Xi Jinping has been confirmed as General Secretary of the ruling Communist Party of China for a historic third term, after a week-long political meeting of the 20th Party Congress that is held every five years. This 20th Party Congress has also eliminated key rivals of Xi Jinping and strengthened his political power. At a press event held on Sunday, seven key Xi loyalists were revealed as members of China’s most powerful political body, the politburo standing committee.
With the Xi’s successful and overwhelming consolidation of power in Beijing, it is a matter of concern for India, in view of the strained relations and the border disputes between the two Asian giants during Xi’s second term.
“Much of the future of Asia depends on how relations between India and China develop in the foreseeable future. For ties to return to a positive trajectory and remain sustainable, they must be based on the three mutuals: mutual sensitivity, mutual respect and mutual interest. “Their current status is, of course, well known to all of you. I can only reiterate that the state of the border will determine the state of the relationship” India’s External Affairs Minister, Dr. S. Jaishankar said at the launch of Asia Society Policy Institute during August 2022.
The soldiers of India and China have fought with fists, rocks and wooden clubs along a disputed frontier high in the Himalayas — at Galwan Valley, a remote area in Ladakh region along the Sino-Indian border during June 2020. Since then, there have been 15 rounds of talks between the two militaries at the corps commander level. These talks have been partially successful in disengaging the forces, but there are still around 60,000 troops on each side of the border. India-China relations are in a state of limbo. There is no progress but no deterioration either, at least on the surface.
“For all the talk of Taiwan contingency, Ladakh is the most likely spot for a war between China and a Quad member” flagged an opinion piece published by ‘The Diplomat’ on Sept. 30 Quad is not a military alliance like NATO. Known as the ‘Quadrilateral Security Dialogue’, the Quad is an informal strategic forum comprising of four democratic nations, namely — United States of America (USA), India, Australia and Japan. One of the primary objectives of the Quad is to work for a free, open, prosperous and inclusive Indo-Pacific region. China sees Quad as a mechanism to contain its global rise.
The Chinese media has been critical of the Malabar naval exercises, calling it a risk to regional stability and terming it as the Asian version of NATO. The Malabar naval exercise began between India and the US in 1992 as a bilateral exercise. But later on, it became multilateral after Australia and Japan also joined the naval drill. Beijing is concerned that India could pose problems for China if it joins hands with other powers.
Thucydides Trap is a term popularized by American political scientist Graham Tillett Allison to describe an apparent tendency towards war when an emerging power threatens to displace an existing great power as a regional or international hegemon. When a rising power threatens to displace a ruling power, the most likely outcome is war. The likely result of this competition was identified by the great historian Thucydides, who wrote: “It was the rise of Athens and the fear that this instilled in Sparta that made war inevitable.” In 12 of 16 cases during the past 500 years in which a rising power has confronted a ruling power, the result has been a war.
Xi urged both sides to “work together to avoid the Thucydides Trap” and its disastrous global consequences in 2014 – by which time he had become China’s president. But Xi has also contributed as much as anyone to the threat of the Thucydides Trap when he warns that China is rising, and the West is declining. Today, an irresistible rising China is on course to collide with an immovable America. A flashpoint in Taiwan straits or a miscalculation by Quad could pose a risk of US and China entering the Thucydides Trap. China is widely seen as on schedule to dominate the world by 2049 — the centenary anniversary of the Chinese revolution, which Xi has set as the target.
India’s China dilemma is complicated — which spans a long-standing mutual mistrust versus the veritable necessity of economic and regional cooperation. But hedging between a ruling superpower and a rising superpower is never a smart thing to do. A swing power like India gives an edge to the Western countries in the geopolitical competition with China. Yet India’s geostrategic and geo-economic interests can only be better served by maintaining regional stability bereft of Western influences in the region.
[Photo by Prime Minister’s Office (GODL-India), GODL-India, via Wikimedia Commons]
The views and opinions expressed in this article are those of the author.
Παρά τον πόλεμο στην Ουκρανία και την κακή παγκόσμια οικονομική κατάσταση, περισσότερες παρά ποτέ νεοφυείς επιχειρήσεις εκπροσωπούνται στη Λισαβόνα. Στο επίκεντρο τα κρυπτονομίσματα.
Σε περίπου 70.000 υπολογίζονται οι συμμετέχοντες στο Web Summit φέτος στη Λισαβόνα. Καλύτερα κι απ’ ότι προ πανδημίας. Τεράστιες ουρές σχηματίζονται στο αεροδρόμιο της Λισαβόνας και μπροστά από το εκθεσιακό κέντρο. Ξενοδοχεία, μπαρ και εστιατόρια στη Λισαβόνα είναι υπερπλήρη. Η έκθεση σχετικά με το διαδίκτυο διαρκεί από την Τρίτη έως την Παρασκευή.
Περισσότεροι από 900 ομιλητές, 2.000 νεοφυείς εταιρείες, πάνω από 1.000 επενδυτές. Το «Web Summit 2022 είναι κάτι για το οποίο πρέπει να είμαστε υπερήφανοι για άλλη μια φορά. Ο χώρος για τους εκθέτες έχει επεκταθεί κατά 60%», λέει ο Πάντι Κόσγκρεϊβ, ο διοργανωτής του διεθνούς συνεδρίου, σε συνέντευξη στην DW.
Τα κρυπτονομίσματα στο επίκεντρο
Πάντι Κόσγκρεϊβ, ο διοργανωτής της διεθνούς διάσκεψης
Υπόσχεται εκπληκτικά πράγματα για τη βραδιά των εγκαινίων την Τρίτη. «Για λόγους ασφαλείας, δεν μπορούμε να κατονομάσουμε ακόμη τους ομιλητές. Αλλά είναι σημαντικές πολιτικές προσωπικότητες από όλο τον κόσμο»,τονίζει. Ανάμεσά τους φυσικά και ο Πρωθυπουργός της Πορτογαλίας Αντόνιο Κόστα και ο Δήμαρχος Κάρλος Μοέντας. Και στους δυο αρέσει να εμφανίζονται ως θαυμαστές του διαδικτύου στο Web Summit.
Η λίστα των θεμάτων είναι σχεδόν ατελείωτη, ωστόσο το φετινό Web Summit δίνει ιδιαίτερη έμφαση στα κρυπτονομίσματα. Σύμφωνα με τον διοργανωτή τράβηξαν την προσοχή με αρνητικά δημοσιεύματα. «Πολλοί άνθρωποι έχουν χάσει πολλά χρήματα, ορισμένοι από τους υπεύθυνους απειλούνται ακόμη και με φυλάκιση. Πρέπει να τεθούν σκληρά ερωτήματα», λέει.
Η προβληματική παγκόσμια οικονομία ρίχνει επίσης τη σκιά της στο Web Summit. Ο Πάντι Κόσγκρεϊβ αναφέρεται στον οικονομικό πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας, στον οποίο εμπλέκεται και η Ευρώπη καθώς και στο ζήτημα της ενέργειας. Ο πόλεμος στην Ουκρανία και η κατάσταση στη χώρα είναι επίσης στο επίκεντρο της διοργάνωσης. «Και φυσικά έχουμε επίσης σημαντικούς ανθρώπους από το ΝΑΤΟ και την Ουκρανία που θα συμμετάσχουν στη συζήτηση» συμπληρώνει ενώ η Γερμανία έχει τη μεγαλύτερη αντιπροσωπεία στο Web Summit.
Η στρεβλή ανάπτυξη της Λισαβόνας
Web Summit 2022, Λισαβόνα
Ανεξάρτητα από την παγκόσμια οικονομική κατάσταση ή τον πόλεμο στην Ουκρανία, οι συμμετέχοντες στη σύνοδο κορυφής του διαδικτύου θέλουν και πρέπει να διασκεδάσουν. «Συχνά αυτές οι συναντήσεις ανοίγουν εντελώς νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες», λέει ο Πάντι Κόσγκρεϊβ. Κάθε βράδυ λοιπόν γίνεται πάρτι σε διαφορετικό σημείο της πόλης. Ωστόσο, συχνά οι κάτοικοι της Λισαβόνας παραπονιούνται για αυτό το λόγο εδώ και πολύ καιρό. Ισχυρίζονται πως δεν βρίσκουν πλέον οικονομικά διαμερίσματα λόγω της Airbnb. Γειτονιές χάνουν τον χαρακτήρα τους και ακόμα και ο καφές έγινε πιο ακριβός.
Η πορτογαλική κυβέρνηση ονειρεύεται μια σύγχρονη, ψηφιακή χώρα και κατοίκους που να κερδίζουν χρήματα με υπολογιστές στις παραλίες. Ωστόσο, αυτοί οι σύγχρονοι νομάδες πρέπει να κερδίζουν κάτι λιγότερο από 3.000 ευρώ το μήνα για να τους επιτραπεί να μείνουν στη χώρα, σχεδόν τρεις φορές περισσότερα από έναν μέσο Πορτογάλο.
Ο Πάντι Κόσγκρεϊβ παραδέχεται ότι το Web Summit είναι επίσης εν μέρει υπεύθυνο για αυτού του τύπου την ανάπτυξη. «Αλλά εναπόκειται στους πολιτικούς να διασφαλίσουν ότι οι πόλεις θα αναπτύσσονται αρμονικά και βιώσιμα», λέει. Το αν θα το κάνουν μένει να φανεί. Όπως επίσης θα φανεί εάν οι διοργανωτές κρατήσουν την υπόσχεσή τους για τηλεδιάσκεψη με τον διάσημο Αμερικανό γλωσσολόγο και φιλόσοφο Νόαμ Τσόμσκι την ημέρα της λήξης. Ο 94χρονος φιλόσοφος θα μιλήσει για «το μεγάλο ψέμα της τεχνητής νοημοσύνης».
iEpikaira.- [δημοσιεύτηκε 14:39 31/10/22, ανανεώθηκε 22:30 31/10/22] Ένα εύλογο ερώτημα το οποίο υπάρχει στον δημόσιο διάλογο και έθεσε και ο έγκριτος δημοσιογράφος Παντελής Σαββίδης είναι το εξής:
«Γιατί επιδεικνύουν οι ΗΠΑ τέτοια ανοχή προς την Τουρκία είναι ένα ερώτημα. Με τόσες δεξαμενές σκέψεις είναι αδύνατον να μην έχουν αντιληφθεί πως η Τουρκία είναι χαμένη για τη Δύση…»
Δεν υπάρχει αμφιβολία για το αν οι ΗΠΑ έχουν αντιληφθεί την ειλημμένη απόφαση της Τουρκίας να στρέψει το τιμόνι προς την Ευρασία για να αναλάβει ρόλο αυτόνομης περιφερειακής δύναμης στο κομβική σημασίας σύνορο Ανατολής και Δύσης. Το ερώτημα είναι: ποιά είναι η στρατηγική των ΗΠΑ η οποία επιτάσσει την ποντιοπιλατική στάση που διατηρούν; Είναι μόνο το προφανές το οποίο πολλοί -δικαίως- υποστηρίζουν: Η θυσία δηλαδή του Ελληνισμού ως άλλη «Ιφιγένεια» για να παραμείνει η Τουρκία στο άρμα της Δύσης, ή μήπως υπάρχει συγκεκριμένο στρατηγικό σχέδιο το οποίο βαθμηδόν υλοποιείται;
Ακριβώς λοιπόν επειδή οι Αμερικανοί έχουν αποδεχτεί την στροφή της Τουρκίας, αυτό μας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι ίσως και να επιτρέπουν την στροφή της εν γνώση τους, εφόσον εξυπηρετεί την στρατηγική τους στην ευρύτερη περιοχή, την οποία ήδη αναλύσαμε σε προηγούμενο άρθρο μας (01/09/2022). Εκεί αναφερθήκαμε στην έκθεση υπό τον τίτλο «ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΑΤΛΑΝΤΑΣ ΤΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΜΕΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ» η οποία δημοσιεύτηκε από το Μεσογειακό Κέντρο Στρατηγικών Σπουδών της Γαλλίας (FMES) και περιείχε τον παρακάτω χάρτη που αποτυπώνει την νέα Υψηλή Στρατηγική των ΗΠΑ.
Η Υψηλή Στρατηγική της Αμερικής (FMES). Με την μωβ γραμμή αναπαρίστανται τα όρια της αμερικανικής «επιρροής» (commandement), ή αλλιώς τα όρια υπεράσπισης των κρίσιμων συμφερόντων τους. Προσπελάστηκε: diploweb.com
Ένα από τα κύρια στοιχεία αυτού του χάρτη είναι η γραμμή υπεράσπισης των κρίσιμων αμερικανικών συμφερόντων (μωβ χρώμα) που επαναχαράσσεται για να διασφαλιστεί η άμυνα των σημαντικότερων αμερικανικών συμμάχων (Ευρώπη, Ιαπωνία, Ινδία, Αραβική Χερσόνησος) οι οποίοι βρίσκονται στο επίμαχο τμήμα του Rimland (κίτρινο χρώμα). Αυτή η νέα γραμμή άμυνας προστατεύει τις κύριες θαλάσσιες διαδρομές που εγγυώνται Αμερικανική στρατηγική υπεροχή, αλλά ταυτόχρονα συνεπάγεται την απόσυρση από περιοχές όπου οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν εμπλακεί για αρκετές δεκαετίες (βόρειο τμήμα της Μέσης Ανατολής, Πακιστάν κα) και που τώρα επιτρέπουν στη Heartland (Κίνα-Ρωσία) να επεκταθεί. Στην ουσία πρόκειται περί στρατηγικής απομείωσης του Rimland (κόκκινα βέλη).
Η Υψηλή Στρατηγική της Αμερικής (FMES): Περιοχή ενδιαφέροντος επεξεργασμένη με λιγότερες πληροφορίες.
Στην προαναφερθείσα ανάλυσή μας εστιάσαμε στην ευρύτερη περιοχή μας και παρουσιάσαμε τον παρακάτω χάρτη ο οποίος αποτυπώνει την γραμμή υπεράσπισης των κρίσιμων αμερικανικών συμφερόντων (μωβ χρώμα) σε σχέση με την αμερικανονατοϊκή «Πρωτοβουλία των Τριών Θαλασσών» (Three Seas Initiative ή 3SI) η οποία εξηγήσαμε ότι δημιουργεί μια ζώνη σταθερότητας/ανάχωμα μεταξύ Βαλτικής, Μαύρης και Αδριατικής Θάλασσας.
Με μπλε οι χώρες του Three Seas Initiative και με κόκκινο η Ελλάδα που ενδέχεται να συνδράμει (πηγή: intermodalnews.eu). Η μωβ γραμμή σχεδιάστηκε ενδεικτικά από το iEpikaira βάσει του παραπάνω χάρτη Υψηλής Στρατηγικής της Αμερικής (FMES) και αναπαριστά τη γραμμή υπεράσπισης των κρίσιμων αμερικανικών συμφερόντων τους.
Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει η όδευση της γραμμής υπεράσπισης των κρίσιμων αμερικανικών συμφερόντων στην Τουρκία (σχεδιάστηκε ενδεικτικά από το iEpikaira βάσει του χάρτη του FMES) η οποία φαίνεται να διχοτομείται στον νοητό άξονα που ξεκινά από την Μαρμαρίδα και διέρχεται του δυτικού άκρου της Νοτιοανατολικής Ανατολίας.
Γεωγραφικές περιοχές της Τουρκίας
Προς επίρρωση του χάρτη διχοτόμησης της Τουρκίας έρχεται και ο περιβόητος χάρτης που ανέβασε στο Twitter ο π. Αμερικανός ΥΠΕΞ Μ. Πομπέο τον Φεβρουάριο του 2019 με σαφές υπονοούμενο…
Χάρτης που δημοσίευσε στις 05/02/2019 ο Αμερικανός π. ΥΠΕΞ Μ. Πομπέο στο Twitter
Την άποψη ότι η Τουρκία πρόκειται να διχοτομηθεί εξέφρασε ανοικτά και ο πρώην γερουσιαστής Κρις Σπύρου ο οποίος δήλωσε ότι η Τουρκία πρόκειται να διαμελιστεί.
Ολοκληρώνοντας την ανάλυσή μας τότε θέσαμε το ερώτημα: Τί ακριβώς σημαίνει η διχοτόμηση της Τουρκίας για την Ελλάδα;
Επιχειρώντας εδώ να δώσουμε μια απάντηση, θα ανατρέξουμε σε έναν ακόμη γνωστό χάρτη, τον οποίο το Στέιτ Ντιπάρτμεντ κατασκεύασε πιθανότατα το 2014, αν όχι νωρίτερα (1, 2). Δεν είναι άλλος από τον χάρτη Μπάιντεν, την μετεξέλιξη του «σχεδίου Άτσεσον», στον οποίο έχουμε αναφερθεί εκτενώς από το παρόν βήμα. Ο χάρτης αυτός για έναν φαινομενικά ανεξήγητο λόγο καταστρατηγεί κατάφορα το Δίκαιο της Θάλασσας και μεταξύ των πολλών παραδοξοτήτων που παρουσιάζει, εκχωρεί και την ελληνική ΑΟΖ ανατολικά του 28ου Μεσημβρινού (ο οποίος τέμνει την Ρόδο) στην Τουρκία, ενώ εξαφανίζει το Σύμπλεγμα Μεγίστης, το οποίο είτε εμφανίζει ως τουρκική κυριαρχία είτε ως θύλακα εντός των τουρκικών θαλασσίων ζωνών.
Χάρτης Μπάιντεν. Πηγή: mcclatchydc.com
Το ερώτημα που ανακύπτει εδώ είναι: Για ποιό λόγο η αμερικανική γραφειοκρατία θέλει να εκχωρήσει την Αν. Μεσόγειο στην Τουρκία, ακόμη και τώρα που αντιλαμβάνεται ότι αυτή έχει αλλάξει ρότα προς την Ευρασία; Αυτό εκ πρώτης όψεως φαίνεται αντιφατικό…
Η απάντηση κρύβεται στην υψηλή στρατηγική των ΗΠΑ η οποία στοχεύει στη διχοτόμηση της Τουρκίας όπου το δυτικό/«ευρωπαϊκό» τμήμα παραμένει υπό την επιρροή της. Το «ευρωπαϊκό» κομμάτι λοιπόν θα πρέπει αφ’ ενός να έχει καθαρή πρόσβαση στη Μεσόγειο συγχρόνως με επαυξημένα δικαιώματα σε θάλασσα και αέρα στο Αιγαίο, και αφ’ ετέρου να έχει στη διάθεσή του τον ορυκτό πλούτο -σσ. κοιτάσματα Ανατολικής Μεσόγειο- ο οποίος θα το κάνει αυθύπαρκτο ισχυρό κράτος για να μπορεί να εξισορροπεί την ελληνική παρουσία.
Διευκρινίζεται ότι αυτός ο σχεδιασμός δεν έχει απαραίτητα ανθελληνικά ελατήρια, αντιθέτως πηγάζει από κριτήρια τα οποία ενέχουν ψυχρούς γεωπολιτικούς υπολογισμούς. Για να γίνει πιο κατανοητό υπενθυμίζουμε την τοποθέτηση του Ναύαρχου ε.α Χρήστου Λυμπέρη ο οποίος έχει δηλώσει δημοσίως ότι:
«Αυτό που το εβίωσα τόσο τον Νοέμβριο 1994 [όταν τέθηκε σε ισχύ η διεθνής σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας που επιτρέπει την επέκταση της χωρικής θάλασσας στα 12ν.μ.] όσο και τον Ιανουάριο 1996 [σσ. Ίμια] ήταν η φορτική πίεση εκ μέρους των ΗΠΑ για μη άσκηση του δικαιώματος επέκτασης της Αιγιαλίτιδας Ζώνης».
Ο Ναύαρχος -τότε αρχηγός ΓΕΕΘΑ-, στην ενημέρωσή του προς το ελληνικό ΥΠΕΞ ανέφερε ότι:
«Οι Αμερικανοί προβάλλουν το επιχείρημα ότι η επέκταση των χωρικών μας υδάτων θα επηρεάσει αρνητικά τις αμερικανικές ναυτικές επιχειρήσεις, διότι η Ελλάδα αρνείται να δεχθεί όλα τα σχηματιζόμενα στενά ως υπαγόμενα στο καθεστώς Free Transit Passage και θα διατηρηθεί σε ισχύ το καθεστώς της αβλαβούς διελεύσεως. Τι θα σημαίνει αυτό για τους Αμερικανούς; Πρώτον, τα αμερικανικά υποβρύχια θα πλέουν εν επιφάνεια στα στενά που δεν χαρακτηρίζονται ως διεθνή. Δεύτερον, στα αμερικανικά αεροσκάφη θα απαγορεύεται υπερπτήση πάνω από τα στενά αυτά και έτσι θα υποχρεώνονται να ζητούν τη συγκατάθεση της Αθήνας… έλαβα γνώση αμερικανικών οδηγιών προς τα υποβρύχιά τους, με τις οποίες προσδιόριζαν συγκεκριμένα πέντε στενά στο Αιγαίο ως «στενά ελεύθερης διέλευσης»».
Η διαφωτιστική εμπειρία του Ναύαρχου σε συνδυασμό με τις παρακάτω πληροφορίες του καλά ενημερωμένου Μανώλη Κοττάκη (αναδημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Εστία» τον Μάρτιο του 2022) είναι ενδεικτικές των πιέσεων που δέχεται η χώρα για τη μη επέκταση στα 12νμ -ειδικά στο Αιγαίο- αλλά και του σχεδίου που φαίνεται να υπάρχει για την περιοχή μας:
«[…] Έγκυρη πηγή μου από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού με ενημέρωσε σε χρόνο ανύποπτο, δεν είχε καν υπογραφεί η Συμφωνία τμηματικής οριοθέτησης ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδος-Αιγύπτου, για την εμπιστευτική συνομιλία της με υψηλόβαθμο μέλος του Κογκρέσου των ΗΠΑ. Η δοκιμασμένη για την αξιοπιστία της πηγή μου ανέφερε ότι ο Congressman συνομιλητής της μετέφερε την εκτίμηση, πως κυοφορείται μια Συμφωνία Ειρήνης μεταξύ Ελλάδος Τουρκίας με την οποία η Ελλάς θα κληθεί:
1. Να εγκαταλείψει ρητώς με διεθνή συνθήκη το δικαίωμά της για επέκταση των χωρικών της υδάτων στα 12 μίλια στο Αιγαίο. Η διακήρυξη της Μαδρίτης που οδήγησε στην αδρανοποίηση της άσκησης του ελληνικού κυριαρχικού δικαιώματος επί 23 χρόνια, δεν αρκεί πλέον. Ζητείται η θεσμοποίησή της. Οι Αμερικανοί υποστηρίζουν μάλιστα πως και να ήταν δυνατή η επέκτασή μας στα 12 μίλια η Ελλάς δεν διαθέτει ικανό αριθμό δυνάμεων για να πραγματοποιεί νηοψίες είτε σε πολεμικά είτε σε εμπορικά πλοία (υποβρύχια, πολεμικά πλοία). Άρα ας συμβιβαστεί με την «επιλεκτική επέκταση» κατά Σημίτη. Αλλού 10, αλλού 8, αλλού 6.
2. Θα κληθεί με διμερή συμφωνία ή διαιτησία να αποσύρει τα στρατεύματά της από τα νησιά του Αιγαίου με ταυτόχρονη υποχώρηση και της Τέταρτης Στρατιάς από την Σμύρνη στα εγγύτερα της τουρκικής ενδοχώρας.
Στόχος μιας τέτοιας συμφωνίας θα είναι σύμφωνα με το μέλος του Κογκρέσου η δημιουργία μιας «ουδέτερης ζώνης» δυτικά των 28 αφοπλισμένων, υποτίθεται, νησιών μας. Ουδέτερης για την εξυπηρέτηση της διεθνούς ναυσιπλοΐας μεταξύ Σουέζ και Δαρδανελίων. […]».
