Αρχική Blog Σελίδα 1794

Υποκλοπές: Ποιοι έφεραν και ενεργοποίησαν το Predator στην Ελλάδα

1

«Το Βήμα» αποκαλύπτει τις άγνωστες συναντήσεις σε γραφεία στο Χαλάνδρι και στο Νέο Ψυχικό με πρωταγωνιστές τους Φ. Μπίτζιο, Γ. Λαβράνο, Π. Κοντολέοντα και ισραηλινό επιχειρηματία – Ο ρόλος του Γρηγόρη Δημητριάδη, η «γέφυρα» του παράνομου λογισμικού με την Κύπρο, η «σκοτεινή εξαίρεση» στη λίστα υποκλοπών και οι αποκαλυπτικές αδειοδοτήσεις

Ο ισραηλινός «εκπρόσωπος» του κατασκοπευτικού λογισμικού «Predator» Σαχάκ Αβνί είχε συναντήσεις από το 2020 με τον πρώην διοικητή της ΕΥΠ Παναγιώτη Κοντολέοντα και τον επιχειρηματία (στενό φίλο του πρώην γενικού γραμματέα του πρωθυπουργού Γρηγόρη Δημητριάδη) Γιάννη Λαβράνο στο γραφείο του τελευταίου στο Νέο Ψυχικό, πίσω από το Πεντάγωνο.

Στο ίδιο γραφείο έδιναν το «παρών» υπουργοί της Νέας Δημοκρατίας.

Διαβάστε επίσης: Η σκοτεινή διαδρομή του Γιάννη Λαβράνου – Πλαστές ταυτότητες και αόρατοι επικεφαλής εταιρειών

Το «μυστικό» γραφείο και η «ψηφιακή» άδεια

Ο Σαχάκ Αβνί, σε συνεννόηση με τον Γιάννη Λαβράνο, τη διοίκηση της ΕΥΠ και με αναφερόμενη γνώση του κ. Δημητριάδη, είχε ενεργοποιήσει αρχικά το «Predator» στα γραφεία των μυστικών υπηρεσιών στην Αγία Παρασκευή με πρώτο «στόχο» αλλοδαπό για τον οποίο υπήρχε έντονο ενδιαφέρον για λόγους εθνικής ασφαλείας.

Τα εν λόγω γραφεία της ΕΥΠ στην Αγία Παρασκευή επισκέπτονταν υπάλληλοι της εταιρείας KRIKEL του επιχειρηματία Γιάννη Λαβράνου, που ασχολούνταν και με την εγκατάσταση του συστήματος επικοινωνιών «Sepura» σε διάφορες υπηρεσίες της ΕΛ.ΑΣ.

Μετά την παρακολούθηση του αλλοδαπού, όπου δεν υπήρχε επιτυχία, οι στόχοι του «Predator» άρχισαν να αυξάνονται αλματωδώς (έχει τη δυνατότητα καταγραφής δεδομένων από 150 έως 200 κινητά ετησίως) και επεκτάθηκαν, με κύριο ενδιαφέρον για υπουργούς της ΝΔ αλλά και επιχειρηματίες, προς εξυπηρέτηση πολυποίκιλων συμφερόντων του ίδιου «κέντρου».

Σε δεύτερη φάση υπήρξε κινητοποίηση των ίδιων προσώπων για τη μεταφορά και εγκατάσταση στα νότια προάστια της Αθήνας της εταιρείας Intellexa, κατασκευάστριας του συστήματος «Predator»!

Ο επιχειρηματίας Φέλιξ Μπίτζιος ανέλαβε βασικός μέτοχος της εν λόγω εταιρείας ύστερα από μεθοδεύσεις του επιχειρηματία Γιάννη Λαβράνου, με τον οποίο είχαν προγενέστερη συνεργασία αρκετών ετών. Στόχος τους, η δημιουργία «γέφυρας» ανάμεσα στην Ελλάδα και στην Κύπρο για την ενεργοποίηση αλλά και την κατασκευή του παράνομου λογισμικού στη χώρα μας.

Η εμπλοκή Δημητριάδη και η λειτουργία του… συστήματος

«Το Βήμα» αποκαλύπτει το άγνωστο παρασκήνιο, το πλέγμα και τη χρονική αλληλουχία διασυνδέσεων και συνεννοήσεων, όπως και τους πρωταγωνιστές τής σκανδαλώδους υπόθεσης της χρήσης του παράνομου λογισμικού «Predator» στην Ελλάδα, μέσω του οποίου φέρεται να έχουν παρακολουθηθεί παρανόμως δεκάδες πολιτικοί, επιχειρηματίες, δημοσιογράφοι και πρώην αστυνομικοί.

Για πρώτη φορά καταγράφεται τι ακριβώς συνέβη και πώς συνδέονται πρόσωπα και… εγκαταστάσεις, μέσα από κρίσιμες μαρτυρίες που είναι στη διάθεση της εφημερίδας. Αναδεικνύονται, πλέον, σαφείς ενδείξεις για την εμπλοκή του Γρηγόρη Δημητριάδη και άλλων «φιλικών» πολιτικών προσώπων στην ομιχλώδη υπόθεση, οι οποίοι φαίνεται να χρησιμοποίησαν και την ΕΥΠ στα ύποπτα σχέδιά τους.

Παράλληλα επρόκειτο για ένα σύστημα τοποθέτησης «φίλων», «κουμπάρων» κ.λπ. σε καίρια πόστα, οι οποίοι διευκόλυναν αμφιλεγόμενες συναλλαγές.

Είναι ίσως ενδεικτικό ότι πολιτικά πρόσωπα σε πόστα αιχμής, που ανήκαν σε αυτό το σύστημα γνωριμιών, δεν φαίνεται να συμπεριλαμβάνονται στη λίστα των παρακολουθουμένων από το λογισμικό κατασκοπείας «Predator». Σε μια δηλαδή… σκοτεινή, ενδεικτική «εξαίρεση».

Επιπλέον το ίδιο «παράκεντρο» υποκλοπών μέσω του ηλεκτρονικού «αρπακτικού» φέρεται να εξυπηρετούσε σχετικές σκοπιμότητες και επιδιώξεις επιχειρηματιών, με τους οποίους διατηρούσε πολυετή γνωριμία, παρακολουθώντας ιδιώτες (ορισμένοι και αθλητικοί παράγοντες) εν ονόματί του ή και με το αζημίωτο. 

Ο ισραηλινός επιχειρηματίας, ο Λαβράνος και τα ραντεβού

Ολα φαίνεται, λοιπόν, να ξεκινούν τον Σεπτέμβριο του 2019 (λίγους μήνες μετά τον ερχομό της ΝΔ στην εξουσία), όταν ο ισραηλινός επιχειρηματίας Σαχάκ Αβνί, που κατέφτασε από την Κύπρο, επιχείρησε να πουλήσει το παράνομο λογισμικό «Predator» στις ελληνικές μυστικές υπηρεσίες, οι οποίες έψαχναν τα τελευταία χρόνια ένα ευέλικτο σύστημα υποκλοπών κυρίως για την καταγραφή συνομιλιών από διαδικτυακές εφαρμογές (Viber, Signal κ.ά.).

Ο κ. Αβνί, που ήταν και πρόεδρος της εβραϊκής κοινότητας στην Κύπρο, θεωρούνταν ειδικός σε θέματα υψηλής τεχνολογίας, κυρίως για την ασφάλεια εγκαταστάσεων αλλά και για συστήματα υποκλοπών.

Μαζί με τον συνεργάτη του, πρώην στέλεχος των μυστικών υπηρεσιών του Ισραήλ Ταλ Ντίλιαν, συμμετείχαν και οι δύο ή κατά μόνας στην εταιρεία Poltrex, με μοναδικό μέτοχο την εγγεγραμμένη στις Παρθένους Νήσους Intellexa Limited, αλλά και στις συνεργαζόμενες εταιρείες NCIS Intelligence and Security Systems LTD και WiSpear, που είχαν ασχοληθεί με την εγκατάσταση συστημάτων ασφαλείας στο κυβερνητικό κόμμα Δημοκρατικός Συναγερμός της Κύπρου, στην τοπική Αστυνομία, ενώ υπήρχε έλεγχός τους για την ενεργοποίηση ύποπτων συστημάτων παρακολούθησης συνομιλιών όπως το «Predator» που είχε αναπτύξει αρχικά η εταιρεία Cytrox στα Σκόπια.

Οταν τον Σεπτέμβριο του 2019, κατέφθασε στην Αθήνα, ήδη είχαν αρχίσει τα προβλήματα των επιχειρήσεών του στην Κύπρο με καταγγελίες για ύποπτες ενέργειες με λογισμικά και συστήματα παρακολούθησης.

Ο κ. Αβνί, λοιπόν, συνάντησε αρχικά στα γραφεία ιδιωτικής εταιρείας κοντά στην οδό Εθνικής Αντιστάσεως στο Χαλάνδρι τους επιχειρηματίες Φ. Μπίτζιο (μετέπειτα βασικό μέτοχο της εταιρείας Intellexa που κατασκεύαζε το «Predator» στη χώρα μας) και ακολούθως και τον Γιάννη Λαβράνο προκειμένου το εν λόγω σύστημα να προωθηθεί στην ΕΥΠ.

Σύμφωνα με μαρτυρίες ο σχεδιασμός περιλάμβανε και εκπαίδευση των μετέπειτα ελλήνων χειριστών του «Predator».

Οι ιδιοκτήτες της εταιρείας που στέγασε αυτές τις πρώτες «κρούσεις» και τις διερευνητικές ενέργειες του ισραηλινού αντιπροσώπου του «Predator» στην Ελλάδα (χωρίς οι ίδιοι να έχουν οποιαδήποτε συμμετοχή στη συνέχεια) είχαν προηγούμενες, πολυετείς επαφές με τον Φ. Μπίτζιο, ο οποίος είχε δραστηριοποιηθεί σε εταιρεία εφοπλιστή που είχε δανειοδοτηθεί από γνωστή συστημική τράπεζα. Με σημαντικά στελέχη της τράπεζας αυτής διατηρούσε γνωριμία ή προχωρούσε σε συναλλαγές και ο Γιάννης Λαβράνος.

Οι Μπίτζιος και Λαβράνος είχαν, μέσω αυτών των διαύλων, διαρκή συνεργασία τα τελευταία χρόνια. Ο πρώτος έδινε διαρκώς το «παρών» στα γραφεία της προαναφερόμενης εταιρείας πώλησης και συντήρησης των ασυρμάτων της ΕΛ.ΑΣ. KRIKEL, τα οποία είχαν μεταφερθεί κοντά στα γραφεία του ΟΤΕ στο Μαρούσι. Στα ίδια γραφεία έδιναν το «παρών», εν κρυπτώ, και πολιτικά πρόσωπα.

Οι δίαυλοι επικοινωνίας, ο Κοντολέων και η Κύπρος

Οταν λοιπόν ο ισραηλινός επιχειρηματίας θέλησε να προωθήσει το σύστημα υποκλοπών στη χώρα μας, πρόσωπο-κλειδί θεωρήθηκε ο κ. Λαβράνος με κριτήριο ότι ήταν επί πολλά χρόνια στενός φίλος του ανιψιού του πρωθυπουργού Γρηγόρη Δημητριάδη και μέσω αυτού φέρεται να είχε αποκτήσει, εκτός των άλλων, προσβάσεις στην ΕΥΠ.

Στην ΕΥΠ εξάλλου είχε τοποθετηθεί ως διοικητής ο «εκλεκτός» και πρώην συνεργάτης του κ. Δημητριάδη, Παναγιώτης Κοντολέων (οι δύο τελευταίοι αποχώρησαν μετά την αποκάλυψη της παρακολούθησης του προέδρου του ΠαΣοΚ-ΚΙΝΑΛ Νίκου Ανδρουλάκη). Ο κ. Κοντολέων φαίνεται να είχε και εκείνος, σύμφωνα με τις ίδιες μαρτυρίες, δημιουργήσει δίαυλο επαφών με τον Λαβράνο.

Επιπλέον, ο εν λόγω επιχειρηματίας, εξαιτίας των προαναφερόμενων υψηλών γνωριμιών του στο πρωθυπουργικό γραφείο, θεωρείται ότι διεκδικούσε πολλές αντιπροσωπείες εταιρειών ή παρουσία σε κοινοπραξίες που συμμετείχαν σε διαγωνισμούς κυρίως στις αρχές ασφαλείας, προτάσσοντας τις καλές του σχέσεις με τον συγγενή του πρωθυπουργού.

Και αυτό διαπιστώνεται από την αναφερόμενη ανάμειξή του σε συμβάσεις, διαγωνισμούς και διαδικασίες για συστήματα επικοινωνίας, υποκλοπών, για τις νέες ταυτότητες, για έλεγχο drones κ.λπ. Μερικές από αυτές τις διαδικασίες προμήθειας τέτοιου είδους συστημάτων στο υπουργείο Εθνικής Αμυνας σταμάτησαν προσφάτως, μετά την ανάδειξη του σκανδάλου των υποκλοπών.

Είναι ακόμη ενδεικτικό αυτού του κύκλου των κλειστών γνωριμιών ότι και ο Φ. Μπίτζιος – πρόσωπο-κλειδί και αυτός στο σχέδιο για τη «φιλοξενία» του παράνομου λογισμικού στη χώρα μας – είχε γνωρίσει τον Δημητριάδη. Μάλιστα ο παραιτηθείς στενός συνεργάτης του πρωθυπουργού είχε επαφή με συγγενικό πρόσωπο του Μπίτζιου σε εταιρεία που ασχολείται με συστήματα εξοικονόμησης ενέργειας.

Αποτέλεσμα της γνωριμίας του Μπίτζιου με τον Δημητριάδη είναι, όπως φαίνεται, ότι ο τελευταίος μεσολάβησε, πιθανώς και με την παρέμβαση Λαβράνου, ώστε ο πρώτος να έχει καλύτερη νομική και δικαστική «μεταχείριση» στην Κύπρο, όπου ήλθε σε δικαστική σύγκρουση με τον προαναφερόμενο εφοπλιστή-πρώην εργοδότη του.

Ο Δημητριάδης ήλθε σε επικοινωνία με τον κύπριο δικηγόρο Αλέξανδρο Σίνκα, που ήταν σημαντικό στέλεχος του κυβερνητικού κόμματος και φίλος του για πολλά χρόνια, ώστε να υπάρχει εστίαση του ενδιαφέροντος στη δικαστική εκκρεμότητα του κ. Μπίτζιου στη Μεγαλόνησο.

Ο Α. Σίνκα, με τον οποίο επικοινώνησε «το Βήμα», επιβεβαίωσε αυτή τη συνεννόηση με τον Δημητριάδη. Επιπλέον παραδέχθηκε ότι γνώριζε τον Σαχάκ Αβνί από άλλες δραστηριότητες του ισραηλινού επιχειρηματία στην Κύπρο. Ομως σημείωσε ότι «δεν υπήρξε καμιά εμπλοκή του στο ζήτημα του “Predator”».

Με άλλα πολιτικά στελέχη, ωστόσο, στην Κύπρο να μιλούν για συνεχή διευκόλυνση των εταιρειών των Αβνί και Ντίλιαν από την κυβέρνηση του ΔΗΣΥ, για την προμήθεια προϊόντων από κυπριακές κρατικές υπηρεσίες και για την υποστήριξή τους όταν υπήρχαν δικαστικές εμπλοκές στη Μεγαλόνησο. Οπως εξάλλου και για την αδειοδότηση εξαγωγής ύποπτων προϊόντων τους από την Κύπρο. 

Η παρακολούθηση Δένδια και πώς τα «δεδομένα» έφταναν στο Μαξίμου

Μέσω των Αβνί, Μπίτζιου, Λαβράνου και Κοντολέοντος («Το Βήμα» διαθέτει σαφείς μαρτυρίες για μεταγενέστερες συναντήσεις τους στο γραφείο του τρίτου στο Ν. Ψυχικό) και με αναφερόμενη ενημέρωση του Δημητριάδη, ενεργοποιήθηκε αρχικά το «Predator» σε εγκαταστάσεις της ΕΥΠ στην Αγία Παρασκευή.

