιπαράθεση Ισραήλ–Ιράν, η άνοδος περιφερειακών δυνάμεων και η επιστροφή του ανταγωνισμού των μεγάλων ισχύων διαμορφώνουν ένα νέο μεσογειακό σύστημα. Σε αυτό το σύστημα, η ισχύς, η τεχνολογία, η θάλασσα και η αποτρεπτική ικανότητα επιστρέφουν στο κέντρο της πολιτικής.

Η βασική διαπίστωση της ανάλυσης είναι ότι η Μεσόγειος δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζεται ως περιφερειακός χώρος δευτερεύουσας σημασίας. Αντιθέτως, μετατρέπεται σε κεντρικό πεδίο αντιπαράθεσης, όπου διασταυρώνονται ενεργειακά συμφέροντα, στρατιωτικές δυνατότητες, θαλάσσιοι διάδρομοι, υποθαλάσσιες υποδομές, μεταναστευτικές πιέσεις, τεχνολογικά δίκτυα και ανταγωνιστικές εθνικές στρατηγικές.

Τρεις εξελίξεις καθορίζουν αυτή τη μετάβαση.

Πρώτον, η σκληρή ισχύς επιστρέφει ως βασικό νόμισμα της διεθνούς πολιτικής. Η στρατιωτική ικανότητα, η αποτροπή, η τεχνολογική υπεροχή και η δυνατότητα προβολής ισχύος δεν αποτελούν πλέον κατάλοιπα μιας παλαιότερης εποχής. Αντιθέτως, γίνονται ξανά αποφασιστικοί παράγοντες για την επιβίωση, την επιρροή και την πολιτική αυτονομία των κρατών.

Δεύτερον, αναδύονται πιο αυτόνομοι και πιο διεκδικητικοί περιφερειακοί δρώντες. Η Τουρκία, το Ισραήλ, η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Μαρόκο δεν περιμένουν πλέον παθητικά τις πρωτοβουλίες των μεγάλων δυνάμεων. Οικοδομούν δικές τους ζώνες επιρροής, χρησιμοποιούν στρατιωτικά, οικονομικά και τεχνολογικά εργαλεία και επιδιώκουν να καθορίσουν οι ίδιες τους όρους του περιφερειακού παιχνιδιού.

Τρίτον, ο θαλάσσιος χώρος επανέρχεται ως κεντρικό πεδίο ανταγωνισμού. Ενεργειακοί διάδρομοι, λιμάνια, υποθαλάσσια καλώδια, κρίσιμες υποδομές, εμπορικοί κόμβοι και θαλάσσιες ζώνες αποκτούν τεράστια στρατηγική αξία. Η θάλασσα δεν είναι απλώς πεδίο μεταφορών ή οικονομικής δραστηριότητας. Είναι χώρος κυριαρχίας, αποτροπής, ελέγχου και γεωπολιτικής επιρροής.

Μέσα σε αυτό το νέο περιβάλλον, η έννοια της κυριαρχίας αποκτά πιο πρακτικό και πιο απαιτητικό περιεχόμενο. Δεν αρκεί πλέον η κυριαρχία να νοείται μόνο ως νομικό δικαίωμα. Δεν αρκεί η διεθνής αναγνώριση, ούτε η επίκληση των συνθηκών, ούτε η προσφυγή στο διεθνές δίκαιο, όσο αναγκαία και αν είναι όλα αυτά. Πραγματική κυριαρχία σημαίνει ικανότητα ενός κράτους να υπερασπίζεται τα σύνορά του, να προστατεύει τις θαλάσσιες ζώνες του, να διασφαλίζει τις κρίσιμες υποδομές του, να διατηρεί ελευθερία κινήσεων και να αποτρέπει αποτελεσματικά κάθε απειλή.

Εδώ επανέρχεται η κλασική γεωπολιτική σκέψη. Η ιστορία, η γεωγραφία και η ισχύς εξακολουθούν να καθορίζουν την τύχη των κρατών, ακόμη και στην εποχή της παγκοσμιοποίησης. Τα κράτη που αντιλαμβάνονται εγκαίρως τις μεταβολές του διεθνούς περιβάλλοντος προσαρμόζονται, ενισχύουν τα μέσα ισχύος τους και διεκδικούν ρόλο. Όσα παραμένουν εγκλωβισμένα σε παθητικές αναγνώσεις της πραγματικότητας κινδυνεύουν να μετατραπούν από δρώντες σε αντικείμενα των στρατηγικών άλλων.

Σημαντική θέση στην ανάλυση καταλαμβάνει και η αναδιάταξη της αμερικανικής ισχύος. Η Ουάσινγκτον δεν αποσύρεται από τη Μέση Ανατολή και τη Μεσόγειο. Αλλάζει τρόπο εμπλοκής. Το νέο μοντέλο δεν στηρίζεται σε μεγάλες κατοχές, μακροχρόνια κρατικά οικοδομήματα ή ιδεολογικές σταυροφορίες. Στηρίζεται σε επιλεκτική παρουσία, διμερείς σχέσεις, στρατηγικές συνεργασίες, οικονομική πίεση και ισχυρή αποτροπή.

Σε αυτό το πλαίσιο, οι Συμφωνίες του Αβραάμ αποκτούν ευρύτερη στρατηγική σημασία. Δεν αποτελούν μόνο μηχανισμό προσέγγισης μεταξύ Ισραήλ και αραβικών μοναρχιών. Δημιουργούν έναν νέο άξονα συνεργασίας που συνδέει το Ισραήλ, τις μοναρχίες του Κόλπου και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο άξονας αυτός αφορά ασφαλώς το Ιράν, αλλά δεν περιορίζεται σε αυτό. Επεκτείνεται στην τεχνολογία, στην ενέργεια, στην κυβερνοασφάλεια, στις επενδύσεις, στη θαλάσσια ασφάλεια και στον έλεγχο κρίσιμων δικτύων.

Το Ισραήλ αναδεικνύεται έτσι σε ανερχόμενη στρατηγική δύναμη της Ανατολικής Μεσογείου. Παρά το σοκ της 7ης Οκτωβρίου 2023 και τα σοβαρά προβλήματα ασφαλείας που αποκαλύφθηκαν, επέδειξε ικανότητα ταχείας ανάκτησης αποτροπής και προβολής ισχύος σε πολλαπλά μέτωπα: στη Γάζα, στον Λίβανο, στη Συρία και έναντι του Ιράν.