Υπενθυμίζεται επίσης και η παλιότερη δήλωση του Αμερικανού πρώην ΥΠΕΞ Μάικ Πομπέο στον γαλλικό ραδιοσταθμό France Inter:
«Πρέπει να μειωθεί το στρατιωτικό αποτύπωμα παντού και να γίνεται προσφυγή σε διπλωματικά και όχι στρατιωτικά μέσα».
Επομένως, οι παραπάνω πληροφορίες σε συνδυασμό με τις θέσεις -δήλωση και ανάρτηση χάρτη- του Αμερικανού πρώην ΥΠΕΞ και πρώην επικεφαλής της CIA -έχει την σημασία της και αυτή η λεπτομέρεια-, συντείνουν στην άποψη ότι τα στρατηγικά συμφέροντα των ΗΠΑ επιτάσσουν την διχοτόμηση της Τουρκίας παράλληλα με την απώλεια κυριαρχικών δικαιωμάτων -ίσως και κυριαρχίας- της Ελλάδας. Δηλαδή, ο χάρτης Μπάιντεν, η ιδιότυπη «συνδιαχείριση» στο εν μέρει αποστρατιωτικοποιημένο Αιγαίο, και ο χάρτης της νέας Υψηλής Στρατηγικής των ΗΠΑ, συναποτελούν επιμέρους στοιχεία του ίδιου γεωστρατηγικού σχεδιασμού που αποσκοπεί στο να προκύψει μια διαμελισμένη «ευρωπαϊκή» Τουρκία, ενταγμένη στο δυτικό σύστημα ασφαλείας. Αυτή θα ανταγωνίζεται επί ίσοις όροις την «κουτσουρεμένη» Ελλάδα σε μια ισορροπία τρόμου η οποία δεν θα επιτρέπει να αναδειχθεί μια ισχυρή περιφερειακή δύναμη με αυτόνομο ρόλο στο ελληνοτουρκικό υποσύστημα.
Η NASA ετοιμάζεται για την εξερεύνηση του αστεροειδούς «Ψυχή» / Φωτογραφία: YouTube
01/11/2022 15:12
Αποστολή για την εξερεύνηση ενός αστεροειδούς, που απέχει κάπου 370 εκατ. χιλιόμετρα από τη Γη και κρύβει ορυκτό πλούτο εκτιμώμενης αξίας δέκα τετράκις εκατομμυρίων δολαρίων ευρώ, που θα αρκούσε για να κάνει κάθε κάτοικο του πλανήτη μας δισεκατομμυριούχο, ετοιμάζει η NASA!
Η αποστολή είχε προγραμματιστεί αρχικά για φέτος, αλλά αναβλήθηκε λόγω καθυστερήσεων στην παράδοση του λογισμικού πτήσης και των εργαλείων δοκιμών, όπως ανακοίνωσε η NASA.
Εάν ξεκινούσε η αποστολή το 2022, θα μπορούσε να φθάσει το 2024 στον αστεροειδή που ακούει στο όνομα «Ψυχή» (Psyche), έχει διάμετρο 210 χιλιομέτρων και η τροχιά του περί τον Ήλιο είναι κάπου ανάμεσα σε αυτές του Άρη και του Δία.
Ωστόσο, η εκτόξευση αναμένεται τον ερχόμενο χρόνο ή το 2024, οπότε -λόγω και των αλλαγμένων αστερισμών- θα φθάσει το 2029 ή το 2030.
Ο αστεροειδής αποτελείται από πολύτιμα ορυκτά
Η αποστολή της NASA στοχεύει αρχικά στην εξερεύνηση του αστεροειδούς και σε επόμενο στάδιο στην εξόρυξη ορυκτών που θα μπορούσαν να μεταφερθούν στη Γη με διαστημόπλοια – αν και αυτό αναμένεται να πάρει λίγο χρόνο.
Η Ψυχή αποτελείται εξ ολοκλήρου από διάφορα μέταλλα, όπως σίδηρος, νικέλιο και πιθανώς ακόμη και σπάνια ορυκτά, όπως ο χρυσός, το κοβάλτιο και η πλατίνα. Σύμφωνα με τη Lindy Elkins-Tanton, επικεφαλής ερευνήτρια του Psyche Project, ο σίδηρος του αστεροειδούς από μόνος του αξίζει περισσότερο από ολόκληρη την παγκόσμια οικονομία. Οι ερευνητές υποπτεύονται ότι η «Ψυχή» είναι ο πυρήνας ενός πλανήτη που καταστράφηκε εδώ και πολύ καιρό. Τέτοιοι αστεροειδείς δεν έχουν ακόμη εξερευνηθεί.
Την περασμένη εβδομάδα ο Ρώσος Πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν μίλησε στο Valdai Club μια ρωσική δεξαμενή σκέψης με έδρα τη Μόσχα όπου συχνά διαμορφώνεται η εξωτερική πολιτική της Ρωσίας.
Ο Πούτιν είπε ενδιαφέροντα πράγματα τα οποία, θα μπορούσαν, αναλόγως των εξελίξεων, να θεωρηθούν τομή στην εξωτερική πολιτική της Ρωσίας, τον πόλεμο της Ουκρανίας και τις σχέσεις με τη Δύση.
Ο Πούτιν θεώρησε τον πόλεμο της Ουκρανίας ως μέρος μιας συνολικής αντιπαράθεσης με τη Δύση, η οποία κατα τον ρώσο πρόεδρο, διέρχεται πολιτισμική κρίση την οποία θέλει να επιβάλλει και στη χώρα του. Η Ρωσία αντιστέκεται. Ο πόλεμος στην Ουκρανία είναι μέρος αυτής της αντίστασης.
Παράλληλα, ο κ. Πούτιν μετά την ομιλία στο Valdai, όπως σημειώνει ο γεωπολιτικός αναλυτής Τζώρτζ Φρίντμαν, έκανε, μέσω του Πεσκόφ, του εκπροσώπου του, δηλαδή, πρόταση διαπραγμάτευσης με τη Δύση.
Βρισκόμαστε σε ένα κρίσιμο σημείο του πολέμου.
Παρουσιάζουμε στη συνέχεια ένα κείμενο του Τζώρτζ Φρίντμαν απο το Geopolitical Future με τίτλο Valdai Club και στη συνέχεια το κείμενο της ομιλία του κ. Πούτιν στο Valdai Club. Έχουν ενφδιαφέρον και τα δύο για όποιον θέλει να εμβαθύνει στις εξελίξεις.
VALDAI CLUB
George Friedman
Την περασμένη εβδομάδα, ο Ρώσος Πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν μίλησε στο Valdai Club, μια δεξαμενή σκέψης με έδρα τη Μόσχα, όπου συζητούνται σοβαρά θέματα και όπου διαμορφώνεται συχνά η ρωσική πολιτική. Με προσκάλεσαν να μιλήσω εκεί τον Δεκέμβριο του 2014, μετά την εξέγερση στην πλατεία Μεϊνταν στην Ουκρανία. Οι Ρώσοι πίστευαν ότι οργανλωθηκε από τις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες. Υποστήριξα ότι είναι δύσκολο να το πετύχεις και ότι ενώ η CIA μπορεί να κάνει πολλά πράγματα, τροφοδοτώντας μια επανάσταση, συμπεριλαμβανομένης της σίτισης, προμήθειας νερού και παροχής δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων σε έναν μικρό χώρο, αυτό δεν είναι ένα απο αυτά που μπορεί να πετύχει.
Οι ΗΠΑ μπορούσαν να μοιράσουν μπισκότα, όπως έκανε η βοηθός υπουργός Εξωτερικών για τις ευρωπαϊκές υποθέσεις για τον δικό της περίεργο λόγο, αλλά η εξέγερση του Μεϊντάν ήταν κυρίως μια καλά οργανωμένη αντίδραση σε έναν σθεναρά φιλορώσο πρόεδρο και της τεράστιας διαφθοράς του. Είπα ότι αν η εξέγερση ήταν αποτέλεσμα πραξικοπήματος, τότε έπρεπε να είναι το πιο κραυγαλέο πραξικόπημα στην ιστορία. Αυτό που εννοούσα, με ειρωνικά σαρκαστικό τρόπο, ήταν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έκαναν απολύτως τίποτα για να κρύψουν την ενθουσιώδη υποστήριξή τους. Τα ρωσικά μέσα ενημέρωσης εννοούσαν ότι ήταν στην πραγματικότητα το πιο κραυγαλέο πραξικόπημα στην ιστορία. Υπάρχει λόγος που δεν είμαι διπλωμάτης.
Οι Ρώσοι πίστευαν ότι επρόκειτο για δυτικό πραξικόπημα, ενώ οι Αμερικανοί το έβλεπαν ως έκφραση πολιτικής ανεξαρτησίας. Νομίζω ότι και οι δύο πλευρές ήταν ειλικρινείς. Από την άποψη των ΗΠΑ, μια δημοκρατική εξέγερση είχε το κατάλληλο αποτέλεσμα. Από τη ρωσική σκοπιά, ήταν ένα πρώτο βήμα προς την αποσταθεροποίηση της Ρωσίας. Οι Αμερικανοί απέρριψαν φυσικά τις ρωσικές ανησυχίες, Αλλά οι Ρώσοι δεν μπορούσαν να απορρίψουν την ιδέα ότι αυτό ήταν μόνο μια πράξη επιθετικότητας. Σε αυτό το σημείο το 2014 ξεκίνησε ο σημερινός πόλεμος.
Η Μόσχα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Ουκρανία, υπό τον αμερικανικό «έλεγχο», ήταν μια απειλή. Οκτώ χρόνια αργότερα, η Ρωσία ξεκίνησε έναν πόλεμο με σκοπό να επιβάλει τη θέλησή της στην Ουκρανία, για να καταστήσει σαφές στην περιοχή ότι η Ρωσία ήταν και πάλι μεγάλη δύναμη και να επιδείξει την αμερικανική αδυναμία. Είναι όλο και πιο απίθανο να επιτευχθεί κάτι από αυτά.
Τίποτα δεν είναι αδύνατο, αλλά είναι αρκετά τραβηγμένο για τον Πούτιν να επαναπροσδιορίσει τους όρους του πολέμου, αυτό ακριβώς που προσπάθησε να κάνει κατά τη διάρκεια της ομιλίας του στο Valdai Club. Είναι σημαντικό ότι δεν προσδιόρισε τις Ηνωμένες Πολιτείες ως τον βασικό εχθρό. Ο εχθρός, γι’ αυτόν, είναι η μεγάλη Δύση, η οποία είχε υποκύψει σε μια διαφθορά –νέα κοσμικά ήθη, ρευστότητα των φύλων και άλλες πολιτιστικές κακοτοπιές– που τώρα προσπαθεί να επιβάλει στη Ρωσία. Αυτή η διαφθορά υπονομεύει τη Δύση και η Ρωσία απλώς της αντιστέκεται, σύμφωνα με τον Πούτιν. (Υπήρχε επίσης μια ρητά θρησκευτική οπτική γωνία στην ομιλία.) Οι ρωσικές προσπάθειες στην Ουκρανία δεν είναι επομένως το σύνολο του πολέμου αλλά απλώς μια διάσταση μιας πολύ ευρύτερης γεωπολιτικής και πολιτιστικής σύγκρουσης. Το να ηττηθείς στην Ουκρανία, λοιπόν, δεν είναι το ίδιο με το να ηττηθείς σε αυτόν τον μεγαλύτερο αγώνα. Αυτό είναι λογικό αν ορίσετε τον πόλεμο στην Ουκρανία ως μια σταυροφορία ενάντια στην αλαζονεία της Δύσης και όχι ως ένα μέρος που θέλετε να ελέγξετε.
Ο Πούτιν έκτοτε κυκλοφόρησε μια δήλωση μέσω του εκπροσώπου του, Ντμίτρι Πεσκόφ, προτείνοντας διαπραγμάτευση. Αυτό ακολουθεί τη λογική της ομιλίας του Valdai.
Ο Πεσκόφ είναι ο εκπρόσωπος του Πούτιν και κατέχει αυτή τη θέση επειδή προσέχει τι λέει. Η προσφορά είναι πραγματική, αλλά εξακολουθεί να φαίνεται ότι ο Πούτιν ξεκινά μια σκληρή διαπραγμάτευση, όπως αποδεικνύεται από τις προσπάθειες να μπλοκάρει τις αποστολές ουκρανικών σιτηρών. Έχοντας επαναπροσδιορίσει πλήρως τον πόλεμο στην Ουκρανία ως εκστρατεία κατά του δυτικού ιμπεριαλισμού, δεν θα είναι εύκολο να διαπραγματευτεί μαζί του, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα διαπραγματευτεί καθόλου.
ValdaiInternationalDiscussionClubmeeting Συνάντηση της Διεθνούς Λέσχης Συζητήσεων Valdai Ο Πρόεδρος συμμετείχε στην τελική συνεδρίαση της ολομέλειας της 19ης συνάντησης της Διεθνούς Λέσχης Συζητήσεων Valdai. 27 Οκτωβρίου 2022 Περιφέρεια Μόσχας Συνεδρίαση της Διεθνούς Λέσχης Συζητήσεων Valdai Το θέμα του φετινού φόρουμ είναι Ένας μετα–ηγεμονικός κόσμος: Το θέμα είναι:Δικαιοσύνη και ασφάλεια για όλους: Η ηγεμονική κυριαρχία: Δικαιοσύνη και ασφάλεια για όλους. Στην τετραήμερη συνάντηση συμμετείχαν 111 εμπειρογνώμονες, πολιτικοί, διπλωμάτες και οικονομολόγοι από τη Ρωσία και 40 χώρες τουεξωτερικού, όπως το Αφγανιστάν, η Βραζιλία, η Κίνα, η Αίγυπτος, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ινδία, η Ινδονησία, το Ιράν, το Καζακστάν, η Νότια Αφρική, η Τουρκία, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ουζμπεκιστάν, για να αναφέρουμε μόνο μερικούς. * * * Συντονιστής τηςολομέλειας της Λέσχης Βαλντάι Fyodor Lukyanov: Καλησπέρα, κύριε Πρόεδρε, Ανυπομονούμε να σας δούμε κάθε χρόνο, αλλά φέτος, ίσως, ήμασταν πιο ανυπόμονοι από ό,τι συνήθως, καθώς υπάρχουν πολλά θέματα προς συζήτηση. Πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν: Υποθέτω πως ναι. Fyodor Lukyanov: Το φόρουμ επικεντρώθηκε κυρίως σε θέματα που σχετίζονται με τη διεθνή τάξη, όπως το πώς αλλάζει ο κόσμος και, κυρίως, ποιος, στην πραγματικότητα, βρίσκεται στο τιμόνι του κόσμου, ποιος τον διοικεί και αν ο κόσμος είναι επιδεκτικός να διοικείται καθόλου. Ωστόσο, εμείς τα συζητάμε αυτά ως παρατηρητές, αλλά εσείς έχετε τη δύναμη, γι’ αυτό παρακαλούμε να μοιραστείτε τις σκέψεις σας μαζί μας. Βλαντιμίρ Πούτιν:Σας ευχαριστώ πολύ. Κυρίες και κύριοι, φίλες και φίλοι, Είχα την ευκαιρία να πάρω μια ιδέα για το τι συζητήσατε εδώ κατά τη διάρκεια των τελευταίων ημερών. Ήταν μια ενδιαφέρουσα και ουσιαστική συζήτηση. Ελπίζω να μην μετανιώσατε που ήρθατε στη Ρωσία και επικοινωνήσατε μεταξύ σας. Χαίρομαι που σας βλέπω όλους. Χρησιμοποιήσαμε την πλατφόρμα της Λέσχης Βαλντάι για να συζητήσουμε, περισσότερες από μία φορές, τις μεγάλες και σοβαρές αλλαγές που έχουν ήδη λάβει χώρα και λαμβάνουν χώρα σε όλο τον κόσμο, τους κινδύνους που εγκυμονούν η υποβάθμιση των παγκόσμιων θεσμών, η διάβρωση των αρχών της συλλογικής ασφάλειας και η αντικατάσταση του διεθνούς δικαίου από “κανόνες”. Μπήκα στον πειρασμό να πω “είμαστε ξεκάθαροι για το ποιος επινόησε αυτούς τους κανόνες”, αλλά, ίσως, αυτή δεν θα ήταν μια
ακριβής δήλωση. Δεν έχουμε καμία απολύτωςιδέα για το ποιος επινόησε αυτούς τους κανόνες, σε τι βασίζονται αυτοί οι κανόνες ή τι περιέχεται μέσα σε αυτούς τους κανόνες. Φαίνεται ότι γινόμαστε μάρτυρες μιας προσπάθειαςνα επιβληθεί ένας μόνο κανόνας, σύμφωνα με τον οποίο οι έχοντες την εξουσία–μιλούσαμε για την εξουσία, και τώρα μιλάω για την παγκόσμια εξουσία–θα μπορούσαν να ζήσουν χωρίς να ακολουθούν κανέναν κανόνα και θα μπορούσαν να ξεφύγουν με οτιδήποτε. Αυτοί είναι οι κανόνες που τους ακούμε συνεχώς, όπως λένε οι άνθρωποι, να τους καυτηριάζουν, δηλαδή να μιλούν γι’ αυτούς αδιάκοπα. Οι συζητήσεις στο Βαλντάι είναι σημαντικές, διότι εδώ ακούγονται διάφορες εκτιμήσεις και προβλέψεις. Η ζωή δείχνει πάντα πόσο ακριβείς ήταν, αφού η ζωή είναι ο πιο αυστηρός και αντικειμενικός δάσκαλος. Έτσι, η ζωή δείχνει πόσο ακριβείς ήταν οι προβλέψεις των προηγούμενων ετών. Δυστυχώς, τα γεγονότα συνεχίζουν να ακολουθούν ένα αρνητικό σενάριο, το οποίο έχουμε συζητήσει περισσότερες από μία φορές κατά τη διάρκεια των προηγούμενων συναντήσεών μας. Επιπλέον, έχουν μετατραπεί σε μια μεγάλη συστημική κρίση που επηρεάζει, εκτός από τη στρατιωτικοπολιτική σφαίρα, και την οικονομική και ανθρωπιστική σφαίρα. Η λεγόμενη Δύση, η οποία είναι, φυσικά, ένα θεωρητικό κατασκεύασμα, καθώς δεν είναι ενιαία και σαφώς είναι ένα εξαιρετικά πολύπλοκο σύμπλεγμα, αλλά θα πω και πάλι ότι η Δύση έχει λάβει μια σειρά από μέτρα τα τελευταία χρόνια και ιδιαίτερα τους τελευταίους μήνες που αποσκοπούν στην κλιμάκωση της κατάστασης. Για την ακρίβεια, πάντα επιδιώκουν να οξύνουν τα πράγματα, κάτι που δεν είναι επίσης κάτι καινούργιο. Αυτό περιλαμβάνει την υποδαύλιση του πολέμου στην Ουκρανία, τις προκλήσεις γύρω από την Ταϊβάν και την αποσταθεροποίηση των παγκόσμιων αγορών τροφίμων και ενέργειας. Σίγουρα, το τελευταίο δεν έγινε, φυσικά, σκόπιμα, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία γι’ αυτό. Η αποσταθεροποίηση της αγοράς ενέργειας ήταν αποτέλεσμα μιας σειράς συστημικών λανθασμένων χειρισμών των δυτικών αρχών που ανέφερα παραπάνω. Όπως βλέπουμε τώρα, η κατάσταση επιδεινώθηκε περαιτέρω από την καταστροφή των πανευρωπαϊκών αγωγών φυσικού αερίου. Αυτό είναι κάτι εντελώς απόκοσμο, αλλά παρ’ όλα αυτά γινόμαστε μάρτυρες αυτών των θλιβερών εξελίξεων. Ηπαγκόσμια ισχύςείναι ακριβώς αυτό που διακυβεύεται στοπαιχνίδι της λεγόμενης Δύσης. Αλλά αυτό το παιχνίδι είναι σίγουρα επικίνδυνο, αιματηρό και, θα έλεγα, βρώμικο. Αρνείται την κυριαρχία χωρών και λαών, την ταυτότητα και τη μοναδικότητά τους και καταπατά τα συμφέροντα άλλων κρατών. Σε κάθε περίπτωση, ακόμη και αν η άρνηση δεν είναι η λέξη που χρησιμοποιείται, το κάνουν στην πραγματική ζωή.Κανείς, εκτός από αυτούςπου δημιουργούν αυτούς τους κανόνες που ανέφερα,δεν δικαιούται να διατηρήσει την ταυτότητά του: όλοι οι άλλοι πρέπει να συμμορφωθούν με αυτούς τους κανόνες. Από αυτή την άποψη, επιτρέψτε μου να σας υπενθυμίσω τις προτάσεις της Ρωσίας προς τους δυτικούς εταίρους μας για την οικοδόμηση εμπιστοσύνης και ενός συστήματος συλλογικής ασφάλειας. Για άλλη μια φορά απορρίφθηκαν τον Δεκέμβριο του 2021. Ωστόσο, η αναμονή των πραγμάτων δύσκολα μπορεί να λειτουργήσει στονσύγχρονο κόσμο. Αυτός που σπέρνει τον άνεμο θα θερίσει τον ανεμοστρόβιλο, όπως λέει και το ρητό. Η κρίση έχει πάρει πράγματι παγκόσμια διάσταση και έχει επηρεάσει τους πάντες. Δεν πρέπει να υπάρχουν αυταπάτες γι’ αυτό. Η ανθρωπότητα βρίσκεται σε μια διακλάδωση του δρόμου:είτε θα συνεχίσει να συσσωρεύει προβλήματα και τελικά θα συντριβεί κάτω από το βάρος τους, είτε θα συνεργαστεί για να βρει λύσεις– ακόμη και ατελείς, αρκεί να λειτουργούν–που μπορούν να κάνουν τον κόσμο μας πιο σταθερό και πιο ασφαλή. Ξέρετε, πάντα πίστευα στη δύναμη της κοινής λογικής. Ως εκ τούτου, είμαι πεπεισμένος ότι αργά ή γρήγορα τόσο τα νέα κέντρα της πολυπολικής διεθνούς τάξης όσο και η Δύση θα πρέπει να ξεκινήσουν έναν ισότιμο διάλογο για ένα κοινό μέλλον για όλους μας, και όσο νωρίτερα τόσο το καλύτερο, φυσικά. Στο πλαίσιο αυτό, θα επισημάνω ορισμένες από τις πιο σημαντικές πτυχές για όλους μας.
