Αρχική Blog Σελίδα 1786

Κίμων Κωστής: Οι Λόγοι που η Εθνοφυλακή Αποτελεί Εθνική Αναγκαιότητα

2

Κίμων Κωστής Υποστράτηγος ε.α.

Οι Λόγοι που η Εθνοφυλακή Αποτελεί Εθνική Αναγκαιότητα και Αξίζει Κάθε Προσπάθεια για τη Συνεχή Αναβάθμισή της.

​Ο Στρατός Ξηράς (ΣΞ) αποτελείται από τρεις πυλώνες: τον Ενεργό Στρατό, την Εθνοφυλακή και την Εφεδρεία.

ΕΘΝΟΦΥΛΑΚΗ έχει μόνο ο ΣΞ από τους Κλάδους των Ενόπλων Δυνάμεων (ΕΔ), η οποία διέπεται από τις διατάξεις του Νόμου 1295/1982 (ΦΕΚ Α΄ 126/7.10.1982). [1]

​Η Εθνοφυλακή. ως οργανική ένοπλη δύναμη του ΣΞ συγκροτείται από τον καιρό της ειρήνης και οργανώνεται σε Τάγματα Εθνοφυλακής (ΤΕΘ), με την προσθήκη του ονόματος της περιοχής όπου εδρεύουν. Για τη συγκρότηση και την οργάνωση των ΤΕΘ εφαρμόζεται η διαδικασία που ισχύει για τις Μονάδες του Ενεργού Στρατού.

​Η ΑΠΟΣΤΟΛΗ της Εθνοφυλακής είναι η παρακάτω, ενώ οι επί μέρους αποστολές της καθορίζονται στα σχέδια επιχειρήσεων:

​- Η συμβολή στην άμυνα της χώρας, η ενίσχυση και υποβοήθηση του ΣΞ στην εκπλήρωση της αποστολής του, σε περίοδο ειρήνης, επιστράτευσης και πολέμου.

​- Η συμβολή στην αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών, όπως πυρκαγιές, θεομηνίες, σεισμοί.

​Σημειώνεται ότι η έννοια της «συμβολής» ΔΕΝ σημαίνει ότι ο ΡΟΛΟΣ της Εθνοφυλακής είναι «επικουρικός» και «βοηθητικός» και περιορίζεται στην εκτέλεση δευτερευουσών αποστολών (π.χ. υποστήριξη Διοικητικής Μέριμνας, έλεγχος κυκλοφορίας, κ.ά.), όπως οι περισσότεροι εσφαλμένα πιστεύουν, αλλά ΑΝΤΙΘΕΤΑ είναι ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΣ, διότι τα ΤΕΘ δεν έχουν απλώς «εμπλοκή» σε αποστολές άμυνας, τα ΤΕΘ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΑΔΕΣ ΠΕΖΙΚΟΥ, με ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΕΣ ΑΠΟΣΤΟΛΕΣ, που είναι ΠΟΛΛΕΣ και ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΜΥΝΑ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ. Η διαφοροποίηση από τις Μονάδες Πεζικού είναι ότι τα ΤΕΘ αντί να στελεχώνονται με μόνιμο στρατιωτικό και πολιτικό προσωπικό και στρατεύσιμους, στελεχώνονται με ολιγάριθμο προσωπικό από τον ΣΞ και πολιτικό προσωπικό και κυρίως από την Εφεδρεία, οι οποίοι ονομάζονται ΕΘΝΟΦΥΛΑΚΕΣ.

​Υπάρχουν πολυάριθμα ΤΕΘ, που βρίσκονται κυρίως στις παραμεθόριες περιοχές, από την Κέρκυρα έως το Καστελόριζο και από τα Δίκαια και τη Νέα Βύσσα έως τα Χανιά. Τα ΤΕΘ συνόρων-νησιών έχουν τη δυνατότητα πλήρους επάνδρωσης σε Εθνοφύλακες και για την εκπλήρωση της αποστολής τους κατά την ειρηνική περίοδο με διαταγή χορηγούνται στους Εθνοφύλακες ατομικός οπλισμός και πυρομαχικά, τα οποία φυλάσσονται με προσωπική τους ευθύνη, ενώ η χρήση τους επιτρέπεται μόνο κατά την εκτέλεση της διατεταγμένης υπηρεσίας.

​Οι Εθνοφύλακες πρέπει να είναι τοπικά διαμένοντες στην περιοχή που εδρεύει το ΤΕΘ, να είναι ηλικίας από 18 ετών έως 60 ετών, να έχουν εκπληρώσει ενόπλως τις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις και να μην έχουν υπαχθεί σε ειδική κατάσταση για λόγους υγείας, να έχουν λάβει «λευκό απολυτήριο», να έχουν κριθεί κατάλληλοι, κατόπιν εξέτασης της υγειονομικής τους κατάστασης, καθώς και να μην έχουν καταδικαστεί για κακούργημα ή για τα πλημμελήματα της παράνομης οπλοφορίας, οπλοκατοχής, οπλοχρησίας και της κατασκευής, κατοχής ή χρήσης πυρομαχικών και εκρηκτικών υλών.

​Οι Εθνοφύλακες συμμετέχουν ΕΘΕΛΟΝΤΙΚΑ και ΧΩΡΙΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ στην ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ των ΤΕΘ, τουλάχιστον μία φορά το μήνα με την Υπομονάδα τους, που διεξάγεται την Κυριακή το πρωΐ και στις άλλες δραστηριότητες των ΤΕΘ, ενώ από το 2017 κατόπιν έγκρισης μπορούν να συμμετέχουν στην εκπαίδευση και στις λοιπές δράσεις τις λοιπές ημέρες της εβδομάδας. Ειδικά για τη φρούρηση αποθηκών και εγκαταστάσεων του ΣΞ με Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) καθορίζεται για κάθε έτος ο αριθμός των Εθνοφυλάκων που θα χρησιμοποιηθούν και η ημερήσια αποζημίωσή τους. Για το 2022 καθορίστηκε ο αριθμός των Εθνοφυλάκων στους 746 και η ημερήσια αποζημίωση σε 16 ευρώ, ενώ δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού είναι ύψους 4.356.640 ευρώ (746 Εθνοφύλακες x 365 ημέρες x 16 ευρώ). [2] Ο αριθμός των Εθνοφυλάκων που χρησιμοποιείται και εναλλάσσεται στη φύλαξη είναι υπερδιπλάσιος.

​Η Εθνοφυλακή αποτελείται από πολλές χιλιάδες Εθνοφύλακες, οι οποίοι έχουν σημαντικά πλεονεκτήματα, όπως ότι έχουν μεγάλη εμπειρία, στην κυριολεξία «μάχονται υπέρ βωμών και εστιών», συνυπηρετούν για μεγάλο χρονικό διάστημα και έχουν τέλεια γνώση της περιοχής που ενεργούν και των καιρικών της συνθηκών.

​Συνεπώς η Εθνοφυλακή εδράζεται στην εθελοντική και ανιδιοτελή προσφορά των Εθνοφυλάκων στην Πατρίδα.

​Το εκπαιδευτικό έτος αρχίζει την 1η Ιανουαρίου.

​Στο ΓΕΣ υπήρχε Διεύθυνση Εθνοφυλακής (ΔΕΘ), η οποία όμως καταργήθηκε το έτος 1988 και τα θέματα της Εθνοφυλακής περιήλθαν στην αρμοδιότητα ενός Τμήματος της Διεύθυνσης Πεζικού (ΔΠΖ), με ό,τι αυτό σημαίνει και συνεπάγεται.

​Από τα παραπάνω προκύπτει ότι η Εθνοφυλακή αποτελεί Εθνική Αναγκαιότητα, διότι ενώ τα ΤΕΘ είναι ουσιαστικά Μονάδες Εφέδρων έχουν αποστολές Μονάδων Πεζικού, γεγονός που φανερώνει τη σπουδαιότητα της Εθνοφυλακής για την Πατρίδα και ότι εξ αυτού του λόγου υπήρχε αναντίρρητη ανάγκη και σκοπιμότητα για την αναβάθμισή της.

​Στις 2 Ιανουαρίου 2017 με απόφαση του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας (ΥΠΕΘΑ), του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας (ΓΕΕΘΑ) και του Γενικού Επιτελείου Στρατού (ΓΕΣ) το 2017 κηρύχθηκε ως «Έτος Εφέδρων και Εθνοφυλάκων», με ΣΚΟΠΟ την ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ των ΘΕΣΜΩΝ. Η Εθνοφυλακή ήταν στις κύριες προτεραιότητες του ΥΠΕΘΑ και του ΓΕΣ, εφόσον μόνο ο ΣΞ έχει. Στο πλαίσιο αυτό η πρώτη πρωτοβουλία που αποφασίστηκε ήταν η συγκρότηση της Διεύθυνσης Εθνοφυλακής (ΔΕΘ) στο ΓΕΣ, με Διευθυντή Ανώτατο Αξιωματικό, βαθμού Ταξιάρχου, η οποία θα αναλάμβανε και θα συντόνιζε το έργο της επίτευξης του παραπάνω σκοπού. Η ΔΕΘ του ΓΕΣ συγκροτήθηκε τον Μάρτιο 2017, στην οποία είχα την τιμή ο τότε κ. Α/ΓΕΣ Αντιστράτηγος Αλκιβιάδης Στεφανής Alkiviadis Stefanis την 6η Μαρτίου 2017, να με τοποθετήσει Διευθυντή, αμέσως μετά την προαγωγή μου σε Ταξίαρχο. Από την αρχή η Εθνοφυλακή προσεγγίστηκε με ολιστικό τρόπο και όχι αποσπασματικά για να επιλεγούν οι κατάλληλες ενέργειες, δράσεις και πρωτοβουλίες, ώστε να επιτευχθεί, τόσο ο σκοπός της αναβάθμισης, όσο και οι τεθέντες στόχοι ποσοτικοποιημένοι με δείκτες, διαβλέποντας από τότε τις συνθήκες που διαμορφώνονταν, με βάση το ταχέως μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό περιβάλλον της χώρας μας. Καταβλήθηκε από την αρχή εργώδης προσπάθεια, μελετήθηκαν ενδελεχώς όλα τα ζητήματα και οι μελλοντικές ανάγκες της Εθνοφυλακής, ενώ λήφθηκαν υπόψη οι απόψεις-προτάσεις όλων των φορέων και ιδίως των Εθνοφυλάκων για τα θέματά της.

​Σημειώνεται ότι ο κ.Α/ΓΕΣ ήταν γνώστης του θεσμού, γεγονός που κατά την εκτίμησή μου οφείλεται κυρίως στη Διοίκηση της 95 ΑΔΤΕ, από 21 Μαρτίου 2014 έως 17 Μαρτίου 2015, στην οποία υπάγεται, μεταξύ άλλων, το ΤΕΘ ΡΟΔΟΥ, που φημίζεται σε όλη την Ελλάδα για τους Εθνοφύλακές του.

«Σημειώνεται ότι για πρώτη φορά το 2015 παρέλασε Τμήμα Εθνοφυλακής αποτελούμενο από Εθνοφύλακες από τα ΤΕΘ ΡΟΔΟΥ, ΑΡΧΙΠΟΛΗΣ, ΨΙΝΘΟΥ-ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΥ και ΑΝΩ ΚΑΛΑΜΩΝΑ στη Μεγαλειώδη Στρατιωτική Παρέλαση για την Εθνική Επέτειο της «25ης Μαρτίου 1821» στην Αθήνα [3]. Για αυτό, σε ένδειξη αναγνώρισης επιλέχθηκε η Τελετή Έναρξης του «Έτους Εφέδρων και Εθνοφυλάκων» για την Εθνοφυλακή να διεξαχθεί στη Ρόδο, στις 29 Μαΐου 2017.

​Η πρώτη διαπίστωση ήταν ότι ο Νόμος 1295/1982 «Περί Εθνοφυλακής», ο οποίος συμπλήρωνε 35 έτη, από τότε που τέθηκε σε ισχύ, θεωρήθηκε αναχρονιστικός και παρωχημένος για το θεσμό. Ενδεικτικά θα αναφέρουμε τους παρακάτω λόγους: 1ον Εθνοφύλακες θεωρούνται μόνο οι Οπλίτες που υπηρετούν στην Εθνοφυλακή σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 3, ενώ οι Έφεδροι Αξιωματικοί που είναι τοπικά διαμένοντες, μπορούν να τοποθετηθούν μόνο επιστρατευτικά στις Μονάδες Εθνοφυλακής και δεν δύνανται να εκπαιδευτούν όπως οι Εθνοφύλακες, παρά μόνο κατόπιν κλήσης να συμμετάσχουν σε κάποια δραστηριότητα της Μονάδας τους, 2ον οι Μονάδες Εθνοφυλακής επανδρώνονται, μεταξύ άλλων, με προσωπικό που δεν έχει εκπληρώσει τις στρατιωτικές του υποχρεώσεις, σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 2, που δεν εφαρμόζεται, 3ον δεν αντιμετωπίζεται το ασφαλιστικό και φορολογικό θέμα των Εθνοφυλάκων, που χρησιμοποιούνται στη φρούρηση αποθηκών και εγκαταστάσεων του ΣΞ, 4ον η ανάγκη επανεξέτασης της αύξησης του ορίου ηλικίας των Εθνοφυλάκων άνω των 60 ετών, σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 2, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 7 του Ν.1407/1983 (ΦΕΚ Α΄ 185) και αντικαταστάθηκε πάλι από την παρ. 4 του άρθρου 8 του Ν.3257/2004 (ΦΕΚ Α΄143) και 5ον η έλλειψη δυνατότητας εθελοντικής κατάταξης των γυναικών. Ως εκ τούτου, η πρώτη εντολή που μου έδωσε ο τότε κ.Α/ΓΕΣ Αντιστράτηγος Αλκιβιάδης Στεφανής ήταν η εκπόνηση Σχεδίου νέου Νόμου για την Εθνοφυλακή και νέου Κανονισμού Οργάνωσης και Λειτουργίας της, που καθορίζει τις λεπτομέρειες εφαρμογής του νόμου, όταν ο υφιστάμενος είναι του 1983, καθώς και σχεδίου νέων Ειδικών Οδηγιών Εκπαίδευσης της Εθνοφυλακής (ΕΟΕΕ), όταν οι υφιστάμενες είναι του 1987. Η εντολή εκτελέστηκε άμεσα, προκειμένου ο εκσυγχρονισμός του θεσμικού πλαισίου και η βελτίωση της Εκπαίδευσης να αποτελέσουν τις πρωταρχικές πρωτοβουλίες αναβάθμισης της Εθνοφυλακής.

Κάθε μήνα από τον Απρίλιο 2017 όλο και περισσότεροι Εθνοφύλακες συμμετείχαν στην εκπαίδευση την Κυριακή και τον μήνα Σεπτέμβριο 2018 επετεύχθη ρεκόρ συμμετοχής με 10.000 Εθνοφύλακες περίπου σε όλα τα ΤΕΘ της χώρας και ο κ.Α/ΓΕΣ παρακολουθούσε την εκπαίδευση των ΤΕΘ σχεδόν κάθε Κυριακή. Αξίζει να σημειωθεί η συμμετοχή περισσότερων από 700 Εθνοφύλακες, τη Δευτέρα 29 Μαΐου 2017, στην Τελετή Έναρξης του Έτους Εφέδρων και Εθνοφυλάκων για την Εθνοφυλακή, που γέμισαν το Νεστορίδειο Μέλαθρο της Ρόδου, η συμμετοχή περισσότερων από 2.500 Εθνοφύλακες, τη Δευτέρα 18 Δεκεμβρίου 2017, από όλη την Ελλάδα στην Τελετή Λήξης του Έτους Εφέδρων και Εθνοφυλάκων για την Εθνοφυλακή, που κατέκλυσαν το Βελλίδειο Συνεδριακό Κέντρο της Θεσσαλονίκης και η συμμετοχή περισσότερων από 2.000 Εθνοφύλακες στις παρελάσεις σε όλη την Ελλάδα, για τον εορτασμό το 2018 της Εθνικής Επετείου της «28ης Οκτωβρίου 1940», εκ των οποίων 300 Εθνοφύλακες παρέλασαν στη Θεσσαλονίκη.

​Η κοπιώδης προσπάθεια με στοχοπροσήλωση για την υλοποίηση πλέγματος δράσεων και πρωτοβουλιών, που στόχευαν κυρίως στη βελτίωση της εκπαίδευσης και στην αύξηση του αριθμού, τόσο όσων επιθυμούν να υπηρετήσουν στην Εθνοφυλακή, όσο και της συμμετοχής των Εθνοφυλάκων στην εκπαίδευση την Κυριακή και τις άλλες ημέρες της εβδομάδας κατόπιν άδειας, είχε σημαντικά αποτελέσματα, όπως φαίνεται από δείκτες και πλήθος των στατιστικών στοιχείων που συγκεντρώνονται ανά ΤΕΘ και Σχηματισμό για κάθε παράγοντα (ποσοστό επάνδρωσης, ποσοστό συμμετοχής, ηλικία Εθνοφυλάκων, κ.λπ.) και προσέδωσε δυναμική στο θεσμό.

​Οι σημαντικότερες πρωτοβουλίες για την αναβάθμιση της Εθνοφυλακής, όπως αναφέραμε, ήταν η συγκρότηση της νέας Διεύθυνσης Εθνοφυλακής στο ΓΕΣ και η εκπόνηση του σχεδίου του νέου νόμου για την Εθνοφυλακή, του σχεδίου νέου Κανονισμού Οργάνωσης και Λειτουργίας της, και του σχεδίου νέων ΕΟΕ Εκπαίδευσης της Εθνοφυλακής, τα οποία συνάδουν με το σχέδιο νόμου, προκειμένου με την ψήφισή του και με δεδομένη την τελική μορφή του, να επέλθουν σε συντομότατο χρονικό διάστημα οι αντίστοιχες τροποποιήσεις στον Κανονισμό και στις Οδηγίες, για να επιτευχθεί η μέγιστη αποτελεσματικότητα.

​Παραδόξως και ενώ συνέβαιναν τα παραπάνω, στα μέσα του 2018 εμφανίστηκε στασιμότητα στη διαδικασία υποβολής του Σχεδίου του νέου νόμου, ενώ τον Ιανουάριο 2019 η προτεραιότητα σχετικά με την Εθνοφυλακή άλλαξε, γεγονός που επηρέασε το ηθικό των Εθνοφυλάκων, είχε ως αντίκτυπο τη σημαντική μείωση της συμμετοχής τους στην εκπαίδευση και επέδρασε ανασταλτικά στη δυναμική που είχε αποκτήσει ο θεσμός από το 2017. Το 2018 το ποσοστό συμμετοχής των Εθνοφυλάκων στην εκπαίδευση ήταν στο 35%, ενώ το 2019 σημείωσε μείωση στη συμμετοχή τους, όπως δημοσιεύτηκε. [4], [5].

