Οι κίνδυνοι για τη Ρωσία θα μπορούσαν πολύ εύκολα να αντισταθμίσουν τυχόν κέρδη
Russian Defense Ministry Press Service via AP, File
Παρ’ όλες τις απειλές του ότι θα πυροβολήσει τακτικά πυρηνικά όπλα σε ουκρανικούς στόχους, ο Βλαντιμίρ Πούτιν ανακαλύπτει τώρα αυτό όπου κατέληξαν οι ίδιες οι ΗΠΑ πριν από χρόνια, υποψιάζονται Αμερικανοί αξιωματούχοι: Τα μικρά πυρηνικά όπλα είναι δύσκολο να χρησιμοποιηθούν, πιο δύσκολο να ελεγχθούν και περισσότερο όπλο τρόμου και εκφοβισμού παρά πολεμικό όπλο.
Οι αναλυτές εντός και εκτός της αμερικανικής κυβέρνησης που προσπάθησαν να αντιμετωπίσουν τις απειλές του κ. Πούτιν έχουν αμφιβάλει για το πόσο χρήσιμα θα ήταν τέτοια όπλα —που παραδίδονται σε βλήμα πυροβολικού ή ρίχνονται στο πίσω μέρος ενός φορτηγού— για την προώθηση των στόχων του.
Η κύρια χρησιμότητα, λένε πολλοί Αμερικανοί αξιωματούχοι, θα ήταν ως μέρος μιας ύστατης προσπάθειας του κ. Πούτιν να σταματήσει την ουκρανική αντεπίθεση, απειλώντας να καταστήσει μέρη της Ουκρανίας ακατοίκητα. Οι αξιωματούχοι μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας για να περιγράψουν μερικές από τις πιο ευαίσθητες συζητήσεις εντός της διοίκησης.
Τα σενάρια για το πώς θα μπορούσαν να το κάνουν οι Ρώσοι ποικίλλουν πολύ. Θα μπορούσαν να εκτοξεύσουν ένα βλήμα πλάτους 6 ιντσών από ένα πυροβόλο όπλο σε ουκρανικό έδαφος ή μια κεφαλή μισού τόνου από έναν πύραυλο που βρισκόταν πάνω από τα σύνορα στη Ρωσία. Οι στόχοι μπορεί να είναι μια ουκρανική στρατιωτική βάση ή μια μικρή πόλη. Το πόση καταστροφή – και παρατεταμένη ακτινοβολία – θα προέκυπτε εξαρτάται από παράγοντες όπως το μέγεθος του όπλου και οι άνεμοι. Αλλά ακόμη και μια μικρή πυρηνική έκρηξη θα μπορούσε να προκαλέσει χιλιάδες θανάτους και να καταστήσει μια βάση ή μια περιοχή στο κέντρο της πόλης ακατοίκητη για χρόνια.
Ωστόσο, οι κίνδυνοι για τον Πούτιν θα μπορούσαν εύκολα να αντισταθμίσουν τυχόν κέρδη. Η χώρα του θα μπορούσε να γίνει διεθνής παρίας και η Δύση θα προσπαθήσει να εκμεταλλευτεί την έκρηξη για να φέρει την Κίνα και την Ινδία, και άλλους που αγοράζουν ακόμα ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο, σε κυρώσεις στις οποίες αντιστάθηκαν. Έπειτα, υπάρχει το πρόβλημα των ανέμων: Η ακτινοβολία που απελευθερώνεται από τα ρωσικά όπλα θα μπορούσε εύκολα να εκτοξευθεί πίσω στο ρωσικό έδαφος.
Εδώ και μήνες, προσομοιώσεις υπολογιστή από το Πεντάγωνο, τα πυρηνικά εργαστήρια των ΗΠΑ και τις υπηρεσίες πληροφοριών προσπαθούν να μοντελοποιήσουν τι μπορεί να συμβεί και πώς θα μπορούσαν να αντιδράσουν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Δεν είναι εύκολο έργο γιατί τα τακτικά όπλα διατίθενται σε πολλά μεγέθη και ποικιλίες, τα περισσότερα με ένα μικρό κλάσμα της καταστροφικής δύναμης των βομβών που έριξαν οι Ηνωμένες Πολιτείες στη Χιροσίμα και στο Ναγκασάκι το 1945.
Σε μια φλογερή ομιλία την περασμένη εβδομάδα, γεμάτη ταραχές και απειλές, ο κ. Πούτιν είπε ότι αυτοί οι βομβαρδισμοί «δημιούργησαν προηγούμενο».
Τα αποτελέσματα της μοντελοποίησης, είπε ένας αξιωματούχος που γνωρίζει την προσπάθεια, ποικίλλουν δραματικά – ανάλογα με το αν ο στόχος του κ. Πούτιν είναι μια απομακρυσμένη ουκρανική στρατιωτική βάση, μια μικρή πόλη ή μια έκρηξη «επίδειξης» πάνω από τη Μαύρη Θάλασσα.
Μεγάλη μυστικότητα περιβάλλει το οπλοστάσιο τακτικών όπλων της Ρωσίας, τα οποία ποικίλλουν σε μέγεθος και ισχύ. Το όπλο για το οποίο ανησυχούν περισσότερο οι Ευρωπαίοι είναι η βαριά κεφαλή που ταιριάζει στην κορυφή ενός πυραύλου Iskander-M και θα μπορούσε να φτάσει σε πόλεις της Δυτικής Ευρώπης. Τα ρωσικά στοιχεία ανεβάζουν τη μικρότερη πυρηνική έκρηξη από το ωφέλιμο φορτίο Iskander σε περίπου το ένα τρίτο της εκρηκτικής ισχύος της βόμβας της Χιροσίμα.
Πολλά περισσότερα είναι γνωστά για τα τακτικά όπλα που σχεδιάστηκαν για το οπλοστάσιο των ΗΠΑ στον Ψυχρό Πόλεμο. Ένα που κατασκευάστηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1950, που ονομαζόταν Ντέιβι Κρόκετ, από το όνομα του συνοριοφύλακα που πέθανε στο Άλαμο, ζύγιζε περίπου 70 κιλά. Έμοιαζε με… μεγάλο καρπούζι με τέσσερα πτερύγια. Σχεδιάστηκε για να πυροδοτείται από το πίσω μέρος ενός τζιπ και είχε περίπου το ένα χιλιοστό της ισχύος της βόμβας που έπεσε στη Χιροσίμα.
Αλλά καθώς προχωρούσε ο Ψυχρός Πόλεμος, τόσο οι Ηνωμένες Πολιτείες όσο και οι Σοβιετικοί ανέπτυξαν εκατοντάδες παραλλαγές. Κάποια στιγμή στη δεκαετία του 1970, το ΝΑΤΟ διέθετε πάνω από 7.400 τακτικά πυρηνικά όπλα, σχεδόν τέσσερις φορές το σημερινό εκτιμώμενο ρωσικό απόθεμα.
Την περασμένη εβδομάδα, το Ινστιτούτο για τη Μελέτη του Πολέμου κατέληξε στο συμπέρασμα ότι «η ρωσική πυρηνική χρήση θα ήταν επομένως ένα τεράστιο στοίχημα για περιορισμένα κέρδη που δεν θα επιτύγχαναν τους δεδηλωμένους πολεμικούς στόχους του Πούτιν. Στην καλύτερη περίπτωση, η ρωσική πυρηνική χρήση θα πάγωνε τις γραμμές του μετώπου στην τρέχουσα θέση τους και θα επέτρεπε στο Κρεμλίνο να διατηρήσει το κατεχόμενο έδαφός του στην Ουκρανία». Ακόμη και αυτό, κατέληξε, θα απαιτούσε «πολλαπλά τακτικά πυρηνικά όπλα».
Αλλά δεν θα επέτρεπε, σύμφωνα με το ινστιτούτο, «οι ρωσικές επιθέσεις να καταλάβουν ολόκληρη την Ουκρανία». Ο οποίος ήταν, φυσικά, ο αρχικός στόχος της Μόσχας.
Ποτέ από το 2019 μέχρι σήμερα δεν αντιδρούν έγκαιρα και με πράξεις – Μένουν στις αερολογίες κατόπιν εορτής – Γιατί;
Μετά και την χθεσινή υπογραφή μίσθωσης της λιβυκής ΑΟΖ από την Τουρκία, εξέλιξη που φέρνει την υπό δικαιοδοσία θαλάσσια ζώνη των Τούρκων στα νοτιοδυτικά των Επτανήσων, αποδεικνύεται ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη όχι απλώς ευθύνεται 100% για τις εξελίξεις από το 2019 μέχρι σήμερα στο τουρκολιβυκό ζήτημα, αλλά συμπεριφέρθηκε με τουλάχιστον «ύποπτο» τρόπο στις διάφορες φάσεις.
Και όταν λέμε κυβέρνηση εννοούμε τους καθ’ύλην αρμόδιους, δηλαδή τον πρωθυπουργό Κ.Μητσοτάκη και τον υπουργό Εξωτερικών Ν.Δένδια.
Και ότι ισχυρίζονται τώρα και οι δήθεν αντιδράσεις και οι πομπφόλυγες του στιλ «θα αντιδράσουμε» ή «δεν θα το αφήσουμε να περάσει έτσι», απλά γίνονται για εσωτερική κατανάλωση. «Δεν πρόκειται να ανοίξει μύτη» γιατί, όπως προαναφέραμε εκτός των άλλων, η στάση τους είναι ύποπτη, τουλάχιστον.
Γιατί:
Όταν υπογράφηκε το τουρκολιβυκό Μνημόνιο την ώρα που τα στρατεύματα του Χ.Χαφτάρ ήταν έξω από την Τρίπολη τον Δεκέμβριο του 2019 η κυβέρνηση Μητσοτάκη αρνήθηκε να άρει την αναγνώριση της Τρίπολης ως της μόνης νόμιμης κυβέρνησης της Λιβύης. Όσο και αν ακουγεται αδιανόητο, η κυβέρνηση Μητσοτάκη αναγνωρίζει μέχρι και σήμερα ως μόνη νόμιμη κυβέρνηση την τουρκόφιλη κυβέρνηση της Τρίπολη και όχι αυτή της Βεγγάζης! Δηλαδή της κυβέρνηση που αναγνωρίζουν η Αίγυπτος, τα ΗΑΕ, η Ρωσία και η Ιορδανία. Είναι χαρακτηριστικό ότι αναγνωρίστηκαν οι υπογραφές της κυβέρνησης της Τρίπολης με την Άγκυρα και στην πράξη, από την επίσκεψη Μητσοτάκη στην Λιβύη στις 6 Απριλίου 2021, όταν η κυβέρνηση και το ΥΠΕΞ του Νϊκου Δένδια, άνοιξαν πάλι την πρεσβεία στην Τρίπολη! Ναι, καλά διαβάσατε, όχι απλώς τους αναγνωρίζουν, αλλά άνοιξαν πάλι και την πρεσβεία! Τι είδους μήνυμα, άραγε στέλνουμε ως χώρα ακόμα και στα κράτη που θα ήθελαν να μας βοηθήσουν;
Όταν ο στρατηγός Χ.Χαφτάρ ήρθε στην Αθήνα και ζήτησε στρατιωτική βοήθεια τον Φεβρουάριο του 2020, δεν του έδωσαν «ούτε σφαίρα»! Ζήτησε όπλα, πολεμοφόδια και αν μπορούσαμε προσωπικό, έστω εθελοντές για να πάρει την Τρίπολη και να εγκαθιδρύσει φιλελληνικό καθεστώς (αυτά τα επιβεβαιώνει και ο νούμερο 2 την εποχή εκείνη σε αποκλειστική συνέντευξή του στο Pronews TV, o Αρχηγός του λιβυκού Ναυτικού, ναύαρχος του Εθνικού Στρατού της Λιβύης (LNA) Φαράζ Αλ Μαχντάουι). Όλα αυτά ενώ τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα προσέφεραν άφθονη χρηματοδότηση στην Αθήνα για αγορά όπλων και πολεμοφοδίων. Αλλά και για χρηματοδότηση σώματος εθελοντών! Άρνηση σε όλα από την κυβέρνηση Μητσοτάκη! Τότε ήταν που τα ΗΑΕ άλλαξαν τακτική απέναντι σε Ελλάδα και Τουρκία.
Στον ΟΗΕ η κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν προσέφυγε ποτέ για να καταγγείλει την συμφωνία Τρίπολης-Άγκυρας! Ποτέ! Άφησαν και πέρασε ολόκληρο το χρονικό διάστημα εντός του οποίου έπρεπε να γίνει η ένσταση και όταν πέρασε έκαναν μια ανώδυνη δήλωση την οποία κανείς δεν έλαβε υπ’όψιν.! Ο ΟΗΕ, συνεπώς, ενέκρινε και πέρασε ως «έγκυρη και ισχύουσα» την συμφωνία για τις ΑΟΖ Τουρκίας και Λιβύης που έκλεψε την ελληνική ΑΟΖ!
Τον Αύγουστο του 2020 που βγήκε για έρευνες στην ελληνική υφαλοκρηπίδα το τουρκικό πλοίο ερευνών Oruc Reis συνοδευόμενο από τον μισό τουρκικό Στόλο, ενώ είκοσι ημέρες στις 21 Ιουλίουπριν έκαναν τα «λιοντάρια» στην Αθήνα κι έλεγαν ότι θα το βυθίσουν, στις 10 Αυγούστου έγιναν «γατάκια» και το άφησαν να αλωνίζει μέχρι δύο μίλια έξω από την Ρόδο και την Κρήτη, δεχόμενοι de facto την τουρκική ΑΟΖ που έκανε «κ…χαρτο» το κείμενο της «αόρατης» ΑΟΖ Ελλάδας και Αιγύπτου. Και λέμε «αόρατης» γιατί οι ΑΟΖ υπερασπίζονται όχι θεωρητικά, αλλά στο πεδίο της μάχης. Από την στιγμή που δεν υπερασπίστηκε αυτό που είχε υπογραφεί μόνο θεωρητικά υπάρχει οριοθετημένη ελληνική ΑΟΖ με την Αίγυπτο. Τυχαίο που οι Τούρκοι σταμάτησαν επί του ορίου της Αιγύπτου, αλλά «ξέσκισαν» την ελληνική περιοχή;
Υπήρχαν σαφείς πληροφορίες ότι «κάτι ψηνόταν» σε ότι αφορά την μίσθωση της λιβυκής ΑΟΖ, Κανείς δεν αντέδρασε από την κυβέρνηση Μητσοτάκη. Υπάρχουν όμως και γεγονότα που λένε και το γιατί δεν αντέδρασε: Γιατί εταιρείες «φίλων και συγγενών» πήραν έργα στην Λιβύη από την κυβέρνηση της Τρίπολης, μετά την επίσκεψη Μητσοτάκη του Απριλίου του 2021…
Κάτι σάπιο, αλλά πολύ σάπιο υπάρχει στο βασίλειο της Δανιμαρκίας…
Δείτε και πάλι την συνέντευξη του πρώην Αρχηγού του Ναυτικού της Λιβύης που λέει ότι αρνήθηκαν να τους δώσου βοήθεια:
Ο ιστορικός Νάιαλ Φέργκιουσον, που έχει ολοκληρώσει τον πρώτο τόμο της βιογραφίας του Χένρι Κίσινγκερ, το ομολογεί: Ενώ ο ίδιος ετοίμαζε τον δεύτερο τόμο, ο σχεδόν αιωνόβιος Κίσινγκερ είχε προλάβει να εκδώσει δύο βιβλία. Βιογράφος και βιογραφούμενος συναντήθηκαν και μίλησαν για όλα.
«Η ηγεσία χρειάζεται για να βοηθήσει τους ανθρώπους να φτάσουν από εκεί όπου βρίσκονται ώς εκεί που δεν έχουν πάει ποτέ και, ενίοτε, δύσκολα μπορούν να φανταστούν να πηγαίνουν. Χωρίς ηγεσία, οι θεσμοί παρασύρονται και τα έθνη αντιμετωπίζουν την αυξανόμενη ασημαντότητα και, τελικά, την καταστροφή», γράφει ο Χένρι Κίσινγκερ. Φωτ. Guerin Blask / The Sunday Times Magazine / News Licensing]
ΝΑΪΑΛ ΦΕΡΓΚΙΟΥΣΟΝ
Ο Χένρι Κίσινγκερ έκλεισε τα 99 του χρόνια στις 27 Μαΐου. Γεννημένος στη Γερμανία στο αποκορύφωμα του υπερπληθωρισμού της Βαϊμάρης, δεν ήταν ούτε δέκα ετών όταν ο Χίτλερ ήρθε στην εξουσία και ήταν μόλις 15 ετών όταν ο ίδιος και η οικογένειά του αποβιβάστηκαν ως πρόσφυγες στη Νέα Υόρκη. Είναι σχεδόν το ίδιο εκπληκτικό ότι αυτός ο πρώην υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ και γίγαντας της γεωπολιτικής εγκατέλειψε το αξίωμα πριν από 45 χρόνια.
Καθώς οδεύει προς τα εκατό του χρόνια, ο Κίσινγκερ δεν έχει χάσει ίχνος της διανοητικής δύναμης που τον έκανε να ξεχωρίζει από άλλους καθηγητές και επαγγελματίες της εξωτερικής πολιτικής, τόσο της δικής του όσο και των επόμενων γενεών. Το διάστημα που πέρασα γράφοντας τον δεύτερο τόμο της βιογραφίας του, ο Κίσινγκερ έχει εκδώσει όχι ένα αλλά δύο βιβλία – το πρώτο, σε συνεργασία με τον πρώην διευθύνοντα σύμβουλο της Google Eρικ Σμιντ και τον επιστήμονα πληροφορικής Ντάνιελ Χάτενλοχερ, αφορά την τεχνητή νοημοσύνη, και το δεύτερο είναι μια συλλογή από έξι βιογραφικές μελέτες ηγετικών προσωπικοτήτων.