Με κύριο πρώτο στόχο τον μνημονευόμενο αλλοδαπό που γνώριζε να αποφεύγει την παγίδευσή του. Ακολούθως άρχισε να υπάρχει ένας κύκλος συνεννοήσεων για τη χρήση του παράνομου λογισμικού και εκτός των ζητημάτων εθνικής ασφαλείας. Με ενδιαφέρον κυρίως σε υπουργούς της ΝΔ που δεν φαίνεται να είχαν καλές σχέσεις με το εν λόγω «παράκεντρο».

Με πολλά από τα δεδομένα των παρακολουθήσεων να φτάνουν μέχρι το Μέγαρο Μαξίμου, χωρίς αρκετοί να γνωρίζουν πώς παράγεται αυτή η ειδική πληροφόρηση κυρίως από το εσωτερικό της κυβερνητικής παράταξης.

Είναι ενδεικτικό ότι ανάμεσα στους παρακολουθουμένους ήταν και ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας – με παγίδευση του τηλεφώνου που προσδιορίζεται πριν από έναν χρόνο – μέσω ύποπτου SMS.

Σημειώνεται ότι ο κ. Δένδιας στη θητεία του στο υπουργείο Προστασίας του Πολίτη την περίοδο 2013-2014 είχε σταθεί εμπόδιο στα σχέδια άλλης εταιρείας του Λαβράνου να εγκαταστήσει το κωδικοποιημένο σύστημα επικοινωνιών «Sepura» (διάδοχο του ολυμπιακού συστήματος επικοινωνιών «Tetra») με το τρικ «δωρεάς» από ανύπαρκτη εταιρεία.

Σημειώνεται επίσης ότι η μνημονευόμενη παρακολούθηση του υπουργού Εξωτερικών έχει προκαλέσει αναστάτωση σε πολλές διπλωματικές αντιπροσωπείες και μυστικές υπηρεσίες ξένων χωρών από Ευρώπη, Αμερική, Μέση Ανατολή κ.λπ.

Και αυτό γιατί ο κ. Δένδιας είχε σειρά επαφών με σημαντικούς ξένους πολιτικούς και διπλωμάτες και το εν λόγω παράνομο λογισμικό που φαίνεται να είχε σταλεί στο κινητό του θα μπορούσε να καταγράψει και τις σημαντικές μυστικές συνομιλίες τους στον χώρο των συναντήσεών τους.

Σύμφωνα με ορισμένες δημοσιογραφικές πηγές, ήδη ξένες υπηρεσίες φαίνεται να έχουν ξεκινήσει έρευνα για τους αποστολείς του «Pretador» στο κινητό του κ. Δένδια και όχι μόνο.

Η παρακολούθηση Κουκάκη και Ανδρουλάκη

Ενδεικτικό του συντονισμού μεταξύ της ΕΥΠ και των χειριστών του «Predator» – με βάση τις επαφές και τη συνεργασία των προαναφερόμενων προσώπων – ήταν η περίπτωση παρακολούθησης του τηλεφώνου του δημοσιογράφου Θανάση Κουκάκη, ο οποίος είχε ασχοληθεί εκτεταμένα με την προαναφερόμενη υπόθεση του εφοπλιστή και των ύποπτων συναλλαγών, όπου μνημονευόταν και το όνομα του Φέλιξ Μπίτζιου. Ακόμη, ο δραστήριος συνάδελφος είχε εστιάσει το ενδιαφέρον του σε «χαριστικές» αποφάσεις για τράπεζες που αφορούσαν το ίδιο πλέγμα ανθρώπων.

Αρχικά λοιπόν το τηλέφωνο του κ. Κουκάκη παρακολουθούνταν από το σύστημα νόμιμων συνακροάσεων της ΕΥΠ (με επίκληση και πάλι «εθνικών λόγων»). Ομως, όταν ο δημοσιογράφος αντελήφθη και διαμαρτυρήθηκε για την παγίδευση του τηλεφώνου του από το «συμβατικό» σύστημα υποκλοπών της ΕΥΠ, σχεδόν αμέσως μετά ενεργοποιήθηκε, στις 12 Ιουλίου 2021, το «Predator» με την αποστολή μηνύματος στο κινητό του.

Κάτι παρόμοιο αλλά με αντίστροφη χρονική σειρά έγινε και στην περίπτωση παρακολούθησης του κινητού του προέδρου του ΠαΣοΚ-ΚΙΝΑΛ Νίκου Ανδρουλάκη το φθινόπωρο του 2021. Και αυτό με επίκληση ενδιαφέροντος ξένων μυστικών υπηρεσιών (ύστερα από πιθανή υπόδειξη μεγάλης χώρας) για «συνεργασία» του με κινέζους αξιωματούχους σε θέματα «υψηλής τεχνολογίας». Κάτι που ο κ. Ανδρουλάκης αρνείται κατηγορηματικά.

Αρχικά στον τότε ευρωβουλευτή επιχειρήθηκε να σταλεί το ύποπτο SMS με τον ηλεκτρονικό «δούρειο ίππο» του «Predator». Ομως επειδή απέτυχε αυτό το εγχείρημα, άρχισαν οι υποκλοπές σε βάρος του με το σύστημα της ΕΥΠ που διασυνδέεται με τους παρόχους της κινητής τηλεφωνίας. 

Η εγκατάσταση της Intellexa στο Ελληνικό

Η εγκατάσταση της εταιρείας Intellexa από την άνοιξη του 2020 και εν μέσω πανδημίας στη χώρα μας είναι βασικό τμήμα της «γέφυρας» Ελλάδας – Κύπρου. Η εταιρεία απέκτησε έδρα σε κτίριο στο Ελληνικό, το οποίο φέρεται να προτιμήθηκε γιατί διέθετε υπόγειο γκαράζ που επέτρεπε την είσοδο φορτηγών που θα μπορούσαν να ξεφορτώσουν τα ύποπτα συστήματα στο εσωτερικό του κτιρίου, μακριά από αδιάκριτα βλέμματα.

Ως βασικός μέτοχος της εταιρείας εμφανίστηκε ο Φέλιξ Μπίτζιος, ενώ σημαντική συμμετοχή στην εταιρεία είχαν συγγενικά πρόσωπα του Ταλ Ντίλιαν, καθοδηγητή και συνεταίρου του Σαχάκ Αβνί.

Δεν πρέπει να θεωρείται τυχαίο ότι στην εταιρεία αυτή έδινε διαρκώς το «παρών» – σύμφωνα με μαρτυρίες στο «Βήμα» – και ο λογιστής Ηλίας Κυριακίδης που ήταν συγκατηγορούμενος με τον Φ. Μπίτζιο στην προαναφερόμενη υπόθεση με τον εφοπλιστή. Η υπόθεση αυτή εκδικάστηκε στην Κύπρο (όλοι οι κατηγορούμενοι απαλλάχθηκαν) την ίδια περίοδο που υπήρχαν οι διεργασίες για τη χρήση του «Predator» στην Ελλάδα.

Ο Κυριακίδης εμφανιζόταν και συνδημιουργός δεκάδων offshore εταιρειών στην Κύπρο, όπου είχε αναπτύξει και εκεί επαγγελματική δραστηριότητα. Ακόμη στην Intellexa, που πιθανολογείται ότι θα αποχωρήσει από τη χώρα μας, εργάζονταν και άλλα στελέχη της μνημονευόμενης ανωτέρω συστημικής τράπεζας.

Η… διάσωση ατόμων στη φονική πυρκαγιά στο Μάτι

Είναι εντυπωσιακό ότι οι «σχέσεις» αυτές φαίνεται να ενδυναμώθηκαν με επίκληση ότι ο Λαβράνος με τις τεχνικές δυνατότητες των συστημάτων που ήλεγχε «εντόπισε» με κινηματογραφικό όσο και παράδοξο τρόπο στη φονική πυρκαγιά στο Μάτι το 2018 συγγενείς στελέχους του υπουργείου Ψηφιακής Πολιτικής. Ακολούθως φέρεται να τους οδήγησε μέσω… αλλοδαπής συνοδοιπόρου τους στη σωτηρία. Με υπηρεσιακούς παράγοντες να μιλούν για «μυθεύματα» που δεν ανταποκρίνονται στα πραγματικά περιστατικά ή και σε τεχνικά δεδομένα.

Σημειώνεται ότι ο ίδιος επιχειρηματίας φερόταν κατά καιρούς σε συζητήσεις του να παραδέχεται ότι γνώριζε στοιχεία για τις πωλήσεις των εν λόγω λογισμικών κατασκοπείας στο εξωτερικό. Κάτι το οποίο στη συνέχεια αρνούνταν κατηγορηματικά λέγοντας ότι «μέσω εμού κτυπούν τον Δημητριάδη».

Τέλος, σημαντικό κρίνεται ποιος ήταν ο κύριος χειριστής του «Predator» για τους ελληνικούς στόχους, με αναφορές ότι αυτό δεν εγκαταστάθηκε μόνιμα στην ΕΥΠ (όπου ελλόχευε ο κίνδυνος αποκάλυψης). Ακόμη δεν επιβεβαιώνονται πλήρως πληροφορίες ότι κατευθυνόταν από τα γραφεία της Intellexa στο Ελληνικό που ασχολούνταν κυρίως με την παραγωγή και πώληση διεθνώς συστημάτων ασφαλείας, συνακροάσεων, ανάλυσης πληροφοριών. Στρατολογώντας ειδικούς σε θέματα πληροφορικής και άλλους από όλον τον κόσμο.

Γνώστες του παρασκηνίου αποδίδουν σχετικό ρόλο ίσως στον Φ. Μπίτζιο που διαμένει πλέον στην Ιταλία (τις τελευταίες ημέρες βρίσκεται στη χώρα μας).

Μια σημαντική παράμετρος είναι ότι κεντρικά πρόσωπα που μνημονεύονται στην υπόθεση σπεύδουν το τελευταίο διάστημα να διατυπώσουν την άποψη ότι «το “Predator” μπορεί να παρακολουθεί τους έλληνες πολιτικούς από το εξωτερικό και σε καμιά περίπτωση δεν είναι στην Ελλάδα».

.in.gr

Η «δύσκολη απόφαση» του στρατηγού Surovikin αποκάλυψε τι σημαίνει η υποχώρηση της Ρωσίας από τη Χερσώνα για το μέλλον του πολέμου

5

10 Νοεμβρίου, Meduza, Συνοπτική μετάφραση από τον Sam Breazeale.

Την Τετάρτη, 9 Νοεμβρίου, ο στρατηγός Sergey Surovikin, ανώτατος διοικητής της Ρωσίας στην Ουκρανία, πρότεινε στον υπουργό Άμυνας Sergey Shoigu να αποσύρει η Ρωσία τα στρατεύματά της από τη δεξιά όχθη του ποταμού Δνείπερος στην περιοχή Χερσώνας της Ουκρανίας.

Ο Σόιγκου συμφώνησε αμέσως. Μια πλήρης υποχώρηση της Ρωσίας από τη δεξιά όχθη θα συνεπάγεται, μεταξύ άλλων, την εγκατάλειψη της πόλης Χερσώνα, την οποία το Κρεμλίνο θεωρεί «ρωσική περιφερειακή πρωτεύουσα» από τον Οκτώβριο.

Η Meduza αξιολογεί εάν η υποχώρηση της Ρωσίας από τη Χερσώνα ήταν αναπόφευκτη – και τι σημαίνει στο ευρύτερο πλαίσιο του πολέμου.

ΣΕ ΑΥΤΟ ΤΟ ΑΡΘΡΟ, ΟΙ ΣΥΝΤΑΚΤΕΣ ΜΑΣ ΠΡΟΣΠΑΘΟΥΝ ΝΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΟΥΝ ΤΗ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΟΥΚΡΑΝΙΑ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΑ ΔΙΑΘΕΣΙΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ. Η MEDUZA ΕΧΕΙ ΑΝΤΙΤΑΧΘΕΙ ΣΤΟΝ ΠΟΛΕΜΟ ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΟΥΚΡΑΝΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΧΙΖΕΙ ΝΑ ΤΟ ΚΑΝΕΙ.

(ΣΣ. Και οι Ανιχνεύσεις έχουν αντιταχθεί στον πόλεμο και συνεχίζουν να αντιτάσσονται. Η, κατά το δυνατόν, αντικειμενική ενημέρωση δεν έχει σχέση με την θέση αυτή)

Η είδηση ​​ότι η Ρωσία θα υποχωρήσει από τη Χερσώνα δεν ήρθε χωρίς προειδοποίηση: ο στρατηγός Σεργκέι Σουροβίκιν υπαινίχθηκε την πιθανότητα μιας «δύσκολης απόφασης» τον Οκτώβριο. Λίγο πριν από αυτό, οι τοπικές αρχές-μαριονέτες του Κρεμλίνου ανακοίνωσαν μέτρα για την εκκένωση αμάχων από τη δεξιά όχθη του ποταμού Δνείπερου, όπου βρίσκεται η πόλη Χερσώνα.

Για να εξηγήσει την εκκένωση, ο Surovikin ανέφερε τη δυσκολία μεταφοράς προμηθειών μέσω της οδικής γέφυρας Antonivka, η οποία υπέστη ζημιές από ουκρανικούς βομβαρδισμούς τον Αύγουστο και ως εκ τούτου αχρηστεύτηκε.

Στην πραγματικότητα, η απόφαση να εγκαταλείψει τη Χερσώνα πιθανότατα είχε ήδη ληφθεί τη στιγμή της δήλωσης του Σουροβίκιν τον Οκτώβριο. Αμέσως μετά, τα ρωσικά στρατεύματα άρχισαν να μεταφέρουν ντόπιους πολίτες, τιμαλφή, έγγραφα και προμήθειες έξω από την πόλη, καθώς και να χτίζουν οχυρώσεις κατά μήκος της αριστερής όχθης του ποταμού.

Η αποχώρηση της Ρωσίας δεν αποτελεί άμεση απάντηση σε οποιεσδήποτε πρόσφατες αλλαγές στο μέτωπο. Τον τελευταίο μήνα, οι μόνες μάχες στη δεξιά όχθη του Δνείπερου ήταν τοπικές. Τα ρωσικά μέσα ενημέρωσης αναφέρθηκαν συχνά σε μια «ουκρανική επίθεση» (και πρόσφεραν εικόνες μικρών κομβόι κατεστραμμένων ουκρανικών τεθωρακισμένων ως «απόδειξη»), αλλά ουκρανικές πηγές αρνούνται αυτόν τον χαρακτηρισμό.

Για οποιονδήποτε λόγο, ο ουκρανικός στρατός δεν έχει δει καμία σημαντική επιτυχία στην περιοχή εδώ και περίπου ένα μήνα.

Αλλά οι μεγάλες επιτυχίες της Ουκρανίας είναι πλήρως εφικτές:έχει ένα αριθμητικό πλεονέκτημα που θα μπορούσε κάλλιστα να είναι αρκετό για να ξεπεράσει τις δυνάμεις της Ρωσίας. Και λόγω των δυσκολιών εφοδιασμού της Ρωσίας, επί του παρόντος λίγα πράγματα θα μπορούσε να κάνει για να αυξήσει, η Ρωσία, τους δικούς της αριθμούς.

Επομένως, ο πραγματικός λόγος για την υποχώρηση της Ρωσίας είναι η έλλειψη προοπτικών στην περίπτωση μιας πραγματικής ουκρανικής επίθεσης.

Η υπεράσπιση της πόλης από μια ουκρανική επίθεση θα απαιτούσε μεγάλο αριθμό ετοιμοπόλεμων στρατευμάτων , αλλά αυτά τα στρατεύματα θα είχαν περιορισμένους πόρους λόγω προβλημάτων εφοδιασμού. Ως αποτέλεσμα, η Ρωσία, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι θα είναι πιο αποτελεσματικά αλλού.

Πώς βρέθηκε η Ρωσία σε αυτή την κατάσταση;

Τον Μάρτιο, ρωσικά αερομεταφερόμενα στρατεύματα, πεζοναύτες και παράκτιες αμυντικές δυνάμεις από την Κριμαία εκμεταλλεύτηκαν την κατάρρευση της άμυνας της Ουκρανίας στην περιοχή για να καταλάβουν τη Χερσώνα και να προχωρήσουν:
-δυτικά (στα όρια της πόλης Mykolaiv)
-βορειοδυτικά (σε μια γέφυρα στον ποταμό Southern Bug κοντά στην πόλη Voznesensk)
-και βόρεια (στα περίχωρα της πόλης Kryvyi Rih)

Η κύρια γραμμή προέλασης ήταν στο Βόζνεσενσκ, από όπου η στρατιωτική διοίκηση της Ρωσίας σχεδίαζε να στείλει στρατεύματα στην Οδησσό.

