Αρχική Blog Σελίδα 1748

Δ. Μακροδημόπουλος: Γιατί ασελγείτε στο πτώμα της δημοκρατίας;

4

του Δημήτρη Μακροδημόπουλου

Αν κατάλαβα καλά τις νομοθετικές ρυθμίσεις που προανήγγειλε η κυβέρνηση με πρόσχημα να εξαιρεθεί από τις εκλογές το κόμμα “Έλληνες” του Ηλία Κασιδιάρη, τελικά όσα κόμματα θα συμμετάσχουν στις εκλογές θα πρέπει να θεωρούνται ότι κατέχουν πιστοποιητικό δημοκρατικότητας. Μήπως όμως τα κίνητρα για τις νομοθετικές ρυθμίσεις είναι αντιδημοκρατικά; Πώς δηλαδή θα διανεμηθεί το εκλογικό ποσοστό της Χρυσής Αυγής, με οποιαδήποτε ταμπέλα και αν εμφανίζονται τα διάδοχα σχήματα; Διότι η κυβέρνηση όχι μόνον δεν δίστασε να εντάξει στο κόμμα της στελέχη  του ΛΑΟΣ και άλλων ακροδεξιών κομμάτων, καίτοι κατηγορήθηκαν για τον αντισημιτισμό τους και για τα μισάνθρωπα αισθήματά τους, αλλά τους ανέθεσε και βασικά υπουργεία, ως εκφραστές της πολιτικής της. Πιθανότατα η κυβέρνηση να ευελπιστεί ότι από τον εξοστρακισμό των χρυσαυγιτών θα ενισχυθεί ένα άλλο ακροδεξιό κόμμα, που εμφανίζεται με ηπιότερα χαρακτηριστικά, ώστε να επιτρέπει τη μετεκλογική τους συνεργασία. Αυτή βέβαια είναι η επιφάνεια του θέματος καίτοι έχει τη σημασία της ενόψει των επικείμενων εκλογών Όμως, δεν τους ανησυχεί, που προκειμένου να αδράξουν την εξουσία, θα προσεταιριστούν ψήφους ναζιστών; Γιατί προέχει η επικράτησή τους στις εκλογές;

Επικρατεί η εντύπωση ότι η δημοκρατία είναι το πολίτευμα της χώρας μας επειδή διενεργούνται εκλογές. Βέβαια οι εκλογές αποτελούν αναγκαία συνθήκη για τη δημοκρατία αλλά όχι και ικανή για τη δημοκρατική λειτουργία της κοινωνίας. Αντίθετα,  η διενέργειά τους μπορεί να επικαλύπτει μορφές αυταρχισμού, ιδιαίτερα στα πλαίσια επικράτησης του νεοφιλελευθερισμού. Μας το λένε ο Στιβ Λεβίτσκι και ο Ντάνιελ Ζίμπλατ στο βιβλίο τους «Πώς πεθαίνουν οι δημοκρατίες»: «Το τραγικό παράδοξο στην περίπτωση του εκλογικού δρόμου προς τον αυταρχισμό είναι ότι αυτοί που επιδιώκουν την κατάλυση της δημοκρατίας χρησιμοποιούν συχνά τους ίδιους τους δημοκρατικούς θεσμούς ώστε σταδιακά, “ανεπαισθήτως”, ακόμα και νομιμοφανώς, να πετύχουν τον στόχο τους». Για να επεξηγήσουν: «Ο εκλογικός δρόμος προς την κατάλυση της δημοκρατίας είναι και πιο ύπουλος ίσως… Με την έννοια ότι έχουν την έγκριση εκλεγμένων νομοθετικών σωμάτων ή γίνονται αποδεκτές από τα δικαστήρια. Μάλιστα, συχνά παρουσιάζονται ως προσπάθεια για μια “καλύτερη”, “πιο αποτελεσματική” δημοκρατία… Έτσι για πολλούς η διάβρωση και η “αποψίλωση” της δημοκρατίας δεν γίνεται καν αντιληπτή». Αλλά και ο Κόλιν Κράουτς στη “Μεταδημοκρατία” του, διαπιστώνει ότι η Ευρώπη μετά το Μάαστριχτ ακολουθεί τον δρόμο της μεταδημοκρατίας, όπου επιβιώνουν σχεδόν όλα τα τυπικά χαρακτηριστικά της δημοκρατίας αλλά χάνεται το περιεχόμενο των δημοκρατικών αξιών για να επιβληθεί ο αυταρχισμός των αγορών. Διότι ο νεοφιλελευθερισμός λόγω του αντικοινωνικού του χαρακτήρα δεν μπορεί να συμβιώσει με τη δημοκρατία. Λόγω των απάνθρωπων χαρακτηριστικών του δεν μπορεί να εφαρμοσθεί σε δημοκρατίες εμπλουτισμένες με αρχές και σεβασμό στις ανθρώπινες αξίες. Χρειάζεται ως στήριγμα αντιδημοκρατικά καθεστώτα για να επιβληθεί. Αυτό το πλαίσιο διαμορφώνει η κυβέρνηση με τις νομοθετικές ρυθμίσεις που προανήγγειλε ώστε να διευκολύνει την εμπέδωση του νεοφιλελευθερισμού. Θέλει να δημιουργήσει κερκόπορτες για ο,τιδήποτε χρειαστεί μελλοντικά. Ας μη ξεχνάμε ότι η πρόβα τζενεράλε επιβολής του νεοφιλελευθερισμού το 1973 στη Χιλή, με υποβολέα τα “Παιδιά του Σικάγο” του Μίλτον Φρίντμαν, συνοδεύτηκε από την εγκαθίδρυση στυγνής δικτατορίας. Πριν πενήντα χρόνια η επιβολή του νεοφιλελευθερισμού απαιτούσε την επιβολή δικτατορίας, σήμερα το πλαίσιο της μεταδημοκρατίας εξωραϊσμένο με τη διενέργεια εκλογών, αρκεί.

Πιστεύω ότι ένα σημαντικό τμήμα του ελληνικού λαού θα συναινέσει στις νομοθετικές ρυθμίσεις που προανήγγειλε η κυβέρνηση διότι αποστρέφεται τη σωματική βία που ασκούσαν οι χρυσαυγίτες ως μέσον άσκησης πολιτικής πειθούς. Όμως βία δεν είναι μόνον αυτή που ασκείται σωματικά και εντυπωσιάζει Υπάρχουν μορφές της που είναι περισσότερο οδυνηρές, όπως η αναξιοκρατία και οι πελατειακές σχέσεις. Όταν, για παράδειγμα, ένα εκλεκτορικό σώμα για την εκλογή ΔΕΠ ενεργεί με κίνητρο την οικογενειοκρατία, και την “ενδογαμία”, τότε στην ουσία “εκτελεί” τον αδικηθέντα αφού τον καταδικάζει εφόρου ζωής και συνηθέστατα τον εξοστρακίζει εκτός της πατρίδας για πάντα. Είναι χιλιάδες αυτές οι περιπτώσεις. Αλλά και η αναξιοκρατία στο θέμα της εργασίας, με την πρόσληψη όσων ψηφίζουν “σωστά”, που αφορά εκατομμύρια περιπτώσεις και απαξιώνει τη ζωή των υπολοίπων, δεν αποτελεί μορφή βίας; Οι εκατοντάδες χιλιάδες νέων που μετανάστευσαν τα τελευταία χρόνια δεν είναι συνέπεια αυτών των επιλογών; Αλλά στη χώρα μας με την εξατομίκευση της ζωής έναντι της συλλογικότητας που επιβάλλουν οι επιταγές του νεοφιλελευθερισμού, ένα σημαντικό τμήμα του εκλογικού σώματος έχει αποδεχθεί αυτή τη μορφή της βίας, πιθανότατα μάλιστα σε αυτή να προσβλέπει για την επιβίωσή της. Όμως υπάρχουν και μορφές που υπαγορεύει ο νεοφιλελευθερισμός που αγγίζουν τους πάντες. Η πολιτική της απαξίωσης του ΕΣΥ με την ιδιωτικοποίηση της υγείας και η διεύρυνση των ανισοτήτων, δεν οδηγεί χιλιάδες ασθενών στο θάνατο; Γιατί δεν ποινικοποιούμε και την πολιτική των κυβερνώντων που παράγει κατά συρροή αυτά τα φαινόμενα αντιδημοκρατικής κοινωνικής βίας;

Μακροδημόπουλος Δημήτρης

Αλεξ/πολη – κιν. 6947-771412

18/1/2023

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Γιάννης Πορτοκαλάκης: Ο βίσωνας, η χώρα, και οι εκλογές.

2
του Γιάννη Πορτοκαλάκη
Να μου πείτε που κολλάνε και τα τρία μαζί…; Κολλάνε ως απάντηση στο παρακάτω ερώτημα.
Για ποιον λόγο θα είναι ωφέλιμο εν τέλη να μπει η χώρα σε ακυβερνησία;;;
Στην Αμερική, λοιπόν, οι εκτάσεις είναι αχανείς. Εκεί λοιπόν στις αχανείς πεδιαδες τους οι καταιγίδες φαίνονται από δεκάδες μίλια μακριά. Έτσι γίνονται εμφανείς τόσο στα άγρια ζώα όπως ο αμερικανικός βίσωνας, όσο και στα οικόσιτα. Υπάρχει όμως μια διαφορά ανάμεσα στις 2 κατηγορίες ζώων όσον αφορά το πως αντιδρούν. Τα οικόσιτα ζώα (όπως και άλλη άγρια πανίδα) τρέχουν μακριά από την καταιγίδα για να την αποφύγει. Η καταιγίδα όμως με τους δυνατούς ανέμους είναι φύσιν αδύνατον να την αποφύγεις. Έτσι, κάποια στιγμή τα προλαβαίνει. Και όχι μόνο τα προλαβαίνει, αλλά επειδή έχουν την ίδια κατευθυνση στην πορεία τους παραμένει και πολύ χρόνο από πάνω τους.
Ο βίσωνας ωστόσο, όταν αντιληφθεί οτι πλησιάζει καταιγίδα στο μέρος που βόσκει, αμέσως αρχίζει όλο το κοπάδι να τρέχει προς το μέρος της καταιγίδας. Γιατί γνωρίζει οτι η καταιγίδα θα τον προφτάσει αν αρχίσει να τρέχει μακριά της, και οχι μονο αυτό. Αν τον προφτάσει και κινούνται στην ίδια κατευθυνση θα μείνει και πολύ περισσότερο χρόνο μέσα στη μανία της φύσης. Οπότε τρέχει προς την καταιγίδα διοτι παρόλο που θα την αντιμετωπίσει νωρίτερα, θα είναι συντομότερο το διαστημα που θα μείνει μεσα στη θυελα, καθως θα κινούνται σε αντίθετες κατευθύνσεις.
Έρχονται λοιπόν εκλογές και στην χώρα τα παπαγαλάκια της τηλεόρασης άρχισαν το παραμύθι: “το μη χείρον βέλτιστον”. Δηλαδή, τι θέλετε πάλι να έχουμε τον Τσίπρα πρωθυπουργό;;;
Αυτό είναι ψευδος. Είναι όπως το άλλο ψεύδος που έχει εκστομίσει η Ντόρα Μπακογιάννη στον ΣΚΑΙ: ” Και τι θέλετε να κάνουμε πόλεμο;”
Κανείς δεν θέλει πόλεμο και κανείς δεν θέλει τον Τσίπρα ξανά πρωθυπουργό να μας λέει Go back madam Merkel, ή να κάνει δημοψήφισμα και μετά να κανει συνταγματική εκτροπή και να μην το τηρεί.
Να μου πείτε και ποια εναλλακτική υπάρχει πέραν της ΝΔ του Μητσοτάκη..; Εδώ είναι η παγίδα. Το δήθεν δίπολο ΝΔ-ΣΥΡΙΖΑ που σας πασάρουν είναι ψευδές. Στην ουσία στα εθνικά θέματα η διαφορά τους είναι μηδαμινή (π.χ. Σκοπια και ΑΟΖ). Όσον δε αφορά την μεταναστευτική πολιτική κατά 90% εχουν το ιδιο πλάνο, με μαζικές ελληνοποιήσεις λαθραίων μεταναστών, οι οποίοι και θα αποτελέσουν τους κομματικούς στρατούς τους μελλοντικά. Την ίδια ώρα που αρνηθηκαν στον τεως βασιλιά Κωνσταντίνο την Ελληνικότητα του. Πόσο πιο τραγικοί και ανήθικοι..!
Έχω τουλάχιστον μια δεκαρια γνωστούς που οι γονείς τους τους είναι τουλάχιστον ο ένας αλλοδαπός, αλλά οι ίδιοι εχουν γεννηθεί στην Ελλάδα. Την θεωρούν πατρίδα τους, μιλάνε Ελληνικά πήγαν στρατό στην Ελλάδα και την αγαπάνε όντες Έλληνες υπήκοοι οι ίδιοι (όπως και ο Γιάννης Αντετοκούμπο). Αυτοί λοιπόν είναι Έλληνες για το κράτος μας και ορθώς.
Αλλά λόγω φόβου μην χάσουν την μάσα από το βάζο με το μέλι αρνούνται την υπηκοότητα στον Κωνσταντίνο Β που γεννήθηκε στην Ελλάδα από Έλληνες βασιλείς (καθότι οι γονείς του είτε ειχαν πολιτογραφεί είτε γεννηθεί στην Ελλάδα).
Και φτάνοντας στο δια ταυτα, και τι θες να ψηφίσουμε φίλε αφού άλλες επιλογές δεν υπάρχουν; Να ψηφίσουμε μικρά κόμματα και να μην έχουμε σταθερη κυβέρνηση;
Δεν θα σας πω εγω τι να ψηφίσετε. Δική σας η ψευτο-επιλογή που υπάρχει στην Ελληνική ψευτο-Δημοκρατία Θα σας πω όμως να σκεφτείτε τι κάνει ο βίσωνας. Τρέχει προς την θύελλα για να την αντιμετωπίσει το συντομότερο δυνατό και για όσο πιο σύντομο διάστημα. Έτσι ωστε γρήγορα να ξαναβγει σε καλοκαιρία.
Η χώρα αντιμετωπίζει τα παρακάτω προβλήματα παραπάνω από δεκαετία πλεον:
– Ακρίβεια
– Ανεργία
– Έλλειψη παιδείας
– Διαφθορά
– Ανθελληνισμό
– Λαθρομετανάστευση
– Συγκεντρωτισμό
– Υπογεννητικότητα/Δημογραφικό
– Μαζική μετανάστευση στο εξωτερικό νέας γενιάς
– Υπανάπτυξη
– Μείωση παραγωγικότητας
και πολλά αλλα πυ δεν υπάρχει λογος να τα αναφερω όλα.
Και παρόλο που υφίστανται πάνω από μια δεκαετία συνεχίζεται και ψηφίζετε τους ίδιους και τους ίδιους, νομίζοντας οτι αυτοί που σας έφεραν εσας και την χώρα σε αυτήν την θέση θα σωσουν εσάς και την χώρα; Έίναι δυνατόν να σωθεί όποιος κάνει λάθος και εξακολουθεί να κάνει το ίδιο λάθος ελπίζοντας οτι θα αλλάξει κάτι..;
Μην φοβάστε την “καταιγίδα” λοιπόν. ‘Οσο πιο γρήγορα την αντιμετωπίσουμε (την ακυβερνησία ώστε να γίνουν εκείνες οι πολιτικές ζυμώσεις για να έρθει κατι καινούριο στο πολιτικό προσκήνιο) τόσο πιο γρήγορα θα βγεί ο τόπος από το τέλμα.
Και όποιος καταλαβε κατάλαβε.
Και ο Μητσοτάκης με αυτήν την ΝΔ δεν είναι λύση αλλά διαιώνιση της σαπίλας.

EΜΜΑΝUEL TODD*: Ο Τρίτος Παγκόσμιος Πόλεμος άρχισε ήδη…

0

 

Συνέντευξη στον Αlexandre Devecchio της FIGARO

 Emmanuel Todd: «Aυτός ο πόλεμος είναι υπαρξιακός και για τη Ρωσία και για τις ΗΠΑ. Γι’ αυτό και δεν θα τελειώσει παρά με την κατάρρευση του ενός ή του άλλου».

LE FIGARO. – Γιατί δημοσιεύσατε στην Ιαπωνία ένα βιβλίο για τον πόλεμο στην Ουκρανία και όχι στη Γαλλία;

Emmanuel TODD. –  Οι Ιάπωνες είναι εξίσου αντιρώσοι όσο και οι  Ευρωπαίοι. Αλλά γεωγραφικά είναι μακριά από τη σύγκρουση, άρα δεν «καίγονται» γι’ αυτήν, δεν έχουν τη δική μας συναισθηματική σχέση με την Ουκρανία. Και δεν έχουν την ίδια εικόνα για μένα. Εδώ έχω την παράλογη φήμη ότι είμαι «αντάρτης καταστροφέας», ενώ στην Ιαπωνία είμαι ένας αξιοσέβαστος ανθρωπολόγος, ιστορικός και γεωπολιτικός, που μιλάει σε όλες τις μεγάλες εφημερίδες και περιοδικά και του οποίου τα βιβλία εκδίδονται. Μπορώ να εκφράζομαι εκεί σε μια γαλήνια ατμόσφαιρα, κάτι που έκανα πρώτα σε περιοδικά, μετά δημοσιεύοντας αυτό το βιβλίο, που είναι μια συλλογή συνεντεύξεων. Αυτό το βιβλίο ονομάζεται  Ο Τρίτος Παγκόσμιος Πόλεμος  άρχισε ήδη, με 100.000 πωλήσεις μέχρι σήμερα.