Οι τρέχουσες εξελίξεις έχουν επισκιάσει τα περιβαλλοντικά ζητήματα. Όσο παράξενο κι αν φαίνεται, γι’
αυτό θα ήθελα να μιλήσω πρώτα σήμερα. Η κλιματική αλλαγή δεν βρίσκεται πλέον στην κορυφή της ατζέντας. Αλλά αυτή η θεμελιώδης πρόκληση δεν έχει εξαφανιστεί, είναι ακόμα μαζί μας και αυξάνεται. Η απώλεια της βιοποικιλότηταςείναι μία από τις πιο επικίνδυνες συνέπειες της διατάραξης της περιβαλλοντικής ισορροπίας. Αυτό με φέρνει στο σημείο–κλειδί για το οποίο όλοι μας έχουμε συγκεντρωθεί εδώ.Δεν είναι εξίσου σημαντικό να διατηρήσουμε την πολιτιστική, κοινωνική, πολιτική και πολιτισμική ποικιλομορφία; Ταυτόχρονα, η εξομάλυνση και η εξάλειψη όλων και κάθε είδους διαφορών είναι ουσιαστικά αυτό που είναι το ζητούμενο της σύγχρονης Δύσης. Τι κρύβεται πίσω από αυτό; Πρώτα απ’ όλα, είναι η παρακμή του δημιουργικού δυναμικού της Δύσης και ηεπιθυμία να περιορίσει και να εμποδίσειτην ελεύθερη ανάπτυξη άλλων πολιτισμών. Υπάρχει επίσης, φυσικά, ένα ανοιχτά εμπορικό ενδιαφέρον. Επιβάλλοντας τις αξίες τους, τις καταναλωτικές τους συνήθειες και την τυποποίηση στους άλλους, οι αντίπαλοί μας–θα είμαι προσεκτικός με τις λέξεις–προσπαθούν να διευρύνουν τις αγορές για τα προϊόντα τους. Ο στόχος σε αυτό το κομμάτι είναι, τελικά, πολύ πρωτόγονος. Είναι αξιοσημείωτο ότι η Δύση διακηρύσσει την οικουμενική αξία του πολιτισμού και της κοσμοθεωρίας της. Ακόμα και αν δεν το λέει ανοιχτά, που στην πραγματικότητα το κάνει συχνά, συμπεριφέρεται σαν να είναι έτσι, σαν να είναι γεγονός της ζωής, και η πολιτική που ακολουθείται έχει σκοπό να δείξει ότι αυτές οι αξίες πρέπει να γίνουν άνευ όρων αποδεκτές από όλα τα άλλα μέλη της διεθνούς κοινότητας. Θα ήθελα να παραθέσω ένα απόσπασμα από την περίφημη ομιλία τουΑλεξάντερ Σολζενίτσινγια την αποφοίτηση από το Χάρβαρντ που εκφωνήθηκε το 1978. Είπε ότι χαρακτηριστικό της Δύσης είναι “μια συνεχής τύφλωση ανωτερότητας”–και συνεχίζεται μέχρι σήμερα–η οποία “υποστηρίζει την πεποίθηση ότι τεράστιες περιοχές παντού στον πλανήτη μας πρέπει να αναπτυχθούν και να ωριμάσουν στο επίπεδο των σημερινών δυτικών συστημάτων”. Το είπε αυτό το 1978. Τίποτα δεν έχει αλλάξει. Στα σχεδόν 50 χρόνια που μεσολάβησαν από τότε, η τύφλωση για την οποίαμίλησε ο Σολζενίτσιν και η οποία είναι ανοιχτάρατσιστική και νεοαποικιακή, απέκτησε ιδιαίτερα στρεβλές μορφές, ιδίως μετά την εμφάνιση του λεγόμενου μονοπολικού κόσμου. Σε τι αναφέρομαι; Η πίστη στο αλάθητο κάποιου είναι πολύ επικίνδυνη–είναι μόνο ένα βήμα μακριά απότην επιθυμία των αλάθητων να καταστρέψουν αυτούς που δεν τους αρέσουν, ή όπως λένε, να τους ακυρώσουν. Απλά σκεφτείτε το νόημα αυτής της λέξης. Ακόμα και στο αποκορύφωμα του Ψυχρού Πολέμου, στο αποκορύφωμα της αντιπαράθεσης των δύο συστημάτων, των ιδεολογιών και της στρατιωτικής αντιπαλότητας, δεν πέρασε από το μυαλό κανενός να αρνηθεί την ίδια την ύπαρξη του πολιτισμού, της τέχνης και της επιστήμης άλλων λαών, των αντιπάλων τους. Δεν πέρασε καν από το μυαλό κανενός. Ναι, επιβλήθηκαν ορισμένοι περιορισμοί στις επαφές στην εκπαίδευση, την επιστήμη, τον πολιτισμό και, δυστυχώς, τον αθλητισμό. Αλλά παρ’ όλα αυτά, τόσο οι Σοβιετικοί όσο και οι Αμερικανοί ηγέτες κατανοούσαν ότι ήταν απαραίτητο να αντιμετωπίζεις τον ανθρωπιστικό τομέα με διακριτικότητα, μελετώντας και σεβόμενος τον αντίπαλό σου και μερικές φορές ακόμη και δανειζόμενος από αυτόν, προκειμένου να διατηρήσεις τα θεμέλια για υγιείς και παραγωγικές σχέσεις τουλάχιστον για το μέλλον. Και τι συμβαίνει τώρα; Κάποτε οι Ναζί έφτασαν στο σημείο να καίνε βιβλία, και τώρα οι δυτικοί “φύλακες του φιλελευθερισμού και της προόδου” έφτασαν στο σημείο να απαγορεύουν τον Ντοστογιέφσκι και τον Τσαϊκόφσκι. Η λεγόμενη “ακύρωση του πολιτισμού” και στην πραγματικότητα–όπως έχουμε πει πολλές φορές–η πραγματική ακύρωση του πολιτισμούείναι η εξάλειψη κάθε τι που είναι ζωντανό και δημιουργικό και καταπνίγει την ελεύθερη σκέψη σε όλους τους τομείς, είτε πρόκειται για την οικονομία, είτε για την πολιτική, είτε για τον πολιτισμό. Σήμερα, η ίδια η φιλελεύθερη ιδεολογία έχει αλλάξει ανεπανάληπτα. Αν αρχικά ο κλασικός φιλελευθερισμός νοούνταν ως η ελευθερία του κάθε ανθρώπου να κάνει και να λέει ό,τι θέλει, τον 20ό αιώνα οι φιλελεύθεροι άρχισαν να λένε ότι η λεγόμενη ανοιχτή κοινωνία είχε εχθρούς και ότι η ελευθερία αυτών των εχθρών μπορούσε και έπρεπε να περιοριστεί, αν όχι να ακυρωθεί. Έφτασαν στο παράλογο
σημείο όπου κάθε εναλλακτική άποψη κηρύσσεται ανατρεπτική προπαγάνδα και απειλή για τη
δημοκρατία. Ό,τι προέρχεται από τη Ρωσία, όλα στιγματίζονται ως “ίντριγκεςτου Κρεμλίνου”. Αλλά κοιτάξτε τον εαυτό σας. Είμαστε πραγματικά τόσο παντοδύναμοι; Οποιαδήποτε κριτική στους αντιπάλους μας–οποιαδήποτε –εκλαμβάνεται ως “ίντριγκες του Κρεμλίνου”, “το χέρι του Κρεμλίνου”. Αυτό είναι τρελό. Πού έχετε βυθιστεί; Χρησιμοποιήστε το μυαλό σας, τουλάχιστον, πείτε κάτι πιο ενδιαφέρον, εκθέστε την άποψή σας εννοιολογικά. Δεν μπορείτε να τα ρίχνετε όλα στις μηχανορραφίες του Κρεμλίνου. Ο Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι τα είχε προφητικά προβλέψει όλα αυτά τον 19ο αιώνα. Ένας από τους χαρακτήρες του μυθιστορήματός του “Δαίμονες”, ο μηδενιστής Σιγκαλέφ, περιέγραψε το λαμπρό μέλλον που φανταζόταν με τον ακόλουθο τρόπο: “Ξεκινώντας από την απεριόριστη ελευθερία, καταλήγω στον απεριόριστο δεσποτισμό”. Σε αυτό έχουν καταλήξει οι δυτικοί μας αντίπαλοι. Ένας άλλος χαρακτήρας του μυθιστορήματος, ο Pyotr Verkhovensky τον απηχεί, μιλώντας για την ανάγκη καθολικής προδοσίας, καταγγελίας και κατασκοπείας και υποστηρίζοντας ότι η κοινωνία δεν χρειάζεται ταλέντα ή μεγαλύτερες ικανότητες: “Η γλώσσα του Κικέρωνα κόβεται, ο Κοπέρνικος βγάζει τα μάτια του και ο Σαίξπηρ λιθοβολείται”. Σε αυτό το σημείο καταλήγουν οι δυτικοί μας αντίπαλοι. Τι είναι αυτό, αν όχιο δυτικός ακυρωτικός πολιτισμός; Αυτοί ήταν σπουδαίοι στοχαστές και, ειλικρινά, είμαι ευγνώμων στους βοηθούς μου που βρήκαν αυτά τα αποσπάσματα. Τι μπορεί να πει κανείς σε αυτό;Η ιστορίαθα βάλει σίγουρα τα πάντα στη θέση τους και θα ξέρει ποιον να ακυρώσει, και σίγουρα δεν θα είναι τα μεγαλύτερα έργα των παγκοσμίως αναγνωρισμένων ιδιοφυιών του παγκόσμιου πολιτισμού, αλλά εκείνοι που για κάποιο λόγο αποφάσισαν ότι έχουν το δικαίωμα να χρησιμοποιούν τον παγκόσμιο πολιτισμό όπως αυτοί νομίζουν. Η αυτοεκτίμησή τους δεν έχει πραγματικά όρια. Κανείς δεν θα θυμάται καν τα ονόματά τους σε λίγα χρόνια. Αλλά ο Ντοστογιέφσκι θα ζήσει, όπως και ο Τσαϊκόφσκι, ο Πούσκιν, όσο κι αν θα ήθελαν το αντίθετο. Η τυποποίηση, το οικονομικό και τεχνολογικό μονοπώλιο, η εξάλειψη όλων των διαφορώνείναι αυτό που διέπει τοδυτικό μοντέλοτης παγκοσμιοποίησης, το οποίο είναι νεοαποικιακόστη φύση του. Ο στόχος τους ήταν ξεκάθαρος–να εδραιώσουν την άνευ όρων κυριαρχία της Δύσης στην παγκόσμια οικονομία και πολιτική. Για να το πετύχει αυτό, η Δύση έθεσε στην υπηρεσία της όλους τους φυσικούς και οικονομικούς πόρους του πλανήτη, καθώς και όλες τις πνευματικές, ανθρώπινες και οικονομικές δυνατότητες, ενώ ισχυρίστηκε ότι αυτό ήταν ένα φυσικό χαρακτηριστικό της λεγόμενης νέας παγκόσμιας αλληλεξάρτησης. Εδώ θα ήθελα να θυμηθώ έναν άλλο Ρώσο φιλόσοφο, τον Αλεξάντερ Ζινόβιεφ, τα εκατό χρόνια από τη γέννηση του οποίου θα γιορτάσουμε στις 29 Οκτωβρίου. Πριν από 20 και πλέον χρόνια, είπε ότι ο δυτικός πολιτισμός χρειαζόταν ολόκληρο τον πλανήτη ως μέσο ύπαρξης και όλους τους πόρους της ανθρωπότητας για να επιβιώσει στο επίπεδο που είχε φτάσει. Αυτό είναι που θέλουν, έτσι ακριβώς είναι τα πράγματα. Επιπλέον, η Δύση εξασφάλισε αρχικά ένα τεράστιο προβάδισμα σε αυτό το σύστημα επειδή είχε αναπτύξει τις αρχές και τους μηχανισμούς–τους ίδιους με τους σημερινούς κανόνες για τους οποίους μιλούν συνεχώς, οι οποίοι παραμένουν μια ακατανόητη μαύρη τρύπα επειδή κανείς δεν ξέρει πραγματικά τι είναι. Αλλά μόλις οι μη δυτικές χώρες άρχισαν να αποκομίζουν κάποια οφέλη από την παγκοσμιοποίηση, κυρίως τα μεγάλα έθνη της Ασίας, η Δύση άλλαξε αμέσως ή κατάργησε πλήρως πολλούς από αυτούς τους κανόνες. Και οι λεγόμενες ιερές αρχές του ελεύθερου εμπορίου, του οικονομικού ανοίγματος, του ισότιμου ανταγωνισμού, ακόμη και των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας ξεχάστηκαν ξαφνικά, εντελώς.Αλλάζουν τους κανόνες εν κινήσει, επί τόπου, όπου βλέπουν μια ευκαιρία για τον εαυτό τους. Ιδού ένα άλλο παράδειγμα τηςαντικατάστασης εννοιών και σημασιών. Για πολλά χρόνια, οι δυτικοί ιδεολόγοι και πολιτικοί έλεγαν στον κόσμο ότι δεν υπήρχε εναλλακτική λύση στη δημοκρατία. Ομολογουμένως, εννοούσαν το δυτικού τύπου, το λεγόμενο φιλελεύθερο μοντέλο δημοκρατίας. Απέρριπταν αλαζονικά όλες τις άλλες παραλλαγές και μορφές διακυβέρνησης από τον λαό και, θέλω να
το τονίσω αυτό, το έκαναν με περιφρόνηση. Αυτός ο τρόπος διαμορφώνεται από την εποχή της
αποικιοκρατίας, λες και όλοι ήταν δευτεροκλασάτοι, ενώ αυτοί ήταν εξαιρετικοί. Συνεχίζεται εδώ και αιώνες και συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Έτσι, σήμερα, η συντριπτική πλειοψηφία της διεθνούς κοινότητας απαιτεί δημοκρατία στις διεθνείς υποθέσεις και απορρίπτει κάθε μορφήαυταρχικής υπαγόρευσης από μεμονωμένες χώρες ή ομάδες χωρών. Τι είναι αυτό αν όχι η άμεση εφαρμογή των δημοκρατικών αρχών στις διεθνείς σχέσεις; Ποια στάση έχει υιοθετήσει η “πολιτισμένη” Δύση;Αν είστε δημοκράτες, υποτίθεται ότι πρέπει να καλωσορίσετε τηφυσική επιθυμία για ελευθερία που εκφράζουν δισεκατομμύρια άνθρωποι, αλλά όχι. Η Δύση το αποκαλεί υπονόμευση της φιλελεύθερης τάξης που βασίζεται σε κανόνες. Καταφεύγει σε οικονομικούς και εμπορικούς πολέμους, κυρώσεις, μποϊκοτάζ και έγχρωμες επαναστάσεις, και προετοιμάζει και πραγματοποιεί κάθε είδους πραξικοπήματα. Ένα από αυτά οδήγησε σε τραγικές συνέπειες στην Ουκρανία το 2014. Το υποστήριξαν και μάλιστα προσδιόρισαν το ποσό των χρημάτων που είχαν δαπανήσει για το πραξικόπημα αυτό. Έχουν το θράσος να ενεργούν όπως θέλουν και δεν έχουν κανέναν ενδοιασμό για οτιδήποτε κάνουν. Σκότωσαν τον Σουλεϊμανί,έναν Ιρανό στρατηγό. Μπορείτε να σκεφτείτε ό,τι θέλετε για τον Σολειμάνι, αλλά ήταν ξένος κρατικός αξιωματούχος. Τον σκότωσαν σε μια τρίτη χώρα και ανέλαβαν την ευθύνη. Τι υποτίθεται ότι σημαίνει αυτό, για όνομα του Θεού; Σε τι είδους κόσμο ζούμε; Όπως συνηθίζεται, η Ουάσιγκτον συνεχίζει να αναφέρεται στην τρέχουσα διεθνή τάξη ως φιλελεύθερη αμερικανικού τύπου, αλλά στην πραγματικότητα, αυτή η περιβόητη“τάξη”πολλαπλασιάζει καθημερινά το χάοςκαι, θα μπορούσα να προσθέσω ακόμη, γίνεται όλο και πιο μισαλλόδοξη ακόμη και απέναντι στις δυτικές χώρες και τις προσπάθειές τους να δράσουν ανεξάρτητα.Τα πάντα καταπνίγονταιεν τη γενέσει τους και δεν διστάζουν να επιβάλλουν κυρώσεις ακόμη και στους συμμάχους τους, οι οποίοι σκύβουν το κεφάλι συναινετικά. Για παράδειγμα, οι προτάσεις των Ούγγρων βουλευτών του Ιουλίου για την κωδικοποίηση της δέσμευσης στις ευρωπαϊκές χριστιανικές αξίες και τον πολιτισμό στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση δεν αντιμετωπίστηκαν καν ως προσβολή, αλλά ως μια ευθεία και εχθρική πράξη σαμποτάζ. Τι είναι αυτό; Τι σημαίνει αυτό; Πράγματι, σε κάποιους μπορεί να αρέσει, σε κάποιους όχι. Κατά τη διάρκεια χιλίων ετών, η Ρωσία έχει αναπτύξει μια μοναδική κουλτούρα αλληλεπίδρασης μεταξύ όλων των θρησκειών του κόσμου. Δεν χρειάζεται να ακυρώσουμε τίποτα, είτε πρόκειται για χριστιανικές αξίες, είτε για ισλαμικές αξίες, είτε για εβραϊκές αξίες. Έχουμε και άλλες παγκόσμιες θρησκείες. Το μόνο που χρειάζεται να κάνετε είναι να σέβεστε ο ένας τον άλλον. Σε ορισμένες περιοχές μας–απλά το γνωρίζω από πρώτο χέρι–οι άνθρωποι γιορτάζουν μαζί τις χριστιανικές, ισλαμικές, βουδιστικές και εβραϊκές γιορτές και το απολαμβάνουν καθώς συγχαίρουν ο ένας τον άλλον και χαίρονται ο ένας για τον άλλον. Αλλά όχι εδώ. Γιατί όχι; Τουλάχιστον, θα μπορούσαν να το συζητήσουν. Καταπληκτικό. Χωρίς υπερβολή, δεν πρόκειται καν για συστημική, αλλά γιαδογματική κρίση του νεοφιλελεύθερου αμερικανικού τύπου μοντέλου διεθνούς τάξης. Δενέχουν ιδέες για πρόοδο και θετική ανάπτυξη. Απλάδεν έχουν να προσφέρουν τίποτα στον κόσμο, εκτός από τη διαιώνιση της κυριαρχίας τους. Είμαι πεπεισμένος ότι η πραγματική δημοκρατία σε έναν πολυπολικό κόσμο αφορά πρωτίστως την ικανότητα κάθε έθνους–το τονίζω–κάθε κοινωνίας ή κάθε πολιτισμού ναακολουθήσει τη δική του πορείακαι να οργανώσει το δικό του κοινωνικοπολιτικό σύστημα. Αν οι Ηνωμένες Πολιτείες ή οι χώρες της ΕΕ απολαμβάνουν αυτό το δικαίωμα, τότε οι χώρες της Ασίας, τα ισλαμικά κράτη, οι μοναρχίες του Περσικού Κόλπου και οι χώρες σε άλλες ηπείρους έχουν σίγουρα επίσης αυτό το δικαίωμα. Φυσικά, η χώρα μας, η Ρωσία, έχει επίσης αυτό το δικαίωμα, και κανείς δεν θα μπορέσει ποτέ να πει στο λαό μας τι είδους κοινωνία πρέπει να οικοδομήσουμε και ποιεςαρχές πρέπει να τη διέπουν. Μια άμεση απειλή για το πολιτικό, οικονομικό και ιδεολογικό μονοπώλιο της Δύσης έγκειται στο γεγονός ότι ο κόσμος μπορεί να επινοήσειεναλλακτικά κοινωνικά μοντέλαπου είναιπιο αποτελεσματικά–θέλω να το τονίσω αυτό, πιο αποτελεσματικά σήμερα, πιο φωτεινά και πιο ελκυστικά από αυτά που υπάρχουν σήμερα. Αυτά τα μοντέλα θα προκύψουν οπωσδήποτε. Αυτό είναιαναπόφευκτο. Παρεμπιπτόντως,
πολιτικοί επιστήμονες και αναλυτές των ΗΠΑ γράφουν επίσης για αυτό. Η αλήθεια είναι ότι η κυβέρνησή
τους δεν ακούει τι λένε, αν και δεν μπορεί να αποφύγει να βλέπει αυτές τις έννοιες σε περιοδικά πολιτικής επιστήμης και να αναφέρονται σε συζητήσεις. Η ανάπτυξη θα πρέπει να στηριχθεί σε έναν διάλογο μεταξύ πολιτισμών και πνευματικών και ηθικών αξιών. Πράγματι,η κατανόηση του τι είναι ο άνθρωπος και η φύση του διαφέρει από πολιτισμό σε πολιτισμό, αλλά αυτή η διαφορά είναι συχνά επιφανειακή και όλοι αναγνωρίζουντην απόλυτη αξιοπρέπεια και την πνευματική ουσία των ανθρώπων.Ένα κοινό θεμέλιο πάνω στο οποίο μπορούμε και πρέπει να οικοδομήσουμε το μέλλον μας είναι εξαιρετικά σημαντικό. Εδώ είναι κάτι που θα ήθελα να τονίσω. Οι παραδοσιακές αξίες δεν είναι ένα άκαμπτο σύνολο αξιωμάτων που όλοι πρέπει να τηρούν, φυσικά όχι. Η διαφορά τους από τις λεγόμενες νεοφιλελεύθερες αξίες είναι ότι είναι μοναδικές σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση, επειδή πηγάζουν από τις παραδόσεις μιας συγκεκριμένης κοινωνίας, τον πολιτισμό και το ιστορικό της υπόβαθρο. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι παραδοσιακές αξίες δεν μπορούν να επιβληθούν σε κανέναν. Πρέπει απλώς να γίνονται σεβαστέςκαι όλα όσα κάθε έθνος έχει επιλέξει για τον εαυτό του επί αιώνες πρέπει να αντιμετωπίζονται με προσοχή. Έτσι αντιλαμβανόμαστε τις παραδοσιακές αξίες και η πλειοψηφία της ανθρωπότητας συμμερίζεται και αποδέχεται την προσέγγισή μας. Αυτό είναι κατανοητό, διότι οι παραδοσιακές κοινωνίες της Ανατολής, της Λατινικής Αμερικής, της Αφρικής και της Ευρασίας αποτελούν τη βάση του παγκόσμιου πολιτισμού. Ο σεβασμός στους τρόπους και τα έθιμα των λαών και των πολιτισμών είναι προς το συμφέρον όλων. Στην πραγματικότητα, αυτό είναι επίσης προς το συμφέρον της “Δύσης”,η οποία γίνεται γρήγορα μειοψηφία στη διεθνή σκηνήκαθώς χάνει την κυριαρχία της. Βεβαίως, το δικαίωμα της δυτικής μειονότητας στη δική της πολιτιστική ταυτότητα–θέλω να το τονίσω αυτό–πρέπει να διασφαλιστεί και να γίνει σεβαστό, αλλά, το σημαντικότερο,επί ίσοις όροις με τα δικαιώματα κάθε άλλου έθνους. Αν οι δυτικές ελίτ πιστεύουν ότι μπορούν να βάλουν τον λαό τους και τις κοινωνίες τους να υιοθετήσουν αυτό που θεωρώ παράξενες και μοντέρνες ιδέες όπως τα δεκάδες φύλα(sex)ή οι παρελάσεις υπερηφάνειας των ομοφυλοφίλων(gayparade), ας είναι. Ας τους αφήσουμε να κάνουν ό,τι θέλουν. Αλλά σίγουρα δεν έχουν κανένα δικαίωμα να λένε στους άλλους να ακολουθήσουν τα βήματά τους. Βλέπουμε τις περίπλοκες δημογραφικές, πολιτικές και κοινωνικές διεργασίες που λαμβάνουν χώρα στις δυτικές χώρες. Αυτό είναι, φυσικά, δική τους υπόθεση. Η Ρωσία δεν παρεμβαίνει σε τέτοια θέματα και δεν έχει καμία πρόθεση να το κάνει. Σε αντίθεση με τη Δύση, εμείς κοιτάμε τη δουλειά μας.Ελπίζουμε όμως ότι ο πραγματισμός θα θριαμβεύσει και ότι ο διάλογος της Ρωσίας με τηγνήσια, παραδοσιακή Δύση, καθώς και με άλλα ισότιμα κέντρα ανάπτυξης, θα αποτελέσει σημαντική συμβολή στην οικοδόμηση μιας πολυπολικής παγκόσμιας τάξης. Θα προσθέσω ότι η πολυπολικότητα είναι μια αληθινήκαι, στην πραγματικότητα, η μόνη ευκαιρία για την Ευρώπη να αποκαταστήσει την πολιτική και οικονομική της ταυτότητα. Για να πούμε την αλήθεια–και αυτή η ιδέα εκφράζεται ρητά στην Ευρώπη σήμερα–η νομική ικανότητα της Ευρώπης είναι πολύ περιορισμένη. Προσπάθησα να το θέσω ήπια για να μην προσβάλω κανέναν. Ο κόσμος είναι από τη φύση του ποικιλόμορφοςκαι οι προσπάθειες της Δύσης να στριμώξει τους πάντες στο ίδιο μοτίβο είναι σαφώς καταδικασμένες. Τίποτα δεν θα βγει από αυτές. Η αλαζονική φιλοδοξία να επιτύχουν παγκόσμια κυριαρχία και, ουσιαστικά, να υπαγορεύσουν ή να διατηρήσουν την ηγεσία μέσω της υπαγόρευσης μειώνει πραγματικά το διεθνές κύρος των ηγετών του δυτικού κόσμου, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών, και αυξάνει τη δυσπιστία στην ικανότητά τους να διαπραγματεύονται γενικά. Άλλα λένε σήμερα και άλλα αύριο–υπογράφουν έγγραφα και τα αποκηρύσσουν, κάνουν ό,τι θέλουν. Δεν υπάρχει σταθερότητα σε τίποτα. Πώς υπογράφονται τα έγγραφα, τι συζητήθηκε, τι μπορούμε να ελπίζουμε–όλα αυτά είναι εντελώς ασαφή. Παλαιότερα, μόνο λίγες χώρες τολμούσαν να διαφωνήσουν με την Αμερική και αυτό φαινόταν σχεδόν εντυπωσιακό, ενώ τώραέχει γίνει ρουτίναγια όλα τα είδη των κρατών νααπορρίπτουν τις αβάσιμες απαιτήσεις της Ουάσινγκτονπαρά τις συνεχείς προσπάθειές της να ασκήσει πίεση σε όλους. Πρόκειται