​Όμως, στο τέλος Αυγούστου 2019 δόθηκαν από το ΥΠΕΘΑ νέες κατευθύνσεις για την αναβάθμιση της Εθνοφυλακής, εκ των οποίων η κύρια αφορούσε στη σύνταξη νέου σύγχρονου Νόμου για την Εθνοφυλακή, που θα λύνει τις χρόνιες αγκυλώσεις και θα ανταποκρίνεται στις σύγχρονες ανάγκες, καθώς και νέου Κανονισμού που θα ρυθμίζει τις λεπτομέρειες λειτουργίας της. Σε δημοσίευμα της εφημερίδας «ΤΑ ΝΕΑ» γράφονταν ότι: «Στην αναβάθμιση της Εθνοφυλακής, με σειρά αλλαγών, προχωράει το υπουργείο Άμυνας με στόχο να γίνει σύγχρονη και περισσότερο μάχιμη και συνακόλουθα να ενισχυθεί η συμβολή της στην άμυνα της χώρας. Οι παρεμβάσεις μάλιστα θα προωθηθούν άμεσα, αφού κάθε αποτρεπτικό εργαλείο για τις Ένοπλες Δυνάμεις θεωρείται ιδιαίτερα χρήσιμο σε μία περίοδο που η τουρκική προκλητικότητα αυξάνεται και παγιώνεται. Ανάμεσα στις αλλαγές είναι η θέσπιση κινήτρων για την αύξηση του ποσοστού συμμετοχής των εθνοφυλάκων στη στρατιωτική εκπαίδευση, η εξέταση για τη δυνατότητα εθελοντικής συμμετοχής και των γυναικών, η συγκρότηση μονάδων σε Αττική και Θεσσαλονίκη στον τομέα της κυβερνοάμυνας και σε αντικείμενα αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών και η εκπαίδευση σε ημέρες εκτός Κυριακής.» [6] Το δημοσίευμα αναπαράχθηκε από ιστότοπους, όπως «ΤΟ ΒΗΜΑ» [7], κ.ά., που μπορείτε να ενημερωθείτε για τις προαναφερόμενες αλλαγές.

​Τον Νοέμβριο 2019 εκπονήθηκε ολοκληρωμένη Στρατηγική για το σκοπό της αναβάθμισης της Εθνοφυλακής, στο πλαίσιο της οποίας υλοποιήθηκε μεγάλος αριθμός ενεργειών, δράσεων και πρωτοβουλιών, οι οποίες στόχευαν συγκεκριμένους παράγοντες, που διασυνδέονται και αλληλοεπιδρούν, επιτυγχάνοντας με τη συνέργειά τους την επαύξηση της επιχειρησιακής ετοιμότητας και των επιχειρησιακών δυνατοτήτων των ΤΕΘ, για την εκτέλεση των αποστολών τους, προσδίδοντας νέα δυναμική στο θεσμό. Στόχοι σε πρώτη προτεραιότητα ήταν η βελτίωση της εκπαίδευσης των Εθνοφυλάκων, η αύξηση της συμμετοχής τους στην εκπαίδευση και η αύξηση της επάνδρωσης των Εθνοφυλάκων στα ΤΕΘ, που μετά από τη νέα εργώδη προσπάθεια επιτεύχθηκαν. Χαρακτηριστικό είναι το δημοσίευμα της εφημερίδας «ΤΑ ΝΕΑ» που σημείωσε ότι τον Σεπτέμβριο 2020, εν μέσω πανδημίας, επετεύχθη ρεκόρ συμμετοχής στην εκπαίδευση, που συμμετείχαν 8.401 «μάχιμοι» και αναγνωρίστηκε ότι: «Η συνεχής αναβάθμιση του θεσμού πυκνώνει με έμψυχο δυναμικό τις γραμμές της Εθνοφυλακής και ενισχύει τα γενικότερα σχέδια αμυντικής θωράκισης της χώρας». [8]

​Από το 2017 με όλους τους τρόπους επικοινωνίας, όπως επισκέψεις στις Μονάδες, emails, τηλεφωνικές, επιστολές, ακόμη και από αναρτήσεις Εθνοφυλάκων στο fb, κ.ά., συγκέντρωσα το σύνολο των αιτημάτων για παροχές που επιθυμούν οι Εθνοφύλακες από όλη την Ελλάδα, οι οποίες ανέρχονται σε 35 τον αριθμό, οι περισσότερες από τις οποίες αφορούν θέματα οικονομικά, φορολογικά, ασφαλιστικά, υγειονομικής περίθαλψης, προσλήψεων κ.λπ., που ανήκουν στην αρμοδιότητα άλλων Υπουργείων από το ΥΠΕΘΑ.

Έγιναν οι απαραίτητες ενέργειες και μετά από μεγάλη προσπάθεια κατορθώθηκε να εγκριθούν όσο γίνεται περισσότερες «παροχές επιβράβευσης» στους Εθνοφύλακες, που συμμετέχουν κάθε μήνα στην εκπαίδευση, για το επόμενο έτος, τις οποίες ΕΧΟΥΝ ΤΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΤΟΥ ΣΞ και αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς αναγνωρίζεται έμπρακτα η εθελοντική προσφορά τους στην Εθνοφυλακή και επιβραβεύεται η συμμετοχή τους στην εκπαίδευση. Ακόμη συνιστούν κίνητρα για να συμμετέχουν όλο και περισσότεροι Εθνοφύλακες ανελλιπώς σε αυτήν και για να ενταχθεί προσωπικό στο θεσμό, που αποτελούν σημαντικούς παράγοντες για την αναβάθμιση της Εθνοφυλακής, που είναι το ζητούμενο. Στις 3 Δεκεμβρίου 2021 ο κ.ΥΦΕΘΑ Νικόλαος Χαρδαλιάς, στις αρμοδιότητες του οποίου είναι η Εθνοφυλακή, χωρίς όμως νομοθετική πρωτοβουλία [9], σε απάντηση σχετικής Ερώτησης της Βουλής των Ελλήνων (ΒτΕ) ανέφερε, μεταξύ άλλων, τις παροχές επιβράβευσης που μέχρι τότε είχαν δοθεί. [10].

Η αντιμετώπιση των φορολογικών και ασφαλιστικών ζητημάτων των Εθνοφυλάκων, κατόπιν συνεργασίας με το Υπουργείο Οικονομικών και το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, που περιλαμβάνεται στο σχέδιο του νέου νόμου, θα αποτελέσει επιπλέον κίνητρο για την ένταξη προσωπικού στην Εθνοφυλακή. Προσπαθήσαμε εξαιρετικά να δοθούν και άλλες παροχές, αλλά δεν κατέστη δυνατόν. Η αλήθεια είναι, ότι είναι εξαιρετικά δύσκολο να δοθούν άλλες επιπλέον παροχές, εάν δεν υπάρχει η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΒΟΥΛΗΣΗ για να δοθεί ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ για έγκριση, καθόσον σε αντίθετη περίπτωση οι αρμόδιοι φορείς θα απαντούν όπως μέχρι τώρα ότι δεν υπάρχει η δυνατότητα υλοποίησης σημαντικών παροχών, όπως φοροαπαλλαγή μέχρι ένα ύψος εισοδήματος, μοριοδότηση για πρόσληψη στο Δημόσιο, κ.ά.

​Σημειώνεται ότι η συμμετοχή των Εθνοφυλάκων στην εκπαίδευση της Κυριακής, πόσο μάλλον τις λοιπές ημέρες της εβδομάδας, δεν είναι καθόλου εύκολο πράγμα, εάν αναλογιστούμε ότι σχεδόν όλοι είναι επαγγελματίες, αγρότες και άνθρωποι του μόχθου, που εργάζονται σκληρά όλη την εβδομάδα και περιμένουν την Κυριακή να δουν την οικογένειά τους και τους φίλους τους και να ξεκουραστούν. Επιπρόσθετα το αυξημένο κόστος μετακίνησης από το σπίτι τους στη Μονάδα και στους χώρους εκπαίδευσης, όπου δεν διατίθεται μεταφορικό μέσο από την υπηρεσία, αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα συμμετοχής.

Το ποσοστό κατά μέσο όρο του 35% της συμμετοχής των Εθνοφυλάκων στην εκπαίδευση το 2018, που τον Σεπτέμβριο ανήλθε ακόμη περισσότερο, όπως και το αντίστοιχο ποσοστό τον Σεπτέμβριο 2020, εν μέσω πανδημίας, που επετεύχθη ρεκόρ συμμετοχής στην εκπαίδευση, το οποίο προκάλεσε ιδιαίτερη εντύπωση και έλαβε ευρύτατη δημοσιότητα [7], είναι προϊόν και αποτέλεσμα τεράστιας προσπάθειας από τους Αρχηγούς ΓΕΣ Αντιστρατήγους Αλκιβιάδη Στεφανή και Χαράλαμπο Λαλούση και τον Διευθυντή Εθνοφυλακής του ΓΕΣ, τους Διοικητές των Μειζόνων Σχηματισμών, τους Διοικητές των Σχηματισμών, τους Διοικητές των Μονάδων Εθνοφυλακής και προπάντων από όλους τους Εθνοφύλακες που έκαναν «κατάθεση ψυχής» όλα αυτά τα έτη!

Επισημαίνεται η καθιέρωση από το 2020 της επιβράβευσης των ΤΕΘ με τη μεγαλύτερη συμμετοχή των Εθνοφυλάκων στην εκπαίδευση για κάθε μήνα και έτος, που αντανακλά στο ενδιαφέρον των Εθνοφυλάκων και των Διοικήσεων των ΤΕΘ και των Σχηματισμών υπαγωγής, που αύξησε τα ποσοστά στο πλαίσιο της ευγενούς άμιλλας.

Σημειώνεται ότι το ποσοστό συμμετοχής υπολογίζεται στο σύνολο της δύναμης των Εθνοφυλάκων και όχι σε όσους τυχόν καλούν στην εκπαίδευση, όταν είναι λιγότεροι, που σε αυτή την περίπτωση το ποσοστό συμμετοχής δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Από τον Νοέμβριο 2020 είχαμε λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση της πανδημίας με βάση τον επιδημιολογικό χάρτη.

Ακόμη, για να αντιληφθεί κάποιος το μέγεθος της προσπάθειας που καταβλήθηκε τα τελευταία 5 χρόνια, για να επιτευχθεί αυτό το αποτέλεσμα, αρκεί να το συγκρίνει με το ποσοστό συμμετοχής των Εθνοφυλάκων στην εκπαίδευση, το οποίο όταν συγκροτήθηκε η ΔΕΘ στο ΓΕΣ περιορίζονταν σε μικρότερο από το μισό, ενώ τα προηγούμενα έτη ήταν ακόμη μικρότερο και έφτανε μέχρι μονοψήφιο αριθμό.

Επομένως, ο διπλασιασμός και παραπάνω του ποσοστού συμμετοχής των Εθνοφυλάκων στην εκπαίδευση, όταν επετεύχθησαν ποσοστά της τάξεως του 40%: 1ον το 2018, μέσα σ’ ένα χρόνο από τη συγκρότηση της ΔΕΘ του ΓΕΣ και 2ον το 2020, με κορύφωση τον Σεπτέμβριο, και μάλιστα εν μέσω πανδημίας, όταν τον Νοέμβριο 2019 ξεκινήσαμε πάλι από την αρχή, μετά από αυτά που συνέβησαν το πρώτο εξάμηνο του έτους, φανερώνουν το μέγεθος της προσπάθειας και το ισχυρό ενδιαφέρον του ΥΠΕΘΑ και του ΓΕΣ και στις δύο περιπτώσεις!

Εάν θέλουμε να είμαστε πραγματιστές, είναι αναγκαία, τόσο η επίταση των ενεργειών και δράσεων της Στρατηγικής για την αναβάθμιση της Εθνοφυλακής, όσο και η χορήγηση επιπλέον «παροχών επιβράβευσης», για να λειτουργήσουν ως κίνητρα ένταξης ακόμη περισσότερου προσωπικού στην Εθνοφυλακή και συμμετοχής ακόμη περισσότερων στην εκπαίδευση, παράγοντες που αποτελούν τους σημαντικότερους για την περαιτέρω αναβάθμιση της Εθνοφυλακής. Ειδικά όταν ο στόχος για το έτος 2023 είναι η συμμετοχή να ανέλθει στο 100% [4], [5], ο οποίος είναι εξαιρετικά φιλόδοξος, εάν λάβουμε υπόψη το μέγεθός της.

​Επίσης, σημειώνεται η αναγκαιότητα των παρακάτω δύο πρωτοβουλιών, για την αναβάθμιση της Εθνοφυλακής, οι οποίες εάν αποφασιστούν μπορούν να υλοποιηθούν άμεσα, σύμφωνα με τις ισχύουσες διαταγές και είναι εξαιρετικής σημασίας και ιδιαίτερου συμβολισμού:

​α.​ Η συγκρότηση ΤΕΘ στην Αττική και στη Θεσσαλονίκη, Ειδικής Σύνθεσης, με τομείς Ιατρικής/Νοσηλευτικής, Μηχανικού, Κυβερνοάμυνας και Προστασίας, με στελέχωση Εθνοφυλάκων, κυρίως από τεχνικές Ειδικότητες και στη συνέχεια η συγκρότηση αντίστοιχων ΤΕΘ στα μεγάλα αστικά κέντρα του εσωτερικού, όπως Λάρισα, Βόλο, Χαλκίδα, Μεσολόγγι, Πάτρα, Καλαμάτα, Κόρινθο, κ.ά., για την ενίσχυση στην ειρήνη του κρατικού μηχανισμού στην αντιμετώπιση των φυσικών καταστροφών, στο πλαίσιο της αποστολής της Εθνοφυλακής, ενώ στην Κυβερνοάμυνα, θα καλύψουν ανάγκες σε αυτή τη μορφή υβριδικού πολέμου. Η συγκρότησή τους είναι στο πλαίσιο της προσφοράς της Εθνοφυλακής και των ΕΔ στην κοινωνία, ενώ θα ενδυναμώσει τους δεσμούς με το κοινωνικό σύνολο. Τονίζεται το μεγάλο ενδιαφέρον από τους Εφέδρους και τους Συνδέσμους τους για τη συγκρότηση ΤΕΘ στο εσωτερικό για να τα στελεχώσουν.

​β.​ Η συγκρότηση νέου Κλάδου στο ΓΕΣ, ο οποίος μπορεί να ονομαστεί «Κλάδος Εθνοφυλακής και Εφεδρείας», που θα συντονίζει τους δύο πυλώνες του ΣΞ και θα αποτελείται από τις Διευθύνσεις Εθνοφυλακής και Επιστράτευσης, που μπορεί να μετονομαστεί σε «Διεύθυνση Εφεδρείας – Επιστράτευσης», ενώ ο νέος Κλάδος θα περιλαμβάνει και αρμοδιότητες της Πολιτικής Σχεδίασης Εκτάκτου Ανάγκης (ΠΣΕΑ).

​Για το σχέδιο του νέου νόμου ο πρώην κ.ΥΦΕΘΑ Αλκιβιάδης Στεφανής από την 12 Αυγούστου 2019, όταν στις αρμοδιότητες που του ανατέθηκαν περιλαμβάνονταν η Εθνοφυλακή, χωρίς όμως νομοθετική πρωτοβουλία [11], βοήθησε στη βελτίωση του σχεδίου, που υποβλήθηκε τον Ιανουάριο 2020 στο Γραφείο Νομοθετικής Πρωτοβουλίας (ΓΝΠ) του ΥΠΕΘΑ και προσπάθησε έως την 31 Αυγούστου 2021 να προχωρήσει η διαδικασία, προκειμένου να υποβληθεί στις αρμόδιες Επιτροπές της ΒτΕ.

​Ο κ.ΥΕΘΑ Νικόλαος Παναγιωτόπουλος σε απάντηση σχετικής Ερώτησης της ΒτΕ, στις 5 Οκτωβρίου 2021, ανέφερε για την Εθνοφυλακή και το νέο νόμο ότι: «Από τον Αύγουστο 2019 η πολιτική και στρατιωτική Ηγεσία του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας (ΥΠΕΘΑ), στο πλαίσιο της διαρκούς επαύξησης της επιχειρησιακής ετοιμότητας των Ενόπλων Δυνάμεων (ΕΔ) […], καθώς επίσης και της αναγνώρισης από την πολιτεία του σημαντικού ρόλου που επιτελούν οι Εθνοφύλακες, εξέδωσε κατευθύνσεις για την αναβάθμιση του θεσμού της Εθνοφυλακής. […] Η σημαντικότερη όμως πρωτοβουλία για την αναβάθμιση της Εθνοφυλακής, που είναι σε εξέλιξη, είναι η εκπόνηση νέου θεσμικού πλαισίου, για την Οργάνωση και Λειτουργία της Εθνοφυλακής. Σύμφωνα με τους αρμόδιους φορείς το νέο θεσμικό πλαίσιο είναι άρτιο, πλήρες νομικά και διευθετεί κατά ολιστικό και οριστικό τρόπο τα ζητήματα που αφορούν στην Εθνοφυλακή και θα αντικαταστήσει το ν.1295/1982, ο οποίος μετά από σχεδόν 40 έτη θεωρείται παρωχημένος.» [12]

​Πλέον έχουν περάσει ήδη 5,5 έτη από την αρχή της διαδικασίας εκπόνησης του σχεδίου του νέου νόμου για την Εθνοφυλακή [13], 3 έτη από την εκ νέου εκπόνησή του και ένα και πλέον έτος από την προαναφερόμενη ενημέρωση του κ.ΥΕΘΑ. Πολλοί αναρωτιούνται γιατί δεν προχωρά η διαδικασία ψήφισης του νέου νόμου, όταν το σχέδιο είναι έτοιμο εδώ και τουλάχιστον 1,5 έτη, είναι άρτιο, πλήρες νομικά και διευθετεί κατά ολιστικό και οριστικό τρόπο τα ζητήματα που αφορούν στην Εθνοφυλακή.

Επομένως, είναι αναγκαία η άμεση προώθηση του νομοσχεδίου και η ψήφισή του, για την περαιτέρω αναβάθμιση του θεσμού, με την αξιοποίηση των νέων δυνατοτήτων που δίνει. Στη συνέχεια θα ολοκληρωθεί ο νέος Κανονισμός Οργάνωσης και Λειτουργίας, που έχει ήδη εκπονηθεί, ο οποίος κυρώνεται από τον κ.ΥΕΘΑ και σύμφωνα με το νόμο θα καθορίζει όλες τις λεπτομέρειες για την εφαρμογή του. Ο νέος Νόμος και ο νέος Κανονισμός, δηλαδή το νέο θεσμικό πλαίσιο, μαζί με τις νέες Οδηγίες Εκπαίδευσης της Εθνοφυλακής, οι οποίες και αυτές έχουν ήδη εκπονηθεί και θα ολοκληρωθούν με βάση την τελική μορφή του νέου νόμου, θα αντικαταστήσουν τους υφιστάμενους και θα αποτελέσουν τα πολύτιμα «εργαλεία», για την αναβάθμιση της Εθνοφυλακής, που αποτελεί Εθνική Αναγκαιότητα. Επιπλέον διαπιστώνεται ότι δεν υπάρχει επαρκής γνώση για την Εθνοφυλακή, η οποία αποτελείται από Μονάδες ΠΖ με εξαιρετικά σημαντικές αποστολές, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται παρερμηνείες για το ρόλο της.

Συμπερασματικά, μόνο με το νέο νόμο για την Εθνοφυλακή, σε συνδυασμό με το νέο Κανονισμό και τις νέες Οδηγίες Εκπαίδευσης για την Εθνοφυλακή, τη χορήγηση νέων «γενναίων» παροχών επιβράβευσης στους Εθνοφύλακες, την επίταση των ενεργειών για τη βελτίωση της εκπαίδευσης και των επιχειρησιακών δυνατοτήτων των ΤΕΘ, καθώς και για την ενημέρωση όλων για το θεσμό, θα επιτευχθεί η υπέρβαση και ο σκοπός της αναβάθμισης της Εθνοφυλακής, ειδικά όταν ο στόχος για το έτος 2023 είναι η συμμετοχή να ανέλθει στο 100%. Ταυτόχρονα θα δοθεί η καλύτερη απάντηση σε όσους πιστεύουν ότι «δεν υπάρχει η βούληση» να προχωρήσει ο νέος νόμος.