Γιατί αυτός ο τίτλος;

Επειδή αυτή είναι η πραγματικότητα: ο Τρίτος Παγκόσμιος Πόλεμος άρχισε. Είναι αλήθεια ότι ξεκίνησε «ανεπαίσθητα» και με δύο εκπλήξεις. Πήγαμε σε αυτόν τον πόλεμο με την ιδέα ότι ο ρωσικός στρατός ήταν πολύ ισχυρός και ότι η οικονομία του ήταν πολύ αδύναμη. Νομίζαμε ότι η Ουκρανία θα συντριβόταν στρατιωτικά και ότι η Ρωσία θα συντριβόταν οικονομικά από τη Δύση. Όμως έγινε το αντίστροφο. Η Ουκρανία δεν συντρίφτηκε στρατιωτικά ακόμα κι αν έχασε το 16% της επικράτειάς της. Η Ρωσία δεν συντρίφτηκε οικονομικά. Την ώρα που σας μιλάω, το ρούβλι έχει κερδίσει 8% έναντι του δολαρίου και 18% έναντι του ευρώ από την ημέρα πριν από την έναρξη του πολέμου.

Υπάρχει λοιπόν ένα είδος παρεξήγησης. Αλλά είναι προφανές ότι η σύγκρουση, περνώντας από έναν περιορισμένο εδαφικό πόλεμο σε μια παγκόσμια οικονομική αντιπαράθεση, μεταξύ ολόκληρης της Δύσης αφενός και της Ρωσίας που υποστηρίζεται από την Κίνα αφετέρου, έχει γίνει ένας παγκόσμιος πόλεμος. Ακόμα κι αν η στρατιωτική βιαιότητα είναι χαμηλή σε σύγκριση με αυτή των προηγούμενων παγκοσμίων πολέμων.

Δεν υπερβάλλετε; Η Δύση δεν εμπλέκεται άμεσα στρατιωτικά…

Και όμως δίνουμε οπλισμό. Σκοτώνουμε Ρώσους, ακόμα κι αν δεν εμπλεκόμαστε οι ίδιοι.  Ωστόσο, είναι αλήθεια ότι εμείς, οι Ευρωπαίοι, δεσμευόμαστε πρωτίστως οικονομικά. Νιώθουμε επίσης την πραγματική μας είσοδο στον πόλεμο μέσω του πληθωρισμού και των ελλείψεων.

Ο Πούτιν έκανε εξαρχής ένα μεγάλο, τεράστιου κοινωνικο-ιστορικού ενδιαφέροντος, λάθος. Εκείνοι που παρακολουθούσαντην κατάσταση στην Ουκρανία τις παραμονές του πολέμου θεωρούσαν τη χώρα αυτή, όχι ως μια εκκολαπτόμενη δημοκρατία, αλλά ως μια κοινωνία σε παρακμή και ως ένα «αποτυχημένο κράτος»… Υποψιάζονταν ότι η Ουκρανία είχε χάσει 10 ή 15 εκατομμύρια κατοίκους από την ανεξαρτησία της. Δεν μπορούμε να αποφανθούμε γιατί η Ουκρανία δεν έχει πραγματοποιήσει απογραφή από το 2001, ένα κλασικό σημάδι μιας κοινωνίας που φοβάται την πραγματικότητα. Νομίζω ότι ο υπολογισμός του Κρεμλίνου ήταν ότι αυτή η κοινωνία σε αποσύνθεση θα κατέρρεε με το πρώτο σοκ, ή ακόμα και θα έλεγε «καλώς ήρθες μαμά» στην αγία Ρωσία. Αυτό όμως που ανακαλύψαμε, αντίθετα, είναι ότι μια κοινωνία σε παρακμή, εάν τροφοδοτείται από εξωτερικούς οικονομικούς και στρατιωτικούς πόρους, μπορεί να βρει στον πόλεμο έναν νέο τύπο ισορροπίας, ακόμη και έναν ορίζοντα, μια ελπίδα. Οι Ρώσοι δεν μπορούσαν να το προβλέψουν. Κανείς δεν μπορούσε.

Αλλά υποτίμησαν οι Ρώσοι, παρά την πραγματική αποσύνθεση της κοινωνίας, τη δύναμη του ουκρανικού εθνικού αισθήματος, ακόμη και τη δύναμη του ευρωπαϊκού αισθήματος υποστήριξης προς την Ουκρανία; Και σεις  το υποτιμάτε;

Δεν ξέρω. Εργάζομαι σ’ αυτό, αλλά ως ερευνητής, δηλαδή παραδέχομαι ότι υπάρχουν πράγματα που δεν γνωρίζουμε. Και για μένα, παραδόξως, ένα από τα πεδία για τα οποία έχω πολύ λίγες πληροφορίες για να αποφασίσω, είναι η Ουκρανία. Θα μπορούσα να σας πω, με βάση τα παλιά δεδομένα, ότι το οικογενειακό σύστημα της Μικρής Ρωσίας ήταν πυρηνικό, πιο ατομικιστικό από το σύστημα της Μεγάλης Ρωσίας, που ήταν πιο κοινοτικό, κολεκτιβιστικό. Αυτό, μπορώ να σας το πω, αλλά αυτό που έχει γίνει η Ουκρανία, με μαζικές μετακινήσεις πληθυσμών, αυτοεπιλογή ορισμένων κοινωνικών τύπων με την παραμονή στη θέση ή τη μετανάστευση πριν και κατά τη διάρκεια του πολέμου, δεν μπορώ να σας πω γι ‘αυτό, δεν ξέρω αυτή τη στιγμή…

…Αρχικά, ομολογώ ότι με ξάφνιασε η έναρξη του πολέμου, δεν μπορούσα να το πιστέψω. Συμμερίζομαι σήμερα την ανάλυση του γεωπολιτικού «ρεαλιστή» Αμερικανού John Mearsheimer. Αυτός έκανε την εξής παρατήρηση: Μας είπε ότι η Ουκρανία, της οποίας τον στρατό είχαν καταλάβει στρατιώτες του ΝΑΤΟ (Αμερικανοί, Βρετανοί και Πολωνοί) τουλάχιστον από το 2014, ήταν επομένως de facto μέλος του ΝΑΤΟ και ότι οι Ρώσοι είχαν ανακοινώσει ότι δεν θα ανεχτούν ποτέ μια Ουκρανία μέλος του ΝΑΤΟ. Αυτοί οι Ρώσοι, λοιπόν, (όπως μας είπε ο Πούτιν την προηγούμενη ημέρα της επίθεσης) κάνουν ένα πόλεμο από αμυντική και προληπτική σκοπιά. Ο Mearsheimer πρόσθεσε ότι δεν θα είχαμε κανένα λόγο να χαιρόμαστε για τις ενδεχόμενες δυσκολίες των Ρώσων γιατί, καθώς αυτό είναι ένα υπαρξιακό ζήτημα για αυτούς, όσο συναντούσαν δυσκολίες, τόσο πιο σκληρά θα χτυπούσαν. Η ανάλυση φαίνεται να ισχύει. Θα επισύναπτα μια προσθήκη και μια κριτική στην ανάλυση του Mearsheimer.

Ποιές;

Η προσθήκη: όταν λέει ότι η Ουκρανία ήταν de facto μέλος του ΝΑΤΟ, δεν προχωρά αρκετά. Η Γερμανία και η Γαλλία είχαν γίνει οι ίδιες δευτερεύοντες εταίροι στο ΝΑΤΟ και δεν γνώριζαν τι συνέβαινε στην Ουκρανία σε στρατιωτικό επίπεδο. Η γαλλική και γερμανική αφέλεια έχει επικριθεί επειδή οι κυβερνήσεις μας δεν πίστευαν στην πιθανότητα μιας ρωσικής εισβολής. Σίγουρα, αλλά επειδή δεν γνώριζαν ότι Αμερικανοί, Βρετανοί και Πολωνοί θα μπορούσαν να δώσουν τη δυνατότητα στην Ουκρανία να διεξαγάγει έναν μεγαλύτερο πόλεμο. Ο θεμελιώδης άξονας του ΝΑΤΟ είναι τώρα Ουάσιγκτον-Λονδίνο-Βαρσοβία-Κίεβο.

Τώρα η κριτική: Ο Mearsheimer, σαν καλός Αμερικανός, υπερεκτιμά τη χώρα του. Θεωρεί ότι, αν για τους Ρώσους ο πόλεμος στην Ουκρανία είναι υπαρξιακός, για τους Αμερικανούς είναι ουσιαστικά, μεταξύ άλλων, μόνο ένα «παιχνίδι» ισχύος. Μετά το Βιετνάμ, το Ιράκ και το Αφγανιστάν, ένας χαμός λίγο πολύ…. Τι σημασία έχει; Το βασικό αξίωμα της αμερικανικής γεωπολιτικής είναι: «Μπορούμε να κάνουμε ό,τι θέλουμε γιατί μας προστατεύει η απόσταση, είμαστε  ανάμεσα σε δύο ωκεανούς, δεν θα πάθουμε ποτέ τίποτα». Τίποτα το υπαρξιακό για την Αμερική. Ανεπάρκεια ανάλυσης που σήμερα οδηγεί τον Μπάιντεν σε μια φυγή προς τα μπρος. Η Αμερική είναι εύθραυστη. Η αντίσταση της ρωσικής οικονομίας σπρώχνει το αμερικανικό αυτοκρατορικό σύστημα στο γκρεμό. Κανείς δεν είχε προβλέψει ότι η ρωσική οικονομία θα άντεχε την «οικονομική δύναμη» του ΝΑΤΟ. Πιστεύω ούτε οι ίδιοι οι Ρώσοι το είχαν προβλέψει.

Εάν η ρωσική οικονομία αντιστεκόταν επ’ αόριστον στις κυρώσεις και κατάφερνε να εξαντλήσει την ευρωπαϊκή οικονομία, ενώ η ίδια επιζούσε, υποστηριζόμενη από την Κίνα, οι αμερικανικοί νομισματικοί και χρηματοοικονομικοί έλεγχοι του κόσμου θα κατέρρεαν και μαζί τους η δυνατότητα των ΗΠΑ να χρηματοδοτήσουν με τίποτε το

Παρά τις κυρώσεις της ΕΕ κατά της Ρωσίας, σήμερα το ρούβλι είναι υπερτιμημένο κατά 18% έναντι του ευρώ και 8% έναντι του δολαρίου.  «Οι Ρώσοι περιμένουν την πτώση των ευρωπαϊκών οικονομιών. Είμαστε το κύριο μέτωπό τους», υποστηρίζει ο Emmanuel Todd.

τεράστιο εμπορικό τους έλλειμμα. Αυτός ο πόλεμος έχει γίνει λοιπόν υπαρξιακός για τις ΗΠΑ. Όχι περισσότερο από τη Ρωσία, δεν μπορούν να αποσυρθούν από τη σύγκρουση, δεν μπορούν να αποστασιοποιηθούν. Γι’ αυτό έχουμε τώρα έναν ατελείωτο πόλεμο, μια αντιπαράθεση που η έκβαση θα είναι η κατάρρευση του ενός ή του άλλου. Κινέζοι, Ινδοί και Σαουδάραβες, μεταξύ άλλων, χαίρονται.

Όμως ο ρωσικός στρατός φαίνεται να βρίσκεται σε πολύ κακή κατάσταση. Κάποιοι φτάνουν στο σημείο να προβλέπουν την κατάρρευση του καθεστώτος, το πιστεύετε;

Όχι, στην αρχή φαίνεται ότι υπήρχε, στη Ρωσία, ένας δισταγμός, το αίσθημα της κακοποίησης, της μη προειδοποίησης. Αλλά, οι Ρώσοι άρχισαν τον πόλεμο και ο Πούτιν επωφελείται από κάτι για το οποίο δεν έχουμε ιδέα: η δεκαετία του 2000, τα χρόνια του Πούτιν, ήταν για τους Ρώσους τα χρόνια της επιστροφής στην ισορροπία, σε κανονική ζωή…Η δεκαετία του 1990 ήταν μια περίοδος αδιανόητων δεινών για τη Ρωσία. Η δεκαετία του 2000 ήταν μια επιστροφή στην κανονικότητα, και όχι μόνο ως προς το βιοτικό επίπεδο: είδαμε τα ποσοστά αυτοκτονιών και ανθρωποκτονιών να πέφτουν κατακόρυφα, και κυρίως, ο αγαπημένος μου δείκτης, το ποσοστό βρεφικής θνησιμότητας, να βυθίζεται, ακόμη και να πέφτει κάτω από το ποσοστό των ΗΠΑ.

Στο μυαλό των Ρώσων, ο Πούτιν ενσαρκώνει (με μια ισχυρή, χριστική έννοια) αυτή τη σταθερότητα. Και, βασικά, οι απλοί Ρώσοι πιστεύουν, όπως και ο πρόεδρός τους, ότι διεξάγουν αμυντικό πόλεμο. Γνωρίζουν ότι έκαναν λάθη στην αρχή, αλλά η καλή οικονομική τους προετοιμασία έχει αυξήσει την εμπιστοσύνη τους, όχι απέναντι στην Ουκρανία (η αντίσταση των Ουκρανών είναι γι’ αυτούς ερμηνεύσιμη: είναι θαρραλέοι όπως οι Ρώσοι, οι Δυτικοί δεν θα πολεμούσαν ποτέ τόσο καλά !), αλλά ενάντια σε αυτό που αποκαλούν «η συλλογική Δύση», ή καλύτερα «οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι υποτελείς τους». Η πραγματική προτεραιότητα του ρωσικού καθεστώτος δεν είναι η στρατιωτική νίκη στο έδαφος, είναι να μην χαθεί η κοινωνική σταθερότητα που αποκτήθηκε τα τελευταία 20 χρόνια.

Διεξάγουν λοιπόν αυτόν τον πόλεμο «στην οικονομία», κυρίως μια οικονομία  ανθρώπων. Γιατί η Ρωσία εξακολουθεί να έχει το δημογραφικό της πρόβλημα, με ποσοστό γονιμότητας 1,5 παιδί ανά γυναίκα. Σε πέντε χρόνια θα έχουν ελλειμματικές ηλικιακές ομάδες. Κατά τη γνώμη μου, πρέπει να κερδίσουν τον πόλεμο σε 5 χρόνια, ή να τον χάσουν. Μια κανονική διάρκεια για έναν παγκόσμιο πόλεμο. Διεξάγουν λοιπόν αυτόν τον πόλεμο στην οικονομία, ανοικοδομώντας μια οικονομία εν μέρει πολεμική, αλλά θέλουν να κρατήσουν τους ανθρώπους. Αυτό είναι το νόημα της απόσυρσης από τη Χερσώνα, μετά από αυτές των περιοχών του Χάρκοβο και του Κιέβου. Μετράμε τα τετραγωνικά χιλιόμετρα που κατέλαβαν οι Ουκρανοί, αλλά οι Ρώσοι περιμένουν την πτώση των ευρωπαϊκών οικονομιών. Είμαστε το κύριο μέτωπό τους. Φυσικά, μπορεί να κάνω λάθος, αλλά ζω με την αντίληψη ότι η ρωσική συμπεριφορά είναι ευανάγνωστη, επειδή είναι λογική και σκληρή. Οι άγνωστες [παράμετροι] είναι αλλού.

Για σας, οι Ρώσοι αντιλαμβάνονται αυτή τη σύγκρουση ως «αμυντικό πόλεμο», αλλά κανείς δεν προσπάθησε να εισβάλει στη Ρωσία, και σήμερα, λόγω του πολέμου, το ΝΑΤΟ δεν είχε ποτέ τόση επιρροή στην Ανατολή με τις χώρες της Βαλτικής που θέλουν να ενσωματωθούν σ’ αυτό.

Για να σου απαντήσω προτείνω μια ψυχογεωγραφική άσκηση, που μπορεί να γίνει με σμίκρυνση. Αν κοιτάξουμε τον χάρτη της Ουκρανίας, βλέπουμε την είσοδο ρωσικών στρατευμάτων από τον Βορρά, την Ανατολή, τον Νότο… Εχουμε, όντως, το όραμα μιας ρωσικής εισβολής, δεν υπάρχει άλλη λέξη. Αλλά αν σμικρύνουμε πάρα πολύ, την υδρόγειο, ας πούμε μέχρι την Ουάσιγκτον, βλέπουμε ότι τα πυροβόλα και οι πύραυλοι του ΝΑΤΟ συγκλίνουν από πολύ μακριά προς το πεδίο της μάχης, μια κίνηση όπλων που είχε ξεκινήσει πριν από τον πόλεμο. Το Bakhmout απέχει 8400 χιλιόμετρα από την Ουάσιγκτον αλλά 130 χιλιόμετρα από τα ρωσικά σύνορα. Μια απλή ανάγνωση του παγκόσμιου χάρτη επιτρέπει, νομίζω, να εξετάσουμε την υπόθεση ότι «Ναι, από τη ρωσική σκοπιά, αναγκαστικά είναι ένας αμυντικός πόλεμος».

Κατά τη γνώμη σας, η είσοδος των Ρώσων στον πόλεμο εξηγείται και από τη σχετική παρακμή των Ηνωμένων Πολιτειών…

Στο  Μετά την Αυτοκρατορία, που δημοσιεύτηκε το 2002, έγραψα για τη μακροπρόθεσμη παρακμή των ΗΠΑ και την επιστροφή της ρωσικής ισχύος. Από το 2002, η Αμερική περνά ήττες και αναδιπλώσεις. Οι ΗΠΑ εισέβαλαν στο Ιράκ, αλλά έφυγαν, αφήνοντας το Ιράν σημαντικό παράγοντα στη Μέση Ανατολή. Έφυγαν από το Αφγανιστάν. Η δορυφοροποίηση της Ουκρανίας από την Ευρώπη και τις ΗΠΑ  δεν αντιπροσώπευε μια αύξηση του δυτικού δυναμισμού, αλλά την εξάντληση ενός κύματος που ξεκίνησε γύρω στο 1990, που μεταδόθηκε από την αντιρωσική δυσαρέσκεια των Πολωνών και των Βαλτικών χωρών. Ήταν σε αυτό το πλαίσιο της αμερικανικής αναδίπλωσης που οι Ρώσοι αποφάσισαν να χαλιναγωγήσουν την Ουκρανία, επειδή θεώρησαν ότι είχαν επιτέλους τα τεχνικά μέσα για να το κάνουν.