για μια λανθασμένη πολιτική που δεν οδηγεί πουθενά. Αλλάας το αφήσουν, αυτή είναι και δική τους
επιλογή. Είμαι πεπεισμένος ότι τα έθνη του κόσμου δεν θα κλείσουν τα μάτια σε μια πολιτική εξαναγκασμού που έχει απαξιωθεί. Κάθε φορά η Δύση θα πρέπει να πληρώνει υψηλότερο τίμημα για τις προσπάθειές της να διατηρήσει την ηγεμονία της. Αν ήμουν μια δυτική ελίτ, θα σκεφτόμουν σοβαρά αυτή την προοπτική. Όπως είπα, ορισμένοι πολιτικοί επιστήμονες και πολιτικοί στις Ηνωμένες Πολιτείες το σκέφτονται ήδη. Στις σημερινές συνθήκες έντονης σύγκρουσης, θα είμαι ευθύς για ορισμένα πράγματα. Ως ανεξάρτητος και ξεχωριστός πολιτισμός,η Ρωσίαδεν θεώρησε ποτέ καιδεν θεωρεί τον εαυτό της εχθρό της Δύσης. Η αμερικανοφοβία, η αγγλοφοβία, η γαλλοφοβία και η γερμανοφοβία είναι οι ίδιες μορφές ρατσισμού με τη ρωσοφοβία ή τον αντισημιτισμό και, παρεμπιπτόντως, με την ξενοφοβία σε όλες τις μορφές της. Είναι απλώς απαραίτητο να κατανοήσουμε με σαφήνεια ότι, όπως έχω ήδη πει και προηγουμένως, υπάρχουν δύο Δύσεις–τουλάχιστον δύο και ίσως περισσότερες, αλλά τουλάχιστον δύο–η Δύση των παραδοσιακών, κυρίωςχριστιανικών αξιών, της ελευθερίας, του πατριωτισμού, του μεγάλου πολιτισμού και τώρα και τωνισλαμικών αξιών–ένα σημαντικό μέρος του πληθυσμού σε πολλές δυτικές χώρες ακολουθεί το Ισλάμ. Αυτή η Δύση είναι κοντά μας σε κάτι. Μοιραζόμαστεμαζί της κοινές, ακόμη και αρχαίες ρίζες. Υπάρχει όμως και μια διαφορετική Δύση–επιθετική, κοσμοπολίτικη και νεοαποικιακή. Λειτουργεί ως εργαλείο των νεοφιλελεύθερων ελίτ. Φυσικά, η Ρωσία δεν θα συμφιλιωθεί ποτέ με τις επιταγές αυτής της Δύσης. Το 2000, μετά την εκλογή μου ως Προέδρου, θα θυμάμαι πάντα τι αντιμετώπισα: Θα θυμάμαι το τίμημα που πληρώσαμε για να καταστρέψουμε το άντρο της τρομοκρατίας στον Βόρειο Καύκασο, το οποίο η Δύση υποστήριζε τότε σχεδόν ανοιχτά. Είμαστε όλοι ενήλικες εδώ–οι περισσότεροι από εσάς που βρίσκεστε σε αυτή την αίθουσα καταλαβαίνετε για τι πράγμα μιλάω. Γνωρίζουμε ότι αυτό ακριβώς συνέβη στην πράξη: οικονομική, πολιτική και πληροφοριακή υποστήριξη. Όλοι το έχουμε ζήσει αυτό. Επιπλέον, η Δύση όχι μόνο υποστήριξε ενεργάτους τρομοκράτες στο ρωσικό έδαφος, αλλά με πολλούς τρόπους εξέθρεψε αυτή την απειλή. Το γνωρίζουμε αυτό. Παρ’ όλα αυτά, αφού σταθεροποιήθηκε η κατάσταση, όταν οι κύριες τρομοκρατικές συμμορίες είχαν ηττηθεί, μεταξύ άλλων χάρη στη γενναιότητα του τσετσενικού λαού, αποφασίσαμε να μην γυρίσουμε πίσω, να μην παίξουμε τους προσβεβλημένους, αλλά να προχωρήσουμε μπροστά, να οικοδομήσουμε σχέσεις ακόμη και με εκείνους που στην πραγματικότητα έδρασαν εναντίον μας, να δημιουργήσουμε και να αναπτύξουμε σχέσεις με όλους όσοι τις ήθελαν, βασισμένες στο αμοιβαίο όφελος και τον αλληλοσεβασμό. Θεωρήσαμε ότι αυτό ήταν προς το συμφέρον όλων. Η Ρωσία, δόξα τω Θεώ, είχε επιβιώσει από όλες τις δυσκολίες εκείνης της εποχής, στάθηκε σταθερή, δυνάμωσε, μπόρεσε να αντιμετωπίσει την εσωτερική και εξωτερική τρομοκρατία, η οικονομία της διατηρήθηκε, άρχισε να αναπτύσσεται και η αμυντική της ικανότητα άρχισε να βελτιώνεται.Προσπαθήσαμε να οικοδομήσουμε σχέσεις με τις ηγετικές χώρες της Δύσης και με το ΝΑΤΟ.Το μήνυμα ήταν το ίδιο: ας σταματήσουμε να είμαστε εχθροί, ας ζήσουμε μαζί ως φίλοι,ας κάνουμε διάλογο, ας οικοδομήσουμε εμπιστοσύνη και, ως εκ τούτου, ειρήνη. Ήμασταν απολύτως ειλικρινείς, θέλω να το τονίσω αυτό. Κατανοήσαμε σαφώς την πολυπλοκότητα αυτής της προσέγγισης, αλλά συμφωνήσαμε σε αυτήν. Τι πήραμε ως απάντηση; Εν ολίγοις, πήραμε ένα “όχι”σε όλους τους κύριους τομείς πιθανής συνεργασίας. Λάβαμε μια διαρκώς αυξανόμενη πίεση προς εμάς και εστίες έντασης κοντά στα σύνορά μας. Και ποιος, αν μου επιτρέπετε να ρωτήσω, είναι ο σκοπός αυτής της πίεσης; Ποιος είναι ο σκοπός; Είναι απλώς για να εξασκηθούμε; Φυσικά και όχι. Ο στόχος ήταν να γίνει η Ρωσία πιο ευάλωτη. Ο σκοπός είναι να μετατρέψουν τη Ρωσία σε εργαλείο για την επίτευξη των δικών τους γεωπολιτικών στόχων. Στην πραγματικότητα, αυτός είναι έναςπαγκόσμιος κανόνας: προσπαθούν να μετατρέψουν τους πάντες σε εργαλείο, προκειμένου να χρησιμοποιήσουν αυτά τα εργαλεία για τους δικούς τους σκοπούς. Και όσοι δεν υποκύπτουν σε αυτή την πίεση, όσοι δεν θέλουν να είναι ένα τέτοιο εργαλείο, υφίστανται κυρώσεις: πραγματοποιούνται κάθε είδους οικονομικοί περιορισμοί εναντίον τους και σε σχέση με αυτούς, προετοιμάζονται πραξικοπήματα ή όπου είναι δυνατόν πραγματοποιούνται και ούτω καθεξής. Και στο τέλος, αν δεν μπορεί να γίνει τίποτα απολύτως, ο στόχος είναι ο ίδιος: να τους καταστρέψουν, να τους
εξαφανίσουν από τον πολιτικό χάρτη. Όμως δεν ήταν και δεν θα είναι ποτέ δυνατό να σχεδιαστεί και να εφαρμοστεί ένα τέτοιο σενάριο σε σχέση με τη Ρωσία. Τι άλλο μπορώ να προσθέσω; Η Ρωσία δεν προκαλεί τις δυτικές ελίτ. Η Ρωσία απλώς υπερασπίζεται το δικαίωμά της να υπάρχει και να αναπτύσσεται ελεύθερα. Είναι σημαντικό ότι δεν θα γίνουμε εμείς οι ίδιοι ένας νέος ηγεμόνας. Η Ρωσία δεν προτείνει την αντικατάσταση ενός μονοπολικού κόσμου με μια διπολική,τριπολική ή άλλη κυρίαρχη τάξη ή την αντικατάσταση της δυτικής κυριαρχίας με την κυριαρχία από την Ανατολή, τον Βορρά ή τον Νότο. Αυτό θα οδηγούσε αναπόφευκτα σε ένα ακόμη αδιέξοδο. Σε αυτό το σημείο, θα ήθελα να παραθέσω τα λόγια του μεγάλου Ρώσου φιλοσόφου Νικολάι Ντανιλέφσκι. Πίστευε ότι η πρόοδος δεν συνίσταται στο να πηγαίνουν όλοι προς την ίδια κατεύθυνση, όπως φαίνεται να θέλουν κάποιοι από τους αντιπάλους μας. Αυτό θα είχε ως αποτέλεσμα μόνο να σταματήσει η πρόοδος, είπε ο Ντανιλέφσκι.Η πρόοδοςέγκειται στο “περπάτημα στο πεδίο που αντιπροσωπεύει την ιστορική δραστηριότητα της ανθρωπότητας, περπατώντας προς όλες τις κατευθύνσεις”, είπε, προσθέτοντας ότι κανένας πολιτισμός δεν μπορεί να υπερηφανεύεται ότι είναι το αποκορύφωμα της ανάπτυξης. Είμαι πεπεισμένοςότι η δικτατορία μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο μέσω της ελεύθερης ανάπτυξης των χωρών και των λαών–η υποβάθμιση του ατόμου μπορεί να εξουδετερωθεί από τηναγάπη του ατόμου ως δημιουργού–η πρωτόγονη απλοποίηση και η απαγόρευση μπορούν να αντικατασταθούν από την ανθούσα πολυπλοκότητα του πολιτισμού και της παράδοσης. Η σημασία της σημερινής ιστορικής στιγμής έγκειται στις ευκαιρίες για τη δημοκρατική και ξεχωριστή αναπτυξιακή πορεία του καθενός, που ανοίγονται μπροστά σε όλους τους πολιτισμούς, τα κράτη και τις ενώσεις ολοκλήρωσης. Πιστεύουμε πάνω απ’ όλα ότιη νέα παγκόσμια τάξη πραγμάτων πρέπει να βασίζεται στο δίκαιο και το σωστό, να είναι ελεύθερη, διακριτή και δίκαιη. Η παγκόσμια οικονομία και το εμπόριο πρέπει επίσης να γίνουν πιο δίκαια και πιο ανοικτά. Η Ρωσία θεωρεί αναπόφευκτη τη δημιουργία νέων διεθνών οικονομικών πλατφορμών–αυτό περιλαμβάνει και τις διεθνείς συναλλαγές. Οι πλατφόρμες αυτές θα πρέπει να είναι υπεράνω των εθνικών δικαιοδοσιών. Θα πρέπει να είναι ασφαλείς, αποπολιτικοποιημένες και αυτοματοποιημένες και δεν θα πρέπει να εξαρτώνται από κανένα ενιαίο κέντρο ελέγχου. Είναι δυνατόν να γίνει αυτό ή όχι; Φυσικά και είναι εφικτό. Αυτό θα απαιτήσει μεγάλη προσπάθεια. Πολλές χώρες θα πρέπει να ενώσουν τις προσπάθειές τους, αλλά είναι εφικτό. Αυτό αποκλείει τη δυνατότητα κατάχρησης σε μια νέα παγκόσμια χρηματοπιστωτική υποδομή. Θα καταστήσει δυνατή τη διενέργεια αποτελεσματικών, επωφελών και ασφαλών διεθνών συναλλαγώνχωρίς το δολάριοή οποιοδήποτε από τα λεγόμενα αποθεματικά νομίσματα. Αυτό είναι ακόμη πιο σημαντικό, τώρα που το δολάριο χρησιμοποιείται ως όπλο–οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Δύση γενικότερα έχουν απαξιώσει το θεσμό των διεθνών οικονομικών αποθεμάτων. Πρώτα, το υποτίμησαν με τον πληθωρισμό στις ζώνες του δολαρίου και του ευρώ και στη συνέχεια πήραν τα αποθέματα χρυσού και νομισμάτων μας. Η μετάβαση στις συναλλαγές σε εθνικά νομίσματαθα αποκτήσει γρήγορα δυναμική. Αυτό είναι αναπόφευκτο. Φυσικά, εξαρτάται από την κατάσταση των εκδοτών αυτών των νομισμάτων και την κατάσταση των οικονομιών τους, αλλά θα γίνεται όλο και πιο ισχυρή και οι συναλλαγές αυτές είναι βέβαιο ότι σταδιακά θα επικρατήσουν έναντι των άλλων. Αυτή είναι η λογική μιας κυρίαρχης οικονομικής και χρηματοπιστωτικής πολιτικής σε έναν πολυπολικό κόσμο. Επιπλέον, τανέα παγκόσμια κέντρα ανάπτυξηςχρησιμοποιούν ήδη απαράμιλλη τεχνολογία και έρευνα σε διάφορους τομείς και μπορούν ναανταγωνιστούν με επιτυχία τις δυτικές πολυεθνικέςεταιρείες σε πολλούς τομείς. Είναι σαφές ότι έχουμε κοινό και πολύ ρεαλιστικό ενδιαφέρον για ελεύθερες και ανοικτές επιστημονικές και τεχνολογικές ανταλλαγές. Ενωμένοι, μπορούμε να κερδίσουμε περισσότερα απ’ ό,τι αν ενεργήσουμε χωριστά. Η πλειοψηφία θα πρέπει να ωφεληθεί από αυτές τις ανταλλαγές, όχι μεμονωμένες υπερπλούσιες εταιρείες.
Πώς πάνε τα πράγματα σήμερα; Αν η Δύση πουλάει φάρμακα ή σπόρους καλλιεργειών σε άλλες χώρες, τους λέει να σκοτώσουν τις εθνικές τους φαρμακοβιομηχανίες και την επιλογή. Στην πραγματικότητα, όλα καταλήγουν σε αυτό: οι προμήθειες εργαλειομηχανών και εξοπλισμού της καταστρέφουν την τοπική βιομηχανία μηχανικής. Το συνειδητοποίησα αυτό όταν υπηρέτησα ως πρωθυπουργός. Μόλις ανοίξεις την αγορά σου σε μια συγκεκριμένη ομάδα προϊόντων, ο τοπικός κατασκευαστής αμέσως πάει περίπατο και του είναι σχεδόν αδύνατο να σηκώσει κεφάλι. Έτσι χτίζουν τις σχέσεις τους.Έτσι καταλαμβάνουν αγορές και πόρουςκαι οι χώρες χάνουν το τεχνολογικό και επιστημονικό δυναμικό τους. Αυτό δεν είναι πρόοδος, είναιυποδούλωση και υποβιβασμός των οικονομιώνσε πρωτόγονα επίπεδα. Η τεχνολογική ανάπτυξη δεν πρέπει να αυξάνει την παγκόσμια ανισότητα, αλλά να τη μειώνει. Με αυτόν τον τρόπο η Ρωσία εφαρμόζει παραδοσιακά την εξωτερική τεχνολογική της πολιτική. Για παράδειγμα, όταν κατασκευάζουμε πυρηνικά εργοστάσια σε άλλες χώρες, δημιουργούμε κέντρα ικανοτήτων και εκπαιδεύουμε τοπικό προσωπικό. Δημιουργούμε μια βιομηχανία. Δεν κατασκευάζουμε απλώς ένα εργοστάσιο, αλλά μια ολόκληρη βιομηχανία. Στην πραγματικότητα, δίνουμε σε άλλες χώρες την ευκαιρία να ανοίξουν νέους δρόμους στην επιστημονική και τεχνολογική τους ανάπτυξη, να μειώσουν την ανισότητα και να φέρουν τον ενεργειακό τους τομέα σε νέα επίπεδα αποτελεσματικότητας και φιλικότητας προς το περιβάλλον. Επιτρέψτε μου να τονίσω και πάλι ότι η κυριαρχία και η μοναδική αναπτυξιακή πορεία σε καμία περίπτωση δεν σημαίνουν απομόνωση ή αυταξία. Αντιθέτως, πρόκειται για ενεργητική και αμοιβαία επωφελής συνεργασίαπου βασίζεται στιςαρχές της δικαιοσύνης και της ισότητας. Αν η φιλελεύθερηπαγκοσμιοποίηση αφοράτην αποπροσωποποίηση και την επιβολή του δυτικού μοντέλου σε ολόκληρο τον κόσμο,η ολοκλήρωση αφορά, αντίθετα, την αξιοποίηση του δυναμικού κάθε πολιτισμού προς όφελος όλων. Αν η παγκοσμιοποίηση είναι υπαγόρευση–και σε αυτό καταλήγει τελικά, –η ολοκλήρωση είναι μια ομαδική προσπάθεια για την ανάπτυξη κοινών στρατηγικών από τις οποίες όλοι μπορούν να επωφεληθούν. Από αυτή την άποψη, η Ρωσία πιστεύει ότι είναι σημαντικό να γίνει ευρύτερη χρήση των μηχανισμών για τη δημιουργία μεγάλων χώρων που βασίζονται στην αλληλεπίδραση μεταξύ γειτονικών χωρών, των οποίων οι οικονομίες και τα κοινωνικά συστήματα, καθώς και οι βάσεις πόρων και οι υποδομές, αλληλοσυμπληρώνονται. Στην πραγματικότητα, αυτοί οι μεγάλοι χώροι αποτελούν την οικονομική βάση μιας πολυπολικής παγκόσμιας τάξης. Ο διάλογός τους δημιουργεί μια πραγματική ενότητα στην ανθρωπότητα, η οποία είναι πολύ πιο σύνθετη, μοναδική και πολυδιάστατη από τις απλοϊκές ιδέες που διακηρύσσουν ορισμένοι δυτικοί εγκέφαλοι. Η ενότητα μεταξύ της ανθρωπότηταςδεν μπορεί να δημιουργηθεί με την έκδοση εντολών όπως “κάντε ό,τι κάνω εγώ” ή “γίνετε σαν εμάς”. Δημιουργείται με σεβασμό στη γνώμη του καθενός και με προσεκτική προσέγγιση τηςταυτότητας κάθε κοινωνίας και κάθε έθνους. Αυτή είναι η αρχή που μπορεί να διέπει τη μακροχρόνια συνεργασία σε έναν πολυπολικό κόσμο. Από την άποψη αυτή, ίσως αξίζει νααναθεωρηθεί η δομή των Ηνωμένων Εθνών, συμπεριλαμβανομένου τουΣυμβουλίου Ασφαλείας,ώστε να αντικατοπτρίζει καλύτερα την ποικιλομορφία του κόσμου. Εξάλλου, στον αυριανό κόσμο θαεξαρτώνται πολύ περισσότερα από την Ασία, την Αφρική και τη Λατινική Αμερική απ’ ό,τι πιστεύεται συνήθως σήμερα, και αυτή η αύξηση της επιρροής τους είναι αναμφίβολα μια θετική εξέλιξη. Επιτρέψτε μου να υπενθυμίσωότι ο δυτικός πολιτισμός δεν είναι ο μόνοςακόμη και στον κοινό μας ευρασιατικό χώρο. Επιπλέον, ηπλειονότητα του πληθυσμού συγκεντρώνεται στην ανατολική Ευρασία, όπου αναδύθηκαν τα κέντρα των αρχαιότερων ανθρώπινων πολιτισμών. Η αξία και η σημασία τηςΕυρασίαςέγκειται στο γεγονός ότι αποτελεί ένααυτάρκες σύμπλεγμα που διαθέτει τεράστιους πόρουςκάθε είδους και τεράστιες ευκαιρίες. Όσο περισσότερο εργαζόμαστε για την αύξηση της συνδεσιμότητας της Ευρασίας και τη δημιουργία νέων τρόπων και μορφών συνεργασίας, τόσο πιο εντυπωσιακά είναι τα επιτεύγματά μας. Οι επιτυχείς επιδόσεις της Ευρασιατικής Οικονομικής Ένωσης, η ταχεία αύξηση του κύρους και του γοήτρου του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης, οι μεγάλης κλίμακας πρωτοβουλίες “Μία Ζώνη, Ένας
Δρόμος”, τα σχέδια πολυμερούς συνεργασίας για την κατασκευή του διαδρόμου μεταφορών Βορρά– Νότου και πολλά άλλα έργα, αποτελούν την αρχή μιας νέας εποχής, ενός νέου σταδίου στην ανάπτυξη της Ευρασίας. Είμαι βέβαιος γι’ αυτό. Τα σχέδια ολοκλήρωσης εκεί δεν αντιφάσκουν αλλά αλληλοσυμπληρώνονται–φυσικά, εάν πραγματοποιούνται από τις γειτονικές χώρες προς το δικό τους συμφέρον και όχι εισάγονται από εξωτερικές δυνάμεις με στόχο τη διάσπαση του ευρασιατικού χώρου και τη μετατροπή του σε ζώνη αντιπαράθεσης των μπλοκ. Η Ευρώπη, το δυτικό άκρο της Μεγάλης Ευρασίας θαμπορούσε επίσης να γίνει το φυσικό της τμήμα. Αλλά πολλοί από τους ηγέτες της εμποδίζονται από την πεποίθηση ότι οι Ευρωπαίοι είναι ανώτεροι από τους άλλους, ότι είναι κατώτερο των περιστάσεων να συμμετέχουν ως ίσοι σε επιχειρήσεις με άλλους. Αυτή η αλαζονεία τους εμποδίζει να δουν ότι οιίδιοι έχουν γίνει μια ξένηπεριφέρεια και στην πραγματικότητα έχουν μετατραπεί σε υποτελείς, συχνά χωρίς δικαίωμα ψήφου. Συνάδελφοι, Η κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης ανέτρεψε την ισορροπία των γεωπολιτικών δυνάμεων. Η Δύση αισθάνθηκε νικήτρια και κήρυξε μια μονοπολική παγκόσμια ρύθμιση, στην οποία μόνο η θέληση, ο πολιτισμός και τα συμφέροντά της είχαν δικαίωμα ύπαρξης. Τώρα αυτή η ιστορική περίοδος της απεριόριστης δυτικής κυριαρχίας στις παγκόσμιες υποθέσειςφτάνει στοτέλος της. Ο μονοπολικός κόσμος υποβιβάζεται στο παρελθόν. Βρισκόμαστε σε ένα ιστορικό σταυροδρόμι.Μας περιμένει ίσως η πιο επικίνδυνη, απρόβλεπτη και ταυτόχρονα πιο σημαντική δεκαετία από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Η Δύση αδυνατεί να κυβερνήσειτην ανθρωπότητα μόνη της και η πλειοψηφία των εθνών δεν θέλει πλέον να το ανέχεται αυτό. Αυτή είναι η κύρια αντίφαση της νέας εποχής. Για να παραθέσουμε ένα κλασικό παράδειγμα, πρόκειται για μια επαναστατική κατάσταση σε κάποιο βαθμό–οι ελίτ δεν μπορούνκαι οι άνθρωποι δεν θέλουν να ζουν έτσι πια. Αυτή η κατάσταση είναι γεμάτη με παγκόσμιες συγκρούσεις ή μια ολόκληρη αλυσίδα συγκρούσεων, η οποία αποτελεί απειλή για την ανθρωπότητα, συμπεριλαμβανομένης της ίδιας της Δύσης. Το κύριο ιστορικό καθήκον σήμερα είναι να επιλύσουμε αυτή την αντίφαση με τρόπο εποικοδομητικό και θετικό. Η αλλαγή των εποχών είναι μια επώδυνη αν και φυσική και αναπόφευκτη διαδικασία.Μια μελλοντική παγκόσμια ρύθμιση διαμορφώνεται μπροστά στα μάτια μας. Σε αυτή την παγκόσμια διευθέτηση, πρέπει να ακούσουμε τους πάντες, να λάβουμε υπόψη μας κάθε άποψη,κάθε έθνος, κοινωνία, πολιτισμό και κάθε σύστημαπαγκόσμιων προοπτικών, ιδεών και θρησκευτικών αντιλήψεων,χωρίς να επιβάλλουμεσε κανέναν μια και μόνη αλήθεια. Μόνο σε αυτό το θεμέλιο, κατανοώντας την ευθύνη μας για τις τύχες των εθνών και του πλανήτη μας, θαδημιουργήσουμε μια συμφωνία ανθρώπινου πολιτισμού. Στο σημείο αυτό, θα ήθελα να ολοκληρώσω τις παρατηρήσεις μου εκφράζοντας την ευγνωμοσύνη μου για την υπομονή που επιδείξατε κατά την ακρόασή τους. Σας ευχαριστώ πολύ. Πηγή: http://en.kremlin.ru/events/president/news/69695
Την περασμένη εβδομάδα, ο Ρώσος Πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν μίλησε στο Valdai Club, μια δεξαμενή σκέψης με έδρα τη Μόσχα, όπου συζητούνται σοβαρά θέματα και όπου διαμορφώνεται συχνά η ρωσική πολιτική. Με προσκάλεσαν να μιλήσω εκεί τον Δεκέμβριο του 2014, μετά την εξέγερση στην πλατεία Μεϊνταν στην Ουκρανία. Οι Ρώσοι πίστευαν ότι οργανλωθηκε από τις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες. Υποστήριξα ότι είναι δύσκολο να το πετύχεις και ότι ενώ η CIA μπορεί να κάνει πολλά πράγματα, τροφοδοτώντας μια επανάσταση, συμπεριλαμβανομένης της σίτισης, προμήθειας νερού και παροχής δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων σε έναν μικρό χώρο, αυτό δεν είναι ένα απο αυτά που μπορεί να πετύχει.