​Ο κ.ΥΕΘΑ, ο οποίος γνωρίζει την αξία και την αναγκαιότητα της Εθνοφυλακής και αναγνωρίζει την προσφορά των Εθνοφυλάκων στην Πατρίδα, την Ημέρα των Ενόπλων Δυνάμεων και της Εορτής Των Εισοδίων Της Θεοτόκου, όπως λάβει αυτή την ιστορική απόφαση, για την προώθηση του νομοσχεδίου στις Επιτροπές της ΒτΕ, προκειμένου τον Ιανουάριο 2023, ο νέος νόμος για την Εθνοφυλακή να αποτελέσει πραγματικότητα, διότι το εκτιμώμενο χρονικό διάστημα που χρειάζεται για την ψήφιση ενός νομοσχεδίου είναι 2 μήνες περίπου, από τη στιγμή που αποφασισθεί έως ότου ψηφιστεί από τη ΒτΕ και καταστεί νόμος του Κράτους.

​Τέλος, παρακαλώ θερμά όλους όσους επιθυμούν να υπηρετήσουν στα ΤΕΘ. Όπως παρακαλώ θερμά και τους αγαπητούς μου Εθνοφύλακες να συμμετέχουν όλο και περισσότεροι κάθε μήνα στην εκπαίδευση, παρά τις υφιστάμενες δυσκολίες, γεγονός το οποίο είναι εξαιρετικά σημαντικό, τόσο για το αξιόμαχο των ΤΕΘ, όσο και τη σημασία που της προσδίδεται, ως πυλώνα του ΣΞ. Βάλτε στόχο ο κάθε Εθνοφύλακας που συμμετέχει τουλάχιστον μία φορά το μήνα στην εκπαίδευση να φέρνει μαζί του ένα ακόμη συμπολεμιστή του, από εκείνους που δεν έρχονται τακτικά. Έτσι πολύ γρήγορα θα αυξηθεί σημαντικά η συμμετοχή, γεγονός το οποίο δεν θα περάσει απαρατήρητο και η Εθνοφυλακή θα «αλλάξει επίπεδο», για να γίνει όπως όλοι ονειρευόμαστε και αγωνιζόμαστε, για το καλό της Πατρίδας μας! Άλλωστε Τζων Κέννεντυ έχει πει: «Μη ρωτάς τι μπορεί να κάνει η χώρα σου για σένα, αλλά τι μπορείς να κάνεις εσύ για τη χώρα σου». Είμαι πεπεισμένος ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση της Εθνοφυλακής θα καταβληθεί κάθε προσπάθεια για να γίνουν από το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας και τα αρμόδια Υπουργεία Οικονομικών, Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων και Υγείας, κ.ά., αυτά που αξίζουν στους Εθνοφύλακες και στην Εθνοφυλακή, αναγνωρίζοντας ότι αποτελεί Εθνική Αναγκαιότητα.

​Χρόνια Πολλά στις Ένοπλες Δυνάμεις!

​Χρόνια Πολλά στο Στρατό Ξηράς!

​Χρόνια Πολλά στην Εθνοφυλακή!

​Χρόνια Πολλά Εθνοφύλακες!

​Η Παναγία να μας Προστατεύει να μας Βοηθά και να Είναι Αρωγός Όλων μας!

​Ψηλά η Ελληνική Σημαία!

​Ψηλά το Λάβαρο της Εθνοφυλακής!

​Υπερήφανος για την Εθνοφυλακή, τους Εθνοφύλακες σε όλη την Ελλάδα, τους οποίους θεωρώ αδέλφια μου, το Στρατιωτικό και Πολιτικό προσωπικό των ΤΕΘ και των Επιτελείων που μόχθησαν για τον θεσμό, καθώς και το έργο που έγινε όλα αυτά τα χρόνια για την αναβάθμισή της, για την οποία με πάθος έδωσα και την ψυχή μου!

Σημειώσεις

[1] http://army.gr/…/stratiotiko-prosopiko/ethnofylakes…

[2] Απόφαση των Υπουργών Οικονομικών-Εθνικής Άμυνας Αριθμ. Φ.841/67/1108736/Σ.6019 ΦΕΚ B΄ 6714/31.12.2021, «Καθορισμός αριθμού Εθνοφυλάκων που θα χρησιμοποιηθούν για φρούρηση αποθηκών πυρομαχικών, καυσίμων, υλικών επιστράτευσης και λοιπών εγκαταστάσεων του Στρατού Ξηράς, κατά το έτος 2022 και ημερήσιας αποζημίωσης αυτών», http://www.et.gr/idocs-nph/search/fekForm.html#results

[3] «Το τάγμα Εθνοφυλακής Ρόδου θα παρελάσει στην Αθήνα», 16 Μαρτίου 2015, https://www.dimokratiki.gr/…/to-tagma-ethnofilakis…/

[4] «Ο τουρκικός κίνδυνος στο Αιγαίο αλλάζει τα πάντα και στην Εθνοφυλακή», 15 Νοεμβρίου 2022, https://www.pentapostagma.gr/…/7131332_o-toyrkikos…

[5] «Έρχεται Μεγάλη Αναβάθμιση Των Ταγμάτων Εθνοφυλακής», 15 Νοεμβρίου 2022, https://rodosreport.gr/erchetai-megali-anavathmisi-ton…/

[6] Χαραλαμπάκης Μάνος, «Το Νέο Σχέδιο και Γυναίκες θα Εκπαιδεύονται στην Εθνοφυλακή», ΤΑ ΝΕΑ, 31 Αυγούστου-1 Σεπτεμβρίου 2019, σελ. 1, 28 και 37.

[7] Χαραλαμπάκης Μάνος, «Υπουργείο Άμυνας: Το σχέδιο για την αναβάθμιση της Εθνοφυλακής», 1 Σεπτεμβρίου 2019, https://www.tovima.gr/…/ypourgeio-amynas-to-sxedio-gia…/

[8] Μάνος Χαραλαμπάκης, «Ρεκόρ προσέλευσης στην Εθνοφυλακή, παρά την πανδημία», 8 Απριλίου 2021, https://www.tanea.gr/…/rekor-proseleysis-stin…/

[9] «Αυτές οι αρμοδιότητες ανατέθηκαν στον ΥΦΕΘΑ Χαρδαλιά-Οι διαφορές με Στεφανή-Δείτε το ΦΕΚ», 24 Σεπτεμβρίου 2021, https://www.staratalogia.gr/2021/09/blog-post_67.html

[10] «Απάντηση ΥΦΕΘΑ Νικόλαου Χαρδαλιά σε ερώτηση Κοινοβουλευτικού Ελέγχου (υπ. αριθμ. 1050/10-11-2021) με θέμα: “Ζητούν θεσμοθέτηση κινήτρων οι Εθνοφύλακες της Καλύμνου”», 3 Δεκεμβρίου 2021, https://www.mod.mil.gr/…/3316-%CE%91%CE%99%CE%A4%CE%97…

[11] https://www.kodiko.gr/nomologia/download_fek?f=fek/2019/b/fek_b_3181_2019.pdf&t=af697f9875b3fc8e9fee005081094b69

[12] «Απάντηση ΥΕΘΑ Νικόλαου Παναγιωτόπουλου σε ερώτηση Κοινοβουλευτικού Ελέγχου (υπ. Αριθμ. 8747/06-09-2021) με θέμα: “Αναδιάρθρωση της Εθνοφυλακής”», 5 Οκτωβρίου 2021, https://www.mod.mil.gr/…/3234-%CE%91%CE%9D%CE%91%CE%94…

[13] https://twitter.com/e_amyna/status/1592266704716963840..

 

Σάββας Καλεντερίδης: Η Επιχείρηση «Γιαταγάνι» (Pençe-Kılıç) είναι αποδεδειγμένα μια επιχείρηση γενοκτονίας

1
Milli Savunma Bakanlığı, Irak ve Suriye'nin kuzeyine yapılan "Pençe-Kılıç Hava Harekatı"nda toplam 89 hedefin imha edildiğini, arasında terör örgütünün sözde yöneticilerinin de bulunduğu çok sayıda teröristin etkisiz hale getirildiğini bildirdi. ( Yılmaz Yücel - Anadolu Ajansı )

Σάββας Καλεντερίδης

Τι σημαίνει η επιχείρηση «Γιαταγάνι» της Τουρκίας, με την οποία έπληξε στόχους των Κούρδων στο Νότιο και Ανατολικό Κουρδιστάν, γεωγραφικές περιοχές που βρίσκονται στην επικράτεια του Ιράκ και της Συρίας αντίστοιχα.

Η «Τουρκική Δημοκρατία» είναι ένα κράτος ιδιάζουσα περίπτωση. Δεν ιδρύθηκε ως αποτέλεσμα ενός εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα ή μιας άλλης διεθνούς ή άλλης πολιτικοδιπλωματικής διαδικασίας. Η «Τουρκική Δημοκρατία» ως κράτος ιδρύθηκε από ένα κόμμα, το Λαϊκό Ρεπουμπλικανικό Κόμμα (Cumhuriyet Halk Partisi), το οποίο ιδρύθηκε τις 9 Σεπτεμβρίου 1923, από τον Μουσταφά Κεμάλ, για να «στεγάσει» τα στελέχη του κινήματος των Νεοτούρκων και του κεμαλικού κινήματος, που από το 1908 είχαν παραστρατιωτική και παρακρατική δράση.

Το κίνημα των Νεοτούρκων έβαλε έναν στόχο: Τη δημιουργία ενός κράτους στην χερσόνησο της Ανατολίας, στο οποίο θα στηριζόταν σε ένα δόγμα με τους εξής τέσσερις πυλώνες: «Ένα κράτος, ένα έθνος, μια γλώσσα, μια θρησκεία».

Με βάση αυτό το δόγμα οι Νεότουρκοι οργάνωσαν τη γενοκτονία των χριστιανικών λαών της ανατολίας, με παρακρατικούς και παραστρατιωτικούς μηχανισμούς που ανήκαν στο κόμμα και όχι στο οθωμανικό κράτος.

Με βάση το ίδιο δόγμα και με τους ίδιους μηχανισμούς, συνέχισε ο Μουσταφά Κεμάλ και οι κεμαλικοί τη γενοκτονία των χριστιανικών λαών από το 1919 μέχρι το 1923.

Όταν συγκεντρώθηκαν τα στελέχη του Μουσταφά Κεμάλ, για να ιδρύσουν το Λαϊκό Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, το οποίο στις 29 Οκτωβρίου του ιδίου έτους ανακήρυξε την «Τουρκική Δημοκρατία», είχαν κοινή πίστη στο δόγμα «Ένα κράτος, ένα έθνος, μια γλώσσα, μια θρησκεία». Που σημαίνει ότι το νέο κράτος θα είχε ως κεντρική ιδεολογία την εθνική και θρησκευτική αφομοίωση των διαφόρων εθνικών και θρησκευτικών ομάδων που κατοικούσαν στην επικράτειας της «Τουρκικής Δημοκρατίας».

Η πολιτική αυτή επιβλήθηκε από όλες τις κυβερνήσεις, με βασικό τοποτηρητή τις ένοπλες δυνάμεις και με μηχανισμούς που ονομάστηκαν βαθύ κράτος. Κι αυτό γιατί οι μέθοδοι που χρησιμοποιούσε για να εξαλείψει οποιαδήποτε απειλή, που έθετε σε κίνδυνο το δόγμα, ήταν αντίθετες με τις αρχές του κράτους δικαίου και άρα θα έπρεπε να είναι μυστικές και να μην αφήνουν εμφανή ίχνη. Γι’ αυτό οι συγκεκριμένοι μηχανισμοί ονομάστηκαν από την ίδια την τουρκική δημοσιογραφία derin devlet, που σημαίνει «βαθύ κράτος».

Το βαθύ κράτος αποφάσισε την ψήφιση και την εφαρμογή του  Varlık Vergisi, ενός εξοντωτικού φόρου που επιβλήθηκε στους μη μουσουλμάνους της Τουρκίας, το 1942, με τον οποίο έχασαν τις περιουσίες τους Έλληνες, Αρμένιοι και Εβραίοι. Τότε ο Σιουκρού Σαράτσογλου, πρωθυπουργός της Τουρκίας, είχε πει ότι με τον συγκεκριμένο φόρο «θα δώσουμε την τουρκική αγορά στα χέρια των Τούρκων».

Το βαθύ κράτος αποφάσισε την προβοκάτσια με τη βόμβα στο υποτιθέμενο «σπίτι του Κεμάλ» στη Θεσσαλονίκη, για να ακολουθήσουν οι βαρβαρότητες εναντίον των Ελλήνων της Πόλης, τις 6/7 Σεπτεμβρίου του 1955, από μηχανισμούς που είχε οργανώσει μεθοδικά και πάλι το βαθύ κράτος, υπό την καθοδήγηση των Βρετανών και με χρηματοδότηση της CIA.

Το βαθύ κράτος οργάνωσε την τρομοκρατική οργάνωση ΤΜΤ (Türk Mukavemet Teşkilatı) στην Κύπρο, υπό την καθοδήγηση των Βρετανών και με χρηματοδότηση της CIA.

Όταν το βαθύ κράτος «ξεμπέρδεψε» με τους χριστιανικούς λαούς, ήλθε η ώρα να «ξεμπερδεύει» και με ένα άλλο πρόβλημα, με έναν μουσουλμανικό λαό που δεν έλεγε να αφομοιωθεί, όπως έγινε σε κάποιον «ικανοποιητικό» βαθμό με τους Βόσνιους, τους Αλβανούς, τους Κιρκάσιους, τους Αμπχάζιους, τους Λαζούς, τους Άραβες, τους Ελληνόφωνους του Πόντου και πόσους άλλους.

Ήταν οι Κούρδοι που απειλούσαν την αιτία ύπαρξης του βαθέος κράτους, του τοποτηρητή του δόγματος «Ένα κράτος, ένα έθνος, μια γλώσσα, μια θρησκεία».

Οι Κούρδοι ήταν που απειλούσαν τους δύο πυλώνες, δηλαδή το ένα έθνος, μια γλώσσα, μια απειλή που έθετε σε κίνδυνο το Άρθρο 3 του Συντάγματος, που λέει «Türkiye Devleti, ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütündür», που σημαίνει «Το Κράτος της Τουρκίας είναι μια αδιάσπαστη ενότητα με το έθνος και τη χώρα». Σημειωτόν ότι το συγκεκριμένο άρθρο είναι η συμπύκνωση του προαναφερθέντος δόγματος.

Άρα, το βαθύ κράτος είναι και ο τοποτηρητής του συγκεκριμένου άρθρου του Συντάγματος.

Γι’ αυτό οι Κούρδοι, δηλαδή η ύπαρξη των Κούρδων, ενός λαού 20 εκατομμυρίων στην Τουρκία, όσο επιμένουν στην αναγνώριση των βασικών τους δικαιωμάτων, αποτελούν και θα αποτελούν «σοβαρή απειλή» για την επιβίωση της Τουρκίας.

Γι’ αυτό όποιος πολιτικός τολμά να αναζητήσει μια πολιτική λύση στο Κουρδικό Ζήτημα, στοχοποιείται από το βαθύ κράτος, ενίοτε δε καταλήγει στη «μαύρη γη». Αποτελεί εδραία πεποίθηση στην Τουρκία ότι ο Τουργκούτ Οζάλ δολοφονήθηκε όταν αποφάσισε να κάνει θαρραλέα βήματα για την επίλυση του Κουρδικού.

Πρόσφατα τέτοια βήματα αποφάσισε να κάνει και ο Ερντογάν, όχι από ευαισθησία, αλλά από ανάγκη, αφού χωρίς το 10-15% των ψήφων του Κόμματος της Δημοκρατίας των Λαών (HDP), είναι μαθηματικά αδύνατον να επανεκλεγεί για τρίτη φορά Πρόεδρος της Τουρκικής Δημοκρατίας.

Το πρώτο φανερό βήμα, γιατί ασφαλώς θα υπήρξαν και υπόγειες συζητήσεις, ήταν η συνάντηση του υπουργού Δικαιοσύνης με την ηγετική ομάδα του HDP, υποτίθεται για να συζητηθεί η αναθεώρηση του συντάγματος, το δεύτερο βήμα ήταν η αποφυλάκιση για μια μέρα του Σελαχατίν Ντεμιρτάς, του πρώην συμπροέδρου του HDP και η παραχώρηση ιδιωτικού αεροσκάφους μέχρι το Ντιγιαρμπακίρ και εκείθεν ελικοπτέρου για να μεταβεί στο χωριό του, στον ασθενούντα πατέρα του. Είχαμε επίσης δημοσιεύματα που έλεγαν ότι το 2024 επίκεται η απελευθέρωση του Αμπντουλλάχ Οτζαλάν.

Ενώ συμβαίνουν αυτά, το βαθύ κράτος αποφασίζει να στείλει ένα ηχηρό και θανατηφόρο μήνυμα στον Ερντογάν. Μια βόμβα στην καρδιά της Κωνσταντινούπολης, με έξι νεκρούς και 53 τραυματίες και με τον Σουλεϊμλαν Σοϊλού, ο οποίος είναι κάτι σαν εκπρόσωπος του βαθέος κράτους, να στοχοποιεί Κούρδους, ΗΠΑ και Ελλάδα.

Μετά, το βαθύ κράτος έφερε στον Ερντογάν να υπογράψει την έγκριση της επιχείρησης «Γιαταγάνι» (Pençe-Kılıç), λέγοντας του να στραφεί προς τα δεξιά για να βρει τις ψήφους που του λείπουν.

Μετά από αυτά, ακολούθησε η έκκλησή του προς την Μεράλ Ακσενέρ, να φύγει από το «τραπέζι των έξι» της αντιπολίτευσης και να συμπαραταχθεί μαζί του.

Συμπέρασμα 1: Βαθύ κράτος και Ερντογάν έχουν διακριτούς ρόλους. Ο Ερντογάν θα κυβερνά και θα συσσωρεύει πλούτο για τον ίδιο, την οικογένεια και τα δισέγγονά του, και το βαθύ κράτος θα συνεχίσει το «έργο» του ως τοποτηρητής του Άρθρο 3 του Συντάγματος, που λέει «Türkiye Devleti, ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütündür».

Συμπέρασμα 2: Η Επιχείρηση «Γιαταγάνι» (Pençe-Kılıç) είναι αποδεδειγμένα μια επιχείρηση γενοκτονίας, που δυστυχώς διεξάγεται με την άδεια της Ρωσίας και των ΗΠΑ και υπό την ανοχή της Δύσης και του ΝΑΤΟ.

Ναυτεμπορική

Τουρκία: Μακρά «νύχτα» μεθοδεύει ο Ερντογάν

1

«Πλατφόρμα» διεκδικήσεων κατά της Ελλάδας σχηματίζει με τις επίμονες απειλές του ο πρόεδρος, εκτιμούν Τούρκοι αναλυτές

«Μετά τη “Γαλάζια Πατρίδα” και το casus belli, τώρα πια η απειλή προς την Ελλάδα με το ρητό “μια νύχτα θα έρθουμε ξαφνικά” γίνεται επίσημο ιδεολόγημα και δόγμα της Τουρκίας κι αυτό χρειάζεται μεγάλη προσοχή», μας ανέφερε έμπειρος πολιτικός αναλυτής της γειτονικής χώρας στη συνομιλία μας λίγες ώρες μετά τις δηλώσεις του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στη συνέντευξη Τύπου έπειτα από το τέλος της συνόδου του G20.