Συναντιόμαστε στο ησυχαστήριό του, βαθιά μέσα στα δάση του Κονέκτικατ, όπου ο ίδιος και η σύζυγός του, Νάνσι, περνούν τον περισσότερο χρόνο τους από την έναρξη της COVID. Η πανδημία είχε και την καλή της πλευρά για εκείνους. Ηταν η πρώτη φορά στα 48 χρόνια γάμου που ο ψυχαναγκαστικά μετακινούμενος δρ Κίσινγκερ αναγκάστηκε να τραβήξει χειρόφρενο. Αποκομμένος από τους πειρασμούς των εστιατορίων του Μανχάταν και των συμποσίων του Πεκίνου, έχασε βάρος. Παρόλο που βαδίζει με μπαστούνι, φοράει ακουστικό βαρηκοΐας και μιλάει πιο αργά από ό,τι παλιότερα, με τη χαρακτηριστική βαρύτονη χροιά του, είναι όσο οξύνους ήταν πάντα.
Ο Κίσινγκερ είναι ακόμη σε θέση να εξοργίζει τους φιλελεύθερους καθηγητές και τους προοδευτικούς ή «αφυπνισμένους» φοιτητές που κυριαρχούν στο Χάρβαρντ, το πανεπιστήμιο όπου έχτισε τη φήμη του ως ακαδημαϊκός και διανοούμενος τις δεκαετίες του 1950 και του 1960.
Κάθε υπουργός Εξωτερικών και σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας (η πρώτη θέση που κατείχε στην κυβέρνηση) έχει χρειαστεί να επιλέξει μεταξύ κακών και χειρότερων εναλλακτικών. Ο Αντονι Μπλίνκεν και ο Τζέικ Σάλιβαν, οι οποίοι κατέχουν σήμερα αυτές τις θέσεις, εγκατέλειψαν πέρυσι τον λαό του Αφγανιστάν στους Ταλιμπάν και φέτος ρίχνουν όπλα αξίας δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων στην εμπόλεμη ζώνη της Ουκρανίας. Για κάποιο λόγο αυτές οι ενέργειες δεν προκαλούν τις ύβρεις που έχουν εξαπολυθεί κατά του Κίσινγκερ όλα αυτά τα χρόνια για τον ρόλο του σε γεγονότα όπως ο πόλεμος του Βιετνάμ (σημαντικό μέρος της κριτικής έχει επίσης προέλθει από τη Δεξιά, αν και για πολύ διαφορετικούς λόγους).
Τίποτα δεν θα μπορούσε να αποτυπώσει καλύτερα την ικανότητά του να εξοργίζει τόσο την Αριστερά όσο και τη Δεξιά από τη διαμάχη που προκάλεσε η σύντομη ομιλία του στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός στις 23 Μαΐου. Ο τίτλος της Telegraph ήταν «Χένρι Κίσινγκερ: Η Ουκρανία πρέπει να παραχωρήσει εδάφη στη Ρωσία» και προκάλεσε σχεδόν ισάριθμα οργισμένα tweets από προοδευτικούς, που έχουν προσθέσει τα μπλε και κίτρινα χρώματα της Ουκρανίας στην τελευταία εκδοχή της pride flag, και νεοσυντηρητικούς που βαυκαλίζονται για μια ουκρανική νίκη και αλλαγή καθεστώτος στη Μόσχα. Σε μια καυστική απάντηση, ο Ουκρανός πρόεδρος, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, κατηγόρησε τον Κίσινγκερ ότι ευνοεί τον κατευνασμό της φασιστικής Ρωσίας κατά το πρότυπο του 1938.
Το πιο περίεργο πράγμα στον σάλο που προκλήθηκε ήταν ότι ο Κίσινγκερ δεν είπε τίποτα τέτοιο. Υποστηρίζοντας ότι πρέπει τελικά να διαπραγματευτεί κάποιο είδος ειρήνης, δήλωσε απλώς ότι «η διαχωριστική γραμμή (μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας) θα πρέπει να είναι η επιστροφή στο status quo ante» – εννοώντας την κατάσταση πριν από τις 24 Φεβρουαρίου, όταν τμήματα του Ντονέτσκ και του Λουγκάνσκ βρίσκονταν υπό τον έλεγχο των φιλορώσων αυτονομιστών και η Κριμαία αποτελούσε μέρος της Ρωσίας, όπως συνέβαινε από το 2014. Ο ίδιος ο Ζελένσκι το έχει αναφέρει σε περισσότερες από μία περιπτώσεις, αν και ορισμένοι Ουκρανοί εκπρόσωποι υποστήριξαν πρόσφατα την επιστροφή στα προ του 2014 σύνορα.
Μολονότι ο Νίξον ήταν ο μοναδικός πρόεδρος των ΗΠΑ που αναγκάστηκε να παραιτηθεί, κατά τον Κίσινγκερ παραμένει ηγετική φιγούρα άξια αναφοράς. Φωτ. A.P./Bob Schutz
Η ατάκα του Μπάιντεν
Τέτοιες παρερμηνείες δεν είναι κάτι καινούργιο για τον Κίσινγκερ. Οταν προσπαθούσε να πείσει τον Μπαράκ Ομπάμα να αποχωρήσει από το Αφγανιστάν, ο αντιπρόεδρος, Τζο Μπάιντεν, έκανε έναν ατυχή παραλληλισμό με τον απαξιωμένο πρώην πρόεδρο των ΗΠΑ Ρίτσαρντ Νίξον. «Πρέπει να ετοιμαστούμε να φύγουμε», είπε στον βετεράνο διπλωμάτη Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ, «να κάνουμε ό,τι κάναμε στο Βιετνάμ». Ο Χόλμπρουκ, ειδικός εκπρόσωπος του Ομπάμα για το Αφγανιστάν και το Πακιστάν, απάντησε πως θεωρούσε «ότι είχαμε μια κάποια υποχρέωση απέναντι στους ανθρώπους που μας εμπιστεύτηκαν». Η απάντηση του Μπάιντεν ήταν αποκαλυπτική: «Γ*** το αυτό», φέρεται να είπε στον Χόλμπρουκ. «Δεν χρειάζεται να ανησυχούμε γι’ αυτό. Το κάναμε στο Βιετνάμ. Ο Νίξον και ο Κίσινγκερ τη γλίτωσαν».
Ωστόσο, η πραγματικότητα ήταν, και πάλι, εντελώς διαφορετική. Ο Νίξον και ο Κίσινγκερ απέρριψαν πλήρως την ιδέα να εγκαταλείψουν το Νότιο Βιετνάμ στην τύχη του, όπως τους προέτρεπαν οι αντιπολεμικοί διαδηλωτές το 1969. Αντί να το βάλουν στα πόδια, επιδίωξαν να επιτύχουν «ειρήνη εν τιμή». Η στρατηγική τους για τη «βιετναμοποίηση» ήταν στην πραγματικότητα μια εκδοχή αυτού που κάνουν οι ΗΠΑ σήμερα στην Ουκρανία: παροχή όπλων ώστε η χώρα να μπορέσει να πολεμήσει για να διατηρήσει την ανεξαρτησία της, αντί να βασίζεται σε επιτόπου αμερικανικά στρατεύματα.
Οι τύποι του Χάρβαρντ και του Γέιλ θα εκνευριστούν ακόμη περισσότερο όταν δουν τον Νίξον ανάμεσα στα έξι υποδείγματα στην «Ηγεσία» του Κίσινγκερ, δίπλα στον Κόνραντ Αντενάουερ, τον Σαρλ ντε Γκωλ, τον πρώην πρόεδρο της Αιγύπτου Ανουάρ Σαντάτ, τον πρώτο πρωθυπουργό της Σιγκαπούρης Λι Κουάν Γιου και τη Μάργκαρετ Θάτσερ (η συμπερίληψη της οποίας θα κάνει και τους τύπους της Οξφόρδης και του Κέμπριτζ να εκνευριστούν).
Ρωταώ τον Κίσινγκερ πώς γίνεται ο Νίξον –ο μόνος πρόεδρος που αναγκάστηκε να παραιτηθεί– να αξίζει ένα κεφάλαιο δικό του σε ένα βιβλίο για την ηγεσία. Δεν είναι μάλλον η περίπτωση του πώς δεν πρέπει κάποιος να ηγείται; Ο Κίσινγκερ ξεκινά με τη συνοπτική ετυμηγορία για το Γουότεργκεϊτ που έδωσε ο Μπράις Χάρλοου, ο έμπειρος πράκτορας της Ουάσιγκτον που ήταν ο σύνδεσμος του Νίξον με το Κογκρέσο: «Κάποιος αναθεματισμένος ανόητος πήγε στο Οβάλ Γραφείο και έκανε ό,τι του είπαν» – εννοώντας ότι κάποιος στον Λευκό Οίκο πήρε κατά γράμμα τα όσα είπε ο Νίξον.
«Ως γενική αρχή», λέει ο Κίσινγκερ, «οι συνεργάτες οφείλουν στους εντολείς τους στην πολιτική να μη στέκονται σε συναισθηματικές δηλώσεις (για) πράγματα που γνωρίζουν ότι δεν θα έκαναν έπειτα από περαιτέρω σκέψη». Υπήρχαν πολλές φορές που, εν βρασμώ ή για να εντυπωσιάσει την παρούσα παρέα, ο Νίξον έδινε ακατάσχετες προφορικές εντολές. Ο Κίσινγκερ έμαθε γρήγορα να μην ενεργεί κάθε φορά που ο Νίξον τον διέταζε να «βομβαρδίσει μέχρι θανάτου» κάποιον.
«Αν δείτε το Γουότεργκεϊτ», υποστηρίζει, «στην πραγματικότητα ήταν μια διαδοχή παραβάσεων» – ξεκινώντας με τις διαρρήξεις στα κεντρικά γραφεία της Εθνικής Επιτροπής του αντίπαλου Δημοκρατικού Κόμματος, οι οποίες διατάχθηκαν από την εκστρατεία για την επανεκλογή του Νίξον το 1972. Αυτές οι παραβάσεις στη συνέχεια «συγκεντρώθηκαν σε μια έρευνα. Πίστευα τότε και πιστεύω και τώρα ότι άξιζαν μομφή – όχι όμως απομάκρυνση από το αξίωμα».
Από την οπτική γωνία του Κίσινγκερ, το Γουότεργκεϊτ ήταν καταστροφή επειδή γκρέμισε την έξυπνη στρατηγική εξωτερικής πολιτικής που ο ίδιος και ο Νίξον είχαν επινοήσει για να ενισχύσουν τη θέση των Ηνωμένων Πολιτειών, οι οποίες είχαν ουσιαστικά χάσει τον Ψυχρό Πόλεμο όταν εκείνοι ανέλαβαν τα καθήκοντά τους τον Ιανουάριο του 1969.
«Είχαμε ένα μεγαλεπήβολο σχέδιο», θυμάται. «(Ο Νίξον) ήθελε να τερματίσει τον πόλεμο του Βιετνάμ με έντιμους όρους. Ηθελε να δώσει στην Ατλαντική Συμμαχία μια νέα στρατηγική κατεύθυνση. Και πάνω απ’ όλα ήθελε να αποφύγει μια (πυρηνική) σύγκρουση (με τη Σοβιετική Ενωση) μέσω της πολιτικής ελέγχου των εξοπλισμών».
«Και έπειτα υπήρχε το ανεξερεύνητο μυστήριο της Κίνας. (Ο Νίξον) διακήρυξε από την πρώτη του ημέρα ότι ήθελε να κάνει άνοιγμα στην Κίνα. Κατάλαβε ότι επρόκειτο για μια στρατηγική ευκαιρία, ότι δύο αντίπαλοι των Ηνωμένων Πολιτειών βρίσκονταν σε σύγκρουση μεταξύ τους» – αναφορά στον συνοριακό πόλεμο που ξέσπασε μεταξύ της Σοβιετικής Ενωσης και της Κίνας το 1969, αφού οι δύο μεγαλύτερες κομμουνιστικές δυνάμεις είχαν χωριστεί για ιδεολογικά ζητήματα οκτώ χρόνια πριν. «Εκ μέρους του έδωσα εντολή να προσπαθήσουμε να έρθουμε πιο κοντά στην Κίνα και στη Ρωσία απ’ ό,τι αυτές μεταξύ τους». Αυτές οι κατευθύνσεις, λέει, συνέκλιναν τη χρονιά πριν ξεσπάσει το σκάνδαλο Γουότεργκεϊτ.
«Μέχρι το τέλος (της προεδρίας του Νίξον) υπήρχε μια ειρήνη στο Βιετνάμ, που με τους όρους της ήταν έντιμη και ήταν βιώσιμη από έναν πρόεδρο που είχε εσωτερική υποστήριξη. Είχαμε επανασχεδιάσει την πολιτική για τη Μέση Ανατολή», εκδιώκοντας ουσιαστικά τους Σοβιετικούς από την περιοχή και καθιερώνοντας τις ΗΠΑ ως διαμεσολαβητή ειρήνης μεταξύ Αράβων και Ισραηλινών. «Και είχαμε κάνει άνοιγμα στην Κίνα και (διαπραγματευτήκαμε τον περιορισμό των στρατηγικών όπλων) με τη Ρωσία. Δυστυχώς, η υποστήριξη στο εσωτερικό διαλύθηκε. Αντί να εκμεταλλευτούμε αυτές τις ευκαιρίες, αναγκαστήκαμε από την εσωτερική πανωλεθρία του Νίξον απλώς να αντέξουμε».
Ο Νίξον που αποκαλύπτεται από την «Ηγεσία» του Κίσινγκερ είναι μια τραγική φιγούρα – ένας αριστοτέχνης της στρατηγικής που, συγκαλύπτοντας αδίστακτα το έγκλημα της ομάδας της καμπάνιας για την επανεκλογή του, κατέστρεψε όχι μόνο την προεδρία του, αλλά και καταδίκασε το Νότιο Βιετνάμ σε καταστροφή. Και δεν ήταν μόνον αυτό. Ηταν η ήττα στο Βιετνάμ, υποστηρίζει ο Κίσινγκερ, που έβαλε τις ΗΠΑ σε μια καθοδική τροχιά πολιτικής πόλωσης.
Ρωτάω αν οι ΗΠΑ είναι πιο διχασμένες τώρα από ό,τι την εποχή του Βιετνάμ.
«Ναι, απείρως περισσότερο», απαντά.
Ξαφνιασμένος, του ζητώ να το αναλύσει. Στις αρχές της δεκαετίας του 1970, εξηγεί, υπήρχε ακόμη η δυνατότητα του δικομματισμού. «Το εθνικό συμφέρον ήταν ένας όρος που είχε νόημα, δεν αποτελούσε αντικείμενο αντιπαράθεσης. Αυτό έχει τελειώσει. Κάθε κυβέρνηση αντιμετωπίζει πλέον την αδιάκοπη εχθρότητα της αντιπολίτευσης, και μάλιστα με τρόπο που στηρίζεται σε διαφορετικές αφετηρίες – η ανομολόγητη αλλά πολύ πραγματική συζήτηση στην Αμερική αυτή τη στιγμή αφορά το κατά πόσον οι βασικές αξίες της Αμερικής ισχύουν», με τον όρο αυτό εννοεί το ιερό και απαραβίαστο καθεστώς του συντάγματος και την πρωτοκαθεδρία της ατομικής ελευθερίας και της ισότητας ενώπιον του νόμου.
Ρεπουμπλικανός από τη δεκαετία του 1950, ο Κίσινγκερ αποφεύγει να δηλώσει ρητά ότι υπάρχουν στοιχεία στην αμερικανική Δεξιά που φαίνεται τώρα να αμφισβητούν αυτές τις αξίες. Αλλά είναι σαφές ότι δεν ενθουσιάζεται από τέτοιους λαϊκιστές περισσότερο απ’ ό,τι επί των ημερών του Μπάρι Γκολντγουότερ, του υποψηφίου για τις προεδρικές εκλογές της δεκαετίας του 1960, ο οποίος ήταν υπέρμαχος του ατομικισμού και σφοδρός αντικομμουνιστής. Στην προοδευτική Αριστερά, λέει, οι άνθρωποι υποστηρίζουν σήμερα ότι «αν δεν ανατραπούν αυτές οι βασικές αξίες και δεν αλλάξουν οι αρχές της εφαρμογής τους, δεν έχουμε κανένα ηθικό δικαίωμα ούτε καν να ασκούμε την εσωτερική μας πολιτική, πολύ περισσότερο την εξωτερική μας πολιτική». Αυτή «δεν είναι ακόμη διαδεδομένη άποψη, αλλά είναι αρκετά έντονη ώστε να έλκει οτιδήποτε άλλο προς την κατεύθυνσή της και να εμποδίζει την ενοποίηση των πολιτικών – (είναι μια άποψη που υποστηρίζεται) από μια μεγάλη ομάδα της κοινότητας των διανοουμένων, που πιθανώς κυριαρχεί σε όλα τα πανεπιστήμια και σε πολλά μέσα ενημέρωσης».
– Μπορεί κάποιος ηγέτης να το διορθώσει αυτό;
– Δύο πράγματα μπορούν να συμβούν όταν έχεις αγεφύρωτες διαφορές. Είτε η κοινωνία καταρρέει και δεν είναι πλέον ικανή να φέρει εις πέρας τις αποστολές της υπό οποιαδήποτε ηγεσία είτε τις υπερβαίνει…
– Χρειάζεται κάποιο εξωτερικό σοκ ή έναν εξωτερικό εχθρό;
– Αυτός είναι ο ένας τρόπος. Ή θα μπορούσε να υπάρξει μια μη διαχειρίσιμη εσωτερική κρίση.
«Κάποιος ανόητος πήγε στο Οβάλ Γραφείο και έκανε ό,τι του είπαν», λέει για το Γουότεργκεϊτ, εννοώντας ότι κάποιος πήρε κατά γράμμα τα όσα είπε ο Νίξον.