Οι ΗΠΑ μπορούσαν να μοιράσουν μπισκότα, όπως έκανε η βοηθός υπουργός Εξωτερικών για τις ευρωπαϊκές υποθέσεις για τον δικό της περίεργο λόγο, αλλά η εξέγερση του Μεϊντάν ήταν κυρίως μια καλά οργανωμένη αντίδραση σε έναν σθεναρά φιλορώσο πρόεδρο και της τεράστιας διαφθοράς του. Είπα ότι αν η εξέγερση ήταν αποτέλεσμα πραξικοπήματος, τότε έπρεπε να είναι το πιο κραυγαλέο πραξικόπημα στην ιστορία. Αυτό που εννοούσα, με ειρωνικά σαρκαστικό τρόπο, ήταν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έκαναν απολύτως τίποτα για να κρύψουν την ενθουσιώδη υποστήριξή τους. Τα ρωσικά μέσα ενημέρωσης εννοούσαν ότι ήταν στην πραγματικότητα το πιο κραυγαλέο πραξικόπημα στην ιστορία. Υπάρχει λόγος που δεν είμαι διπλωμάτης.
Οι Ρώσοι πίστευαν ότι επρόκειτο για δυτικό πραξικόπημα, ενώ οι Αμερικανοί το έβλεπαν ως έκφραση πολιτικής ανεξαρτησίας. Νομίζω ότι και οι δύο πλευρές ήταν ειλικρινείς. Από την άποψη των ΗΠΑ, μια δημοκρατική εξέγερση είχε το κατάλληλο αποτέλεσμα. Από τη ρωσική σκοπιά, ήταν ένα πρώτο βήμα προς την αποσταθεροποίηση της Ρωσίας. Οι Αμερικανοί απέρριψαν φυσικά τις ρωσικές ανησυχίες, Αλλά οι Ρώσοι δεν μπορούσαν να απορρίψουν την ιδέα ότι αυτό ήταν μόνο μια πράξη επιθετικότητας. Σε αυτό το σημείο το 2014 ξεκίνησε ο σημερινός πόλεμος.
Η Μόσχα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Ουκρανία, υπό τον αμερικανικό «έλεγχο», ήταν μια απειλή. Οκτώ χρόνια αργότερα, η Ρωσία ξεκίνησε έναν πόλεμο με σκοπό να επιβάλει τη θέλησή της στην Ουκρανία, για να καταστήσει σαφές στην περιοχή ότι η Ρωσία ήταν και πάλι μεγάλη δύναμη και να επιδείξει την αμερικανική αδυναμία. Είναι όλο και πιο απίθανο να επιτευχθεί κάτι από αυτά.
Τίποτα δεν είναι αδύνατο, αλλά είναι αρκετά τραβηγμένο για τον Πούτιν να επαναπροσδιορίσει τους όρους του πολέμου, αυτό ακριβώς που προσπάθησε να κάνει κατά τη διάρκεια της ομιλίας του στο Valdai Club. Είναι σημαντικό ότι δεν προσδιόρισε τις Ηνωμένες Πολιτείες ως τον βασικό εχθρό. Ο εχθρός, γι’ αυτόν, είναι η μεγάλη Δύση, η οποία είχε υποκύψει σε μια διαφθορά –νέα κοσμικά ήθη, ρευστότητα των φύλων και άλλες πολιτιστικές κακοτοπιές– που τώρα προσπαθεί να επιβάλει στη Ρωσία. Αυτή η διαφθορά υπονομεύει τη Δύση και η Ρωσία απλώς της αντιστέκεται, σύμφωνα με τον Πούτιν. (Υπήρχε επίσης μια ρητά θρησκευτική οπτική γωνία στην ομιλία.) Οι ρωσικές προσπάθειες στην Ουκρανία δεν είναι επομένως το σύνολο του πολέμου αλλά απλώς μια διάσταση μιας πολύ ευρύτερης γεωπολιτικής και πολιτιστικής σύγκρουσης. Το να ηττηθείς στην Ουκρανία, λοιπόν, δεν είναι το ίδιο με το να ηττηθείς σε αυτόν τον μεγαλύτερο αγώνα. Αυτό είναι λογικό αν ορίσετε τον πόλεμο στην Ουκρανία ως μια σταυροφορία ενάντια στην αλαζονεία της Δύσης και όχι ως ένα μέρος που θέλετε να ελέγξετε.
Ο Πούτιν έκτοτε κυκλοφόρησε μια δήλωση μέσω του εκπροσώπου του, Ντμίτρι Πεσκόφ, προτείνοντας διαπραγμάτευση. Αυτό ακολουθεί τη λογική της ομιλίας του Valdai.
Ο Πεσκόφ είναι ο εκπρόσωπος του Πούτιν και κατέχει αυτή τη θέση επειδή προσέχει τι λέει. Η προσφορά είναι πραγματική, αλλά εξακολουθεί να φαίνεται ότι ο Πούτιν ξεκινά μια σκληρή διαπραγμάτευση, όπως αποδεικνύεται από τις προσπάθειες να μπλοκάρει τις αποστολές ουκρανικών σιτηρών. Έχοντας επαναπροσδιορίσει πλήρως τον πόλεμο στην Ουκρανία ως εκστρατεία κατά του δυτικού ιμπεριαλισμού, δεν θα είναι εύκολο να διαπραγματευτεί μαζί του, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα διαπραγματευτεί καθόλου.
Last week, Russian President Vladimir Putin spoke at the Valdai Club, a Moscow-based think tank where serious matters are discussed, and where Russian policy is frequently shaped. I was invited to speak there in December 2014, after the Maidan uprising in Ukraine. The Russians believed it was engineered by American intelligence. I argued that that’s a hard thing to pull off without widespread dissatisfaction, and that while the CIA can do many things, fueling a revolution, including feeding, watering and supplying tens of thousands of people in a small space without end, isn’t one of them. The U.S. could hand out cookies, as the assistant secretary of state for European affairs did for her own strange reason, but the Maidan uprising was mostly an organically grown rebuke of a staunchly pro-Russia president and the massive corruption that surrounded him. I said that if the uprising was the result of a coup, then it had to be the most blatant coup in history. What I meant, in a wryly sarcastic way, was that the United States did absolutely nothing to hide its enthusiastic support. Russian media took it to mean that it was, in fact, the most blatant coup in history. There’s a reason I’m not a diplomat.
The Russians believed it was a Western coup, while the Americans saw it as an expression of political independence. I think both sides were sincere. From the U.S. point of view, a democratic uprising was an appropriate outcome. From the Russian point of view, it was a first step toward destabilizing Russia. The Americans dismissed Russian concerns, of course, but the Russians could not dismiss the idea that this was all but an act of aggression. It was at this point in 2014 that the current war was set in motion.
Moscow concluded that Ukraine, under American “control,” was a threat. Eight years later, Russia launched a war intended to impose its will on Ukraine, to make clear to the region that Russia was again a great power and to demonstrate American weakness. It is increasingly unlikely that any of this will be achieved.
Nothing is impossible, but it’s far-fetched enough for Putin to redefine the terms of war, which is precisely what he tried to do during his speech at the Valdai Club. Importantly, he did not identify the United States as the key enemy; the enemy, to him, is the West writ large, which had succumbed to a corruption – new secular mores, gender fluidity and other cultural bugaboos – that it is now trying to impose on Russia. That corruption is undermining the West, and Russia is merely standing up to it, according to Putin. (There was also an explicitly religious angle to the speech.) The Russian efforts in Ukraine are therefore not the whole of the war but merely one dimension of a much broader geopolitical and cultural conflict. Being defeated in Ukraine, then, is not the same as being defeated in this larger struggle. Which makes sense if you define the war in Ukraine as a crusade against the arrogance of the West rather than a place you mean to control.
Putin has since released a statement through his spokesman, Dmitry Peskov, offering to negotiate. This follows the logic of his Valdai speech.
Peskov is Putin’s spokesman, and he holds that position because he is careful about what he says. The offer is real, but it still seems as though Putin is setting up a tough negotiation, as evidenced by efforts to block shipments of Ukrainian grain. Having completely reframed the war in Ukraine as a campaign against Western imperialism, he isn’t going to be easy to negotiate with, but that doesn’t mean he won’t negotiate at all.
Ο Βρετανός καθηγητής Τιμ Σπέκτορ προτείνει να εμπιστευτούμε το… έντερό μας, καταρρίπτοντας παγιωμένες αντιλήψεις για τα τρόφιμα, τις δίαιτες και ό,τι κάνουμε προς όφελος της υγείας μας.
Από τον Ben Spencer / The Sunday Times / News Licencing /Απόδοση: Σίμος Καβαλιεράτος
Ο καθηγητής Τιμ Σπέκτορ έχει μια ξεκάθαρη θεωρία: σχεδόν ό,τι γνωρίζουμε για τη διατροφή είναι λάθος. Εδώ και δεκαετίες διδασκόμαστε ότι το παν είναι οι θερμίδες, αλλά και το ότι το φαγητό μας κατηγοριοποιείται ανάλογα με τους υδατάνθρακες, το λίπος και τις πρωτεΐνες. Μην παραλείπετε γεύματα, μας λένε. Κόψτε το κρέας. Να καταναλώνετε περισσότερο ψάρι. Να πίνετε οκτώ ποτήρια νερό την ημέρα. Όλες αυτές οι οδηγίες, λέει ο Σπέκτορ, είναι προβληματικές. Μπορεί να τον γνωρίζετε ως τον δημιουργό της Zoe Covid Symptom Study, μιας εφαρμογής που ξεφύτρωσε τον Μάρτιο του 2020 για την παρακολούθηση των συμπτωμάτων του κορωνοϊού σε όλο το Ηνωμένο Βασίλειο. Από τότε, ο επιδημιολόγος του King’s College του Λονδίνου έχει μια αρκετά συχνή παρουσία στη βρετανική τηλεόραση, σχολιάζοντας τα ποσοστά μόλυνσης και τη μεταβαλλόμενη φύση της Covid-19. Αλλά το πραγματικό πάθος του Σπέκτορ είναι η διατροφή. Συγκεκριμένα, το πόσο λανθασμένη άποψη έχουμε διαμορφώσει γι’ αυτήν.
FOOD FOR LIFE
«Δεν υπάρχει μία και μοναδική δίαιτα που θα λειτουργήσει για όλους, όπως δεν υπάρχει και μία σούπερ τροφή ή μία τοξική τροφή», γράφει ο Σπέκτορ στο νέο του βιβλίο, Food for Life: The New Science of Eating Well. «Εφόσον πρόκειται για ένα πραγματικό τρόφιμο, δεν μπορούμε να μιλάμε για κακά συστατικά». Παρ’ όλα αυτά, λέει, βρισκόμαστε εν μέσω μιας παγκόσμιας «διατροφικής κρίσης υγείας», με περισσότερους υπέρβαρους ανθρώπους παρά υποσιτισμένους για πρώτη φορά στην ιστορία. «Αν όλοι έτρωγαν καλύτερα, θα μπορούσαμε να αποτρέψουμε ή να καθυστερήσουμε το 50% των ασθενειών, όπως καρδιακές παθήσεις, αρθρίτιδα, άνοια, καρκίνος, διαβήτης τύπου 2, αυτοάνοσα νοσήματα και στειρότητα».
Στο επίκεντρο της θεωρίας του Σπέκτορ βρίσκεται η πεποίθηση ότι αυτό που κυρίως επηρεάζει το πώς αντιδρούμε στα τρόφιμα δεν είναι το γενετικό μας υλικό ή η κουλτούρα ή η εθνικότητά μας, αλλά με το μικροβίωμά μας – τα βακτήρια στο έντερό μας. Υπάρχουν τόσα βακτήρια όσα και τα ανθρώπινα κύτταρα στο σώμα μας. Είμαστε, όπως το θέτει ο ίδιος, «μισός άνθρωπος, μισός ζωύφιο», και αυτά τα βακτήρια έχουν τεράστια επιρροή στον τρόπο με τον οποίο μεταβολίζουμε τα τρόφιμα.
Αυτό εξηγεί γιατί ο καθένας μας ανταποκρίνεται τόσο διαφορετικά σε αυτά που τρώει. Γενετικά, είμαστε εξαιρετικά όμοιοι –οι άνθρωποι μοιράζονται το 99,7% της γενετικής ποικιλομορφίας–, αλλά έχουμε κοινό μόλις το 25% του εντερικού μας μικροβιώματος. Η έρευνα του Σπέκτορ έδειξε ότι ακόμα και οι πανομοιότυποι δίδυμοι –που μοιράζονται τα ίδια γονίδια και κοινό κοινωνικό περιβάλλον, το κλασικό ζήτημα φύσης και ανατροφής– συχνά έχουν εντελώς διαφορετικές αντιδράσεις στο ίδιο φαγητό. «Είμαστε όλοι μοναδικοί», γράφει. «Δεν υπάρχει τέλεια δίαιτα ή σωστός τρόπος διατροφής που να λειτουργεί για όλους».
Συναντώ τον Σπέκτορ στον τρίτο όροφο του νοσοκομείου Σεντ Τόμας στο κεντρικό Λονδίνο. Μετά τη φασαρία των ορόφων των κλινικών από κάτω, το τμήμα Έρευνας Διδύμων και το τμήμα της Γενετικής Επιδημιολογίας, τα οποία διευθύνει ο Σπέκτορ, είναι ένα εξαιρετικά ήρεμο μέρος. Δύο πανομοιότυπες μεσήλικες γυναίκες κάθονται στον διάδρομο, περιμένοντας το ραντεβού τους. Το γραφείο του Σπέκτορ είναι ένα μεγάλο αλλά λειτουργικό δωμάτιο με χρηστικά έπιπλα του NHS και μερικές φωτογραφίες άγριας ζωής κρεμασμένες στους τοίχους. Αλλά η θέα, από τα μεγάλα παράθυρα, στον Τάμεση και στο κτίριο του Κοινοβουλίου είναι πραγματικά μαγευτική. Ο Σπέκτορ, 64 ετών, λεπτός και πολύ μαυρισμένος, φοράει ένα ποδηλατικό νέον ροζ μπλουζάκι με παντελόνι κοστουμιού. Ένα ακριβό ποδήλατο στηρίζεται στον τοίχο του διαδρόμου. Ο Σπέκτορ βρίσκεται εδώ από το 1993, όταν δημιούργησε το Βρετανικό Μητρώο Ενηλίκων Διδύμων (UK Adult Twin Registry), ένα πρόγραμμα παρακολούθησης της υγείας 10.000 διδύμων σε όλη τη χώρα.
Σε αυτό το διάστημα, ο Σπέκτορ άλλαξε την εστίαση της έρευνάς του πέντε φορές, αλλά η διοίκηση τον αφήνει στην ησυχία του. «Όσο συνεχίζω να φέρνω επιχορηγήσεις και να δημοσιεύω άρθρα, δεν με ενοχλούν», δηλώνει. Συνέχισε να εργάζεται ως κλινικός ιατρός, με εξειδίκευση στη ρευματολογία, μέχρι που ξεκίνησε η πανδημία, όταν αποφάσισε να αφοσιωθεί στην έρευνα.
Αρχίζω ομολογώντας ότι έχω μπερδευτεί από μια κεντρική αντίφαση στο τελευταίο του βιβλίο. Αν ο καθένας από εμάς αντιδρά διαφορετικά στις τροφές, πώς είναι δυνατόν να παρέχει οποιαδήποτε γενική διατροφική οδηγία; Αν όλες οι σταθερές για τη διατροφή μας είναι λάθος, αν οι θερμίδες είναι άνευ σημασίας και τα κορεσμένα λίπη δεν είναι τελικά και τόσο κακά για την υγεία μας, τότε τι στο καλό πρέπει να τρώμε; Αυτή ακριβώς αναγνωρίζει και ο ίδιος ότι είναι η πρόκληση, την οποία προσπαθεί και να ξεπεράσει. «Αυτό το βιβλίο έχει ως στόχο να αναλύσει λεπτομερώς τα τρόφιμα και να ενημερώσει το κοινό επαρκώς, ώστε να μπορεί να αποφασίσει ο καθένας μόνος του», λέει. «Τι είναι η χημεία της διατροφής; Πώς επηρεάζει το σώμα και την υγεία μας;»
ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΤΡΟΦΩΝ
Το Food for Life είναι η τρίτη του απόπειρα στο θέμα. Το 2015 δημοσίευσε το The Diet Myth, στο οποίο μας εισήγαγε στον κόσμο του μικροβιώματος, μια ριζοσπαστική νέα θεωρία τότε. Το 2020 ακολούθησε το Spoon Fed. «Αυτό περιείχε όλο τον θυμό μου», δηλώνει. Κατέρριψε τις θερμίδες ως έναν ουσιαστικό δείκτη διατροφής και έβαλε στο στόχαστρο τη βιομηχανία τροφίμων για τις τακτικές παραπλάνησης των καταναλωτών. Αυτό το τρίτο βιβλίο, λέει, είναι μια προσπάθεια να απαντήσει τις πολλές ερωτήσεις των αναγνωστών: Είναι το ψωμί ολικής άλεσης καλό για την υγεία; Είναι το πλήρες γιαούρτι οκέι;
«Δεν ξέρουμε τα πάντα για κάθε διαφορετικό τύπο φαγητού και το πώς αντιδρά με το μικροβίωμα του εντέρου», δηλώνει. «Και μπορεί να μη μάθουμε και ποτέ. Αλλά ξέρουμε κάποια πράγματα». Αν τρως ένα φαγητό που ανεβάζει τα επίπεδα σακχάρου (και αυτά τα φαγητά διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο) ή αν εμμένει λίπος στο αίμα μετά από κάποιο γεύμα, «τότε ναι, αυτά είναι βλαβερά», δηλώνει. «Αν το έντερό σας είναι γεμάτο οργανισμούς που χαρακτηρίζονται από μη ποικιλομορφία και φλεγμονώδη διάθεση, τότε αυτό είναι κακό».
Επειδή υπάρχουν μόνο μερικοί διατροφικοί κανόνες που μπορούν να εφαρμοστούν στον ευρύτερο πληθυσμό, ο Σπέκτορ εξετάζει τις νεότερες επιστημονικές έρευνες για τον κάθε τύπο τροφής ξεχωριστά. Εξηγεί ότι τα μούρα τονώνουν το ανοσοποιητικό σύστημα, γιατί είναι γεμάτα πολυφαινόλες – τα φυτά χρησιμοποιούν ως αμυντικό μηχανισμό αυτές τις ουσίες, οι οποίες κάνουν θαύματα και για τη δική μας άμυνα. Λαχανικά και φρούτα με έντονο χρώμα, όπως τα παντζάρια, τα πορτοκάλια σαγκουίνι και οι μελιτζάνες, είναι ωφέλιμα για την υγεία μας, γιατί αυτά τα χρώματα αποτελούν ένδειξη για την παρουσία ευεργετικών ουσιών. Προϊόντα χωρίς έκπτωση στα λιπαρά είναι συνήθως καλύτερα από τις «διαιτητικές» εκδοχές τους, εξηγεί. Και δεν υπάρχουν πολλές ενδείξεις ότι τα κορεσμένα λιπαρά μειώνουν τη διάρκεια ζωής μας, ενώ τα προϊόντα με μειωμένα λιπαρά είναι γεμάτα ζάχαρη και χημικά. Η μαύρη σοκολάτα είναι καλύτερη από τη λευκή, καθώς και η σποραδική κατανάλωση υψηλής ποιότητας κόκκινου κρέατος δεν είναι χειρότερη (ίσως και καλύτερη για το περιβάλλον) από την κατανάλωση πολλών ψαριών, των οποίων οι πληθυσμοί συνεχώς μειώνονται.
Υπάρχουν βέβαια κάποιοι γενικοί κανόνες. Η μέτρηση θερμίδων, λέει ο Σπέκτορ, δεν οδηγεί σε μακροπρόθεσμη απώλεια βάρους και έχει μάλλον αρνητικό αντίκτυπο για τη γενικότερη υγεία μας. Δίαιτες που υπόσχονται θαυματουργά αποτελέσματα είτε πρόκειται για τη μέθοδο 5:2, τη δίαιτα paleo, είτε για πρωτεϊνούχα ροφήματα– αποτελούν συνταγή για σίγουρη αποτυχία. «Κάθε δίαιτα λειτουργεί για δώδεκα εβδομάδες, αλλά σε διάστημα χρόνου έχουν αντίθετο αποτέλεσμα», λέει. Η άσκηση είναι καλή για τη σωματική αλλά και την ψυχική μας υγεία –ο Σπέκτορ βγάζει βόλτα το ακριβό ποδήλατο που είδα στον διάδρομο πέντε ώρες την εβδομάδα– αλλά, αν δεν τρέχετε μαραθώνιους, δεν θα δείτε μεγάλη διαφορά στο βάρος σας.