Ο κ. Ερντογάν ρωτήθηκε από τον δημοσιογράφο της κρατικής τηλεόρασης της Τουρκίας πώς σχολιάζει την «επιθετική στάση» της Ελλάδας σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο, με τον κ. Ερντογάν να δηλώνει πως «αυτό που λέω πάντα, ότι “μια νύχτα μπορούμε να έρθουμε ξαφνικά”, αυτό είναι βασική μας αρχή. Αυτό για εμένα είναι οριστικό ρητό που δεν ανακαλείται, είναι βασική αρχή. Επομένως ένα βράδυ μπορούμε πάλι να πάμε ξαφνικά».

Αυτή ήταν η τέταρτη φορά από τον προηγούμενο Σεπτέμβριο που ο Τούρκος πρόεδρος εξαπέλυσε την απειλή της στρατιωτικής επιχείρησης και εισβολής εναντίον της Ελλάδας. Ωστόσο, σε αντίθεση με τις προηγούμενες, θεωρείται πως αυτή τη φορά ξεκαθαρίζει πως αυτή η απειλή εναντίον της Αθήνας είναι ένα δόγμα της τουρκικής αμυντικής και εξωτερικής πολιτικής και θα παραμένει πάντα έτσι.

Μεγαλώνει η απειλή

Οπως αναφέρουν έμπειροι διπλωμάτες αλλά και πολιτικοί αναλυτές, το casus belli της Αγκυρας, δηλαδή η απειλή πολέμου στην πιθανότητα επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο, αφορά μόνο το συγκεκριμένο ζήτημα. Ομως η δήλωση του κ. Ερντογάν ανοίγει το εύρος της απειλής και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για οποιοδήποτε θέμα η Αγκυρα θεωρεί πως έχει το δικαίωμα να πραγματοποιήσει στρατιωτική επιχείρηση και εισβολή στην Ελλάδα.

Για παράδειγμα αναφέρουν πως σε περίπτωση που η τουρκική κυβέρνηση θεωρήσει απειλή την περαιτέρω στρατιωτικοποίηση των ελληνικών νησιών, ή θελήσει να εμποδίσει την κατασκευή κάποιου έργου σε μια νησίδα του Αιγαίου όπου η Τουρκία αμφισβητεί την ελληνική κυριαρχία, ή θεωρεί πως υποστηρίζονται τρομοκρατικές οργανώσεις από την Ελλάδα, όπως αναφέρουν πολλές φορές Τούρκοι αξιωματούχοι, τώρα πια ως πιθανή τουρκική απάντηση υπάρχει και το δόγμα «θα έρθουμε ξαφνικά ένα βράδυ».

Δεν θεωρείται καθόλου τυχαία στην ίδια συνέντευξη Τύπου η αναφορά του κ. Ερντογάν στα ελληνικά νησιά, ο οποίος δήλωσε: «Γεμίστε (ενν. εξοπλίστε) όσο θέλετε αυτά τα νησιά. Τίποτε από αυτά δεν θα σας ωφελήσει. Εδώ υπάρχει η Τουρκία. Τα αεροπλάνα που έρχονται, τα όπλα, κι όλα αυτά… δεν ωφελούν. Αυτή η δουλειά δεν είναι ζήτημα κόπου και ισχύος, είναι ζήτημα καρδιάς».

Το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» χτίστηκε αρχικά με δηλώσεις· δεν υπήρχε κάτι συγκεκριμένο. Αργότερα εμφανίστηκε ένας χάρτης, μπροστά στον οποίο φωτογραφήθηκε ο κ. Ερντογάν, συνεχίστηκε με το τουρκολιβυκό μνημόνιο και ακολούθησαν οι συντεταγμένες που έστειλε η Αγκυρα στον ΟΗΕ ως «τουρκική υφαλοκρηπίδα» στην Ανατολική Μεσόγειο, που αγνοεί τα ελληνικά νησιά και δεν αναγνωρίζει την επήρειά τους για τον ορισμό της υφαλοκρηπίδας.

Σύμφωνα με πηγές της «Κ», το νέο δόγμα είναι πολύ ευρύτερο από το casus belli, που αφορά μόνο τα χωρικά ύδατα.

Υπάρχει η άποψη πως έτσι τώρα χτίζεται ένα νέο δόγμα έναντι της Ελλάδας. Το επόμενο διάστημα ενδεχομένως θα ακολουθήσουν νέες κινήσεις και συγκεκριμένες διεκδικήσεις.

Τι (δεν) πήρε στο G20

Στη σύνοδο του G20 στο Μπαλί της Ινδονησίας ο Τούρκος πρόεδρος είχε συναντήσεις με τον Τζο Μπάιντεν, τον Εμανουέλ Μακρόν αλλά και τον Ολαφ Σολτς, όπως και με την πρωθυπουργό της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι. Ο κ. Ερντογάν στη σύντομη συνάντησή του με τον Αμερικανό ομόλογό του δεν πήρε τις οριστικές υποσχέσεις που ήθελε για τον εκσυγχρονισμό των τουρκικών F-16, ενώ ο πρόεδρος της Γαλλίας, σύμφωνα με την ανακοίνωση της γαλλικής προεδρίας, έκανε ξεκάθαρες συστάσεις στην Τουρκία να αποφευχθεί οποιαδήποτε ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο και ζήτησε να προχωρήσει το ζήτημα της ένταξης της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ. Με την Ιταλίδα πρωθυπουργό συζήτησαν ζητήματα αμυντικής και ενεργειακής συνεργασίας.

Οπως αποκάλυψε ο ίδιος ο κ. Ερντογάν, Μακρόν και Μελόνι ανέφεραν πως υπάρχουν «τεχνικά εμπόδια» στο ζήτημα της προμήθειας του αντιαεροπορικού συστήματος SAMP-T που διεκδικεί η Αγκυρα και ευχήθηκαν να επιλυθούν στο μέλλον. Ολο αυτό το κλίμα δεν ικανοποιεί ιδιαίτερα την Αγκυρα, καθώς τα εξοπλιστικά προγράμματα που διεκδικεί δεν προχωρούν γρήγορα, την ώρα που, σύμφωνα με τους στρατιωτικούς αναλυτές της Τουρκίας, «η Ελλάδα κάθε μήνα παραλαμβάνει δύο σύγχρονα μαχητικά».

Οι βολές Σοϊλού

Ενώ ο πρόεδρος της Τουρκίας στο Μπαλί προσπάθησε να κάνει κινήσεις επαναπροσέγγισης με τη Δύση, δύο υπουργοί του με τις δηλώσεις τους εξέφρασαν εντελώς διαφορετικές θέσεις.

Λίγες ώρες πριν από τη συνάντηση Μπάιντεν – Ερντογάν, ο υπουργός Εσωτερικών της Τουρκίας Σουλεϊμάν Σοϊλού κατηγόρησε τις Ηνωμένες Πολιτείες για το τρομοκρατικό χτύπημα στην Κωνσταντινούπολη που προκάλεσε τον θάνατο έξι ανθρώπων και τον τραυματισμό άλλων 81. Στο σημείο του τρομοκρατικού χτυπήματος στον πεζόδρομο του Πέραν, ο Σοϊλού δήλωσε ότι «εμείς ξέρουμε το μήνυμα που μας έδωσαν, λάβαμε το μήνυμα που μας έδωσαν και ξέρουμε ποιο είναι το μήνυμα. Το υπογραμμίζω ότι απορρίπτουμε τα συλλυπητήρια της αμερικανικής πρεσβείας. Τροφοδοτούν τις περιοχές των τρομοκρατών στο Κομπάνι έχοντας τη νοοτροπία να διαταράξουν την ηρεμία της Τουρκίας στέλνοντας χρήματα από τη Γερουσία τους. Πρέπει να συζητηθεί η συμμαχία μας με ένα τέτοιο κράτος».

Το τουρκικό τηλεοπτικό δίκτυο FOX TV όπως και άλλα αντιπολιτευόμενα μέσα ενημέρωσης στο παρελθόν έχουν υποστηρίξει πως οι σχέσεις του Σοϊλού με τον γαμπρό του Ερντογάν, τον πρώην υπουργό Μπεράτ Αλμπαϊράκ, είναι στο ναδίρ και πως μεταξύ τους υπάρχει μια μεγάλη μάχη εξουσίας. Αναλυτές εκτιμούν πως ο κ. Αλμπαϊράκ σήμερα μπορεί να μην έχει υπουργικό αξίωμα, αλλά βρίσκεται δίπλα σε πολλές αποφάσεις του προέδρου της Τουρκίας και θεωρείται από τους ανθρώπους που στηρίζουν την προσέγγιση με τη Δύση. Στο παρελθόν ήταν ο ίδιος που είχε προσωπικές επαφές με το περιβάλλον του Ντόναλντ Τραμπ.

Τσαβούσογλου κατά ΗΠΑ

Μία ημέρα μετά την επιστροφή του Τούρκου προέδρου από το Μπαλί, ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου δήλωσε: «Τι δικαίωμα έχει η Ευρωπαϊκή Ενωση να παρεμβαίνει στην Οργάνωση Τουρκικών Κρατών; Το μήνυμά μας προς τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι το εξής: Ανατρέψατε τις ισορροπίες και στις σχέσεις Τουρκίας – Ελλάδας και στην Κύπρο χάλασε το ζύγι. Να είστε ισορροπημένοι. Και αν μιλάτε για το διεθνές δίκαιο, δείτε τις παραβιάσεις της Ελλάδας και της ελληνοκυπριακής πλευράς. Επίσης δεν πρόκειται να πάρουμε άδεια από τις ΗΠΑ. Ο “τουρκικός αιώνας” έχει ξεκινήσει. Η “τουρκική άνοιξη” ξεκίνησε». O υπουργός Εξωτερικών ζήτησε και από τις Ηνωμένες Πολιτείες και από την Ευρωπαϊκή Ενωση «να αφήσουν στην άκρη τις απειλές και τα νταηλίκια. Αυτά δεν περνούν πλέον για τον τουρκικό κόσμο. Ούτε οι απειλές σας πέτυχαν. Εχουν γίνει τα απαραίτητα βήματα. Αυτό είναι μια αρχή. Βήμα βήμα, πρώτα ο Θεός, θα έρθουν περισσότερα».

kathimerini.gr

Μάνος Καραγιάννης στην «Κ»: «Ο Ερντογάν εσωτερικοποιεί την εξωτερική του πολιτική ενόψει εκλογών»

0

AP 

Οι τουρκικές επιθέσεις στη Συρία – με αρχή το Κομπάνι- κατά Κούρδων, οι οποίες ξεκίνησαν στις 19 Νοεμβρίου και συνεχίστηκαν χθες μέσα από την επιχείρηση που οι Τούρκοι έχουν ονομάσει «Γαμψό Ξίφος», ήταν για τους περισσότερους ειδικούς «χρονικό προαναγγελθέντος θανάτου».

Μιλώντας στην «Κ», ο Μάνος Καραγιάννης, αναπληρωτής καθηγητής Διεθνούς Ασφάλειας στο King’s College London και στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, λέει πως πρόκειται για μια από τις ελάχιστες φορές που κουρδικοί στόχοι δέχονται ταυτόχρονα επίθεση και στη βόρεια Συρία και στο βόρειο Ιράκ. Όπως σημειώνει: «Πρέπει επομένως να αναρωτηθούμε γιατί σε αυτή τη χρονική συγκυρία, η τουρκική ηγεσία αποφασίζει να εξαπολύσει τόσα πολλά αεροπορικά χτυπήματα εναντίον θέσεων των κουρδικών οργανώσεων, δεδομένου ότι η ένοπλη δράση τους εναντίον της Τουρκίας τα τελευταία χρόνια έχει μειωθεί πάρα πολύ».

Κατά τον ίδιο, όπως είναι φυσικό, η τουρκική επιχειρηματολογία εστιάζει στην επίθεση στην Κωνσταντινούπολη. Η Άγκυρα υποστήριξε ότι έδρασε με βάση το άρθρο 51 του καταστατικού χάρτη του ΟΗΕ, το οποίο προβλέπει ότι κάθε χώρα έχει δικαίωμα στην αυτοάμυνα.

Η πραγματικότητα όμως, είναι σύμφωνα με τον κ. Καραγιάννη πως δεν μπορούμε να γνωρίζουμε με βεβαιότητα τι συνέβη στην Ιστικλάλ. Και όπως εξηγεί ο ίδιος: «Σε κάθε περίπτωση, οι τουρκικές αρχές είχαν… μια αγωνία να προχωρήσουν πολύ γρήγορα σε συλλήψεις και εξίσου γρήγορα να ολοκληρώσουν την έρευνα για τους αυτουργούς. Από αυτήν τη εσπευσμένη αντίδραση μπορεί κάποιος να εξάγει πολλά συμπεράσματα. Να σημειώσουμε επίσης πως οι Κούρδοι δεν έχουν παράδοση τυφλών χτυπημάτων σε αγορές. Oι επιθέσεις συνδέονται λοιπόν κατά το πιθανότερο σενάριο κυρίως με τις εσωτερικές εξελίξεις στην Τουρκία, δηλαδή τις επερχόμενες εκλογές».

Η «εσωτερικοποίηση» της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής και οι συσχετισμοί με την Ελλάδα

Ο κ. Καραγιάννης υπενθυμίζει ότι παρόμοιες επιθέσεις είχαν σημειωθεί και πέντε χρόνια πίσω, την περίοδο των εκλογών του 2018. Τότε, μερικούς μήνες πριν τις εκλογές, η τουρκική ηγεσία είχε πάλι «εργαλειοποιήσει» το κουρδικό πρόβλημα. Τον Ιανουάριο του 2018, ο τουρκικός στρατός ξεκίνησε την εισβολή στη βόρεια Συρία εναντίον πόλεων που βρίσκονταν στα χέρια των Κούρδων, όπως ήταν το Αφρίν. Τον Μάρτιο του ιδίου έτους, οι Τούρκοι κατέλαβαν την πόλη και τον επόμενο μήνα ο Ερντογάν προκήρυξε πρόωρες εκλογές με τις οποίες τελικά εκλέχτηκε πρόεδρος.

«Είναι, λοιπόν, ξεκάθαρο ότι υπάρχει μια “εσωτερικοποίηση” της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής στο πλαίσιο των επερχόμενων εκλογών» σημειώνει ο κ. Καραγιάννης, τονίζοντας όμως πως το θέμα της Ελλάδας- υπενθυμίζεται ότι την επόμενη ημέρα της επίθεσης στην Ιστικλάλ, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών κατηγόρησε, εμμέσως πλην σαφώς την Ελλάδα ότι αποτελεί καταφύγιο για όσους θέλουν να βλάψουν το τουρκικό καθεστώς– έχει εντελώς διαφορετικές δυναμικές.

Ο ίδιος εξηγεί πως η στοχοποίηση της Ελλάδας, συμβαίνει ούτως ή αλλώς και σταθερά και είναι ζήτημα στο οποίο συναινούν όλες οι τουρκικές πολιτικές δυνάμεις. «Το ελληνικό ζήτημα δεν έχει, λοιπόν, πολλά να αποφέρει σε αυτή τη φάση στο AKP» λέει ο κ. Καραγιάννης και προσθέτει: «Αντιθέτως, η επίδειξη πυγμής εναντίον των Κούρδων ενέχει τη ρητορική της καταπολέμησης της τρομοκρατίας που μπορεί να βρει πολλά ευήκοα ώτα στο εσωτερικό της Τουρκίας. Ας μην ξεχνάμε, πως το θέμα του κουρδικού ένοπλου αγώνα ταλανίζει την πολιτική ζωή της Τουρκίας δεκαετίες τώρα. Είναι ένα αφήγημα, δηλαδή, που μπορεί να πετύχει τη συσπείρωση πολλών ψηφοφόρων».

Τα μηνύματα στις ΗΠΑ και το σενάριο γενικευμένης επίθεση στα εδάφη της Συρίας

Εκτός πάντως από «εσωτερική κατανάλωση», οι επιθέσεις στην Τουρκία στέλνουν και ένα μήνυμα στις ΗΠΑ. Όπως εξηγεί ο κ. Καραγιάννης, είναι διακαής πόθος του Ερντογάν και το έχει ανακοινώσει και εντός της έδρας του ΟΗΕ στην Νέα Υόρκη, η δημιουργία μιας ζώνης ασφαλείας στα βόρεια της Συρίας. Δεν το έχει κατορθώσει όμως, κυρίως λόγω των πολύ ισχυρών αμερικανικών ενστάσεων.

Με δεδομένο ότι υπάρχει έντονη παρουσία αμερικανικών στρατευμάτων στο βορειοδυτικό κομμάτι της Συρίας και στενή συνεργασία μεταξύ Αμερικάνων και Κούρδων της Συρίας, είναι πολύ δύσκολο και ριψοκίνδυνο για τους Τούρκους να ξεκινήσουν χερσαίες επιχειρήσεις εκεί. «Θεωρώ ότι το σενάριο μιας νέας τουρκικής εισβολής στη Συρία για να καταλάβουν περισσότερα εδάφη δεν είναι πολύ πιθανό, χωρίς βέβαια να μπορούμε να το αποκλείουμε εντελώς» σημειώνει ο κ. Καραγιάννης, εξηγώντας πως οι Κούρδοι είναι αυτή τη στιγμή ο μοναδικός σύμμαχος της Ουάσιγκτον στην προσπάθεια καταπολέμησης των ριζοσπαστικών ισλαμιστικών οργανώσεων στη Συρία και το Ιράκ.

Επομένως, οι τουρκικές επιθέσεις υπονομεύουν το αίτημα για εκσυγχρονισμό των τουρκικών F16. Αυτό φάνηκε και από τις πρώτες αντιδράσεις σημαντικών μελών του Κογκρέσου που καταδίκασαν τις τουρκικές επιθέσεις. «Ωστόσο, έχει μεγάλο ενδιαφέρον ότι τα περισσότερα δημοσιεύματα του τουρκικού τύπου χαρακτηρίζουν τους Αμερικάνους ως ηθικούς αυτουργούς της επίθεσης στην Κωνσταντινούπολη» λέει ο κ .Καραγιάννης και υπογραμμίζει πως οι επιθέσεις της Άγκυρας μπορεί να στέλνουν ένα μήνυμα αποφασιστικότητας στην κυβέρνηση Μπάιντεν, αλλά επί της ουσίας μάλλον κάνουν μεγαλύτερη ζημιά στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις.

Το μόνο σίγουρο, σύμφωνα με τον καθηγητή είναι ότι ο Ερντογάν έχει αποφασίσει στον δρόμο προς τις εκλογές να συσπειρώσει το εκλογικό σώμα με όχημα την εξωτερική και αμυντική πολιτική, δεδομένου ότι η οικονομία της χώρας αντιμετωπίζει δομικά προβλήματα. «Ο Ερντογάν θέλει να κάνει επίδειξη δύναμης και επενδύει στην κατασκευή εσωτερικών και εξωτερικών εχθρών, επενδύει στον αντιαμερικανισμό, στον ανθελληνισμό και στον αντιευρωπαϊσμό. Όλα αυτά “κινητοποιούν” τα χαμηλά ένστικτα του εκλογικού σώματος, το οποίο είναι παραδοσιακά επιρρεπές σε τέτοιου είδους εθνικιστικά κελεύσματα» καταλήγει ο κ. Καραγιάννης.

Καθημερινή

ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΤΟΥ ΑΙΩΝΑ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ: Από τον νεοοθωμανισμό στον Σύγχρονο Παντουρανισμό

1

 

Γράφει ο Λάζαρος Καμπουρίδης, Αντιστράτηγος ε.α.