Η ισραηλινή ισχύς στηρίζεται σε τέσσερις πυλώνες: στρατιωτική υπεροχή, τεχνολογική καινοτομία, ισχυρές υπηρεσίες πληροφοριών και διευρυνόμενο δίκτυο συμμαχιών. Η σύζευξη ισραηλινής τεχνολογίας, αραβικού κεφαλαίου και αμερικανικής στρατηγικής υποστήριξης δημιουργεί έναν νέο πόλο ισχύος, με επιρροή που ξεπερνά τα όρια της Μέσης Ανατολής και αγγίζει ολόκληρη τη Μεσόγειο.

Για την Ελλάδα, η σχέση με το Ισραήλ αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Η συνεργασία στους τομείς της ενέργειας, της άμυνας, των πληροφοριών, της κυβερνοασφάλειας και της θαλάσσιας ασφάλειας δεν είναι απλώς διμερής επιλογή. Είναι μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής προσαρμογής σε έναν χώρο όπου οι ισορροπίες αλλάζουν γρήγορα.

Απέναντι σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, η Τουρκία προβάλλει ως ο σημαντικότερος αναθεωρητικός παράγοντας για τον Ελληνισμό. Η τουρκική πρόκληση δεν είναι συγκυριακή, ούτε εξαρτάται αποκλειστικά από τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Είναι δομική, διότι απορρέει από τη γεωγραφία, το δημογραφικό μέγεθος, τη στρατιωτική ισχύ, την ιστορική φιλοδοξία και το μακροπρόθεσμο όραμα της Άγκυρας να καταστεί αυτόνομη περιφερειακή δύναμη.

Η Τουρκία επιδιώκει επιρροή στη Συρία, στη Λιβύη, στα Βαλκάνια, στην Αφρική, στην Ανατολική Μεσόγειο και στη Μαύρη Θάλασσα. Η στρατηγική της συνδυάζει στρατιωτική ισχύ, οικονομική διείσδυση, διπλωματία, ιδεολογική επιρροή και αξιοποίηση γεωγραφικών πλεονεκτημάτων. Δεν πρόκειται για αποσπασματική πολιτική, αλλά για συστηματική προσπάθεια αναβάθμισης της Τουρκίας σε δύναμη με λόγο σε πολλαπλά γεωπολιτικά θέατρα.

Κεντρικό σημείο αυτής της στρατηγικής είναι η «Γαλάζια Πατρίδα» — Mavi Vatan. Δεν πρόκειται απλώς για ναυτικό δόγμα. Πρόκειται για ολοκληρωμένο γεωπολιτικό όραμα που συνδέει κυριαρχία, ενέργεια, ναυτική ισχύ, θαλάσσιες δικαιοδοσίες και εθνική ταυτότητα. Για την Ελλάδα, η «Γαλάζια Πατρίδα» είναι επικίνδυνη επειδή αμφισβητεί το ισχύον θαλάσσιο καθεστώς, το διεθνές δίκαιο και τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.

Η απάντηση σε αυτή την πρόκληση δεν μπορεί να είναι μόνο ρητορική. Απαιτεί αξιόπιστη αποτροπή, ναυτική υπεροχή, μακροπρόθεσμο στρατηγικό σχεδιασμό και ισχυρές συμμαχίες. Η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να αντιμετωπίζει τη θάλασσα ως δευτερεύον πεδίο πολιτικής. Για τον Ελληνισμό, η θάλασσα είναι χώρος επιβίωσης.

Ιδιαίτερο βάρος έχει και η άνοδος των μοναρχιών του Κόλπου. Η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα δεν είναι πλέον μόνο εξαγωγείς υδρογονανθράκων. Μετατρέπουν τον οικονομικό τους πλούτο σε γεωπολιτική επιρροή μέσω επενδύσεων, υποδομών, τεχνολογίας, λιμανιών, ενεργειακών διαδρόμων και χρηματοδότησης ανοικοδόμησης.

Η επιρροή τους απλώνεται σε χώρες όπως η Αίγυπτος, ο Λίβανος και η Λιβύη, αλλά αγγίζει και την Ελλάδα. Η νέα γεωπολιτική δεν ασκείται μόνο με στρατούς. Ασκείται και με κεφάλαια, τεχνολογικές συνεργασίες, ενεργειακά δίκτυα, logistics και έλεγχο κρίσιμων οικονομικών υποδομών. Όποιος ελέγχει τα δίκτυα, τις ροές και τους κόμβους, αποκτά στρατηγικό βάθος.

Αντιθέτως, η Ευρωπαϊκή Ένωση εμφανίζεται στρατηγικά αμήχανη και συχνά απούσα. Παραμένει οικονομικός γίγαντας, αλλά δεν διαθέτει αντίστοιχη γεωπολιτική βαρύτητα στη Μεσόγειο. Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει στρέψει την ευρωπαϊκή προσοχή προς τα ανατολικά, αφήνοντας το νότιο μέτωπο σε δεύτερη μοίρα. Όμως η Μεσόγειος επηρεάζει άμεσα την ευρωπαϊκή ασφάλεια: ενέργεια, μετανάστευση, τρομοκρατία, εμπόριο, θαλάσσιες οδοί και πολιτική σταθερότητα.

Για την Ελλάδα, η Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει πολύτιμη. Δεν μπορεί όμως να υποκαταστήσει την εθνική ισχύ. Η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη μπορεί να λειτουργήσει ως πολλαπλασιαστής ισχύος, αλλά όχι ως υποκατάστατο της ελληνικής αποτροπής. Η ασφάλεια ενός κράτους δεν ανατίθεται. Οικοδομείται.

Το σημαντικότερο συμπέρασμα αφορά τη θαλάσσια ισχύ ως ιστορική και στρατηγική προϋπόθεση του Ελληνισμού. Από τη Σαλαμίνα μέχρι το Βυζάντιο, από τη ναυτοσύνη της διασποράς μέχρι το σύγχρονο ελληνικό κράτος, η θάλασσα υπήρξε ο χώρος όπου κρίθηκαν η επιβίωση, η ευημερία και η πολιτική αυτονομία των Ελλήνων.

Στον 21ο αιώνα, όμως, η θαλάσσια ισχύς δεν σημαίνει μόνο πολεμικό ναυτικό. Περιλαμβάνει ενεργειακές υποδομές, υποθαλάσσια καλώδια, κυβερνοασφάλεια, λιμάνια, logistics, αεροναυτική ισχύ, πληροφορίες, δορυφορική επιτήρηση, τεχνολογική ανθεκτικότητα και διεθνείς συνεργασίες. Η θάλασσα είναι πλέον ταυτόχρονα στρατιωτικό, οικονομικό, τεχνολογικό και πληροφοριακό πεδίο.