Τι ρώτησε ο Αντενάουερ
Τον οδηγώ πίσω στον παλαιότερο από τους ηγέτες που παρουσιάζονται στο βιβλίο του, τον Κόνραντ Αντενάουερ, ο οποίος το 1949 έγινε ο πρώτος καγκελάριος της Δυτικής Γερμανίας. Στην τελευταία τους συνάντηση –διότι φυσικά ο Κίσινγκερ γνώριζε και τους έξι ηγέτες προσωπικά– ρώτησε ο Αντενάουερ: «Υπάρχουν ακόμη ηγέτες που είναι σε θέση να ασκούν μια γνήσια μακροπρόθεσμη πολιτική; Είναι ακόμη εφικτή η πραγματική ηγεσία σήμερα;». Αυτό είναι σίγουρα το ερώτημα που θέτει και ο ίδιος ο Κίσινγκερ, σχεδόν έξι δεκαετίες αργότερα.
Η άσκηση της ηγεσίας έχει γίνει πιο δύσκολη, τονίζει, «λόγω του συνδυασμού των κοινωνικών δικτύων, των νέων μορφών δημοσιογραφίας, του Διαδικτύου και της τηλεόρασης, που όλα εστιάζουν στο βραχυπρόθεσμο μέλλον».
Αυτό μας οδηγεί στην πολύ ιδιαίτερη άποψή του για την ηγεσία. Αυτό που είχαν ως κοινό χαρακτηριστικό οι έξι ηγέτες του είναι οι εξής πέντε ιδιότητες: έλεγαν σκληρές αλήθειες, είχαν όραμα και ήταν τολμηροί. Επίσης, μπορούσαν να περνούν χρόνο με τον εαυτό τους, σε απομόνωση. Και δεν φοβούνταν να είναι διχαστικοί.
«Πρέπει να υπάρχουν στη ζωή ενός ηγέτη κάποιες στιγμές περισυλλογής», λέει, επισημαίνοντας το διάστημα της εσωτερικής εξορίας του Αντενάουερ στη ναζιστική Γερμανία· το διάστημα που ο Ντε Γκωλ ήταν αιχμάλωτος των Γερμανών στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο· τα χρόνια της ερημιάς του Νίξον στα μέσα της δεκαετίας του 1960, αφού είχε χάσει τις υποψηφιότητες τόσο για την προεδρία όσο και για τη θέση του κυβερνήτη στην Καλιφόρνια· το διάστημα της φυλακής του Σαντάτ όταν η Αίγυπτος βρισκόταν ακόμη υπό βρετανικό έλεγχο. Ορισμένα από τα πιο εντυπωσιακά αποσπάσματα του βιβλίου αφορούν αυτές τις περιόδους απομόνωσης. «Το να κυριαρχεί κανείς στον εαυτό του πρέπει να γίνει ένα είδος συνήθειας», έγραψε ο Ντε Γκωλ ως αιχμάλωτος πολέμου, «ένα ηθικό ανακλαστικό που αποκτάται με συνεχή γυμναστική της θέλησης, ιδίως στα πιο μικρά πράγματα: το ντύσιμο, τη συζήτηση, τον τρόπο που σκέφτεται κανείς».
«Νόμιζα ότι ήταν στοχαστικός αναλυτής», λέει για τον Πούτιν, εκτιμώντας ότι παλαιότερες απόψεις του Ρώσου προέδρου για την Ουκρανία δεν ισχύουν πια. Φωτ. A.P./Anatoly Maltsev
Η «οργισμένη» Θάτσερ
Περνάμε στη Μάργκαρετ Θάτσερ, για την οποία ο Κίσινγκερ προφανώς ανέπτυξε συμπάθεια, αλλά και σεβασμό. Σε ένα πρώιμο στάδιο του πολέμου των Φόκλαντ, έχοντας μόλις ενημερωθεί από τον υπουργό Εξωτερικών της Βρετανίας, Φράνσις Πιμ, ο Κίσινγκερ τη ρώτησε ποια μορφή διπλωματικής λύσης προτιμούσε. «Δεν δέχομαι κανένα συμβιβασμό!» βροντοφώναξε. «Πώς μπορείς, φίλε μου παλιέ; Πώς μπορείς να λες τέτοια πράγματα;».
«Ηταν τόσο οργισμένη», θυμάται ο Κίσινγκερ. «Δεν μου πήγε η καρδιά να της εξηγήσω ότι η ιδέα δεν ήταν δική μου, αλλά του επικεφαλής διπλωμάτη της».
Φέρνει επιμελώς τη συζήτηση στους σημερινούς ηγέτες και προσθέτει: «Δεν θα έλεγα την αλήθεια εάν έλεγα ότι το επίπεδο (της σημερινής ηγεσίας) είναι στο ύψος των περιστάσεων». Αντιτείνω ότι σίγουρα μας δίνεται ένα μάθημα αριστείας στην ηγεσία από τον πρόεδρο της Ουκρανίας, την απίθανη φιγούρα του κωμικού που έγινε ήρωας πολέμου.
«Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Ζελένσκι έχει φέρει εις πέρας μια ιστορική αποστολή», συμφωνεί ο Κίσινγκερ. «Εχει ένα υπόβαθρο που δεν είχε κανείς στην ουκρανική ηγεσία σε καμία περίοδο της Ιστορίας» – αναφορά στο ότι ο Ζελένσκι είναι, όπως και ο Κίσινγκερ, Εβραίος. «Ηταν ένας τυχαίος πρόεδρος λόγω απογοήτευσης από την εσωτερική πολιτική. Και βρέθηκε αντιμέτωπος με την προσπάθεια της Ρωσίας να επαναφέρει την Ουκρανία σε μια εντελώς εξαρτημένη και υποτελή θέση. Και συσπείρωσε τη χώρα του και την παγκόσμια κοινή γνώμη γύρω του με ιστορικό τρόπο. Αυτό είναι το μεγάλο του επίτευγμα».
Το ερώτημα παραμένει, ωστόσο, «μπορεί να το διατηρήσει αυτό στην επίτευξη ειρήνης, ιδίως μιας ειρήνης που προϋποθέτει κάποιες περιορισμένες θυσίες;».
Ζητώ τις σκέψεις του για τον αντίπαλο του Ζελένσκι, τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν, τον οποίο έχει συναντήσει πολλές φορές, αρχής γενομένης από μια τυχαία συνάντηση στις αρχές της δεκαετίας του 1990, όταν ο Πούτιν ήταν αντιδήμαρχος της Αγίας Πετρούπολης.
«Νόμιζα ότι ήταν ένας στοχαστικός αναλυτής», σημειώνει ο Κίσινγκερ, «βασισμένος σε μιαν άποψη για τη Ρωσία ως ένα είδος μυστικιστικής οντότητας που κρατήθηκε ενωμένη πέραν των 11 ζωνών ώρας με ένα είδος πνευματικής προσπάθειας. Και σε αυτό το όραμα η Ουκρανία έπαιξε ιδιαίτερο ρόλο. Οι Σουηδοί, οι Γάλλοι και οι Γερμανοί πέρασαν από αυτό το έδαφος (όταν εισέβαλαν στη Ρωσία) και εν μέρει ηττήθηκαν επειδή τους εξάντλησε. Αυτή είναι η άποψή του (του Πούτιν)».
Ωστόσο, η άποψη αυτή έρχεται σε αντίθεση με εκείνες τις περιόδους της ιστορίας της Ουκρανίας που τη διαφοροποίησαν από τη Ρωσική Αυτοκρατορία. Το πρόβλημα του Πούτιν, υπογραμμίζει ο Κίσινγκερ, είναι ότι «είναι επικεφαλής μιας παρακμάζουσας χώρας» και «έχει χάσει την αίσθηση του μέτρου σε αυτή την κρίση». Δεν υπάρχει «καμία δικαιολογία» για όσα έκανε φέτος.
Ο Κίσινγκερ μού θυμίζει το άρθρο που έγραψε το 2014, την εποχή της ρωσικής προσάρτησης της Κριμαίας, στο οποίο επιχειρηματολογούσε κατά της ιδέας της ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ, προτείνοντας αντ’ αυτού ένα ουδέτερο καθεστώς, όπως αυτό της Φινλανδίας, και προειδοποιώντας ότι η συνέχιση της συζήτησης με όρους ένταξης στο ΝΑΤΟ ενέχει τον κίνδυνο πολέμου. Τώρα, βέβαια, η Φινλανδία είναι αυτή που προτείνει την ένταξή της στο ΝΑΤΟ, μαζί με τη Σουηδία. Μήπως αυτό το διαρκώς διευρυνόμενο ΝΑΤΟ είναι πλέον πολύ μεγάλο;
«Το ΝΑΤΟ ήταν η κατάλληλη συμμαχία για να αντιμετωπίσει μια επιθετική Ρωσία, όταν αυτή ήταν η κύρια απειλή για την παγκόσμια ειρήνη», απαντά. «Και το ΝΑΤΟ έχει εξελιχθεί σε ένα θεσμό που αντανακλά την ευρωπαϊκή και αμερικανική συνεργασία με έναν σχεδόν μοναδικό τρόπο. Επομένως, είναι σημαντικό να διατηρηθεί. Αλλά είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε ότι τα μεγάλα ζητήματα θα τεθούν στις σχέσεις της Μέσης Ανατολής και της Ασίας με την Ευρώπη και την Αμερική. Και σε σχέση με αυτό, το ΝΑΤΟ είναι ένας θεσμός του οποίου οι συνιστώσες δεν έχουν απαραιτήτως συμβατές απόψεις. Ενώθηκαν για την Ουκρανία επειδή αυτό θύμιζε (παλαιότερες) απειλές, και τα κατάφεραν πολύ καλά, και υποστηρίζω αυτό που έκαναν».
«Το ερώτημα θα είναι τώρα πώς θα τερματιστεί αυτός ο πόλεμος. Με τη λήξη του πρέπει να βρεθεί μία θέση για την Ουκρανία και μία θέση για τη Ρωσία – αν δεν θέλουμε η Ρωσία να γίνει ένα προκεχωρημένο φυλάκιο της Κίνας στην Ευρώπη».
Του θυμίζω μια συζήτηση που είχαμε στο Πεκίνο στα τέλη του 2019, όταν τον ρώτησα εάν βρισκόμαστε ήδη στον «Β΄ Ψυχρό Πόλεμο», αλλά με την Κίνα να παίζει πλέον τον ρόλο της Σοβιετικής Ενωσης. Μου απάντησε, αξιομνημόνευτα, «βρισκόμαστε στους πρόποδες ενός ψυχρού πολέμου». Ενα χρόνο αργότερα, το προχώρησε «στα ορεινά περάσματα ενός ψυχρού πολέμου». Πού βρισκόμαστε τώρα;
«Δύο χώρες με την ικανότητα να κυριαρχήσουν στον κόσμο» –οι ΗΠΑ και η Κίνα– «αντιμετωπίζουν η μία την άλλη ως οι απόλυτοι ανταγωνιστές. Κυβερνώνται από ασύμβατα εσωτερικά συστήματα. Και αυτό συμβαίνει την ώρα που η τεχνολογία έχει εφεύρει τέτοια μέσα που ένας πόλεμος θα έφερνε την οπισθοδρόμηση, αν όχι την καταστροφή του πολιτισμού μας».
Με άλλα λόγια, ο Β΄ Ψυχρός Πόλεμος είναι δυνητικά ακόμη πιο επικίνδυνος από τον Α΄ Ψυχρό Πόλεμο; Η απάντηση του Κίσινγκερ είναι πως ναι, διότι και οι δύο υπερδυνάμεις διαθέτουν πλέον συγκρίσιμους οικονομικούς πόρους (κάτι που δεν συνέβαινε στον Α΄ Ψυχρό Πόλεμο) και οι τεχνολογίες καταστροφής είναι ακόμη πιο τρομακτικές, ιδίως με την έλευση της τεχνητής νοημοσύνης. Δεν έχει καμία αμφιβολία ότι η Κίνα και η Αμερική είναι πλέον αντίπαλοι. Το «να περιμένουμε η Κίνα να γίνει δυτική» δεν είναι πλέον μια εύλογη στρατηγική. «Δεν πιστεύω ότι η παγκόσμια κυριαρχία είναι μια κινεζική αντίληψη, αλλά θα μπορούσαν να γίνουν τόσο ισχυροί. Και αυτό δεν είναι προς το συμφέρον μας». Παρ’ όλα αυτά, λέει, οι δύο υπερδυνάμεις «έχουν μια ελάχιστη κοινή υποχρέωση να αποτρέψουν (μια καταστροφική σύγκρουση)». Αυτό ήταν στην πραγματικότητα το κύριο θέμα στο Νταβός, αν και πέρασε σε μεγάλο βαθμό απαρατήρητο.
Ρωτάω αν ο Κίσινγκερ θεωρεί τον εαυτό του ηγέτη. «Οταν ξεκίνησα, μάλλον δεν το πίστευα», απαντά. «Αλλά τώρα ναι. Οχι με την απόλυτη έννοια του όρου – (αλλά) προσπαθώ να είμαι ηγέτης. Ολα τα βιβλία που έχω γράψει έχουν το στοιχείο τού «πώς βαδίζει κανείς προς το μέλλον;».
Σημειώνω ότι πρόκειται για υπερβολική μετριοφροσύνη. Εχοντας ηγηθεί του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και, κατά περιόδους στη διάρκεια του Γουότεργκεϊτ, ουσιαστικά της κυβέρνησης των ΗΠΑ, είναι ένας απόλυτα καταρτισμένος ηγέτης, έστω και αν δεν εξελέγη ποτέ.
Η ανάγκη για ηγεσία
Ερχεται η ώρα να φύγω. Ο σχεδόν αιωνόβιος συνομιλητής μου μπορεί να εξακολουθεί να λειτουργεί με φουλ τις μηχανές, αλλά εγώ αρχίζω να χάνω τη φόρμα μου και πρέπει να προλάβω το αεροπλάνο μου. Μια τελευταία έμπνευση με ωθεί να αναρωτηθώ για την αναγκαία συνέπεια της ηγεσίας. «Τι γίνεται με όσους είναι διατεθειμένοι να ακολουθούν;» ρωτάω. «Εχει υποχωρήσει κι αυτό; Είναι οι άνθρωποι λιγότερο πρόθυμοι να οδηγηθούν;».
«Ναι», γνέφει. «Το παράδοξο είναι ότι η ανάγκη για ηγεσία είναι μεγαλύτερη από ποτέ».
Υπάρχουν αναμφίβολα κάποιοι που θα συνεχίσουν να δαιμονοποιούν τον Χένρι Κίσινγκερ και να αγνοούν ή να υποτιμούν όσα λέει. Στα 99 του χρόνια, ωστόσο, έχει την πολυτέλεια να αγνοεί όσους τον μισούν. Ωστόσο, δεν έχει χάσει την παρόρμησή του να ηγείται. «Η ηγεσία», γράφει, «χρειάζεται για να βοηθήσει τους ανθρώπους να φτάσουν από εκεί όπου βρίσκονται ώς εκεί που δεν έχουν πάει ποτέ και, ενίοτε, δύσκολα μπορούν να φανταστούν να πηγαίνουν. Χωρίς ηγεσία, οι θεσμοί παρασύρονται και τα έθνη αντιμετωπίζουν την αυξανόμενη ασημαντότητα και, τελικά, την καταστροφή».
* Ο κ. Νάιαλ Φέργκιουσον είναι ανώτερος συνεργάτης της οικογένειας Μίλμπανκ στο Ινστιτούτο Χούβερ του Πανεπιστημίου του Στάνφορντ. Είναι συγγραφέας του βιβλίου «Κίσινγκερ, 1923-1968: Ο ιδεαλιστής». Ο δεύτερος τόμος θα ολοκληρωθεί το 2023.
Ο Σουηδός παλαιογενετιστής Σβάντε Πάαμπο (Svante Paabo) στον οποίο απονεμήθηκε σήμερα το βραβείο Νόμπελ Ιατρικής για την έρευνά του να αποκαλύψει -μέσω DNA- τη σχέση μεταξύ των σύχρονων ανθρώπων και των Νεάντερταλ, είναι ίσως η μοναδική περίπτωση Νομπελίστα με πατέρα Νομπελίστα.
Ωστόσο η ιστορία του Paabo έχει πολλά ακόμη ενδιαφέροντα: Ο σημερινός νομπελίστας έμαθε πολύ αργά ότι ο πατέρας του ζούσε μια «διπλή ζωή» και ότι η ύπαρξή του είχε κρατηθεί μυστική από την άλλη, δεύτερη οικογένειά του.
Ο Paabo, 67 ετών, τιμήθηκε με το Νόμπελ ιατρικής για μια μακρά λίστα επιτευγμάτων, στα οποία συμπεριλαμβάνονται:
η αλληλουχία του γονιδιώματος του Νεάντερταλ με τον σύγχρονο άνθρβωπο για πρώτη φορά και
η ανακάλυψη της ύπαρξης ενός μακρινού συγγενούς του ανθρώπου ονόματι Denisovans.
Ο Πάαμπο γεννήθηκε στη Στοκχόλμη το 1955, γόνος της Εσθονής χημικού Κάριν Πάαμπο (Karin Paabo) και του Ζούνε Μπέργκστρομ (Sune Bergstrom).
Ο Μπέργκστρομ ήταν ένας βιοχημικός που κέρδισε το Νόμπελ Ιατρικής το 1982 από κοινού με τον Bengt I. Samuelsson και τον John R. Vane το 1982.
Την ίδια χρονιά με τη γέννησή του, το 1955, ο πατέρας του Pääbo αποκτούσε έναν αδερφό τον Rurik Reenstierna κάτι που δεν έμαθε παρά πολύ αργότερα.
Ο μάλλον ιδιόρρυθμος πατέρας του πέθανε το 2004.
Στα απομνημονεύματά του, το 2014, στο έργο «Νεάντερταλ: Σε αναζήτηση των χαμένων γονιδιωμάτων», ο Paabo έγραφε ότι εμπνεύστηκε να σπουδάσει ιατρική στο Πανεπιστήμιο της Ουψάλα της Σουηδίας από τον πατέρα του, ο οποίος υπήρξε γιατρός.