Μόλις διάβασα ένα βιβλίο του S. Jaishankar, Υπουργού Εξωτερικών της Ινδίας ( The India Way ), που δημοσιεύτηκε λίγο πριν τον πόλεμο, που βλέπει την αμερικανική αδυναμία, που ξέρει ότι η αντιπαράθεση μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ δεν θα βγάλει νικητή, αλλά θα δώσει χώρο σε μια χώρα όπως η Ινδία και σε πολλές άλλες. Προσθέτω: αλλά όχι στους Ευρωπαίους. Παντού βλέπουμε την αποδυνάμωση των ΗΠΑ, αλλά όχι στην Ευρώπη και την Ιαπωνία, επειδή ένα από τα αποτελέσματα της σύσπασης του ιμπεριαλιστικού συστήματος είναι ότι οι ΗΠΑ ενισχύουν την επιρροή τους στα αρχικά προτεκτοράτα τους.

Στον Brzeziński ( Η Μεγάλη Σκακιέρα), βλέπουμε ότι η αμερικανική αυτοκρατορία σχηματίστηκε στο τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου με την κατάκτηση της Γερμανίας και της Ιαπωνίας, που είναι ακόμα και σήμερα προτεκτοράτα. Καθώς το αμερικανικό σύστημα συρρικνώνεται, επιβαρύνει όλο και περισσότερο τις τοπικές ελίτ των προτεκτοράτων (και εννοώ όλη την Ευρώπη). Οι πρώτοι που θα χάσουν κάθε εθνική αυτονομία θα είναι (ή ήδη είναι) οι Άγγλοι και οι Αυστραλοί. Το Διαδίκτυο έχει δημιουργήσει στην Αγγλόσφαιρα μια ανθρώπινη αλληλεπίδραση με τις ΗΠΑ τόσο έντονη που οι ακαδημαϊκές, οι ενημερωτικές και οι καλλιτεχνικές ελίτ τους είναι, ας πούμε, προσαρτημένες. Στην ευρωπαϊκή ήπειρο προστατευόμαστε κάπως από τις εθνικές μας γλώσσες, αλλά η πτώση της αυτονομίας μας είναι σημαντική και ταχεία. Ας θυμηθούμε τον πόλεμο στο Ιράκ, όταν ο Σιράκ, ο Σρέντερ και ο Πούτιν έδιναν κοινές συνεντεύσεις Τύπου κατά του πολέμου.

Πολλοί παρατηρητές επισημαίνουν ότι η Ρωσία έχει το ΑΕΠ της Ισπανίας: δεν υπερεκτιμάτε την οικονομική της δύναμη και ανθεκτικότητα; 

Ο πόλεμος γίνεται δοκιμασία της πολιτικής οικονομίας, είναι ο μεγάλος καθρέπτης της. Το ΑΕΠ της Ρωσίας και της Λευκορωσίας είναι 3,3% του δυτικού ΑΕΠ (ΗΠΑ, Αγγλόσφαιρα, Ευρώπη, Ιαπωνία, Νότια Κορέα), σχεδόν τίποτα. Αναρωτιέται κανείς πώς αυτό το ασήμαντο ΑΕΠ μπορεί να αντεπεξέλθει και να συνεχίσει να παράγει πυραύλους. Ο λόγος είναι ότι το ΑΕΠ είναι ένα φανταστικό μέτρο παραγωγής. Αν αφαιρέσουμε από το αμερικανικό ΑΕΠ το ήμισυ των υπερτιμολογημένων δαπανών για την υγεία, τότε ο «παραγόμενος πλούτος» από τη δραστηριότητα των δικηγόρων της, από τις πιο γεμάτες φυλακές στον κόσμο, και από μια ολόκληρη οικονομία ακαθόριστων υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένης της « παραγωγής» των 15 έως 20.000 οικονομολόγων της με μέσο μισθό 120.000 δολαρίων, συνειδητοποιούμε ότι σημαντικό μέρος αυτού του ΑΕΠ είναι … αέρας. Ο πόλεμος μας φέρνει πίσω στην πραγματική οικονομία, μας επιτρέπει να καταλάβουμε ποιος είναι ο πραγματικός πλούτος των εθνών, η παραγωγική ικανότητα και επομένως η ικανότητα για πόλεμο. Αν επανέλθουμε στις υλικές μεταβλητές θα δούμε τη ρωσική οικονομία. Το 2014, θέσαμε τις πρώτες μεγάλες κυρώσεις κατά της Ρωσίας, αλλά στη συνέχεια αυξάνει την παραγωγή σιταριού της από 40 σε 90 εκ. τόνους το 2020. Ενώ, χάρη στον νεοφιλελευθερισμό, η αμερικανική παραγωγή σιταριού, μεταξύ 1980 και 2020, έπεσε από 80 με 40 εκ. τόνους. Η Ρωσία έχει γίνει επίσης ο κορυφαίος εξαγωγέας πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής. Το 2007, οι Αμερικανοί έβλεπαν  ότι ο στρατηγικός τους αντίπαλος βρισκόταν σε τέτοια κατάσταση πυρηνικής αποσύνθεσης που σύντομα οι ΗΠΑ θα είχαν μια ικανότητα πρώτου χτυπήματος σε μια Ρωσία που δεν θα μπορούσε να απαντήσει. Σήμερα, οι Ρώσοι βρίσκονται σε πυρηνική υπεροχή με τους υπερηχητικούς πυραύλους τους.

Συνεπώς, η Ρωσία έχει πραγματική ικανότητα προσαρμογής. Όταν θέλουμε να κοροϊδεύουμε τις συγκεντρωτικές οικονομίες, τονίζουμε την ακαμψία τους και όταν δοξάζουμε τον καπιταλισμό, επαινούμε την ευελιξία του. Εχουμε δίκιο. Για να είναι μια οικονομία ευέλικτη, πρέπει φυσικά να υπάρχουν μηχανισμοί αγοράς, χρηματοοικονομικοί και νομισματικοί. Αλλά πρώτα χρειάζεστε έναν ενεργό πληθυσμό που να ξέρει να κάνει κάτι. Οι ΗΠΑ είναι τώρα υπερδιπλάσιες από τη Ρωσία (2,2 φορές στις ηλικιακές ομάδες μαθητών). Αλλά σε συγκρίσιμα ποσοστά ανά ομάδα νέων που φοιτούν στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, στις ΗΠΑ το 7% σπουδάζει μηχανικός, ενώ στη Ρωσία το 25%. Που σημαίνει ότι με 2,2 φορές λιγότερους ανθρώπους που σπουδάζουν, οι Ρώσοι εκπαιδεύουν 30% περισσότερους μηχανικούς. Οι ΗΠΑ καλύπτουν το κενό με ξένους φοιτητές, οι οποίοι όμως είναι κυρίως Ινδοί και ακόμη περισσότερο Κινέζοι. Αυτός ο υποκατάστατος πόρος δεν είναι ασφαλής και ήδη μειώνεται. Αυτό είναι το θεμελιώδες δίλημμα της αμερικανικής οικονομίας: μπορεί να αντιμετωπίσει τον ανταγωνισμό με την Κίνα μόνο με την εισαγωγή ειδικευμένου κινεζικού εργατικού δυναμικού. Προτείνω εδώ την έννοια της οικονομικής ισορροπίας. Η ρωσική οικονομία, από την πλευρά της, αποδέχθηκε  τους κανόνες της αγοράς (είναι ακόμη και εμμονή του Πούτιν) παράλληλα  με πολύ μεγάλο ρόλο του κράτους, αλλά διατηρεί και την ευελιξία της στην κατάρτιση μηχανικών που επιτρέπουν τις βιομηχανικές και στρατιωτικές προσαρμογές.

Ο τίτλος του βιβλίου στα ιαπωνικά. Το 10 – άριστα – εκφράζει την ικανοποίηση των αναγνωστών.

Πολλοί παρατηρητές πιστεύουν, αντίθετα, ότι ο Βλαντιμίρ Πούτιν εκμεταλλεύτηκε τα έσοδα από τις πρώτες ύλες χωρίς να έχει καταφέρει να αναπτύξει την οικονομία του…

Αν ήταν έτσι, δεν θα είχε γίνει αυτός ο πόλεμος. Το εντυπωσιακό σχετικά με αυτή τη σύγκρουση, και που την καθιστά τόσο αβέβαιη, είναι ότι θέτει (όπως κάθε σύγχρονος πόλεμος), το ζήτημα της ισορροπίας μεταξύ προηγμένων τεχνολογιών και μαζικής παραγωγής. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι ΗΠΑ διαθέτουν μερικές από τις πιο προηγμένες στρατιωτικές τεχνολογίες και οι οποίες μερικές φορές ήταν καθοριστικές για τις ουκρανικές στρατιωτικές επιτυχίες. Αλλά μακροπρόθεσμα, σε έναν πόλεμο φθοράς, όχι μόνο από την πλευρά των ανθρώπινων πόρων αλλά και των υλικών, η ικανότητα να συνεχίσουμε εξαρτάται από τη βιομηχανία παραγωγής όπλων λιγότερο υψηλής ποιότητας. Και πάλι μπροστά μας, επιστρέφοντας από το παράθυρο, το ζήτημα της παγκοσμιοποίησης και το θεμελιώδες πρόβλημα της Δύσης: έχουμε μετεγκαταστήσει ένα τέτοιο ποσοστό των βιομηχανικών μας δραστηριοτήτων που αγνοούμε αν θα είναι επαρκής η πολεμική μας παραγωγή. Το πρόβλημα είναι παραδεκτό. Το CNN, οι New York Times και το Πεντάγωνο αναρωτιούνται αν η Αμερική θα καταφέρει να επανεκκινήσει τις γραμμές παραγωγής αυτού ή εκείνου του τύπου πυραύλων. Αλλά δεν ξέρουμε επίσης εάν οι Ρώσοι είναι σε θέση να συμβαδίσουν με τον ρυθμό μιας τέτοιας σύγκρουσης. Η έκβαση και το τέλος του πολέμου θα εξαρτηθεί από την ικανότητα των δύο συστημάτων να παράγουν οπλισμό.

Εκτιμάτε ότι αυτός ο πόλεμος δεν είναι μόνο στρατιωτικός και οικονομικός, αλλά και ιδεολογικός και πολιτισμικός…

Μιλώ κυρίως ως ανθρωπολόγος. Στη Ρωσία υπήρχαν πιο δεμένες, κοινοβιοτικές οικογενειακές δομές, των οποίων κάποιες αξίες έχουν διασωθεί. Υπάρχει ένα ρωσικό πατριωτικό συναίσθημα αδιανόητο για μας, που τρέφεται από το υποσυνείδητο μιας εθνικής οικογένειας. Η Ρωσία είχε μια πατρογονική οικογενειακή οργάνωση, δηλαδή με κέντρο τους άνδρες και δεν μπορεί να εισαγάγει όλες τις νεοφεμινιστικές, LGBT, τρανς δυτικές καινοτομίες… Όταν βλέπουμε τη ρωσική Δούμα να ψηφίζει ακόμη πιο κατασταλτική νομοθεσία για την «LGBT προπαγάνδα », νιώθουμε ανώτεροι. Το καταλαβαίνω, ως τυπικός Δυτικός. Αλλά, γεωπολιτικά, με όρους ήπιας δύναμης, είναι λάθος. Με δεδομένο ότι στο 75% του πλανήτη, η οργάνωση συγγένειας ήταν πατρογονική κατανοούμε καλά τη ρωσική στάση. Για τη συλλογική μη Δύση, η Ρωσία επιβεβαιώνει έναν καθησυχαστικό ηθικό συντηρητισμό. Ωστόσο, η Λατινική Αμερική είναι στη δυτική πλευρά.

Όταν κάνουμε γεωπολιτική, μας ενδιαφέρουν πολλαπλοί τομείς: η ενεργειακή και στρατιωτική ισορροπία δυνάμεων, η παραγωγή όπλων (που αναφέρεται στη βιομηχανική ισορροπία δυνάμεων). Υπάρχει όμως και η ιδεολογική και πολιτισμική ισορροπία δυνάμεων, αυτό που οι Αμερικανοί αποκαλούν «ήπια δύναμη». Η ΕΣΣΔ είχε μια ορισμένη μορφή ήπιας δύναμης, τον κομμουνισμό, που επηρέαζε μέρος της Ιταλίας, τους Κινέζους, τους Βιετναμέζους, τους Σέρβους, τους Γάλλους εργάτες… Αλλά ο κομμουνισμός βασικά τρόμαζε ολόκληρο τον μουσουλμανικό κόσμο με τον αθεϊσμό του και δεν ενέπνεε τίποτα ιδιαίτερο στην Ινδία, εκτός από τη Δυτική Βεγγάλη και την Κεράλα. Ωστόσο, σήμερα, η Ρωσία έχοντας επανατοποθετηθεί ως το αρχέτυπο της μεγάλης δύναμης, όχι μόνο αντιαποικιοκρατικής, αλλά και πατρογονικής και συντήρησης των παραδοσιακών ηθών, μπορεί να σαγηνεύσει πολύ περισσότερο. Οι Αμερικανοί σήμερα αισθάνονται προδομένοι από τη Σαουδική Αραβία, η οποία αρνείται να αυξήσει την παραγωγή πετρελαίου της, παρά την ενεργειακή κρίση που προκλήθηκε από τον πόλεμο, και στην πραγματικότητα παίρνει το μέρος των Ρώσων: εν μέρει, φυσικά, από ιδιοτελές συμφέρον. Αλλά είναι προφανές ότι η Ρωσία του Πούτιν, έχοντας γίνει ηθικά συντηρητική, έχει γίνει συμπαθής στους Σαουδάραβες που είμαι βέβαιος ότι δυσκολεύονται λίγο με τις αμερικανικές συζητήσεις σχετικά με την πρόσβαση των τρανς γυναικών (που ορίζονται ως άνδρες έως τη σύλληψη) στις τουαλέτες των γυναικών.

Οι δυτικές εφημερίδες είναι τραγικά αστείες, λένε συνέχεια: «Η Ρωσία είναι απομονωμένη, η Ρωσία είναι απομονωμένη». Αλλά όταν κοιτάμε τις ψήφους των Ηνωμένων Εθνών, βλέπουμε ότι το 75% του κόσμου δεν ακολουθεί τη Δύση, η οποία τότε φαίνεται πολύ μικρή. Αν είσαστε ανθρωπολόγος, θα μπορούσατε να εξηγήσετε τον χάρτη, αφενός των χωρών που ταξινομούνται ως με καλό επίπεδο δημοκρατίας από τον Economist (δηλαδή η Αγγλόσφαιρα, η Ευρώπη…), αφετέρου των αυταρχικών χωρών, που εκτείνονται από την Αφρική μέχρι την Κίνα, διασχίζοντας τον αραβικό κόσμο και τη Ρωσία. Για έναν ανθρωπολόγο, είναι ένας κοινός χάρτης. Στη «δυτική» περιφέρεια βρίσκουμε χώρες με πυρηνική οικογενειακή δομή με διμερή συστήματα συγγένειας, δηλαδή όπου η ανδρική και γυναικεία συγγένεια είναι ισοδύναμες στον ορισμό της κοινωνικής θέσης του παιδιού. Και στο κέντρο, με τον κύριο όγκο της αφρο-ευρω-ασιατικής μάζας, βρίσκουμε κοινοτικές και πατρογονικές οικογενειακές οργανώσεις. Βλέπουμε τότε ότι αυτή η σύγκρουση, που περιγράφεται από τα μέσα μας ως σύγκρουση πολιτικών αξιών, είναι σε βαθύτερο επίπεδο σύγκρουση ανθρωπολογικών αξιών. Αυτή η ασυνειδησία και αυτό το βάθος είναι που κάνουν την αντιπαράθεση επικίνδυνη.

*Ο Emmanuel Todd είναι Γάλλος πανεπιστημιακός ανθρωπολόγος, ιστορικός, δοκιμιογράφος, μελλοντολόγος, συγγραφέας πολλών βιβλίων. Αρκετά από αυτά, όπως το «Η επινόηση της Ευρώπης», «Η τελική πτώση», «Η οικονομική ψευδαίσθηση» και «Μετά την αυτοκρατορία», έχουν γίνει κλασικά στις κοινωνικές επιστήμες. Το τελευταίο του βιβλίο «Ο Τρίτος Παγκόσμιος Πόλεμος άρχισε ήδη», εκδόθηκε το 2022 στην Ιαπωνία και πούλησε ήδη 100.000 αντίτυπα.

Μετάφραση: Ευάγγελος Δ. Νιάνιος

Πηγή: https://artofuss.blog/2023/01/13/emmanuel-todd-la-troisieme-guerre-mondiale-a-commence/

Is Turkey a Crucial or Corrosive NATO Ally?

0

Erdogan’s foot-dragging on Sweden and Finland is causing headaches for Western leaders.

By , a columnist at Foreign Policy and a senior fellow with the Reimagining U.S. Grand Strategy program at the Stimson Center, and , a columnist at Foreign Policy and deputy director of the Atlantic Council’s Scowcroft Center for Strategy and Security.
Turkish President Recep Tayyip Erdogan (R) and Swedish Prime Minister Ulf Kristersson attend a joint press conference in Ankara, Turkey, on Nov. 8, 2022.
Turkish President Recep Tayyip Erdogan (R) and Swedish Prime Minister Ulf Kristersson attend a joint press conference in Ankara, Turkey, on Nov. 8, 2022. MUSTAFA KAYA/XINHUA VIA GETTY IMAGES

Emma Ashford: Hey, Matt! Happy new year to you. It’s our first column of the new year, and we’ve already got a lot to sink our teeth into: an attempted insurrection in Brazil, a change of military leadership in Russia’s war against Ukraine, and NATO member Turkey causing all kinds of problems for other member states.

It's Debatable

Matt Kroenig: Let’s start with Turkey? Is President Recep Tayyip Erdogan going to ever let Finland and Sweden into NATO or what?