Το τελικό μήνυμα είναι σαφές. Η Ελλάδα δεν πρέπει να βλέπει τον εαυτό της ως παθητικό παρατηρητή ή ως απλό σύνορο της Ευρώπης. Βρίσκεται στο κέντρο του νέου μεσογειακού αιώνα. Η γεωγραφία της είναι πλεονέκτημα, αλλά μόνο εφόσον μετατραπεί σε στρατηγική ισχύ.

Αυτό απαιτεί ναυτικό εκσυγχρονισμό, αξιόπιστη αποτροπή, τεχνολογική καινοτομία, προστασία κρίσιμων υποδομών, εθνική ανθεκτικότητα, κοινωνική συνοχή και συνεκτικό στρατηγικό όραμα. Η ελληνική επιταγή είναι να αναλάβει η χώρα τον ρόλο της ως θαλάσσια δύναμη, να ενισχύσει τα μέσα εθνικής κυριαρχίας και να συμβάλει ενεργά στη διαμόρφωση της νέας μεσογειακής τάξης.

Διότι αν η Ελλάδα δεν καθορίσει η ίδια τη θέση της στη νέα Μεσόγειο, θα το κάνουν άλλοι για λογαριασμό της.

ΟΛΟΚΛΗΡΗ Η ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΔΩ

The New Mediterranean Strategic Order

 Απο τον Καραγκιόζη και τον Χατζηαβάτη στο Ισραήλ: Το πολιτικό θέατρο του Ερντογάν

0

 

Της καθηγήτριας Efrat Aviv
21 Ιουνίου 2026

BESA Center Perspectives Paper No. 2.390, 21 Ιουνίου 2026

ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΣΥΝΟΨΗ: Το Ισραήλ έχει διαδραματίσει αξιοσημείωτο ρόλο στον πολιτικό λόγο του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν από τις 7 Οκτωβρίου 2023. Δεν έχει λειτουργήσει απλώς ως στόχος κριτικής στο πλαίσιο της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής, αλλά και ως κεντρικό εργαλείο στη διαμόρφωση της εσωτερικής πολιτικής της Τουρκίας και του περιφερειακού της οράματος. Παρουσιάζοντας το Ισραήλ ως απειλή για την περιφερειακή και παγκόσμια σταθερότητα, ο Ερντογάν επιδιώκει να τοποθετήσει την Τουρκία ως υπερασπιστή των Παλαιστινίων και ηγέτιδα δύναμη του μουσουλμανικού κόσμου. Οι λόγοι πίσω από την αντι-ισραηλινή ρητορική του υπερβαίνουν τη συμβατική εξήγηση ότι πρόκειται για μια ανάγκη αποπροσανατολισμού της κοινής γνώμης από τις εσωτερικές κρίσεις. Έχει καταστεί πλέον μόνιμο στοιχείο της πολιτικής ταυτότητας που έχει οικοδομήσει ο Ερντογάν για τον εαυτό του και του ρόλου που οραματίζεται για την Τουρκία στην περιοχή.

Επί αιώνες, το θέατρο σκιών του Καραγκιόζη και του Χατζηαβάτη κατείχε κεντρική θέση στην οθωμανική-τουρκική κουλτούρα. Πέρα από το ότι αποτελούσε μια δημοφιλή μορφή ψυχαγωγίας, λειτουργούσε και ως πεδίο κοινωνικής και πολιτικής κριτικής. Πρόκειται για μια σάτιρα που στρέφεται εναντίον όσων βρίσκονται σε θέσεις εξουσίας και λειτουργεί ως χώρος όπου μπορούν να εκφραστούν κατηγορίες και ιδέες που δεν είναι πάντοτε δυνατόν να διατυπωθούν ανοιχτά στη δημόσια σφαίρα.

Η ρητορική του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν απέναντι στο Ισραήλ λειτουργεί συχνά με παρόμοιο τρόπο. Το Ισραήλ αναλαμβάνει τον ρόλο ενός κεντρικού χαρακτήρα στην πολιτική σκηνή, μέσω του οποίου μεταφέρονται ευρύτερα μηνύματα για την ηγεσία, την ταυτότητα, την αντιπολίτευση και την περιφερειακή τάξη. Το ερώτημα είναι εάν το Ισραήλ αποτελεί πράγματι το πραγματικό επίκεντρο της πολιτικής ή εάν είναι απλώς μία από τις φιγούρες σε ένα θέατρο σκιών, μέσω του οποίου διαμορφώνεται η εσωτερική πολιτική αρένα της Τουρκίας.

Στις 10 Ιουνίου 2026, κατά τη διάρκεια συνάντησης των υπουργών Εξωτερικών του Οργανισμού Ισλαμικής Συνεργασίας στην Κωνσταντινούπολη, η οποία πραγματοποιήθηκε με φόντο τον πόλεμο Ισραήλ-Ιράν και τη συνεχιζόμενη σύγκρουση στη Γάζα, ο Ερντογάν αναφέρθηκε στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή μέσα στο πλαίσιο του οράματος της περιφερειακής πολιτικής της Τουρκίας. Το κεντρικό επιχείρημα του Ερντογάν ήταν ότι το Ισραήλ αποτελεί το βασικό εμπόδιο στην περιφερειακή σταθερότητα και ότι η ειρήνη δεν μπορεί να επιτευχθεί εάν δεν περιοριστούν οι ισραηλινές στρατιωτικές ενέργειες. Δήλωσε: «Εάν δεν σταματήσει η ληστρική δράση του Ισραήλ, ολόκληρη η περιοχή —και στην πραγματικότητα όλη η ανθρωπότητα— θα πληρώσει το τίμημα».

Οι απειλές του Ερντογάν προς το Ισραήλ, οι οποίες κάθε άλλο παρά νέες είναι, έχουν πολιτικές, οικονομικές, στρατιωτικές και διπλωματικές διαστάσεις. Τον Νοέμβριο του 2023, μετά τα γεγονότα της 7ης Οκτωβρίου, ο Ερντογάν δήλωσε ότι όσοι σιωπούν μπροστά στα εγκλήματα του Ισραήλ είναι συνένοχοι σε αυτά. Τον Μάιο του 2024, η Τουρκία ανέστειλε τις εμπορικές σχέσεις με το Ισραήλ. Στις 28 Ιουλίου 2024, μιλώντας ενώπιον υποστηρικτών του AKP στην πόλη Ρίζε, ο Ερντογάν διατύπωσε ίσως την πιο άμεση απειλή του μέχρι τότε, δηλώνοντας: «Όπως μπήκαμε στο Καραμπάχ, όπως μπήκαμε στη Λιβύη, μπορούμε να κάνουμε το ίδιο και σε αυτούς». Αργότερα τον ίδιο μήνα, περιέγραψε το Ισραήλ ως απειλή για την ανθρωπότητα και για τον κόσμο στο σύνολό του. Τον Σεπτέμβριο του 2024, υποστήριξε ότι ο μόνος τρόπος να σταματήσει αυτό που αποκάλεσε ισραηλινή «κρατική τρομοκρατία» είναι μέσω μιας συμμαχίας μουσουλμανικών κρατών. Τον Μάρτιο του 2026, δήλωσε ότι, αν και ο πόλεμος με το Ιράν ήταν πόλεμος του Ισραήλ, ολόκληρος ο κόσμος πλήρωνε το κόστος του. Μέχρι τον Ιούνιο του 2026, είχε επιστρέψει στο γνώριμο μοτίβο παρουσίασης του Ισραήλ ως περιφερειακής και παγκόσμιας απειλής που πρέπει να περιοριστεί.