Διπλή ζωή
Αργότερα όμως έμαθε ότι ο πατέρας του «είχε δύο οικογένειες, από τις οποίες η μία δεν ήξερε για την άλλη», όπως έχει εξομολογηθεί.
«Είχα μεγαλώσει ως ο κρυφός εξωσυζυγικός γιος του Ζούνε Μπέργκστρομ», έγραψε ο Πάαμπο, προσθέτοντας ότι «μόνο περιστασιακά» είχε δει τον πατέρα του ως ενήλικα.
Ο Paabo ακολούθησε σε πλήρη συμμετρία τα βήματα του πατέρα του σπουδάζοντας βιοχημεία και αποκτώντας διδακτορικό στο Πανεπιστήμιο της Ουψάλα για τη αξιοποίηση του DNA με σκοπό τη μελέτη μιας πρωτεΐνης αδενοϊού, των κοινών ιών δλδ που προκαλούν συμπτώματα που μοιάζουν με κρυολόγημα.
Αλλά ο Paabo ήταν από καιρό γοητευμένος με τις μούμιες και «δεν μπορούσε να αποτινάξει τη ρομαντική του γοητεία με την αρχαία Αίγυπτο», έγραψε στα απομνημονεύματά του.
Η διασταύρωση της ιατρικής του έρευνας με χρήση DNA και η ενασχόληση με τις μούμιες τον έβαλαν στο μονοπάτι που θα γινόταν το έργο της ζωής του.
«Θα ήταν δυνατόν να μελετηθούν οι αρχαίες αλληλουχίες DNA και να διευκρινιστεί πώς οι αρχαίοι Αιγύπτιοι σχετίζονταν με τους ανθρώπους του σήμερα;» διερωτάτο στο βιβλίο του.
Διαπιστώνοντας ότι δεν υπήρχαν άμεσες συσχετίσεις, ο Paabo αναζήτησε τις δικές του απαντήσεις.
Το όλο εγχείρημα αποδείχθηκε δύσκολο, διότι υπήρχοαν ελάχιστα ίχνη DNA σε αρχαία υπολείμματα.
Πετυχαίνοντας το αδύνατο
Κατέστη ωστόσο, για πρώτη φορά, διεθνής είδηση το 1985, όταν δημοσίευσε έρευνα που βρήκε ένα θραύσμα DNA στη μούμια ενός παιδιού 2.400 ετών.
Στη συνέχεια, ο Paabo έστρεψε το ενδιαφέρον του στους Νεάντερταλ όταν και προσελήφθη από το Πανεπιστήμιο του Μονάχου της Γερμανίας το 1995.
Ένα χρόνο αργότερα, κατάφερε να συσχετίσει, μέσω μιτοχονδριακού DNA από ένα κομμάτι οστού του Νεάντερταλ ηλικίας 40.000 ετών, τις πρώτες συγγένειες με τους σύγχρονους ανθρώπους.
Και κάπως έτσι πέτυχε το «φαινομενικά αδύνατο έργο» της δημοσίευσης της πρώτης αλληλουχίας γονιδιώματος του Νεάντερταλ το 2010.
Η έρευνα καττέπληξε τον επιστημονικό κόσμο δείχνοντας ότι το γονιδίωμα του Νεάντερταλ εξακολουθεί να επιβιώνει σε ποστσό 1 έως 4 τοις εκατό των ανθρώπων ευρωπαϊκής ή ασιατικής καταγωγής.
«Βρίσκουμε ίχνη του DNA τους παντού», δήλωσε ο Paabo στο Γαλλικό Πρακτορείο το 2018.
«Κανονικοί άνθρωποι»
Το 2010, ο Paabo και η ομάδα του αποκάλυψαν την ύπαρξη του Denisovans, ενός εξαφανισμένου συγγενούς του ανθρώπου, απλώς αναλύοντας την αλληλουχία του DNA από ένα οστό δακτύλου ηλικίας 40.000 ετών.
Ομως μόλις ένα χρόνο πριν από τη δημοσίευση αυτών των ανακαλύψεων, ο Paabo ανέπτυξε θρόμβους αίματος στους πνεύμονές του, ενδεχομένως απειλητικούς για τη ζωή του.
Και ενώ ερευνούσε την ασθένειά του, «προς έκπληξή μου έπεσα πάνω σε αναφορές στο έργο του πατέρα μου το 1943», έγραψε ο Paabo στα απομνημονεύματά του.
Προς έκπληξή του, ο πατέρας του είχε αναλύσει τη χημική δομή της εραπαϊνης, μιας φαρμακευτικής του φαρμάκου «που ίσως μου έσωσε τη ζωή», έγραψε.
Στη συνέντευξη που παραχώρησε επί τη βραβεύσει του τη Δευτέρα, είπε ότι το να έχει έναν βραβευμένο με Νόμπελ γονέα μπορεί να του έδωσε αυτοπεποίθηση.
Ωστόσο επέμεινε ότι «τέτοιοι άνθρωποι είναι κανονικοί άνθρωποι, δεν είναι τόσο εκπληκτικό».
«Δεν βάζεις τους γονείς σου σε βάθρο», είπε.
Γκέι που ανακάλυψε ότι ειναι αμφιφυλόφιλος
Ο Paabo έγραψε κάπτε στα απομνημονεύματά του ότι «πάντα θεωρούσα τον εαυτό μου γκέι».
Προτού γνωρίσει τη γυναίκα που θα γινόταν σύζυγός του.
Τώρα αυτοπροσδιορίζεται ως αμφιφυλόφιλος και έχει δύο παιδιά με την αρχαιο – παθολόγο Linda Vigilant, η οποία επίσης εργάζεται στο Ινστιτούτο Max Planck.
photo:Swedish biologist Svante Paabo arrives for a press conference held at Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology beside a neanderthal skeleton in Leipzig, Germany, 03 October 2022. The Nobel Prize for Medicine was awarded to Paabo for his findings on human evolution, the Karolinska Institute announced in Stockholm, Sweden, on 03 October 2022. EPA, HANNIBAL HANSCHKE
Πώς η Ρωσία διακινεί λαθραία τα σιτηρά που έχει κλέψει από την Ουκρανία για να πληρώσει τον πόλεμο του Πούτιν.
Το φορτηγό πλοίο Laodicea διέρχεται από τα στενά του Βοσπόρου στην Κωνσταντινούπολη, Τουρκία, στις 7 Ιουλίου 2022. Μια έρευνα του Associated Press δείχνει ότι το πλοίο, που ανήκει στη συριακή κυβέρνηση, αποτελεί μέρος μιας εκτεταμένης ρωσικής επιχείρησης λαθρεμπορίου, που μετέφερε κλεμμένα Ουκρανικά σιτηρά από λιμάνια της κατεχόμενης Κριμαίας σε πελάτες στη Μέση Ανατολή.
Όταν το φορτηγό πλοίο Laodicea ελλιμενίστηκε στον Λίβανο το περασμένο καλοκαίρι, Ουκρανοί διπλωμάτες υποστήριξαν ότι το πλοίο μετέφερε Ουκρανικά σιτηρά που έκλεψε η Ρωσία, ζητώντας από τις Αρχές του Λιβάνου να κατασχέσουν το πλοίο.
Η Μόσχα χαρακτήρισε τότε τον ισχυρισμό «ψευδή και αβάσιμο» και ο γενικός εισαγγελέας του Λιβάνου, τάχθηκε στο πλευρό του Κρεμλίνου λέγοντας ότι οι 10.000 τόνοι κριθαριού και σιτηρών, που μετέφερε το πλοίο, δεν είχαν κλαπεί οπότε επέτρεψε να ξεφορτώσει.
Εκτενή έρευνα του Associated Press και της εκπομπής του PBS «Frontline», που θα παρουσιαστεί στις 25 Οκτωβρίου, διαπίστωσε ότι το πλοίο με την επωνυμία Laodicea, ιδιοκτησίας της Συρίας, είναι μέρος μιας εξελιγμένης ρωσικής επιχείρησης λαθρεμπορίου που έχει χρησιμοποιήσει πλαστά πιστοποιητικά για να κλέψει ουκρανικά σιτηρά αξίας τουλάχιστον 530 εκατομμυρίων δολαρίων.
VIA ASSOCIATED PRESS
Η συνεχιζόμενη κλοπή, την οποία νομικοί εμπειρογνώμονες χαρακτηρίζουν πιθανό έγκλημα πολέμου, διαπράττονται από πλούσιους επιχειρηματίες και κρατικές εταιρείες στη Ρωσία και τη Συρία, ορισμένες από τις οποίες ήδη αντιμετωπίζουν οικονομικές κυρώσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ποινικό αδίκημα η λεηλασία
Τα σιτηρά, αποσπά ο ρωσικός στρατός επιτιθέμενος σε αγροκτήματα, σιλό σιτηρών και ναυτιλιακές εγκαταστάσεις που εξακολουθούν να βρίσκονται υπό ουκρανικό έλεγχο, σε μια χώρα που κέρδιζε δισ. δολάρια κάθε χρόνο από τις εξαγωγές σιτηρών κι άλλων προϊόντων σε όλο τον κόσμο.
Η κλοπή των σιτηρών από τη Ρωσία, έχει προκαλέσει σημαντικές ελλείψεις που μπορεί να οδηγήσουν σε επισιτιστική κρίση και αύξηση της τιμής των προιόντων.
VIA ASSOCIATED PRESS
Οι Ρώσοι «έχουν απόλυτη υποχρέωση να διασφαλίσουν τη φροντίδα των αμάχων και να μην τους στερήσουν την ικανότητά τους για βιοπορισμό και τη δυνατότητα να τραφούν», δήλωσε ο Ντέιβιντ Κρέιν, βετεράνος εισαγγελέας που έχει συμμετάσχει σε πολλές διεθνείς έρευνες για εγκλήματα πολέμου. «Πρόκειται για λεηλασία η οποία είναι επίσης αξιόποινο αδίκημα σύμφωνα με το διεθνές στρατιωτικό δίκαιο».
Οι δορυφόροι «έπιασαν» το πλοίο
Δορυφορική εικόνα της Planet Labs, δείχνει το φορτηγό πλοίο Laodicea αγκυροβολημένο σε ένα λιμάνι στη Feodosia της Κριμαίας, στις 11 Ιουλίου 2022.
VIA ASSOCIATED PRESS
Δύο εβδομάδες αργότερα, όταν έφτασε στο λιμάνι της Τρίπολης του Λιβάνου, φέρεται, σύμφωνα με τα έγγραφα που παρουσίασε ότι το σιτάρι και το αλεύρι που είχε στα αμπάρια του φορτώθηκαν σ ένα μικρό ρωσικό λιμάνι στην άλλη πλευρά της Μαύρης Θάλασσας.
Στην πραγματικότητα το πλοίο, μήκους 138 μέτρων (453 πόδια) πιθανότατα ξεκίνησε το ταξίδι του στη Μελιτόπολη της νότιας Ουκρανίας, την οποία κατέλαβε η Ρωσία τις πρώτες ημέρες του πολέμου.
VIA ASSOCIATED PRESS
Σε βίντεο που δημοσιεύτηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στις 9 Ιουλίου δείχνει ένα τρένο να φτάνει στο Melitopol Elevator, μια τεράστια εγκατάσταση αποθήκευσης σιτηρών, με βαγόνια πράσινης χοάνης που φέρουν το όνομα της ρωσικής εταιρείας Agro-Fregat LLC με μεγάλα κίτρινα γράμματα, μαζί με ένα λογότυπο σε σχήμα μιας ακίδας σιταριού.
Μια δορυφορική εικόνα της 11ης Ιουλίου, δείχνει το Laodicea δεμένο σε μια προβλήτα στη Φεοντοσίγια με το δορυφόρο να εντοπίζει στα ανοικτά του αμπάρια, μια λευκή ουσία.
Δύο εβδομάδες αργότερα, όταν έφτασε στο λιμάνι της Τρίπολης του Λιβάνου, ισχυρίστηκε ότι μετέφερε τα σιτηρά από το ρωσικό λιμάνι στην Μαύρη Θάλασσα.
VIA ASSOCIATED PRESS
Αλλά το Laodicea δεν θα μπορούσε να έχει παραλάβει το φορτίο του στο Kavkaz, το ρωσικό λιμάνι που αναφέρεται στο έγγραφο. Το κύτος του πλοίου, το οποίο φτάνει τα 8 μέτρα κάτω από την επιφάνεια, θα είχε προσαράξει στο ρηχό ρωσικό λιμάνι, το οποίο σύμφωνα με τη ρωσική ρυθμιστική αρχή μεταφορών μπορεί να φιλοξενήσει μόνο πλοία με μέγιστο βάθος 5,3 μέτρων.
Αντίθετα, το λιμάνι στη Φεοντοσίγια είναι πάνω από δύο φορές πιο βαθύ και μπορεί εύκολα να φιλοξενήσει ένα μεγάλο, φορτωμένο πλοίο.
ASSOCIATED PRESS
Το Laodicea είναι ένα από τα τρία φορτηγά πλοία που εκμεταλλεύεται η Syriamar Shipping Ltd., μια συριακή εταιρεία, στην οποία έχουν επιβληθεί κυρώσεις από τις ΗΠΑ από το 2015 για τους δεσμούς της με το καθεστώς του Σύρου προέδρου Μπασάρ αλ Άσαντ.
Το AP κατέγραψε 10 ταξίδια που πραγματοποιήθηκαν από τα πλοία Λαοδίκεια και των άλλων δύο πλοίων – Σουρία και Φοινικιά – από τις ουκρανικές ακτές σε λιμάνια της Τουρκίας, της Συρίας και του Λιβάνου.
Η Ρωσία προκαλεί «τσουνάμι πείνας»
Από την εισβολή της Ρωσία στην Ουκρανία, οι παγκόσμιες τιμές των σιτηρών έχουν εκτοξευθεί στα ύψη, ενισχύοντας τα κέρδη για τους Ρώσους λαθρέμπορους, ενώ προκάλεσε αυτό που ο διευθυντής του Παγκόσμιου Επισιτιστικού Προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών, Ντέιβιντ Μπίσλι, αποκάλεσε στις 15 Σεπτεμβρίου «τσουνάμι πείνας» που πλήττει τουλάχιστον 345 εκατομμύρια ανθρώπους.
Το 2021, πριν από την πιο πρόσφατη εισβολή της Ρωσίας, η Ουκρανία εξήγαγε σιτάρι, καλαμπόκι και φυτικά έλαια αξίας 5 δισεκατομμυρίων δολαρίων — κυρίως στη Μέση Ανατολή, την Αφρική και την Ασία.
Η ουκρανική γεωργική εταιρεία χαρτοφυλακίου HarvEast αναφέρει, ότι μετά την εισβολή οι Ρώσοι έχουν πάρει περίπου 200.000 τόνους σιτηρών από τη Μαριούπολη, για τα οποία ο διευθύνων σύμβουλος Ντμίτρι Σκορνιάκοφ είπε ότι κόστισε στην εταιρεία του περίπου 50 εκατομμύρια δολάρια.
VIA ASSOCIATED PRESS
Ο Ρώσος αξιωματούχος κατοχής Αντρέι Σιγκούτα έδωσε συνέντευξη Τύπου στην αποθήκη την επόμενη εβδομάδα, όπου είπε ότι τα σιτηρά θα «παρέχουν επισιτιστική ασφάλεια» στις ελεγχόμενες από τη Ρωσία περιοχές στην Ουκρανία και ότι η κυβέρνησή του θα «αξιολογήσει τη συγκομιδή και θα καθορίσει πόσο θα είναι για πώληση.”
Η κυβέρνηση των ΗΠΑ επέβαλε κυρώσεις στις 15 Σεπτεμβρίου στους Ρώσους επικεφαλής της Μαριούπολης για επίβλεψη της κλοπής και της εξαγωγής ουκρανικών σιτηρών.
Ο δήμαρχος της Μελιτόπολης Ιβάν Φεντόροφ είπε στο AP ότι οι κατακτητές μεταφέρουν τεράστιες ποσότητες σιτηρών από την περιοχή με τρένο και φορτηγά σε λιμάνια της Ρωσίας και της Κριμαίας, μια στρατηγική ουκρανική χερσόνησο που η Ρωσία έχει καταλάβει από το 2014.
Παρά τους ρωσικούς ισχυρισμούς ότι προσάρτησαν την Κριμαία, τα Ηνωμένα Έθνη έκρινε ότι η αρπαγή γης ήταν επίσημα παράνομη.
Ο ρόλος της Τουρκίας
Ο ρόλος της Τουρκίας στην κλοπή ουκρανικών σιτηρών είναι ιδιαίτερα ευαίσθητος επειδή η χώρα του ΝΑΤΟ προσπάθησε να παίξει ρόλο μεσολαβητή μεταξύ των δύο αντιμαχόμενων χωρών.
Η Τουρκία βοήθησε στη σύναψη συμφωνίας μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας τον Ιούλιο για να επιτρέψει στις δύο χώρες να εξάγουν σιτηρά και λιπάσματα μέσω ασφαλών διαδρόμων στη Μαύρη Θάλασσα.
VIA ASSOCIATED PRESS
Η συμφωνία δεν αφορούσε τα σιτηρά που πήρε η Ρωσία από τις κατεχόμενες περιοχές. Τους τελευταίους δύο μήνες Ουκρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι περισσότερα από 150 πλοία που μεταφέρουν σιτηρά έχουν αναχωρήσει από λιμάνια που εξακολουθούν να ελέγχουν, προς τη Σομαλία και την Υεμένη, χώρες που αντιμετωπίζουν λιμό.
Ωστόσο, υπάρχουν ενδείξεις ότι η ίδια η τουρκική κυβέρνηση μπορεί να είναι αποδέκτης αμφισβητούμενων σιτηρών από την Ουκρανία. Το AP και το «Frontline» παρακολούθησαν ταξίδια από την Κριμαία στην Τουρκία από τα λαθραία πλοία Mikhail Nenashev, Laodicea και Souria σε αποβάθρες με παραθαλάσσια σιλό που διαχειρίζεται το Turkish Grain Board, μια κρατική οντότητα που εισάγει και εξάγει σιτηρά και άλλα γεωργικά προϊόντα.