EA: Who knows? I suspect that he will relent at some point in the future—perhaps after the Turkish elections in June, or as part of his reelection campaign—and agree to ratify Finland and Sweden’s entry in exchange for Western concessions.

But Erdogan has been increasingly playing both sides in recent years, and it’s not impossible that he could refuse entirely. In addition to his troubled relationship with the United States, Erdogan is one of the few leaders who has managed to keep ties open with both Russia and Ukraine. The Turks are even arming Ukraine while doubling their trade with Russia. And they helped to orchestrate the grain export deal last year between the two sides.

It’s clear that Turkey plays an important role as a diplomatic middleman between Russia and the West. But it’s far less clear why Western leaders tolerate its veto over issues such as NATO membership, at least to me.

MK: Well, before I give my assessment, what do you mean by tolerating its veto? What would you recommend instead: Washington threatening that all options are on the table?

Why continue to defend the Turks? Why should they take shelter under the U.S. nuclear umbrella when they offer nothing in return?

EA: Not everything requires military strikes, you know. But Washington doesn’t have to commit to defending Turkey as part of NATO or give it a bunch of diplomatic and economic concessions to overcome its veto while the government saber-rattles against other NATO allies (e.g., Greece) and invade their neighbors (e.g., Syria). NATO may not have an explicit mechanism for kicking out members, but if there was ever a good case for threatening to do so, it’s Turkey.

Why continue to defend the Turks? Why should they take shelter under the U.S. nuclear umbrella when they offer nothing in return?

MK: Turkey has been a difficult ally in recent years, but Ankara still brings much to the alliance. And I think tolerating its veto is one of the beautiful things about the U.S.-led order. Washington gives smaller allies a full voice in the operation of the alliance. Can you imagine the Soviet Union asking Romania for permission before taking action in the Warsaw Pact?

The best Turkey experts I’ve talked to think that we will get to yes after the election. The Turks have a legitimate complaint. Turkey has accused Nordic countries of sheltering groups that Ankara sees as terrorists. Washington would not appreciate it if NATO allies were providing cover for the Iranian Revolutionary Guard Corps. This issue also helps Erdogan politically in Turkey. There are elections coming up in June, so he will play this for all that it is worth until then. Moreover, Sweden has made some real concessions, including lifting an arms embargo on Turkey, promising to combat terrorism, and distancing itself from Kurdish armed groups. So, my sources say he is likely to quietly approve Sweden’s and Finland’s entry into NATO sometime this summer.

EA: What does Turkey bring to the alliance? Geography seems to me to be the most logical thing—particularly given the country’s strategically important location on the Dardanelles—but I’m not sure that’s sufficient. It was helpful that Turkey invoked the Montreux Convention last year, constraining Russia’s ability to use naval power in Ukraine, but it’s also repeatedly resisted allowing the U.S. military to use Turkish territory or airspace over the last few decades. I’d go as far as to say that Turkey’s geography only benefits NATO when Turkey wants it to.

You can’t take the geo out of geopolitics. Turkey shores up the southern flank of NATO and controls access to the Black Sea. It has one of the largest and most capable militaries in NATO.

MK: You can’t take the geo out of geopolitics. Turkey shores up the southern flank of NATO and controls access to the Black Sea.

Moreover, Turkey has one of the largest and most capable militaries in NATO. It hosts U.S. bases and radars. Washington and Ankara mostly share threat assessments related to Russia, Iran, and terrorism. And it has been a good ally in the not-too-distant past.

EA: And while Turkey has a real problem with terrorism, it’s also true that some of the people that Erdogan wants to have extradited are journalists, and the evidence that others committed crimes is murky. It’s a reminder that Turkey is not just authoritarian but also actively engaged in human rights abuses against Kurdish groups both domestically and in neighboring states. I think you’re probably right that Erdogan will eventually approve this, but I increasingly wonder if it’s worth keeping Turkey inside the tent when the country adds such limited value. You have to balance the geostrategic benefits the country brings to the alliance against the fact that Turkey picks and chooses when it wants to be aligned with NATO.

MK: As I argue above, I think it does bring value to the alliance. I do worry about the decline in democracy under Erdogan, but I am not sure that will last—I am told there is a decent chance he could lose the election in June and step down.

But, speaking about backsliding democracies, what just happened in Brazil?

EA: We spoke at the end of last year about the defeat of incumbent and wannabe strongman Jair Bolsonaro in Brazil’s presidential election, who lost to the leftist Luiz Inácio Lula da Silva. Despite Bolsonaro’s unwillingness to concede, it seemed like the transfer of power went fairly smoothly. On Jan. 8, however, Bolsonaro supporters stormed and ransacked the presidential palace in Brasilia after months of trying to convince the military to stage a coup to reinstate him.

I thought it was really interesting that many in the United States portrayed this insurrection as inspired by Jan. 6 and former U.S. President Donald Trump, even though Brazil itself has a much longer and more complicated history of military dictatorships and democratic backsliding. Jan. 6 was a huge shock in the United States, which has rarely seen organized political violence over the last few decades and has never really been authoritarian.

In Latin America, by contrast, many countries—including Brazil—were military dictatorships until the 1980s. The continent has a history of strongman rulers and of violence against left-leaning political figures. Some experts on civil-military relations in Latin America appear to have been pleasantly surprised that the military refused to back the Bolsonaro supporters en masse.

How did you interpret it?

MK: Well, first and most important, I think it is hilarious that Bolsonaro is hanging out in Orlando, Florida. Can you imagine the screenplay?

(Queue: “When You Wish Upon a Star”)

Narrator: You just undermined the rule of law in one of the world’s largest democracies. What are you going to do now?

Bolsonaro: I’m going to Disney World!

EA: Ha! That is certainly one notable difference between Jan. 6 and this violent incident: Bolsonaro wasn’t even in the country when his supporters tried to storm the presidential palace. Some in the U.S. Congress are calling for Bolsonaro to be extradited back to Brazil, but they’re mostly arguing that he incited the violence over recent months and weeks, not that he was directly involved.

MK: Yes. At first glance, it seems similar to Jan. 6, but there are some important differences. You highlight one. In addition, the rioters’ goals were different. In Brazil, they didn’t seem to be motivated to overturn the democratic process but to smash the levers of government power altogether. Moreover, they seemed to telegraph their intention on social media days in advance and some security forces did not initially do much to resist. In the U.S. case, almost everyone was surprised by the violent insurrection, and the Capitol police fought back valiantly.

Just a few days into 2023, the violence in Brazil seems to be a setback for democracy.

More broadly, though, this episode does interrupt one of 2022’s hopeful trends. For more than 15 years, we have seen the decline of democracy around the world. In the second half of 2022, the autocrats seemed to be on the ropes: Russian President Vladimir Putin, Chinese President Xi Jinping, and the mullahs in Iran all faced domestic resistance to their failed policies. I was even hoping that we might see a fourth democratic wave. But, just a few days into 2023, the violence in Brazil seems to be a setback for democracy.

EA: I’m not so sure about that. I know I’m usually the voice of pessimism here, but in abstract terms, a conservative-leaning former military officer in South America lost an election, his supporters rioted and tried to provoke a military coup against the new left-leaning president, and it all failed. The rioters are under arrest and being charged. Not just that; the military helped to arrest them! Brazil has only been a democracy for 30 years or so. This isn’t nearly as bad as it could be. If you want real examples of democratic backsliding in South America, Peru might be a better one: Institutional gridlock and partisan fighting is the norm and the country has descended into violence in recent weeks as protests against the ousting of former President Pedro Castillo have spread across the country and authorities have responded with deadly force.

MK: You know what, I rarely say this, but you are right. The Biden administration should also reinforce this message by inviting Lula for a state visit to Washington soon to show that the United States supports democracy and hemispheric allies in difficult times.

EA: Speaking of U.S. allies with questionable democratic principles, there’s been an interesting scandal up at the Harvard Kennedy School over the last few weeks related to criticism of Israel. As folks may know, the Kennedy School is one of the top professional schools of government and foreign affairs in the United States and routinely hires former officials, think tankers, and diplomats to teach many of its up-and-coming students about the world of policy.

MK: They also accept mediocre postdocs. I spent an idyllic year there between graduate school and my professorship.

EA: Sounds lovely. Nothing says “idyllic” like Boston in winter, after all.

But when the school’s Carr Center tried to hire the outgoing head of the nongovernmental organization Human Rights Watch, Kenneth Roth, last year, it appears to have been dissuaded from doing so by university administrators and potentially by donors, who allegedly pointed to Human Rights Watch’s criticisms of Israeli security policies during Roth’s tenure, accusing Roth, who is Jewish, as pushing an anti-Israel position. The whole scandal resurfaces a difficult question for policy folks: Is criticism of Israel anti-Semitic?

MK: I have conflicting views on this episode. The academy’s greatest strength is protection of intellectual freedom. Scholars should be able to conduct research or advance points of view that are unpopular or politically incorrect. As a political scientist who has argued for the viability of the military option for Iran and the value of American nuclear superiority, I have a personal stake in upholding this foundational, scholarly principle.

Indeed, if universities start policing points of view, the entire enterprise is dead. In recent years, the policing has tended to go in the other direction with “woke” becoming the official ideology and conservatives silenced.

In this case, however, Roth is just a visiting fellow. He does not enjoy the protections of a tenured academic. In such a case, I think universities are mostly free to do as they wish.

EA: They are free to do it, but should they? Harvard made a similar decision a few years back about Chelsea Manning, rescinding an invitation to visit the Kennedy School as a fellow after outcry from the intelligence and national security communities—including senior members who were working at the Kennedy School at the time. In that case, I think it was clearly the right choice: Inviting someone who has broken the law and leaked classified information to teach Harvard’s aspiring policy wonks sent a terrible message.

But the Roth case seems much more problematic. As head of Human Rights Watch, Roth has been sanctioned and denounced by a dozen different authoritarian states, including China, Russia, and Saudi Arabia. The group even puts out reports criticizing U.S. policy in some areas. Many knowledgeable observers—including faculty at Harvard—agree that the organization didn’t single out Israel. It just applied the human rights standards it applies everywhere to Israeli conduct in Gaza and the West Bank. That shouldn’t be a problematic view; describing it as such is absolutely censorship. And it’s worrying to see one of the United States’ top schools discriminate in this way.

MK: I guess I think the controversy is a bit overblown. Harvard also employs scholars (such as FP columnist Stephen Walt) who have written scathing critiques of Israel. Roth was only up for a temporary appointment. And people lose out on job opportunities all the time for taking stands on controversial issues. Moreover, Human Rights Watch probably did go too far in its assessment of Israel; it’s the only “free” country in the Middle East, according to Freedom House.

I mean, if we want to talk about real human rights violations, let’s talk about Russia.

EA: Hmm. Is it still “whataboutism” if you invoke Russian human rights abuses to deflect from Israeli ones, I wonder?

But we should finish up with updates from Ukraine. The Russian invasion of Ukraine continues, although there’s been very little progress on the ground from either side in recent weeks. Even a suggested Russian truce for Orthodox Christmas went nowhere, as Kyiv judged that it would be far more militarily beneficial to Russia than to Ukraine. Outside Ukraine, however, there have been a few interesting developments.

The debate in the West over whether to provide Ukraine with tanks seems to be moving toward a resolution. A number of countries—including France and the United States—have committed to sending so-called light tanks. This category includes vehicles such as the French AMX-10 RC and the American Bradley, which are relatively mobile armored vehicles used for reconnaissance and transportation.

And just this week, the United Kingdom and Poland have considered sending main battle tanks—the Leopard II and Challenger II, respectively—making them the first Western countries to do so. That could help shape the battlefield in the coming months, allowing Ukraine to retake the initiative, though we’re still talking about pretty small numbers here. I’m skeptical it will make a significant difference now that Russia has managed to reinforce its lines with new conscripts.

MK: I agree, but for different reasons. The West needs to stop pussyfooting around. I agree with former U.S. secretaries of defense and state, Robert Gates and Condoleezza Rice: Time is not on Ukraine’s side. Washington should provide Ukraine with the weapons that it needs to win the war now.

Will tanks really help Ukraine win the war?  These systems will provide a boost to Ukraine, but they’re not a silver bullet.

EA: Again: Will tanks really help Ukraine win the war? Mobility is useful, but the Russians have consolidated their lines and are dug in in relatively defensible positions. These systems will provide a boost to Ukraine, but they’re not a silver bullet. And it’s a significant escalation of Western aid: These systems are clearly not defensive in the traditional sense.

MK: If Ukraine is going to win the war, what they need is a lot more escalation. To quote Rice and Gates: “NATO members also should provide the Ukrainians with longer-range missiles, advanced drones, significant ammunition stocks (including artillery shells), more reconnaissance and surveillance capability, and other equipment. These capabilities are needed in weeks, not months.”

EA: The other interesting news is that Putin has replaced the general in charge of the invasion—Sergei Surovikin—to bring back his crony Valery Gerasimov. Putin portrayed this move as a demotion for Surovikin after the losses of recent months, but in reality, most Russia watchers agree that it was Surovikin who stopped the bleeding and stabilized the Russian position in Ukraine after a bad autumn. Putting Gerasimov—the man who botched the initial invasion in February and March of last year—back in charge seems like a poor choice for Putin.

MK: Poor choices are Putin’s specialty. Apparently, poor choices on sleep habits are mine. It is getting late in Washington, but I want to keep arguing. Are you in?

EA: Thanks, but no tanks.

Emma Ashford is a columnist at Foreign Policy and a senior fellow with the Reimagining U.S. Grand Strategy program at the Stimson Center, an adjunct assistant professor at Georgetown University, and the author of Oil, the State, and War. Twitter: @EmmaMAshford

Matthew Kroenig is a columnist at Foreign Policy and deputy director of the Atlantic Council’s Scowcroft Center for Strategy and Security and a professor in the Department of Government and the Edmund A. Walsh School of Foreign Service at Georgetown University. His latest book is The Return of Great Power Rivalry: Democracy Versus Autocracy From the Ancient World to the U.S. and China. Twitter: @matthewkroenig

foreignpolicy.com

Trends That Will Define the Coming Years

0

They include deglobalization, stagflation and the bursting of the tech bubble.

The world is always changing, but some changes are more important than others. Russia’s invasion of Ukraine will likely be remembered as the start of a new era in geoeconomics. In response to the war, the West launched sanctions against Russia, escalating the economic war the Kremlin began when it blocked Ukraine from trading with the world through its ports. Moscow answered by drastically reducing natural gas exports to Europe. The uncertainty and tit-for-tat measures kicked off an energy crisis. And the war renewed focus on the growing divide between the West and a nascent revisionist bloc led by China and Russia. It is difficult to see a path back to the status quo ante bellum, but several major trends that will define the next decade have become clear.

Protectionism and Global Realignment

For years before COVID-19, China, Russia, Iran and North Korea challenged the economic, financial, security and/or geopolitical order that the United States and its allies created after World War II. The era of relentless globalization had started to slow or even reverse. The pandemic kicked things into overdrive, accelerating reshoring and so-called friendshoring and depriving developing economies of foreign investment.

The war in Ukraine and its economic aftereffects are squeezing developing countries even more. In 2022, most of them put off making a choice between the West and Russia, hoping for a resolution to the conflict that would ease their economic pain. A case in point is Hungary, which, like many of these countries, depends on Russian energy and other commodities to sustain its economy and thus is wary of breaking ties with Moscow. Budapest has sought to slow the progression of Western sanctions against Russia. Others have avoided adopting anti-Russia sanctions altogether.

For Europe, the conflict between Russia and the West has shaken public and corporate confidence about the near future and made it nearly impossible to do business with Russian entities. Elsewhere, businesses expend time and resources checking whether their operations will incur sanctions, looking for alternatives whenever possible. The Black Sea is a de facto war zone, which has the upside of encouraging investment in overland infrastructure and the downside of making maritime trade more expensive.

As important as developments in Europe are, China and its internal stability may be the more consequential economic challenge in 2023. Facing growing protests late in the year, the Chinese government abandoned its zero-COVID policy with no apparent plan B. Official data is sparse and unreliable, and local and regional governments have been put in charge of managing the situation. It is unclear whether this will become a headache for Chinese leader Xi Jinping, especially since it falls between the start of the political transition in November and its end in March, when most officials will have their new posts confirmed. Meanwhile, the United States is escalating its trade war with China.

The result is likely to be a fragile economic recovery for China in 2023. The enduring weakness of the real estate sector has outweighed positive impulses in other economic areas, and fear of a financial crisis is weighing on private investment. Increasing youth unemployment adds a dangerous element to the mix. Beijing has taken steps recently to solve the real estate sector’s liquidity crisis, but it needs political stability for the measures to be effective.

This is not good news for the global economy. As much as the West would like to be shielded from events in China, Europe and the U.S. still depend on Chinese manufacturing of important inputs. Chinese lockdowns created kinks in supply chains, and the country’s political and economic instability could prolong them. Consumption and industrial activity in the U.S. and Europe are already in retreat, and there’s no end in sight to the energy crisis. A crisis in China would only make things worse.

Stagflation and Greenflation

In addition to the global economic slowdown, for the first time since the 1970s the world is simultaneously facing high inflation. The drivers of this bout of inflation include excessively loose monetary and fiscal policies that were kept in place for too long, the restructuring of global trade caused by the pandemic, and the sharp spike in the cost of energy, industrial metals, fertilizers and food as a result of Russia’s invasion of Ukraine. Angered by the unequal distribution of the gains of globalization, voters demanded more government support for workers and those left behind. However well-intentioned, such policies risk an inflationary spiral as wages and prices struggle to keep pace with one another. Rising protectionism also restricts trade and impedes the movement of capital, limiting improvements on the supply side.

To the extent that the energy crisis is causing high inflation, investment in renewables will mitigate inflationary pressure. Renewable capacity will take time to develop, however, and in the meantime, there is underinvestment in fossil fuel capacity. The latter will take priority. Moreover, the green transition will require the development of new supply chains for certain metals and will increase the cost of energy generally, creating what’s been termed “greenflation.”