Τα στρατεύματα τροφοδοτούνταν μέσω πολλών γεφυρών: της οδικής γέφυρας Antonivka στη Χερσώνα, μιας κοντινής σιδηροδρομικής γέφυρας και μιας γέφυρας που διέσχιζε το φράγμα στο υδροηλεκτρικό εργοστάσιο Kakhovka στη Nova Kakhovka, περίπου 50 χιλιόμετρα (31 μίλια) ανατολικά.

Μια γέφυρα που συνδέει τη Χερσώνα με την αριστερή όχθη του Δνείπερου μετά τους ουκρανικούς βομβαρδισμούς που ξεκίνησαν στις 19 Ιουλίου και στις 20 Ιουλίου 2022.

(ΣΣ. Το κείμενο χρησιμοποιεί το δεξιά και αριστερά με βάση τον ρου του ποταμού Δνείπερου. Η απόσυρση των ρωσικών δυνάμεων έγινε κατά την περιγραφή, αριστερά, ενώ για έναν παρατηρητή του χάρτη έγινε δεξιά)

Ακόμη και στις αρχές Μαρτίου, ωστόσο, ήταν σαφές ότι η Ρωσία δεν είχε τις απαραίτητες δυνάμεις για μια τόσο φιλόδοξη επίθεση. Η ταχεία ανάπτυξη εφεδρειών στην περιοχή δεν ήταν εφικτή, και ο ουκρανικός βομβαρδισμός ανάγκασε τα ρωσικά στρατεύματα να αποσυρθούν από το Mykolaiv, το Voznesensk και το Kryvyi Rih πίσω στα περιφερειακά σύνορα της Χερσώνας. Εκεί, καθώς και γύρω από την πόλη Snihurivka στην περιοχή Mykolaiv, άρχισαν να χτίζουν άμυνες.

Η γεωγραφία παρείχε κάποια βοήθεια: το τοπίο στην περιοχή αποτελείται κυρίως από γυμνές στέπες με περιστασιακές μόνο ζώνες δασών, πράγμα που σημαίνει ότι δεν θα υπήρχε μέρος να κρυφτούν τα προελαύνοντα ουκρανικά στρατεύματα. Οι ρωσικές δυνάμεις τοποθέτησαν ένα σημαντικό μέρος της άμυνάς τους κατά μήκος του ποταμού Inhulets.

Ο ουκρανικός στρατός προσπάθησε να διασχίσει τον ποταμό το καλοκαίρι, αλλά τελικά υπέστη μεγάλες απώλειες. Μια απόπειρα ουκρανικής επίθεσης από το Mykolaiv, η οποία δεν έχει μεγάλα υδάτινα εμπόδια, απέτυχε επίσης όταν ουκρανικά στρατεύματα δέχθηκαν επίθεση από ρωσικές δυνάμεις αέρος και πυροβολικού στη στέπα.

Μετά από αυτό, το μέτωπο έγινε σταθερό καθώς οι μάχες φαινόταν να καταλήγουν σε πόλεμο φθοράς και τον Ιούλιο και τον Αύγουστο, η διοίκηση της Ρωσίας έστειλε σημαντικές ενισχύσεις στη δεξιά όχθη του Δνείπερου.

Μετά από αυτό, ο στρατός της Ουκρανίας άρχισε να εφαρμόζει μια νέα τακτική: αντί για κατά μέτωπον επιθέσεις στις θέσεις της Ρωσίας, άρχισαν να στοχεύουν τα ρωσικά logistics, συμπεριλαμβανομένης της συστηματικής καταστροφής αποθηκών με ρωσικά πυρομαχικά.

Αυτό δεν ήταν δυνατό πριν από τον Αύγουστο. Ο στρατός της Ουκρανίας δεν διέθετε τα ισχυρά όπλα υψηλής ακρίβειας και μεγάλου βεληνεκούς που ήταν απαραίτητα για να το πετύχει. Στα τέλη του καλοκαιριού, ωστόσο, η Ουκρανία έλαβε πολλαπλούς εκτοξευτές πυραύλων HIMARS, οι οποίοι είναι ικανοί να εκτελούν πλήγματα υψηλής ακρίβειας πολύ πίσω από τη γραμμή του μετώπου.

Οι ουκρανικές Ένοπλες Δυνάμεις άρχισαν να εξαπολύουν καθημερινά χτυπήματα σε γέφυρες που ήταν βασικές για τις γραμμές ανεφοδιασμού της Ρωσίας. Αν και οι κεφαλές των πυραύλων δεν ήταν ικανές να καταστρέψουν πλήρως τις γέφυρες, η Ουκρανία σύντομα καθιστούσε τα οδοστρώματα των γεφυρών άχρηστα, πιο γρήγορα από ό,τι οι Ρώσοι μηχανικοί μπορούσαν να τις επισκευάσουν.

Μέχρι τα μέσα Οκτωβρίου, η Ουκρανία είχε καταστρέψει και τις τρεις γέφυρες στον ποταμό Δνείπερο στο ελεγχόμενο από τη Ρωσία τμήμα της περιοχής Χερσώνα.

Τους τελευταίους μήνες, η Ρωσία χρησιμοποιεί βάρκες για να μεταφέρει προμήθειες τόσο στα στρατεύματά της όσο και σε πολίτες στη Χερσώνα.

Οι προσπάθειες της Ουκρανίας να εξαπολύσει χτυπήματα στα πλοία είχαν ανάμεικτα αποτελέσματα: καθοδηγούμενοι από GPS πολλαπλοί εκτοξευτές πυραύλων δεν είναι κατάλληλοι για επιθέσεις σε κινούμενους στόχους. Ωστόσο, οι ουκρανικές επιδρομές έχουν χτυπήσει ρωσικά στρατιωτικά πορθμεία περισσότερες από μία φορές.

Το πιο σημαντικό, ωστόσο, είναι ότι τα πορθμεία και τα άλλα σκάφη έχουν εγγενώς χαμηλότερη μεταφορική ικανότητα από τις γέφυρες – και η Ρωσία απλά δεν είχε αρκετά πλοία για να καλύψει τη διαφορά (ακόμα και μετά από διαχείριση πολλών φορτηγίδων από ντόπιους επιχειρηματίες). Επιπλέον, οι ρωσικές δυνάμεις χρειάστηκε να τροφοδοτήσουν αρκετές εκατοντάδες χιλιάδες αμάχους που παρέμεναν στη Χερσώνα και στα περίχωρά της.

Οι κόκκινες γραμμές υποδεικνύουν πιο πρόσφατες εξελίξεις ενώ οι γκρι δηλώνουν προηγούμενες. Η μαύρη γραμμή δείχνει την κατά προσέγγιση γραμμή επαφής από την τελευταία ενημέρωση του χάρτη. Οι περιοχές που καταλαμβάνονται από ρωσικά και ουκρανικά στρατεύματα (από τον Σεπτέμβριο) σκιάζονται με κόκκινο και μπλε, αντίστοιχα. Οι αεροπορικές επιδρομές υποδεικνύονται με εικονίδια αεροπλάνου, ενώ οι επίγειες επιχειρήσεις υποδεικνύονται με τελείες.

Η διοίκηση της Ρωσίας δεν μπόρεσε τελικά να αυξήσει ουσιαστικά τις δυνάμεις της στη Χερσώνα. Απλά δεν είχε την ικανότητα ανεφοδιασμού να υποστηρίξει περισσότερα από τις λίγες δεκάδες χιλιάδες στρατεύματα που είχε ήδη σταθμεύσει στην πόλη.

Το μόνο που θα έπρεπε να κάνει η Ουκρανία για μια επιτυχημένη επίθεση θα ήταν να συγκεντρώσει περισσότερες δυνάμεις στην περιοχή από ό,τι είχε η Ρωσία.

Η Ουκρανία προχώρησε στη συγκέντρωση των απαραίτητων στρατευμάτων, αλλά ο πρώτος μήνας της επίθεσής της (από τα τέλη Αυγούστου έως τις αρχές Οκτωβρίου) ήταν σε μεγάλο βαθμό ανεπιτυχής: όποια ουκρανικά στρατεύματα διέσχισαν τον ποταμό Inhulets υποβλήθηκαν σε ασταμάτητα ρωσικά πυρά και αεροπορικές επιδρομές. Η Ουκρανία κατάφερε να απελευθερώσει αρκετά χωριά, αλλά δεν μπόρεσε να φτάσει μέχρι το Δνείπερο.

Στις αρχές Οκτωβρίου, η στρατιωτική διοίκηση της Ουκρανίας, έχοντας την πρωτοβουλία και ένα αριθμητικό πλεονέκτημα, κατάφερε να βρει ένα αδύναμο σημείο στη γραμμή άμυνας της Ρωσίας: ένα σημείο κατά μήκος του Δνείπερου που υπερασπιζόταν το πεζικό από μια ταξιαρχία παράκτιας άμυνας της Κριμαίας που είχε ήδη εξαντληθεί από προηγούμενες μάχες.

Η Ουκρανία κατάφερε να διεισδύσει στην πρώτη γραμμή και να προχωρήσει δεκάδες χιλιόμετρα, αναγκάζοντας τελικά τα ρωσικά στρατεύματα στο βόρειο τμήμα της γέφυρας του ρωσικού τομέα της Χερσώνας να υποχωρήσουν για να χτίσουν μια νέα αμυντική γραμμή.

Το μέτωπο σταθεροποιήθηκε κατά μήκος αυτής της νέας γραμμής και η Ουκρανία άρχισε να συγκεντρώνει ενισχύσεις για μια νέα επίθεση.

Όταν η σκόνη κατακάθισε, τα ρωσικά στρατεύματα στην περιοχή βρέθηκαν σε πολύ χειρότερη θέση:

-Η Ουκρανία είχε τώρα την πρωτοβουλία και μπορούσε να επιλέξει την ώρα και την τοποθεσία της επόμενης επίθεσής της.
-Ήταν ουσιαστικά αδύνατο για τη Ρωσία να αυξήσει τις ομάδες της λόγω δυσκολιών εφοδιασμού.
-Οι μακροπρόθεσμες προοπτικές της Ρωσίας φάνηκαν απελπιστικές. Αργά ή γρήγορα, η Ουκρανία θα διεξήγαγε μια επιτυχημένη επίθεση (χρησιμοποιώντας την ίδια προσέγγιση που χρησιμοποίησε στις αρχές Οκτωβρίου).
–Ο μόνος τρόπος με τον οποίο η Ρωσία θα μπορούσε να είχε σώσει τα στρατεύματά της στη Χερσώνα θα ήταν να ανακτήσει την πρωτοβουλία στον πόλεμο στο σύνολό του – αλλά τότε όπως και τώρα, οι ρωσικές Ένοπλες Δυνάμεις σαφώς δεν ήταν σε θέση να πραγματοποιήσουν επιτυχώς μια μεγάλη επίθεση.

Είναι αυτή η μεγαλύτερη ήττα της Ρωσίας στον πόλεμο μέχρι στιγμής;

Από πολιτική άποψη, είναι σίγουρα μια απο τις μεγαλύτερες. Αν πιστέψουμε τους Σοϊγκου και Σουροβίκιν, τότε τα ρωσικά στρατεύματα φεύγουν από τη Χερσώνα – την «πρωτεύουσα» μιας περιοχής που, από την οπτική γωνία του Κρεμλίνου, είναι ήδη ρωσικό έδαφος εδώ και ένα μήνα. Ωστόσο, η Ουκρανία θα αποκτήσει τον έλεγχο μόνο του 23 τοις εκατό της περιοχής Χερσώνας, το μεγαλύτερο μέρος της οποίας βρίσκεται στην αριστερή όχθη του ποταμού Δνείπερος.

Η Ρωσία θα εξακολουθεί να ελέγχει την περιοχή όπου βρίσκονται οι κύριες βάσεις εφοδιασμού της.

Από στρατιωτική άποψη, τα πράγματα είναι πιο περίπλοκα, γιατί τα ρωσικά στρατεύματα θα μεταφερθούν σε πιο ευνοϊκές θέσεις — και τώρα θα είναι ευκολότερο να εφοδιαστούν.

Ωστόσο, αυτό συνοδεύεται επίσης από επιφυλάξεις:

Είναι σαφές ότι τουλάχιστον μέχρι το τέλος του καλοκαιριού, ένας από τους στόχους του Κρεμλίνου ήταν να καταλάβει την Οδησσό.

Η απόσυρση της Ρωσίας από τη δεξιά όχθη του Δνείπερου θα το καταστήσει ουσιαστικά αδύνατο.
Με την υποχώρησή της στον ποταμό Δνείπερος, η Ρωσία θα απελευθερώσει μερικά από τα πολεμικά στρατεύματά της — αλλά θα απελευθερώσει ακόμη περισσότερα απο τα στρατεύματα της Ουκρανίας.

Επιπλέον, η Ρωσία θα πρέπει να οικοδομήσει μια νέα γραμμή άμυνας κατά μήκος του ποταμού.

Ο Δνείπερος από μόνος του δεν θα είναι ανυπέρβλητο εμπόδιο για την Ουκρανία.

Επιπλέον, η νέα αμυντική γραμμή της Ρωσίας θα πρέπει να είναι διπλάσια από την τρέχουσα.

Οι υλικοτεχνικές βάσεις της Ρωσίας στο πίσω μέρος θα είναι πλέον κοντά σε ουκρανικό πυροβολικό και πολλαπλούς εκτοξευτές πυραύλων.

Εάν όλες οι δυνάμεις της Ρωσίας φύγουν από τη δεξιά όχθη του Δνείπερου, το φράγμα στον υδροηλεκτρικό σταθμό Kakhovka στη Nova Kakhovka θα τεθεί υπό ουκρανικό έλεγχο.

Δεν είναι ξεκάθαρο εάν η στρατιωτική διοίκηση της Ρωσίας έχει επί του παρόντος σχέδιο για την υπεράσπιση του φράγματος και ο βομβαρδισμός του εκτός αποστολής θα κινδύνευε να πλημμυρίσει τους οικισμούς στην ακόμα κατεχόμενη αριστερή όχθη του Δνείπερου.

Θα μπορούσε η ανακοίνωση υποχώρησης της Ρωσίας να είναι τέχνασμα;

Μετά την εκκένωση των αμάχων από τη Χερσώνα, η Ρωσία θα μπορούσε θεωρητικά να μειώσει το προγεφύρωμά της σε «φρούρια» στη Χερσώνα και στην πόλη Μπέρισλαβ (απέναντι από το Δνείπερο από τη Νόβα Καχόβκα).

Αυτό θα έλυνε εν μέρει τις δυσκολίες εφοδιασμού του ρωσικού στρατού και θα επέτρεπε στη Ρωσία να διατηρήσει την άμυνα αρκετά χιλιόμετρα μακριά από τον ποταμό στη δεξιά όχθη.

Θα έλυνε επίσης το κύριο πολιτικό πρόβλημα του Κρεμλίνου: να εξηγήσει γιατί έπρεπε να παραδοθεί μια «ρωσική» περιφερειακή πρωτεύουσα. Ο επικεφαλής της κατοχικής διοίκησης της Χερσώνας, που υποστηρίζεται από τη Ρωσία, Βλαντιμίρ Σάλντο ανέφερε την πιθανότητα η Χερσώνα να γίνει «φρούριο».

Αλλά από στρατιωτική σκοπιά, αυτή η προσέγγιση θα έφερε τις δικές της δυσκολίες: ο εφοδιασμός των ρωσικών δυνάμεων κατά μήκος ενός ποταμού ενώ βρίσκονταν κάτω από τα πυρά του ουκρανικού πυροβολικού θα ήταν μια πρόκληση, αν όχι αδύνατος. Μέχρι αυτό το σημείο, η στρατιωτική διοίκηση της Ρωσίας προτιμούσε να εκκενώσει πλήρως περιοχές που δεν μπορούν να τροφοδοτηθούν αξιόπιστα – όπως το Κίεβο την άνοιξη, το Snake Island το καλοκαίρι και η περιοχή του Kharkiv τον Σεπτέμβριο – αντί να πολεμήσει από πολιορκημένα «φρούρια.

meduza.io

 

Η ΡΩΣΙΑ ΣΕ ΑΔΙΕΞΟΔΟ

4
Γράφει ο Παντελής Σαββίδης

Στην ενεργειακή φτώχεια οδηγεί τον αναπτυσσόμενο κόσμο η Ευρώπη

0

Οι αναδυόμενες χώρες έχουν αποκλειστεί από την παγκόσμια αγορά αερίου

Οσο αυξημένοι κι αν είναι οι λογαριασμοί του ρεύματος, η Ευρώπη θα τα βγάλει πέρα τον χειμώνα γιατί έχει ήδη αγοράσει αρκετό πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Το έχει επιτύχει, όμως, εις βάρος των φτωχότερων χωρών του κόσμου, που έχουν ουσιαστικά αποκλειστεί από την παγκόσμια αγορά φυσικού αερίου εξαιτίας της αιφνίδιας ενεργειακής λαιμαργίας της Γηραιάς Ηπείρου.