Πολλοί σχολιαστές ερμηνεύουν αυτή τη ρητορική ως προσπάθεια αποπροσανατολισμού της κοινής γνώμης από την παρατεταμένη οικονομική κρίση της Τουρκίας και τις πολιτικές δυσκολίες της κυβέρνησης. Ωστόσο, αυτή η εξήγηση από μόνη της δεν επαρκεί για να κατανοηθεί η θέση που κατέχει το Ισραήλ στον πολιτικό λόγο του Ερντογάν.

Στην ομιλία της 10ης Ιουνίου 2026, ο Ερντογάν επέκρινε επίσης τη στάση του βασικού κόμματος της αντιπολίτευσης έναντι του AKP, του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος, CHP. Από το 38ο Συνέδριο του CHP, τον Νοέμβριο του 2023, στο οποίο ο Οζγκιούρ Οζέλ νίκησε τον Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου και τον αντικατέστησε στην ηγεσία του κόμματος, το CHP βρίσκεται σε μια παρατεταμένη εσωτερική διαμάχη σχετικά με την ταυτότητά του και τα εσωτερικά κέντρα ισχύος του. Η εκλογή του Οζέλ συμβόλισε την απαίτηση για γενεακή ανανέωση και στρατηγική αλλαγή, ύστερα από μια σειρά εκλογικών ηττών σε εθνικό επίπεδο.

Οι εσωτερικές εντάσεις εντάθηκαν λόγω διαφωνιών γύρω από τη νομιμότητα του Συνεδρίου και την πολιτική θέση του Κιλιτσντάρογλου. Μια συμβολική στιγμή σημειώθηκε όταν η ηγεσία του κόμματος ταξίδεψε στη Μανίσα για να παραστεί σε τελετή μνήμης για τον εκλιπόντα δήμαρχο Φερντί Ζεϊρέκ, ο οποίος συνδεόταν με το στρατόπεδο του Οζέλ. Ενώ η δημόσια προσοχή ήταν στραμμένη στην εκδήλωση, ο Κιλιτσντάρογλου και οι υποστηρικτές του επιχείρησαν να προωθήσουν μια πολιτική πρωτοβουλία με στόχο την ενίσχυση της θέσης τους στη συνεχιζόμενη μάχη για την ηγεσία του κόμματος. Μεταξύ των υποστηρικτών του Οζέλ, αυτή η κίνηση εκλήφθηκε ως πολιτικός ελιγμός και ως ένδειξη της συνεχιζόμενης σύγκρουσης ανάμεσα στην παλιά ελίτ και τη νέα ηγεσία.

Οι εξελίξεις αυτές αντανακλούν μια θεσμική κρίση, χαρακτηριστική των μεγάλων κομμάτων της αντιπολίτευσης, όπου τα ερωτήματα που αφορούν την αντικατάσταση της ελίτ συγκρούονται με ζητήματα οργανωτικής νομιμότητας και με αγώνες για πολιτικούς και συμβολικούς πόρους.

Καθ’ όλη αυτή την περίοδο, παράλληλα με την κρίση στο εσωτερικό της αντιπολίτευσης, η Άγκυρα επιδίωξε να τοποθετηθεί ως περιφερειακή δύναμη που υπερασπίζεται τους Παλαιστινίους και προωθεί την περιφερειακή σταθερότητα, ενώ ταυτόχρονα υποστηρίζει ότι το Ισραήλ παρεμποδίζει τις προσπάθειες για την επίτευξη εκεχειριών και διπλωματικών διευθετήσεων.

Στο πλαίσιο του επίσημου τουρκικού λόγου το 2026, το Ισραήλ επιτελεί τρεις βασικές λειτουργίες:

Το Ισραήλ ως ενοποιητικός παράγοντας στην εσωτερική πολιτική σκηνή της Τουρκίας

Η σκληρή κριτική κατά του Ισραήλ είναι ευρέως αποδεκτή σε όλο το τουρκικό πολιτικό φάσμα, ακόμη και μεταξύ μελών του CHP. Χαρακτηριστικό παράδειγμα υπήρξε η προσπάθεια του Ισραηλινού υπουργού Άμυνας, Ισραέλ Κατζ, τον Απρίλιο του 2026, να παρακάμψει την τουρκική κυβέρνηση και να απευθυνθεί απευθείας στους ηγέτες της αντιπολίτευσης μέσω μιας έντονα διατυπωμένης ανάρτησης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης εναντίον του Ερντογάν. Στην Τουρκία, η κίνηση αυτή εκλήφθηκε ως προσπάθεια εκμετάλλευσης των εσωτερικών εντάσεων στο CHP και εμβάθυνσης του χάσματος ανάμεσα στην αντιπολίτευση και την κυβέρνηση.

Το αποτέλεσμα ήταν το αντίθετο. Ο Οζγκιούρ Οζέλ, ο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, ο Εκρέμ Ιμάμογλου και άλλα ανώτερα στελέχη της αντιπολίτευσης καταδίκασαν όλοι τις δηλώσεις του Κατζ, υποστηρίζοντας ότι συνιστούσαν απαράδεκτη παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις της Τουρκίας. Ο Κιλιτσντάρογλου χαρακτήρισε την ξένη παρέμβαση στην τουρκική πολιτική ως «απαράδεκτη πράξη θρασύτητας», ενώ ο Οζέλ την αποκάλεσε «πλήρη αναίδεια» — tam bir hadsizlik. Αντί να διχάσει την αντιπολίτευση, το περιστατικό προκάλεσε ευρεία αντίδραση και κατέδειξε ότι ακόμη και σκληροί πολιτικοί αντίπαλοι μπορούν να ενωθούν όταν εμπλέκεται το Ισραήλ.