This coincides with a rapidly aging population not only in developed countries but also in China and some other emerging economies. Young people tend to produce more, while older people spend their savings and consume more services. And due to the market uncertainty caused by the pandemic and the war in Ukraine, young people are producing less and reluctant to invest, which translates into a general economic slowdown. Therefore, just as the global economy will continue fragmenting into 2023, so will inflation persist.

Future of Tech

The war in Ukraine has caused disruption also in the tech industry. While most sectors have been impacted by declining investment and the challenging state of affairs overall, tech appears to be the hardest hit. Twitter, for example, has cut its workforce by 50 percent, and Facebook parent company Meta is letting go of 11,000, about 13 percent, of its employees. Amazon reportedly cut 10,000 jobs, representing about 1 percent of its global workforce. Meanwhile, FTX, the second-largest cryptocurrency exchange in the world, recently valued at $32 billion, has imploded. The full fallout of its collapse is still unclear, but other crypto firms have already felt the effects.

Gone are the days of the early 2000s, when global markets were relatively stable and supply chains built on cheap labor were reliable. In those times, companies increasingly depended on the internet to grow their business, and tech firms benefited from low interest rates. But the factors that helped propel the fast growth of the early 2000s are today progressively volatile, as the global economy hobbles through the early stages of restructuring.

Like companies in other sectors, many tech businesses won’t recover, while others will adapt and bounce back slowly. New opportunities will arise. The restructuring of manufacturing and supply chains will require technology, and automation will increase, especially as the population ages. More important, governments will likely seize the opportunity to steer the tech industry in specific directions. There has been much talk about the role of social media in politics and in shaping policy, and as a result, lawmakers have tried to regulate things like privacy and competition as they relate to social media platforms. Cybersecurity is also an increasingly concerning issue for governments worldwide, and will likely continue to be as the sophistication of cyberattacks increases. Governments will therefore be pushed to become more assertive in regulating tech beyond its military applications.

Conclusion

The major trends in geoeconomics for 2023 and beyond are interconnected. The challenges they pose will require a systematic, coherent approach, but the political leadership in countries around the world is struggling to keep up. The speed of the change requires a different toolset than governments are used to, leaving them trying, and sometimes failing, to adapt to new realities. Cooperation is increasingly difficult, but it has actually grown stronger in some limited areas, like the West’s economic war against Russia following the Ukraine invasion.

Thus, even as deglobalization gains momentum, interdependency isn’t going away completely. Restructuring itself will be a global process. There’s just no avoiding the fact that the world today is interconnected in ways never seen before. Different perspectives will need to be reconciled, and people’s place in society beyond their economic value as consumers and political value as voters will have to be acknowledged. Human behavior, and therefore state behavior, is driven by everything from politics and economics to culture and psychology and even technology. This complexity will drive the challenges, and potential solutions, of tomorrow.

Antonia Colibasanu is Geopolitical Futures’ Chief Operating Officer. She is responsible for overseeing all departments and marketing operations for the company. Dr. Colibasanu joined Geopolitical Futures as a senior analyst in 2016 and frequently speaks on international economics and security topics in Europe. She has published several works on geopolitics and geoeconomics, including Contemporary Geopolitics and Geoeconomics and 2022: The Geoeconomic Roundabout. She is also lecturer on international relations at the Romanian National University of Political Studies and Public Administration. Prior to Geopolitical Futures, Dr. Colibasanu spent more than 10 years with Stratfor in various positions, including as partner for Europe and vice president for international marketing. Prior to joining Stratfor in 2006, Dr. Colibasanu held a variety of roles with the World Trade Center Association in Bucharest. Dr. Colibasanu holds a Doctorate in International Business and Economics from Bucharest’s Academy of Economic Studies, where her thesis focused on country risk analysis and investment decision-making processes within transnational companies. She also holds a Master’s degree in International Project Management. She is an alumna of the International Institute on Politics and Economics at Georgetown University.

World Economic Forum declares new crises

0

Professor Joyeeta Gupta speaks during the “Leading the Charge through Earth’s New Normal” presentation at the World Economic Forum’s annual meeting in 2023. (WEF/Released)

JANUARY 18, 2023  

The “climate crisis” has evolved into a “planetary,” “safety” and “justice” crisis, as well as a crisis of the spirit, according to a recent presentation at the World Economic Forum’s annual meeting.

Climate change has long been a priority of the World Economic Forum, which brings together hundreds of world leaders every year to consider new policies to manage the global system. The international organization is holding its 53rd annual meeting in Davos, Switzerland this week.

Professor Joyeeta Gupta followed up to describe how the “planetary crisis” is also multiple other types of crises, as well.

READ MORE: Elon Musk attacks World Economic Forum

Later, Fawn Sharp, the president of the National Congress of American Indians, declared that the planetary, safety and justice crisis is also a crisis of the spirit.

“Our faith leaders, they know that this crisis is much more than physical and environmental schisms,” she said. “We have a deeply rooted spirit as a people that is in desperate need of healing and restoration, and we must look to our almighty creator to find our proper place in humanity.”

Their comments came during a panel discussion called “Leading the Charge through Earth’s New Normal,” one of dozens being held at the WEF’s annual meeting this week. The full presentation is viewable on the WEF’s website.

The panel brought together several speakers, including former Vice President Al Gore and the cellist Yo-Yo Ma, to consider what “visionary leadership is needed for systems thinking, transformative solutions and global collaboration to build a more inclusive, prosperous and sustainable future.”

After Rockström and Gupta’s opening speech about the planetary, safety and justice crisis, they were thanked for their “very grim but grounded analysis” by Gim Huay Neo, head of the WEF’s Centre for Nature and Climate.

americanmilitarynews.com

Σχετίζεται η πώληση F-16 στην Τουρκία και F-35 στην Ελλάδα;

0

F-16 στην Τουρκία και μαχητικά stealth 5ης γενιάς F-35 Lightning II στην Ελλάδα

Του Paul Iddon

Η κυβέρνηση Μπάιντεν ευελπιστεί να δώσει το Κογκρέσο την έγκρισή του τόσο για την πώληση αναβαθμισμένων F-16 στην Τουρκία όσο και μαχητικών stealth 5ης γενιάς F-35 Lightning II στην Ελλάδα. Εάν το Κογκρέσο δώσει το πράσινο φως, αυτές οι συμφωνίες –ύψους πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων– θα έχουν σημαντικές επιπτώσεις στην ισορροπία δυνάμεων στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, η οποία αποκάλυψε το θέμα, η αμερικανική κυβέρνηση ελπίζει ότι εφόσον εγκριθεί η πώληση των F-16 στην Τουρκία, με τη σειρά της η Άγκυρα θα υπαναχωρήσει από τις αντιρρήσεις της για την ένταξη της Φινλανδίας και της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ. Η Τουρκία έχει μπλοκάρει την εισδοχή και των δύο σκανδιναβικών χωρών, απαιτώντας να διακόψουν τους δεσμούς τους με διάφορες κουρδικές αυτονομιστικές ομάδες. Πάντως, αξιωματούχοι της Ουάσιγκτον δήλωσαν στην WSJ ότι η έγκριση από το Κογκρέσο για την πώληση των F-16 “εξαρτάται από τη συναίνεση της Τουρκίας” στην ένταξη του Ελσίνκι και της Στοκχόλμης στη Βορειοατλαντική Συμμαχία.

Η Τουρκία ζήτησε για πρώτη φορά να αγοράσει 40 καινούργια αεροσκάφη F-16 Block 70 και 79 κιτ εκσυγχρονισμού για τα “γερασμένα” F-16 της τον Οκτώβριο του 2021, σε μια συμφωνία αξίας 20 δισ. δολαρίων. Επέλεξε να αγοράσει περισσότερα F-16, καθώς είχε αποπεμφθεί από το πρόγραμμα παραγωγής F-35 το 2019 και μπλοκαριστεί από τις αγορές αεροσκαφών μετά την παραλαβή των ρωσικών πυραυλικών συστημάτων αεράμυνας S-400. Η Άγκυρα σχεδίαζε να αγοράσει έως και 100 F-35 για την πολεμική της αεροπορία.

Τα τελευταία χρόνια, η Ελλάδα εξέταζε το ενδεχόμενο να αγοράσει 20-40 μαχητικά F-35. Η Ουάσινγκτον πιθανότατα θα ενέκρινε οποιοδήποτε αίτημα της Αθήνας για αυτά τα αεροσκάφη. Το ίδιο δεν μπορεί να ειπωθεί για το τουρκικό αίτημα για τα F-16.

Εδώ και καιρό ο Τζο Μπάιντεν τάσσεται υπέρ της πώλησης νέων F-16 στην Τουρκία και έχει επανειλημμένα εκφράσει την αισιοδοξία του ότι μπορεί να αποσπάσει την έγκριση του Κογκρέσο. Στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ που πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο του 2022 στη Μαδρίτη, ο Αμερικανός πρόεδρος επισήμανε ότι η πώληση των F-16 δεν θα αποτελούσε “αντάλλαγμα” για την ένταξη της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ, η οποία απαιτεί ομόφωνη συναίνεση από τα κράτη-μέλη της Συμμαχίας.

Μετά το δημοσίευμα της WSJ, ο πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας, ο δημοκρατικός Μπομπ Μενέντεζ, εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία καλωσόρισε τη συμφωνία για τα ελληνικά F-35, αλλά τάχθηκε “σθεναρά” κατά της πώλησης οποιουδήποτε “νέου αεροσκάφους F-16 στην Τουρκία”.

Ο Μενέντεζ έχει ευρύτερες αντιρρήσεις για την πώληση αμερικανικών όπλων στην Τουρκία, που οφείλονται από τις ασκήσεις καταστολής του Ταγίπ Ερντογάν στα ανεξάρτητα ΜΜΕ και στα αντιπολιτευτικά κόμματα της Τουρκίας μέχρι και τις συναλλαγές του Τούρκου προέδρου με τη Ρωσία. Επομένως, είναι πιθανόν να μην δώσει την έγκρισή του σε αυτήν τη συμφωνία, ακόμη και αν η Άγκυρα δεχθεί να ανταλλάξει το δικό της “ναι” στην ένταξη Σουηδίας και Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ.

Η απόκτηση των F-35, σε συνδυασμό με την προμήθεια δύο δωδεκάδων μαχητικών 4ης-5ης γενιάς Rafale F3R από τη Γαλλία και την αναβάθμιση σε Block 72 του μεγαλύτερου μέρους του στόλου των F-16, θα προσδώσει στην Ελληνική Πολεμική Αεροπορία τεχνολογικό πλεονέκτημα έναντι του πολύ μεγαλύτερου –σε αριθμό– τουρκικού στόλου μαχητικών. Και αυτό θα ισχύει ακόμη και αν η Τουρκία πάρει εντέλει τα F-16.

“Το δημοσίευμα της WSJ είναι εξαιρετικά σημαντικό, διότι αποτελεί ένδειξη ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να υπερέχει σε στρατιωτικό επίπεδο μακροπρόθεσμα”, μου επισήμανε ο Γιώργος Τζογόπουλος, ανώτερος συνεργάτης στο Centre International de Formation Européenne (CIFE).

“Πριν από μερικά χρόνια, θα ήταν αδιανόητο και να φανταστούμε ακόμη ότι οι ΗΠΑ θα πουλούσαν πιο προηγμένα οπλικά συστήματα στην Ελλάδα – και όχι στην Τουρκία”, τόνισε ο ίδιος.

Όπως είπε, “το γεγονός ότι τώρα αναλύουμε την πιθανή πώληση των F-35 στην Ελλάδα και των F-16 στην Τουρκία σκιαγραφεί τη νέα, πρωτοφανή τάση που αναδεικνύει κάποιες αναπροσαρμοσμένες προτεραιότητες της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο”.

Ο κ. Τζογόπουλος πιστεύει ότι η πιθανή πώληση F-16 στην Τουρκία “πρέπει να μπει σε ένα πλαίσιο και να μην συζητηθεί μεμονωμένα”.

“Αυτό που έχει σημασία είναι ποια χώρα θα μπορούσε να διατηρήσει το ποιοτικό στρατιωτικό πλεονέκτημα μακροπρόθεσμα, μια συζήτηση που υπερβαίνει τις υπό εξέταση πωλήσεις F-16 και F-35”, είπε. “Αυτό είναι το βασικό ερώτημα και όχι το αν θα συνεχιστεί η αμερικανο-τουρκική στρατιωτική συνεργασία”.

Ο ίδιος περιέγραψε την Τουρκία ως ένα μέλος του ΝΑΤΟ που “συμπεριφέρεται αυτόνομα” σε πολλά μέτωπα.

“Οι ΗΠΑ δεν θέλουν να χάσουν την Τουρκία, αλλά αξιολογούν τις στρατηγικές τους αποφάσεις με βάση τις νέες πραγματικότητες που διαμορφώνονται”, τόνισε. “Ακόμα κι έτσι, οι αξιωματούχοι του Κογκρέσο (ιδίως ο γερουσιαστής Μενέντεζ) παραμένουν δύσπιστοι απέναντι στα κίνητρα της Τουρκίας. Μια πιθανή πώληση F-16 (και άλλων οπλικών συστημάτων στο μέλλον) δεν θα δώσει τέλος σε μια σειρά από περίπλοκες διαδικασίες”.

“Η ικανότητα των ΗΠΑ να συνδέσουν –πρακτικά– την πώληση (ή τις πωλήσεις) στρατιωτικού εξοπλισμού στην Τουρκία με τη διατήρηση της σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο και την προσήλωση των επιλογών της Άγκυρας στον δυτικό προσανατολισμό θα αξιολογηθεί στο μέλλον”, πρόσθεσε. “Αυτό είναι που θα μετρήσει και καθορίσει την αμερικανική κυριαρχία στην περιοχή”.

Ο κ. Τζογόπουλος κατέληξε λέγοντας ότι η “διαπραγματευτική τακτική” της Τουρκίας υπερβαίνει το αίτημα ένταξης της Φινλανδίας και Σουηδίας στο ΝΑΤΟ.

“Το πραγματικό πρόβλημα για τις ΗΠΑ είναι πώς θα διαμορφώσουν πολιτικές που δεν θα δίνουν τη δυνατότητα στην Άγκυρα να επιμένει στην ίδια μεθοδολογία ‘παζαρέματος’, ειδικά εντός της Βορειο-Ατλαντικής Συμμαχίας, τόνισε. “Έάν η Τουρκία σημειώσει μια πρώτη επιτυχία, η κυβέρνησή της θα ενθαρρυνθεί να πετύχει άλλη μία, και άλλη μία, και άλλη μία, πάντα με την ίδια μέθοδο”.

“Ευθύνη της Ουάσιγκτον είναι να διασφαλίσει αφενός τη διεύρυνση του ΝΑΤΟ και αφετέρου τον εξορθολογισμό της τουρκικής συμπεριφοράς – όπως τις απειλές που εξαπολύει καθημερινά εναντίον ενός άλλου κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ, της Ελλάδας”.

Ο Suleyman Ozeren, καθηγητής στο Αμερικανικό Πανεπιστήμιο και συνεργάτης στο Orion Policy Institute, επισήμανε ότι η κυβέρνηση Μπάιντεν τασσόταν υπέρ της πώλησης F-16 στην Τουρκία πριν και από την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022.

“Με την προσθήκη του όρου περί συναίνεσης της Τουρκίας στην ένταξη της Φινλανδίας και Σουηδίας στο ΝΑΤΟ, η κυβέρνηση Μπάιντεν στοχεύει να ασκήσει μεγαλύτερη πίεση στην Άγκυρα και ταυτοχρόνως να υπερθεματίσει με ένα πιο ισχυρό επιχείρημα ενώπιον του Κογκρέσου”, πρόσθεσε ο Ozeren. “Η  Ουάσιγκτον θέλει  να ‘γλυκάνει’ τη συμφωνία εντάσσοντας σε αυτή και την πώληση των F-35 στην Ελλάδα, ώστε να καμφθεί η αντίσταση του Κογκρέσο”.

Επιπλέον, ο Ozeren εκτιμά ότι οι εν λόγω διμερείς συμφωνίες αποσκοπούν στο να διατηρηθεί η ισορροπία δυνάμεων μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας, αλλά σημείωσε ότι η ισορροπία η πλάστιγγα έχει γείρει προς την ελληνική πλευρά τα τελευταία χρόνια.

“Με την πώληση των F-35 στην Ελλάδα, οι ΗΠΑ δίνουν το πάνω χέρι στην Ελλάδα”, τόνισε. “Αν δεν αλλάξει η περιφερειακή πολιτική της Άγκυρας, η βραχυπρόθεσμη στρατηγική των ΗΠΑ μοιάζει περισσότερο με μια προσπάθεια να αντισταθμίσει την ισχύ της Τουρκίας στην περιοχή ενισχύοντας την Ελλάδα, παρά με το να δημιουργήσει μια ισορροπία δυνάμεων μεταξύ των δύο χωρών”.

Ενώ κάτι τέτοιο είναι εφικτό, η κυβέρνηση Μπάιντεν δεν θέλει να αποξενώσει εντελώς την Τουρκία, δεδομένης της κρίσιμης θέσης της τόσο στο πλαίσιο της ΝΑΤΟϊκής Συμμαχίας όσο και ευρύτερα στην περιοχή.

“Ως εκ τούτου, η Ουάσιγκτον προσπαθεί να βρει έναν τρόπο ώστε να ικανοποιήσει όλα τα μέρη που εμπλέκονται στη διαδικασία”, επισήμανε ο Ozeren. “Η κρίση των S-400 προκάλεσε έντονη δυσπιστία ως προς τη θέση της Τουρκίας για τις σχέσεις της με τις ΗΠΑ· για να μεταστραφεί αυτό το κλίμα, θα πρέπει η Άγκυρα να προχωρήσει σε σημαντικές αλλαγές τόσο στην εξωτερική όσο και στην εσωτερική της πολιτική”.