Οι περισσότερες επίσημες οδηγίες σε σχέση με τη διατροφή, λέει, είναι αυθαίρετες. Η κατανάλωση οκτώ ποτηριών νερού την ημέρα, που εξακολουθεί να αποτελεί μέρος των επίσημων οδηγιών, δεν κάνει τίποτε άλλο από το να αυξάνει τις πωλήσεις εμφιαλωμένου νερού. Οδηγηθείτε από το σώμα σας, λέει, αν δεν διψάτε, δεν υπάρχει λόγος να πίνετε οκτώ ποτήρια την ημέρα. Αν ο καθηγητής έχει μια βασική αρχή, αυτή είναι ότι τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα –αυτά δηλαδή που θα μπορούσαν να φτιαχτούν μόνο σε εργοστάσιο ή που δεν τα αναγνωρίζουμε ως «πραγματικό τρόφιμο» ή που περιέχουν δεκάδες συστατικά– πιθανόν να μην είναι καλά για την υγεία μας. Οι φρέσκες φράουλες, για παράδειγμα, δεν έχουν καμία σχέση, ως προς τη διατροφική τους αξία, με ένα επιδόρπιο γιαουρτιού με γεύση φράουλας. Και ένα φρέσκο καλαμπόκι δεν έχει παρά μόνο ελάχιστα κοινά με ένα σακουλάκι κορνφλέικς. «Αυτά τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, που αποτελούνται από πολλές χημικές ουσίες, μας κάνουν να μην αισθανόμαστε ποτέ κορεσμό, να υπερκαταναλώνουμε, ενώ ταυτόχρονα αυξάνουν τους κινδύνους ασθενειών και πρόωρου θανάτου», γράφει. Το να μαγειρεύετε για τον εαυτό σας όσο το δυνατόν περισσότερο χρησιμοποιώντας φρέσκα, μη επεξεργασμένα συστατικά σημαίνει ότι τουλάχιστον ξέρετε τι τρώτε.
ΤΡΙΑΝΤΑ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ ΦΡΟΥΤΑ
Συμβουλή, επίσης, του Σπέκτορ είναι να προσπαθούμε να τρώμε τριάντα διαφορετικά φρούτα και λαχανικά την εβδομάδα. Προτείνει, επίσης, να καταναλώνουμε πολλά προϊόντα που έχουν υποστεί ζύμωση, όπως κίμτσι, κομπούτσα και γιαούρτι, τα οποία ενισχύουν τη χλωρίδα του εντέρου. Μέχρι στιγμής, αυτές οι οδηγίες μοιάζουν σαν να έχουν ξεπηδήσει από κάποιο βιβλίο συνταγών του Γιόταμ Οτολένγκι. Αν μεγαλώνετε μικρά παιδιά ή αν δυσκολεύεστε με τα έξοδα διαβίωσης εν μέσω της μεγαλύτερης κρίσης κόστους ζωής εδώ και τριάντα χρόνια, είναι πράγματι πρακτικό να αγοράζετε τριάντα διαφορετικές ποικιλίες φρούτων και λαχανικών την εβδομάδα ή να προμηθεύεστε κομπούτσα υψηλής ποιότητας;
Ο Σπέκτορ αντιλαμβάνεται την ερώτηση ως ένα εύλογο επιχείρημα. «Δεν λέω ότι έχω βρει λύση για τα προβλήματα διαβίωσης του κόσμου», εξηγεί. «Προσπαθώ να δώσω στους ανθρώπους τα εργαλεία και μετά οι ίδιοι μπορούν να αποφασίσουν τι αξία θα τους δώσουν στη ζωή τους. Προσπαθώ να μην είμαι ελιτιστής και να μη λέω ότι όλοι πρέπει να ακολουθήσουμε έναν συγκεκριμένο τρόπο ζωής». Επισημαίνει όμως ότι τα φασόλια σε κονσέρβα είναι γεμάτα πρωτεΐνες και φυτικές ίνες, τα κατεψυγμένα μπιζέλια είναι γεμάτα θρεπτικά συστατικά και τα πακέτα με φθηνό ρύζι για φούρνο μικροκυμάτων μπορεί να είναι πιο θρεπτικά από τις ακριβότερες αποξηραμένες ποικιλίες.
Ο Σπέκτορ, του οποίου τα παιδιά, η Σόφι και ο Τομ, είναι τώρα 32 και 30 ετών αντίστοιχα, λέει: «Για τους γονείς μικρών παιδιών, το να βγάλουν τη μέρα τους είναι το πιο σημαντικό πράγμα. Αλλά πιστεύω ότι μέρος της γονικής μέριμνας είναι να διδάσκεις στα παιδιά για το φαγητό». Τα παιδικά μενού στα εστιατόρια είναι, λέει, ένα «έκτρωμα» και θα πρέπει να απαγορευτούν, επειδή τα παιδιά θα πρέπει να εκτίθενται στο φαγητό των ενηλίκων νωρίς στη ζωή τους. Όμως, προσθέτει: «Εγώ μεγάλωσα με μια αρκετά απαίσια διατροφή και είμαι ακόμη ζωντανός». Γεννήθηκε το 1958 από ένα πολυάσχολο επαγγελματικό ζευγάρι στο βόρειο Λονδίνο. Ο πατέρας του ήταν ακαδημαϊκός γιατρός και η μητέρα του φυσιοθεραπεύτρια και η ζωή της οικογένειας στο σπίτι δεν άφηνε πάντα χρόνο για μαγείρεμα. «Συνηθίζαμε να τρώμε ραβιόλια από κονσέρβες – αυτό ήταν μια μεγάλη, μεγάλη απόλαυση για εμάς», λέει. «Υπήρχαν πολλές σούπες σε κονσέρβα, πολλές πατάτες, ψαροκροκέτες, λουκάνικα. Και άπειρα γλυκά δημητριακά πρωινού. Εμένα μου άρεσαν πολύ τα Frosties. Όπως φαντάζεστε, είχα κάνει πολλές επισκέψεις στον οδοντίατρο. Η μητέρα μου ήταν Αυστραλή και περάσαμε κάποιο διάστημα εκεί. Αυτό σήμαινε πολλά αυγά και κρέας, οπότε η διατροφή ήταν ελαφρώς βελτιωμένη για τα περίπου δύο χρόνια που ήμασταν εκεί. Αλλά ήταν η δεκαετία του ’60 και του ’70, ήταν μια διαφορετική εποχή. Δεν τρώγαμε σνακ, δεν πίναμε αναψυκτικά συχνά. Οπότε δεν ήταν τόσο τρομερά τα πράγματα».
Αφότου έγινε και επισήμως ιατρός στο νοσοκομείο Σεντ Μπαρτόλομιου του Λονδίνου, ο Σπέκτορ ειδικεύτηκε στη ρευματολογία, θεραπεύοντας διαταραχές των αρθρώσεων και των μυών. Αλλά τον τράβηξε επίσης και η επιδημιολογία, ένας ακαδημαϊκός κλάδος στον οποίο μελετώνται πληθυσμοί για την ανίχνευση των αιτιών των ασθενειών και των τάσεων στην υγεία. Διορίστηκε ως σύμβουλος ρευματολόγος στο Σεντ Τόμας, αλλά συνέχισε να ασχολείται με το πάθος του για την επιδημιολογική έρευνα, εξετάζοντας μια σειρά ασθενειών, από την οστεοαρθρίτιδα έως τον διαβήτη, μέσα από τη σκοπιά των διδύμων. Στη δεκαετία του ’90, η γενετική αναδεικνυόταν ως βασικός τομέας στη μελέτη των καθοριστικών παραγόντων της υγείας. «Έτσι, δίδαξα τον εαυτό μου γενετική», λέει ο Σπέκτορ. «Έχει να κάνει σε μεγάλο βαθμό με την εκμάθηση της ορολογίας. Πρέπει να μένεις στο πίσω μέρος της αίθουσας διαλέξεων μέχρι να μπορείς να μιλήσεις τη γλώσσα. Και μετά μπορείς να πας μπροστά». Έγινε κορυφαίος ειδικός στον κλάδο, αλλά μετά από λίγα χρόνια άρχισε να δυσανασχετεί. Ως ειδικός στα δίδυμα, γνώριζε ότι ακόμα και τα αδέλφια με πανομοιότυπο DNA είχαν συχνά πολύ διαφορετικές εκβάσεις υγείας. «Νομίζω ότι είχαμε φτάσει κατά κάποιον τρόπο στο αποκορύφωμα της γενετικής. Ήξερα ότι έπρεπε να υπάρχει κάτι περισσότερο από τα γονίδια».
Για ένα διάστημα γοητεύτηκε από την επιγενετική, έναν τομέα που βασίζεται στην ιδέα ότι τα γονίδια ενεργοποιούνται και απενεργοποιούνται από περιβαλλοντικούς παράγοντες και ότι αυτό μπορεί να έχει εξίσου μεγάλη επίδραση στην υγεία με τον ίδιο τον γενετικό κώδικα. «Σκέφτηκα ότι αυτό θα μπορούσε να είναι το μεγάλο πράγμα που έψαχνα», λέει. «Έγραψα ακόμα και ένα βιβλίο γι’ αυτό, το οποίο δεν διάβασε κανείς. Ήταν θεωρητικά μια υπέροχη ιδέα, αλλά δεν αποδείχθηκε – το μέγεθος των περιβαλλοντικών επιδράσεων δεν ήταν αρκετά μεγάλο. Έτσι έψαχνα για κάτι άλλο. Τότε εμφανίστηκε το μικροβίωμα».
ΣΟΚ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ
Οι επιστήμονες στις ΗΠΑ είχαν αρχίσει να μιλούν για τη σύνδεση εντέρου και εγκεφάλου και τον αντίκτυπο των βακτηρίων στις λειτουργίες του ανθρώπινου σώματος. «Πήγα σε μερικές διαλέξεις και είπα, ουάου, αυτό θα είναι το θέμα με το οποίο θα ασχολούμαστε τα επόμενα χρόνια». Αυτή η επιφοίτηση συνέπεσε με μια δραστική αλλαγή στην προσωπική του ζωή. Το 2011, ενώ έκανε σκι στις Άλπεις, στα ιταλοαυστριακά σύνορα, ο Σπέκτορ άρχισε ξαφνικά να βλέπει τα πράγματα διπλά. Η αρτηριακή του πίεση εκτοξεύτηκε στα ύψη. Το μυαλό του σκεφτόταν πιθανότητες: όγκος, σκλήρυνση κατά πλάκας, εγκεφαλικό επεισόδιο. Τελικά διαγνώστηκε με απόφραξη στην παροχή αίματος στον μυ του ματιού.
Τα προβλήματα με τα μάτια διήρκεσαν τρεις μήνες και με τον καιρό ο Σπέκτορ ανέκαμψε πλήρως. Ήταν όμως μια αφορμή για να αλλάξει τον τρόπο ζωής του. Συνειδητοποίησε ότι είχε πάρει βάρος χωρίς να το καταλάβει. Ήταν 84 κιλά και είχε μεγαλώσει η περιφέρεια της μέσης του. «Εμφάνιζα τυπικά “συμπτώματα” ενός ανθρώπου που περνούσε ένα σοκ με την υγεία του», λέει. «Σε κάνει να σκέφτεσαι ξαφνικά όλες αυτές τις συστάσεις για τον τρόπο ζωής σε ατομικό επίπεδο – πριν, το σκεφτόμουν μόνο με όρους πληθυσμού. Αυτή ήταν η μεγάλη αλλαγή που, εντελώς εγωιστικά, με οδήγησε στο να ενδιαφερθώ για τη διατροφή». Στην αρχή δοκίμασε να γίνει χορτοφάγος, κάτι που κράτησε έναν μήνα. Στη συνέχεια άρχισε να πειραματίζεται με διαφορετικά είδη τροφίμων. Και μετά ανακάλυψε το μικροβίωμα. Πριν από πέντε χρόνια ίδρυσε την εταιρεία διατροφής Zoe με επενδυτές από τις ΗΠΑ. «Συγκεντρώσαμε τα χρήματα για να κάνουμε δυόμισι χρόνια έρευνας μέσα από τη σκοπιά των διδύμων. Με βάση αυτές τις μελέτες έχουμε τώρα ένα οικιακό κιτ που ελέγχει τα μικρόβια στο έντερο, το σάκχαρο και τα λίπη στο αίμα, στο οποίο κιτ μπορεί κανείς να καταγράψει τα γεύματά του». Το αποτέλεσμα είναι ένας εξατομικευμένος κατάλογος τροφίμων, με το καθένα να λαμβάνει μια βαθμολογία με άριστα το 100. «Ουσιαστικά, σας υποδεικνύει ποιες τροφές πρέπει να αυξήσετε και ποιες πρέπει να μειώσετε».
Το πρόγραμμα Zoe, το οποίο λανσαρίστηκε στις ΗΠΑ λίγο πριν από την πανδημία και στο Ηνωμένο Βασίλειο αυτό το καλοκαίρι, κοστίζει 260 λίρες για τις εξετάσεις και την εφαρμογή, στη συνέχεια 60 λίρες για έναν μήνα ή 300 λίρες για έναν χρόνο παρακολούθησης με διατροφολόγο. Περίπου 30.000 άτομα έχουν εγγραφεί και 245.000 βρίσκονται σε λίστα αναμονής. Αλλά για όσους διστάζουν να ξοδέψουν τόσα χρήματα –ή έχουν κολλήσει στη λίστα αναμονής– ο Σπέκτορ έχει τυπώσει τις δικές του βαθμολογίες στο πίσω μέρος του βιβλίου του, για να δώσει μια ένδειξη για το πώς οι διάφορες τροφές επηρεάζουν τη δική του υγεία.
«Άλλαξα εντελώς το πρωινό μου», λέει. «Συνήθιζα να τρώω μούσλι, γάλα με χαμηλά λιπαρά, χυμό πορτοκαλιού και τσάι». Αλλά το μούσλι, σύμφωνα με το Zoe, είναι πολύ κακό γι’ αυτόν, παίρνοντας βαθμολογία μόλις τέσσερα στα 100, επειδή έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση του σακχάρου στο αίμα. Τον χειμώνα, όταν συνήθιζε να τρώει κουάκερ κάθε μέρα, επέλεγε ένα είδος βρόμης, την οποία θεωρούσε υγιεινή. Το Zoe τής έδωσε βαθμολογία δέκα στα 100. Όταν τρώει περιστασιακά κουάκερ, τώρα επιλέγει ποικιλίες βρόμης που χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να μουλιάσουν και να μαγειρευτούν, αλλά του δίνουν βαθμολογία 40 στα 100.
Τις περισσότερες ημέρες –αν φάει πρωινό– τρώει πλέον γιαούρτι με πλήρη λιπαρά (μια τροφή που έχει υποστεί ζύμωση) με ξηρούς καρπούς και σπόρους (γεμάτους πολυφαινόλες) και μαύρο καφέ (που μειώνει τον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων). «Αυτές οι μικρές αλλαγές μπορούν στην πραγματικότητα να κάνουν πολύ μεγάλη διαφορά μακροπρόθεσμα», λέει.
Απλά βήματα για ένα υγιές έντερο
→ Επιδιώξτε να κοιμάστε τουλάχιστον επτά ώρες την ημέρα και να ασκείστε τακτικά – προσπαθήστε να κινείστε καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας και κάντε κάτι πιο έντονο δύο φορές την εβδομάδα.
→ Τρώτε φρούτα και λαχανικά με υψηλή περιεκτικότητα σε πολυφαινόλες (τα έντονα χρώματα είναι καλό σημάδι) και φυτικές ίνες.
→ Προσπαθήστε να τρώτε έως και 30 φυτικές ποικιλίες κάθε εβδομάδα, συμπεριλαμβανομένων των ξηρών καρπών, των σπόρων και των μπαχαρικών.
→ Αποφύγετε το τσιμπολόγημα και προσπαθήστε να μένετε νηστικοί περιστασιακά για τουλάχιστον 12 ώρες κατά τη διάρκεια της νύχτας.
→ Επιμείνετε σε μέτριες ποσότητες αλκοόλ, καταναλώνοντας ιδανικά ποτά με υψηλή περιεκτικότητα σε πολυφαινόλες. Σε αυτά περιλαμβάνονται το κόκκινο κρασί και ο μηλίτης.
→ Τρώτε λιγότερο αλλά ποιοτικότερο κρέας και ψάρι.
→ Αγνοήστε τον αριθμό των θερμίδων και αναζητήστε τρόφιμα με υψηλότερη διατροφική ποιότητα. Αποφύγετε τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα.
→ Τρώτε τακτικά μύκητες.
→ Τροφές πλούσιες σε πρεβιοτικές ίνες (πράσα, κρεμμύδια, αγκινάρες και λάχανα) είναι ευεργετικές για το μικροβίωμά σας.
→ Μη χρησιμοποιείτε συμπληρώματα, εκτός αν είστε άρρωστοι ή έγκυοι – δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι λειτουργούν για τους περισσότερους ανθρώπους.
→ Κατανοήστε ότι «η τροφή είναι φάρμακο» και η σωστή διατροφή μπορεί να είναι εξίσου αποτελεσματική με πολλά φάρμακα.
→ Όταν τρώτε έτοιμα τρόφιμα, επιλέξτε τα λιγότερο επεξεργασμένα με τα λιγότερα συστατικά.
→ Μην ακολουθείτε ό,τι κάποιος άλλος λέει ότι του κάνει καλό – κανείς δεν αντιπροσωπεύει τον μέσο όρο.
→ Μαγειρέψτε για τον εαυτό σας όποτε μπορείτε.
→ Κάθε μέρα να τρώτε κάτι που έχει υποστεί ζύμωση το γιαούρτι, το κίμτσι και η κομπούτσα είναι καλά παραδείγματα– και πειραματιστείτε με τη ζύμωση.
Τι συνέβη το βράδυ της 16ης/10/2018, όταν ο Ν. Κοτζιάς έστειλε στην προεδρία τα έγγραφα για επέκταση των χωρικών υδάτων
Στο επεισοδιακό υπουργικό συμβούλιο της 16ης Οκτωβρίου 2018 η σύγκρουση μεταξύ των τότε υπουργών Εξωτερικών και Αμυνας, Νίκου Κοτζιά (δεξιά) και Πάνου Καμμένου (κέντρο), είχε ως αποτέλεσμα την παραίτηση του πρώτου. Το ίδιο βράδυ ο κ. Κοτζιάς έστειλε στο Προεδρικό Μέγαρο τα διατάγματα για την επέκταση στα 12 ν.μ., όμως ο τότε Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Προκόπης Παυλόπουλος, έδωσε εντολή να μην παραληφθούν…
Περίπου στις 9 το βράδυ της Τρίτης 16 Οκτωβρίου 2018, ένα ελαφρό αεράκι που θύμιζε άνοιξη επικρατούσε στη οδό Ονείρων της εξουσίας, στην Ηρώδου Αττικού, παραπλεύρως του Εθνικού Κήπου, και κινούσε απαλά τις κουρτίνες του Προεδρικού Μεγάρου καθώς περνούσε από τα μισάνοιχτα παράθυρα. Η αντίθεση με τις θυελλώδεις πολιτικές εξελίξεις ήταν πλήρης. Επί Παυλόπουλου, η 9η απογευματινή θεωρείτο ακόμη «μεσημεράκι» στο Προεδρικό Μέγαρο. Ο Πρόεδρος συχνά παρέμενε στο γραφείο του έως μετά τα μεσάνυχτα. Πολύ περισσότερο εκείνο το βράδυ των διενέξεων και των παραιτήσεων…
Ο Δημήτρης Κρίκας, επικεφαλής της Ασφάλειας της Προεδρίας πήρε εντολή από τον Παυλόπουλο να σπεύσει στην πλαϊνή είσοδο του Προεδρικού Μεγάρου επί της οδού Βασιλέως Γεωργίου. Η ρητή εντολή στον Μεσσήνιο υποστράτηγο ήταν να εξασφαλίσει ώστε να μην παραληφθούν τα έγγραφα που μόλις είχε διαμηνύσει ότι θα αποστείλει στην Προεδρία ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς. Κάτι τέτοιο δεν είχε ξανασυμβεί στα χρονικά της Προεδρίας της Δημοκρατίας. Οχύρωση της Προεδρίας προ εγγράφων από το ΥΠΕΞ; Τι έγγραφα ήταν αυτά; Γιατί δεν έπρεπε να εισέλθουν στο Προεδρικό Μέγαρο;
Η αρχή της περιπέτειας εντοπίζεται μία εβδομάδα νωρίτερα, στις 9 Οκτωβρίου, στην Ουάσιγκτον. Εκεί βρισκόταν ο υπουργός Αμυνας Πάνος Καμμένος. Ο Καμμένος, που δεν μπορούσε να χωνέψει τη Συμφωνία των Πρεσπών, είπε στον υφυπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ για τις Ευρωπαϊκές Υποθέσεις, Γουές Μίτσελ, ότι κατά τη γνώμη του η Συμφωνία «δεν θα επικυρωνόταν από την ΠΓΔΜ» και ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να συμπράξει με χώρες της περιοχής σε ένα «εναλλακτικό σχέδιο». Ενα σύμφωνο αμυντικής συνεργασίας κατάλληλο για να αναχαιτίσει τη ρωσική διείσδυση στα Βαλκάνια, αφήνοντας κατά μέρος την ονομασία των Σκοπίων.
Τα μηνύματα
Ο Κοτζιάς, που ήταν ο αρχιτέκτονας της Συμφωνίας των Πρεσπών, έπνεε μένεα κατά του Καμμένου, ο οποίος ήδη από τον Ιούλιο του 2018 είχε αρχίσει να τον «κουρδίζει» με απειλητικά μηνύματα που έστελνε στο κινητό του. Μηνύματα του θέρους του 2018 που σήμερα μοιάζουν σαν να βγαίνουν από το τηλεοπτικό σίριαλ «Αυτή η νύχτα μένει», όπως «Θα σε ξεφτιλίσω δημόσια» και «Μαζέψου γιατί θα σε τελειώσω», είδαν αργότερα το φως της δημοσιότητας και αποτέλεσαν τη βάση για τη μηνυτήρια αναφορά στην Εισαγγελία του Αρείου Πάγου που κατέθεσε ο Κοτζιάς κατά του Καμμένου στις 18 Φεβρουαρίου 2019. Ο Κοτζιάς θύμωσε ακόμη περισσότερο το πρωί της 10ης Οκτωβρίου 2018, όταν έφθασαν στην Αθήνα λόγω της επτάωρης διαφοράς ώρας τα μαντάτα για την πληθωρική δραστηριότητα του Καμμένου στην Ουάσιγκτον.
Τα «νυχτερινά» sms και η Ουάσιγκτον δεν ήταν η μοναδική πρόκληση. Η πλευρά Κοτζιά ισχυρίζεται ότι πληροφορήθηκε πως η αναπληρώτρια γενική γραμματέας του ΝΑΤΟ Ρόουζ Γκερτμέλερ είχε καταγράψει σε μυστικές εκθέσεις της έπειτα από επισκέψεις της στην Αθήνα ότι το καλοκαίρι ο Καμμένος διακινούσε την άποψη πως η Ελλάδα κινδυνεύει ακόμη και από εκδήλωση πραξικοπήματος αν περάσει η Συμφωνία των Πρεσπών. «Θα τον αφήσουμε να γίνει ένας Γαρουφαλιάς που απειλεί ότι θα γίνει πραξικόπημα;», φέρεται να είπε ο Κοτζιάς οργισμένος στον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα, κάνοντας έναν παραλληλισμό του Καμμένου με τον υπουργό Αμυνας της κυβέρνησης της Ενωσης Κέντρου το καλοκαίρι του 1965, που ήθελε να αποπέμψει ο Γεώργιος Παπανδρέου, αλλά επέμενε να διατηρήσει στη θέση του ο βασιλιάς Κωνσταντίνος. Επιπλέον, ο Καμμένος φέρεται να έλεγε στις εμπιστευτικές επαφές του με αξιωματούχους της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας (που σίγουρα έχουν μεγάλη υπομονή) ότι η ιδανική λύση για την ΠΓΔΜ θα ήταν ο διαμελισμός της μεταξύ Ελλάδας, Αλβανίας και Βουλγαρίας. Κάπως έτσι, η νέα πρόταση Καμμένου στον Μίτσελ ήταν αρκετή για να ξεχειλίσει το ποτήρι στο υπουργείο Εξωτερικών.