Οι αναδυόμενες χώρες αδυνατούν να αντεπεξέλθουν στον ανταγωνισμό για ενεργειακούς πόρους και δεν μπορούν να καλύψουν τις άμεσες ανάγκες τους για τον χειμώνα. Το αποτέλεσμα θα είναι αναπόφευκτα ο τερματισμός στη λειτουργία των εργοστασίων τους, συχνές και μεγάλης διάρκειας διακοπές στην ηλεκτροδότηση και κοινωνικές ταραχές, με την κρίσιμη αυτή κατάσταση να συνεχίζεται μάλλον και μέσα στην επόμενη δεκαετία. Οπως τονίζει ο Σαούλ Καβόνιτς, αναλυτής θεμάτων ενέργειας στην Credit Suisse Group AG, «η ενεργειακή ανασφάλεια της Ευρώπης έχει αποβεί εις βάρος του αναδυόμενου κόσμου στον οποίο προκάλεσε ενεργειακή φτώχεια». Ο ίδιος διευκρινίζει πως η Ευρώπη κυριολεκτικά «ρούφηξε και εξακολουθεί να ρουφάει το φυσικό αέριο από τις άλλες χώρες με κάθε κόστος».

Χώρες όπως το Πακιστάν, η Ινδία, το Μπανγκλαντές και οι Φιλιππίνες έχουν ήδη περάσει ένα καλοκαίρι με γενικές διακοπές στην ηλεκτροδότηση και με πολιτικές και κοινωνικές ταραχές και τώρα περιμένουν κακοκαιρίες και χαμηλές θερμοκρασίες. Υπάρχουν τμήματα της Νότιας Ασίας στα οποία το ψύχος είναι πιο διαπεραστικό κι από εκείνο του Λονδίνου, και αυτές οι γεωγραφικές περιοχές έχουν πολύ λίγες ελπίδες να διασφαλίσουν τώρα μακροπρόθεσμες προμήθειες για την κάλυψη των ενεργειακών τους αναγκών. Το πρόβλημα έγκειται στη στροφή που έκανε η Ευρώπη προς τη διεθνή αγορά ενέργειας, στην οποία δεν υπάρχουν δεσμευτικά συμβόλαια αλλά οι παραδόσεις γίνονται σε πραγματικό χρόνο όταν τις ζητήσει ο πελάτης. Δεδομένου δε ότι οι τιμές της ενέργειας έχουν εκτοξευθεί στα ύψη, πολλοί προμηθευτές των χωρών της Νότιας Ασίας απλούστατα ακύρωσαν τις παραδόσεις προς αυτές τις χώρες και προτίμησαν τις ευρωπαϊκές αγορές που τους προσέφεραν μεγαλύτερα κέρδη. Και βέβαια, οι εξαγωγείς ενέργειας από το Κατάρ μέχρι τις ΗΠΑ δέχονται προσφορές από τις ευρωπαϊκές αγορές, που σημαίνει ότι για πρώτη φορά στην ιστορία τους χώρες όπως το Πακιστάν, το Μπανγκλαντές και η Ταϊλάνδη πρέπει να ανταγωνιστούν τη Γερμανία και τις άλλες ισχυρές ευρωπαϊκές οικονομίες ως προς το ύψος των τιμών που θα προσφέρουν. Και όπως χαρακτηριστικά τόνισε ο Ράσελ Χάρντι, διευθύνων σύμβουλος του ενεργειακού ομίλου της Vitol, «δανειζόμαστε τις ενεργειακές προμήθειες άλλων λαών».

Οι φτωχές χώρες δεν μπορούν να ανταγωνιστούν τις υψηλές τιμές που προσφέρει η Ευρώπη στους προμηθευτές αερίου.

Η συγκυρία, όπως τη διαμορφώνουν οι επιλογές και τα προβλήματα των ανεπτυγμένων οικονομιών, είναι πολύπλευρα αρνητική για τις φτωχές χώρες, καθώς η ενίσχυση του δολαρίου έναντι των νομισμάτων φτωχών και πλούσιων χωρών ομοίως περιπλέκει περαιτέρω την ήδη δύσκολη κατάσταση. Οι φτωχές χώρες καλούνται να επιλέξουν αν θα πληρώσουν για την αγορά των περιορισμένων και ακριβών καυσίμων ή θα καταβάλουν τις δόσεις για την αποπληρωμή του χρέους τους. Και βέβαια οι προμηθευτές ενέργειας της παγκόσμιας αγοράς διστάζουν όλο και περισσότερο να πουλήσουν στις χώρες που κινδυνεύουν να οδηγηθούν στην πτώχευση. Μοιάζει κυριολεκτικά σαν ο αναπτυσσόμενος κόσμος να πληρώνει τα κακώς κείμενα και τις αμαρτίες των ανεπτυγμένων οικονομιών. Σε όλα τα προηγούμενα προστίθενται οι φυσικές καταστροφές που υφίστανται πολλές φτωχές χώρες της Ασίας εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής για την οποία ευθύνονται περισσότερο οι βιομηχανικές οικονομίες της Δύσης. Ακραία καιρικά φαινόμενα όπως οι καταστρεπτικές πλημμύρες στο Πακιστάν, για παράδειγμα, προκαλούν ολέθριες συνέπειες στις οικονομίες των αναπτυσσόμενων χωρών οδηγώντας, βέβαια, τους ηγέτες των χωρών που έχουν συγκεντρωθεί στην Αίγυπτο αυτές τις ημέρες να εξετάζουν με ποιον τρόπο μπορούν να προσφέρουν περισσότερη στήριξη οι πλούσιες χώρες στις φτωχές.

Τα συναλλαγματικά διαθέσιμα του Πακιστάν υποχώρησαν τον περασμένο μήνα στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων τριών ετών, με αποτέλεσμα η Moody’s Investors Service να υποβαθμίσει το χρέος της χώρας βαθύτερα στο επίπεδο των ομολόγων σκουπιδιών. Ομοίως τα διαθέσιμα του Μπανγκλαντές, της Ινδίας και των Φιλιππίνων βρίσκονται στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων δύο ετών. Και είναι σαφές, και προκύπτει από όλες τις αναλύσεις, πως χωρίς το αέριο της Ρωσίας, η προσφορά από την παγκόσμια αγορά θα παραμείνει περιορισμένη, οι τιμές της ενέργειας υψηλές και βέβαια οι αναπτυσσόμενες χώρες δεν θα έχουν άλλη επιλογή από το να στραφούν στα πιο ρυπογόνα καύσιμα.

Στο μεταξύ, οι ευρωπαϊκές χώρες επισπεύδουν την ανέγερση πλωτών τερματικών σταθμών για εισαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στο μέλλον. Γερμανία, Ιταλία και Φινλανδία έχουν ήδη διασφαλίσει τις μονάδες αυτές. Η Ολλανδία, άλλωστε, έχει αρχίσει από τον Σεπτέμβριο να εισάγει LNG στους πλωτούς τερματικούς σταθμούς της. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της BloombergNEF, αυτό σημαίνει πως η ζήτηση από τις ευρωπαϊκές χώρες θα αυξηθεί περαιτέρω κατά περίπου 60% μέχρι το 2026.

Καθημερινή

Γιατί η Ρωσία ενισχύει τον Ερντογάν και η Τουρκία του Ερντογάν γίνεται ο πιο σημαντικός εταίρος της Μόσχας

1

Vzglyad
Gevorg Mirzayan

Η ξαφνική ενίσχυση της Τουρκίας έχει γίνει μια από τις κύριες γεωπολιτικές συνέπειες της ρωσικής ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης στην Ουκρανία. Με άλλα λόγια, η Ρωσία, ηθελημένα ή άθελά της, βοηθά στη δραματική ενίσχυση της γείτονός της. Γιατί το κάνει αυτό, ποιες συνέπειες μπορεί να έχει και γιατί δεν υπάρχει τίποτα καλό σε αυτό για την Ευρωπαϊκή Ένωση;

Ορισμένοι Ρώσοι εμπειρογνώμονες απαιτούν από τη Μόσχα να επιβάλει ακόμη πιο ριζοσπαστικές αντικυρώσεις κατά της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, παραβλέπουν ένα σημαντικό γεγονός – τέτοιες κυρώσεις στην πραγματικότητα υπάρχουν ήδη, αν και δεν είναι ορατές με την πρώτη ματιά. Εφαρμόζονται στο πλαίσιο άλλων διαδικασιών και έχουν μακροπρόθεσμο αποτέλεσμα. Και αυτές οι αόρατες κυρώσεις είναι, ειδικότερα, οι νέες σχέσεις μεταξύ Ρωσίας και Τουρκίας.

Στη Δύση είναι διαδεδομένη η άποψη ότι αυτές οι σχέσεις δεν είναι τίποτα άλλο από την ενίσχυση της εξάρτησης της Ρωσίας από την Άγκυρα.

“Στις αρχές του τρέχοντος έτους, η Τουρκία χρειαζόταν μια συνεργασία με τη Ρωσία περισσότερο από ό,τι η Ρωσία χρειαζόταν μια συνεργασία με την Τουρκία. Η μερίδα του λέοντος των τουριστών στα τουρκικά θέρετρα ήταν Ρώσοι και διπλωμάτες από την Άγκυρα παρακάλεσαν τη Μόσχα να άρει τις κυρώσεις στα τουρκικά αγροτικά προϊόντα… Τότε η Ρωσία θα μπορούσε να επιλέξει», γράφει το Ίδρυμα Carnegie. – Ωστόσο, όλα άλλαξαν με την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία» (όπως ονομάζεται η ρωσική ειδική στρατιωτική επιχείρηση στη Δύση).

Συγκεκριμένα, κατά τους πρώτους εννέα μήνες, ο εμπορικός κύκλος εργασιών διπλασιάστηκε, καθιστώντας την Τουρκία έναν από τους βασικούς εμπορικούς εταίρους της Ρωσικής Ομοσπονδίας (αν και πριν δεν ήταν στην πρώτη δεκάδα) – σύμφωνα με τη Δύση, λόγω του γεγονότος ότι τα δυτικά αγαθά περνούσαν μέσω Τουρκίας στη Ρωσία. Και τώρα η Μόσχα φέρεται να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις ιδιοτροπίες του Τούρκου ηγέτη Ρετζέπ Ερντογάν.

Ίσως αυτό να είναι εν μέρει αλήθεια – η Μόσχα ενισχύει τη θέση της Άγκυρας. Ωστόσο, αυτή η ενίσχυση αποτελεί πολύ μεγαλύτερη απειλή για την Ευρώπη από ό,τι για τη Ρωσία.

Δεν είναι μυστικό ότι στο ευρωπαϊκό όραμα του κόσμου, η Τουρκία (όπως και η Ρωσία) βρίσκεται στην περιφέρεια του πολιτισμού. Θεωρείται ως ένα είδος βάρβαρου κράτους που δεν αξίζει να είναι μέρος του ευρωπαϊκού πολιτισμού – και όχι επειδή είναι επί του παρόντος αντιδημοκρατικό, αλλά επειδή είναι, απλώς, διαφορετικό.

«Μέχρι πρόσφατα, η Τουρκία μπορούσε ακόμα να συζητά το ζήτημα του καθεστώτος χωρίς βίζα, αλλά τα τελευταία χρόνια ακόμη και οι Τούρκοι έχουν συνειδητοποιήσει ότι οι σχέσεις τους δεν είναι τέτοιες που να περιμένουν αυτό το καθεστώς από τις Βρυξέλλες», εξηγεί στην εφημερίδα View ο Γιασάρ Νιγιαζμπάγιεφ, δημοσιογράφος που εργάζεται στην Τουρκία.
Όταν οι τουρκικές ελίτ κατηγορούν την Ευρώπη, ακούγεται πονηρό. Κάθε φορά που ο υπουργός Εξωτερικών Τσαβούσογλου ή ο Πρόεδρος Ερντογάν λένε φράσεις της σειράς «γιατί δεν μας πας στην Ευρωπαϊκή Ένωση», είναι ξεκάθαρο ότι γνωρίζουν τους λόγους. Συνειδητοποιούν ότι δεν πληρούν τα ευρωπαϊκά κριτήρια. Η Άγκυρα πάντα καταλάβαινε ότι η ΕΕ δεν σχεδίασε ποτέ ειλικρινά να δεχτεί την Τουρκία στο κλειστό κλαμπ της».

Ωστόσο, ο Τούρκος πρόεδρος Ερντογάν δεν αποδέχτηκε ποτέ μια τέτοια στάση από την Ευρωπαϊκή Ένωση και προσπάθησε να την ξεπεράσει. Πρώτα, για να ενσωματωθεί η Τουρκία στην ΕΕ και μετά (όταν συνειδητοποίησε πλήρως ότι αυτό ήταν αδύνατο) για να αναγκάσει την Ευρωπαϊκή Ένωση να σεβαστεί την Τουρκία και να αρμέξει το μέγιστο ποσό πόρων από την Ευρώπη. Και ο Ερντογάν δεν ήταν μόνος στην αύξηση της επιθετικότητας προς την ΕΕ – το εκλογικό του σώμα ήταν αλληλέγγυο μαζί του.
“Η στάση απέναντι στη Ρωσική Ομοσπονδία στην Τουρκία μπορεί να είναι θετική ή αρνητική, αλλά πάντα με σεβασμό – ως φίλος ή ως εχθρός. Με την Ευρώπη, η τουρκική συνείδηση ​​αηδιάζει όλο και περισσότερο. Η ενίσχυση των αντιδυτικών συναισθημάτων στην Τουρκία οφείλεται σε ορισμένους παράγοντες», εξηγεί στην εφημερίδα VZGLYAD, ο Βλαντιμίρ Αβατκόφ, επικεφαλής του Τμήματος Εγγύς και Μετασοβιετικής Ανατολής του INION RAS. – Πρώτον, οι παραδοσιακοί – λόγω της μακροχρόνιας παραμονής στην πόρτα της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε μια προσπάθεια ενσωμάτωσης σε αυτήν.

Δεύτερον, η Δύση, ούσα σύμμαχος της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ εξέφρασε με λόγια τις συμμαχικές της υποχρεώσεις, αλλά, στην πραγματικότητα επέβαλε κυρώσεις κατά της Άγκυρας. Αυτή η στάση προκάλεσε αντιδυτική δραστηριότητα διαμαρτυρίας και αρνητικές αντιλήψεις για τις ΗΠΑ και την ΕΕ στο μυαλό των απλών Τούρκων.

Τρίτον, υπάρχουν και άλλα στοιχεία. Η Δύση συνδέθηκε παλαιότερα με την ευημερία, τώρα όμως συνδέεται με την καταστροφή και τις αντισυμβατικές αξίες. Και τα δύο δεν είναι ελκυστικά για την Άγκυρα».

Για να αλλάξει το καθεστώς των τουρκοευρωπαϊκών σχέσεων, δεν αρκεί να είσαι αγενής με τις Βρυξέλλες (για παράδειγμα, να μην δώσεις μια θέση στην επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen και στον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Charles Michel) ή να εκβιάσεις τη Φινλανδία και τη Σουηδία χωρίς να τους δώσεις τη συγκατάθεσή σου να ενταχθούν στο ΝΑΤΟ. Χρειάζονται μακροπρόθεσμα μέσα επιρροής στην Ευρώπη – και εδώ η Άγκυρα βοηθείται από τη Ρωσία, ηθελημένα ή άθελά της. Συγκεκριμένα, στην υλοποίηση του σχεδίου Ερντογάν να μετατρέψει την Τουρκία σε κόμβο φυσικού αερίου για την Ευρωπαϊκή Ένωση – κόμβο όπου ο βαθμός ανοίγματος της κάνουλας (καθώς και οι προϋποθέσεις για το άνοιγμα της) θα καθορίζεται από την Άγκυρα.