Η Τουρκία είχε επιλέξει να χρησιμοποιήσει το θέμα της ένταξης της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ ως μοχλό πίεσης από την πρώτη μέρα, καθώς το θεωρούσε πολιτικά ωφέλιμο για την ίδια στο διεθνές περιβάλλον αλλά και για εσωτερική κατανάλωση.

“Ωστόσο, οι πολιτικοί που έχουν τη δυνατότητα να ασκήσουν βέτο στη συμφωνία για τα F-16 θεωρούν ότι η μπάλα βρίσκεται στο γήπεδο της Άγκυρας”, υπογράμμισε ο Ozeren.

“Με το να εμμένει πεισματικά στη στάση της, η Άγκυρα θα μπορούσε να αποδυναμώσει και άλλο τη θέση της, δίνοντας ερείσματα στους παράγοντες που αντιτίθενται στην πώληση των F-16”.

Πηγή: Forbes

Η συνωμοσία του Κωνσταντίνου για την «εξουδετέρωση Καραμανλή» – Η αποκάλυψη της «Κ»

7

Όπως είχε αποκαλύψει η «Κ» το 2021, έγγραφα από το Αρχείο Κωνσταντίνου Καραμανλή έριξαν φως στις ζυμώσεις της περιόδου 1975-1978 για την ανατροπή του τότε πρωθυπουργού, σχέδιο που προέβλεπε ακόμη και τη δολοφονία του.

Τον Ιούλιο του 2021 η «Καθημερινή» είχε δημοσιεύσει μια συγκλονιστική έρευνα για το σχέδιο δολοφονίας του Κωνσταντίνου Καραμανλή και ανατροπής του δημοκρατικού πολιτεύματος μέσα από ένα στρατιωτικό πραξικόπημα. Αξιοποιώντας τα αρχεία του Κωνσταντίνου Καραμανλή, αποκάλυψε μια εκπληκτική ιστορία με πρωταγωνιστές τον τέως βασιλιά Κωνσταντίνο, τον πιστό του υπασπιστή συνταγματάρχη Μιχαήλ Αρναούτη και τις βρετανικές μυστικές υπηρεσίες. Οταν εκδόθηκαν τα 12τομα «Αρχεία Καραμανλή» το 1997 συμπεριελήφθη η πληροφορία ότι ο Καραμανλής ενημερώθηκε το 1975 για σχεδιαζόμενο βασιλικό πραξικόπημα εναντίον του από τον διοικητή του στόλου αντιναύαρχο Σπύρο Κονοφάο. Δύο χρόνια αργότερα, το 1999, εκδόθηκε το βιβλίο του Λεωνίδα Παπάγου «Σημειώσεις 1967-1977». Ο πρέσβης και υιός του Αλέξανδρου Παπάγου, ο οποίος είχε συνεργαστεί με τον βασιλιά Κωνσταντίνο, σημείωνε ότι ο Αρναούτης σχεδίαζε πραξικόπημα κατά του Καραμανλή το 1975 και στη συνωμοσία αυτή είχε επιχειρήσει ανεπιτυχώς να μυήσει τον ναύαρχο Ι. Βασιλειάδη. Ο Βασιλειάδης, που δεν βρίσκεται πλέον εν ζωή, όπως άλλωστε και ο Παπάγος, είχε επιβεβαιώσει αυτή την πληροφορία το 1999, αμέσως μετά την έκδοση του βιβλίου του Παπάγου.

Η «Κ» αποκάλυψε ότι η συνωμοσία δεν ήταν στιγμιαία, αλλά διατηρούνταν ενεργή επί δυόμισι χρόνια και ότι κατά τη διάρκεια των προετοιμασιών συζητήθηκε ακόμα και το ενδεχόμενο δολοφονίας του Κωνσταντίνου Καραμανλή καθώς και άλλων πολιτικών. Είναι μία σκοτεινή υπόθεση η οποία ξεκινάει το φθινόπωρο του 1975 και συνεχίστηκε έως τις αρχές του 1978. Συγκλονιστική όμως είναι και η αποκάλυψη πως οι βρετανικές μυστικές υπηρεσίες είχαν εγκαταστήσει σύστημα καταγραφής των συνομιλιών του τέως βασιλιά Κωνσταντίνου στο Λονδίνο. Ετσι, τον κατέγραψαν σε μαγνητοταινίες όταν συναντήθηκε με απεσταλμένους αξιωματικών οι οποίοι συνωμοτούσαν στην Αθήνα και έδωσαν όλες τις πληροφορίες –αλλά όχι τις μαγνητοταινίες– στον Καραμανλή. Την όλη υπόθεση χειρίστηκε ο διπλωμάτης Πέτρος Μολυβιάτης, εξ απορρήτων από τότε του Ελληνα πρωθυπουργού και διευθυντής του πολιτικού γραφείου.

Η συνωμοσία του Κωνσταντίνου για την «εξουδετέρωση Καραμανλή» – Η αποκάλυψη της «Κ»-1
Τα πρόσωπα της υπόθεσης: Aπό το φθινόπωρο του 1975 ο τέως βασιλιάς Κωνσταντίνος φέρεται να συμμετείχε σε ζυμώσεις για την ανατροπή της ελληνικής κυβέρνησης, με δράσεις που προέβλεπαν ακόμη και πολιτικές δολοφονίες. Μάλιστα, αναφέρεται ότι ο τέως βασιλιάς ζήτησε από συνομιλητή του «όπως χαρισθή η ζωή του κ. Αβέρωφ» με τον οποίον τον συνέδεε παλαιά φιλία. Πρωταγωνιστής των επαφών με αξιωματικούς των ενόπλων δυνάμεων ήταν ο υπασπιστής του Κωνσταντίνου, Μιχαήλ Αρναούτης (δεξιά).

Οι πληροφορίες του Ράλλη

Η συνωμοσία του Κωνσταντίνου για την «εξουδετέρωση Καραμανλή» – Η αποκάλυψη της «Κ»-2Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ενημερώθηκε για πρώτη φορά για τις κινήσεις του τέως βασιλιά Κωνσταντίνου προκειμένου να τον ανατρέψει από τον υπουργό του Γεώργιο Ράλλη στις αρχές Οκτωβρίου του 1975. Ο αξιωματικός του Ναυτικού Βασιλειάδης τον πληροφόρησε πως τον πλησίασε ο στενός συνεργάτης του Κωνσταντίνου, Αρναούτης, για να του πει ότι «οργανώνεται κίνημα στον Στρατό για την ανατροπή του Καραμανλή και την επαναφορά του τέως Βασιλέως». Ο Αρναούτης διαβεβαίωσε τον Βασιλειάδη ότι ο Κωνσταντίνος «έχει ήδη εξασφαλίσει την παρέμβαση του Σάχη για να συγκρατήσει την Τουρκία» και ότι, επίσης, «ο Σάχης θα τον ενισχύσει οικονομικά». Οπως έγραψε ο ίδιος ο Καραμανλής σε σημείωμα που συμπεριέλαβε στο αρχείο του, έπειτα από λίγες ημέρες ένας άλλος υπουργός του, ο Ευάγγελος Αβέρωφ πληροφορήθηκε μέσω του στρατηγού Ντάβου που ήταν ήδη αρχηγός του ΓΕΣ, ότι ο Αρναούτης είχε πλησιάσει και έναν στρατηγό για να τον μυήσει. Η ροή των πληροφοριών συνεχίστηκε με τον αρχηγό του Στόλου Σπύρο Κονοφάο να ενημερώνει τον Καραμανλή για παρόμοιες κινήσεις του υπασπιστή του Κωνσταντίνου. [1]

Η αναφορά του αρχηγού Στόλου

Η συνωμοσία του Κωνσταντίνου για την «εξουδετέρωση Καραμανλή» – Η αποκάλυψη της «Κ»-3Σχετική αναφορά δόθηκε στον τότε πρωθυπουργό Κωνσταντίνο Καραμανλή από τον διοικητή του Στόλου, αντιναύαρχο Σπύρο Κονοφάο, ο οποίος ήταν από τις ηγετικές μορφές του αντιδικτατορικού κινήματος του Ναυτικού το 1973. Τον Κονοφάο ενημέρωσε ο αρχιμηχανικός του Στόλου, πλοίαρχος Παναγιωταρέας, ότι τον πλησίασε ο Αρναούτης τον Οκτώβριο του 1975. Ισχυρίσθηκε ότι η Ελλάδα είχε απομονωθεί από τη Δύση και πως η κυβέρνηση Καραμανλή έδειχνε «ανοχή εις τον διασυρμόν των Ενόπλων Δυνάμεων». Οι εξελίξεις αυτές «οδήγησαν σημαντικόν αριθμόν Αξιωματικών του Στρατού Ξηράς, υπηρετούντων κυρίως εις Ανατολικήν Μακεδονίαν και Θράκην, εις την απόφασιν όπως επέμβουν προκειμένου να διασώσουν την χώραν εκ της επαπειλούμενης καταστροφής», τόνισε ο Αρναούτης και πρόσθεσε πως «προς την ανάγκην τοιαύτης επεμβάσεως τάσσεται και ο τέως Βασιλεύς».

Ο Αρναούτης ξεκαθάριζε επίσης πως «η επέμβασις αυτή θα πραγματοποιηθή ανεξαρτήτως της συμμετοχής εις ταύτην του Ναυτικού και της Αεροπορίας, οιαδήποτε δε αντίδρασις θα αντιμετωπισθή διά των όπλων». Ο έμπιστος άνθρωπος του Κωνσταντίνου προέβλεψε ότι το πραξικόπημα θα εκδηλωνόταν τον Φεβρουάριο του 1976 και ότι «θα είχε προηγηθεί η πολιτική ή φυσική εξουδετέρωσις του Προέδρου της Κυβερνήσεως ή η σύναψις ατιμωτικής συμφωνίας διά την Κύπρον». Εκανε λόγο δηλαδή ακόμη και για δολοφονία του Κωνσταντίνου Καραμανλή. Το σχέδιο προέβλεπε ότι θα διεξαγόταν δημοψήφισμα, προφανώς για την επαναφορά της μοναρχίας, εντός 15-30 ημερών και βουλευτικές εκλογές εντός περίπου οκτώ μηνών.

Ο Παναγιωταρέας και δύο ακόμη αξιωματικοί που παρευρέθηκαν στη συνάντηση με τον Αρναούτη διατύπωσαν αμφιβολίες για το αν ο τέως βασιλιάς συμφωνούσε με τα σχέδια του υπασπιστή του. Κατόπιν αυτού ο Κονοφάος έδωσε άδεια στον Παναγιωταρέα να πάει στο Λονδίνο και να συναντηθεί με τον Κωνσταντίνο, τη Δευτέρα 13 Οκτωβρίου 1975. Στη συνάντηση αυτή, έγραφε ο Κονοφάος στο απόρρητο σημείωμά του προς τον Καραμανλή, «ο τέως Βασιλεύς επιβεβαίωσε βασικώς τα λεχθέντα υπό του Συνταγματάρχου ε.α. Αρναούτη». Υπήρχαν κάποιες διαφωνίες αλλά ήταν ελάσσονος σημασίας. Ο τέως βασιλιάς ανέθεσε στον Παναγιωταρέα να ενημερώσει τον Κονοφάο και να γνωστοποιήσει τις αντιδράσεις του στον Αρναούτη όταν αυτός θα πήγαινε πάλι στην Αθήνα.

Ο Αρναούτης δεν έφτασε όμως ποτέ στην Αθήνα με το πρόσχημα ότι παρακολουθείται και οργάνωσε νέα συνάντηση του Παναγιωταρέα με τον βασιλιά στο Λονδίνο, στις 16 Νοεμβρίου 1975. Εκεί του ξεκαθάρισε ότι ο αρχηγός του Στόλου δεν συζητάει καν τη συμμετοχή σε πραξικόπημα και ότι ο Στόλος θα αντιστεκόταν με κάθε μέσο σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Ο Κωνσταντίνος απάντησε πως επειδή και η Αεροπορία διαφωνούσε «ο ίδιος ουδεμία περαιτέρω ανάμειξιν θα είχε» και ισχυρίσθηκε ότι τον «επεσκέφθη εκπρόσωπος της Αμερικανικής κυβερνήσεως, ο οποίος τόνισεν ότι κατά πληροφορίας του ο Στρατός προτίθεται να ανατρέψει την Ελληνικήν κυβέρνησιν, διεδήλωσε την εμπιστοσύνην με την οποία τον περιβάλλει η Αμερικανική κυβέρνησις και συνέστησεν όπως ηγηθή των Ενόπλων Δυνάμεων ώστε να μειωθούν οι κίνδυνοι οι οποίοι διαγράφονται». [2]

Το σημείωμα Παναγιωταρέα

Στο ενημερωτικό σημείωμα που συνέταξε ο Παναγιωταρέας μετά τη συνάντηση με τον βασιλιά στο σπίτι του στο Λονδίνο, ανέφερε ακόμη ότι ο Κωνσταντίνος του είπε πως «συναντήθη με τον Βρετανό πρωθυπουργόν, ο οποίος του είπε ότι κατά την άποψίν του θα έχη να διαδραματίση εκ νέου σοβαρόν ρόλον εις την Ελλάδα, διότι δεν υφίσταται ετέρα πολιτική προσωπικότης εξαιρέσει Καραμανλή».

Ο βασιλιάς ήταν στενοχωρημένος γιατί είχε ταξιδέψει στο Ιράν και στη Σαουδική Αραβία για να εξασφαλίσει δάνειο 2 δισ. δολαρίων, τα οποία θα χρησιμοποιούσε αν κατάφερνε να επανέλθει στον θρόνο. Ο Παναγιωταρέας σχολίασε ότι ο «Βασιλεύς εφαίνετο απογοητευμένος και καταβεβλημένος, εν αντιθέσει προς την προηγούμενη συνάντησίν των καθ’ ην η στάσις του ήτο αποφασιστική».

Ο Καραμανλής έστειλε μετά από αυτές τις πληροφορίες ως απεσταλμένο, στις αρχές του 1976, τον Λεωνίδα Παπάγο, ο οποίος ήταν παλαιότερα συνεργάτης του Κωνσταντίνου. «Τον παρακάλεσα να μεταβεί στο Λονδίνο και να συστήσει στον τέως βασιλέα να πάψει να συνωμοτεί», έγραφε στο σημείωμά του ο Καραμανλής και συνέχιζε: «Ο κ. Παπάγος επανελθών μού είπε ότι πράγματι ο τέως βασιλέας συναντήθη με τον Παναγιωταρέα αλλά ότι η συζήτηση αφορούσε την γενική κατάσταση της Ελλάδος και δεν ήτο συνωμοτική. Εν συνεχεία ο τέως βασιλεύς εκάλεσε τον Αρναούτη και ζήτησε πληροφορίες για τα καταγγελλόμενα εις βάρος του. Ούτος τον εβεβαίωσε ότι είχε πράγματι στην Αθήνα τις επαφές που κατήγγειλε ο Παναγιωταρέας. Ο κ. Παπάγος μου είπε επίσης ότι ο τέως Βασιλεύς τη στιγμή που του μετέφερε το μήνυμά μου βρέθηκε σε κατάσταση αμηχανίας και απογοητεύσεως». [3]

Οι Βρετανοί ενημερώνουν τον Καραμανλή

Λίγους μήνες αργότερα, στις 14 Οκτωβρίου 1976, ο Βρετανός πρέσβης στην Ελλάδα σερ Φράνσις Μπρουκς Ρίτσαρντς [4] επισκέφθηκε έπειτα από αίτημά του τον πρωθυπουργό Κωνσταντίνο Καραμανλή και τον ενημέρωσε πως ο Κωνσταντίνος ήταν σε επαφή με συνωμότες στην Αθήνα και πως ο ίδιος «δεν έχει την πρωτοβουλία της συνωμοσίας, τηρείται όμως ενήμερος και ασφαλώς δεν την αποθαρρύνει». Σε απόρρητο σημείωμα που έγραψε αργότερα ο διευθυντής του πολιτικού γραφείου του πρωθυπουργού πρέσβης Πέτρος Μολυβιάτης ανέφερε πως, σύμφωνα με τον Βρετανό διπλωμάτη, «η Αγγλική κυβέρνησις δεν γνωρίζει ποίοι είναι οι συνωμοτούντες εις την Ελλάδα. Εκτιμά όμως, βάσει των πληροφοριών της, ότι σκοπός τους είναι η ανατροπή του καθεστώτος, ότι πρόκειται περί φανατικών και αδιστάκτων και ότι πιθανοτέρα μέθοδος ενεργείας των είναι πολιτικαί δολοφονίαι με πρώτον στόχον τον κ. Πρωθυπουργόν». Ο Βρετανός πρέσβης είπε τέλος στον πρωθυπουργό ότι αν το επιθυμούσε «η Αγγλική κυβέρνησις είναι πρόθυμος να προβή εις σχετικόν διάβημα προς τον τ. Βασιλέα». Από εκείνη τη συνάντηση άρχισε να εξελίσσεται ένα διπλωματικό και κατασκοπευτικό θρίλερ.

21 Οκτωβρίου 1976. Ο Βρετανός πρέσβης επισκέφθηκε πάλι τον Καραμανλή και του ανέφερε ότι ο αδελφός του εκδότη του «Ελεύθερου Κόσμου» Βασίλειος Κωνσταντόπουλος είχε επισκεφθεί τον βασιλιά στο Λονδίνο εκ μέρους Ιωαννιδικών αξιωματικών του Στρατού. Του δήλωσε ότι επίκειτο πραξικόπημα, πιθανότατα στις 13 Νοεμβρίου, καθώς αμέσως μετά επρόκειτο να αποστρατευθούν αξιωματικοί που ήταν αντίθετοι στην κυβέρνηση.

Το σχέδιο ήταν να μείνουν οι μονάδες στους στρατώνες και να συλληφθούν μόνο ανώτεροι αξιωματικοί. Οι συνωμότες ανησυχούσαν ότι «θα υπάρξουν δυσκολίαι εις την Πρωτεύουσαν διότι η Αριστερά θα προκαλέση λαϊκήν κινητοποίησιν».