Ο Καμμένος επέστρεψε στην Ελλάδα και μία εβδομάδα μετά, τη Δευτέρα 15 Οκτωβρίου, στις 3.10 το μεσημέρι, εμφανίστηκε χωρίς γραβάτα στην είσοδο της Λέσχης Αξιωματικών Ενόπλων Δυνάμεων (ΛΑΕΔ) στην οδό Ρηγίλλης για να υποδεχθεί τον πρωθυπουργό. Τρία λεπτά αργότερα έφθασε από την οδό Μουρούζη ο Τσίπρας, φορώντας τζιν παντελόνι και μαύρο καπιτονέ γιλέκο πάνω από λευκό πουκάμισο. Το μυστικό γεύμα στη σάλα με τις ροτόντες στο υπερυψωμένο ισόγειο της ΛΑΕΔ με το παλιομοδίτικο μωσαϊκό που έχει θέα στο Λύκειο του Αριστοτέλη περιελάμβανε αγκινάρες α λα πολίτα, σαρδέλα φούρνου, πέρκα με πατατοσαλάτα, ρολό κοτόπουλο με ρύζι και κοντοσούβλι με πατάτες τηγανητές. Αξίζει να προσθέσουμε ότι η ποιότητα του εστιατορίου της ΛΑΕΔ είναι ένα από τα καλύτερα κρυμμένα μυστικά των Ενόπλων Δυνάμεων.
Η γαστριμαργική απόλαυση διευκόλυνε τον στόχο της συνάντησης, που ήταν να συμφωνήσουν οι δύο ηγέτες ότι παρά τις εντάσεις, η αγαστή συνεργασία τους θα συνεχιζόταν τουλάχιστον έως την άνοιξη του 2019, όταν θα έφθανε η Συμφωνία των Πρεσπών προς ψήφιση στη Βουλή. Αφού τσούγκρισαν τα ποτήρια, προγραμμάτισαν για την επόμενη ημέρα, την Τρίτη, συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου. Στο Μέγαρο Μαξίμου υπολόγιζαν ότι ο Κοτζιάς, ο οποίος συμμετείχε στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων της Ε.Ε. στο Λουξεμβούργο, θα αργούσε να επιστρέψει στην Αθήνα. Το σχέδιο ήταν να αφήσουν τον Καμμένο να πει τα δικά του και να ξεθυμάνει και μετά να ανακοινώσουν πανηγυρικά ότι δεν θα χρειαστεί η περικοπή των συντάξεων, αφού ο στόχος του πλεονάσματος 3,5% του ΑΕΠ θα μπορούσε να επιτευχθεί χωρίς νέα λιτότητα. Ομως ο Κοτζιάς επέστρεψε εγκαίρως και εισήλθε στη συνεδρίαση αποφασισμένος να βάλει τον Καμμένο στη θέση του.
Στη συνεδρίαση ο Καμμένος, ο οποίος αισθανόταν κατοχυρωμένος λόγω του γεύματος με τον Τσίπρα που είχε προηγηθεί, περιέγραφε με αυτοπεποίθηση την «αιρετική» προσέγγισή του στο θέμα της Συμφωνίας των Πρεσπών και τις προτάσεις που έθεσε στην Ουάσιγκτον, αγνοώντας τον υπουργό Εξωτερικών. Ο Κοτζιάς αντέδρασε.
Κοτζιάς: Επιχειρείς να ασκήσεις εξωτερική πολιτική εις βάρος της κυβέρνησης και της χώρας για να εξυπηρετήσεις τις δικές σου πολιτικές επιδιώξεις.
Καμμένος: Διατηρώ την άποψή μου για την ονομασία των Σκοπίων.
Τσίπρας: Ναι, αλλά να ξεκαθαρίσεις ότι δεν πρόκειται να ταυτιστείς με την αξιωματική αντιπολίτευση σε πιθανή μομφή κατά της κυβέρνησης.
Η υπουργός Τουρισμού, βουλευτής των ΑΝΕΛ και διάσημο top model της δεκαετίας του ’90 Ελενα Κουντουρά πετάχτηκε «σαν από μηχανής θεά» για να καθησυχάσει τον πρωθυπουργό: «Στηρίζω την κυβέρνηση να ολοκληρώσει το έργο της». Η παρέμβαση Κουντουρά προκάλεσε ακόμη μεγαλύτερη ενόχληση στον Καμμένο.
Ο Καμμένος φέρεται να έλεγε στις επαφές του με αξιωματούχους του ΝΑΤΟ ότι η ιδανική λύση για την ΠΓΔΜ θα ήταν ο διαμελισμός της μεταξύ Ελλάδας, Αλβανίας και Βουλγαρίας.
Καμμένος (προς Τσίπρα): Δεν πρόκειται να συμπλεύσω στην προσπάθεια για ανατροπή της κυβέρνησης, αλλά δεν μπορεί να με υποκαθιστά ο Κοτζιάς και να μαθαίνω από τρίτους τα γεγονότα. (Απευθυνόμενος στον Κοτζιά): Σκορπίζεις τα μυστικά κονδύλια όπου θέλεις εσύ, ενώ πήρες και 30 εκατομμύρια από τον Σόρος για να πληρώσεις διαφόρους για τις Πρέσπες.
Παγωμάρα επικράτησε στην αίθουσα του υπουργικού συμβουλίου στη Βουλή. Πρόκειται για μια περίκλειστη αίθουσα, η οποία ούτως ή άλλως υποβάλλει σε μελαγχολική διάθεση τους παρευρισκομένους, λόγω του κακού φωτισμού και της επίπλωσης που έχει μείνει στη δεκαετία του ’60.
Κοτζιάς: Πώς τολμάς; Ντροπή! Ξέρει ο Τσακαλώτος πού πηγαίνουν τα μυστικά κονδύλια. Ευκλείδη, μίλα. (Ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος δεν μίλησε.)
Ο Τσίπρας σήκωσε τα χέρια ψηλά και κοιτάζοντας το ταβάνι είπε με αγανακτισμένο ύφος σαν να απευθυνόταν για πρώτη φορά στον Θεό: «Τι τραβάω από αυτούς τους δύο!».
Κοτζιάς: Από τους δύο; Οχι από τους δύο. Από αυτόν τα τραβάς (δείχνοντας τον Καμμένο). Παραιτούμαι!
Εκείνη την ώρα ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Νίκος Παππάς φέρεται να επιστράτευσε τη γνώση της «γαλλικής», όχι για να «στολίσει» κάποιον υπουργό, αλλά για να εξορκίσει την κακή ενέργεια που είχε συσσωρευθεί στην ατμόσφαιρα. Εις μάτην…
Καθώς το υπουργικό λήγει κακήν κακώς ο Νίκος Κοτζιάς σπεύδει λίγο μετά τις 7 το απόγευμα στο Προεδρικό Μέγαρο. Ο Προκόπης Παυλόπουλος έχει ήδη ενημερωθεί για τις εξελίξεις. Στη συνάντηση συμμετέχει ο τότε γενικός γραμματέας της Προεδρίας πρέσβης Γεώργιος Γεννηματάς.
Κοτζιάς: Εγινε της τρελής στο υπουργικό και δεν με κάλυψε ο Τσίπρας. Θέλω να σε ενημερώσω για την παραίτησή μου.
Παυλόπουλος: Βρε Νίκο, παραίτηση εν θερμώ;
Κοτζιάς: Δεν μπορώ να παραμείνω.
Παυλόπουλος: Σε κάθε περίπτωση, το θέμα αυτό είναι μεταξύ εσένα και του Τσίπρα. Εγώ δεν έχω λόγο.
Ο Κοτζιάς αποχωρεί, αλλά όταν φτάνει στο υπουργείο Εξωτερικών, αποφασίζει να στείλει στον Παυλόπουλο τα προεδρικά διατάγματα που έχει προετοιμάσει και αφορούν την επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 μίλια. Το Προεδρικό Μέγαρο ενημερώνεται ότι θα ακολουθήσει αποστολή εμπιστευτικών εγγράφων, αλλά ο Προκόπης Παυλόπουλος έδωσε αμέσως εντολή να μην παραληφθούν. Ο φάκελος με τα διατάγματα φθάνει, αλλά ο υποστράτηγος Κρίκας δεν τα παραλαμβάνει και τα επιστρέφει στο ΥΠΕΞ.
Την επομένη ημέρα ο Κοτζιάς επισημοποιεί την παραίτησή του και μία ημέρα αργότερα, στις 18 Οκτωβρίου, ο Τσίπρας μεταβαίνει στο Προεδρικό Μέγαρο για να ορκιστεί υπουργός Εξωτερικών λέγοντας: «Το όνειρό μου έγινε πραγματικότητα. Πήρα υπουργείο».
Γιατί ο Παυλόπουλος είχε αρνηθεί να τα παραλάβει
Κατά την τελετή παραλαβής – παράδοσης, ο Κοτζιάς αναφέρθηκε στα επίμαχα προεδρικά διατάγματα. Πρόκειται για μια εργασία που έκανε για πολύ καιρό ο ίδιος προσωπικά μαζί με δύο στενούς συνεργάτες του. «Στο ΥΠΕΞ δεν ήξεραν τι είναι κόλπος», φέρεται να λέει σήμερα. «Η αιγιαλίτιδα μπορεί να μετρηθεί από την ακτογραμμή ή από την εξωτερική γραμμή βάσης (σ.σ.: η ευθεία γραμμή που ενώνει τα δύο άκρα ενός κόλπου). Κλείνεις τους κόλπους, μετράς από εκεί τα 12 μίλια και έτσι κερδίζεις 2-3 μίλια. Οταν κλείνεις τους κόλπους και ορίζεις χωρικά ύδατα, αναρτάς την ανακοίνωση στον ΟΗΕ. Και αν δεν αμφισβητηθεί για ένα χρόνο, τότε ισχύει. Αν αμφισβητηθεί, τότε αρχίζουν διαπραγματεύσεις. Με τα Προεδρικά Διατάγματα επεκτεινόταν η χώρα, η “σκληρή” κυριαρχία της από τα 6 στα 12 μίλια. Το πρώτο Προεδρικό Διάταγμα αφορούσε την επέκταση έως τα Αντικύθηρα. Το δεύτερο, από τα Αντικύθηρα έως την Κρήτη. Πέντε χρόνια μετά, τίποτα δεν έχει γίνει».
Κατά τον Κοτζιά, η επέκταση των χωρικών υδάτων στην Κρήτη θα οδηγούσε την Τουρκία στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, όπου σταδιακά θα συζητούνταν η υφαλοκρηπίδα (βυθός) και η ΑΟΖ (στήλη νερού έως την επιφάνεια), εξασθενίζοντας ουσιαστικά το casus belli του 1995. Υποστηρίζει, επίσης, ότι η επέκταση θα είχε προλάβει το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019. Δεν θα έβρισκε χώρο για να «απλωθεί».
Πρόσφατα ο Τσίπρας είπε στον εκπρόσωπο της Ε.Ε. για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής Ζοζέπ Μπορέλ ότι η Ελλάδα πρέπει να επεκτείνει τα χωρικά ύδατα στα 12 μίλια νοτίως της Κρήτης. Είχε μιλήσει ξανά για τα 12 μίλια στην Κρήτη πριν από δύο χρόνια. Η εσωκομματική αντιπολίτευση του ΣΥΡΙΖΑ («Ομπρέλα») διαφωνεί. «Ο ΣΥΡΙΖΑ θα πέσει στην παγίδα του Μητσοτάκη, που θα κάνει τα 12 μίλια σημαία προεκλογικά». Πάντως, στους οκτώ μήνες που ήταν πρωθυπουργός και υπουργός Εξωτερικών, ο Τσίπρας αγνόησε τα Προεδρικά Διατάγματα Κοτζιά. Θα μπορούσε να τα εφαρμόσει. «Ολοι φοβούνται να τα εφαρμόσουν», λέει σήμερα στους συνομιλητές του ο Κοτζιάς.
Γιατί ο Κοτζιάς τα έστειλε στον Παυλόπουλο λίγες ώρες μετά τη θυελλώδη συνεδρίαση; Κάποιοι εικάζουν ότι το έκανε υπολογίζοντας πως μπορεί να του ζητηθεί από τον πρωθυπουργό να τα υλοποιήσει και να μην επιμείνει στην παραίτησή του. Κάποιοι άλλοι λένε ότι τα έστειλε για να υποστηρίξει αργότερα ότι η ευθύνη για τη μη υλοποίησή τους δεν ανήκει στον ίδιο. Και γιατί ο Παυλόπουλος δεν τα παρέλαβε; Γιατί του το ζήτησε ο Τσίπρας, ο οποίος είχε ενημερωθεί για την αποστολή τους από τον Κοτζιά, λένε οι φίλοι του Κοτζιά, κάτι που διαψεύδει κατηγορηματικά ο Παυλόπουλος. «Δεν μου τηλεφώνησε ποτέ ο Τσίπρας γι’ αυτό το θέμα».
Κατά τον Παυλόπουλο, η Προεδρία δεν παρέλαβε τα διατάγματα γιατί ο υπουργός τελούσε υπό παραίτηση και γιατί επρόκειτο για Κανονιστικά Διατάγματα η επεξεργασία των οποίων ανήκει στο Συμβούλιο της Επικρατείας, βάσει του άρθρου 95, παρ. 1 εδάφιο δ του Συντάγματος. Σήμερα οι σχέσεις Παυλόπουλου – Κοτζιά είναι «παγωμένες». Ο πρώην πρόεδρος της Δημοκρατίας, μετά τα διατάγματα, αποφάσισε να σταματήσει να παραλαμβάνει και το ποίημα που στέλνει ο Νίκος Κοτζιάς με sms κάθε πρώτη του μηνός σε εκλεκτούς παραλήπτες…
Επίτιτλος : Εκατό χρόνια από την Συνθήκη των Σεβρών
Υπότιτλος : Σαράντα δύο αφηγήσεις από το Μικρασιατικό Έπος
Εκδόσεις Κυριακίδη, Θεσσαλονίκη,2021
– Πρόκειται για ένα συλλεκτικό και πολύτιμο βιβλίο 363 σελίδων, που υπηρετεί και ταιριάζει απόλυτα, με την εφετεινή επέτειο των 100 ετών από την Μικρασιατική Καταστροφή. Γι΄αυτό άλλωστε επιλέχθηκε να παρουσιαστεί τώρα, τον Οκτώβριο 2022, δηλ. λίγες μέρες μετά την συμπλήρωση 100ετίας από την κορύφωση της Καταστροφής, τον Σεπτέμβριο 1922, στη Σμύρνη.
Συνδέεται στον τίτλο του με την Συνθήκη των Σεβρών, γιατί η Μικρασιατική Εκστρατεία έγινε για την εφαρμογή της στην πράξη, στο έδαφος, κι ας μην επικυρώθηκε από κανέναν άλλο από τους υπογράφοντες εκείνη η Συμφωνία, πλην της Ελλάδος!! Μια Συμφωνία μεγαλειώδης για μας, όσο και άτυχη στην κατάληξή της.
– Η σημασία και η αξία του βιβλίου έγκειται στο ότι ο συγγραφέας μας δίνει σύντομα στον ίδιο τόμο, τα εξής πολύτιμα, για την κατανόηση της Καταστροφής, στοιχεία :
Μια ουσιαστική και άκρως ερμηνευτική του βιβλίου, εισαγωγή του ιδίου, που εξηγεί τα πως και τα γιατί του βιβλίου. (σελ. 11 – 25). Σ΄ αυτήν αφιερώνει και λίγες γραμμές για κάθε μια από τις 42 διηγήσεις.
Μια χρησιμότατη για τον μη ειδικό αναγνώστη που θέλει να πληροφορηθεί σύντομα τα γεγονότα της Μικρασιατικής Εκστρατείας, περίληψη σε τρία τμήματα που τιτλοφορούνται :
α) Η Μικρασιατική Εκστρατεία (εν συνόψει)
β) Η μάχη του Σαγγάριου (Αυγ. 1921) και
γ) Το τέλος της Μικρασιατικής Εκστρατείας (26-61) δηλ. 33 σελ.
Στο τέλος της συνοπτικής ιστορίας δίδεται, σε 2 σελίδες και ένα χρονολόγιο με τις κυριώτερες μάχες του Ελληνικού Στρατού (1919 – 1922).
Ακολουθούν, στη μνήμη όλων των πεσόντων, (91.225 αξιωματικών και στρατιωτών), 20 φωτογραφίες της εποχής εκείνης, από 20 παλικάρια με τα ονόματά τους που έπεσαν μαχόμενοι ή εξαφανίσθηκαν στη Μ. Ασία. Οι τελευταίοι δύο από τους πεσόντες στο Σαγγάριο (13-08-1921) είναι θείοι του Συγγραφέα!!
Μετά από τα εισαγωγικά παραπάνω κείμενα, αρχίζει το κυρίως μέρος του βιβλίου, ( 282 σελ.) με τίτλο “Οι αφηγήσεις” (σελ. 73-355), που περιλαμβάνει 42 αφηγήσεις – διηγήματα. Αυτές εντοπίσθηκαν από τον Καθηγητή Καραθανάση και επιλέχθηκαν, μέσα από την Στρατιωτική και Ναυτική Εγκυκλοπαίδεια, όπου είχε γίνει η πρώτη δημοσίευσή τους, (1927-28) ώστε, αναμορφωμένες από τον Συγγραφέα, να παρουσιαστούν καθ΄έκαστο κείμενο και συνολικά.
Όπως διευκρινίζει ο ίδιος, αυτά έχουν γραφτεί από 17νεαρούς Έλληνες αξιωματικούς που μετείχαν στην Μικρασιατική Εκστρατεία, κι από 5 δημοσιογράφους που ακολούθησαν τον στρατό μας στις επιχειρήσεις του.
Όλοι τους καταγράφουν γεγονότα πραγματικά που έζησαν, άλλοτε ως πρωταγωνιστές τους, χωρίς όμως να το δηλώνουν, άλλοτε ως παρατηρητές κι άλλοτε ως καταγραφείς ηρωϊκών πράξεων που είδαν ή άκουσαν. Όπως τονίζει ο κος Καραθανάσης, είναι αξιοπρόσεκτο ότι σε όλες τις διηγήσεις τους οι νεαροί πολεμιστές Αξιωματικοί δεν ασκούν καμμία κριτική στους ανωτέρους τους και στους πολιτικούς, σε μια κρίσιμη εποχή που ο Εθνικός Διχασμός ήταν διάχυτος ακόμα και στον Στρατό.
Αρκούνται ως πειθαρχημένοι Αξιωματικοί, στα γεγονότα και μόνο!!
– 2 -Ο συγγραφέας εξαίρει την άριστη γνώση και χρήση της ελληνικής γλώσας, από τους συγγραφείς, μια καθαρή νεοελληνική, καθόλου επηρεασμένη από το στρατιωτικό ύφος και τη στρατιωτική φρασεολογία και σκέψη. Όλα γραμμένα στη δημοτική χωρίς γλωσσικές ακρότητες, λόγω του υπάρχοντος τότε ακόμη γλωσσικού ζητήματος, δημοτικιστών και καθαρευουσιάνων.
Όμως , όπως εξηγεί ο ίδιος ο συγγραφέας, διασκεύασε και προσήρμοσε τα κείμενα των αφηγητών, χρησιμοποιώντας στην απόδοσή τους μία ενιαία γλώσσα, με απόλυτο σεβασμό βέβαια στο περιεχόμενό τους. Επίσης συμπλήρωσε τα κείμενα με το ιστορικό τους πλαίσιο. Ακολούθησε πάντως τις χρονολογίες που έλαβαν χώρα τα γεγονότα των διηγήσεων, ξεκινώντας από την καταστροφή του Αϊδινίου (Ιούνιος 1919).
Τέλος, ο συγγραφέας χαρακτηρίζει τις αφηγήσεις των Αξιωματικών και δημοσιογράφων ως μικροϊστορίες που έζησαν με τους στρατιώτες τους στην καθημερινότητα του στρατιωτικού βίου στη Μικρασία.
Δεν έχουν βέβαια σχέση με την επίσημη Ιστορία του Μικρασιατικού Αγώνα. Ήσαν όλες, όμως, τόσο τραγικές αλλά και ηρωικές, αν και δεν πρόκειται να συμπεριληφθούν σε μελέτες για την Μικρασιατική Εκστρατεία. Είναι, όμως, τονίζει, ιστορίες αγωνιστών, νέων παιδιών, που με τους νεαρούς αξιωματικούς τους, έπραξαν το καθένα, το καθήκον τους προς την Πατρίδα.
Εγώ θα συμπλήρωνα, ότι εκφράζουν το άγνωστο περιθώριο, ουσιαστικά όμως το προσκήνιο του πολέμου και της επίσημης Ιστορίας, που καταδεικνύει τον ηρωϊσμό, την τραγικότητα, την απίστευτη κακουχία και ταλαιπωρία, τον ανθρωπισμό αλλά και την απανθρωπία της πολεμικής σύγκρουσης.
Με την καινοτομική ιδέα του ο κος Καραθανάσης, μας δίνει, αντί της επίσημης ιστορίας της Μικρασιατικής Εκστρατείας, το προσκήνιο του πολέμου μέσα από τις καταγεγραμμένες εμπειρίες των πρωταγωνιστών του, δηλ. των Αξιωματικών των μονάδων που τον έζησαν από πρώτο χέρι, στο ίδιο το πεδίο της μάχης, και στις πορείες και άλλες φάσεις της Εκστρατείας. Όχι μέσα από στρατιωτικά έγγραφα ή κείμενα των ηγετών του στρατεύματος, αλλά απ΄ αυτούς που συναντούν τον εχθρό κατά πρόσωπο, στην πρώτη γραμμή.Και που τρία χρόνια υπερέβαλαν τις δυνάμεις τους, άντεξαν τους κινδύνους και τις κακουχίες, έκαναν μικρά ή μεγάλα θαύματα, με την ικανότητα και τους χειρισμούς τους στις επιθέσεις ή την άμυνα της γραμμής του Μετώπου. Το άγνωστο παρασκήνιο του πολέμου που συνήθως παραμένει ανώνυμο και χάνεται μαζί με τις ζωές των νεκρών, την χαρά της νίκης ή την πίκρα της ήττας. Έτσι μέσα από ένα εύληπτο βιβλίο, αξιοποιήθηκαν οι αφηγήσεις και προσωπικές καταγραφές των εμπειριών και αναμνήσεων του Πρωταγωνιστή, που ήταν ο μαχόμενος Αξιωματικός ή στρατιώτης, ή ακόμη και ο Δημοσιογράφος του Μετώπου!!
Τότε μάλιστα δεν υπήρχε τηλεόραση, κάμερες ή κινητά τηλέφωνα για να αναπαραγάγουν την σκληρή πραγματικότητα του πολέμου, σε αντίθεση με αυτό που συμβαίνει σήμερα, όπου συχνά σε πραγματικό χρόνο βλέπουμε, πληροφορούμαστε ή ακούμε τις εξελίξεις στις 4 άκρες της Γης. Ευτυχώς που οι αφηγήσεις διασώθηκαν με την πρώτη δημοσίευσή τους στην Στρατιωτική και Ναυτική Εγκυκλοπαίδεια, όπου τις εντόπισε, τις επέλεξε και τις διασκεύασε γλωσσικά ο κος Καραθανάσης, δίνοντας μέσα από τα 42 μικρά ή μεσαία κείμενα, μια αληθινή γεύση στον αναγνώστη για την πραγματικότητα εκείνης της μεγαλειώδους Εκστρατείας που κόντεψε να υλοποιήσει την Ελληνική Μεγάλη Ιδέα, αλλά σκόνταψε τελικά, για λόγους που είναι λίγο – πολύ γνωστοί.
Μια πραγματικότητα του Αξιωματικού και του απλού φαντάρου, που βρέθηκε να πολεμάει για 10 σχεδόν χρόνια αδιαλείπτως(1912-1922).