Το γραφείο Τύπου του διοικητικού συμβουλίου και τα στελέχη δεν απάντησαν σε email του Associated Press με λεπτομερείς ερωτήσεις σχετικά με τις ύποπτες αποστολές.
A joint statement by the US, France, Germany, Italy, and the United Kingdom has reiterated support for the Special Representative of the Secretary-General Abdoulaye Bathily as he takes up his mandate to head the UN mission in Libya.
A statement released by the US State Department on Friday indicated that the senior officials of the US and the four EU countries met on Thursday on the margins of the UN General Assembly in New York to review the ongoing crisis in Libya.
“The officials affirmed their full support for UN mediation aimed at producing a constitutional basis to enable free, fair, and inclusive presidential and parliamentary elections throughout Libya in the shortest possible time,” the statement read.
The group also stressed the importance of having transparent management of oil revenues and agreeing on a unified executive with a mandate focused on preparing for elections.
The western diplomats underscored their rejection of any use of violence and reiterated support for full implementation of the October 23, 2020, ceasefire agreement.
Μεβλούτ Τσαβούσογλου και Νάτζλα Αλ Μανγκούς διαφώνησαν, διακριτικά, δημοσίως, κατά την συνέντευξη τύπου μετά την υπογραφή της συμφωνίας, σήμερα στην Τρίπολη της Λιβύης.
Τα κρίσιμια σημεία της συνέντευξης τύπου όπως καταγράφηκαν απο λίβυο δημοσιογράφο με γνώση της ελληνικής.
ΤΣΑΒΟΥΣΟΓΛΟΥ: Σήμερα υπογράψαμε 2 συμφωνίες: υπογράψαμε το μνημόνιο συνεννόησης για τους υδρογονάνθρακες και τα πρωτόκολλα. Αυτή τη στιγμή, οι φίλοι μα συνεχίζουν να διαπραγματεύονται επ’ αυτού. Πρώτα ο Αλλάχ, θα επιστρέψουμε υπογράφοντας ένα μνημόνιο κατανόησης στο πεδίο του φυσικού αερίου σήμερα. Υπάρχουν, όμως, πολλά σχέδια εγγράφων και συνεχίζουμε τις διαπραγματεύσεις μας για αυτά τα έγγραφα με εποικοδομητικό τρόπο. Σχεδιάζουμε να υπογράψουμε αυτές τις συμφωνίες, οι οποίες θα ενισχύσουν τη νομική βάση των σχέσεων μας και θα ενισχύσουν τους δεσμούς μεταξύ των δύο χωρών, στην επόμενη συνάντηση Υψηλού Επιπέδου Στρατηγικής Συνεργασίας. Και θα κάνουμε τις προετοιμασίες για αυτό μαζί με την κ. Νέτσλα. Θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε μαζί για να μετατρέψουμε την ηρεμία που επιτεύχθηκε με μεγάλες θυσίες στο πεδίο σε μόνιμη σταθερότητα.
…Το μνημόνιο συνεννόησης που αφορά τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες διασφαλίζει τα κοινά μας συμφέροντα. Είναι μια συμφωνία που εγγυάται τα δικαιώματα της Λιβύης και των Λίβυων, καθώς και τα δικαιώματα της Τουρκίας και του τουρκικού λαού. Αυτό το δέχονται και οι Λίβυοι αδελφοί μου από όλα τα κοινωνικά στρώματα.
Είμαστε, επίσης, απόλυτα αποφασισμένοι να μετατρέψουμε τη Μεσόγειο σε μια θάλασσα ειρήνης από την οποία επωφελούνται όλες οι παράκτιες χώρες. Γι’ αυτό το λόγο, ο αξιότιμος Πρόεδρός μας έχει προτείνει επίσης μια κοινή διάσκεψη, τη Διάσκεψη για την Ανατολική Μεσόγειο στην Ε.Ε. Τώρα αναμένουμε μια θετική απάντηση από την ΕΕ γι’ αυτό το θέμα. Και την επόμενη περίοδο, πρέπει να χρησιμοποιήσουμε ένα νέο σύνολο μηχανισμών αποτελεσματικά για να ενισχύσουμε την οικονομική μας συνεργασία, όχι μόνο τη συνάντηση στρατηγικής συνεργασίας υψηλού επιπέδου.
Ερώτηση: Ποια είναι τα άρθρα του μνημονίου συμφωνίας που αναμένεται να υπογραφεί μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης στο κοίτασμα φυσικού αερίου; Προβλέπεται εξόρυξη πετρελαίου εντός των ορίων της θάλασσας; Προβλέπεται και εξόρυξη πετρελαίου εντός των χερσαίων συνόρων; Και έχει σχέση αυτή η συμφωνία με τη συμφωνία θαλάσσιας δικαιοδοσίας που υπεγράφη μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης;
Νάτσλα Μανγκούς ΥΠΕΞ Λιβύης:Το μνημόνιο συμφωνίας που προβλέπεται να υπογραφεί στο πεδίο του φυσικού αερίου είναι ένα τεχνικό μνημόνιο συνεννόησης και δεν μπορέσαμε ακόμη να εξετάσουμε τα άρθρα του. Αναμένεται να υπογραφεί μεταξύ του Υπουργείου Ενέργειας και Φυσικών Πόρων και του Υπουργείου Πετρελαίου της Λιβύης. Δεν μας απασχολούν οι τεχνικές λεπτομέρειες. Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη ένα μνημόνιο συμφωνίας προς το συμφέρον των δύο χωρών γενικότερα και την παγκόσμια ενεργειακή κρίση, η σημασία της υπογραφής αυτού του μνημονίου συμφωνίας γίνεται για άλλη μια φορά εμφανής.
Το μνημόνιο συμφωνίας για τον καθορισμό περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας δεν έχει ακόμη ενεργοποιηθεί, καθώς αναμένει τις διαδικασίες έγκρισης του ΟΗΕ. Όταν ολοκληρωθεί η διαδικασία εγγραφής, θα μπορεί να επωφεληθεί από αυτήν προς το συμφέρον και των δύο χωρών. Ωστόσο, δεν έχουμε οριστικοποιήσει αυτό το θέμα ακόμα. Καθώς πρόκειται για τεχνικό ζήτημα, οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται.
Τσαβούσογλου: Καταρχάς, η συμφωνία για τους υδρογονάνθρακες που μόλις υπογράψαμε στοχεύει στη συνεργασία με τουρκικές και λιβυκές εταιρείες, όπως η εξερεύνηση και η γεώτρηση, με αμοιβαία συνεννόηση και στη στεριά και στη θάλασσα και στις ζώνες θαλάσσιας δικαιοδοσίας μας με win-win κατανόηση. Και η συμφωνία για το φυσικό αέριο βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση μεταξύ των υπουργείων ενέργειας μας. Θα ανακοινώσουμε το περιεχόμενό του μετά την υπογραφή. Θα είναι όμως και μια συμφωνία με στόχο τη συνεργασία των δύο χωρών στον τομέα του φυσικού αερίου.
Νομίζω ότι υπήρξε παρεξήγηση σχετικά με τη συμφωνία για τη θαλάσσια δικαιοδοσία. Αυτή η συμφωνία είναι μια συμφωνία που υπογράφηκε μεταξύ δύο κυρίαρχων χωρών. Και αυτή η συμφωνία είναι μια συμφωνία σε ισχύ. Επιπλέον, τόσο η Τουρκία όσο και η Λιβύη έχουν ενημερώσει τον ΟΗΕ ότι έχουμε υπογράψει μια τέτοια συμφωνία. Με άλλα λόγια,ο ΟΗΕ δεν είναι μηχανισμός επικύρωσης αυτής της συμφωνίας. Έχουμε ειδοποιήσει. Εμείς, ως Τουρκία, έχουμε καταχωρίσει τις ζώνες θαλάσσιας δικαιοδοσίας μας, δηλαδή τα όρια της υφαλοκρηπίδας μας, στον ΟΗΕ. Τώρα, αυτό που πρέπει να κάνει η Λιβύη είναι… Δηλαδή, κάναμε τεχνικές συναντήσεις, πρέπει να καθορίσει επίσης την υφαλοκρηπίδα και τις ζώνες δικαιοδοσίας της και να τα καταγράψει στον ΟΗΕ. Και αυτή η συμφωνία ζώνης θαλάσσιας δικαιοδοσίας είναι μια συμφωνία που διασφαλίζει τα συμφέροντα και της Λιβύης και της Τουρκίας. Αυτό που είναι επίσης ωραίο είναι ότι όλα τα μέρη στη Λιβύη, με τα οποία ήμασταν σε διαφορετικές πλευρές στο παρελθόν, υποστηρίζουν σθεναρά αυτή τη συμφωνία.
Μανγκούς: Θα επισημάνω ένα μικρό πράγμα. Λάθος το είπα. Εγγραφή θα έλεγα, όχι έγκριση. Εννοώ «εγγραφή από τη Λιβύη».
Ερώτηση: Η στάση της Ελλάδας και της Γαλλίας απέναντι στο μνημόνιο συμφωνίας που είχε υπογραφεί στο παρελθόν για τις ζώνες θαλάσσιας δικαιοδοσίας με την Τουρκία ήταν σαφής. Ήδη είχαν αντιρρήσεις γι’ αυτό. Υπογράφηκαν περισσότερα σήμερα. Ως εκ τούτου, μπορεί να υπάρξουν αντιδράσεις σε αυτό. Ωστόσο, μπορούμε να πούμε ότι πίσω από την υπογραφή αυτού κρύβεται η ενεργειακή κρίση που βιώνει αυτή τη στιγμή ο κόσμος;
Τσαβούσογλου: Βεβαίως, υπάρχει μια ενεργειακή κρίση στον κόσμο. Ωστόσο, ως Τουρκία, δεν είμαστε μια χώρα που υποφέρει από προβλήματα ασφάλειας του ενεργειακού εφοδιασμού σήμερα. Είμαστε μια χώρα διέλευσης από πλευράς ενέργειας. Αν και η δική μας παραγωγή είναι περιορισμένη. Αυτό οφείλεται σε έξυπνες πολιτικές υπό την ηγεσία του Προέδρου μας. Ειδικότερα, προσπαθούμε να βοηθήσουμε τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και των Βαλκανίων με αυτή την έννοια. Και για την παροχή ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου. Και σχετικά με τη μεταφορά φυσικού αερίου που παράγεται στο Αζερμπαϊτζάν σε αυτές τις χώρες. Αλλά οι συμφωνίες που υπογράψαμε στο παρελθόν, οι συμφωνίες που υπογράψαμε σήμερα είναι συμφωνίες που υπογράφηκαν μεταξύ δύο κυρίαρχων κρατών, της Λιβύης και της Τουρκίας, με μια προσέγγιση win-win.
Επομένως, τρίτες χώρες δεν έχουν το δικαίωμα να παρέμβουν στη συμφωνία που υπέγραψαν οι δύο κυρίαρχες χώρες. Δεν έχει σημασία τι πιστεύουν.
Το σημαντικό είναι, οι συμφωνίες που υπογράψαμε είναι ωφέλιμες ή όχι για τις δύο χώρες και τους λαούς των δύο χωρών; Αυτό κοιτάμε. Και αφού υπογράψαμε, βλέπουμε ένα αμοιβαίο όφελος εδώ. Και θα αναπτύξουμε περαιτέρω τις σχέσεις μας με τη Λιβύη σε κάθε τομέα. Μπορούμε μόνο να χαρούμε όταν η Λιβύη αναπτύσσει επίσης σχέσεις με τρίτες χώρες. Αυτές οι χώρες δεν πρέπει να ξεχνούν ότι η Λιβύη είναι ένα κυρίαρχο κράτος. Θα πρέπει επίσης να σταματήσουν να ανακατεύονται στις εσωτερικές υποθέσεις της Λιβύης με την αρνητική έννοια.
Δεν είναι στραβός ακροδεξιά ο γιαλός, στραβά αρμενίζουν οι Βρυξέλλες.
Η κυρία Φον Ντερ Λαινεν απείλησε λίγο πριν τις Ιταλικές εκλογές την μελλοντική κυβέρνηση της Ιταλίας αν δεν είναι αρεστή στις Βρυξέλλες. Νουθέτησε έμμεσα και τον ιταλικό λαό που λίγο πριν τις κάλπες ότι οι Βρυξέλλες ναι μεν ανέχονται τις δημοκρατικές διαδικασίες αλλά δεν πρόκειται να ανεχτούν αμφισβήτηση των πολιτικών της. Αυτή η κυρία που παρεμβαίνει στα εσωτερικά μιας χώρας και απειλεί κατά τα συστημικά ΜΜΕ και την κυβέρνηση είναι δημοκράτισσα και Ευρωπαία. Η κυρία αυτή που σχολίασε και απείλησε εν όψει της εκλογής της κ Μελόνι ως Πρωθυπουργού αναφέρθηκε αρνητικά και για τις κυβερνήσεις της Σουηδία, της Ουγγαρία και της Πολωνίας. Κατά τα Ελληνικά ΜΜΕ η κ Μελόνι και όχι η Γερμανίδα εκπρόσωπος της Βρυξελιώτικης γραφειοκρατίας είναι ο κίνδυνος για τη δημοκρατία και την Ευρώπη!!. Όμως η κυρία Φον Ντερ Λαινεν, η Γερμανική ΕΕ και τα Ελληνικά ΜΜΕ δεν μας εξηγούν γιατί ανεβαίνουν τα ακροδεξιά όπως τα αποκαλούν σχήματα στην Ευρώπη; Ποιος προκαλεί την αντίδραση των λαών και τη στροφή σε κόμματα με εθνικό προσανατολισμό και ευρωσκεπτικισμό; Μήπως η Γερμανική πολιτική που επιβάλλει την ισλαμοποίηση της ΕΕ και έτσι χώρες στα σύνορα φορτώνονται με λαθρομετανάστες; Μήπως οι άθλιες πολιτικές της Γερμανίας που μετατρέπει μέσω ενός σκληρού ευρώ που την βολεύει τις άλλες χώρες σε ελλειμματικές και αποβιομηχανοποιημένες; Μήπως η επεκτατική ενεργειακή πολιτική της Γερμανίας που αγοράζει κοψοχρονιά επί δεκαετίες το φθηνό ρωσικό αέριο για να έχει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα παραγωγής. Ποιας Γερμανίας; Της Γερμανία που εξάρτησε στο όνομα της πράσινης ενέργειας την Ευρώπη από το ρωσικό φυσικό αέριο και δυστυχώς την διευκόλυναν οι δυο τελευταίες κυβερνήσεις του Σύριζα και της Ν.Δ.. Μία Γερμανία που εισήγαγε το ρωσικό φυσικό αέριο και κατόπιν το διοχέτευε μονοπωλιακά και το μεταπουλούσε με κέρδος στην υπόλοιπη Ευρώπη μέχρι την ουκρανική κρίση; Αντί να συζητάμε για δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις με χρήση της νέας τεχνολογίας, για άμεσα δημοψηφίσματα προσπαθούν να μας πείσουν με καμπάνιες της ΕΕ, χρηματοδοτούμενες ΜΚΟ, ότι τα παιδιά έχουν «62 φύλα», η μαντίλα και η μπούρκα είναι πολυπολιτισμός και ότι είναι ελευθερία, κάποιοι πολίτες να διαδηλώνουν όχι να δηλώνουν που είναι απολύτως σεβαστό , τον σεξουαλικό τους προσανατολισμό ;
Σε Βρυξέλλες αλλά και εδώ κομματικά στελέχη των τριών κομμάτων των κκ Μητσοτάκη, Τσίπρα και Ανδρουλάκη υποστήριξαν ότι η κ Μελόνι είναι ακροδεξιά και αποτελεί κίνδυνο για τη δημοκρατία. Αυτό που δεν λένε όμως είναι ότι η κ Μελόνι αναμένεται να είναι η πρώτη γυναίκα πρωθυππυργός της Ιταλίας και μάλιστα εκλεγμένη μετά από 14 χρόνια.
Τόσα χρόνια , 14 περίπου χρόνια η Ιταλία και ο ιταλικός λαός ψηφίζουν και στο τέλος όμως οι Βρυξέλλες επιβάλλουν συμμαχικές κυβερνήσεις με πρωθυπουργό τεχνοκράτη τύπου Παπαδήμου η πολιτικούς της αρεσκείας τους; Για αυτά ποιούν την νήσσα.
Οι ίδιοι δηλώνουν ότι ο Πρωθυπουργός κ Ορμπαν είναι ακροδεξιός ενώ εκλέγεται 15 χρόνια σε καθαρές εκλογές από το 50%+ των Ούγγρων. Ποιος λοιπόν ωθεί αν ισχύει αυτός ο χαρακτηρισμός τον ουγγρικό λαό να τον ψηφίζει. Ένας λαός ξαφνικά κοιμήθηκε δημοκρατικός και ξύπνησε ακροδεξιός;
Τους πονάει , ότι η κ Μελόνι είναι η δημοκρατική αντίδραση ενός ιστορικού λαού , του ιταλικού απέναντι στο γερμανικό ευρωπαϊκό Imperium και την ατζέντα του ψευτοδικαιωματισμού και της ισλαμοποίησης.
Τους πονάει γιατί πλέον οι λαοί της ευρώπης αντιδρούν στο σύνολο τους. Γιατί κάθε φορά που μία χώρα μετά από Δημοκρατικές Εκλογές εκλέγει κυβερνήσεις όπως της Ουγγαρίας, της Πολωνίας, της Σουηδίας, της Ιταλίας καταρρέει το αφήγημα περί ακροδεξιάς. Πρόκειται για ψήφο προβληματισμού, διαμαρτυρίας και αποδοκιμασίας στις αποτυχημένες πολιτικές της ΕΕ τις οποίες εκτελούσαν ανά χώρα οι παλαιοί πολιτικοί.