Ο Κωνσταντόπουλος, κατά τον Βρετανό πρέσβη, είπε στον βασιλιά ότι «θα ειδοποιηθή ολίγας ημέρας προ του πραξικοπήματος και θα πρέπει να είναι έτοιμος εις το Λονδίνον ή άλλην Ευρωπαϊκήν πόλιν, όταν κληθή». Ο βασιλιάς από την πλευρά του είπε ότι θα ερχόταν σε επαφή με τον Κονοφάο για να εξακριβώσει τη στάση του Ναυτικού, προέβλεψε πως ΗΠΑ, Γαλλία, Δυτ. Γερμανία και Αγγλία θα αντιδρούσαν αρνητικά και πως ο ίδιος πίστευε ότι η καλύτερη ημερομηνία για το πραξικόπημα ήταν η 2α Νοεμβρίου, ημέρα των αμερικανικών εκλογών.

Η συνωμοσία του Κωνσταντίνου για την «εξουδετέρωση Καραμανλή» – Η αποκάλυψη της «Κ»-4
Σε σημείωμα του Πέτρου Μολυβιάτη αναφέρεται πως σύμφωνα με τον Βρετανό πρέσβη, σερ Φράνσις Μπρουκς Ρίτσαρντς (δεξιά), οι συνωμοτούντες ήταν αδίστακτοι και ότι «πιθανωτέρα μέθοδος ενεργείας των είναι πολιτικαί δολοφονίαι με πρώτον στόχον τον κ. Πρωθυπουργόν». Κατά τον Μολυβιάτη, ο Βρετανός πρέσβης «παρεδέχθη ανεπισήμως ότι πράγματι υπήρχον μαγνητοταινίαι» με συνομιλίες του Κωνσταντίνου.

Ο Βρετανός πρέσβης έκανε όμως μια συγκλονιστική αποκάλυψη στο τέλος της συνάντησης με τον Καραμανλή γιατί τον διαβεβαίωσε πως «είναι απολύτως εξακριβωμένον ότι τα ανωτέρω διημείφθησαν μεταξύ του τ. βασιλέως και του Βασιλείου Κωνσταντόπουλου». Αυτό στη γλώσσα των διπλωματικών και μυστικών υπηρεσιών σήμαινε ότι οι βρετανικές υπηρεσίες είχαν μαγνητοφωνήσει μυστικά τη συνομιλία έχοντας τοποθετήσει, προφανώς, τον απαραίτητο εξοπλισμό στην κατοικία του τέως βασιλιά ή υποκλέπτοντας με κάποιον άλλο τρόπο τα τηλεφωνήματά του.

26 Οκτωβρίου 1976. Ο Μολυβιάτης έπειτα από εντολή του Καραμανλή πήγε στον Βρετανό πρέσβη και του ζήτησε περισσότερα στοιχεία για τις συναντήσεις του Κωνσταντίνου με τον Κωνσταντόπουλο. Ο πρέσβης τού αποκάλυψε ότι ο Κωνσταντόπουλος είπε πως «οι κινούμενοι εις Ελλάδα είναι κατώτεροι αξιωματικοί και ότι θα προέβαινον εις πολιτικάς δολοφονίας. Ο τ. Βασιλεύς εζήτησεν όπως χαρισθή η ζωή του κ. Αβέρωφ με τον οποίον τον συνέδεε παλαιά φιλία». Ο πρέσβης ανέφερε τέλος στον Μολυβιάτη ότι είχε ενημερώσει τους Αμερικανούς για τις πληροφορίες αυτές και πως «όλαι οι πληροφορίαι παρείχοντο κατόπιν προσωπικής εντολής του Πρωθυπουργού κ. Κάλαχαν».

Την ίδια ημέρα το απόγευμα ζήτησε να δει εκτάκτως τον πρωθυπουργό ο Νο 2 της αμερικανικής πρεσβείας Μιλς, ο οποίος του είπε ότι γνώριζαν για τις πληροφορίες των Βρετανών αλλά δεν μπορούσαν να τις εξακριβώσουν. Δήλωσε όμως πως οι Αμερικανοί ήταν πρόθυμοι να βοηθήσουν την ελληνική κυβέρνηση με ένα προειδοποιητικό διάβημα προς τον βασιλιά, αν το επιθυμούσε ο Ελληνας πρωθυπουργός.

27 Οκτωβρίου 1976. Ο Μολυβιάτης κάλεσε στο γραφείο του τον Βρετανό πρέσβη και τον ρώτησε αν η κυβέρνησή του θα συμφωνούσε στη δημοσιοποίηση των πληροφοριών για τις συνωμοτικές κινήσεις και την εμπλοκή του βασιλιά. Ρώτησε επίσης «εάν θα ηδύνατο προς διευκόλυνσίν μας να μας δώσουν τας μαγνητοταινίας εκ των οποίων υποθέτωμεν ότι προήρχοντο αι πληροφορίαι αυταί». Ο πρέσβης, έγραφε ο Μολυβιάτης στην έκθεσή του μετά, «επεφυλάχθη να ζητήση οδηγίας, παραδέχθη όμως ανεπισήμως ότι πράγματι υπήρχον μαγνητοταινίαι».

29 Οκτωβρίου 1976. Ο Βρετανός πρέσβης συναντήθηκε με τον Καραμανλή. Του είπε ότι αν και δεν είχε ακόμη οδηγίες, η απάντηση της κυβέρνησής του θα ήταν αρνητική τόσο για την παροχή των μαγνητοταινιών στις ελληνικές υπηρεσίες όσο και για τη δημοσιοποίηση των πληροφοριών. Ο Καραμανλής ζήτησε τη συνδρομή του Κάλαχαν για να προχωρήσουν οι ελληνικές έρευνες.

Ο Βρετανός πρέσβης τηλεφώνησε λίγη ώρα αργότερα στον Μολυβιάτη και του είπε ότι εισηγήθηκε να έλθει στην Αθήνα ένας «ειδικός» για να δώσει όλα τα στοιχεία. Ξεκαθάρισε όμως ότι το Λονδίνο δεν ήθελε να δημοσιοποιηθούν οι πληροφορίες του, ούτε να μαθευτεί ότι ήταν αγγλικής προέλευσης, ενώ αρνητική ήταν η απάντηση στο αίτημα να δοθούν οι μαγνητοταινίες από την παρακολούθηση του βασιλιά.

1 Νοεμβρίου 1976. Ο «ειδικός», προφανώς στέλεχος της μυστικής υπηρεσίας ΜΙ6, Κένεθ Πάρσονς συμμετείχε σε σύσκεψη με τον υπουργό Δημοσίας Τάξεως Σταμάτη, τον γ.γ. του ίδιου υπουργείου Μπάλκο, τον Μολυβιάτη και τον Βρετανό πρέσβη. Ο πράκτορας έκανε πλήρη ενημέρωση και αποκάλυψε ότι ο Κωνσταντίνος με τον Κωνσταντόπουλο είχαν συζητήσει και τη δολοφονία του Καραμανλή. Πρωθυπουργός μετά το πραξικόπημα θα διοριζόταν ο Σπύρος Θεοτόκης, ενώ οι αξιωματικοί που συμμετείχαν σε αυτό ήταν κυρίως επιρροής του Ιωαννίδη.

2 Νοεμβρίου 1976. Ο Μολυβιάτης ξανακάλεσε τον Βρετανό πρέσβη και του ζήτησε να υπάρξει διάβημα της βρετανικής κυβέρνησης προς τον βασιλιά με το οποίο θα του ξεκαθαρίζει ότι οι «συνωμοτικαί του δραστηριότητες είναι ανεπίτρεπτοι επί του βρετανικού εδάφους». Ο πρέσβης απάντησε όμως ότι αν και το Λονδίνο είχε προσφερθεί να κάνει ένα τέτοιο διάβημα, «κατέληξε εις το συμπέρασμα ότι λόγω των συγγενικών δεσμών της βασιλικής οικογένειας της Αγγλίας με τον τέως Βασιλέα θα ήτο προτιμότερο να εγένετο το σχετικό διάβημα υπό των Αμερικανών». Ο Μολυβιάτης σχολίαζε στο σημείωμά του προς τον Καραμανλή ότι προφανώς για αυτό τον είχε επισκεφθεί ο Νο 2 της αμερικανικής πρεσβείας στην Αθήνα. Ο δε Βρετανός πρέσβης σύστησε να ζητήσει ο Καραμανλής από τον Αμερικανό πρέσβη να γίνει το διάβημα στον βασιλιά.

4 Νοεμβρίου 1976. Ο Βρετανός πρέσβης ανακοίνωσε στον Μολυβιάτη ότι ο ίδιος ο πρωθυπουργός Κάλαχαν συναντήθηκε με τον τέως βασιλιά «διά να του καταστήση σαφές πόσην σημασίαν αποδίδουν οι Αγγλοι εις τας καλάς σχέσεις των με την Κυβέρνησιν του κ. Καραμανλή και διά να τον προειδοποιήση να μην αναμειγνύεται εις οιανδήποτε συνωμοτικήν δραστηριότητα κατά της κυβερνήσεως Καραμανλή ενόσω παραμένη επί βρετανικού εδάφους».

8 Νοεμβρίου 1976. Ο Μολυβιάτης ανακοίνωσε στον Βρετανό πρέσβη ότι η ελληνική κυβέρνηση είχε στείλει ειδικό απεσταλμένο στον τέως βασιλιά λέγοντάς του ότι «είναι ενήμερος των δραστηριοτήτων του και του συνεστήθη να απέχη αυτών εις το μέλλον. Ο τέως βασιλεύς ηρνήθη κατηγορηματικώς τα αποδιδόμενα εις αυτόν».

18 Νοεμβρίου 1976. Ο Βρετανός πρέσβης μίλησε με τον Μολυβιάτη και του είπε ότι ο Κάλαχαν έκανε το διάβημά του στον Κωνσταντίνο χωρίς να αναφέρει λεπτομέρειες.

Στο τέλος του σημειώματος Μολυβιάτη υπάρχει μία ιδιόχειρη σημείωση του Καραμανλή με τον τίτλο «Αποστολή Γ. Ράλλη εις Λονδίνο». Από αυτή φαίνεται ότι ο Καραμανλής έστειλε και τον Ράλλη να συναντήσει τον Κωνσταντίνο στη βρετανική πρωτεύουσα και πως αυτός «ηρνήθη τα πάντα». [5]

Η απόφαση να μη δοθεί δημοσιότητα

Η συνωμοσία του Κωνσταντίνου για την «εξουδετέρωση Καραμανλή» – Η αποκάλυψη της «Κ»-5
Το ιδιόχειρο σημείωμα του Κωνσταντίνου Καραμανλή, στο οποίο εξηγεί τους λόγους για τους οποίους επέλεξε να μη δημοσιοποιήσει τη συνωμοτική δραστηριότητα του τέως βασιλιά εις βάρος του.

Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής επέλεξε να μη δημοσιοποιήσει εκείνη την περίοδο τις πληροφορίες που είχε από τις βρετανικές και ελληνικές υπηρεσίες για τις συνωμοτικές δραστηριότητες του Κωνσταντίνου και του Αρναούτη. Στο προσωπικό σημείωμα που κατέθεσε στο αρχείο του έγραφε: «Τη συνωμοτική αυτή δραστηριότητα του τέως Βασιλέως απέφυγα να τη φέρω στη δημοσιότητα, μολονότι είχα προς τούτο συμφέρον, τόσον από σεβασμό προς τη μνήμη του πατρός του, Παύλου, όσον και για να μη δημιουργηθεί διεθνώς η εντύπωση ότι η Δημοκρατία στην Ελλάδα εξακολουθεί να είναι επισφαλής».

Και ελληνική επιχείρηση μαγνητοφώνησης του Κωνσταντίνου

Πέρασαν δύο χρόνια και φαίνεται πως ο Κωνσταντίνος δεν… έβαζε μυαλό. Τον Οκτώβριο του 1978 ο Αρναούτης ήλθε σε επαφή με τον απόστρατο στρατηγό Τσιχλή για να του κανονίσει συνάντηση με τον βασιλιά στο Λονδίνο. Τον Τσιχλή συνόδευε συνεργάτης των ελληνικών μυστικών υπηρεσιών, όπως έγραφε σε σχετικό απόρρητο σημείωμα ο γ.γ. του υπουργείου Δημοσίας Τάξεως Αναστάσιος Μπάλκος. Ο άνθρωπος αυτός –όπως φαίνεται– κατέγραψε όλο τον διάλογο του Τσιχλή με τον Κωνσταντίνο στις 14 Νοεμβρίου 1978, χωρίς να το γνωρίζει ο Τσιχλής.

Κωνσταντίνος: Πώς πάει το έργον της επιτροπής; (σημείωση Μπάλκου: πρόκειται περί επιτροπής αποστράτων και πολιτικών με αποστολή τον προσηλυτισμόν).
Τσιχλής: Πολύ καλά.
Κωνσταντίνος: Ποία η στάσις των υπουργών; Εχει μυηθεί κανείς;
Τσιχλής: Είχα μίαν επαφήν με τον υπουργόν προεδρίας Στεφανόπουλον. Χωρίς αποτέλεσμα.
Κωνσταντίνος: Ηλθατε εις επαφήν με τους Ντάβον και Γκράτσιον;
Τσιχλής: Τους είδα, αλλά δυστυχώς άνευ αποτελέσματος (στο σημείωμα ο Μπάλκος γράφει: κατά την εκτίμησίν μας πάλιν εψεύδετο).
Κωνσταντίνος (μονολογών): Και οι δυο τους δεν έχουν μυαλό. Ηλθατε εις επαφήν με τον αρχηγόν της Χωροφυλακής Αργιάννην;
Τσιχλής: Οχι, δεν τον γνωρίζω ούτε κατ’ όψιν.
Κωνσταντίνος: Η αποφασισθείσα κατά νομόν οργάνωσις έχει ολοκληρωθή; Αν όχι πρέπει να επισπευσθεί. Τον Ιανουάριον να είναι όλα έτοιμα.
Τσιχλής: Τα πάντα βαίνουν καλώς (σημείωση Μπάλκου: πάλιν ψεύδεται)
Κωνσταντίνος: Κατά την μετάβασιν της Επιτροπής εις ΗΠΑ, προς ενημέρωσιν και επηρεασμόν της ομογένειας επιθυμώ να συμπεριληφθείτε και εσείς.

Τσιχλής: Η επιτροπή έλαβε την απόφασιν δολοφονίας του Καραμανλή (σημείωση Μπάλκου: κατά την εκτίμησίν μας και ανεξαρτήτως των παγίων και πρόσθετων μέτρων, εψεύδετο κομπορρημονών).
Κωνσταντίνος: Προς Θεού, όχι τέτοιες ενέργειες.
Τσιχλής: Ο Στρατός είναι δικός μας. Επ’ αυτού έχω διαβεβαίωσιν του Ταξιάρχου ε.ε. Καμπουρίδη (κουνιάδος Τσιχλή)
Κωνσταντίνος: Η Νεολαία;
Τσιχλής:…
Κωνσταντίνος: Δεν χρειάζεται απάντησις. Η Νεολαία της Ελλάδος είναι δική μου… [6]

Παραπομπές

1. Σημείωμα του Κωνσταντίνου Καραμανλή, Αρχείο Ιδρύματος Κωνσταντίνου Καραμανλή, 43-1402.
2. «Σημείωμα Σπύρου Κονοφάου προς τον Πρόεδρον της Κυβερνήσεως», Αρχείο Ιδρύματος Κωνσταντίνου Καραμανλή, 43-1409.
3. Σημείωμα του Κωνσταντίνου Καραμανλή, Αρχείο Ιδρύματος Κωνσταντίνου Καραμανλή, 43-1402.
4. Ο σερ Φράνσις Μπρουκς Ρίτσαρντς, KCMG, DSO, DSC & Bar (18 Ιουλίου 1918 – 13 Σεπτεμβρίου 2002), ήταν διευθυντής επιχειρήσεων του Special Operations Executive (SOE) –Επιχειρήσεις Ειδικών Αποστολών– κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και ακολούθως Βρετανός διπλωμάτης.
5. Σημείωμα του διευθυντή του πολιτικού γραφείου του πρωθυπουργού Πέτρου Μολυβιάτη, Ιδρυμα Κωνσταντίνου Καραμανλή, 43-1416.
6. «Ενημερωτικόν Σημείωμα διά τον κον Πρωθυπουργόν», Αρχείο Ιδρύματος Κωνσταντίνου Καραμανλή, 43-1249.