Η περίπτωση αυτή αποτελεί μόνο ένα παράδειγμα του βαθμού στον οποίο οι αρνητικές στάσεις απέναντι στο Ισραήλ υπερβαίνουν πολιτικά στρατόπεδα, κόμματα και ιδεολογικές διαιρέσεις στην Τουρκία. Παρά τις βαθιές διαφωνίες ανάμεσα στην κυβέρνηση και την αντιπολίτευση σε πολλά ζητήματα, η κριτική κατά του Ισραήλ παραμένει ένας από τους ευρύτερους χώρους συναίνεσης στην τουρκική πολιτική ζωή.

Το Ισραήλ ως εργαλείο περιφερειακής τοποθέτησης

Ο Ερντογάν παρουσιάζει την Τουρκία τόσο ως υπερασπιστή των Παλαιστινίων όσο και ως «σωτήρα» του μουσουλμανικού κόσμου. Σε πολλές περιπτώσεις, έχει περιγράψει την Τουρκία ως «τη φωνή της συνείδησης της ανθρωπότητας», σε αντίθεση με αυτό που ο ίδιος παρουσιάζει ως δυτική σιωπή. Στις συνόδους του Οργανισμού Ισλαμικής Συνεργασίας, έχει επανειλημμένα πλαισιώσει το παλαιστινιακό ζήτημα ως δοκιμασία για τον μουσουλμανικό κόσμο και έχει καλέσει τα μουσουλμανικά κράτη να ενωθούν πίσω από συλλογική δράση, με την Τουρκία να διαδραματίζει ηγετικό ρόλο σε τέτοιες πρωτοβουλίες.

Καθ’ όλη τη διάρκεια του 2024 και του 2025, ο Ερντογάν αποκαλούσε συχνά την Τουρκία «την ελπίδα των καταπιεσμένων» — mazlumların umudu —, «τη φωνή της ανθρωπότητας» και «τον προστάτη της Ιερουσαλήμ». Τέτοιες διατυπώσεις τοποθετούν την Τουρκία σε έναν ρόλο που υπερβαίνει τα συμβατικά εθνικά συμφέροντα και της αποδίδουν μια περιφερειακή —ακόμη και παγκόσμια— θρησκευτική και ηθική αποστολή.

Ο ρόλος αυτός, μάλιστα, δεν περιορίζεται στη ρητορική ούτε αποκλειστικά στο παλαιστινιακό ζήτημα. Συνοδεύεται από συγκεκριμένες πολιτικές, όπως ανθρωπιστική βοήθεια, διπλωματική εμπλοκή και στρατιωτική παρέμβαση. Στη Σομαλία, η Τουρκία έχει κατασκευάσει νοσοκομεία, υποδομές και μια μεγάλη στρατιωτική βάση εκπαίδευσης. Στη Λιβύη, παρενέβη στρατιωτικά υπέρ της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης. Στη Βοσνία, η Άγκυρα συνεχίζει να τονίζει τη δέσμευσή της στη διατήρηση της κληρονομιάς και της μνήμης των Βόσνιων μουσουλμάνων υπό τη σκιά του πολέμου της Βοσνίας. Στο Ιράκ και τη Συρία, η Τουρκία δικαιολογεί τις στρατιωτικές και οικονομικές της δραστηριότητες ως μέτρα που αποσκοπούν στη διαφύλαξη της σταθερότητας και την προστασία μουσουλμανικών πληθυσμών.

Πέρα από αυτές τις συγκεκριμένες περιπτώσεις, η Άγκυρα φαίνεται να προετοιμάζεται ώστε να καταστεί ο σημαντικότερος περιφερειακός δρων μετά την τρέχουσα περιφερειακή αναταραχή και ενδεχομένως να καταλάβει την ηγεμονική θέση που επί μακρόν συνδεόταν με το Ιράν. Από την οπτική της Τουρκίας, ακόμη και αν η αποδυνάμωση του Ιράν δεν είναι κατ’ ανάγκην επιθυμητή αυτή καθαυτή, μπορεί τελικά να συμβάλει στην ενίσχυση της περιφερειακής και παγκόσμιας θέσης της Τουρκίας.

Το Ισραήλ ως μέσο πλαισίωσης των εσωτερικών κρίσεων

Στο πλαίσιο της κριτικής του κατά του CHP, ο Ερντογάν συνδέει σταθερά την αδυναμία της αντιπολίτευσης με την ανάγκη ισχυρής ηγεσίας, η οποία ενσαρκώνεται από το AKP και από τον ίδιο προσωπικά, απέναντι στις περιφερειακές κρίσεις. Όπως το Ισραήλ παρουσιάζεται ως εξωτερική απειλή όχι μόνο για την Τουρκία και τη Μέση Ανατολή, αλλά και για την παγκόσμια σταθερότητα, έτσι και το CHP παρουσιάζεται συχνά ως εσωτερική απειλή για τη σταθερότητα και τη δημοκρατική τάξη της Τουρκίας.

Και στις δύο περιπτώσεις, ο Ερντογάν τοποθετεί τον εαυτό του ως την αναντικατάστατη μορφή που είναι ικανή να προστατεύσει το έθνος.

Ωστόσο, το κεντρικό ζήτημα δεν είναι απλώς η παρουσίαση του Ισραήλ ως κοινού εχθρού της Τουρκίας και του ευρύτερου κόσμου, ούτε η απεικόνιση του Ισραήλ ως πηγής αστάθειας και σύγκρουσης, συγκρίσιμης με τις εσωτερικές προκλήσεις που αντιπροσωπεύει η αντιπολίτευση. Ούτε το βασικό ζήτημα είναι το γνωστό επιχείρημα ότι ο Ερντογάν χρησιμοποιεί τόσο την εσωτερική όσο και την εξωτερική πολιτική ως αντιπερισπασμό από τις οικονομικές δυσκολίες της Τουρκίας και άλλα εσωτερικά προβλήματα. Αυτή η συμβατική υπόθεση γίνεται λιγότερο πειστική όταν εξεταστεί υπό το φως της σοβαρής κρίσης στο εσωτερικό της ίδιας της τουρκικής αντιπολίτευσης. Ο Ερντογάν έχει ελάχιστη ανάγκη από αντιπερισπασμούς όταν οι βασικοί πολιτικοί του αντίπαλοι είναι ήδη βαθιά διχασμένοι και απορροφημένοι από εσωτερικές συγκρούσεις. Με άλλα λόγια, υπάρχει μικρή ανάγκη για αποπροσανατολισμό όταν η αντιπολίτευση βιώνει τόσο βαθιά αναταραχή. Αυτό υποδηλώνει ότι το Ισραήλ έχει καταστεί μόνιμο συστατικό της πολιτικής ταυτότητας που επιδιώκει να οικοδομήσει ο Ερντογάν. Ακόμη και όταν η αντιπολίτευση είναι αδύναμη και κατακερματισμένη, και ακόμη και απουσία άμεσης εκλογικής απειλής, η αντι-ισραηλινή ρητορική όχι μόνο επιμένει, αλλά συχνά εντείνεται.