Το «Όραμα του 2023» της Κυβέρνησης ΑΚΡ (Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης) το οποίο τέθηκε σε εφαρμογή την πρώτη δεκαετία του              21ου αιώνα, αφορούσε ένα εθνικό πρόγραμμα ίδρυσης μιας «Νέας Τουρκίας» με χρονικό σημείο ολοκλήρωσης το έτος 2023, όμως το νέο φιλόδοξο «Σχέδιο του Αιώνα της Τουρκίας», αφορά την ένωση όλων των τουρκικών Κρατών και αναμένεται να προκαλέσει σοβαρές τομές στην Υψηλή Στρατηγική αλλά και στον ευρύτερο προσανατολισμό της Άγκυρας, αφού πλέον η Τουρκία δεν θα έχει το βλέμμα στραμμένο προς την Ευρασία αλλά θα αποτελεί η ίδια το κέντρο της.

Το νέο Σχέδιο του Ερντογάν καθιστά την Τουρκία κυρίαρχη δύναμη στην Ευρασία ως ηγέτιδα του τουρκικού κόσμου, εξέλιξη η οποία θα προκαλέσει αλλαγές στους υφιστάμενους γεωπολιτικούς συσχετισμούς. Ήδη είναι σε εξέλιξη, αθόρυβες διεργασίες δημιουργίας θεσμών και δομών με σκοπό την ίδρυση μιας ουσιαστικής «Ένωσης Τουρκικών Κρατών», με κέντρο την Τουρκία.

Αυτή τη στιγμή υφίσταται ο διακυβερνητικός  «Οργανισμός Τουρκικών Κρατών», με πρωταρχικό στόχο την προώθηση της συνεργασίας μεταξύ των τουρκόφωνων κρατών (Αζερμπαϊτζάν, Καζακστάν, Κιργιστάν, Τουρκία, Ουζμπεκιστάν και Τουρκμενιστάν). Η Ουγγαρία συμμετέχει ως χώρα παρατηρητής ενώ στην τελευταία διάσκεψη (11 Νοεμβρίου 2022) ανακοινώθηκε η εισδοχή και του ψευδοκράτους σε καθεστώς παρατηρητή.

Την 28 Οκτωβρίου 2022, ο Τούρκος Πρόεδρος, παρουσίασε σε μία πολύ λαμπρή εκδήλωση του Κόμματός του στην Άγκυρα, το Σχέδιο για τον «Αιώνα της Τουρκίας». Ο ίδιος μεταξύ των άλλων ανέφερε χαρακτηριστικά: θέλουμε να κάνουμε μια δυναμική εκκίνηση στο νέο αιώνα της δημοκρατίας μας μέσω του Αιώνα του Τουρκικού Οράματος. Οι ίδιοι οι Τούρκοι θα υλοποιήσουν με τον καλύτερο τρόπο αυτό το όραμα.

Η ανάγνωση του νέου Οράματος του Ερντογάν φαίνεται ότι διαβάστηκε από πολλούς αναλυτές με «ταπεινό τρόπο», αφού ο βαθύτερος αντικειμενικός σκοπός του Τούρκου Προέδρου είναι πιο φιλόδοξος από όσο φαίνεται, καθώς προβλέπεται να δημιουργηθεί ένας νέος πολιτικός, οικονομικός, στρατιωτικός και πολιτιστικός οργανισμός των τουρκικών χωρών με επικεφαλής χώρα την Τουρκία, ως αντίβαρο σε κάθε άλλη οικονομική ένωση, πολιτικό και στρατιωτικό οργανισμό. Οι λεπτομέρειες του «Σχεδίου του Αιώνα της Τουρκίας», φαίνεται ότι τηρούνται ως μυστικό και δεν αποκαλύπτονται, καθώς θεωρείται δεδομένη η αντίδραση της Ρωσίας, ειδικά την περίοδο αυτή όπου η Άγκυρα εκβιάζει έμμεσα ΗΠΑ και ΝΑΤΟ λόγω των σχέσεών της με τη Μόσχα για την ικανοποίηση εθνικών της στόχων.

Υπενθυμίζεται ότι μία πρώτη αντίδραση της Ρωσίας μέσω δηλώσεων του εκπροσώπου του Κρεμλίνου Ν. Πεσκόφ, έγινε στις 17 Νοεμβρίου 2021, όταν ο Πρόεδρος του Κόμματος Εθνικιστικής Δράσης (ΜΗΡ) Ντ. Μπαχτσελί, χάρισε στον Τούρκο Πρόεδρο Ρ. Τ. Ερντογάν έναν χάρτη με ενωμένο τον παγκόσμιο τουρκικό Κόσμο, συμπεριλαμβάνοντας και μέρος των Βαλκανίων, τμήμα του Ιράν, περιφέρειες της Ρωσίας, τη δυτική Μογγολία και την περιοχή των Ουιγούρων στην Κίνα.

Από την πλευρά της η Κίνα φαίνεται ενοχλημένη λόγω του θέματος των τουρκογενών Ουϊγούρων, αλλά και για οικονομικο-πολιτικούς λόγους, καθώς ο «Δρόμος του Μεταξιού» θα τύχει εκμετάλλευσης από την τουρκική Ένωση. Αντιδράσεις αναμένονται και από το Ιράν, καθώς απειλείται η ενότητα της χώρας και μειώνεται ο ρόλος του στην περιοχή.

Τι έχει γίνει μέχρι στιγμής γνωστό

Το έτος 2025 θα ανακοινωθεί η Ένωση των Τουρκικών Κρατών. Προβλέπεται πολιτική ένωση ενώ η οικονομική θα έχει κέντρο την Τουρκία η οποία λόγω θέσης θα αποτελεί και μεγάλο ενεργειακό και εμπορικό κόμβο. Επίσης προβλέπεται η ίδρυση κοινού Στρατού (Στρατός Τουράν) με Κέντρο το Μπακού και κύριο Στρατηγείο στην Άγκυρα. Ήδη έχει δρομολογηθεί η δημιουργία κοινού τουρκικού αλφάβητου και γλώσσας. Στην ένωση μπορεί να συμπεριληφθούν και βαλκανικά κράτη, όπως η Βόρεια Μακεδονία, η Αλβανία, το Κοσσυφοπέδιο και η Βοσνία-Ερζεγοβίνη.

Συμπεράσματα:

Ο Τούρκος Πρόεδρος με την εκπνοή του χρόνου ολοκλήρωσης του «Οράματος 2023», όρισε ένα νέο Σχέδιο, αυτό του «Αιώνα της Τουρκίας», το οποίο θα ενώνει πολιτικά, οικονομικά, στρατιωτικά και μορφωτικά, όλο τον τουρκικό Κόσμο.

Το μοντέλο μιας «Νέας Τουρκίας» που θα αποτελούσε το πρότυπο του «πολιτικού – ήπιου» Ισλάμ με ηγετικό ρόλο στο μουσουλμανικό κόσμο εκμεταλλευόμενη το οθωμανικό της παρελθόν, σε συνδυασμό με τη διεύρυνση του Ζωτικού της Χώρου σε εφαρμογή του «Εθνικού Όρκου» (Mîsâk-ı Millî – 1920) και με την εφαρμογή του Οράματος της «Γαλάζιας Πατρίδας» αμφισβητώντας τη Συνθήκη της Λωζάνης, τροποποιείται και επεκτείνεται πλέον σε μοντέλο μιας «Παντουρανικής Ένωσης»,  αποκαθηλώνοντας έτσι τον Κ. Ατατούρκ από το κάδρο της Ιστορίας ως πατέρας όλων των Τούρκων.

Η Τουρκία ασκώντας ηγετικό ρόλο στην Ένωση αυτή και χρησιμοποιώντας τη γεωγραφική της  θέση, θα καταστεί ενεργειακός και συγκοινωνιακός κόμβος – πύλη της Ασίας προς τη Δύση και εκμεταλλευόμενη τους πόρους των τουρκόφωνων κρατών της Ασίας. Πολιτικά δε, η ρήξη της Ρωσίας με τη Δύση και η αντιπαράθεση Κίνας – ΗΠΑ, ευνοούν προς το παρόν την Τουρκία στην εφαρμογή του στόχου αυτού,

Η Άγκυρα θα καταστήσει σαφές στις ΗΠΑ, ότι μία «Παντουρκική Ένωση» λειτουργεί υπέρ των αμερικανικών συμφερόντων, αφού θα είναι ανταγωνιστική της Ρωσίας, της Κίνας και του Ιράν, ενώ ταυτόχρονα θα εμφανίζεται ως αναγκαία και στην Ε.Ε., αφού θα αποτελεί το κύριο κέντρο διέλευσης υδρογονανθράκων, φυσικού πλούτου και άλλων προϊόντων των τουρκικών χωρών της Κεντρικής Ασίας και του Καυκάσου προς τις ευρωπαϊκές χώρες.

Ελλάδα:

Η επιτυχία αυτού του Σχεδίου επηρεάζει την Ελλάδα, αφού η Τουρκία φιλοδοξεί να καταστεί η ηγέτιδα δύναμη ενός συνασπισμού κρατών ο οποίος θα είναι πολύ απαραίτητος σε ΝΑΤΟ και Ε.Ε., με την Άγκυρα να διαθέτει μία μεγαλύτερη ευχέρεια επίτευξης των εθνικών της στόχων εις βάρος της Χώρας μας, εκμεταλλευόμενη την εξέχουσα θέση που θα κατέχει στο κέντρο της Ευρασίας – Τουρκικού Κόσμου και εκβιάζοντας ΗΠΑ και Ε.Ε.

Εάν η Άγκυρα διαθέτει τη στιγμή αυτή μία σχετική ελευθερία ελιγμών έναντι των ΗΠΑ-ΝΑΤΟ λόγω της σχέσης της με τη Μόσχα, η εφαρμογή του «Σχεδίου του Αιώνα» μέσω της «Παντουρκικής Ένωσης», θα της παρέχει μία πολύ μεγάλη ελευθερία εκπλήρωσης των στρατηγικών της στόχων αφού πλέον «θα βλέπει κατάματα» ΗΠΑ και Ε,Ε,, οργανισμούς οι οποίοι αποτελούν παράγοντες ασφάλειας για την Ελλάδα.

  • Δημοσιεύεται, παράλληλα, στην εφημερίδα «ΤΟ ΠΑΡΟΝ της Κυριακής».

*Ο Αντιστράτηγος ε.α. Λάζαρος Καμπουρίδης είναι απόφοιτος της Σχολής Εθνικής Άμυνας, κάτοχος MBA από το Nottinngham Trend University, Πτυχιούχος του Τμήματος Ιστορίας & Εθνολογίας του ΔΠΘ, και υποψήφιος Διδάκτορας του Παντείου Πανεπιστημίου, ενώ διετέλεσε μέλος της Ελληνικής Διπλωματικής Αντιπροσωπείας στην Κωνσταντινούπολη την περίοδο 1995-1999, Ακόλουθος Άμυνας στην Ελληνική Πρεσβεία στην Άγκυρα την περίοδο 2013-2017. Αποστρατεύθηκε τον Μάρτιο / 2022.

 

 

Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα: Να έρθει η Europol στην Ελλάδα

1

Αποκλειστική συνέντευξη στην DW του Πάβολ Σαλάι επικεφαλής των ΡΧΣ για τα Βαλκάνια και την ΕΕ. Τι λέει για το Predator, τις συνομιλίες του με το Μαξίμου αλλά και Έλληνες δημοσιογράφους.

    Ποιος γνώριζε τι για τις παράνομες παρακολουθήσεις στην Ελλάδα;

Στη σκιά του σκανδάλου παρακολουθήσεων πολιτικών προσώπων και δημοσιογράφων στην Ελλάδα και ενώ η υπόθεση βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, η DW ήρθε σε επικοινωνία με τους Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα, οι οποίοι εδώ και χρόνια παρακολουθούν στενά την ευρύτερη κατάσταση της ελευθερίας του Τύπου στη χώρα. Έτσι και την πρόσφατη υπόθεση παρακολουθήσεων, η οποία ενδέχεται να έχει πολύ μεγαλύτερες διαστάσεις από αυτές που γνωρίζουμε ως τώρα, σύμφωνα με τον Πάβολ Σαλάι, Επικεφαλής του Γραφείου Ευρωπαϊκής Ένωσης και Βαλκανίων των Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα (ΡΧΣ) με έδρα το Παρίσι.

Μέγαρο ΜαξίμουΒαριά η σκιά του σκανδάλου στο Μέγαρο Μαξίμου

«Έχουμε μείνει άναυδοι με τα πρόσφατα δημοσιεύματα, σύμφωνα με τα οποία η ΕΥΠ έλαβε στην κατοχή της το κακόβουλο λογισμικό παρακολουθήσεων Predator. Συνάντησα τον κυβερνητικό εκπρόσωπο και υφυπουργό παρά τω πρωθυπουργό κ. Γιάννη Οικονόμου στην Αθήνα τον περασμένο μήνα και μου είπε, κοιτώντας με στα μάτια, ότι οι ελληνικές αρχές δεν αγόρασαν ή χρησιμοποίησαν το Predator. Γι αυτό είμαι σοκαρισμένος από τις αποκαλύψεις» αναφέρει στην DW. «Στην αρχή είχαμε δύο περιπτώσεις παρακολούθησης δημοσιογράφων με το Predatοr, του Σταύρου Μαχιλούδη και του Θανάση Κουκάκη. Τώρα έχουμε σχεδόν 14 υποθέσεις εργαζομένων σε ΜΜΕ που ήταν στόχοι. Aναρωτιέμαι πού θα σταματήσει ο αριθμός τους. Κάθε εβδομάδα ο αριθμός αυξάνεται, γεγονός εξαιρετικά ανησυχητικό διότι μιλάμε για μια δημοκρατική χώρα-μέλος της ΕΕ».

Ο Πάβολ Σαλάι υπογραμμίζει μιλώντας στο ελληνικό πρόγραμμα της DW ότι δεν πρόκειται μόνο για ελληνική υπόθεση, διότι εγείρονται πολλά ευρωπαϊκά ζητήματα, δεδομένου ότι δημοσιογράφοι που φέρονται να αποτέλεσαν στόχους παράνομων παρακολουθήσεων έκαναν ρεπορτάζ για το μεταναστευτικό ή για χρηματοπιστωτικά σκάνδαλα. Γι αυτόν ακριβώς τον λόγο ο Σαλάι ζητά δικαιοσύνη και εκτός των ελληνικών συνόρων.«Βλέπουμε ότι οι ελληνικές αρχές δεν είναι σε θέση να απονείμουν δικαιοσύνη. Γι αυτό χρειαζόμαστε την εμπλοκή ευρωπαϊκών θεσμών και ειδικότερα της Europol στις έρευνες. Η Europol πρέπει να προσκληθεί από τις ελληνικές αρχές».

ΡΧΣ: Πληροφορίες που επιβεβαιώνονται από διάφορες πηγές

Πάβολ ΣάλαιΟ Πάβολ Σαλάι, επικεφαλής Ευρώπης και Βαλκανίων των Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα

«Μίλησα με αρκετούς δημοσιογράφους, οι οποίοι βρίσκονται στη λίστα των προσώπων που φέρονται να αποτελούν στόχους του συγκεκριμένου κακόβουλου λογισμικού παρακολουθήσεων. Kανείς δεν αμφισβητεί το περιεχόμενο των αποκαλύψεων. Πολλοί από αυτούς με τους οποίους συνομίλησα θεωρούν πολύ πιθανό να ήταν υπό παρακολούθηση» σημειώνει ο Σαλάι. Ενδιαφέρον έχει μάλιστα ότι οι ΡΧΣ «έλαβαν πληροφορίες ότι τα ρεπορτάζ επιβεβαιώνονται και από άλλες πηγές, πέραν απλώς του Documento» και συμπληρώνει: «Ακούμε από Έλληνες δημοσιογράφους πόσο πολύ ανησυχούν για καταχρηστικές ποινικές διώξεις εξαιτίας των αποκαλύψεων. Άλλοι δέχτηκαν παράπονα από τον πρώην σύμβουλο του πρωθυπουργού Γρηγόρη Δημητριάδη. Αυτό που επίσης ακούω από Έλληνες δημοσιογράφους είναι ότι δεν εμπιστεύονται τις αστυνομικές και δικαστικές αρχές. Γι αυτό χρειαζόμαστε ευρωπαϊκή παρέμβαση».

PEGA Σόφι ιν'τ ΒελντΗ εισηγήτρια στην επιτροπή PEGA Σόφι ιν’τ Βελντ

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δυστυχώς έχει περιορισμένη αρμοδιότητα και δεν μπορεί να διερευνήσει εγκλήματα σε βάρος δημοσιογράφων, όπως τη χρήση κακόβουλων λογισμικών παρακολούθησης, εξηγεί ο Σαλάι. Μπορεί βέβαια να παρακολουθεί το έργο των εθνικών αρχών, να ασκεί πολιτική πίεση αλλά και να λάβει πληροφορίες από τις ελληνικές αρχές. «Η έκθεση της PEGA που συνάχθηκε από την Σόφι Ιν’τ Βελτ είναι πολύ καλή. Συντάχθηκε μάλιστα μεταξύ άλλων και κατόπιν αιτήματος των ΡΧΣ. Και σε άλλες χώρες δημοσιογράφοι αποτέλεσαν στόχους μέσω παράνομων λογισμικών, μεταξύ αυτών η Ουγγαρία, όπου υπάρχουν υπόνοιες ότι η κυβέρνηση χρησιμοποίησε το κακόβουλο λογισμικό αλλά και η Γαλλία, όπου δημοσιογράφοι πιθανώς έγιναν στόχοι παρακολούθησης από τρίτη χώρα. Ελπίζουμε ότι η έκθεση αυτή θα μπορούσε να ασκήσει πίεση στην ελληνική κυβέρνηση».

ΟΙ ΡΧΣ όμως δεν έμειναν μόνο εκεί:  «Κάναμε συστάσεις στην ελληνική κυβέρνηση για το πώς ακριβώς πρέπει να αλλάξει το νομικό πλαίσιο για τις παρακολουθήσεις.Έκανα τις προτάσεις αυτές μάλιστα όταν συνάντησα τον κ. Οικονόμου. Καλούμε λοιπόν την ελληνική κυβέρνηση να συμπεριλάβει αυτές τις συστάσεις (τις οποίες έχει συμπεριλάβει και η PEGΑ στην έκθεσή της) στον σχεδιαζόμενο νόμο».

Σύνολο προβλημάτων που συμπλέκονται στα ελληνικά ΜΜΕ

Για τον ίδιο και τους ΡΧΣ τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η ελευθερία του Τύπου στην Ελλάδα είναι βαθύτερα, βαθιά ριζωμένα σε ένα σύστημα αληλεξάρτησης πολιτικής εξουσίας-oικονομικών συμφερόντων-MME. «Η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα, στην οποία όλα τα προβλήματα που σχετίζονται με την ελευθερία του Τύπου παρατηρούνται ταυτόχρονα, συμπλέκονται. Μιλάμε για παρακολουθήσεις δημοσιογράφων, όμως πέρυσι δολοφονήθηκε κι ένας δημοσιογράφος, ο Γιώργος Καραϊβάζ. Μίλησα με την σύζυγό του και οδηγηθήκαμε στο συμπέρασμα ως οργανισμός ότι έχει γίνει ελάχιστη πρόοδος στην έρευνα της υπόθεσης. Στην Ελλάδα βλέπουμε επίσης περιπτώσεις καταχρηστικών αγωγών εναντίον δημοσιογράφων που έκαναν αποκαλύψεις. Σε αυτά προστίθενται πολιτικές επιθέσεις σε βάρος δημοσιογράφων, μπορούμε επίσης να μιλήσουμε για περιστατικά αστυνομικής βίας. Δεν πρέπει επίσης να ξεχνάμε επιθέσεις σε ΜΜΕ που θεωρούνται φιλοκυβερνητικά με γκαζάκια ή αυτοσχέδιες βόμβες, χωρίς θύματα μεν, ωστόσο με στόχο τον εκφοβισμό αυτών των μίντια και των δημοσιογράφων κι εμείς καταδικάζουμε αυτή την τακτική. Ένα άλλο ζήτημα είναι η ανεξαρτησία της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης.»