Αλήθεια η κ Μελόνι εξελέγη με τις ψήφους εκατομμυρίων πολιτών. Η κυρία Φον Ντερ Λαινεν σε ποιες εκλογές επελέγη και με πόσους ψήφους από τους Ευρωπαίους πολίτες;
Ο κ Ορμπάν εκλέγεται σε καθαρές εκλογές με συμμετοχή που αγγίζει το 70% αλλά τους έπιασε ο πόνος για τη δημοκρατία όταν στην Ελλάδα μετά βίας έχουμε πια 50% προσέλευση. Δεν προβληματίζονται ότι ολοένα και περισσότεροι πολίτες απέχουν στην Ελλάδα αλλά και στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες. Δεν αποτελεί στοιχείο κακής ποιότητας δημοκρατίας και πολιτικής απονομιμοποίησης του συστήματος η χαμηλή προσέλευση στις κάλπες; Στην Ελλάδα συγκεκριμένα, το 33-38% ποσοστό επί των ψηφισάντων του εκάστοτε πρώτου κόμματος στην Ελλάδα που κυβερνά δεν μεταφράζεται ούτε σε πραγματικό 20% επί του εκλογικού σώματος. Λόγω βέβαια του εκλογικού συστήματος και ότι προσμετρώνται υπέρ πρώτου κόμματος τα λευκά και άκυρα το ποσοστό ανάγεται σε 33-38% που με τις μπόνους έδρες δίνουν κυβερνητική πλειοψηφία δηλαδή ποσοστό άνω του 50%.
Είναι δηλαδή υπόδειγμα δημοκρατίας η Ελλάδα όπου το πραγματικό 20% του πρώτου κόμματος με εκλογικές αλχημίες να μετατρέπεται σε 50% εντός εδρών στην βουλή; , Αντίθετα στην Ουγγαρία που το εκλογικό σύστημα είναι απείρως πιο δίκαιο και η συμμέτοχή του λαού είναι εντυπωσιακή έχουνε πρόβλημα δημοκρατίας.
Προσπαθούν να φοβίσουν τους λαούς της Ευρώπης πειθωντας ότι η γυναίκα Ιταλίδα πολιτικός κ Μελόνι αποτελεί την προσωποποίηση του κινδύνου της επερχόμενης ακροδεξιάς για την ΕΕ.
Όλα αυτά γιατί υποστηρίζει, τον αυτοπροσδιορισμό των λαών βάση της πατρίδας, της θρησκείας και της οικογένειας. Γιατί υποστηρίζει ότι τα παιδιά έχουν μητέρα και πατέρα και όχι γονέα 1 και γονέα 2.
Την ίδια στιγμή η ΕΕ με καμπάνιες και μέσω ΜΚΟ διαφημίζουν την μπούρκα και την μαντίλα, της Ισλαμικής καταπίεσης της γυναίκας, ως σύμβολο της προοδευτικής, πολυπολιτισμικής και δημοκρατικής Ευρώπης.
Δεν απειλεί δηλαδή την ελευθερία έκφρασης και των δικαιωμάτων της γυναίκας η ισλαμοποίησης και η επιβολη της μαντίλας αλλά οι δηλώσεις της γυναίκας μελλοντικής πρωθυπουργού της Ιταλίας ότι είναι Ιταλίδα, μητέρα, γυναικά και χριστιανή.
Τους πονάει και προσπαθούν να κρύψουν ότι η κ Μελόνι δεν είναι το πρόβλημα. Είναι η αντίδραση στο αποτέλεσμα των καταστροφικών πολιτικών της γερμανοκρατούμενης και παγκοσμιοποιημένης ΕΕ.
Δεν είναι στραβός ο γιαλός προς ακροδεξιά αλλά το καράβι της ΕΕ αρμενίζει στραβά.
Η στροφή ενός μετά των άλλων των ευρωπαικών λαών σε σχήματα που εκπροσωπούν τις παραδοσιακές αξίες, αναδεικνύει νέους συσχετισμούς και νέες πλειοψηφίες, Πλειοψηφίες που θα οδηγήσουν το καράβι της ΕΕ μέσα στο πέλαγο των αδιεξόδων που μας έφεραν οι ευρωπαϊκές πολιτικές που ασκούν πρόθυμα οι κκ Τσίπρας και Μητσοτάκης. Οι όποια διαφοροποίηση προς το καλύτερο από τον κ Μητσοτάκη έγινε υπό την πίεση της πραγματικότητας, αναγκάστηκε να αναθεωρήσει υπό την πίεση της Τουρκίας σε Έβρο και Αν Μεσόγειο.
Ο κ Μητσοτάκης λόγω κοσμοπολιτισμού νιώθει ενοχικά σύνδρομα ότι η στροφή προς καθαρές πατριωτικές θέσεις και πιο σφιχτή πολιτική φύλαξης των συνόρων του χαλάει το προφίλ του κεντρώου πολιτικού. Γιαυτό ο κ Μητσοτάκης επιμένει σε επιλογές προσώπων και ανοίγματα στην κεντροαριστερά με μεταγραφές αποτυχημένων πολιτικών. Επίσης τα νεότερα πρόσωπα που επιλέγει από το υποτιθέμενο εκσυχρονιστικό κέντρο όπως το εξέφραζε ο κ Σημίτης χαρακτηρίζονται από περιφρόνηση των αξιών του Ευρωπαϊκού συντηρητισμού. Διαχρονικές αξίες που ενώ επανέρχονται δυναμικά, εντούτοις ο Πρωθυπουργός, με τον κύκλο των συνεργατών του και τα προσκείμενα ΜΜΕ τις σνομπάρει και τις ταυτίζει με τον λαικισμό και την ακροδεξιά.
Αποδεικνύει δηλαδή ότι ο κ Μητσοτάκης έχει έλλειψη πραγματικής πίστης στις παραδοσιακές αξίες τις οποίες μέσα από τον διαρκή εκσυγχρονισμό τις προβάλει ο συντηρητισμός ως διαχρονική λύση. Ο κ Μητσοτάκης όπως και τα άλλα κόμματα εξουδίας, δυστυχώς θεωρεί προοδευτικό να υιοθετεί άκριτα και να επεκτείνει τις πολιτικές της Commission σε οικονομία, ενεργειακό, μεταναστατευτικό, δημογραφικό και ισλαμοποίηση της Ε.Ε.. Αυτές τις πολιτικές που έχουν προκαλέσει τα σημερινά κοινωνικά, οικονομικά, πολυτισμικά και πολιτικά αδιέξοδα και θα τον οδηγήσουν σύντομα σε εκπλήξεις. Το βολικό πολιτικό αφήγημα της μόνιμης σύγκρισης του κ Μητσοτάκη με το πολιτικό «σκιάχτρο» κ Τσίπρα για να εκβιάζονται οι συντηρητικοί ψηφοφόροι δεν μπορεί να συνεχιστεί. Αν δεν το αντιληφθεί ο κ Μητσοτάκης το πολιτικό κενό θα καλυφθεί και ήδη αυτό συμβαίνει, από νέες και αναδυόμενες πολιτικές δυνάμεις που δεν θα ντρέπονται να εκφράσουν παραδοσιακές αξίες.
The War of Economic Corridors has entered incandescent, uncharted territory: Pipeline Terror.
A sophisticated military operation – that required exhaustive planning, possibly involving several actors – blew up four separate sections of the Nord Stream (NS) and Nord Stream 2 (NS2) gas pipelines this week in the shallow waters of the Danish straits, in the Baltic Sea, near the island of Bornholm.
Swedish seismologists estimated that the power of the explosions may have reached the equivalent of up to 700 kg of TNT. Both NS and NS2, near the strong currents around Borholm, are placed at the bottom of the sea at a depth of 60 meters.
The pipes are built with steel reinforced concrete, able to withstand impact from aircraft carrier anchors, and are basically indestructible without serious explosive charges. The operation – causing two leaks near Sweden and two near Denmark – would have to be carried out by modified underwater drones.
Every crime implies motive. The Russian government wanted – at least up to the sabotage – to sell oil and natural gas to the EU. The notion that Russian intel would destroy Gazprom pipelines is beyond ludicrous. All they had to do was to turn off the valves. NS2 was not even operational, based on a political decision from Berlin. The gas flow in NS was hampered by western sanctions. Moreover, such an act would imply Moscow losing key strategic leverage over the EU.
Diplomatic sources confirm that Berlin and Moscow were involved in a secret negotiation to solve both the NS and NS2 issues. So they had to be stopped – no holds barred. Geopolitically, the entity that had the motive to halt a deal holds anathema a possible alliance in the horizon between Germany, Russia, and China.
Whodunnit?
The possibility of an “impartial” investigation of such a monumental act of sabotage – coordinated by NATO, no less – is negligible. Fragments of the explosives/underwater drones used for the operation will certainly be found, but the evidence may be tampered with. Atlanticist fingers are already blaming Russia. That leaves us with plausible working hypotheses.
This hypothesis is eminently sound and looks to be based on information from Russian intelligence sources. Of course, Moscow already has a pretty good idea of what happened (satellites and electronic monitoring working 24/7), but they won’t make it public.
The hypothesis focuses on the Polish Navy and Special Forces as the physical perpetrators (quite plausible; the report offers very good internal details), American planning and technical support (extra plausible), and aid by the Danish and Swedish militaries (inevitable, considering this was very close to their territorial waters, even if it took place in international waters).
The hypothesis perfectly ties in with a conversation with a top German intelligence source, who told The Cradle that the Bundesnachrichtendienst (BND or German intelligence) was “furious” because “they were not in the loop.”
Of course not. If the hypothesis is correct, this was a glaringly anti-German operation, carrying the potential of metastasizing into an intra-NATO war.
The much-quoted NATO Article 5 – ‘an attack on one of us is an attack on all of us’ – obviously does not say anything about a NATO-on-NATO attack. After the pipeline punctures, NATO issued a meek statement “believing” what happened was sabotage and will “respond” to any deliberate attack on its critical infrastructure. NS and NS2, incidentally, are not part of NATO’s infrastructure.
The whole operation had to be approved by Americans, and deployed under their Divide and Rule trademark. “Americans” in this case means the Neo-conservatives and Neo-liberals running the government machinery in Washington, behind the senile teleprompter reader.
This is a declaration of war against Germany and against businesses and citizens of the EU – not against the Kafkaesque Eurocrat machine in Brussels. Don’t be mistaken: NATO runs Brussels, not European Commission (EC) head and rabid Russophobe Ursula von der Leyen, who’s just a lowly handmaiden for finance capitalism.
It’s no wonder the Germans are absolutely mum; no one from the German government, so far, has said anything substantial.
The Polish corridor
By now, assorted chattering classes are aware of former Polish Defense Minister and current MEP Radek Sirkorski’s tweet: “Thank you, USA.” But why would puny Poland be on the forefront? There’s atavic Russophobia, a number of very convoluted internal political reasons, but most of all, a concerted plan to attack Germany built on pent up resentment – including new demands for WWII reparations.
The Poles, moreover, are terrified that with Russia’s partial mobilization, and the new phase of the Special Military Operation (SMO) – soon to be transformed into a Counter-Terrorism Operation (CTO) – the Ukrainian battlefield will move westward. Ukrainian electric light and heating will most certainly be smashed. Millions of new refugees in western Ukraine will attempt to cross to Poland.
At the same time there’s a sense of “victory” represented by the partial opening of the Baltic Pipe in northwest Poland – almost simultaneously with the sabotage.
Talk about timing. Baltic Pipe will carry gas from Norway to Poland via Denmark. The maximum capacity is only 10 billion cubic meters, which happens to be ten times less than the volume supplied by NS and NS2. So Baltic Pipe may be enough for Poland, but carries no value for other EU customers.
Meanwhile, the fog of war gets thicker by the minute. It has already been documented that US helicopters were overflying the sabotage nodes only a few days ago; that a UK “research” vessel was loitering in Danish waters since mid-September; that NATO tweeted about the testing of “new unmanned systems at sea” on the same day of the sabotage. Not to mention that Der Spiegel published a startling report headlined “CIA warned German government against attacks on Baltic Sea pipelines,” possibly a clever play for plausible deniability.
The Russian Foreign Ministry was sharp as a razor: “The incident took place in an area controlled by American intelligence.” The White House was forced to “clarify” that President Joe Biden – in a February video that has gone viral – did not promise to destroy NS2; he promised to “not allow” it to work. The US State Department declared that the idea the US was involved is “preposterous.”
It was up to Kremlin spokesman Dmitry Peskov to offer a good dose of reality: the damage to the pipelines posed a “big problem” for Russia, essentially losing its gas supply routes to Europe. Both NS2 lines had been pumped full of gas and – crucially – were prepared to deliver it to Europe; this is Peskov cryptically admitting negotiations with Germany were ongoing.
Peskov added, “this gas is very expensive and now it is all going up in the air.” He stressed again that neither Russia nor Europe had anything to gain from the sabotage, especially Germany. This Friday, there will be a special UN Security Council session on the sabotage, called by Russia.
The attack of the Straussians
Now for the Big Picture. Pipeline Terror is part of a Straussian offensive, taking the splitting up of Russia and Germany to the ultimate level (as they see it). Leo Strauss and the Conservative Movement in America: A Critical Appraisal, by Paul E. Gottfried (Cambridge University Press, 2011) is required reading to understand this phenomenon.
Leo Strauss, the German-Jewish philosopher who taught at the University of Chicago, is at the root of what later, in a very twisted way, became the Wolfowitz Doctrine, written in 1992 as the Defense Planning Guidance, which defined “America’s mission in the post-Cold War era.”
The Wolfowitz Doctrine goes straight to the point: any potential competitor to US hegemony, especially “advanced industrial nations” such as Germany and Japan, must be smashed. Europe should never exercise sovereignty: “We must be careful to prevent the emergence of a purely European security system that would undermine NATO, and particularly its integrated military command structure.”
Fast-forward to the Ukraine Democracy Defense Lend-Lease Act, adopted only five months ago. It establishes that Kiev has a free lunch when it comes to all arms control mechanisms. All these expensive weapons are leased by the US to the EU to be sent to Ukraine. The problem is that whatever happens in the battlefield, in the end, it is the EU that will have to pay the bills.
US Secretary of State Blinken and his underling, Victoria “F**k the EU” Nuland, are Straussians, now totally unleashed, having taken advantage of the black void in the White House. As it stands, there are at least three different “silos” of power in a fractured Washington. For all Straussians, a tight bipartisan op, uniting several high-profile usual suspects, destroying Germany is paramount.
One serious working hypothesis places them behind the orders to conduct Pipeline Terror. The Pentagon forcefully denied any involvement in the sabotage. There are secret back channels between Russia’s Security Council Secretary Nikolai Patrushev and US National Security Advisor Jake Sullivan.
And dissident Beltway sources swear that the CIA is also not part of this game; Langley’s agenda would be to force the Straussians to back off on Russia reincorporating Novorossiya and allow Poland and Hungary to gobble up whatever they want in Western Ukraine before the entire US government falls into a black void.
Come see me in the Citadel
On the Grand Chessboard, the Shanghai Cooperation Organization (SCO) summit in Samarkand, Uzbekistan two weeks ago dictated the framework of the multipolar world ahead. Couple it with the independence referendums in DPR, LPR, Kherson and Zaporozhye, which Russian President Vladimir Putin will formally incorporate into Russia, possibly as early as Friday.
With the window of opportunity closing fast for a Kiev breakthrough before the first stirrings of a cold winter, and Russia’s partial mobilization soon to enter the revamped SMO and add to generalized western panic, Pipeline Terror at least would carry the “merit” of solidifying a Straussian tactical victory: Germany and Russia fatally separated.
Yet blowback will be inevitable – in unexpected ways – even as Europe becomes increasingly Ukrainized and even Polandized: an intrinsically neo-fascist, unabashed puppet of the US as predator, not partner. Vey few across the EU are not brainwashed enough to understand how Europe is being set up for the ultimate fall.
The war, by those Straussians ensconced in the Deep State – neocons and neoliberals alike – won’t relent. It is a war against Russia, China, Germany and assorted Eurasian powers. Germany has just been felled. China is currently observing, carefully. And Russia – nuclear and hypersonic – won’t be bullied.
Poetry grandmaster C.P. Cavafy, in Waiting for the Barbarians, wrote “And now what will become of us, without any barbarians? Those people were some kind of a solution.” The barbarians are not at the gates, not anymore. They are inside their golden Citadel.
The views expressed in this article do not necessarily reflect those of The Cradle.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΑΝΙΧΝΕΥΣΕΩΝ: Το κείμενο του κ. Ζαχαρία Μίχα που αναδημοσιεύουμε δημοσιεύθηκε πριν ανακοινωθεί η συμφωνία που υπέγραψαν, χθες, Λιβύη (Τρίπολης) και Τουρκία. Θίγει όμως τα κρίσιμα ζητήματα, τα οποία το περιεχόμενο της συμφωνίας δεν επηρεάζει.
ΤουΖαχαρία Μίχα* (Διευθυντής Μελετών στο Ινστιτούτο Αναλύσεων Ασφάλειας και Άμυνας – ΙΑΑΑ/ISDA)
Η πληροφορία που κυκλοφορούσε από χθες το απόγευμα μέσω διαρροών σε τουρκικούς λογαριασμούς στα κοινωνικά δίκτυα ήταν σαφής, παρότι παραμένει προς το παρόν μη επιβεβαιωμένη επίσημα: Τουρκία και Λιβύη ετοιμάζονται να υπογράψουν συμφωνία «ενοικίασης» (lease) μέρους της λιβυκής ΑΟΖ για εκμετάλλευσή της από την κρατική τουρκική εταιρία πετρελαίου TPAO. Στην Κωνσταντινούπολη βρέθηκε και ο Σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας των ΗΠΑ Τζέικ Σάλιβαν, ο οποίος είχε συνάντηση με τον Ιμπραήμ Καλίν, τον εξ απορρήτων του Ερντογάν.