Επιπλέον, η Τουρκία είναι ήδη κόμβος.

“Το ρωσικό αέριο, ο Turkish Stream, διέρχεται ήδη από την Τουρκία. 15,75 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα περνούν μέσω αυτού του αγωγού φυσικού αερίου προς την Ευρώπη (τουλάχιστον μέρος αυτού του όγκου πηγαίνει στη Σερβία). Άλλα 10 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα έρχονται τώρα από το Αζερμπαϊτζάν μέσω Τουρκίας προς Ευρώπη (8 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα από αυτόν τον όγκο πηγαίνει στην Ιταλία, άλλο 1 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα στη Βουλγαρία και την Ελλάδα), εξηγεί στην εφημερίδα VZGLYAD ο Igor Yushkov, λέκτορας στο Financial University, κορυφαίος αναλυτής στο National Energy Security Fund. Αλλά ο κόμβος δεν είναι καθοριστικός – 25 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα δεν είναι τόσο ισχυρό μέσο πίεσης στην ΕΕ.

Ο όγκος πρέπει να αυξηθεί – και η Τουρκία μπορεί να το κάνει αυτό μόνο με το ρωσικό φυσικό αέριο. Δεν υπάρχουν τόσα, επιπλέον ποσά στο Αζερμπαϊτζάν και η Ευρώπη δεν θα λάβει σύντομα αέριο από τον ιρανικό αγωγό. Οι πιθανές προμήθειες φυσικού αερίου από ισραηλινά υπεράκτια κοιτάσματα (που ανακαλύφθηκαν πρόσφατα) απαιτούν επίσης πολύ χρόνο, καθώς και τη διατήρηση κανονικών σχέσεων μεταξύ Άγκυρας και Τελ Αβίβ. Το αέριο από τα πεδία της Υπερκασπίας είναι επίσης απίθανο να φθάσει στην Τουρκία – και όχι μόνο επειδή είναι, ουσιαστικά, συμβόλαια με την Κίνα.

«Κατά περιόδους υπενθυμίζεται οτι το Τουρκμενιστάν μπορεί επίσης να προμηθεύει αέριο στην Ευρώπη, όπως προβλέπεται από το έργο Nabucco. Ωστόσο, σύμφωνα με τη συμφωνία για το καθεστώς της Κασπίας Θάλασσας, η κατασκευή εγκαταστάσεων όπως ο αγωγός φυσικού αερίου Trans-Caspian (από το Τουρκμενιστάν προς το Αζερμπαϊτζάν) απαιτεί τη συναίνεση όλων των χωρών των ακτών της Κασπίας. Φυσικά, η Ρωσία και το Ιράν δεν θα συναινέσουν», λέει ο Igor Yushkov.

Ναι, κοστίζει. “Για να αποκτήσει έναν κόμβο φυσικού αερίου, η Τουρκία πρέπει να αυξήσει τις προμήθειες από διάφορες πηγές. Ειδικότερα, να κατασκευάσει υποδομές. Η Ρωσία, για παράδειγμα, θα πρέπει να κατασκευάσει αγωγούς φυσικού αερίου από το Γιαμάλ στην Ανάπα και μετά θαλάσσια τμήματα προς την Τουρκία. Θα χρειαστούν αρκετά δισεκατομμύρια δολάρια. Και οι Ευρωπαίοι πρέπει επίσης να επενδύσουν χρήματα και να κατασκευάσουν αγωγούς φυσικού αερίου από τα σύνορα της Βουλγαρίας και της Τουρκίας, προφανώς, στον σημερινό κόμβο φυσικού αερίου στην Αυστρία – το Bamugertner, καθώς υπάρχει ήδη ένα σύστημα αγωγών φυσικού αερίου από αυτό σε ολόκληρη την Ευρώπη », λέει ο Igor Yushkov.

Και φυσικά, αυτό απαιτεί τη βούληση της Ευρώπης. “Το γεγονός ότι οι Ευρωπαίοι θα χρειαστεί επίσης να κατασκευάσουν αγωγούς φυσικού αερίου δημιουργεί κινδύνους για ολόκληρο το έργο. Εφόσον σε κάθε συζήτηση για την κατανομή των επενδύσεων σε νέους αγωγούς φυσικού αερίου, οι αντίπαλοι της Ρωσίας στους ευρωπαϊκούς πολιτικούς κύκλους θα δηλώνουν ότι αυτά τα χρήματα θα πάνε πραγματικά για βοήθεια της Ρωσίας. Για την κατασκευή αγωγών φυσικού αερίου που θα χρειαστούν για να κερδίσει η Ρωσία χρήματα από την Ευρώπη», συνεχίζει ο Ιγκόρ Γιουσκόφ.

Ωστόσο, εάν η ΕΕ αρνηθεί τις άμεσες προμήθειες ρωσικού φυσικού αερίου, ποιες επιλογές έχει εάν δεν υπάρχουν πουθενά εναλλακτικές σε τέτοιο όγκο και σε τέτοια τιμή;

Επιπλέον, προσφέρθηκε στην Ευρώπη ένα φύλλο συκής. “Η Μόσχα προσπαθεί να αποπροσωποποιήσει το φυσικό της αέριο με το ότι θα περάσει από την Τουρκία. Να το κάνει υπό όρους “τουρκικό” ώστε η Δύση να κάνει τα στραβά μάτια στην αγορά του”, λέει ο Yashar Niyazbayev.

Φαινόταν ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν ήταν τόσο κοντόφθαλμη για να αλλάξει τον Ρώσο προμηθευτή με τουρκική διαμετακόμιση – ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κάνει ακριβώς το ίδιο πράγμα. Προσπάθησε να μειώσει τις άμεσες εισαγωγές φυσικού αερίου από τη Ρωσία προκειμένου να «διαφοροποιήσει τους προμηθευτές» – χωρίς να εξετάζει πραγματικά με ποιον αντικαθιστά τη Ρωσία.

Επιπλέον, χάρη στη Ρωσία, η Τουρκία μετατρέπεται σε κόμβο όχι μόνο για φυσικό αέριο. “Η Τουρκία γίνεται ένα κέντρο από το οποίο διέρχονται εμπορικοί δρόμοι – τόσο κατά μήκος της γραμμής Βορρά-Νότου όσο και Δύσης-Ανατολής. Και αυτό ενισχύει τη θέση της Τουρκίας στη διεθνή σκηνή. Σε περίπτωση επιτυχούς εφαρμογής της στρατηγικής του κόμβου, η Τουρκία θα είναι αυτή που θα διαχειριστεί αυτές τις ροές. Δηλαδή, η κατάσταση όσον αφορά την Τουρκία και την Ευρώπη θα ανατραπεί, κάτι που δίνει στην Τουρκία λευκή κάρτα», λέει ο Βλαντιμίρ Αβατκόφ.

Τέλος, η Μόσχα βοηθά τον Ερντογάν να αντισταθεί, στην πραγματικότητα, στη μόνη ρεαλιστική πολτική της Ευρώπης να ηρεμήσει την Τουρκία. Που σημαίνει, προσπάθειες να εκδιώξει τον Ερντογάν μέσω των εκλογών (κάποτε μέσω πραξικοπήματος το 2016 απέτυχαν).

“Οι βουλευτικές εκλογές θα διεξαχθούν στην Τουρκία στις αρχές του επόμενου έτους και η Μόσχα ελπίζει στη νίκη του σημερινού Τούρκου προέδρου. Επομένως, οι τρέχουσες ρωσικές πρωτοβουλίες στοχεύουν, μεταξύ άλλων, στην προσωπική υποστήριξη του Ερντογάν. Ήδη σχέδια δημιουργίας κόμβου αερίου, κλπ οδηγούν στην αύξηση των ποσοστών του σημερινού αρχηγού του κράτους και πολλοί δεν έχουν την αίσθηση ότι ο Ερντογάν θα μπορούσε να χάσει τις εκλογές. Ο Πούτιν άρχισε να αποκαλείται “ο τρίτος στον συνασπισμό του Ερντογάν” – μετά την κυβέρνηση, το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης και του εταίρου του στο πρόσωπο του Εθνικιστικού Κόμματος», λέει ο Yashar Niyazbayev.

Ναι, το καθεστώς του «τρίτου στον συνασπισμό» δημιουργεί μια σειρά από πολιτικούς κινδύνους για τη Ρωσία. Ωστόσο, στις παρούσες συνθήκες και με το σημερινό καθεστώς των ρωσοευρωπαϊκών σχέσεων, η Μόσχα αναγκάζεται να ενεργήσει με βάση την αρχή του «μικρότερου κακού». Και το μικρότερο κακό σε αυτή την περίπτωση είναι τα βραχυπρόθεσμα οφέλη της συνεργασίας με την Άγκυρα για να ξεπεράσει τις δυτικές κυρώσεις, σε συνδυασμό με τη μακροπρόθεσμη δημιουργία απειλής για την Ευρώπη προκειμένου να την αναγκάσει να οικοδομήσει νέες σχέσεις με τη Ρωσία.

Τουλάχιστον να σταματήσουν οι απειλές προς την ΕΕ που προέρχονται από την τουρκική κατεύθυνση.

https://vz.ru/world/2022/11/10/1185950.html

 

 

Γιατί χάνουν οι Ρώσοι στην Ουκρανία

1
Ουκρανία (Ειδικού Συνεργάτη)
Στην Ουκρανία, προκειται για πόλεμο της Δύσης εναντίον της Ρωσίας. Η Ρωσία χάνει γιατί δεν μπορεί να αντιμετωπίσει την συνδυαστική επίθεση εξελιγμένων στρατιωτικών τεχνολογιών διαφορετικής προέλευσης και σκοπού. Δεν τα βγάζει πέρα.
Τούτο, σε συνδυασμό με την παρουσία των καλύτερων αμερικανών κ.α.στρατιωτικών συμβούλων, κυρίως δε την 24/7 υποστήριξη στο επίπεδο των πληροφοριών καθώς και την απόκτηση μέσων για την ανίχνευση ανθρώπινης παρουσίας σε όλο το μήκος της γραμμής αντιπαράθεσης, έχουν φέρει τις εξελίξεις στη σημερινή φάση τους.
Αυτά , σε συνδυασμό με την κακή εν γένει κατάσταση του ρωσικού στρατού.
Βέβαια, ο πληθυσμός της Ουκρανίας έφυγε. Κερδισμένη η Πολωνία που αποκατέστησε, με τις Ουκρανές πρόσφυγες και τα παιδιά τους, το δημογραφικό της έλλειμμα.
Εμείς δεν μπορέσαμε να φιλοξενήσουμε ούτε μερικές χιλιάδες πρόσφυγες. Οι μισές έφυγαν. Προτιμούμε τους πακιστανούς.

Πλάμεν Τόντσεφ: «Προστατευτικές μπάρες» για να μην κλιμακωθεί η σύγκρουση

0
FILE - This combination image shows U.S. President Joe Biden in Washington, Nov. 6, 2021, and China's President Xi Jinping in Brasília, Brazil, Nov. 13, 2019. Biden is planning to speak with his Chinese counterpart Xi Jinping for the first time in four months, with a wide range of bilateral and international issues on the table. But a potential visit to Taiwan by Speaker of the House Nancy Pelosi is looming over the conversation set for Thursday, July 28, 2022, with China warning of a severe response if she travels to the self-governing island democracy Beijing claims as its own territory. (AP Photo/Alex Brandon, Eraldo Peres, File)
ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΜΠΑΪΝΤΕΝ – ΣΙ ΤΖΙΝΠΙΝΓΚ

Με τεράστιο ενδιαφέρον αναμένεται η συνάντηση του Αμερικανού προέδρου Τζο Μπάιντεν με τον Κινέζο ομόλογό του Σι Τζινπίνγκ στο Μπαλί της Ινδονησίας την ερχόμενη Δευτέρα, στο πλαίσιο της συνόδου κορυφής της ομάδας G20. Αν και γνωρίζονται πολύ καλά από την εποχή του Μπαράκ Ομπάμα κι έχουν συνομιλήσει τηλεφωνικά δύο φορές τα τελευταία τρία χρόνια περίπου, θα είναι η πρώτη τετ α τετ συνάντηση των δύο ηγετών από τότε που ο Μπάιντεν ανέλαβε το σημερινό του αξίωμα τον Ιανουάριο του 2021.

Η συνάντηση αυτή μπορεί να μην συγκρίνεται με την ιστορική επίσκεψη του Ρίτσαρντ Νίξον στην Κίνα το 1972 και την αποκατάσταση των διπλωματικών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών. Ούτε και με την συνάντηση Ρήγκαν-Γκορμπατσόφ στο Ρέικιαβικ το 1986, την οποία πολλοί χαρακτηρίζουν ως την αρχή του τέλους του ψυχροπολεμικού διπολισμού. Ακόμη και οι συναντήσεις του Ντόναλντ Τραμπ με τον βορειοκορεάτη ηγέτη Κιμ Γιονγκ Ουν την διετία 2018-19 προκάλεσαν πολύ μεγάλη αίσθηση, παρά την απουσία ουσιαστικών αποτελεσμάτων.

Η συγκυρία της συνάντησης

Πάντως, οι απ’ευθείας συνομιλίες Μπάιντεν-Σι θα έχουν αναμφισβήτητη σημασία για την παγκόσμια σταθερότητα σε μια χρονική στιγμή που όλος ο πλανήτης διανύει περίοδο έντονων αναταράξεων – αν όχι κοσμογονικών αλλαγών – και οι σινο-αμερικανικές σχέσεις βρίσκονται στο χειρότερο σημείο των τελευταίων 50 ετών. Η ένταση μεταξύ των δύο χωρών είναι ιδιαίτερα οξυμένη λόγω της Ταϊβάν, μετά την επίσκεψη της προέδρου της Βουλής των Αντιπροσώπων Νάνσι Πελόζι στην αυτοδιοικούμενη νήσο τον περασμένο Αύγουστο. Υπενθυμίζεται ότι η Κίνα απάντησε με πολυήμερες στρατιωτικές ασκήσεις που ισοδυναμούσαν με πλήρη αεροναυτικό αποκλεισμό της Ταϊβάν και, επιπροσθέτως, διέκοψε ή πάγωσε τον διμερή διάλογο με τις ΗΠΑ σε οκτώ σημαντικούς τομείς.

Ο ανταγωνισμός μεταξύ των δύο δυνάμεων οξύνθηκε περισσότερο μετά την πρόσφατη απόφαση του Λευκού Οίκου να επιβάλει ακόμη πιο αυστηρούς περιορισμούς στην πρόσβαση κινεζικών εταιρειών σε προηγμένες αμερικανικές τεχνολογίες, ως αποκορύφωμα του οικονομικού πολέμου που ξεκίνησε επί των ημερών του Τραμπ και συνεχίστηκε από την διοίκηση Μπάιντεν.

Άλλη μια πτυχή αυτής της συνάντησης σχετίζεται με εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις στις δύο χώρες. Ο Σι Τζινπίνγκ προσέρχεται στο Μπαλί ως πανίσχυρος ηγέτης της Κίνας αμέσως μετά την επανεκλογή του στον προεδρικό θώκο για τρίτη συνεχόμενη θητεία. Ο δε Μπάιντεν προεδρεύει μιας βαθύτατα διχασμένης Αμερικής, αλλά απέφυγε την επαπειλούμενη συντριβή στις ενδιάμεσες εκλογές πριν από λίγες μέρες. Και, σημειωτέον, η αντιπαλότητα με την Κίνα είναι ίσως το μοναδικό θέμα, στο οποίο υπάρχει διακομματική συναίνεση – έστω και με διαφορετικές αποχρώσεις – μεταξύ Δημοκρατικών και Ρεπουμπλικανών.

Η ατζέντα της συνάντησης

Σύμφωνα με ανακοίνωση του Λευκού Οίκου, οι δύο ηγέτες θα επιδιώξουν «να διατηρήσουν και να εμβαθύνουν τους διαύλους επικοινωνίας, να διαχειριστούν υπεύθυνα τον [σινο-αμερικανικό] ανταγωνισμό και να συνεργαστούν εκεί που υπάρχει σύμπτωση συμφερόντων». To Πεκίνο είναι πολύ πιο λακωνικό και προς το παρόν αρκείται στην απλή επιβεβαίωση της συνάντησης.