– 3 -Στόχος της Στρατιωτικής και Ναυτικής Εγκυκλοπαίδειας ήταν την περίοδο που γράφτηκαν τα 42 κείμενα, να δημιουργηθεί μ΄ αυτά ένα είδος Στρατιωτικής Λογοτεχνίας για τη Μικρασιατική Εκστρατεία. Ως τότε, γράφει ο κος Καραθανάσης δηλ. το 1927-1928, δεν είχαν εμφανιστεί ακόμη τα γνωστά λογοτεχνικά έργα όπως “Το χρονικό” του Ηλία Βενέζη (1931), “Τα Ματωμένα Χώματα” της Διδούς Σωτηρίου (1961), ή “Η Ιστορία ενός αιχμαλώτου” του Στρατή Δούκα (1929).
Ο συγγραφέας μνημονεύει επίσης και άλλες διηγήσεις που υπάρχουν και σώζονται στο Ελληνικό Λογοτεχνικό, Ιστορικό Αρχείο (ΕΛΙΑ) , στο αρχείο Ηλ. Βουτιερίδη, γνωστού δημοσιογράφου, κριτικού και ιστορικού της νεοελληνικής λογοτεχνίας (1874-1941). Πρόκειται για 68 διηγήσεις που γράφτηκαν διαρκούντος του πολέμου, (Μάρτιος-Αύγουστος 1922) και δημοσιεύονταν επώνυμα στην εφημερίδα της Στρατιάς “Συνάδελφος”, που διηύθυνε ο Βουτιερίδης.
Από το πρώτο αφήγημα του βιβλίου κιόλας “Από τ΄ ανήκουστα-κι η Καταστροφή του Αϊδινίου”, μέχρι και το τελευταίο (42ο) “Άνθρωποι καλιγωμένοι”, αναδύεται η γνωστή παγκοσμίως και πρωτοφανής θηριωδία των Τούρκων, που προκάλεσε, πριν από το Ναζιστικό Ολοκαύτωμα των Εβραίων, τις πρώτες 3 γενοκτονίες, των Ελλήνων, των Αρμενίων και Ασσυρίων (1913-1923) δηλ. χριστιανών της Ανατολής, αυτή για την οποία ο George Horton, Αμερικανός πρόξενος στη Σμύρνη, έδωσε στο συναφές βιβλίο του τον τίτλο, που αναφέρεται στους Τούρκους ως ή Μάστιγα ή η Κατάρα της Ανατολής!!
Απ΄ τα γεγονότα του Αϊδινίου (Ιούνιος 1919) φάνηκε καθαρά επίσης, ότι η Ιταλία κράτησε, και μάλιστα ως το τέλος της Μικρασιατικής Εκστρατείας, εχθρική στάση έναντι της Ελλάδος. Όταν ο Στρατός μας ανακατέλαβε την πόλη του Αϊδινίου, μετά από σύντομη κατοχή της από τους Τούρκους, έγινε η ταφή 125 ανδρών, 92 γυναικών και 54 παιδιών!! Ανάμεσά τους και οι Έλληνες Πρόσκοποι που την υπερασπίστηκαν. Μια τραγωδία που βύθισε στο πένθος τον μικρασιατικό ελληνισμό και όλη την Ελλάδα. Από τις 7.500 – 8.000 Έλληνες και τις 3.500 πρόσφυγες των γύρω χωριών, βρέθηκαν ζώντες μόνο 4.500!! Πρωταγωνιστής της σφαγής ο Ατνάν Μεντερές, εμπνευστής και δράστης των Σεπτεμβριανών το 1955 στην Κωνσταντινούπολη!! Μια ακόμη σφραγίδα της τουρκικής αγριότητας και απανθρωπιάς.
Η κορύφωση όμως της “Κατάρας της Ανατολής” έρχεται στο τελευταίο αφήγημα “Άνθρωποι Καλιγωμένοι”!! του Εφέδρου Γιατρού Γ.Π.Τρικαλινού. Φρικιαστικά ουρλιάσματα υποδέχθηκαν ένα ελληνικό ανιχνευτικό απόσπασμα που πλησίασε ένα χωριό που ζούσαν Έλληνες. Ο Διοικητής Ταγματάρχης διέταξε να συγκροτηθεί ένα χειρουργικό ιατρείο και με 50 άνδρες προχώρησαν προς το χωριό. Βρέθηκαν σ΄ ένα θέαμα, που σε άλλη περίπτωση θα έκανε κάποιον να αλλοφρονήσει. Εννοείται σε καιρό ειρήνης!! Δέκα άνθρωποι σερνόντουσαν καταγής έχοντας στα χέρια τους και στα πόδια τους πακτωμένο από ένα πέταλο!! Οι δυστυχείς αυτοί ήσαν οι πρόκριτοι του χωριού που είχαν πληροφορήσει τον Ελληνικό Στρατό για τις κινήσεις των Τούρκων. Το πετάλωμα ήταν η τιμωρία τους!! Οι γιατροί κι οι νοσοκόμοι αφαίρεσαν τα πέταλα και τους έστειλαν στη Σμύρνη. Δυστυχώς κατά τη μεταφορά τους, οι 7 έχασαν τη ζωή τους, με αφόρητους πόνους, παρά τις προσπάθειες των γιατρών. Οι άλλοι 3 ζούσαν τον καιρό που αφηγείτο την ιστορία τους ο Έφεδρος γιατρός Τρικαλινός, δηλ. το 1927-1928. Είχαν μεταφερθεί στην Αθήνα για καλύτερη νοσηλεία, πριν ακόμη την Καταστροφή. Κι όπως γράφει ο ίδιος ο γιατρός που τους συναντούσε, ήταν ερείπια σωματικά και ψυχικά. Στη δυστυχία τους όμως ήταν περήφανοι, όπως έλεγαν οι ίδιοι, γιατί πρόσφεραν κάτι για την Πατρίδα…!!
– 4 -Και δυό λόγια για τον ευρηματικό τίτλο του βιβλίου “Αξέχαστος Πόνος” από την ομώνυμη 37η αφήγηση. Ο Νάσος, Έλληνας Στρατιώτης της Μικρασίας πίσω στην Πατρίδα πιά μετά την Καταστροφή, με ταραγμένη την ψυχή από την άδικη ήττα, τον ξεριζωμό του Ελληνισμού, και τη χαμένη κληρονομιά του Πολιτισμού, κάποια στιγμή, αφού σώθηκε από τα τραύματά του, είπε στη μητέρα του που ξενυχτούσε στο προσκεφάλι του, και τα μάτια του πετούσαν φωτιές : “Κι όμως δεν νικηθήκαμε”!! Κι η γριά μάνα τάχασε. Τότε κατάλαβε ποιός ήταν ο αξέχαστος πόνος που έτρωγε τα σωθικά του γιού της.
Σήκωσε ψηλά τα δακρυσμένα μάτια της κι είπε : Ναι, γιόκα μου, ΔΕΝ ΝΙΚΗΘΗΚΑΜΕ!!
Αυτό κρατώ κι εγώ από το βιβλίο του καθηγητή και φίλου Αθανάσιου Καραθανάση, συμπατριώτη Μικρασιάτη, αγωνιστή για τον Ελληνισμό και την Ορθόδοξη Πίστη, και τον Ευχαριστώ!!
The reclaimed reefs and rocks house airfields, radar installations and possible missile silos.
By RFA Staff
In this Oct. 25, 2022 aerial photo, buildings and communication structures are seen on the artificial island built by China in Mischief Reef in Spratly Islands, South China Sea. China has progressively asserted its claim of ownership over disputed islands in the South China Sea by artificially increasing the size of islands, creating new islands and building ports, military outposts and airstrips.
New images have emerged showing airfields and other structures on some of China’s artificial islands in the South China Sea that the U.S. said had been “fully militarized.”
Getty Image’s photographer Ezra Acayan obtained access to flights near a number of reefs and rocks that China has reclaimed and turned into military bases with radar stations, airstrips and artillery installations.
The photos taken on Oct. 25 show another dimension of the Chinese artificial islands, up to now mostly captured on satellite images.
U.S. Indo-Pacific commander, Adm. John C. Aquilino, said in March that China had fully militarized at least three artificial islands including Mischief Reef, Subi Reef and Fiery Cross, all in the Spratly archipelago that Beijing claims “historical rights” over.
Life on Fiery Cross
The Getty photos provide extensive details of the People’s Liberation Army (PLA) facilities on Mischief Reef, Gaven Reefs, Subi Reef, Cuarteron Reef, Fiery Cross Reef and Hughes Reef – six of the 15 Spratly features occupied by China.
Fiery Cross Reef appears to be one of the most developed, with a fully operational airfield, hangars, other large buildings and radomes, or domes with radar equipment inside.
A new type of building spotted on Fiery Cross, as well as on Mischief and Subi Reefs, is a garage-like structure that may be sheltering missile launchers, according to analysts.
“My guess is that the sea-facing garages are for angled cruise missile launchers,” Tom Shugart, adjunct Senior Fellow at the Center for a New American Security, wrote on Twitter.
Another analyst, Tyler Rogoway, editor of The War Zone defense news portal, said they could “be used to house, service, and rapidly deploy” launchers used to fire surface-to-air, anti-ship, or surface-to-surface missiles.
Shugart also noted some other details such as “a car driving around Fiery Cross and someone walking down a street.”
“It’s not crowds, but it’s also not nothing,” he wrote.
Three weeks ago Chinese state media reported that there is a growing population of more than 5,000 “officers and soldiers stationed” on islands and reefs that China occupies in the South China Sea.
In this Oct. 25, 2022 aerial photo, a aircraft is seen on the tarmac of the artificial island built by China in Mischief Reefthe in Spratly Islands, South China Sea. (Photo: Ezra Acayan/Getty Images)
Radomes and gun turrets
In one of the pictures of Fiery Cross, a KJ-500 airborne early warning and control aircraft is visible on the runway.
“The image of a KJ-500 on the runway is compelling and confirms that the PLA is still regularly flying aerial patrols off the islands,” Greg Poling, director of the Asia Maritime Transparency Initiative at the Center for Strategic and International Studies (CSIS) told RFA.
“That has been ongoing since 2020,” he added.
According to The War Zone’s Rogoway, the KJ-500 and other intelligence-gathering and submarine-hunting aircraft “frequently operate from the airfield there.”
Radomes, gun turrets and close-in weapon systems for detecting and destroying incoming missiles and aircraft are common features on all the artificial islands.
On Subi Reef, the main runway is being blocked by several objects, possibly vehicles, or carts.
“This is an unsafe act, hostile to anyone else flying in the area” as pilots of an aircraft in true distress may not see the blockade and crash, according to Shugart.
“This once again puts the lie to the idea these islands were built for the navigational safety of all,” the Fort Hood-based analyst said.
“They’re military bases, period.”
In this Oct. 25, 2022 aerial photo, buildings, airstrips and communication structures are seen on the artificial island built by China in Mischief Reef in Spratly Islands, South China Sea. (Photo: Ezra Acayan/Getty Images)
China and five other parties claim parts of the South China Sea including the features which, according to the U.N. Convention on the Law of the Sea, are reefs and rocks and not islands.
By law, reefs and rocks have much more limited rights to natural resources than islands.
Beijing has developed at least seven artificial islands, creating 1,295 hectares (3,200 acres) of new land since 2013, according to the CSIS Asia Maritime Transparency Initiative.
On a trip to Washington in 2015, China’s leader Xi Jinping said “China does not intend to pursue militarization” of the artificial islands in the South China Sea but critics say they greatly expand the offensive capability of the PLA and threaten other countries in the vicinity.
photo:In this Oct. 25, 2022 aerial photo, buildings and communication structures are seen on the artificial island built by China in Mischief Reef in Spratly Islands, South China Sea. China has progressively asserted its claim of ownership over disputed islands in the South China Sea by artificially increasing the size of islands, creating new islands and building ports, military outposts and airstrips.
Όσοι έπαψαν πλέον να ακούν για την καταρρέουσα τουρκική λίρα και, αντ’ αυτού, ακούνε να γίνεται λόγος στην αντίπερα όχθη για νέες εξοπλιστικές εξορμήσεις ”made in Turkey”, ας μην εκπλήσσονται. Ας μην εκπλήσσονται γιατί ο τροφοδότης λογαριασμός της τουρκικής οικονομίας που αιμοδοτεί με τα χρήματά του σε μόνιμη βάση την πολεμική βιομηχανία της γείτονος βρίσκεται ανάμεσά μας…
Ναι, έχει ελληνικό όνομα. Και για να είμαι ακριβής, έχει χιλιάδες ονόματα αφελών συμπατριωτών μας, οι οποίοι — εν αγνοία τους — έχουν μετατραπεί σε υπονομευτές των ελληνικών συμφερόντων!!! Όσο ανατριχιστικό κι αν ακούγεται αυτό, εξωφρενικά εξοργιστικό θα έλεγα — είναι δυστυχώς η πικρή αλήθεια.
Η πικρή αλήθεια της οποίας το τελευταίο απτό δείγμα (130-140 λεωφορεία με Έλληνες εκδρομείς στην Κωνσταντινούπολη μόνο το τριήμερο της 26ης-28η Οκτωβρίου) ήρθε στο φως ειδησεογραφικά απ’ τον απεσταλμένο ελληνικού τηλεοπτικού Μέσου, ο οποίος ανέφερε το γεγονός με έκδηλο, παιδιάστικο ενθουσιασμό.
Όπερ μεθερμηνευόμενο μάς κάνει να πιθανολογούμε ότι ούτε ο ίδιος ούτε το κανάλι συνεργασίας του (που σιγοντάρει το πάρε-ΔΩΣΕ με την Τουρκία διαφημίζοντας τουρκικά προϊόντα: βλ. θερμάστρα KUMTEL την ώρα της ανταπόκρισης), αλλά ούτε και οι πάνω από 6.000 Έλληνες εκδρομείς οι οποίοι ενισχύουν σε τακτά διαστήματα την ολοένα και αυξανόμενη παραγωγή τουρκικού πολεμικού υλικού, βάζουν στο νου τους ότι — αφήνοντας το συνάλλαγμά τους στην Τουρκία — ενισχύουν στην πραγματικότητα την πολεμική της φαρέτρα κατά της Ελλάδας και της Κύπρου…
Μ’ αυτά και μ’ αυτά και άλλα πολλά ρίχνουμε μονίμως νερό στον μύλο της Τουρκίας. Δίνουμε αέρα στα πανιά της τουρκικής θρασύτητας και το δικαίωμα στα Μέσα της να αντιπαραβάλλουν στις εθνικές επετείους μας τις δικές τους, όπως έγινε ”χθες” την ημέρα της επετείου του ”ΟΧΙ”, όταν το κρατικό το TRT (σε επετειακό σποτ για τα 100 χρόνια απ’ τη γέννηση της τουρκικής δημοκρατίας) επιδόθηκε αγρίως στην πλαστογραφία της Ιστορίας οικειοποιούμενο (για λογαριασμό της Τουρκίας) το σύμβολο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, τον δικέφαλο αετό.
Έτσι, με όχημα τον βυζαντινό θυρεό, ξεδιπλώθηκαν οι μεγαλοϊδεατισμοί των Τούρκων για επέκταση της Τουρκίας ”σε τρεις ηπείρους και επτά κλίματα”. Αυτό, τουλάχιστον, δείχνει προπαγανδιστικό βίντεο της Τουρκικής Προεδρίας, που αποκαλύπτει τα σχέδιά της… ”ποιητικά”.
Αποκαλύπτει τα σχέδιά της ”ποιητικά”, για να καταλήξει στο δια ταύτα της βουλιμίας της και στην εξύμνηση του Ταγίπ Ερντογάν ο οποίος μέχρι τις τουρκικές εκλογές δεν αποκλείεται να εκδηλώσει σε βάρος μας και σε βάρος της Κύπρου αρπαχτικές διαθέσεις:
”[…] Το Αιγαίο είναι δικό μας. Στη Μεσόγειο υπάρχουμε εμείς. Στη Μαύρη Θάλασσα κυματίζει η ένδοξη σημαία μας. Χαίρε Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν που μας οδηγείς στον αιώνα της Τουρκίας
Χαίρε αιώνα της Τουρκίας¨
Ο κονιορτός τουρκικών ύβρεων, προκλήσεων και ωμών απειλών σε βάρος της ελληνικής κυριαρχίας στη Θράκη και το Αιγαίο συνεχίζεται, εντωμεταξύ. Άρχισε να κλιμακώνεται στην ουσία ένα χρόνο πριν, για να μην πω ότι ξεκίνησε σταδιακά απ’ την επόμενη κιόλας μέρα του αποτυχημένου πραξικοπήματος κατά του Τούρκου Προέδρου (15 Ιουλίου 2016).
Κι αυτό, στην προσπάθεια του Ταγίπ Ερντογάν να συγκρατήσει την οργή της κοινής γνώμης στη χώρα του για τη φυλάκιση χιλιάδων αντιφρονούντων, με το πρόσχημα ότι ήταν Γκιουλενιστές και συμμέτοχοι στα σχέδια ανατροπής του.
Να συγκρατήσει την οργή της τουρκικής κοινής γνώμης αποπροσανατολίζοντάς την με εθνικιστική προπαγάνδα η οποία παραχαράσσει την ιστορική αλήθεια και καλλιεργεί την εχθρότητα και διεκδικητικότητα των Τούρκων σε βάρος μας και σε βάρος των εδαφικής κυριαρχίας της Ελλάδας.
Αυτός ήταν ικανός λόγος για να θορυβήσει το ΚΥΣΕΑ απ’ την αρχή του προηγούμενου έτους, ώστε να εισηγηθεί στα Γενικά Επιτελεία την αύξηση της θητείας από 9μηνη σε 12μηνη (αν και πάλι θεωρείται μικρή αυτή — κατά πολλούς — δεδομένης της αποχαλίνωσης της Τουρκίας), για να εξισωθεί η διάρκεια της πλήρους θητείας των οπλιτών του Στρατού Ξηράς με τη διάρκεια της θητείας των οπλιτών στο Πολεμικό Ναυτικό και την Πολεμική Αεροπορία.
Από εκεί κι ύστερα εντάθηκε ο προβληματισμός για την αναγκαιότητα ενός αμυντικού μοντέλου που να περιλαμβάνει (σε ρόλο βοηθητικό) την ενεργή και εκπαιδευμένη εφεδρεία κατά μήκος της συνοριογραμμής μας με την Τουρκία, αν και κρίθηκε αυτή εξαρχής απαραίτητη για τη χώρα μας δεδομένων των απειλών της.
Κρίθηκε εξαρχής απαραίτητη, αλλά ”σκάλωνε” δυστυχώς στις εκτιμήσεις σοβαρών και μη ”ειδημόνων” και, γενικότερα, πολιτικών και στρατιωτικών αρμοδίων οι οποίοι καθυστερούσαν πεισματικά την αναβάθμισή της είτε για συντεχνιακούς είτε για κομματικούς λόγους (βλ. πολιτικό κόστος και ιδεοληψίες όσων θεωρούν τις εφεδρείες κληροδότημα της δικτατορίας…) ή για λόγους ιστορικής άγνοιας της χρησιμότητάς τους στο πεδίο της επιχειρησιακής τακτικής.
Λυπάμαι που το λέω, αλλά για κάποιους στρατιωτικούς — πολύ περισσότερο για τους πολιτικούς προϊσταμένους τους — το ”παιχνίδι” του Επιμηθέα (”τρέχουμε πίσω απ’ τα γεγονότα αιφνιδιασμένοι”) πρέπει να σταματήσει ΕΔΩ, γιατί δεν απέχουμε πολύ από το να δούμε — όχι τον Νυμφίο να έρχεται εν τω μέσω της νυκτός — αλλά τον Ταγίπ Ερντογάν να έρχεται ξαφνικά ένα βράδυ με τους μεμέτηδες ξωπίσω του να λαχταράνε να κάνουν δικά τους τα νησιά μας…
Συνελόντι ειπείν, είναι καιρός για έργα κι όχι για λόγια. Η εθνική μας άμυνα δεν καλύπτεται μόνο απ’ τα Rafale και τα Belharra στον αέρα και τη θάλασσα και τα τεθωρακισμένα Marder στον Έβρο. Δεν καλύπτεται μόνο από σιδερόφρακτη πανοπλία, αν δεν υπάρχει πίσω της ανθρώπινο δυναμικό που να διαθέτει επινοητικότητα, γενναιότητα και ετοιμότητα να καλύπτει τα υπάρχοντα κενά στη φύλαξη των συνόρων μας.
Στον απόηχο του πολέμου στην Ουκρανία και άλλων συρράξεων στη Μέση Ανατολή, οι Τούρκοι αυξάνουν ταχύτητες στο θέμα της εξοπλιστικής τους ασφάλειας και των εξαγωγών πολεμικού υλικού (βλ. μη επανδρωμένα Bayraktar, που έκαναν θραύση στον ρωσο-ουκρανικό πόλεμο), την ίδια στιγμή που εμείς αρνούμαστε πεισματικά να εντάξουμε στη μακροπρόθεσμη στρατηγική μας την εξοπλιστική αυτοτέλεια της χώρας μας (ούτε ένα ευρώ στην ΕΑΒ, λες και είμαστε Αυστρία και Ελβετία και δεν κινδυνεύουμε), για να μην κακοφανεί αυτό στους ”Μεγάλους” οι οποίοι μας έχουν πελάτες…
Σημειωτέον ότι το ”αυξάνουν ταχύτητες” οι Τούρκοι στο θέμα της αμυντικής βιομηχανίας τους δεν είναι καθ’ υπερβολήν, όπως νομίζουν κάποιοι δικοί μας, αλλά μια μεγάλη αλήθεια. Αλήθεια που ήρθε στο φως προ ημερών με αφορμή την τουρκική έκθεση οπλικών συστημάτων SAHA Expo 2022, όπου παρουσιάστηκε το νέο δημιούργημα της τουρκικής παραγωγής ”Alpagut” (αυτόνομο και περιφερόμενο σύστημα 45 κιλών που μπορεί να επιχειρεί μέρα-νύχτα εναντίον κινητών ή σταθερών στόχων, στην ξηρά και τη θάλασσα).
Απέναντι στις ιπτάμενες τουρκικές απειλές, η Ελλάδα έχει στη διάθεσή της και προτίθεται να χρησιμοποιήσει το νεοαποκτηθέν σύστημα αντι-drone που φέρει την επωνυμία Drone Dome και είναι παραγωγής Ισραήλ. Ένα σύστημα παντός καιρού και ταχείας άμυνας 360 μοιρών απέναντι στα εχθρικά drones.
Ωστόσο, όπως προείπα, η σιδερόφρακτη πανοπλία μας — πέραν του ότι μας διαλύει οικονομικά χρόνια τώρα, με αποτέλεσμα να μην μπορούμε να σηκώσουμε κεφάλι υπό το βάρος των δανειακών μας υποχρεώσεων — δεν μας εξασφαλίζει την επιτυχία, αν δεν έχει πίσω της έμψυχο δυναμικό.
Αν δεν έχει ευφυή στρατηγική, πολιτική βούληση, τόλμη, αποφασιστικότητα και διορατικότητα για χάραξη πορείας απεξάρτησης απ’ την κατευναστική Εξωτερική πολιτική, στην οποία συμπαρασύραμε δυστυχώς και την Κύπρο, με αποτέλεσμα να παρακολουθεί βουβή τις τουρκικές μεθοδεύσεις στην Πράσινη Γραμμή και τα Βαρώσια.
Ευφυής στρατηγική, πολιτική βούληση, τόλμη, αποφασιστικότητα και διορατικότητα είναι αυτά που μας λείπουν, γιατί — αν δεν μας έλειπαν — θα κόβαμε τον βήχα των Τούρκων έγκαιρα, αποτελεσματικά και… ”ανταποδοτικά” στο θέμα του τουρκολιβυκού μνημονίου, της εργαλειοποίησης από την Τουρκία προσφύγων και μεταναστών και στο άλλο των προβοκατόρικων ”παιχνιδιών” της στη Θράκη και τα Δωδεκάνησα, με στόχο την αναγνώριση ”τουρκικής” μειονότητας στην Ελλάδα…