Οι δηλώσεις αυτές δεν αφορούν πλέον απλώς τη Γάζα. Το Ισραήλ παρουσιάζεται ολοένα περισσότερο ως δύναμη που απειλεί τη συνολική περιφερειακή τάξη. Ο Ερντογάν δεν επικαλείται το Ισραήλ απλώς για να εξηγήσει ένα συγκεκριμένο γεγονός· το χρησιμοποιεί για να ορίσει ποιος ανήκει στον «λαό», ποιος συνιστά «τον εχθρό» και γιατί η ισχυρή ηγεσία παραμένει αναγκαία.

Επομένως, το ερώτημα δεν είναι πλέον τι λέει ο Ερντογάν για το Ισραήλ, αλλά ποιον ρόλο διαδραματίζει το Ισραήλ στην πολιτική ταυτότητα που επιδιώκει να κατασκευάσει. Εάν το Ισραήλ ήταν κάποτε πρωτίστως ζήτημα εξωτερικής πολιτικής, από τις 7 Οκτωβρίου και μετά έχει μετατραπεί σε κεντρικό εργαλείο διαμόρφωσης της εσωτερικής πολιτικής της Τουρκίας και του περιφερειακού της οράματος.

Πίσω από τον μπερντέ του θεάτρου σκιών, το Ισραήλ δεν είναι απλώς ένας δρων στη Μέση Ανατολή. Είναι ένας από τους βασικούς χαρακτήρες μέσω των οποίων παίζεται το πολιτικό θέατρο του Ερντογάν. Από αυτή την οπτική, το Ισραήλ δεν λειτουργεί απλώς ως αντικείμενο εξωτερικής πολιτικής, αλλά ως επαναλαμβανόμενη φιγούρα στο πολιτικό δράμα μέσω του οποίου ο Ερντογάν ορίζει την ηγεσία, τη νομιμοποίηση και τη θέση της Τουρκίας στην περιφερειακή τάξη.

Η καθηγήτρια Efrat Aviv είναι ανώτερη ερευνήτρια στο Begin–Sadat Center for Strategic Studies και αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Τμήμα Ιστορίας του Πανεπιστημίου Bar-Ilan.

Οι δημοσιεύσεις και η έρευνα του BESA Center καθίστανται δυνατές
εν μέρει χάρη στη γενναιοδωρία του Saul Koschitzky και της οικογένειάς του.

BESA CENTER

Ανακοίνωση Υπουργείου Εξωτερικών σχετικά με την απαγόρευση εισόδου στο Ισραήλ σε Έλληνες πολίτες (21.06.2026)

0

Εκφράζουμε τη δυσαρέσκειά μας προς τις ισραηλινές Αρχές για την απαγόρευση εισόδου και την απέλαση Ελλήνων πολιτών, εκπροσώπων εργατικών σωματείων, οι οποίοι είχαν τελικό προορισμό τη Ραμάλλα, κατόπιν πρόσκλησης της παλαιστινιακής πλευράς.

Οι εν λόγω Έλληνες πολίτες είχαν τακτοποιήσει όλες τις υποχρεώσεις για την είσοδό τους στη χώρα και είχαν δηλώσει το σκοπό του ταξιδιού τους στις Αρχές.

21 Ιουνίου, 2026

Το Ιράν θα σταματήσει κάθε διαπραγμάτευση εάν το Ισραήλ αποφύγει να αποσυρθεί από τον Λίβανο

0

 

21 Ιουνίου 2026 — 19:41
Το Ιράν θα σταματήσει κάθε διαπραγμάτευση εάν το Ισραήλ αποφύγει να αποσυρθεί από τον Λίβανο

ΤΕΧΕΡΑΝΗ (Tasnim) — Το Ιράν θα σταματήσει κάθε διαπραγμάτευση εάν το ισραηλινό καθεστώς δεν αποσυρθεί από τον Λίβανο, σύμφωνα με πληροφορίες που απέκτησε το πρακτορείο ειδήσεων Tasnim.

Οι πληροφορίες που απέκτησε το Tasnim δείχνουν ότι, εάν δεν εφαρμοστεί το Άρθρο 1 του Μνημονίου Κατανόησης της Ισλαμαμπάντ, το οποίο υπέγραψαν οι πρόεδροι των ΗΠΑ και του Ιράν, τότε θα σταματήσουν όλες οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ για όλα τα υπόλοιπα ζητήματα.

Το Άρθρο 1 του Μνημονίου Κατανόησης αναφέρει:

«Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, καθώς και οι σύμμαχοί τους στον τρέχοντα πόλεμο, υπογράφουν το παρόν Μνημόνιο Κατανόησης για να δηλώσουν την άμεση και μόνιμη παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, και αναλαμβάνουν από εδώ και στο εξής να μην ξεκινήσουν κανέναν πόλεμο ή στρατιωτική επιχείρηση ο ένας εναντίον του άλλου, να απέχουν από την απειλή ή τη χρήση βίας ο ένας εναντίον του άλλου και να διασφαλίσουν την εδαφική ακεραιότητα και κυριαρχία του Λιβάνου. Η τελική συμφωνία θα επιβεβαιώσει τη μόνιμη παύση του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, καθώς και τις λοιπές προβλέψεις της παρούσας παραγράφου.»

Σύμφωνα με τις πληροφορίες του Tasnim, πρόκειται για σαφή ατζέντα, σύμφωνα με την οποία το Ιράν δεν θα πρέπει να προβεί σε καμία ενέργεια χωρίς την εφαρμογή όλων των προβλέψεων που είναι απαραίτητες για την έναρξη των διαπραγματεύσεων, και ειδικότερα χωρίς την τήρηση του Άρθρου 13.

Σύμφωνα με το Άρθρο 13:

«Μετά την υπογραφή του παρόντος Μνημονίου Κατανόησης, και υπό την προϋπόθεση ότι θα αρχίσει η εφαρμογή των παραγράφων 1, 4, 5, 10 και 11 του παρόντος Μνημονίου, καθώς και ότι θα συνεχιστεί η εφαρμογή των μέτρων αυτών, η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής θα ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις σχετικά με την τελική συμφωνία, αποκλειστικά για τις υπόλοιπες παραγράφους.»