EuropolTα κεντρικά της Europol στην Χάγη

Σύμφωνα με την έκθεση των ΡΧΣ για το 2022 η Ελλάδα κατέχει την 108η θέση σε σύνολο 180 χωρών ως προς τον δείκτη ελευθερίας του Τύπου.«Μετά τη δημοσίευση της έκθεσης η ελληνική κυβέρνηση μας έστειλε ανοιχτή επιστολή, αμφισβητώντας τη μεθοδολογία μας. Απαντήσαμε εξηγώντας τη μεθοδολογία μας. Πρέπει να πω ότι η κυβέρνηση είναι ανοιχτή στον διάλογο. Συνάντησα τον κυβερνητικό εκπρόσωπο σε αποστολή μου στην Ελλάδα, ωστόσο το πρόβλημα είναι τα λόγια απέχουν πάρα πολύ από τις πράξεις. Ζητάμε από την κυβέρνηση να κάνει τα λόγια πράξη», αναφέρει ο Σαλάι.

Ως προς τη μεθοδολογία, η οποία το 2022 επικαιροποιήθηκε, βασίζεται σε μια σειρά ποσοτικών και ποιοτικών κριτηρίων. Από τον αριθμό δολοφονιών δημοσιογράφων μέχρι απαντήσεις που προκύπτουν από μακρά και σύνθετα ερωτηματολόγια που απευθύνονται σε ειδικούς και δημοσιογράφους στην εκάστοτε χώρα. Ανεξαρτήτως νέας ή παλιάς μεθοδολογίας, οι ΡΧΣ παρακολουθούν ενδελεχώς εδώ και χρόνια την ελληνική περίπτωση: «Το πρόβλημα των ελληνικών ΜΜΕ εστιάζεται σε δύο επίπεδα. Πρώτον στη συγκέντρωση των ραδιοτηλεοπτικών μέσων στα χέρια μερικών μόνο ιδιοκτητών, που δραστηριοποιούνται συγχρόνως και σε άλλους τομείς. Αυτό οδηγεί στο δεύτερο επίπεδο, την άσκηση πίεσης σε δημοσιογράφους στις αίθουσες σύνταξης ώστε να δουλεύουν με έναν συγκεκριμένο τρόπο. Σε αυτά προστίθεται το κλίμα πόλωσης στα ελληνικά ΜΜΕ» αναφέρει ο Σαλάι διευκρινίζοντας το εξής: «Δεν είμαστε προκατειλημμένοι εναντίον κανενός. Καταδικάζαμε προβλήματα στην ελευθερία του Τύπου και στην περίοδο της προηγούμενης κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ».

Υπόθεση Καραϊβάζ: Ποιος (δεν) θέλει τελικά την εξιχνίαση;

Γιώργος ΚαραϊβάζAπό το σημείο της δολοφονίας του δημοσιογράφου Γιώργου Καραϊβάζ, Απρίλιος 2021

Aξίζει όμως να σταθούμε στην δολοφονία του δημοσιογράφου Γιώργου Καραϊβάζ, «μια πολύ σύνθετη υπόθεση» όπως την χαρακτηρίζουν οι ΡΧΣ. «Αυτό όμως δεν αποτελεί δικαιολογία για τη μη δίωξη των δραστών» αναφέρει ο Σαλάι.  «Πιστεύω απλώς ότι δεν αποτελεί προτεραιότητα για τις ελληνικές αρχές. Μπορώ να κάνω μόνο εικασίες γιατί, όμως πιστεύω ότι και στην υπόθεση Καραϊβάζ θα έπρεπε να εμπλακεί η Europol».

Ο Σαλάι εντοπίζει δύο λόγους που θα μπορούσαν να ερμηνεύσουν την αδράνεια των αρχών: πολιτικούς λόγους ή έλλειψη μέσων και τεχνογνωσίας. «Το δεύτερο πρόβλημα μπορεί να επιλυθεί με την κλήση της Εuropol, η οποία έπαιξε έναν πολύ εποικοδομητικό ρόλο στην εξιχνίαση της δολοφονίας της Μαλτέζας δημοσιογράφου Ντάφνε Γκαρουάνα Γκαλίζια και του Σλοβάκου δημοσιογράφου Γιαν Κουτσιάκ. Ως ΡΧΣ θα συνεχίσουμε να απευθύνουμε εκκλήσεις για δικαιοσύνη στην υπόθεση αυτή. Και εδώ η ελληνική κυβέρνηση θα πρέπει να κάνει τα λόγια πράξη. Και σε αυτή την περίπτωση ο πρωθυπουργός και η κυβέρνηση είχαν πει ότι η εξιχνίαση της υπόθεσης αποτελεί προτεραιότητα».

Δήμητρα Κυρανούδη, Βερολίνο

DW

Η ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΎ-ΑΘΗΝΑΪΣΜΟΥ

7
του Παντελή Σαββίδη
Ο πολυγραφότατος Γιώργος Καραμπελιάς εξέδωσε ένα καινούριο βιβλίο στο οποίο ασχολείται με την πιο κρίσιμη περίοδο του σύγχρονου ελληνισμού: 1909-1922: Επανάσταση και Αντεπανάσταση στην Ελλάδα.
Τα βιβλία του Καραμπελιά, για εμάς που αναζητούμε ένα «δια ταύτα» όταν διαβάζουμε ιστορία, έχουν ένα προτέρημα σε σχέση με τα βιβλία επαγγελματιών ιστορικών τα οποία περιορίζονται σε ένα ακαδημαϊκό ύφος και μια ακαδημαϊκή μεθοδολογία. Ίσως αναγκαία για τη σπουδή της ιστορίας. Δύστροπα, όμως, για να σε βοηθήσουν να βγάλεις συμπεράσματα. Ο Καραμπελιάς, ουσιαστικά, γράφει πολιτική ιστορία. Γιατί κρίνει, επικρίνει και καταλήγει σε συμπεράσματα. Όσοι βρίσκονται στην ίδια φάση με μένα, αυτό θέλουν. Κάτι να βγαίνει από την μελέτη της ιστορίας. Όχι μελέτη για τη μελέτη.
Ο Καραμπελιάς αν και Πελοποννήσιος, έχει ξεφύγει από τον μικροελλαδισμό. Αναζητά τον ελληνισμό αλλά δεν είμαι σίγουρος αν ξέρει που θα τον βρει. Όλοι έχουμε τα κενά και τα ερωτηματικά μας.
Είναι, επίσης, ειλικρινής, με τον εαυτό του πρωτίστως. Είναι παθιασμένος με αυτό που κάνει και αυτό που πιστεύει σε διάφορες περιόδους της ζωής του αλλά αν διαπιστώσει ότι κάνει λάθος, προσπαθεί να διορθώσει. Αυτοκριτικά.
Είναι σπάνιο να έχει συλλάβει κάποιος τον κόσμο από την αρχή της ζωής του. Όλοι μας περνάμε φάσεις προσδιορισμού, αυτοπροσδιορισμού και αναθεωρητισμού.
Η επαναδιατύπωση μιας άποψης ή μιας θεωρίας γίνεται, ακόμη, και στις θετικές επιστήμες όπου το πείραμα και το παράδειγμα παρέχουν ισχυρά στοιχεία για την θεμελίωσή της. Πόσο, μάλλον, στις θεωρητικές επιστήμες ή στις απόψεις μας για την ζωή και την εξέλιξή της.
Ο Καραμπελιάς ανήκει στην προηγούμενη από εμένα γενιά. Αυτήν που οι δικοί μου ομοϊδεάτες θα έλεγαν «Γενιά του 114» αλλά οι ομοϊδεάτες του Καραμπελιά ονομάζουν «Γενιά των Λαμπράκηδων». Με τα χρόνια, τις εμπειρίες που συσσώρευσε και τις ανησυχίες που τον διακρίνουν αναθεώρησε τα κοινωνικά του προτάγματα. Τα διεύρυνε. Τι έχει μεγαλύτερη σημασία; Η υποταγή σε ένα κόμμα και την νομενκλατούρα του ή η ειρηνική συνύπαρξη με περισσότερους ανθρώπους που μιλούν την ίδια γλώσσα μαζί σου, έχουν τα ίδια ήθη και έθιμα και ζουν στον ίδιο τόπο;
Το κόμμα υπονόμευσε την ευρύτερη αυτή ενότητα. Και τις κρίσιμες στιγμές της πορείας της, στάθηκε απέναντί της. Στο όνομα μιας ανιστόρητης διεθνικότητας.
Αυτή ήταν η πρώτη μεγάλη στροφή του Καραμπελιά και μιας μεγάλης ομάδας από εκείνη τη γενιά. Σήμερα, στον χώρο της αριστεράς υπάρχουν και άλλες μικρές ομάδες που προτάσσουν το εθνικό του κομματικού. Ή, τουλάχιστον, δεν το παραβλέπουν.
Στην προσπάθεια εθνικής συνειδητοποίησης ο Καραμπελιάς διαδραμάτισε με την αρθρογραφία του και την συγγραφή του σημαντικό ρόλο. Και είδε τα πράγματα από τη σωστή πλευρά της ιστορίας, όπως θα έλεγε και ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Από την πλευρά των δυνάμεων που θέλησαν να συμπεριλάβουν σε μια ενιαία κρατική οντότητα το σύνολο του ελληνισμού. Των δυνάμεων που προήρχοντο από το «έξω» της πρώτης κρατικής συγκρότησης και άκουγαν το γοερό κλάμα των ομοεθνών τους που βασανίζονταν από την τουρκική τυραννία. Από τον ελληνισμό που προήρχοντο ο Φίλιππος, ο Αλέξανδρος, ο Υψηλάντης, ο Βενιζέλος. Από τον ελληνισμό του Θαλή και του Αριστοτέλη. Ας περιοριστούμε σε αυτά.
Αυτό το σύνολο του ελληνισμού βρίσκεται, ακόμη και σήμερα, σε μια αντίθεση με τον μικροελλαδισμό, στην αρχή, και τον ελλαδισμό στη συνέχεια. Ας χρησιμοποιήσω τον όρο ελλαδισμός- και όχι μικροελλαδισμός- για να μην στεναχωρήσω και τον Καραμπελιά. Και η αντίθεση αυτή είναι αγεφύρωτη. Διότι είναι αντίθεση που άπτεται νοοτροπίας. Αντίληψης ζωής. Ο ελληνισμός είναι ο οικουμενισμός που διατρέχει την διαχρονία των Ελλήνων. Ο ελλαδισμός είναι η μιζέρια που προέκυψε από το πρώτο μετεπαναστατικό κράτος.
Ο μικροελλαδισμός αρκείται στην μικρά Ελλάδα («θέλουμε τον βασιλιά, δεν θέλουμε την Μικρά Ασία). Ο ελληνισμός είναι οικουμενική ιδεολογία.
Είναι οικουμενική ιδεολογία που την καταδίκασαν να ζήσει στα περιορισμένα σύνορα και στα ακόμη πιο περιορισμένα μυαλά όσων κυριάρχησαν με τις δολοπλοκίες τους στο μικρό ελλαδικό κράτος.
Αυτή η αντίφαση ελληνισμού- μικροελλαδισμού σήμερα, έχει μετεξελιχθεί στην χειρότερη μορφή της. Ο μικροελλαδισμός έχει συρρικνωθεί ακόμη περισσότερο. Έγινε αθηναϊσμός. Και σήμερα, η αντίθεση είναι ελληνισμός ή αθηναϊσμός.
Ο Καραμπελιάς δεν φθάνει στην αντίθεση αυτή.
Στην κατάληξη της εισαγωγής του νέου βιβλίου του γράφει: «ο μόνος τρόπος επιβίωσης του ελληνικού κράτους είναι ο «μεγαλοϊδεατισμός» που τόσο εξορκίζουν, δηλαδή, η αναδρομή, η καταφυγή στη μεγάλη μας ιστορική, γλωσσική, πνευματική παράδοση και η μεταβολή της σε εφαλτήριο για το μέλλον».
Όποτε διάβασα κάποιο βιβλίο του Καραμπελιά, περιείχε κάτι που κάποια στιγμή πέρασε από το μυαλό μου. Έτσι και τώρα. Αλλά, τώρα φοβάμαι πως έχω μια απάντηση σε κάτι που ο ίδιος, ίσως, αποφύγει να την δώσει.
«Στα 100 χρόνια που περάσαν- γράφει ο Καραμπελιάς- Παλαιο ελλαδίτες και Μακεδόνες Πόντιοι και Κρητικοί, Αρβανίτες και Βλάχοι Μικρασιάτες και Επτανήσιοι γίναμε ένα, ελλαδικοί. Μένει να γίνουμε όλοι μαζί και μαζί μας οι Κύπριοι και οι Βορειοηπειρώτες, οι έξω Έλληνες- και πάλι ελληνικοί».
Το ερώτημα είναι πως; Μόνο με την αναγωγή του ελληνισμού σε αντίληψη ζωής. Αλλά αυτό προϋποθέτει υπέρβαση του αθηναϊσμού. Μιας παρακμιακής, αλαζονικής και ιδιοτελούς αντίληψης για την ζωή.
Γιατί αν δεν υπερβούμε τον αθηναϊσμό δεν θα μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε τον άλλο μεγάλο υπαρξιακό κίνδυνο. Την θανάσιμη αντιπαράθεση ελληνισμού-τουρκισμού. Δύο αντιλήψεις που συγκρούονται διαρκώς σ αυτήν την περιοχή και που δεν μπορούν να συνυπάρξουν.
Διαβάστε τον. Αξίζει.

Άρθρο του Γ. Πρεβελάκη στην «Κ»: Αλώπηξ και εχίνος

0

«Πολλ’ οἶδ’ ἀλώπηξ, ἐχῖνος δέ ἓν, μέγα.»1 Αρχίλοχος (680-630 π.Χ.) Ο στίχος αυτός αντιπαραθέτει δύο προσεγγίσεις. Ο σκαντζόχοιρος, συντηρητικός και συγκεντρωτικός, υιοθετεί μία και μόνη στάση στις όποιες προκλήσεις. Η αλεπού, χαοτική και καινοτόμος, ερευνά ταυτοχρόνως πολλές δυνατότητες

«Πολλ’ οἶδ’ ἀλώπηξ, ἐχῖνος δέ ἓν, μέγα.» (1) Αρχίλοχος (680-630 π.Χ.)

Ο στίχος αυτός αντιπαραθέτει δύο προσεγγίσεις. Ο σκαντζόχοιρος, συντηρητικός και συγκεντρωτικός, υιοθετεί μία και μόνη στάση στις όποιες προκλήσεις. Η αλεπού, χαοτική και καινοτόμος, ερευνά ταυτοχρόνως πολλές δυνατότητες. Ο πολυμήχανος Οδυσσεύς, σύμβολο της ελληνικής ιδιοσυγκρασίας, αντιστοιχεί στην αλεπού.

Πώς τοποθετείται η σύγχρονη Ελλάδα στη διχοτομική αυτή διάκριση; Στην εξωτερική μας πολιτική η στρατηγική εμπνέεται σαφώς από τον εχίνο: «ἓν, μέγα» γνωρίζει και ακολουθεί με εμμονή, συνέχεια και συνέπεια: το διεθνές και ευρωπαϊκό δίκαιο.

Παραδόξως, στην απέναντι πλευρά του Αιγαίου κυριαρχεί η αλωπέκειος στρατηγική. Η Τουρκία επινοεί κάθε τόσο διαφορετική τακτική. Ο κατάλογος των όσων «οἶδ’ ἀλώπηξ» είναι μακρύς. Τα εναλλασσόμενα διπλωματικά και επικοινωνιακά όπλα δεν είναι, ασφαλώς, εξίσου ισχυρά με την ελληνική επένδυση στο δίκαιο· ερευνούν, όμως, τις όποιες αδυναμίες του αντιπάλου. Οι διαδοχικές αμφισβητήσεις δεν επιτυγχάνουν τον μέγιστο στόχο· αθροιζόμενες, όμως, οι διπλωματικές και επικοινωνιακές παρεμβάσεις μετατοπίζουν σταδιακά το μέτωπο της αντιπαράθεσης εις βάρος της Ελλάδος. Ελλοχεύει, επίσης, ο κίνδυνος η τουρκική πρωτοβουλία να συναντήσει, έστω τυχαία ή συγκυριακά, κάποιο ρήγμα στην πανοπλία του εχίνου, όπως έγινε το 1974.

Βέβαια, μετά την εισβολή στην Κύπρο, η Τουρκία δεν έχει στο ενεργητικό της κάποια ανάλογη επιτυχία. Αντιθέτως, η ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ενωση, χάρη στην επιδέξια αξιοποίηση των ευρωπαϊκών και διεθνών κανόνων, συνιστά αναμφισβήτητη ελληνική κατάκτηση.

Ποια στρατηγική θα αποβεί μακροπρόθεσμα αποτελεσματική, τα «πολλά» ή το «ἓν, μέγα»;

Στην εξωτερική μας πολιτική η στρατηγική εμπνέεται σαφώς από τον εχίνο: «ἓν, μέγα» γνωρίζει και ακολουθεί με εμμονή, συνέχεια και συνέπεια: το διεθνές και ευρωπαϊκό δίκαιο.

Διανύουμε μια περίοδο με εκτεταμένους μετασχηματισμούς. Το διεθνές σύστημα αποσταθεροποιείται. Οι σχέσεις ανάμεσα στον αναπτυγμένο και τον αναπτυσσόμενο κόσμο δοκιμάζονται από την ουκρανική κρίση. Η ευαισθησία στις παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου κλονίζεται. Στις δυτικές χώρες η δημοκρατία μοιάζει να τελεί υπό την πίεση του ανερχόμενου λαϊκισμού. Πόσο σταθερή θα αποδειχθεί η αλληλεγγύη και η τήρηση των υποσχέσεων των συμμάχων μας, στο κλίμα αυτής της πολιτικής και γεωπολιτικής ρευστότητας; Το μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό περιβάλλον ευνοεί την πολυμηχανία του Οδυσσέα, τον «αλωπεκισμό».

Δεν είναι εύκολη η ανασυγκρότηση μιας διπλωματικής παιδείας η οποία, με ρίζες σε ευρωπαϊκές παραδόσεις αιώνων, οικοδομήθηκε επί δεκαετίες. Ομως, σήμερα έχει καταστεί μείζον ζήτημα το οποίο, παντού, τίθεται πιεστικά και συζητείται ευρύτατα στους ακαδημαϊκούς και διπλωματικούς κύκλους – επί παραδείγματι, η Γαλλία σχεδιάζει τη διεύρυνση του διπλωματικού της προσωπικού από άλλους χώρους της διοίκησης.