Ανώτεροι Αμερικανοί και Κινέζοι αξιωματούχοι «βολιδοσκοπούν» την άλλη πλευρά για την πιθανή ατζέντα των συνομιλιών, με τις ΗΠΑ να τονίζουν πως στόχος τους είναι να κατανοήσουν καλύτερα τις ανησυχίες και τις προτεραιότητες του Πεκίνου. Γι’αυτόν ακριβώς τον λόγο, τις προηγούμενες μέρες η Αμερικανίδα υφυπουργός εξωτερικών Γουέντι Ρ. Σέρμαν συνάντησε τον Κινέζο πρέσβη στις ΗΠΑ Κιν Γκανγκ. Φαίνεται πως σχετικές επαφές γίνονται και στην Αίγυπτο στο περιθώριο της τρέχουσας διάσκεψης για το κλίμα (COP27), μεταξύ του Τζον Κέρι και του Κινέζου ομολόγου του Σίε Ζένουα.

Η Ταϊβάν ασφαλώς θα έχει την τιμητική της ως το πιο επικίνδυνο σημείο ανάφλεξης αυτήν την στιγμή και η υπ’αριθμόν ένα προτεραιότητα στην εξωτερική πολιτική του Πεκίνου. To Πεκίνο ανησυχεί ότι το δόγμα της «στρατηγικής αμφισημίας» των ΗΠΑ στο θέμα της Ταϊβάν μπορεί να γίνει αντικείμενο αναθεώρησης και να οδηγήσει σε πολύ πιο αποφασιστική αμερικανική υποστήριξη στο «μήλον της έριδος» που είναι το αυτόνομο νησί. Επίσης, ο Αμερικανός πρόεδρος θα επαναλάβει τη δέσμευση των ΗΠΑ στην περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού και, ειδικότερα, θα επιμείνει στην εξασφάλιση ανεμπόδιστης πλοήγησης στην Νοτιοσινική Θάλασσα.

Θεωρείται δεδομένο ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ θα θέσει μετ’επιτάσεως το ζήτημα της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία και θα απαιτήσει από τον ομόλογό του την αποχή της Κίνας από την παροχή ουσιαστικών διευκολύνσεων στον Πούτιν, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την προμήθεια στρατιωτικού εξοπλισμού και τεχνολογιών διπλής χρήσεως. Εικάζεται πως ο Σι Τζινπίνγκ θα είναι απρόθυμος να μιλήσει γι’αυτό το θέμα – σημειώνεται ότι στο πρόσφατο 20ό συνέδριο του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας το όνομα της Ουκρανίας δεν αναφέρθηκε καθόλου, ωσάν να μην γίνεται πόλεμος εκεί. Ωστόσο, το Πεκίνο έχει υπαινιχθεί στην Μόσχα την δυσφορία του λόγω των ρωσικών απειλών για την χρήση πυρηνικών όπλων, συνεπώς δεν αποκλείεται σ’ αυτό το θέμα να βγουν κάποια θετικά μηνύματα από την συνάντηση των δύο ηγετών στο Μπαλί.

Ένα πρόσθετο θέμα στην ατζέντα θα είναι πιθανότατα και η Βόρεια Κορέα, η οποία έχει εντείνει τις προκλήσεις με τις πολλαπλές δοκιμές πυραύλων, με την δυνατότητα πυρηνικής γόμωσης. Το Πεκίνο δεν αναμένεται να αναλάβει συγκεκριμένες δεσμεύσεις για την άσκηση επιρροής στην Πιογκγιάνγκ, όπως και είναι μάλλον απίθανο ο Μπάιντεν να υποχωρήσει στο θέμα των τεχνολογικών περιορισμών που επιβάλλει στην Κίνα.

Ως προς την φρασεολογία και τις λέξεις-κλειδιά που αναμένεται να χρησιμοποιήσουν οι δύο συνομιλητές ως πολιτικά μηνύματα, είναι πιθανό ο Αμερικανός πρόεδρος να ξαναμιλήσει για τις αναγκαίες «προστατευτικές μπάρες» (guardrails), προκειμένου ο ανταγωνισμός μεταξύ των δύο χωρών να μην εκτροχιαστεί σε ανεξέλεγκτη σύγκρουση. Αναμένεται ο Σι Τζινπίνγκ να ζητήσει για πολλοστή φορά «αμοιβαίο σεβασμό», «αμοιβαία ωφέλιμη συνεργασία» (win-win) και την απόρριψη μιας ψυχροπολεμικής νοοτροπίας.

Ευκταία αποτελέσματα της συνάντησης

Ευτύχημα θα ήταν η συνάντηση Μπάιντεν-Σι να συμβάλει στην επίτευξη δύο στόχων. Πρώτον, στην κατανόηση των «κόκκινων γραμμών» των δύο πλευρών, προκειμένου να αποφευχθεί κάποιο ατύχημα με σημαντικές παγκόσμιες προεκτάσεις, όπως θα ήταν μια ένοπλη σύγκρουση γύρω από την Ταϊβάν ή στην Νοτιοσινική Θάλασσα. Σ’ αυτό θα ήταν πολύ χρήσιμη η έννοια των guardrails που έχει εισαγάγει ο Αμερικανός πρόεδρος. Δεύτερον, ο προσδιορισμός κοινών πεδίων (commonground), στα οποία η Κίνα και οι ΗΠΑ είναι καταδικασμένες να συνεργαστούν, όπως είναι λόγου χάρη η αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, αλλά και των επιπτώσεων του πολέμου της Ουκρανίας στην ενεργειακή και επισιτιστική ασφάλεια του πλανήτη.

Θεωρείται απίθανο η συνάντηση αυτή να οδηγήσει σε ουσιαστική βελτίωση των σινο-αμερικανικών σχέσεων. Είναι τόση η εύφλεκτη ύλη που έχει συσσωρευθεί στις διμερείς σχέσεις, αλλά και στην διεθνή σκηνή γενικότερα, που η περαιτέρω όξυνση είναι πολύ πιο πιθανή της εξομάλυνσης των σχέσεων. Κι αυτό διότι το διακύβευμα ξεπερνά κατά πολύ τις ηγεμονικές φιλοδοξίες των δύο χωρών – πρόκειται ουσιαστικά για το περίγραμμα της αναδυόμενης νέας τάξης πραγμάτων.

Γι’ αυτόν τον λόγο, λοιπόν, οι προσδοκίες παραμένουν χαμηλές. Είναι δύσκολο να ξεπεραστεί η βαθιά ριζωμένη καχυποψία και δυσπιστία μεταξύ των δύο πλευρών. Δεν διαφαίνεται κάποια διάθεση για συμβιβασμό ανάμεσα στους δύο αντιπάλους για το στέμμα της παγκόσμιας πρωτοκαθεδρίας και, στην καλύτερη περίπτωση, η συνάντηση Σι-Μπάιντεν θα συμβάλει στην αποφυγή των χειρότερων στο προσεχές μέλλον.

liberal.gr

Ο Τούρκος ΥΠΕΞ παραδέχεται ότι το μνημόνιο με τη Λιβύη δεν αποτελεί διεθνή συμφωνία, καθώς η κυβέρνηση που υποστηρίζεται από τον ΟΗΕ δεν έχει εξουσιοδότηση να υπογράψει

2

Levent Kenez, 11 Νοεμβρίου 2022

Nordic Monitor

Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου δήλωσε σε συνεδρίαση της κοινοβουλευτικής επιτροπής, την Τρίτη, για τον προϋπολογισμό του υπουργείου του για το 2023 ότι η ναυτική συμφωνία που υπεγράφη μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης το 2019 είναι απλώς ένα μνημόνιο και ότι δεν μπορεί να εγκριθεί από το λιβυκό κοινοβούλιο.

Ο βουλευτής της αξιωματικής αντιπολίτευσης και πρώην πρεσβευτής Ünal Çeviköz ρώτησε τον υπουργό τι είχε κάνει η Τουρκία για να καταστήσει το, επισήμως καλούμενο, “Μνημόνιο Κατανόησης μεταξύ της Κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Τουρκίας και της Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας-Κράτους της Λιβύης για την οριοθέτηση των περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο,» νόμιμο και δεσμευτικό, υπενθυμίζοντας ότι το Μνημόνιο που υπογράφηκε με την Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας δεν έχει ακόμη επικυρωθεί από το λιβυκό κοινοβούλιο.

Ο Çeviköz έθεσε επίσης το θέμα του τελευταίου μνημονίου κατανόησης για την εξερεύνηση ενέργειας που υπογράφηκε στις 3 Οκτωβρίου στην Τρίπολη και αμφισβήτησε εάν ισχύει στο ασταθές περιβάλλον στη Λιβύη.

Οι δηλώσεις του Çeviköz στην κοινοβουλευτική επιτροπή:

Click to access C%CC%A7eviko%CC%88z-Libya.pdf

Λέγοντας ότι ήταν λάθος για την Τουρκία να παίρνει θέση μεταξύ των δυνάμεων στη Λιβύη για ιδεολογικούς λόγους, ο Çeviköz πρόσθεσε ότι η Τουρκία έχει χάσει τον ρόλο του μεσολαβητή και έχει βλάψει τη φήμη της λόγω των λαθών που έχει κάνει στη Συρία.

Απαντώντας στην κριτική του Τσεβικόζ, ο Τσαβούσογλου δήλωσε ότι οι προσωρινές λιβυκές κυβερνήσεις δημιουργήθηκαν στο πλαίσιο πρωτοβουλιών του ΟΗΕ και ότι αυτές οι κυβερνήσεις δεν είναι εξουσιοδοτημένες να υπογράφουν διεθνείς συμφωνίες, αλλά μπορούν να υπογράφουν μνημόνια. Είπε επίσης στους βουλευτές ότι η Τουρκία ενέκρινε το μνημόνιο του 2019 στο δικό της κοινοβούλιο επειδή το Μνημόνιο περιελάμβανε τη δημιουργία οικονομικής ζώνης στη Μεσόγειο Θάλασσα. Το τουρκικό κοινοβούλιο, ωστόσο, ενέκρινε ήδη Μνημόνια Συμφωνίας που είχαν υπογραφεί με ξένες χώρες.

Δηλώνοντας ότι οι προσωρινές κυβερνήσεις στη Λιβύη δεν έχουν υποχρέωση να εγκρίνουν τα μνημόνια από το κοινοβούλιο, ο Τσαβούσογλου πρόσθεσε ότι όπως η Τουρκία, η Αίγυπτος υπέγραψε επίσης Μνημόνια Συνεννόησης με τη Λιβύη και ο πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης, Aguila Saleh, δεν αισθάνθηκε ότι πρέπει να θέσει τα μνημόνια προς έγκριση στη Βουλή παρά το γεγονός ότι διάκειται ευμενώς προς την Αίγυπτο.

Ο Τσαβούσογλου είπε επίσης ότι η Τουρκία έχει αναπτύξει σχέσεις όχι μόνο με την κυβέρνηση της Τρίπολης που υποστηρίζεται από τον ΟΗΕ αλλά και με τις δυνάμεις της αντιπολίτευσης στο Τομπρούκ.

Η απάντηση του Τσαβούσογλου στον Τσεβικόζ σχετικά με το ναυτικό μνημόνιο: 

Click to access FM-Libya-MOU.pdf

 

Εν τω μεταξύ, το Προεδρικό Συμβούλιο της Λιβύης στις 4 Οκτωβρίου ανακοίνωσε ότι το μνημόνιο κατανόησης που υπέγραψε με την Τουρκία η κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας του Abdel Hamid Dbeibah για την εξερεύνηση ενέργειας «πρέπει να εγκριθεί από τα νομοθετικά συμβούλια της Λιβύης».

Μετά την υπογραφή του μνημονίου συνεννόησης, ο Πρόεδρος Saleh επανέλαβε ότι απορρίπτει οποιαδήποτε συμφωνία ή μνημόνιο συνεννόησης που έχει υπογραφεί από την κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας με επικεφαλής τον Dbeibah.

Δεν είναι μυστικό ότι εκτός από την υποστήριξη της λιβυκής κυβέρνησης, η οποία είναι ιδεολογικά κοντά του, ο Ερντογάν έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι οι πόροι πετρελαίου και φυσικού αερίου της Λιβύης ήταν σημαντικοί παράγοντες για το συμφέρον της Τουρκίας. Μιλώντας σε κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Fayez al-Sarraj, τον πρώην πρωθυπουργό της αναγνωρισμένης από τον ΟΗΕ Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας (GNA) της Λιβύης στην Άγκυρα στις 4 Ιουνίου 2020, ο Ερντογάν αποκάλυψε το σχέδιό του για τα αποθέματα πετρελαίου της Λιβύης. «Στοχεύουμε να επεκτείνουμε τη συνεργασία μας, συμπεριλαμβανομένων των εργασιών εξερεύνησης και γεώτρησης για να αξιοποιήσουμε τους φυσικούς πόρους στο λιβυκό έδαφος», είπε.

Το Nordic Monitor δημοσίευσε προηγουμένως ένα αντίγραφο της θαλάσσιας συμφωνίας μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης που καθορίζει τις συντεταγμένες της υφαλοκρηπίδας Τουρκίας-Λιβύης και της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης.

Η συμφωνία αποτέλεσε αντικείμενο κριτικής, ιδιαίτερα από χώρες όπως η Αίγυπτος, η Ελλάδα και η Κύπρος στην περιοχή της Μεσογείου.

Η συμφωνία αναφέρει ότι τόσο η Τουρκία όσο και η Λιβύη έχουν καθορίσει μια ακριβή και δίκαιη οριοθέτηση των αντίστοιχων θαλάσσιων περιοχών τους στη Μεσόγειο στις οποίες τα μέρη ασκούν κυριαρχία και κυριαρχικά δικαιώματα ή/και δικαιοδοσία σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες του διεθνούς δικαίου, λαμβάνοντας υπόψη όλες τα σχετικές περιστάσεις.

Αναφέρεται στην επίτευξη δίκαιων και αμοιβαία αποδεκτών λύσεων στα προαναφερθέντα ζητήματα μέσω εποικοδομητικών διαπραγματεύσεων και στο πνεύμα καλών και φιλικών σχέσεων και αναφέρει ότι το μνημόνιο κατανόησης θα συμβάλει στην ενίσχυση των σχέσεων και θα ενθαρρύνει την περαιτέρω συνεργασία μεταξύ των μερών για το συμφέρον των δύο αδελφών χωρών.

Η Λιβύη υποφέρει από μια κλιμακούμενη πολιτική κρίση με μια διαμάχη μεταξύ δύο κυβερνήσεων. Επικεφαλής της πρώτης ήταν ο Fathi Bashagha, ο οποίος κέρδισε ψήφο εμπιστοσύνης στη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, που διεξήχθη στο Τομπρούκ, στα ανατολικά της χώρας τον περασμένο Μάρτιο.

Η δεύτερη είναι η Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας, η εξουσία της οποίας πηγάζει από πολιτικές συμφωνίες που χορηγήθηκαν από τα Ηνωμένα Έθνη πριν από περισσότερα από δύο χρόνια, με επικεφαλής τον Ντμπέιμπα, ο οποίος αρνείται να παραδώσει την εξουσία παρά μόνο μέσω προεδρικών και κοινοβουλευτικών εκλογών.

Click to access libya_MOU.pdf

 

Nordic Monitor

IS THE ISRAELI-LEBANESE MARITIME BOUNDARY AGREEMENT REPLICABLE?

0

NOVEMBER 11, 2022

For the past decade, policymakers have argued that the Eastern Mediterranean’s offshore natural gas deposits could help support Europe’s efforts to wean itself off Russian hydrocarbons. But maritime disputes between Eastern Mediterranean states over access to these resources — and questions about the feasibility of several grandiose projects — dampened commercial interest. 

These assumptions were momentarily suspended when Israel and Lebanon finalized a maritime boundary agreement after 12 years of sporadic and interrupted efforts. With Washington’s mediation, the parties reached terms that would allow them both to exploit the sea’s riches and encourage foreign investment. For two states who share a long history of violence, grievance, and distrust, it was a significant achievement.

Could Israel and Lebanon’s willingness to compromise set in motion a domino effect that unlocks the region’s stranded hydrocarbons? And could this happen quickly enough to help Europe deal with its current energy problems? Israel and Lebanon are hardly the region’s only quarreling parties. Greece and Turkey have a decades-long, multifaceted maritime dispute, and the Cyprus conflict has a maritime dimension as well.  