Ορισμένες αναλύσεις υποστηρίζουν ότι, καθυστερώντας τις διαπραγματεύσεις και αφήνοντας ελεύθερα τα χέρια του Ισραήλ στον Λίβανο, οι ΗΠΑ επιδιώκουν να αποτρέψουν το Ιράν από το να λάβει σκληρά μέτρα εναντίον του Ισραήλ και των ΗΠΑ, στο πλαίσιο μιας προσπάθειας διαχείρισης του χρόνου υπέρ του σιωνιστικού καθεστώτος του Ισραήλ.

Ωστόσο, το Ιράν θα εισέλθει σε φάση σκληρής αντίδρασης, δεδομένης της συνέχισης της ισραηλινής κατοχής και των εγκλημάτων στον Λίβανο.

Ο Τραμπ απειλεί το Ιράν με νέα πλήγματα, ενώ ο Βανς ηγείται ειρηνευτικών συνομιλιών στην Ελβετία

0

Των Humeyra Pamuk, Dave Graham και Tala Ramadan
21 Ιουνίου 2026, 02:49 GMT+3 — Ενημερώθηκε πριν από 2 ώρες

Σύνοψη
Αντιπροσωπείες των ΗΠΑ και του Ιράν φτάνουν σε ελβετικό θέρετρο για συνομιλίες
Πακιστάν και Κατάρ συμμετέχουν ως μεσολαβητές
Ελικόπτερα πετούν πάνω από τη γραφική ορεινή τοποθεσία των συνομιλιών
Το Ιράν δηλώνει ότι τα Στενά του Ορμούζ έκλεισαν λόγω των ισραηλινών επιθέσεων στον Λίβανο
Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ αναφέρει ότι 55 εμπορικά πλοία διέσχισαν τα Στενά το Σάββατο

ΜΠΙΡΓΚΕΝΣΤΟΚ, Ελβετία / ΝΤΟΥΜΠΑΪ, 21 Ιουνίου (Reuters) — Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ απείλησε την Κυριακή να ξαναρχίσει τον πόλεμο με το Ιράν, την ώρα που ο αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς συναντούσε Ιρανούς αξιωματούχους για τις πρώτες συνομιλίες στο πλαίσιο μιας προσωρινής ειρηνευτικής συμφωνίας. Οι συνομιλίες επισκιάστηκαν από την ανακοίνωση της Τεχεράνης ότι έκλεισε και πάλι τα Στενά του Ορμούζ.

Οι συνομιλίες στο ορεινό θέρετρο Μπίργκενστοκ της Ελβετίας, ιδιοκτησίας του Κατάρ, ήταν οι πρώτες που διεξήχθησαν με βάση τους όρους ενός μνημονίου κατανόησης που συμφωνήθηκε πριν από μία εβδομάδα.

Το μνημόνιο προβλέπει την επαναλειτουργία των Στενών και την παύση όλων των εχθροπραξιών, συμπεριλαμβανομένων εκείνων στον Λίβανο, όπου το Ισραήλ, σύμμαχος των ΗΠΑ, εισέβαλε τον Μάρτιο. Ωστόσο, το Ιράν, υποστηρίζοντας ότι η Ουάσιγκτον δεν τήρησε τη δέσμευσή της να σταματήσουν οι συγκρούσεις στον Λίβανο, ανακοίνωσε ότι έκλεισε ξανά τα Στενά και ότι οι συνομιλίες της Κυριακής δεν θα καλύψουν ουσιαστικά ζητήματα, όπως το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

«Το Ιράν πρέπει αμέσως να σταματήσει τους ακριβοπληρωμένους ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΟΥΣ του στον Λίβανο από το να προκαλούν προβλήματα. Αν δεν το κάνουν, θα χτυπήσουμε το Ιράν πολύ σκληρά ξανά, όπως κάναμε την περασμένη εβδομάδα, μόνο πιο σκληρά!!!» είπε ο Τραμπ, προφανώς αναφερόμενος στους συμμάχους του Ιράν στη Χεζμπολάχ του Λιβάνου και σε μια κλιμάκωση που διέταξε νωρίτερα αυτόν τον μήνα.

Το Fox News μετέδωσε ότι ο Τραμπ προχώρησε ακόμη περισσότερο σε συνέντευξή του, λέγοντας ότι είχε πει στους Ιρανούς αξιωματούχους πως, αν έκλειναν τα Στενά, «δεν θα έχετε χώρα», ενώ απείλησε και με ανάληψη ελέγχου της θαλάσσιας οδού.

Στις συνομιλίες στην Ελβετία, όπου Αμερικανοί και Ιρανοί αξιωματούχοι συναντήθηκαν παρουσία Καταριανών μεσολαβητών, ο Βανς υποβάθμισε τον αντίκτυπο της βίας στον Λίβανο, λέγοντας ότι έχει σημειωθεί πρόοδος προς τον τερματισμό των εχθροπραξιών εκεί.

«Αυτά τα πράγματα είναι πάντοτε λίγο ακατάστατα», είπε.

Ακόμη και ενώ ο Τραμπ απειλούσε το Ιράν, ο Βανς είπε στους δημοσιογράφους ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ «μας ζήτησε να γυρίσουμε σελίδα και να μεταμορφώσουμε τη σχέση μας με τον λαό του Ιράν».

Οι εμπόλεμες πλευρές δεν προχώρησαν σε κοινή φωτογράφιση στις συνομιλίες. Πριν κάνει τις δηλώσεις του ο Βανς, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, μπήκε για λίγο στην αίθουσα και αγκάλιασε τον πρωθυπουργό του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ, ο οποίος συμμετείχε ως μεσολαβητής. Ο Αραγτσί δεν αλληλεπίδρασε με τον Βανς, ο οποίος βρισκόταν στο πίσω μέρος της αίθουσας.

Το Ιράν επικαλείται τον Λίβανο ως λόγο για το κλείσιμο των Στενών

Παρά την ανακοίνωση νέας εκεχειρίας στον Λίβανο την Παρασκευή, υπάρχουν ελάχιστες ενδείξεις ότι οι μάχες εκεί έχουν σταματήσει. Το Ιράν δήλωσε το Σάββατο ότι, ως αποτέλεσμα, έκλεισε ξανά τα Στενά, των οποίων το κλείσιμο επί σχεδόν τέσσερις μήνες προκάλεσε τη μεγαλύτερη διαταραχή στην παγκόσμια ενεργειακή τροφοδοσία στην ιστορία.

Αμερικανοί αξιωματούχοι αμφισβήτησαν ότι τα Στενά ήταν κλειστά, όμως εμπορικά διαθέσιμα στοιχεία ναυσιπλοΐας έδειξαν άμεσο αντίκτυπο.