Σε μια τέτοια καινοτόμο κατεύθυνση, η Ελλάδα διαθέτει πλεονεκτήματα. Το βασικό πεδίο καινοτομίας τοποθετείται στους στενούς δεσμούς ανάμεσα στον ελλαδικό και τον διεθνή χώρο, τον οποίο αποτελούν η διασπορά και η ναυτιλία. Οι δύο αυτές δυνάμεις του Ελληνισμού είναι σε άμεση επαφή με τις παγκόσμιες εξελίξεις σε όλους τους τομείς: τεχνολογικό, οικονομικό, πολιτικό και πολιτισμικό. Καθώς λειτουργούν σε έντονα ανταγωνιστικό περιβάλλον, μακριά από τους προστατευτισμούς και τις εσωστρέφειες των ελλαδικών δικτύων, έχουν αναπτύξει ιδιαίτερη ικανότητα στον εντοπισμό και την αξιοποίηση των αναδυομένων δυνατοτήτων. Επιπροσθέτως, η επίδραση του Οικουμενικού Πατριαρχείου στη διασπορά λειτουργεί κατευναστικά και ενωτικά, εν αντιθέσει με τις εξαγόμενες ελλαδικές αντεγκλήσεις.

Υπάρχει δομική ασυμβατότητα ανάμεσα στη λογική του εχίνου, δηλαδή της ελληνικής διπλωματικής παράδοσης, και την αλωπέκειο λογική η οποία χαρακτηρίζει τη διασπορά – μέρος της οποίας μπορεί να θεωρηθεί και η ναυτιλία. Η διασπορά είναι ένας Γαλαξίας χωρίς «κέντρο», με στοιχεία ετερογενή και συμπεριφορές πολύμορφες και πολυδιάστατες. Επανειλημμένως έχει επιχειρηθεί να καθυποταγεί στην εντόπια εξωτερική πολιτική, χωρίς το αναμενόμενο αποτέλεσμα. Το ΣΑΕ και η καθοδηγούμενη αντίδραση στο Μακεδονικό συνιστούν διδακτικές αποτυχίες. Η μόνη περίπτωση όπου η ελληνική διασπορά πέτυχε να ενισχύσει αποτελεσματικά τα ελληνικά συμφέροντα ήταν το 1974, στην κυπριακή κρίση, όταν δεν αναμείχθηκε το ελληνικό κράτος.

Η μονομερής στάση του σκαντζόχοιρου δεν επαρκεί. Χρειάζεται πολυμηχανία και πολυπραγμοσύνη – εγγενή συστατικά του Ελληνισμού. Η αλλαγή από την εχίνειο στην αλωπέκειο αντίληψη θα ωφελήσει πολλαπλά, τη διπλωματία ειδικότερα και τον Ελληνισμό γενικότερα.

1. Η αλεπού γνωρίζει πολλά· ενώ ο σκαντζόχοιρος ένα, μέγα.

* Ο κ. Γιώργος Πρεβελάκης είναι ομότιμος καθηγητής Γεωπολιτικής στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης (Paris 1).

“Καθημερινή”

Δύο -και μισή- θετικές ειδήσεις από τη συνάντηση Μπάιντεν-Σι Τζινπίνγκ

0

του Πλάμεν Τόντσεφ*

Η προσωπική γνωριμία του Τζο Μπάιντεν με τον Σι Τζινπίνγκ χρονολογείται από το 2011, όταν ο τότε αντιπρόεδρος των ΗΠΑ επισκέφθηκε την Κίνα, για να “βολιδοσκοπήσει” τον επόμενο ηγέτη της Λαϊκής Δημοκρατίας για τις προθέσεις του και να αποκτήσει οικειότητα μαζί του. Είχε εκφράσει, μάλιστα, την αισιοδοξία του για τις πολύ καλές διμερείς σχέσεις τα επόμενα 30 χρόνια. Το 2012 ο Σι Τζινπίνγκ ανταπέδωσε την επίσκεψη και έκανε περιοδεία στις ΗΠΑ. Κι όμως, παρά τις αβρότητες, τότε ακριβώς ήταν η εποχή που η διοίκηση Ομπάμα ανακοίνωσε τη στροφή προς την Ασία (pivot to Asia) ως κεντρικό άξονα της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, καθώς έβλεπε την Κίνα αφενός μεν ως σημαντικό οικονομικό εταίρο, αφετέρου δε ως αναδυόμενο ανταγωνιστή και στρατηγικό αντίπαλο.

Μια δεκαετία αργότερα το δεύτερο στοιχείο είναι πολύ πιο ισχυρό από το πρώτο και η πρόσφατη συνάντηση των παλιών “φίλων” απέδειξε περίτρανα πόσο έχουν αλλάξει οι σινοαμερικανικές σχέσεις που βρίσκονται στο χαμηλότερο σημείο τους τα τελευτά 50 χρόνια. Σε πρόσφατη συνέντευξή του ο νυν Αμερικανός πρόεδρος διευκρίνισε ότι με τον Σι Τζινπίνγκ γνωρίζονται καλά, χωρίς όμως να είναι φίλοι (“Let’s get something straight. We know each other well, but we’re not old friends”).

Θετικές ειδήσεις

Είναι κατ’ αρχήν ενθαρρυντική η αποκατάσταση της επικοινωνίας μεταξύ της Ουάσιγκτον και του Πεκίνου, ώστε να αποφευχθεί μετωπική σύγκρουση μεταξύ τους λόγω λάθος υπολογισμών ή ατυχήματος. Ο κίνδυνος αυτός αυξήθηκε ιδιαίτερα μετά την αμφιλεγόμενη επίσκεψη της Νάνσι  Πελόζι στην Ταϊβάν τον περασμένο Αύγουστο. Ως απάντηση εκείνη την εποχή, η Κίνα προέβη σε πολυήμερες στρατιωτικές ασκήσεις γύρω από την αυτοδιοικούμενη νήσο και διέκοψε τον διμερή διάλογο με τις ΗΠΑ σε οκτώ σημαντικούς τομείς. Οι συνομιλίες στο Μπαλί οδήγησαν στην επανασύσταση ορισμένων ομάδων εργασίας και ανακοινώθηκε ότι ο Αμερικανός υπουργός εξωτερικών σύντομα θα επισκεφθεί το Πεκίνο.

Η δεύτερη θετική είδηση αφορά την σύμπνοια των δύο πλευρών στην κατηγορηματική απόρριψη των απειλών της Ρωσίας για την χρήση πυρηνικών όπλων, έστω και μικρής κλίμακας, στον πόλεμο της Ουκρανίας. Οι πρόεδροι της Κίνας και των ΗΠΑ απηύθυναν αυστηρό μήνυμα στον Πούτιν και ο Σι Τζινπίνγκ επαναλαμβάνει την ίδια θέση σε όλες τις διμερείς επαφές του και με Ευρωπαίους ηγέτες – με τον Γερμανό καγκελάριο Σολτς πριν από λίγες μέρες στο Πεκίνο, όπως και με τον Μακρόν και τον Ρούτε στο Μπαλί. Πρόκειται για το μοναδικό θέμα, στο οποίο το Πεκίνο απομακρύνεται από την “άνευ ορίων” συνεργασία του με την Μόσχα.

Η μισή θετική είδηση αφορά την κατ’ αρχήν προδιάθεση των ΗΠΑ και της Κίνας να συνεργαστούν σε πολύ σημαντικά θέματα παγκόσμιου ενδιαφέροντος, όπως είναι η αναχαίτιση της κλιματικής αλλαγής, αλλά και η επισιτιστική και ενεργειακή κρίση που βιώνουν όλες οι χώρες του πλανήτη. Κατά την συνάντηση των δύο ηγετών στο Μπαλί δεν προσδιορίστηκε η συγκεκριμένη μορφή αυτής της συνεργασίας – εικάζεται ότι περισσότερες λεπτομέρειες θα γίνουν γνωστές μετά την επικείμενη επίσκεψη του Μπλίνκεν στην Κίνα.

Πολύ περισσότερα τα αγκάθια

Παραμένει, όμως, μακρύς ο κατάλογος των διαφωνιών μεταξύ των δύο δυνάμεων – πολύ μακρύτερος των δυόμισι θετικών ειδήσεων. Κατά πρώτο λόγο, η Ταϊβάν αποτελεί την απόλυτη κόκκινη γραμμή για το Πεκίνο. Η κινεζική ηγεσία ανησυχεί, όχι αβάσιμα, ότι ο Μπάιντεν προτίθεται να κρατήσει σκληρή γραμμή στο θέμα της Ταϊβάν, όπως διαφαίνεται από κατ’ επανάληψη τοποθετήσεις του, έστω κι αν την επομένη οι σύμβουλοί του σπεύδουν να “ερμηνεύσουν” και να ανασκευάσουν τις δηλώσεις του. Η κινεζική ηγεσία παρακολουθεί πολύ προσεκτικά τις διεργασίες στο αμερικανικό Κογκρέσο, όπου συζητιέται νομοσχέδιο για νέο πακέτο στρατιωτικής βοήθειας στην Ταϊβάν αξίας 4,5 δισ. δολαρίων.

Για τον πόλεμο της Ουκρανίας, το Πεκίνο διατηρεί την επαμφοτερίζουσα θέση του έναντι της Μόσχας, την οποία βλέπει ως στρατηγικό σύμμαχο. Για άλλη μια φορά, ο Κινέζος πρόεδρος αρνήθηκε να επιρρίψει ευθύνες στον Πούτιν και επέμεινε εκ νέου ότι η Δύση οφείλει να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με την Ρωσία. Σε ό,τι αφορά τις αυξανόμενες προκλήσεις από την Βόρεια Κορέα, το Πεκίνο παρακάμπτει τις προτροπές της Ουάσινγκτον για την άσκηση πίεσης στον Κιμ Γιονγκ-ουν με το επιχείρημα ότι το καθεστώς της Πιονγκγιάνγκ έχει θεμιτές ανησυχίες σχετικά με την εθνική ασφάλεια της χώρας.

Εννοείται ότι καμία πρόοδος δεν σημειώθηκε στο θέμα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Θιβέτ, το Χονγκ Κονγκ και την επαρχία Σιντζιάνγκ – η απάντηση του Πεκίνου ήταν κοφτή και απολύτως αναμενόμενη, με την επίκληση της “δημοκρατίας με κινεζικά χαρακτηριστικά”. Ως προς τον συνεχώς εντεινόμενο τεχνολογικό πόλεμο μεταξύ των δύο χωρών, ο Σι Τζινπίνγκ εξέφρασε – έστω συγκεκαλυμμένα – τις αντιρρήσεις του Πεκίνου για την απόφαση του Μπάιντεν στις 7  Οκτωβρίου να περιορίσει δραστικά την πρόσβαση κινεζικών εταιρειών σε προηγμένες αμερικανικές τεχνολογίες, ιδίως στον τομέα των ημιαγωγών. Πρόκειται για μέτρο πολύ πιο ουσιαστικό απ’ όλους τους δασμούς που είχε επιβάλει ο Ντόναλντ Τραμπ στην δική του θητεία.

Τέλος, μένει να δούμε αν οι δύο χώρες μπορούν να συνεργαστούν στο θέμα της διαγραφής χρεών. Η πρόταση αυτή της αμερικανικής πλευράς αποτελεί σαφή αναφορά στην πρωτοβουλία της Κίνας, γνωστή ως νέος Δρόμος του Μεταξιού (Belt and Road Initiative), η οποία έχει αφήσει πολλές αναπτυσσόμενες χώρες με τεράστια χρέη έναντι κινεζικών τραπεζών.

Έλιωσαν οι πάγοι;

Παρά τις ουκ ολίγες διαφωνίες, η συνάντηση Σι-Μπάϊντεν απέδωσε αποτελέσματα καλύτερα των αναμενόμενων, για δύο λόγους. Πρώτον, ήταν εξαιρετικά χαμηλές οι προσδοκίες, δεδομένου του τοξικού κλίματος που είχε επικρατήσει τους τελευταίους μήνες. Δεύτερον, τόσο οι ΗΠΑ όσο και η Κίνα αντιμετωπίζουν σοβαρότατες προκλήσεις στο εσωτερικό τους και δεν έχουν τα περιθώρια να εμπλακούν σε περιπέτειες υπό τις σημερινές συνθήκες.

Η μεν Αμερική είναι διαιρεμένη σε δύο στρατόπεδα που βρίσκονται στα όρια εμφύλιου σπαραγμού και το φάντασμα της 6ης Ιανουαρίου 2021, όταν έγινε η εισβολή στο Καπιτώλιο, εξακολουθεί να πλανάται πάνω από την χώρα. Η δε Κίνα πασχίζει να αντιστρέψει τον οικονομικό κατήφορο, στον οποίον βρίσκεται όχι μόνο λόγω της στρατηγικής μηδενικής ανοχής στον κορωνοϊό (zero-COVID), αλλά και εξαιτίας δομικών προβλημάτων που απορρέουν από το ξεπερασμένο αναπτυξιακό μοντέλο της.

Ωστόσο, το κλισέ που χρησιμοποιείται ευρέως στα ΜΜΕ ότι “έλιωσαν οι πάγοι” μεταξύ των δύο δυνάμεων είναι εν μέρει μόνο σωστό. Ο ήπιος τόνος που κυριάρχησε στην τρίωρη συνάντηση πράγματι δημιουργεί την ελπίδα ότι δεν επίκειται στο άμεσο μέλλον μετωπική σύγκρουση των δύο δυνάμεων. Αυτό, όμως, δεν αναιρεί το γεγονός ο ανταγωνισμός μεταξύ τους παραμένει οξύτατος και θα συνεχιστεί στο ορατό μέλλον – είναι πιθανό δε να σημαδέψει τον 21ο αιώνα.

Ο Σι Τζινπίνγκ εκφράζει την βαθύτατη πίστη της ηγεσίας της χώρας του στο ιστορικό δικαίωμα του κινεζικού έθνους να διεκδικήσει την παγκόσμια πρωτοκαθεδρία. Οι διαβεβαιώσεις του κατά την συνάντηση στο Μπαλί ότι η Κίνα δεν επιδιώκει να εκτοπίσει τις ΗΠΑ ή ότι υπάρχει χώρος και για τις δύο δυνάμεις σε μια ειρηνική και αρμονική σχέση είναι γενικόλογα συνθήματα αμφίβολης ειλικρίνειας. Και, το κυριότερο, προσκρούουν στον διακηρυγμένο στόχο η χώρα του να καταστεί το πιο προηγμένο κράτος στον κόσμο έως το 2049, 100ή επέτειο της ίδρυσης της κομμουνιστικής Κίνας. Εξίσου αμφισβητήσιμη είναι και η δήλωση του Σι Τζινπίνγκ ότι το Πεκίνο δεν επιδιώκει την αλλαγή της υφιστάμενης διεθνούς τάξης (China does not seek to change the existing international order), αν την αντιπαραθέσει κανείς με το κοινό σινο-ρωσικό μανιφέστο της 4ης Φεβρουαρίου 2022 για μια νέα παγκόσμια τάξη πραγμάτων.

Η ατζέντα, με την οποία προσήλθε η ομάδα του Μπάιντεν στη συνάντηση κορυφής με την κινεζική αντιπροσωπεία ήταν εκτενής και επιθετική, καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος δεν δίστασε να θέσει ακανθώδη ζητήματα. Αντίθετα, ο Κινέζος ομόλογός του κράτησε πιο αμυντική στάση: επέμεινε μεν στις κόκκινες γραμμές της χώρας του, αλλά φάνηκε περισσότερο να επιχειρηματολογεί υπέρ της συνεργασίας παρά να πιέζει τον συνομιλητή του. Αυτό ενδεχομένως υποδηλώνει ότι οι ΗΠΑ, παρά την εσωτερική αναταραχή και τις προφανέστατες αδυναμίες τους, διατηρούν ακόμη προβάδισμα έναντι της Κίνας ως προς την συνολική ισχύ και το διεθνές εκτόπισμά τους. Για την διατήρηση – ή την εκμηδένιση – αυτού του προβαδίσματος θα δοθεί η μεγάλη μάχη μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας τις επόμενες δεκαετίες.

*Ο Πλάμεν Τόντσεφ είναι επικεφαλής Ασιατικών Σπουδών  στο Ινστιτούτο Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων.

kreport.gr

Ν. Κανέλλος: Το ταξίδι του Ελληνα υπεξ στη Λιβυη Μια άλλη άποψη

1
του Νίκου Κανέλλου, τ. Πρέσβη
Τα δυο τρίτα της διεθνούς διπλωματίας παίζονται στο παρασκήνιο
Το παρασκήνιο αυτό δεν παρέχει εγγυήσεις ούτε εξασφαλίζει το μέλλον
Όλα τα αισιόδοξα η απαισιόδοξα σενάρια είναι πιθανό να ανατραπούν αιφνιδιαστικά
Κάποιοι,εξάλλου,ελάχιστοι γνωριζουν την αλήθεια
Η σημερινή,επομένως,προσέγγιση μου γίνεται στο βαθμό που μπορεί να αποβεί χρήσιμη σε όποιους μελλοντικούς χειρισμούς
Η επίσκεψη του κ Δένδια στην Λιβυη διανθίστηκε,στα εδώ ΜΜΕ,από επιχειρήματα υπέρ και κατα
Η πιο πρόσφατη πράξη παίχθηκε με την
επιστολή διαμαρτυρίας στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ) που έστειλε η έκπτωτη, υπηρεσιακή κυβέρνηση της Τρίπολης της Λιβύης και τη σημερινή διαδήλωση έξω από την ελληνική πρεσβεία
Οπως πληροφορούμαι στην επιστολή/ρηματική διακοίνωση αυτή,η κυβέρνηση της Τρίπολης (έχει λήξει η θητεία της εδώ και περίπου έναν χρόνο) κατακρίνει τη στάση του Έλληνα υπουργού Εξωτερικών και εκφράζει την έκπληξή της για τη συμπεριφορά του
– Ο Πρόεδρος του Προεδρικού Συμβουλίου Μοχάμεντ Μένφι(πρέσβης που είχε η Λιβύη στην Αθήνα όταν απελάθηκε)μετα την υπογραφή του πρώτου τουρκολιβυκού μνημονίου ζήτησε απο τον κ. Δένδια να συναντηθούν στην Τρίπολη. Ο Δένδιας δέχθηκε υπο τον όρο ότι θα συναντηθούν μεταξύ τους, χωρίς καμμία άλλη παρουσία
Την συνέχεια του επεισοδίου την γνωρίζετε
Μετα τις εξελιξεις αυτες η Τρίπολη ανακαλεί τον διπλωματικό της εκπρόσωπο στην Αθήνα.
Τα τουρκικά ΜΜΕ,οπως ήταν αναμενόμενο,χρεώσαν,προσωπικά,στον κ Δένδια το διπλωματικό επεισόδιο στη Λιβύη
Στην Τουρκία δεν είδαν ούτε διπλωματική παγίδα εκ μέρους της Λιβύης ούτε ευθύνη για τα όσα έγιναν στο αεροδρόμιο.
Ολα,χωρις εξαίρεση,τα τουρκικά μέσα στοχοποίησαν τον έλληνα υπουργό Εξωτερικών
Ασυνήθιστη διπλωματικη ενέργεια η όλη ιστορία αλλά δεν συνιστά σκάνδαλο
Συνιστά,όμως,με μια γρήγορη διπλωματική στροφή,πιθανότατα,την περιπετειώδη επιδείνωση της ήδη τεταμένης σχέσης μεταξύ της Ελλάδας και της διοίκησης της Τρίπολης
Το που ακριβώς θα φτάσει και πως θα εξελιχθεί θα εξαρτηθει από τις ευρύτερες γεωπολιτικές εξελιξεις και τους περαιτέρω χειρισμούς μας
Η Λιβύη βρίσκεται εδώ και χρόνια σε διαίρεση μεταξύ της υποστηριζόμενης από τον ΟΗΕ, με έδρα την Τρίπολη, Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας (GNA) υπό τον Φαγιέζ αλ Σαρράτζ και του αντάρτη στρατηγού Χαλίφα Χαφτάρ, του ισχυρού άνδρα της ανατολικής περιοχής με έδρα τη Βεγγάζη και ηγέτη του Λιβυκού Εθνικού Στρατού (LNA).
Τον περασμένο μήνα, η Τουρκία υπέγραψε προκαταρκτικό μνημόνιο ( και όχι συμφωνία οπως κακως περιγράφεται ) με την κυβέρνηση της Λιβύης για έρευνες για πετρέλαιο και φυσικό αέριο στα ανοικτά των λιβυκών ακτών – χωρίς να διευκρινίζει αν οι έρευνες θα πραγματοποιηθούν σε ύδατα της Ελλάδας.
«Με αυτή την κυβέρνηση, η Ελλάδα πράγματι θα αρχίσει συνομιλίες και πιστεύω θα καταλήξουμε και σχετικά γρήγορα, γιατί το θέμα είναι μάλλον καθαρό……Η υπηρεσιακή κυβέρνηση της Λιβύης έχει υποχρέωση να συνεργαστεί απόλυτα, ώστε να οδηγηθεί η χώρα σε γρήγορες εκλογές» δήλωσε πρόσφατα ο κ Δένδιας
Το υπουργείο Εξωτερικών της Λιβυης κατηγορεί τον Νίκο Δένδια για «εξωφρενικές πολιτικές και θέσεις» αντίθετες προς τα συμφέροντα του λιβυκού κράτους.
Νωρίτερα, επιλέγοντας να μιλήσει στο τουρκικό πρακτορείο ειδήσεων «Αναντολού», σύμφωνα με τηλεγράφημά του, ο εκπρόσωπος της υπηρεσιακής κυβέρνησης στην Τρίπολη είπε πως η Λιβύη ανακαλεί τον επιτετραμμένο της στην Αθήνα.
Συγκρατω τη δήλωση του:
«Η στάση του Έλληνα Υπουργού Εξωτερικών σήμερα αποτελεί προσβολή για τον Λιβυκό λαό και την κυβέρνηση»
Συμπέρασμα
Δεν γίνεται να γνωρίζουν όλοι ούτε τους διπλωματικούς κανόνες ούτε τις συνέπειες.
Όσοι όμως τις γνωρίζουν αντιλαμβάνονται τις αρνητικές επιπτώσεις που μπορεί να έχουν παρόμοιες βιαστικές κινήσεις που γίνονται για καποιους συγκεκριμένους και όπως ελπίζω όχι αυθαίρετους λόγους
Τέλος,αν αληθεύουν οι φήμες ότι στέλνουμε επιτετραμμένο στην Τρίπολη είναι,μεταξύ άλλων λόγων,προφανώς,γιατί οι Λιβυοι δεν θα δωσουν εύκολα διαπίστευση για πρεσβη ….
Φαίνεται ότι,για το ορατό μέλλον,η ιδιότητα του επιτετραμένου για τον πρόξενο της Βεγγάζης θα ισχύει μόνο στο μυαλό μας και όχι για τους Λίβυους, δεδομένου άλλωστε ότι δεν ανήκει στο διαπιστευμένο προσωπικό της πρεσβείας αλλά στο προσωπικό άλλης αρχής, οι δε Λίβυοι δεν εμφανίζονται διατεθειμένοι να αγνοήσουν την τυπική διαδικασία
Προσοχή,λοιπόν,κατα την ταπεινή μου γνώμη,ώστε να αρχίσουμε να μαζεύουμε το πράγμα αντί να το επιδεινώνουμε ..:
Αμπελακια 20.11.22