The combination of incentives, timing, and effective mediation that worked for Israel and Lebanon will be hard to replicate. Yet their path to compromise, particularly the decision to shift away from international legal arguments in favor of addressing core national interests, successfully demonstrated how other Eastern Mediterranean actors could find creative solutions to their own disputes. 

Path to Compromise

A confluence of events created uniquely conducive circumstances for Lebanon and Israel to reach an agreement. Economic conditions in Lebanon, exacerbated by the tragic 2020 blast in Beirut, compelled the Lebanese government and Hizballah to temporarily set aside their ideological opposition to Israel for the sake of brokering a deal that could potentially unlock valuable gas deposits and avoid open conflict. But this was not the only geopolitical development that made the agreement possible. The signing of the Abraham Accords also encouraged indirect talks, weakening Arab opposition to engagement with Israel. And the West’s commitment to finding alternative oil and gas supplies for Europe further convinced the Biden administration to continue mediating between the two sides. The timing of domestic political developments was also fortuitous. Due to pending elections in Israel, Lebanon, and the United States, each of the negotiating parties, as well as the mediating party, hoped that a deal would help their standing at the ballot box.

Crucially, this confluence of events over the last 18 months led negotiators to shift from international legal arguments toward addressing Israel’s and Lebanon’s core interests. For Israel, this meant emphasizing national security concerns such as stabilizing the Lebanese economy, establishing a deconfliction mechanism along its northern maritime boundary, enabling the safe development of the Karish gas field, and achieving de facto Lebanese recognition of the buoy line Israel installed after its 2006 war with Hizballah. For Lebanon, this meant overlooking its boycott of Israel in order to convince international oil and gas companies to explore and develop its waters. Indeed, even the potential of future development could be enough for Lebanon to improve its position with the International Monetary Fund and enable it to court investments from other countries. This shift managed to break the deadlock that had muddied past mediation efforts.

The decision by Israel and Lebanon to shift away from focusing on international maritime law is very much in the spirit of the United Nations Convention on the Law of the Sea, which was established as a guideline rather than a strict rulebook for delimitation agreements. The past decade saw a variety of potential maps with multiple, competing boundary lines representing each country’s rival legal arguments. Tellingly, the current agreement doesn’t include a map that domestic political opponents could challenge. This reflects the underlying reality that the benefits of an agreement outweigh the technical merits of any specific set of claims. 

Finally, the agreement reinforces the argument that an informed and invested mediator may be more effective at producing a breakthrough in certain negotiations than a neutral one. Historically, Israel has always relied on the United States to mediate between itself and its regional neighbors, in large part because Washington was the only party who could offer security guarantees in exchange for Israeli concessions. Lebanese negotiators — due to a combination of their own concerns about American neutrality as well as Hizballah’s combative stance — were often reluctant to rely on U.S. mediation. But in this case, they begrudgingly acknowledged that Washington was the party most likely to deliver an agreement. 

Still, the United States didn’t accomplish this alone. Supporting actors like France and Qatar encouraged the parties to reach the finish line. The United Nations, an observer during the mediation process, also played an important technical role that enabled the parties to meet on several occasions along the Israel-Lebanon border. Finally, energy companies Energean and Total demonstrated creativity and flexibility while advocating for pragmatism. 

And this collective effort may have still come up short if it wasn’t for the singular persona of U.S. special envoy Amos Hochstein. Not only did Hochstein possess an intimate familiarity with the energy industry, the Israeli and Lebanese actors, and President Biden himself, but he also benefited from having previously tried and failed to bridge the gaps between the parties during his time in the Obama administration. The combination of experience, access, and personal investment enabled Hochstein to cut through the noise where others fell short and push the parties towards an accord. Simply put: Hochstein was much more than a messenger from the White House.

Replicating Results

Can these conditions be replicated elsewhere in the Eastern Mediterranean? Early signs suggest that the international buzz surrounding the Israel-Lebanon agreement has encouraged more regional actors to thaw their own frozen negotiations. Lebanon and Syria reportedly attempted (but failed) to restart negotiations on their own maritime boundary dispute. According to various outlets, Egypt, Israel, and the Palestinian Authority are also trying to advance talks on developing the long-ignored Gaza Marine field. More realistically, Israel and Cyprus have promised to put their outstanding issues over the Aphrodite-Yishai field to bed.

Each of these disputes has its own unique complexities, yet they pale in comparison to the Eastern Mediterranean’s true Gordian knot: the ongoing and often interconnected maritime disputes between Greece and Turkey and the divided island of Cyprus. Agreements on these issues would not only reduce the probability of regional conflict, but could potentially open the door to previously dismissed partnerships in the field of energy and beyond. The circumstances may be considerably less conducive here, but there are still useful lessons to be drawn. 

First, it was the prospect of exploiting offshore gas reserves that helped Lebanon and Israel see a settlement as being win-win. In the case of Greece and Turkey, their maritime dispute doesn’t promise an immediate economic bounty, thus eliminating the most obvious potential incentive for settlement. And while offshore hydrocarbons have been discovered in Cyprus’ waters, the stakes are also considerably higher, specifically as they relate to the territorial sovereignty of the Republic of Cyprus. 

The timing of domestic elections helped push Israel and Lebanon over the finish line. However, the elections being held in Cyprus in February 2023, Greece in July 2023, and Turkey in June 2023 are likely to have the opposite effect. With the economic benefits less imminent and the issues of sovereignty more prominent, elections will make it harder for decision-makers in Nicosia, Athens, and Ankara to compromise

Turkey’s approach will prove particularly pivotal. Like Lebanon, regional energy initiatives have left it on the outside looking in. Over the last decade it has frequently forced itself into Eastern Mediterranean energy politics, often by trying to change the legal or security realities at sea. The question is whether the lessons from the Israel-Lebanon agreement will embolden a more muscular or more compromising line from Ankara. The Turkish Ministry of Foreign Affairs issued an October 27 press release welcoming the Israel-Lebanon agreement and stated that “this model, which reflects similar practices around the world, sets a good example for the region and in particular for Turkish and Greek Cypriots.” This might suggest a more moderate tack. But Cypriot President Nicos Anastasiadis countered by noting that Turkey has rejected past mediation efforts and declined to submit claims for international arbitration. 

It is naive to expect overnight results. Israel and Lebanon negotiated for a decade, suffering multiple setbacks before making a breakthrough. By comparison, many of the region’s other maritime disputes are further behind in the process. To make matters more complicated, Europe plans to have shifted considerably to renewables by decade’s end. On the positive side though, Greece, Turkey, and Cyprus don’t have to deal with interference from a non-state actor like Hizballah.  

The Israel-Lebanon agreement suggests that the right balance of timing, compatible interests, and an invested mediator can yield a breakthrough. Resolving maritime disputes is not only about extracting resources, but also about removing sources of conflict and gradually developing trust between aggrieved parties. Even if the hydrocarbon age is slowly coming to an end, there are multiple reasons why the United States, Europe, and Eastern Mediterranean states should pursue similar types of maritime agreements in the months and years to come. The blueprint provided by Israel and Lebanon is as good a starting point as it gets.

Gabriel Mitchell is the director of undergraduate studies at the University of Notre Dame at Tantur and a policy fellow at the Mitvim Institute. He is completing his PhD in Government and International Relations at Virginia Tech University. Follow him on Twitter at @GabiAMitchell. 

War on the Rocks

«Μαύρος Νοέμβριος»

0
Μιχάλης Ψύλος • [email protected]

Παντού το ίδιο  αίτημα: οι μισθοί δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν τη δραματική  αύξηση του κόστους ζωής. Τελειώνουν τα χρήματα πολύ πριν τελειώσει ο μήνας.

Πανεργατικές απεργίες χθες στην Ελλάδα και το Βέλγιο. Στη Γαλλία, η εργατική συνομοσπονδία CGT, καλεί σήμερα σε απεργία στα μέσα μαζικής μεταφοράς του Παρισιού:  Το σύνθημα: «μηδέν μετρό, μηδέν προαστιακός RER». Το ίδιο και οι εργαζόμενοι στον περίφημο Underground του Λονδίνου, επιβαρύνοντας τους Βρετανούς επιβάτες στο μετρό.

Στο Λονδίνο, τα βλέμματα στράφηκαν χθες και στο μεγάλο συνδικάτο των  νοσηλευτών, το Royal College of Nursing, το οποίο διοργάνωσε ψηφοφορία μεταξύ των μελών του για την πρώτη εθνική απεργία στον κλάδο , μετά από έναν αιώνα ζωής. Στη Γερμανία και την Ιβηρική Χερσόνησο προαναγγέλλονται απεργίες όλο τον Νοέμβριο. Αύριο απεργούν  στη Βουλγαρία, στις 26 Νοεμβρίου στην Ολλανδία… Στη Γερμανία, το πανίσχυρο  συνδικάτο  IG Metall της αυτοκινητοβιομηχανίας και της χημικής βιομηχανίας έχει ξεκινήσει ήδη απεργιακές κινητοποιήσεις και προετοιμάζεται για έναν « μαύρο Νοέμβριο».

Στην Ιταλία, διαδηλώσεις έχουν ξεσπάσει σε πολλές μεγάλες πόλεις τις τελευταίες εβδομάδες ενάντια στον πληθωρισμό και τις υπέρογκες τιμές της ενέργειας.
Οι διαδηλωτές συνηθίζουν να καίνε μαζικά  τους λογαριασμούς φυσικού αερίου ή ηλεκτρικού ρεύματος, για να διαμαρτυρηθούν .Μια αντίδραση που που φαίνεται να είναι άμεσα εμπνευσμένη από το βρετανικό κίνημα «Don’t pay UK», που ξεκίνησε τον Αύγουστο του 2022.

Φαγητό ή λογαριασμοί;

«Αποφάσισα να φάω και όχι να πληρώσω», λέει μπροστά στις κάμερες ένας Ιταλός συνταξιούχος, καίγοντας τον λογαριασμό του ρεύματος.

Παντού το ίδιο  αίτημα: οι μισθοί δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν τη δραματική  αύξηση του κόστους ζωής. Τελειώνουν τα χρήματα πολύ πριν τελειώσει ο μήνας.  Η πτώση της αγοραστικής δύναμης, η δραματική αύξηση της φτώχειας , με τον πληθωρισμό να καλπάζει , πυροδοτούν διαμαρτυρίες σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Στη ζώνη του ευρώ, ο πληθωρισμός επιταχύνθηκε κι άλλο τον Οκτώβριο σε νέο ρεκόρ (+10,7% σε ετήσια βάση) λόγω της συνεχούς αύξησης των τιμών της ενέργειας (+41,9%). Στα τρόφιμα, τον καπνό και το αλκοόλ οι τιμές αυξήθηκαν κατά 13,1%.

Οι εργοδότες απαντούν ότι η ανταγωνιστικότητα αλλά και η ίδια η ύπαρξη των επιχειρήσεων απειλείται επίσης από το ενεργειακό κόστος.

Η κρίση απειλεί να γονατίσει νοικοκυριά και επιχειρήσεις, ιδίως τις μικρομεσαίες. Μια κρίση που επιδεινώνεται από τις ολέθριες επιπτώσεις της ρωσικής εισβολής και του πολέμου στην Ουκρανία . Οι κυρώσεις πλήττουν κυρίως τους Ευρωπαίους αλλά η ΕΕ απτόητη συνεχίζει να κλείνει τα μάτια. Χθες η Κομισιόν αποφάσισε να στείλει αλλά 18 δισεκατομμύρια ευρώ βοήθεια στην Ουκρανία, σε δάνεια με ευνοϊκούς όρους.

Την ίδια ώρα, σύμφωνα με έρευνα της IPSOS, το 64% των Ευρωπαίων δηλώνει ότι δεν γνωρίζει πλέον «ποια έξοδα να μειώσει». Οσο και να σφίγγουν το ζωνάρι, οι πολίτες των 27 βλέπουν την αγοραστική τους δύναμη να μειώνεται και τους λογαριασμούς να αυξάνονται. Μια κοινωνική δυσαρέσκεια που αυξάνεται σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι εκκλήσεις για απεργίες και διαδηλώσεις πληθαίνουν.

«Ένας κοινωνικός  πυρετός σαρώνει ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο» λέει, ο Φιλίπ Ποσέ, γενικός διευθυντής του Ευρωπαϊκού Συνδικαλιστικού Ινστιτούτου. «Δεν συμβαίνει μόνο σε χώρες όπου υπάρχει συνήθεια για κοινωνικά κινήματα. Εξαπλώνονται πλέον στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Πρέπει να πούμε ότι υπάρχει  λόγος: Ο πληθωρισμός είναι πολύ υψηλός».

Στην Ελλάδα, οι άνθρωποι που ανοίγονται με τον κατώτατο μισθό έχουν χάσει το 40% της αγοραστικής δύναμης!. Στις χώρες της Βαλτικής είναι πάνω από 20%.«Παρακολουθώ  τα κοινωνικά κινήματα στην Ευρώπη εδώ και 30 χρόνια και αυτό που συμβαίνει τώρα είναι πρωτόγνωρο» , προειδοποιεί ο Φιλίπ Ποσέ.
Το ερώτημα είναι βέβαια τι κάνουν οι πολιτικοί, οι κυβερνήσεις και η ΕΕ; Παίρνουν σοβαρά  μέτρα για να κάνουν κάτι, να βοηθήσουν τους ανθρώπους; Η απάντηση που δίνει ο κόσμος της εργασίας ,είναι όχι.

Άλλωστε, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι αυτή η κρίση δεν είναι για όλους. Όπως λέει ο Βέλγος ευρωβουλευτής Μαρκ Μποτενγκά «μια ματιά στα κέρδη των μεγάλων ευρωπαϊκών εταιρειών, αρκεί…»

naftemporiki.gr

Why is Russia strengthening Erdogan and Turkey Erdogan becomes Moscow’s most important partner

0
Vzglyad
Text: Gevorg Mirzayan
The sharp strengthening of Turkey has become one of the main geopolitical consequences of the Russian special military operation in Ukraine. In other words, Russia, willingly or unwittingly, is helping to dramatically strengthen its neighbor. Why is it doing this, what consequences can it lead to and why is there nothing good in this for the European Union?

A number of Russian experts demand that Moscow introduce even more radical counter-sanctions against the European Union. However, they overlook an important fact – such sanctions actually already exist, although they are not visible at first glance. They are implemented within the framework of other processes and have a long-term effect. And these invisible sanctions are, in particular, the new relations between Russia and Turkey.

There is a widespread opinion in the West that these relations are nothing more than the strengthening of Russia’s dependence on Ankara.

“At the beginning of this year, Turkey needed a partnership with Russia more than Russia needed a partnership with Turkey. The lion’s share of tourists in Turkish resorts were Russians, and diplomats from Ankara begged Moscow to lift sanctions on Turkish agricultural products… Then Russia could choose,” writes the Carnegie Foundation. – However, everything changed with Russia’s invasion of Ukraine” (as the Russian special military operation is called in the West).

In particular, in the first nine months, the trade turnover doubled, making Turkey one of the key trading partners of the Russian Federation (although it was not in the top ten before) – according to the West, due to the fact that Western goods went through Turkey to Russia. And now Moscow allegedly depends largely on the whims of Turkish leader Recep Erdogan.

Perhaps this is partly true – Moscow is strengthening Ankara’s position. However, this strengthening poses a much greater threat to Europe than to Russia.

It is no secret that in the European vision of the world, Turkey (like Russia) is on the periphery of civilization. It is regarded as a kind of barbaric state that is unworthy of being part of European civilization – and not because it is currently undemocratic, but because it is simply different.

“Until recently, Turkey could still discuss the issue of visa–free regime, but in the last few years even the Turks have realized that their relations are not such as to expect this regime from Brussels,” Yashar Niyazbayev, a journalist working in Turkey, author of the Telegram channel “Turkey’s Agenda”, explains to the newspaper VIEW. – When Turkish elites accuse Europe, it sounds sly. Every time Foreign Minister Cavusoglu or President Erdogan say phrases from the series “why don’t you take us to the European Union”, it is clear that they are aware of the reasons. They realize that they do not meet European criteria. Ankara has always understood that the EU has never sincerely planned to accept Turkey into its closed club.”