Η πληροφορία πιθανότατα να συνδέεται με την επίσκεψη του Αμερικανού Συμβούλου Εθνικής Ασφαλείας. Εάν, μάλιστα, επιβεβαιωθεί, θα συνιστά βήμα κλιμάκωσης των σχέσεων με την Ελλάδα, όπως θα εξηγηθεί. Θα αποδείξει ότι η Τουρκία, ακόμα κι όταν επικαλείται τον διάλογο, τον κατανοεί με την πρότερη επιβολή τετελεσμένων. Η Αθήνα φέρει ακεραία ευθύνη, δια των παραλείψεών της, για την τουρκολιβυκή συμφωνία, η οποία σε καμία περίπτωση δεν είναι «κεραυνός εν αιθρία». Πρόκειται για ένα σενάριο που έχει συζητηθεί μετά την υπογραφή του παράνομου τουρκολιβυκού Μνημονίου που αποστερεί το δικαίωμα ΑΟΖ από την Κρήτη.
Το κρίσιμο ζήτημα είναι εάν η –κατά τις πληροφορίες– προς υπογραφή τουρκολιβυκή συμφωνία θα αφορά ολόκληρη τη λιβυκή ΑΟΖ, ή κάποιες περιοχές της. Εάν αφορά περιοχές οι οποίες είναι νοτίως της μέσης γραμμής που χωρίζει την ελληνική από τη λιβυκή ΑΟΖ, ουδέν μεμπτόν, αφού είναι δικαίωμα της Τρίπολης να παραχωρεί δικαιώματα έρευνες και αξιοποίησης κοιτασμάτων σε όποια εταιρία επιλέξει. Εάν, όμως, συμπεριλάβει περιοχή που ορίζεται από το παράνομο τουρκολιβυκό Μνημόνιο και η οποία με βάση την αρχή της μέσης γραμμής ανήκει στην ΑΟΖ της Κρήτης, τότε θα προκύψει κρίση.
Εάν τουρκικά ερευνητικά πλοία και στη συνέχεια τουρκικό γεωτρύπανο κάνουν έρευνα σε ελληνική ΑΟΖ ανατολικά και νότια της Κρήτης, η Αθήνα θα βρεθεί με την πλάτη στον τοίχο. Ή θα πρέπει να αντιδράσει εμπράκτως με σκοπό να αποτρέψει τέτοιες έρευνες, ή να περιοριστεί σε διπλωματικές αντιδράσεις και να «καταπιεί» το τουρκικό τετελεσμένο σε βάρος ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων. Αυτά είναι τα αποτελέσματα του ελληνικού φοβικού συνδρόμου έναντι της Τουρκίας, αλλά και της παθητικότητας έναντι αυτών που συμβαίνουν στη Λιβύη.
Μπορεί κανείς να σκεφτεί κάποια άλλη αιτιολογία για τη μη κατάθεση συντεταγμένων της ελληνικής ΑΟΖ στον ΟΗΕ, όταν το έχει κάνει εδώ και πολύ καιρό η Τουρκία, καταθέτοντας συντεταγμένες που σφετερίζονται ελληνική ΑΟΖ; Η αλήθεια είναι ότι η Αθήνα έχει αποφύγει να καταθέσει συντεταγμένες της κατά την άποψή της ελληνικής ΑΟΖ, φοβούμενη πως εάν το έκανε θα υποχρεωνόταν σε περίπτωση παραβίασης να την υπερασπίσει με κάθε διαθέσιμο μέσο. Με άλλα λόγια, θα της ήταν πολύ δύσκολο να αδρανήσει.
Ενώ δηλαδή η Ελλάδα κόπτεται για το διεθνές δίκαιο, αρνείται να το εφαρμόσει όταν αυτό ευνοεί τα εθνικά της συμφέροντα, όπως στην περίπτωση της επέκτασης των χωρικών υδάτων και της ανακήρυξης ΑΟΖ. Η διεθνής ενεργειακή κρίση έχει μεγιστοποιήσει τη σημασία των ισχυρά πιθανολογούμενων κοιτασμάτων φυσικού αερίου στην δυνάμει ελληνική ΑΟΖ και είναι σαφές πως εάν η Ελλάδα συνεχίζει ουσιαστικά την παθητική στάση της, είναι νομοτελειακά βέβαιο ότι το κενό θα το καλύψει η Τουρκία…
Αυτό δεν αφορά μόνο τις θαλάσσιες περιοχές ανατολικά και νοτιοανατολικά της Κρήτης που έχει σφετεριστεί το τουρκολιβυκό Μνημόνιο. Η παθητικότητα αφορά και τις περιοχές νοτιοδυτικά και δυτικά της Κρήτης, όπου εκτιμάται ότι βρίσκονται κοιτάσματα καθοριστικά για το μέλλον της ευρωπαϊκής ενεργειακής ασφάλειας. Η Τουρκία, έχοντας φροντίσει να ελέγξει γεωπολιτικά τη Λιβύη, ήδη ετοιμάζεται να κάνει το επόμενο βήμα της όχι μόνο με έρευνες της τουρκικής TPAO, αλλά και υποδαυλίζοντας παράλογες λιβυκές αξιώσεις στην περιοχή νότια των Χανίων και του Ρεθύμνου.
Αν επιβεβαιωθεί η πληροφορία, η Τουρκία θα διακινδυνεύσει να στείλει ερευνητικό πλοίο προφανώς με τη συνοδεία φρεγατών παρά το γεγονός ότι η απόσταση είναι μειονέκτημα γι’ αυτήν, εάν οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις λάβουν την εντολή εκδίωξης των τουρκικών ερευνητικών πλοίων από την περιοχή, ακόμα και διά της βίας. Είναι προφανές όμως ότι δεκαετίες δεδομένης ελληνικής συμπεριφοράς έχουν καταστήσει την ελληνική αποτρεπτική ρητορική αναξιόπιστη. Γι’ αυτό και η Άγκυρα το τολμάει.
Το δε γεγονός ότι η Ελλάδα δεν έχει καταθέσει συντεταγμένες στον ΟΗΕ αποτελεί αναμφισβήτητα διπλωματικό μειονέκτημα γι’ αυτήν. Η Άγκυρα θα ισχυριστεί ότι η Ελλάδα δεν έχει δικαίωμα να βρίσκεται στην περιοχή, αφού δεν την έχει καν διεκδικήσει! Η Τουρκία ποντάρει στο ότι η Ελλάδα έχει ταυτιστεί απόλυτα με την αμερικανική πολιτική στην περιοχή, η οποία έχει παίξει παρασκηνιακά τον ρόλο της για τη μη κατάθεση συντεταγμένων με το πρόσχημα ότι αυτή η κίνηση θα όξυνε το κλίμα στο ελληνοτουρκικό μέτωπο.
Ας σημειωθεί ότι τα κοιτάσματα της Ανατολικής Μεσογείου είναι από εμπορικής απόψεως ανταγωνιστικά με το πανάκριβο αμερικανικό σχιστολιθικό φυσικό αέριο που έρχεται, όσο έρχεται, υγροποιημένο στην Ευρώπη. Η Ουάσιγκτον, λοιπόν, δεν βιαζόταν, αφού έτσι έδινε και ένα μάθημα για να συνετίσει τη Γερμανία που είχε δημιουργήσει στενή ενεργειακή σχέση με τη Ρωσία. Σήμερα που η προοπτική ενός εφιαλτικού χειμώνα πανικοβάλει τους Ευρωπαίους και οι ΗΠΑ δηλώνουν αδυναμία ενεργειακής τροφοδοσίας έστω και με το πανάκριβο δικό τους υγροποιημένο αέριο, οι υπολογισμοί αλλάζουν.
Μια σοβαρή χώρα δεν μπορεί να τα περιμένει όλα από την αμερικανική παρέμβαση για να συνετιστεί η Τουρκία. Η στάση αυτή είναι αυτοκαταστροφική για την Ελλάδα για πολλούς λόγους. Εκτός των άλλων, η Ουάσιγκτον επιδιώκει πρωτίστως να επαναφέρει την Τουρκία σε δυτική τροχιά. Μπορεί να απορρίπτει την εκ μέρους της Άγκυρας αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας των νησιών, αλλά κατά τα άλλα έχει δείξει επανειλημμένως ότι ευνοεί μια μοιρασιά του ελληνικού ενεργειακού πλούτου με την Τουρκία!
Το ερώτημα που πρέπει να τεθεί στους Αμερικανούς είναι εάν όσα σκοπεύουν να πράξουν θα είναι συμβατά με το διεθνές δίκαιο και εάν θα παρεμποδίσουν την Τουρκία ακόμα και στρατιωτικά, εάν επιχειρήσει έναν στρατιωτικό τυχοδιωκτισμό εναντίον της Ελλάδας στο πλαίσιο των επεκτατικών διεκδικήσεών της. Έχουμε επισημάνει ότι από τις αποφάσεις για την προμήθεια των Belharra και των υπόλοιπων Rafale μέχρι την επιχειρησιακή ένταξή τους, υπάρχει ένα επικίνδυνο «παράθυρο τρωτότητας» για την Ελλάδα. Ίσως συνιστά τελευταία ευκαιρία για την Τουρκία να επιχειρήσει στρατιωτικό τυχοδιωκτισμό.
Το κείμενο που δημοσιεύουμε, προέρχεται από την ιστοσελίδα του ρωσικού τηλεοπτικού σταθμού Vesti. Σ΄αυτό ο από πολλούς θεωρούμενος (ίσως όχι άδικα) ιδεολόγος του Πούτιν, ο σύγχρονος πολιτικός φιλόσοφος, αναλυτής και στρατηγικός αναλυτής, οι απόψεις του οποίου από πολλούς θεωρούνται φασιστικές σε συνέντευξη του, λέει το τι θα πρέπει να κάνει η Ρωσία στη συνέχεια.
Πρακτικά η ίδια η ομιλία Πούτιν στην τελετή προσάρτησης κατεχόμενων εδαφών της Ουκρανίας, εμπεριέχει ακριβώς στοιχεία της πολιτικής φιλοσοφίας Ντούγκιν σε σημείο που κατά την άποψή μου, μέρος της ίσως να έχει γραφεί από αυτόν.
Το δημοσιέυμα παρατίθεται αυτούσιο, σε δική μου μετάφραση.
Θράσος Ευτυχίδης
“Τίποτα τέτοιο δεν έχει συμβεί μέχρι στιγμής. Μετά από αυτό, όλα μπορούν να αναμένονται από τη Δύση. Δεν υπάρχουν πλέον εσωτερικοί περιορισμοί. Καθόλου. Μόνο μια αποφασιστική δύναμη μπορεί να συγκρατήσει το κακό. Οι λέξεις δεν λειτουργούν πια. Λοιπόν, είναι πολύ σημαντικό για εμάς να καταλάβουμε τι συνέβη. Χωρίς υπονοούμενα και με όλο το θάρρος. Και να τι συνέβη: μια επίθεση στις στρατηγικές υποδομές της Ευρώπης. Οι σωλήνες των αγωγών φυσικού αερίου Nord Stream 1 και Nord Stream 2 έχουν ανατιναχθεί. Γι αυτό χρειαζόταν πρόθεση. Η πρόθεση προέκυψε Αλλά η πρόθεση από μόνη της δεν αρκούσε. Χρειάζονταν τεχνικές δυνατότητες.
Αυτές τις έχει ένας πολύ μικρός αριθμός χωρών. Μονάδες. Και ήταν απαραίτητο να σχεδιαστεί και να πραγματοποιηθεί η επιχείρηση. Πολύ δύσκολη. Με ανίχνευση. Σε μεγάλο βάθος. Τη νύχτα. Κρυφά. Να βρεθεί ένα κατάλληλο μέρος, να υπολογιστεί η ισχύς της έκρηξης, να τοποθετηθούν τα εκρηκτικά, να εγκατασταθεί επικοινωνία με αυτά και να εξαφανιστείς. Να προετοιμάσεις εκ των προτέρων μια μαζική εκστρατεία ενημέρωσης για να θέσεις την κοινή γνώμη σε λάθος δρόμο, κατηγορώντας τη Ρωσία και τον Πούτιν. Ακόμη και για μια τέτοια επιχείρηση, είναι απαραίτητο να υπάρχει ο υψηλότερος βαθμός αδίστακτου κυνισμού, γνωρίζοντας ότι οι εκρήξεις, μεταξύ άλλων απλών συνεπειών, θα προκαλέσουν και μια βαριά οικολογική καταστροφή.
Και όμως, το μέγεθος αυτού που συνέβη δεν αφορά τον σίδηρο και το φυσικό αέριο, ούτε τη ρύπανση της ατμόσφαιρας από μεθάνιο και τις ζημιές στη θαλάσσια ζωή. Πρόκειται για γεωπολιτική. Για να κατανοήσουμε με μεγαλύτερη ακρίβεια, απευθυνθήκαμε στον σύγχρονο στοχαστή, τον ιδρυτή της ρωσικής σχολής γεωπολιτικής, τον συγγραφέα εγχειριδίων γεωπολιτικής, καθηγητή Alexander Gelevich Dugin.
«Η γεωπολιτική είναι ένας κλάδος που εξετάζει την αντιπαράθεση δύο πολιτισμών, δύο στρατηγικών συνασπισμών, όπου στον ένα πόλο βρισκόμαστε εμείς, η Ευρασία, η Ρωσία, η καρδιά και στον άλλο πόλο βρίσκεται η ατλαντική κοινότητα, όπου, με τη σειρά του, ο πυρήνας είναι ο αγγλοσαξονικός κόσμος. Έτσι, από την άποψη της γεωπολιτικής, ο κύριος στόχος της παγκόσμιας ιστορίας είναι να εδραιώσει τον έλεγχο στις ενδιάμεσες περιοχές, σε αυτό που βρίσκεται μεταξύ του Ατλαντικού και της μεσογειακής μας γης, αυτή είναι μια μάχη για την Ουκρανία, αυτή είναι η μάχη για την Ευρώπη. Και τώρα η Ρωσία σε ενεργειακό επίπεδο, στο επίπεδο των αγωγών φυσικού αερίου της, επεδίωξε και εξακολουθεί να επιδιώκει να προσελκύσει την ηπειρωτική Ευρώπη στο πλευρό της σε αυτή τη γεωπολιτική αντιπαράθεση. Σύμφωνα με τους νόμους της γεωπολιτικής, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Αγγλία αντιτίθενται επίσης σε αυτό σύμφωνα με τους νόμους της γεωπολιτικής. Και οι εκρήξεις που σίγουρα έστησαν οι Αγγλοσάξονες, νομίζω οι Αμερικανοί άμεσα, ίσως με τη συμμετοχή των Βρετανών, προκειμένου να αποκόψουν το τελευταίο πράγμα που μας συνδέει με την Ευρώπη. Από αυτή την άποψη, νομίζω ότι αυτή είναι επίσης μια συμβολική χειρονομία, αυτή είναι μια επιθυμία να αποκόψουμε τη Ρωσία από την ηπειρωτική Ευρώπη με τη βοήθεια της διεθνούς τρομοκρατίας – αυτή τη φορά στο επίπεδο της ενέργειας και της οικονομίας”, δήλωσε ο Ντούγκιν.
Ναι, αλλά τι μπορεί να γίνει για να αντιμετωπιστεί αυτό; Πώς πρέπει να αντιδράσει η Ρωσία;
«Πρώτον, η Ρωσία πρέπει να κερδίσει στην Ουκρανία. Όχι την Ουκρανία, αλλά στην Ουκρανία. Αν είμαστε αδύναμοι, αν ανταποκρινόμαστε μόνο και κάνουμε χειρονομίες καλής θέλησης, αυτό απλά δεν αρκεί. Οι αδύναμοι ηττημένοι ή οι χαλαροί, δείχνοντας την αδυναμία τους, δεν λαμβάνονται σοβαρά υπόψη από κανέναν στην παγκόσμια πολιτική, ειδικά στη γεωπολιτική – αυτό είναι ένα πολύ άκαμπτο μοντέλο. Αν δεν είμαστε ισχυροί, απλά δεν θα μπορέσουμε να προσφέρουμε τίποτα στη Δύση, την Ευρώπη ή τους συμμάχους μας. Μπορούν να είναι εταίροι μας μόνο αν είμαστε πολύ, πολύ ισχυροί, αυτάρκεις, πραγματικά γεωπολιτικά κυρίαρχοι”, δήλωσε ο Ντούγκιν.