Μόνο ένα μικρό δεξαμενόπλοιο διέσχισε τη θαλάσσια οδό με ενεργοποιημένους τους πομποδέκτες εντοπισμού θέσης μετά την ανακοίνωση του Ιράν, σε σύγκριση με δεκάδες πλοία τις τελευταίες ημέρες, όταν η κίνηση είχε αρχίσει να επιστρέφει στα προπολεμικά επίπεδα.

Το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Fars επικαλέστηκε στρατιωτική πηγή, σύμφωνα με την οποία δεν εκδίδονται νέες άδειες για τη διέλευση πλοίων μέχρι νεωτέρας. Καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου, ναυτιλιακές εταιρείες έχουν δηλώσει ότι είναι πολύ επικίνδυνο να διασχίσουν τα Στενά χωρίς την άδεια του Ιράν.

 
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζ. Ντ. Βανς παρακολουθεί, δίπλα στον γαμπρό του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, καθώς ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, ανταλλάσσει χειραψία με τον πρωθυπουργό του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ, πριν από την έναρξη τετραμερούς συνάντησης μεταξύ ΗΠΑ, Ιράν, Πακιστάν και Κατάρ στη Σύνοδο της Λίμνης Λουκέρνης, με στόχο την προώθηση συμφωνίας για τον τερματισμό της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, στο θέρετρο Μπίργκενστοκ, κοντά στο Στάνστατ της Ελβετίας, 21 Ιουνίου 2026. REUTERS/Nathan Howard/Pool

Το Ιράν δήλωσε ότι δεν μπορεί να υπάρξει έναρξη της επόμενης φάσης των συνομιλιών, συμπεριλαμβανομένων εκείνων για το πυρηνικό του πρόγραμμα, έως ότου σταματήσουν οι συγκρούσεις στον Λίβανο και λάβει τα οικονομικά οφέλη που του έχουν υποσχεθεί.

Το κλείσιμο των Στενών θα μπορούσε να αναστρέψει την πτώση της τιμής του πετρελαίου

Όπως έχει συμβεί αρκετές φορές με σημαντικές εξελίξεις που επηρεάζουν την παγκόσμια οικονομία κατά τη διάρκεια του πολέμου, η ανακοίνωση του Ιράν ότι τα Στενά έκλεισαν ξανά έγινε μέσα στο Σαββατοκύριακο, όταν οι αγορές ήταν κλειστές, καθυστερώντας οποιαδήποτε επίδραση στις τιμές του πετρελαίου έως τη Δευτέρα.

Ο Τραμπ δήλωσε ότι συμφώνησε στο μνημόνιο κατανόησης της περασμένης εβδομάδας για να αποτρέψει μια παγκόσμια οικονομική ύφεση λόγω των υψηλών τιμών του πετρελαίου που προκάλεσε το κλείσιμο των Στενών. Οι τιμές του πετρελαίου είχαν πέσει την περασμένη εβδομάδα σε επίπεδα που δεν είχαν παρατηρηθεί από την έναρξη του πολέμου.

Ο Βανς είπε πριν από την αναχώρησή του ότι ήλπιζε να σημειωθεί πρόοδος στο πυρηνικό ζήτημα. Ωστόσο, μετά τις συνομιλίες της Κυριακής, τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν δεν συζητήθηκε.

Νωρίτερα, ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, Εσμαΐλ Μπαγαΐ, δήλωσε ότι, εφόσον η Ουάσιγκτον απέτυχε να εγγυηθεί εκεχειρία στον Λίβανο, η συνάντηση θα αφορούσε μόνο την εφαρμογή του ίδιου του μνημονίου και όχι τα ουσιαστικά ζητήματα που προβλέπονται για το επόμενο στάδιο.

Πιο ήσυχη ημέρα στον Λίβανο

Το μνημόνιο προβλέπει 60 ημέρες συνομιλιών για ζητήματα όπως ο περιορισμός του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν με αντάλλαγμα την άρση διεθνών κυρώσεων. Πριν επιλυθούν αυτά τα ζητήματα, το Ιράν αναμένει να λάβει αρχικά οικονομικά οφέλη, όπως εξαιρέσεις από κυρώσεις και αποδέσμευση παγωμένων περιουσιακών στοιχείων.

Ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν, σύμφωνα με το Fars, εξέφρασε αισιοδοξία ότι οι συνομιλίες με τις ΗΠΑ θα μπορούσαν να προσφέρουν ισχυρή βάση για οικονομική ανάπτυξη. Ο πρώτος στόχος των διαπραγματεύσεων, είπε, ήταν η αποκατάσταση της πρόσβασης σε μέρος των παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων.

Η Κυριακή φάνηκε να είναι η πιο ήσυχη ημέρα στον Λίβανο εδώ και αρκετό καιρό, χωρίς αναφορές για μεγάλης κλίμακας βία μέχρι το βράδυ, έπειτα από δύο ημέρες σφοδρών ισραηλινών πληγμάτων και πυρών από μαχητές της Χεζμπολάχ εναντίον ισραηλινών θέσεων.

Περισσότεροι από ένα εκατομμύριο άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί από τα σπίτια τους στον Λίβανο από τον Μάρτιο, λόγω της ισραηλινής εισβολής με στόχο μαχητές της Χεζμπολάχ, οι οποίοι είχαν ανοίξει πυρ πέρα από τα σύνορα τον Μάρτιο, σε υποστήριξη της Τεχεράνης.

Σε μια πιθανώς θετική ένδειξη την Κυριακή, δημοσιογράφοι του Reuters στον νότιο Λίβανο είδαν μερική από τη βαρύτερη κυκλοφορία από τότε που υπογράφηκε το μνημόνιο, με κατοίκους να επιστρέφουν σε σπίτια από τα οποία είχαν φύγει στον νότο. Ορισμένοι στέκονταν δίπλα σε αυτοκίνητα που είχαν σχηματίσει ουρές στον αυτοκινητόδρομο και ανέμιζαν σημαίες της Χεζμπολάχ.

Οι λιβανικές αρχές αναφέρουν ότι 20 άνθρωποι σκοτώθηκαν σε ισραηλινά πλήγματα το Σάββατο.

Ο στρατός δήλωσε την Κυριακή ότι ειδικές μονάδες εξακολουθούσαν να εργάζονται για την εξουδετέρωση μη εκραγέντων ισραηλινών βομβών βάρους 1.000 και 2.000 λιβρών, οι οποίες είχαν ριφθεί σε πόλεις του νότου.

Ρεπορτάζ από τα γραφεία του Reuters. Κείμενο: Peter Graff και Dave Graham. Επιμέλεια: William Mallard και David Holmes.