However, Turkish President Erdogan has never accepted such an attitude from the European Union and tried to overcome it. First, in order to integrate Turkey into the EU, and then (when I fully realized that this was impossible) in order to force the European Union to respect Turkey and milk the maximum amount of resources from Europe. And Erdogan was not alone in the growth of aggressiveness towards the EU – his electorate was in solidarity with him.
“The attitude towards the Russian Federation in Turkey can be positive or negative, but it always borders on respect – as a friend or as an enemy. To Europe, the Turkish consciousness is increasingly disgusted. The strengthening of anti–Western sentiments in Turkey is due to a number of factors,” Vladimir Avatkov, head of the Department of the Near and Post-Soviet East of the INION RAS, explains to the newspaper VZGLYAD. – Firstly, the traditional ones – because of the long standing at the door of the European Union in an attempt to integrate into it.
Secondly, the West, being Turkey’s NATO ally and expressing its allied obligations in words, in fact imposed sanctions against Ankara. This attitude translates into anti-Western protest activity and negative perceptions of the US and the EU in the minds of ordinary Turks. Thirdly, there are other elements of perception. The West used to be associated with prosperity, but now it is associated with ruin and unconventional values. Both are not attractive to Ankara.”

To change the status of Turkish-European relations, it is not enough to be rude to Brussels (for example, to give one seat to the head of the European Commission Ursula von der Leyen and the President of the European Council Charles Michel) or to blackmail Finland and Sweden without giving them consent to join NATO. We need long–term instruments of influence on Europe – and here Ankara is being helped by Russia, willingly or unwittingly. In particular, in the implementation of Erdogan’s plan to turn Turkey into a gas hub for the European Union – a hub where the degree of openness of the tap (as well as the conditions for its openness) will be determined by Ankara.

Moreover, Turkey is already a hub.

“Russian gas, the Turkish Stream, is already passing through Turkey. 15.75 billion cubic meters pass through this gas pipeline to Europe (at least some of these volumes go to Serbia). Another 10 billion cubic meters are now coming from Azerbaijan through Turkey to Europe (8 billion cubic meters of these volumes are going to Italy, another 1 billion cubic meters. m to Bulgaria and Greece). In the future, in addition to increasing supplies from Russia, transit through Turkey is possible to supply from Iran,” Igor Yushkov, a lecturer at the Financial University, a leading analyst at the National Energy Security Fund, explains to the newspaper VZGLYAD. But the hub is not decisive – 25 billion cubic meters is not such a strong instrument of pressure on the EU.

Volumes need to be increased – and Turkey can do this only at the expense of Russian gas. There are not so many additional volumes in Azerbaijan, and Europe will not receive Iranian pipeline gas soon. Potential gas supplies from Israeli offshore fields (which were recently discovered) also require a lot of time, as well as maintaining normal relations between Ankara and Tel Aviv. Gas from the Transcaspian fields is also unlikely to come to Turkey – and not only because it is fundamentally contracted by China.

“They periodically recall that Turkmenistan can also supply gas to Europe, as provided for by the Nabucco project. However, according to the agreement on the status of the Caspian Sea, the construction of such facilities as the Trans-Caspian gas pipeline (from Turkmenistan to Azerbaijan) requires the consent of all Caspian littoral countries. Naturally, Russia and Iran will not give such an agreement,” says Igor Yushkov.

Yes, it costs money. “In order to get a gas hub, Turkey needs to increase supplies from various sources. In particular, to build infrastructure. Russia, for example, should build gas pipelines from Yamal to Anapa and then sea sections to Turkey. It will take several billion dollars. And the Europeans also need to invest money and build gas pipelines from the border of Bulgaria and Turkey, apparently, to the current gas hub in Austria – Bamugertner, since there is already a system of gas pipelines from it to the whole of Europe,” says Igor Yushkov.

And of course, this requires the will of Europe. “The fact that the Europeans will also need to build gas pipelines creates risks for the entire project. Since at every discussion of the allocation of investments in new gas pipelines, Russia’s opponents in European political circles will declare that this money will actually go to help Russia. For the construction of gas pipelines that will be needed for Russia to earn money from Europe,” Igor Yushkov continues.

However, if the EU refuses direct supplies of Russian gas, what options do it have if there are no alternatives to such a volume at such a price anywhere?

Moreover, Europe was offered a fig leaf. “Moscow is trying to depersonalize its gas due to the fact that it will go through Turkey. To make it conditionally “Turkish” so that the West turns a blind eye to its purchase,” says Yashar Niyazbayev.

It seemed that the European Union was not so short–sighted in order to change a Russian supplier to a Turkish transit – however, in recent years, the European Commission has been doing exactly the same thing. She tried to reduce direct gas imports from Russia in order to “diversify suppliers” – not really looking at who she is changing Russia for.

Moreover, thanks to Russia, Turkey is turning into a hub not only for gas. “Turkey is becoming a center through which trade routes pass – both along the North–South and West–East lines. And this strengthens Turkey’s position in the international arena. In case of successful implementation of the hub strategy, it will be Turkey that will manage these flows. That is, the situation regarding Turkey and Europe will turn upside down, which gives Turkey carte blanche,” says Vladimir Avatkov.

Finally, Moscow is helping Erdogan resist, in fact, Europe’s only realistic strategy to pacify Turkey. That is, attempts to oust Erdogan through the polling stations (once through a coup in 2016 failed).

“Parliamentary elections will be held in Turkey early next year, and Moscow hopes for the victory of the current Turkish president. Therefore, the current Russian initiatives are aimed, among other things, at supporting Erdogan personally. They are already paying dividends – plans to create a gas hub, etc. led to an increase in the rating of the current head of state, and many even lost the feeling that Erdogan could lose these elections. Putin began to be called “the third in Erdogan’s coalition” – after the ruling Justice and Development Party and its partner in the person of the Nationalist Party,” says Yashar Niyazbayev.

Yes, the status of “third in the coalition” creates a number of political risks for Russia. However, in the current conditions and with the current status of Russian-European relations, Moscow is forced to act on the principle of “lesser evil”. And the lesser evil in this case is the short-term benefits of cooperation with Ankara to overcome Western sanctions and victory in its own, coupled with the long-term creation of a threat to Europe in order to force it to build new relations with Russia. At least to stop threats to the EU coming from the Turkish direction.
https://vz.ru/world/2022/11/10/1185950.html

General Surovikin’s ‘difficult decision’ revealed What Russia’s retreat from Kherson means for the war’s future

0

Source: Meduza
Ukrainian artillery fires on Russian positions in the Kherson region. November 9, 2022
Viacheslav Ratynskyi / Reuters / Scanpix / LETA

Explainer by Meduza. Abridged translation by Sam Breazeale.

On Wednesday, November 9, General Sergey Surovikin, Russia’s top commander in Ukraine, proposed to Defense Minister Sergey Shoigu that Russia withdraw its troops from the right bank of the Dnipro River in Ukraine’s Kherson region; Shoigu assented immediately. A complete Russian retreat from the right bank will entail, among other things, abandoning the city of Kherson, which the Kremlin has considered a “Russian regional capital” since October. Meduza assesses whether Russia’s retreat from Kherson was inevitable — and what it means in the wider context of the war.

In this article, our editors attempt to assess the military situation in Ukraine based on the available data. Meduza has consistently opposed Russia’s war against Ukraine and continues to do so.

The news that Russia will retreat from Kherson didn’t come without warning: General Sergey Surovikin hinted at the possibility of a “difficult decision” back in October. Not long before that, the Kremlin’s local puppet authorities announced measures to evacuate civilians from the Dnipro River’s right bank, where the city of Kherson lies. To explain the evacuation, Surovikin cited the difficulty of transporting supplies over the Antonivka Road Bridge, which was damaged by Ukrainian shelling in August and thus unusable. In fact, the decision to leave Kherson had likely already been made at the time of Surovikin’s October statement; soon after it, Russian troops began transporting local civilians, valuables, documents, and supplies out of the city, as well as building fortifications along the river’s left bank.

Russia’s withdrawal is not a direct response to any recent changes at the front; for the last month, the only fighting on the Dnipro’s right bank has been local. Russian media outlets have frequently referred to a “Ukrainian offensive” (and have offered images of small convoys of destroyed Ukrainian armored vehicles as “proof“), but Ukrainian sources deny that characterization. For whatever reason, the Ukrainian army has not seen any major successes in the area for about a month now. But major successes are fully within Ukraine’s reach: it has a numerical advantage that could very well be enough to overcome Russia’s forces. And because of Russia’s supply difficulties, there’s currently little it could do to increase its own numbers.

Thus the actual reason for Russia’s retreat is its lack of prospects in the case of a real Ukrainian offensive. Defending the city against a Ukrainian offensive would require a high number of combat-ready troops, but these troops would have limited resources due to supply issues. As a result, Russia has concluded that they’ll be more effective elsewhere.

How did Russia end up in this situation?

In March, Russian airborne troops, marines, and coastal defense forces from Crimea took advantage of the collapse of Ukraine’s defenses in the area to capture Kherson and advance:

  • west (to the Mykolaiv city limits)
  • northwest (to a bridge across the Southern Bug River near the city of Voznesensk)
  • and north (to the outskirts of the city of Kryvyi Rih)

The main line of advance was in Voznesensk, from where Russia’s military command planned to send troops into Odesa. The troops were supplied via several bridges: the Antonivka Road Bridge in Kherson, a nearby railroad bridge, and a bridge that crossed over the dam at the Kakhovka Hydroelectric Power Plant in Nova Kakhovka, about 50 kilometers (31 miles) eastward.

A bridge linking Kherson to the Dnipro’s left bank after Ukrainian strikes launched on July 19 and July 20, 2022
A bridge linking Kherson to the Dnipro’s left bank after Ukrainian strikes launched on July 19 and July 20, 2022
Sergey Bobylev / TASS

Even in early March, however, it was clear that Russia didn’t have the forces necessary for such an ambitious offensive. Rapidly deploying reserves to the area was not feasible, and Ukrainian shelling forced Russia’s troops to withdraw from Mykolaiv, Voznesensk, and Kryvyi Rih back to the Kherson regional border. There, as well as around the city of Snihurivka in the Mykolaiv region, they started building defenses. Geography provided some assistance: the landscape in the area is made up primarily of bare steppes with only occasional belts of forest, which means there would be nowhere for advancing Ukrainian troops to hide. Russian forces placed a significant portion of their defenses along the Inhulets River.

The Ukrainian army tried to cross the river over the summer, but ultimately suffered heavy losses. An attempted Ukrainian offensive from Mykolaiv, which doesn’t have any major water obstacles, also failed when Ukrainians troops came under attack by Russian air and artillery forces on the steppe. After that, the front became stable as the fighting seemed to settle into a war of attrition, and in July and August, Russia’s command sent significant reinforcements to the Dnipro’s right bank.

 After that, Ukraine’s military began employing a new tactic: instead of head-on assaults on Russia’s positions, they started targeting Russian logistics, including by systematically destroying warehouses with Russian munitions. This wasn’t possible before August; Ukraine’s army didn’t have the powerful high-precision and long-range weapons necessary to pull it off. In late summer, however, Ukraine received HIMARS multiple rocket launchers, which are capable of carrying out high-precision strikes far behind the front line.

The Ukrainian Armed Forces began launching daily strikes on bridges that were key to Russia’s supply lines. Though the missiles’ warheads weren’t capable of completely destroying the bridges, Ukraine was soon rendering bridges’ roadbeds unusable faster than Russian engineers could repair them. By mid-October, Ukraine had taken out all three bridges across the Dnipro river in the Russian-controlled part of the Kherson region.

For the last few months, Russia has been using boats to transfer supplies both to its troops and to civilians in Kherson. Ukraine’s attempts to launch strikes on the vessels have had mixed results: GPS-guided multiple rocket launchers are poorly suited for attacks on moving targets. Still, Ukrainian strikes have hit Russian military ferries more than once.

Most importantly, however, ferries and other boats have an inherently lower transport capacity than bridges — and Russia simply didn’t have enough vessels to make up for the difference (even after commandeering multiple barges from local businessmen). Additionally, Russian forces needed to supply several hundreds of thousands of civilians who remained in Kherson and its outskirts.

Red lines indicate more recent developments while gray ones indicate earlier ones. The black line shows the approximate contact line as of the map’s last update. Areas taken by Russian and Ukrainian troops (since September) are shaded in red and blue, respectively. Airstrikes are indicated by plane icons, while ground operations are indicated by dots.

Russia’s command was ultimately unable to meaningfully increase its numbers in Kherson; it simply didn’t have the supply capacity to sustain more than the few tens of thousands of troops it already had stationed in the city. All Ukraine would have had to do for a successful offensive would be to assemble more forces in the area than Russia had.

Ukraine proceeded to gather the necessary troops, but the first month of its offensive (from late August until early October) was largely unsuccessful: any Ukrainian troops that crossed the Inhulets River were subjected to nonstop Russian artillery fire and airstrikes. Ukraine managed to liberate a number of villages, but was unable to get all the way to the Dnipro.

 In early October, Ukraine’s military command, having the initiative and a numerical advantage, managed to find a weak spot in Russia’s line of defense: a point along the Dnipro that was being defended by infantry from a Crimean coastal defense brigade who were already exhausted from previous fighting. Ukraine managed to penetrate the front line and advance dozens of kilometers, ultimately forcing Russian troops in the northern section of Russia’s Kherson bridgehead to retreat in order to build a new defense line. The front stabilized along this new line, and Ukraine began assembling reinforcements for a new offensive.

When the dust settled, Russia’s troops in the region found themselves in a significantly worse position:

  • Ukraine now had the initiative and could choose the time and location of its next offensive.
  • It was fundamentally impossible for Russia to augment its grouping due to supply difficulties.
  • Russia’s long-term prospects appeared hopeless. Sooner or later, Ukraine would conduct a successful offensive (using the same approach it used in early October).
  • The only way Russia could have saved its troops in Kherson would have been to regain the initiative in the war as a whole — but then as now, the Russian Armed Forces were clearly not capable of successfully conducting a major offensive.

Is this Russia’s biggest defeat in the war so far?

From a political perspective, it’s certainly one of the biggest. If Shoigu and Surovikin are to be believed, then Russia’s troops are fleeing from Kherson — the “capital” of a region that, from the Kremlin’s perspective, has already been Russian territory for a month. Still, Ukraine will gain control of just 23 percent of the Kherson region, most of which is on the Dnipro River’s left bank. Russia will still control the territory where its main supply bases are located.

From a military perspective, things are more complicated, because Russian troops will be transferred to more favorable positions — and will now be easier to supply.

However, this also comes with caveats:

  • It’s clear that until at least the end of the summer, one of the Kremlin’s goals was to capture Odesa. Russia’s withdrawal from the Dnipro’s right bank will make this effectively impossible.
  • With its retreat across the Dnipro River, Russia will free up some of its combat-ready troops — but it will free up even more of Ukraine’s. In addition, Russia will have to build a new line of defense along the river; the Dnipro alone won’t be an insurmountable obstacle for Ukraine. Additionally, Russia’s new defense line will have to be twice as long as its current one.
  • Russia’s logistical bases in the rear will now be within reach of Ukrainian artillery and multiple rocket launchers.
  • If all of Russia’s forces flee from the Dnipro’s right bank, the dam at the Kakhovka Hydroelectric Power Plant in Nova Kakhovka will come under Ukrainian control. It’s not clear whether Russia’s military command currently has a plan for defending the dam, and bombing it out of commission would risk flooding the settlements on the Dnipro’s still-occupied left bank.

Could Russia’s retreat announcement be a ruse?

After the evacuation of civilians from Kherson, Russia could theoretically scale its bridgehead down to “fortresses” in Kherson and the city of Beryslav (across the Dnipro from Nova Kakhovka).

This would partially solve the Russian army’s supply difficulties, and would allow Russia to maintain defenses several kilometers out from the river on the right bank. It would also solve the Kremlin’s main political problem: explaining why a “Russian” regional capital had to be surrendered. Russian-backed Kherson occupation administration head Vladimir Saldo has mentioned the possibility of Kherson becoming a “fortress.”

But from a military perspective, this approach would bring its own difficulties: supplying Russian forces across a river while under Ukrainian artillery fire would be a challenge, if not impossible. Until this point, Russia’s military command has preferred to completely evacuate from areas that can’t be reliably supplied — such as Kyiv in the spring, Snake Island in the summer, and the Kharkiv region in September — rather than fighting from besieged “fortresses.”

meduza.io