Τι σημαίνει όμως για τη Ρωσία να είναι γεωπολιτικά κυρίαρχη;
«Η Ρωσία θα είναι κυρίαρχη εάν η Ουκρανία είναι είτε σύμμαχος είτε μέρος της – αυτή είναι η προϋπόθεση της κυριαρχίας μας. Τότε θα είμαστε υπολογίσιμοι. Επομένως, προκειμένου να ανταποκριθεί συμμετρικά σε αυτήν την τρομοκρατική επίθεση, η Ρωσία πρέπει να κερδίσει από κάθε άποψη. Και εκεί πρέπει να σκεφτείς. Όπως πολλοί προτείνουν τώρα στα κανάλια Telegram, απλά κόβοντας το καλώδιο οπτικών ινών, πραγματοποιώντας μια συμμετρική τρομοκρατική επίθεση δεν θα αλλάξει την κατάσταση. Η Δύση μας κατηγορεί ήδη ότι ανατινάξαμε τον δικό μας αγωγό φυσικού αερίου. Από αυτή την άποψη, σε καμία περίπτωση, κατά τη γνώμη μου, αν υποτιμήσουμε την κατάσταση, δεν πρέπει να κατανοήσουμε τη γεωπολιτική αντιπαράθεση, τον πόλεμό μας με τη Δύση στην κλίμακα και στον βαθμό που εκτυλίσσεται. Δηλαδή, πρέπει να συμμετάσχουμε σε αυτήν τη μάχη με έναν θανάσιμο εχθρό που δεν περιφρονεί κανένα μέσο, συμπεριλαμβανομένων των εκρήξεων αγωγών φυσικού αερίου. Αυτό, νομίζω, θα μας φανεί σαν λουλούδια μετά από λίγο. Τώρα μιλάμε σοβαρά για αυτό, η κλιμάκωση συνεχίζεται. Και πρέπει αμέσως να κινητοποιήσουμε όλους τους πνευματικούς, γεωπολιτικούς, διπλωματικούς, ηθικούς, πνευματικούς και τελικά θρησκευτικούς πόρους μας. Πρέπει να καταλάβουμε ότι δεν πρόκειται μόνο για τον έλεγχο των εδαφών. Πρόκειται για τη μοίρα της ανθρωπότητας και αυτή τη φορά είναι σοβαρή. Και ο πολιτισμός που συναντήσαμε είναι πραγματικά μια πρόκληση για την ύπαρξη του ανθρώπου στη Γη, είναι ένας πολύ τρομερός εχθρός. Αυτοί είναι οι άνθρωποι που στέκονται στην άλλη πλευρά των οδοφραγμάτων – πρόκειται για έναν πραγματικό, βαθύ οντολογικό, ιστορικό και θεμελιώδη εχθρό της ανθρωπότητας», τονίζει ο Αλεξάντερ Ντούγκιν.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ο Dugin πιστεύει ότι η Ρωσία πρέπει τώρα να συνεργαστεί πολύ ενεργά διπλωματικά με χώρες που αποκαλεί «μη Δύση». Λοιπόν, στην πραγματικότητα, έτσι συμβαίνει, αν θυμηθούμε την πρόσφατη συνάντηση των χωρών SCO στο Ουζμπεκιστάν, όπου πέταξε ο Πούτιν, και τη συμμετοχή του Λαβρόφ στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ. Όσο για την ιδιαιτερότητα της στιγμής, αυτή έχει ως εξής:
«Έχουμε να κάνουμε με μια βάρβαρη, τρομερή δύναμη, δεν υπάρχουν πλέον κανόνες. Ως εκ τούτου, δεν λέω ότι η Ευρώπη δεν χρειάζεται να προμηθεύεται φυσικό αέριο ή δεν χρειάζεται να διατηρήθει αυτή η δυνατότητα. Πρέπει. Αλλά δεν μπορείτε να υπολογίζετε σοβαρά σε αυτό. Βρισκόμαστε σε μια εντελώς διαφορετική φάση της παγκόσμιας αντιπαράθεσης. Και πρέπει να γνωρίζουμε ότι, μέσω διαπραγματεύσεων, για τις οποίες πρέπει πάντα να είμαστε έτοιμοι και ανοικτοί, είναι απίθανο να μπορέσουμε να επιλύσουμε αυτήν την κρίση. Πρέπει να είμαστε δυνατοί, πρέπει να κερδίσουμε, πρέπει να κινητοποιήσουμε ολόκληρη την κοινωνία μας, όχι μόνο εκείνους τους ανθρώπους που, κατά τη διάρκεια της μερικής επιστράτευσης, έχουν πλέον πάει στο μέτωπο, για να υπερασπιστούν τη χώρα μας. Και είναι ήρωες. Αλλά πρέπει να αφυπνίσουμε την κοινωνία μας. Αυτή δεν έχει επιστρατευθεί. Δεν τους έχουμε εξηγήσει πλήρως, θα θέλαμε να το κάνουμε απαλά, δεν λειτουργεί απαλά, θα είναι δύσκολο. Και για να γίνει αυτό, πρέπει να ξυπνήσουμε. Αυτός είναι ο κύριος πόρος. Φυσικά, αν η Ευρώπη ζητήσει φυσικό αέριο, θα τους το πουλήσουμε. Αλλά το να εξαρτάται από αυτή την υπόλοιπη σειρά του αγωγού φυσικού αερίου, την οποία ανά πάσα στιγμή οι ίδιοι Αμερικανοί κολυμβητές μπορούν να ανατινάξουν, δεν είναι σοβαρό. Ο κόσμος δεν μπορεί να εξαρτάται από τέτοια πράγματα. Και η αποφασιστικότητα αυτής της πλευράς είναι πολύ σοβαρή. Γελάσαμε πολύ μαζί τους, με τους επιζώντες του Μπάιντεν, με τον ναρκομανή Ζελένσκι και κοιτάξτε, παρ’ όλα αυτά, η Δύση μας επιτίθεται πολύ σκληρά. Και μερικές φορές πολύ αποτελεσματικά και οδυνηρά. Μου φαίνεται ότι αυτό το θέμα της γελοιοποίησης του εχθρού, έχει εξαντληθεί, πρέπει να πάρουμε στα σοβαρά αυτή τη μάχη. Ξέρετε, είχαμε και χιουμορίστες το ’41: «Προσοχή, προσοχή, η Γερμανία έρχεται σε εμάς, με τσακωμούς, με φτυάρια, με καμπούρες γυναίκες»… Δεν ήταν όμως καμπούρες, ούτε τσαμπουκάδες, ούτε φτυάρια. Ήταν ο πιο ισχυρός στρατός του Ράιχ, τον οποίο σύντομα συναντήσαμε. Και καταφέραμε να κερδίσουμε μόνο όταν συνειδητοποιήσαμε ότι αυτές δεν είναι, δεν είναι γυναίκες με καμπούρα… Με τον ίδιο τρόπο, ένας τοξικομανής και ένας μισότρελλος γέρος που έχει επιβιώσει από το μυαλό του, η επικοινωνία με τα πνεύματα είναι ένα προσωπείο, πίσω από αυτό είναι η σιδερένια δύναμη του αγγλοσαξονικού και νατοϊκού πολιτισμού. Η Δύση, ο φιλελευθερισμός, η παγκοσμιοποίηση, αυτό είναι το αποτέλεσμα της ιστορίας τους τα τελευταία 500 χρόνια, αυτό είναι πολύ, πολύ σοβαρά, και αντιπροσωπεύουν μια ιδέα, την ιδέα τους, απολύτως ψευδή, απολύτως απάνθρωπη, και το πιο σημαντικό, στον κόσμο τους δεν έχουμε καμία θέση. Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι είμαστε καταδικασμένοι, απλά καταδικασμένοι από αυτούς. Και δεν θα μπορέσουμε να καταλήξουμε σε κανένα συμβιβασμό με αυτή την τρομερή σκοτεινή τερατώδη, κακή, σκληρή δύναμη. Πρέπει να κινητοποιηθούμε για αυτή τη θεμελιώδη, βαθιά αντιπαράθεση για να σώσουμε την ανθρωπότητα, να σώσουμε τη Ρωσία, να σώσουμε τον κόσμο, τελικά».
Η εβδομάδα που πέρασε περιλάμβανε τρεις τουλάχιστον ανησυχητικές ειδήσεις: Η πρώτη ήταν η δολιοφθορά στους αγωγούς πετρελαίου Nord Stream1 και 2. Η δεύτερη η εκλογή της ακροδεξιάς Τζόρτζια Μελόνι στην Ιταλία και η τρίτη η συνεχιζόμενη λεκτική προκλητικότητα της Τουρκίας κατά της Ελλάδας.
Και το ερώτημα που έθεσε ξεκάθαρα ο αμφιλεγόμενος Ρώσος φιλόσοφος Αλεξάντερ Ντούνκιν –αλλά βρίσκεται και στη σκέψη πολλών ανθρώπων–, είναι αν οδεύουμε προς έναν Γ’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Η Ρωσία στον πόλεμο στην Ουκρανία έφτασε στα συμβατικά όριά της με την κατάληψη περιοχών που είναι και το ελάχιστο των επιδιώξεών της. Από αυτά που διατηρεί ελάχιστα μπορεί να εγκαταλείψει. Πέτυχε μετά από πολύ κόπο και απώλειες τον έλεγχο μιας εδαφικής συνέχειας από το Λουχάνσκ ως την Κριμαία. Από αυτόν τον έλεγχο δεν θα κάνει πίσω, διότι η Κριμαία είναι για τη Ρωσία στρατηγική θέση από την οποία ελέγχει ολόκληρο τον Εύξεινο Πόντο. Αυτός είναι άλλωστε ο λόγος που την προσάρτησε το 1787 η Αικατερίνη η Μεγάλη.
Η Κριμαία δεν δίνει απλώς πρόσβαση στη Ρωσία στα άλλα κράτη που βρέχονται από τα νερά του Ευξείνου, αλλά βρίσκεται και σε έναν διάδρομο που ενώνει την Ευρασία με την Ευρώπη. Έτσι, δεν θα την εγκαταλείψει με οποιοδήποτε κόστος· για να μπορέσει να την διατηρήσει πρέπει να έχει εδαφική συνέχεια μαζί της. Με τις κατεχόμενες περιοχές, αυτό το πέτυχε.
Η θέση της Κριμαίας στο χάρτη
Ο ρωσικός στρατός όμως έχει φθάσει στα όρια των συμβατικών δυνατοτήτων του. Και τα όρια αυτά καθιστούν ευάλωτες τις θέσεις του. Μπορεί να ελέγχει το στρατιωτικό μέτωπο, όμως τα μετόπισθέν του είναι αβέβαια.
Ο στρατηγός Μπεν Χότζες, ο οποίος διετέλεσε αρχηγός των αμερικανικών δυνάμεων στην Ευρώπη την περίοδο 2014-2017, πιστεύει πως αν οι δυτικές δυνάμεις συνεχίσουν να υποστηρίζουν την Ουκρανία με όπλα και κυρώσεις, οι Ρώσοι μπορεί να απωθηθούν ως το τέλος του 2022 στις γραμμές που είχαν πριν από την 24η Φεβρουαρίου.
Μια τέτοια εξέλιξη δεν θα είναι απλώς ήττα για την Ρωσία. Θα είναι καταστροφή. Και είναι αυτή η περίπτωση που δεν αποκλείει τη χρήση πυρηνικών από τον Πούτιν.
Οι συνέπειες θα είναι τραγικές. Η χρήση πυρηνικών θα καταστήσει την Ρωσία διεθνή παρία αλλά θα προκαλέσει και αμερικανικά αντίποινα τα οποία κανείς δεν γνωρίζει τι μορφή θα έχουν. Το σημείο καμπής όπου ο πόλεμος είναι ανεξέλεγκτος δεν θα βρίσκεται μακριά.
Για να μπορέσει να κάνει χρήση πυρηνικών ο Ρώσος πρόεδρος θα πρέπει να υπερασπίζει ρωσικό έδαφος. Τα δημοψηφίσματα και η προσάρτηση των περιοχών που έγιναν αποβλέπουν ακριβώς σε αυτό. Τα κατεχόμενα θεωρούνται με την προσάρτησή τους ρωσικό έδαφος.
Περιοχές της Ουκρανίας υπό ρωσικό έλεγχο στις 28 Σεπτεμβρίου 2022
Οι ΗΠΑ προωθούν τη διαδικασία για την ενίσχυση της Ουκρανίας με 1,1 δισ. δολάρια και η δολιοφθορά του αγωγού ήρθε σε μια στιγμή που η μεν Μόσχα προσπαθεί να παγιώσει με την προσάρτηση τα κεκτημένα, η δε Ευρώπη αναζητά διεξόδους στο ενεργειακό αδιέξοδο που αντιμετωπίζει.
Αν η εκτίμηση ότι οι αγωγοί στους οποίους μπήκε θαλασσινό νερό έχουν καταστραφεί ολοσχερώς είναι αληθής, τότε ακόμη και στη φανταστική περίπτωση που η Ρωσία θελήσει να στείλει αέριο και η Ευρώπη δεχθεί να το προμηθευθεί η όλη διαδικασία θα γίνεται πλέον μέσω Ουκρανίας και Πολωνίας, δύο χωρών φίλα προσκείμενων στις ΗΠΑ. Και αυτό έχει την σημασία του.
Την ίδια ημέρα που υπέστη ζημιά ο Nord Stream εγκαινιαζόταν ένας άλλος αγωγός, που μέσω Πολωνίας και Ουγγαρίας μπορεί να μεταφέρει στην Ευρώπη νορβηγικό φυσικό αέριο.
Όλα λοιπόν δείχνουν πως στην Ουκρανία θα έχουμε μάλλον κλιμάκωση παρά τραπέζι συνομιλιών, παρόλο που ο γραμματέας του Συμβουλίου Ασφαλείας της Ρωσίας Νικολάι Πατρούσεφ και ο σύμβουλος ασφάλειας των ΗΠΑ Τζακ Σάλιβαν είχαν μυστική συνομιλία το βράδυ που διεξήχθησαν τα δημοψηφίσματα στις κατεχόμενες από την Ρωσία περιοχές. Με αίτημα των ΗΠΑ.
Οι χώρες της Δύσης προσπαθούν να ενισχύσουν περαιτέρω την Ουκρανία, όμως καμιά δεν δηλώνει πως βρίσκεται σε πόλεμο με τη Ρωσία. Ούτε φυσικά το ΝΑΤΟ. Το διευκρίνησε, άλλωστε, ρητά ο Γενικός Γραμματέας της Συμμαχίας. Γι’ αυτό είναι πέρα λογικής ερμηνείας η δήλωση του Έλληνα πρωθυπουργού ότι «βρισκόμαστε σε πόλεμο με την Ρωσία». Βρίσκεται η Ελλάδα σε πόλεμο με τη Ρωσία;
Μιλώντας στην Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε και στην εθνική κόκκινη γραμμή προσδιορίζοντάς την στην υπεράσπιση της εδαφικής ακεραιότητας της χώρας και αφήνοντας έξω τα κυριαρχικά δικαιώματα.
Η Τουρκία συνεχίζει την άνευ προηγουμένου προκλητική ρητορική της, αλλά έγκυροι αναλυτές εκτιμούν πως εκείνο που επιχειρεί είναι να εξαναγκάσει την Αθήνα σε υποχωρήσεις χωρίς να τολμά κάτι περισσότερο ως συγκεκριμένη ενέργεια. Η Τουρκία δεν έχει την στρατιωτική ισχύ που θα της έδινε το βαθμό βεβαιότητας που απαιτείται για να αρχίσει μια επιχείρηση, ούτε και καμιά διεθνή υποστήριξη για επιθετική κίνηση.
Σ’ αυτό το σκηνικό προκαλεί ερωτηματικά η συμφωνία Τουρκίας-Κατάρ που υπογράφηκε στις 2 Μαρτίου 2021 στην Ντόχα από τους αρχηγούς ΓΕΕΘΑ των δύο χωρών και δημοσιεύθηκε πριν από μια εβδομάδα στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στην Τουρκία. Σύμφωνα με αυτή, το Κατάρ θα στείλει στην Τουρκία 36 αεροσκάφη και 250 στρατιωτικούς, πιλότους κλπ. που θα στρατοπεδεύουν σε χώρους που θα υποδείξει το τουρκικό ΓΕΕΘΑ.
Διεθνές ενδιαφέρον –και αδικαιολόγητη ανησυχία– προκλήθηκε επίσης από το αποτέλεσμα των ιταλικών εκλογών.
Η νικήτρια Τζόρτζια Μελόνι τοποθετείται στην ακροδεξιά αλλά ελάχιστα απ’ όσα υποστήριξε προεκλογικά θα μπορέσει να τα εφαρμόσει ως πολιτική. Μάλιστα, η εφημερίδα La Republica έγραψε πως η Μελόνι ζήτησε τη διαμεσολάβηση του Μάριο Ντράγκι στην ηγεσία της ΕΕ για την εισαγωγή της στα ευρωπαϊκά σαλόνια. Και της υπενθύμισε πως η Ιταλία δεν είναι Πολωνία. Η Ιταλία είναι ιδρυτικό μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης οπότε ο ευρωπαϊκός πυλώνας θα πρέπει να θεωρείται δεδομένος, μαζί με τον ατλαντικό.
Η Μελόνι είναι ατλαντίστρια, τάσσεται κατά της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία και υπέρ της συνέχισης των κυρώσεων, όμως οι δύο κυβερνητικοί της εταίροι κινούνται σε διαφορετικό αστερισμό. Βρίσκονταν, στο πρόσφατο παρελθόν τουλάχιστον, εγγύτερα στον Πούτιν, αλλά τώρα που διαφαίνεται υποχώρηση της Ρωσίας στο ουκρανικό μέτωπο τίθεται το ερώτημα αν θα επιμείνουν στις θέσεις τους. Ακόμη και ο Ερντογάν άρχισε να βάζει νερό στο κρασί του στο άνοιγμά του προς τη Ρωσία. Κάτω από την απειλή κυρώσεων οι τουρκικές τράπεζες εγκατέλειψαν το ρωσικό σύστημα πληρωμών.
Ορισμένες από τις θέσεις της Μελόνι –αν συνεχίσει να τις υποστηρίζει– θα μπορούσαν να αποτελέσουν τον καταλύτη για την αλλαγή πολιτικής της ΕΕ σε ζητήματα όπως π.χ. το Μεταναστευτικό. Αλλαγή που θα συνέφερε και την Ελλάδα.
Σε ό,τι αφορά το ενδιαφέρον της Ελλάδας για τη νέα κυβέρνηση της Ιταλίας, εστιάζεται στη θέση που θα κρατήσει απέναντι στην Άγκυρα, καθώς η Ιταλία συνιστά κύριο προμηθευτή όπλων για την Τουρκία και μέχρι σήμερα έχει τηρήσει «σιωπηρά» φιλοτουρκική στάση σε επίπεδο ΕΕ.
Όπως έγραψε η Deutsche Welle, ο πρόεδρος της Ένωσης Ιταλικών Βιομηχανιών Αεροδιαστημικής και Άμυνας Γκουίντο Κροσέτο είναι το δεξί χέρι της Μελόνι, και σύμφωνα με πληροφορίες η ακροδεξιά ηγέτης έχει σχέδια για αυτόν.
Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία του Διεθνούς Ινστιτούτου Ειρήνης της Στοκχόλμης, η Ισπανία και η Ιταλία είναι οι κορυφαίοι Ευρωπαίοι προμηθευτές όπλων στην Τουρκία, καθώς την περίοδο 2015-2019 το 43% των τουρκικών εισαγωγών όπλων στην Τουρκία προήλθε από τις δύο συγκεκριμένες χώρες.