Κ. Χολέβας: Η καρδιά της Ελλάδος χτυπά στον Έβρο.

3

του Κωνσταντίνου Χολέβα

Κάθε φορά που επισκέπτομαι τον Νομό Έβρου (τώρα οι Νομοί ονομάζονται Περιφερειακές Ενότητες) αισθάνομαι ότι εκεί χτυπά η καρδιά της Ελλάδος. Τα σύνορα είναι εκτενή, η Τουρκία είναι δίπλα, ο Έβρος ποταμός χωρίζει λαούς, πολιτισμούς, νοοτροπίες, κρατικές οντότητες. Χωρίζει την Ευρώπη από μία χώρα, η οποία αναζητεί την ταυτότητά της εδώ και 100 χρόνια. Την Τουρκία.

Στον Έβρο συναντάς υψηλό πατριωτικό φρόνημα, διάθεση ειρηνικής συνύπαρξης με τους γείτονες, αλλά και διάθεση απόκρουσης κάθε επιβουλής άμεσης ή έμμεσης, όπως είδαμε τον Φεβρουάριο και Μάρτιο του 2020. Στον Έβρο γνωρίζεις ανθρώπους από διάφορες  περιοχές με ελληνική συνείδηση, όπως γηγενείς Θρακιώτες,  Πρόσφυγες από τη Ανατολική Θράκη και τη Μικρά Ασία, πρώην Τουρκόφωνους Ορθοδόξους Χριστιανούς (Γκαγκαούζους), όλους ενωμένους για το καλό του τόπου.

Η Αλεξανδρούπολη αναβαθμίζεται γεωπολιτικά και ενεργειακά και καθίσταται κόμβος αγωγών με διεθνές ενδιαφέρον. Η αμερικανική παρουσία αναμένεται να θωρακίσει την περιοχή από την τουρκική επιθετικότητα. Αλλά υπάρχει και ο Βόρειος Έβρος, δηλαδή οι Δήμοι Σουφλίου, Διδυμοτείχου και Ορεστιάδος. Είναι μία ευαίσθητη περιοχή, η οποία γειτνιάζει με τη Βουλγαρία και την Τουρκία και πρέπει να τύχει του ενδιαφέροντος όλων μας.

Στον Βόρειο Έβρο παρατηρήθηκε μία σημαντική δημογραφική συρρίκνωση. Οι τρεις Δήμοι της περιοχής είχαν μείωση πληθυσμού κατά 12.000 ψυχές από το 2011 μέχρι το 2021. Οι απογραφές και οι στατιστικές αποτελούν αψευδείς μάρτυρες. Απαιτείται άμεση παροχή κινήτρων οικονομικών, διοικητικών, κοινωνικών,  για να μην φεύγει ο πληθυσμός προς μεγάλα αστικά κέντρα. Κίνητρα μπορούν να βρεθούν. Για παράδειγμα θυμίζω την πρωτοβουλία του μακαριστού Αρχιεπισκόπου Χριστοδούλου, την οποία και σήμερα συνεχίζει η Εκκλησία της Ελλάδος, με την παροχή ενός χρηματικού επιδόματος στις Χριστιανικές οικογένειες της Θράκης που αποκτούν  τρίτο παιδί.

Η περιοχή του Βορείου Έβρου δεν έχει  ούτε ένα Γηροκομείο, για να δώσω ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα. Τέτοιες ελλείψεις υποδομών αποθαρρύνουν τον εντόπιο πληθυσμό και οδηγούν σε ανατροπή των δημογραφικών δεδομένων. Όταν οι κάτοικοι του Βορείου Έβρου φεύγουν και πουλούν τη γη τους ίσως κάποιοι άλλοι έχουν το συμφέρον και την οικονομική ενίσχυση για να την αγοράσουν.

Η Ιστορία και ο Πολιτισμός είναι ο μεγάλος θησαυρός της Ελλάδος και βεβαίως του Νομού Έβρου. Το Διδυμότειχο με τα τείχη του και τη σύνδεσή του με τον Ιωάννη Βατάτζη και τον Ιωάννη Καντακουζηνό, οι Φέρρες με την Παναγία Κοσμοσώτειρα, καθώς και τα  άλλα μνημεία της περιοχής ανοίγουν τον δρόμο για να αναδειχθεί ο Έβρος ως ένα διεθνές κέντρο Βυζαντινών Μελετών και Συνεδρίων. Όμως το Βυζαντινό Μουσείο του Διδυμοτείχου είναι υποστελεχωμένο. Σε μία περίοδο κατά την οποία ο Ερντογάν μετατρέπει σε τζαμιά τα αριστουργήματα του Βυζαντινού Πολιτισμού, όπως είναι η Αγία Σοφία, είναι πολλαπλώς χρήσιμο να προβάλλουμε τον Νομό Έβρου, μαζί με τη Θεσσαλονίκη, την Καστοριά, την Άρτα, τον Μυστρά, ως κέντρα όπου το Βυζάντιο (Ρωμανία) ακτινοβολεί και σήμερα.

Η Νέα Ορεστιάδα, η μεγαλύτερη πόλη του Βορείου Έβρου, ιδρύθηκε το 1923 από τους πρόσφυγες της Αδριανούπολης και του Κάραγατς. Η επόμενη χρονιά, με τη συμπλήρωση 100 ετών από τη Σύμβαση ανταλλαγής των πληθυσμών, μάς δίνει την ευκαιρία να αναδείξουμε την ιστορική κληρονομιά και τον ελληνορθόδοξο πολιτισμό της Θράκης.

Άρθρο στα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ, 19.11.2022

Άρθρο του Γ. Γεραπετρίτη στην «Κ»: Αρση απορρήτου και δικαιώματα: η αναγκαία ισορροπία

0

Η αλληλεπίδραση τεχνολογίας και ιδιωτικότητας συνιστά μία από τις δυσκολότερες εξισώσεις που οφείλει να διαχειριστεί μια σύγχρονη κοινωνία. Κι αυτό διότι η τεχνολογία εξελίσσεται με τόσο ραγδαίους ρυθμούς, ώστε η άμυνα της πολιτείας σε παραβιάσεις δικαιωμάτων των πολιτών να καθίσταται αναχρονιστική πριν καν προλάβει να εμπεδωθεί

Η αλληλεπίδραση τεχνολογίας και ιδιωτικότητας συνιστά μία από τις δυσκολότερες εξισώσεις που οφείλει να διαχειριστεί μια σύγχρονη κοινωνία. Κι αυτό διότι η τεχνολογία εξελίσσεται με τόσο ραγδαίους ρυθμούς, ώστε η άμυνα της πολιτείας σε παραβιάσεις δικαιωμάτων των πολιτών να καθίσταται αναχρονιστική πριν καν προλάβει να εμπεδωθεί. Το ζήτημα γίνεται ακόμη πιο σύνθετο όταν στην εξίσωση εντάσσεται η παράμετρος της εθνικής ασφαλείας. Θα πρέπει να αναζητείται μια χρυσή ισορροπία αναλογίας με βιώσιμα χαρακτηριστικά που, χωρίς να απονευρώνει τις υπηρεσίες πληροφοριών και ασφαλείας οι οποίες επιτελούν αναγκαίο εθνικό έργο ιδιαίτερα στην παρούσα συγκυρία, δεν θα παρεμβαίνει σε δικαιώματα των πολιτών παρά μόνο στο αναγκαίο μέτρο.

Το νομοθετικό πλαίσιο για τις άρσεις απορρήτου των επικοινωνιών ανατρέχει στο 1994. Εποχή που μόλις είχε ξεκινήσει η λειτουργία των κινητών τηλεφώνων στην Ελλάδα, που η διείσδυση του Διαδικτύου ήταν στο 0,5% του πληθυσμού, που οι υπολογιστές λειτουργούσαν με επεξεργαστές πολύ χαμηλών δυνατοτήτων, που δεν υφίστατο ο όρος κυβερνοασφάλεια, διότι πρακτικά δεν είχε λόγο ύπαρξης. Παρά ταύτα, η αναχρονιστική αυτή νομοθεσία επιβίωσε ώς τις μέρες μας, προκαλώντας πολλαπλά προβλήματα εφαρμογής και παρουσιάζοντας μηδενικά αντανακλαστικά στις εξελίξεις και τις κρίσεις. Πώς αλήθεια να παλέψεις σήμερα την ενίοτε δυστοπική εξέλιξη της τεχνολογίας με ρυθμιστικά εργαλεία που θεσπίστηκαν προ 30 ετών;

Η σχετική νομοθετική πρωτοβουλία της κυβέρνησης, που ήδη βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση και θα κατατεθεί προς ψήφιση στη Βουλή το αμέσως επόμενο διάστημα, αλλάζει ριζικά το υφιστάμενο πλαίσιο σε όλα τα επίπεδα.

Σε σχέση με την οργάνωση και λειτουργία της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών: (α) Διοικητής μπορεί να είναι μόνο διπλωμάτης ή απόστρατος ανώτατος αξιωματικός, ενόσω σήμερα μπορεί να είναι οποιοσδήποτε δημόσιος υπάλληλος ή ιδιώτης. (β) Ιδρύεται Ακαδημία Πληροφοριών και Αντικατασκοπείας με αποστολή την εκπαίδευση, επιμόρφωση και εξειδίκευση του προσωπικού, ενόσω σήμερα δεν υφίσταται συγκροτημένη τέτοια δομή. (γ) Ενεργοποιείται για πρώτη φορά Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου για τον έλεγχο φαινομένων παράβασης καθήκοντος και διαφθοράς στην ΕΥΠ. (δ) Θεσπίζονται νέες εγγυήσεις διαφάνειας στη λειτουργία του Κέντρου Τεχνολογικής Υποστήριξης, Ανάπτυξης και Καινοτομίας της ΕΥΠ.

Σε σχέση με τη νόμιμη άρση απορρήτου για λόγους εθνικής ασφαλείας: (α) Την άρση επισπεύδει μόνο η ΕΥΠ και η αντιτρομοκρατική υπηρεσία, ενώ σήμερα την επισπεύδει κατ’ αρχήν κάθε δημόσια αρχή. (β) Εξειδικεύεται η «εθνική ασφάλεια» με βάση συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, ενόσω σήμερα ο όρος προσδιορίζεται απεριόριστα από κάθε φορέα. (γ) Η άρση πραγματοποιείται με αίτηση της αρχής και αποφάσεις δύο εισαγγελέων, επαναφέροντας από τον περασμένο Αύγουστο την πρόσθετη εγγύηση του δεύτερου εισαγγελέα που είχε καταργηθεί το 2018. (δ) Οταν η άρση αφορά πολιτικά πρόσωπα θα πρέπει να δώσει σχετική άδεια ο πρόεδρος της Βουλής πριν από τη διπλή εισαγγελική κρίση, ενώ η άρση στην περίπτωση αυτή είναι δυνατή μόνο όταν υπάρχει άμεση και εξαιρετικά πιθανή διακινδύνευση της εθνικής ασφαλείας, ενόσω σήμερα δεν προβλέπεται ειδική διαδικασία. (ε) Το πρόσωπο που υπέστη την άρση ενημερώνεται ότι παρακολουθήθηκε μετά την πάροδο τριών ετών από την παύση της, υπό την προϋπόθεση ότι δεν διακυβεύεται ο σκοπός για τον οποίο διατάχθηκε η άρση, όπως αξιολογείται από ειδικό τριμελές όργανο με τη συμμετοχή και του προέδρου της Αρχής Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών. Η τριετία λογίζεται εύλογος χρόνος, ώστε να υφίσταται απόσταση από γεγονότα υψίστης εθνικής ασφαλείας. (στ) Τίθενται αυστηρά χρονικά όρια για την καταστροφή των αρχείων. Για μεν το περιεχόμενο της παρακολούθησης (όπως ηχητικά αρχεία) προβλέπεται κατ’ αρχάς αυτόματη διαγραφή μετά την πάροδο 6 μηνών από την παύση της άρσης. Για δε τον φάκελο με το υλικό τεκμηρίωσης για την άρση, προβλέπεται η καταστροφή του κατ’ αρχάς μετά την πάροδο δέκα ετών από τη λήξη της άρσης. Εως σήμερα ο νόμος προβλέπει την καταστροφή των αρχείων χωρίς κανένα χρονικό περιορισμό.

Προφανώς, κανένας δεν μπορεί να είναι ικανοποιημένος με όσα συνέβησαν. Αναγνωρίζοντας τα λάθη, οφείλουμε να κοιτάμε μπροστά.

Ως προς τα λογισµικά παρακολούθησης: (α) Η χρήση λογισμικών και συσκευών παρακολούθησης από ιδιώτες αναβαθμίζεται σε κακούργημα και τιμωρείται με κάθειρξη έως 10 έτη, ενώ σήμερα είναι απλό πλημμέλημα. Η εμπορία και η απλή κατοχή χαρακτηρίζεται πλημμέλημα με ποινή έως 5 έτη, ενόσω το ειδικό σχετικό αδίκημα είχε καταργηθεί με τον Ποινικό Κώδικα του Ιουνίου 2019. Με τον τρόπο αυτό εισάγεται για πρώτη φορά καθολική απαγόρευση της ύπαρξης τέτοιων λογισμικών στην Ελλάδα. (β) Το Δημόσιο μπορεί να προμηθεύεται λογισμικά παρακολούθησης μόνο με τις προϋποθέσεις που θέτει προεδρικό διάταγμα, το οποίο θα έχει υποβληθεί σε επεξεργασία του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Ως προς την κυβερνοασφάλεια: (α) Συστήνεται επιτροπή συντονισμού για θέματα κυβερνοασφάλειας με ισχυρές συντονιστικές αρμοδιότητες για να καταπολεμήσει το πρόβλημα πολυδιάσπασης των σχετικών δομών στο υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, στο ΓΕΕΘΑ, στην ΕΥΠ και την Ελληνική Αστυνομία. (β) Καταρτίζεται για πρώτη φορά Εθνικό Σχέδιο Αποτίμησης Επικινδυνότητας Συστημάτων Τεχνολογίας Πληροφορικής και Επικοινωνιών για την αναγνώριση, ανάλυση και αποτίμηση των κινδύνων και των επιπτώσεών τους για την ασφάλεια των συστημάτων τεχνολογίας πληροφορικής και επικοινωνιών σε εθνικό επίπεδο.

Ως προς τα προσωπικά δεδομένα των πολιτών: (α) Με 12 συγκεκριμένες παρεμβάσεις καλύπτονται κενά και αίρονται ασάφειες στην ενσωμάτωση του ενωσιακού πλαισίου τον Αύγουστο του 2019, προς την κατεύθυνση της ενίσχυσης της ιδιωτικότητας. (β) Συγκροτείται Μόνιμη Επιστημονική Επιτροπή Προσωπικών Δεδομένων ως παρατηρητήριο για την έγκαιρη παρέμβαση σε θέματα που πλήττουν προσωπικά δεδομένα.

Η άρση απορρήτου του κυρίου Ανδρουλάκη και η ύπαρξη κακόβουλων λογισμικών στην Ελλάδα, όπως και στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης, αποτέλεσε τη θρυαλλίδα για την ανάδειξη σοβαρών συστημικών παθολογιών. Προφανώς, κανένας δεν μπορεί να είναι ικανοποιημένος με όσα συνέβησαν. Αναγνωρίζοντας τα λάθη, οφείλουμε να κοιτάμε μπροστά. Ταυτόχρονα με τη δικαστική και κοινοβουλευτική διερεύνηση όλων των θεμάτων που ανέκυψαν, είναι αναγκαίο ένα νέο νομοθετικό πλαίσιο που τυποποιεί τις σχετικές διαδικασίες, αυστηροποιεί το ρυθμιστικό πλαίσιο, αντιπαρατίθεται με σύγχρονες προκλήσεις και εισάγει καλές πρακτικές προηγμένων συστημάτων του εξωτερικού. Μια τέτοια πρόταση θέτουμε στην κρίση της κοινωνίας και του αντιπροσωπευτικού σώματος.

* Ο κ. Γιώργος Γεραπετρίτης είναι υπουργός Επικρατείας.

Καθημερινή