Καθημερινή

Άρθρο του Κ. Φίλη στην «Κ»: Τουρκία – Δύση: ποιος καθορίζει αυτή τη σχέση;

0

Η Τουρκία βρίσκεται σε πορεία εκδημοκρατισμού από τις αρχές της δεκαετίας του 1950. Συνέπεσε το ξεκίνημα αυτής με την ένταξή της στο ΝΑΤΟ, η οποία προφανώς έγινε αμιγώς με τα κριτήρια που επέβαλε η ψυχροπολεμική περίοδος και η ανάγκη ανάσχεσης του σοβιετικού κινδύνου

Η Τουρκία βρίσκεται σε πορεία εκδημοκρατισμού από τις αρχές της δεκαετίας του 1950. Συνέπεσε το ξεκίνημα αυτής με την ένταξή της στο ΝΑΤΟ, η οποία προφανώς έγινε αμιγώς με τα κριτήρια που επέβαλε η ψυχροπολεμική περίοδος και η ανάγκη ανάσχεσης του σοβιετικού κινδύνου. Η Τουρκία παραμένει στο μέσον της δημοκρατικής μετάβασης, ενώ τα τελευταία χρόνια –κόντρα στις μεγάλες προσδοκίες που αρχικά δημιούργησε– ο πρόεδρος Ερντογάν έχει οπισθοχωρήσει δραματικά. Ολες οι διεθνείς εκθέσεις άλλωστε μαρτυρούν την απουσία διαχωρισμού των τριών εξουσιών, με την ποδηγέτηση της δικαστικής εξουσίας (όπως συνέβαινε κατά κόρον και στα χρόνια της κυριαρχίας των κοσμικών κεμαλιστών), τον έλεγχο των μέσων ενημέρωσης, τη διαρκώς μειούμενη ελευθερία της έκφρασης και εν γένει τη χρήση μεθόδων που παραπέμπουν σε αυταρχοποίηση της διακυβέρνησης. Ταυτόχρονα, στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής, η απόκλιση της Τουρκίας από τη Δύση ούτε φαινομενική είναι ούτε απόπειρα εκβιασμού της δεύτερης συνιστά. Αποτελεί συνειδητή επιλογή της ηγεσίας της, η οποία έχει σταθμίσει τις παγκόσμιες τάσεις, κρίνει ότι η Δύση βρίσκεται σε παρακμή με βάση λόγια του ίδιου του Ερντογάν, συνεπώς οφείλει η Τουρκία να αναζητήσει τη θέση της σε έναν κόσμο που αλλάζει με διαφορετικούς όρους απ’ ό,τι στο παρελθόν. Αυτή η διαπίστωση, συνδυαστικά με τον μετασχηματισμό της τουρκικής ταυτότητας και κοινωνίας, δημιούργησαν τη μαγιά για την επικράτηση ενός μοντέλου που αποτελεί κράμα του πολιτικού (νεο-οθωμανικού) Ισλάμ και του κεμαλικού εθνικισμού. Συνέπεια αυτού, πέραν της παραδοσιακής άποψης περί τουρκικού εξαιρετισμού και λόγω των διεθνών και περιφερειακών συνθηκών (υποχώρηση της Δύσης, αποστασιοποίηση των ΗΠΑ από περιφερειακά μέτωπα και επακόλουθο κενό εξουσίας, αραβικές εξεγέρσεις), η Αγκυρα ανέπτυξε δυναμική ηγεμόνευσης στην ευρύτερη γειτονιά της, θεωρώντας πως έχει μια μοναδική ευκαιρία να επικρατήσει.

Η μεγάλη διαφορά με το παρελθόν είναι πως η Τουρκία δεν προσπαθεί πλέον να πείσει τη Δύση ότι πρέπει να την υποστηρίξει γιατί έτσι εξυπηρετούνται και τα δυτικά συμφέροντα, αλλά πως η Δύση πρέπει να αποδεχθεί και να ανεχθεί, αν δεν μπορεί να στηρίξει, τα μεγαλεπήβολα σχέδιά της. Και αυτή την άποψη προσπαθεί να την επιβάλει στους εταίρους της βάσει μιας συναλλακτικής σχέσης, όπου διευρύνει το αποτύπωμά της, παρεμβαίνοντας σε διάφορα μέτωπα, συχνά σε περιφρόνηση της διεθνούς νομιμότητας αλλά και των δυτικών συμφερόντων. Αυτό εκ των πραγμάτων αλλάζει τη φύση και τους συσχετισμούς στη σχέση Τουρκίας – Δύσης και δυσχεραίνει την προσπάθεια της τελευταίας να θέσει ένα πλαίσιο κανόνων αποδεκτό και σεβαστό από την άλλη πλευρά. Συνάμα, αρκετοί στη Δύση κάνουν το λάθος να υποβαθμίζουν τη φυσική εχθρότητα για κάθε τι δυτικό και τη συστηματική απαξίωση του δυτικού προτύπου, στοιχεία που απομακρύνουν έτι περαιτέρω την Αγκυρα από τη Δύση. Αυτή η κατάσταση είναι απότοκο της αντίληψης ότι η Τουρκία μεγαλώνει, δεν στερείται εναλλακτικών, άρα ο δυτικός της προσανατολισμός δεν είναι μονόδρομος.

Η φοβία της γραφειοκρατίας του Στέιτ Ντιπάρτμεντ δίνει τα περιθώρια στην Αγκυρα να ασκεί πολυδιάστατη πολιτική, στο μοντέλο της Ινδίας.

Ετσι δημιουργούνται συνεχώς εστίες έντασης με τη Δύση, χωρίς απαραιτήτως να αισθάνεται την ανάγκη ο Ερντογάν να τις κλείσει, όχι όμως μόνο για εσωτερική κατανάλωση (σοβαρή, αν και όχι καταλυτική, η απήχηση του αντιδυτικού λόγου στους συμπατριώτες του) ή για διαπραγματευτικούς λόγους, αλλά κυρίως επειδή αυτές πηγάζουν από την πεποίθησή του ότι η χώρα του αυτονομείται, οπότε δεν καθυποτάσσεται υποχρεωτικώς στις επιταγές της Δύσης. Τουναντίον, οι Δυτικοί πρέπει να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες και να αρκεστούν στο ότι η Αγκυρα, έστω και δυστροπώντας, δέχεται τις βασικές σταθερές της Δύσης, όπως το ΝΑΤΟ και την Ε.Ε., ωστόσο δεν αισθάνεται δεσμευμένη από αυτές, ενώ τεχνηέντως επιχειρεί την αναδιάταξη των ισορροπιών. Η άποψη ότι με την κλίση της προς την Ανατολή και τη συμπεριφορά της εντός του ΝΑΤΟ (π.χ. η άρνησή της να συνηγορήσει στην ένταξη Σουηδίας και Φινλανδίας και η ένταση με την Ελλάδα) καταλήγει να υπονομεύει τη συνοχή του, κερδίζει ακροατήριο αλλά δεν είναι ακόμη πλειοψηφική.

Πάντως, πρόκειται περί ψευτοδιλήμματος όταν αναρωτιόμαστε αν για την Ελλάδα και τη Δύση είναι προτιμότερη η παραμονή της Τουρκίας στο δυτικό στρατόπεδο ή η απομάκρυνσή της. Γιατί με αυτόν τον τρόπο η Αγκυρα καταφέρνει να διεκδικεί συνεχώς ανταλλάγματα και κυρίως απαιτεί πλέον να γίνονται σεβαστές ακραίες θέσεις και μαξιμαλισμοί, στο όνομα της διατήρησής της εντός της Δύσης, χωρίς όμως να έχει σοβαρή εναλλακτική επιλογή. Στην ουσία, το φλέγον ζήτημα, όπως εκφράζεται και από τις αντιθέσεις ανάμεσα στις δύο σχολές σκέψης στο εσωτερικό των ΗΠΑ, είναι ποιο μέρος θα καθορίσει τις προϋποθέσεις της σχέσης. Η φοβικότητα της γραφειοκρατίας του Στέιτ Ντιπάρτμεντ βάζει χαμηλά τον πήχυ και δίνει τα περιθώρια στην Τουρκία να αξιώνει να νοείται ως αναντικατάστατος εταίρος της Δύσης, χωρίς τις συνεπαγόμενες συμβατικές υποχρεώσεις και με την ευχέρεια άσκησης πολυδιάστατης πολιτικής στο μοντέλο της Ινδίας, κάτι δηλαδή σαν χώρα του Κινήματος των Αδεσμεύτων. Η πιο ρεαλιστική και τολμηρή για τα αμερικανικά δεδομένα προσέγγιση του Κογκρέσου προσδιορίζει ένα πλαίσιο συμπεριφοράς που στηρίζεται σε αρχές, αποδεκτές τουλάχιστον από τα υπόλοιπα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ. Η γερμανικής έμπνευσης, ορθή στη θεωρητική της σύλληψη αλλά εν τέλει αποτυχημένη, πολιτική κατευνασμού έναντι της Ρωσίας μέσω της αλληλεξάρτησης (μεταξύ άλλων σε ενέργεια και εμπόριο) πρέπει να διδάξει τη Δύση.

* Ο κ. Κωνσταντίνος Φίλης είναι διευθυντής Ινστιτούτου Διεθνών Υποθέσεων, καθηγητής του Αμερικανικού Κολλεγίου Ελλάδος και αναλυτής διεθνών θεμάτων του AΝΤ1.

Καθημερινή

ΣΚΕΠΤΟΝΤΑΙ ΕΘΝΙΚΑ Ή ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ; ΟΙ ΑΔΥΝΑΜΙΕΣ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ ΣΕ ΔΗΜΟΣΙΑ ΠΡΟΒΟΛΗ

5

Του Παντελή Σαββίδη

1.- Η κατάσταση-και οι διαφωνίες- στις Ένοπλες Δυνάμεις, βγήκαν στη δημοσιότητα από τον χώρο στον οποίο έπρεπε να περιοριστούν. Και αυτό έγινε με ευθύνη όλων. Στους αρκετούς τελευταίους μήνες οι διαφωνίες στο εσωτερικό τους ήταν στην καθημερινή επικαιρότητα. Κάτι εγκληματικό το οποίο η κυβέρνηση έπρεπε να έχει σχέδιο να το ελέγξει. Δεν το έκανε. Δεν ήθελε, δεν μπορούσε, εκβιαζόταν, δεν ξέρω. Και τώρα, χρειάζεται κυβερνητική παρέμβαση για να επέλθει ηρεμία και ισορροπία.  Αλλά, έχει άποψη και αντίληψη για την λειτουργία του στρατεύματος η κυβέρνηση; Ή, δεν θέλει να γνωρίζει για να το επικαλεστεί αν και όταν χρειαστεί;

2.-Περιοριζόμενος σε όσα δημοσίως λέγονται από τα στελέχη του στρατεύματος, θα ήθελα να θέσω ορισμένα ερωτήματα. Τα στρατιωτικά σχέδια, νομίζω, είπε ο σημερινός Αρχηγός, κρατούν το πολύ μερικές ημέρες αν ο στρατός εμπλακεί σε πολεμικές διαμάχες. Στην συνέχεια αναπροσαρμόζονται. Πριν αναπροσαρμοσθούν, όμως, υπάρχουν και διαμορφώνονται μετά από πολλή σκέψη- υποτίθεται- και με την συμβολή όλων.

Αν αυτά ισχύουν, πως εξηγείται, όταν ο αντίπαλος δεν κάνει μεγάλες μεταβολές στο δικό του στράτευμα και στη δική του δομή, η διάταξη, η δομή των Ενόπλων Δυνάμεων να αλλάζει με την κάθε φορά αλλαγή Αρχηγού; Είναι λογικό αυτό; Το κάνουν και άλλα στρατεύματα; Ή, αποτελεί και αυτό, ελληνική πρωτοτυπία;

Σε πολιτικό επίπεδο αυτό είναι σύνηθες. Δεν χρειάζεται να αλλάξει καν κυβέρνηση για να αλλάξουν τα σχέδια στην παιδεία, ας πούμε, ή στην υγεία. Και στην ίδια κυβέρνηση αν αλλάξει ο υπουργός αλλάζει και η πολιτική. Οδυνηρό αλλά στην πολιτική οι επιπτώσεις είναι εσωτερικές. Στον στρατό, οι επιπτώσεις είναι υπαρξιακές.

2.-Το βασικό πρόβλημα που έχουν σήμερα οι Ένοπλες Δυνάμεις- και αυτό δεν είναι κάτι που το λέω εγώ, έχει γραφεί κατά κόρον από στελέχη τους- είναι η διαλειτουργικότητα. Ο συντονισμός, δηλαδή, των τριών κλάδων (αεροπορίας, ναυτικού, στρατού). Το πρόβλημα είναι γνωστό και όσα γίνονται για την επίλυσή του αν δεν είναι ανύπαρκτα, είναι ελάχιστα. Πάντως, το πρόβλημα υπάρχει. Είναι έντονο και όσο παρατείνεται, επικίνδυνο.

3.-Οι αλλαγές που κάνει ο εκάστοτε αρχηγός επηρεάζονται και από την προέλευσή του από το στράτευμα. Ο σημερινός αρχηγός, επί παραδείγματι, είναι καταδρομέας. Κάνει αλλαγές στη δομή του στρατεύματος με βάση όσα γνωρίζει. Γι αυτό και εστιάζει εκεί που το ναυτικό έχει αντιρρήσεις. Δηλαδή, στη δημιουργία ναυστάθμου στον Παγασητικό για την μεταφορά στα νησιά, αν χρειαστεί, των πεζοναυτών, που έχουν την βάση τους στο Βόλο. Αυτό που κάνει ο Α! ΓΕΕΘΑ το γνωρίζει. Συνολική αντίληψη για το στράτευμα έχει; Αρκεί η γνώση που θα έχουν οι επιτελείς του; Συμβουλεύεται τους επιτελείς του; Δεν μιλάμε για μια ειρηνική περίοδο κατά την οποία όλα αυτά θα είχαν περιορισμένη σημασία. Θα ήταν παιχνίδια των στρατηγών και των ναυάρχων για να περνούν την ώρα τους. Μιλάμε για μια περίοδο που κάποιας μορφής αντιπαράθεση μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας είναι στα πιθανά ενδεχόμενα. Έχει ο αρχηγός πλήρη συνείδηση των αλλαγών που κάνει; Τις συζήτησε με άλλους επιτελείς; Προβληματίστηκε στις επιφυλάξεις τους;

Ο Αρχηγός είναι Αρχηγός στρατεύματος. Δεν είναι προπονητής ποδοσφαιρικής ομάδας που αν δεν πάει καλά η ομάδα θα χάσει το πρωτάθλημα και η διοίκηση θα τον αλλάξει. Αν χάσει ο στρατός, θα χάσει πιθανώς και επικράτεια η χώρα. Οι επιλογές αλλαγών δεν είναι ούτε υπόθεση, ούτε όνειρο, ούτε εμμονές ενός ανθρώπου.

4.-Σε άρθρο του στα Νέα ο πρώην υπουργός Εθνικής Άμυνας Ευάγγελος Αποστολάκης, ο οποίος διετέλεσε και Αρχηγός ΓΕΕΘΑ υποστήριξε πως η επιλογή δημιουργίας ναυστάθμου στον Βόλο είναι τεράστιο λάθος. Το θεωρεί ως λάθος διότι τα αποβατικά που έχει η χώρα είναι πέντε, όλο και όλο, και κατά τον κ. Αποστολάκη πρέπει να βρίσκονται στον ναύσταθμο της Σαλαμίνας, όπου υπάρχουν οι υποδομές για την συντήρηση και λειτουργία τους και μπορούν να εξυπηρετήσουν και άλλες ανάγκες του ναυτικού.

Ο κ. Αποστολάκης, μάλιστα, διατυπώνει την θέση ότι οι πεζοναύτες πρέπει να μεταφερθούν από τον Βόλο στην Αττική για να βρίσκονται κοντά στα αποβατικά, διότι η επιτυχία μιας αποβατικής επιχείρησης εξαρτάται από την ταχύτητα που θα εξελιχθεί. Δηλαδή, ο πρώην Α! ΓΕΕΘΑ έχει ριζικά διαφορετική άποψη από τον νυν. Είναι λογική τόσο μεγάλη απόκλιση στις στρατιωτικές επιλογές; Μπορεί οι επιλογές να έχουν τόση υποκειμενικότητα;

Θέτει και κάτι άλλο ο κ. Αποστολάκης. Επικαλείται την δομή άλλων ναυτικών δυνάμεων, ακόμη και των ΗΠΑ για να υπογραμμίσει πως οι Πεζοναύτες ως δύναμη πρέπει να ανήκουν στο ναυτικό και όχι στον στρατό ξηράς.

Βλέπετε πως ο ελληνικός στρατός δεν έχει λύσει στοιχειώδη ζητήματα δομής του, θα αναπτύξει λογικές διαλειτουργικότητας; Και όλα αυτά σε μια στιγμή που μια αναμέτρηση με την Τουρκία δεν αποκλείεται. Πως θα πάμε στην αντιπαράθεση; Με ερωτηματικά σε όσα παραπάνω αναπτύχθηκαν και με μια κατάσταση στο στράτευμα που οι ηγετικές επιλογές της κυβέρνησης προκάλεσαν προβλήματα ενότητας;

5.-Δεν ξέρω αν το έδαφος της Αττικής ήταν το κατάλληλο για την ανάπτυξη των υποδομών και την παρουσία μεγάλου μέρους του στρατεύματος. Μερικοί υποστηρίζουν πως όλα αναπτύχθηκαν εκεί για να βρίσκονται στα σπίτια τους όσοι βολεύονται από την επιλογή αυτή. Και είναι πολλοί. Θα περιμένω να παρέμβουν άλλοι, πιο ειδήμονες σε αυτό. Γνωρίζω, όμως, καλά, πως η βασική φιλοσοφία και του στρατεύματος, όπως και της πολιτικής, είναι να συγκεντρώνονται όλα είτε στην πρωτεύουσα, είτε πέριξ αυτής. Είναι τρομερό και καταστροφικό αυτό που συμβαίνει.

6.-Γνωρίζω για μια αεροπορική μονάδα που δρα εκτός Αθηνών με μεγάλες επιτυχίες και στο εσωτερικό και στο εξωτερικό. Και παρόλο που εκεί που βρίσκεται έχει πολλά πλεονεκτήματα η παρουσία της, σκέφτονται μόλις ολοκληρωθεί το πρόγραμμα της εκεί παρουσίας της, με νέα αεροπλάνα να την μεταφέρουν και αυτήν στο λεκανοπέδιο.

Γι αυτό κανείς δεν μας πείθει πως όταν προτείνεται παραμονή στρατού στην πρωτεύουσα, δεν υποκρύπτεται σκοπιμότητα στην πρόταση αυτή. Εδώ έχουν μεταφέρει μονάδες από τη Βόρειο Ελλάδα, στην οποία βρίσκονται τα σύνορα της χώρας, στο λεκανοπέδιο και στην Πελοπόννησο ή κατήργησαν άλλες μονάδες στρατού ξηράς.

7.-Εν κατακλείδι, το Σύστημα δεν μας πείθει ότι αγωνιά και οργανώνεται για την Άμυνα της χώρας. Αγωνιά για τις επιλογές που έχει κάνει και αυτές οι επιλογές ορισμένες περιοχές και πληθυσμούς τους θεωρούν αναλώσιμους. Είναι επιλογές προσωπικού και όχι εθνικού οφέλους.

Κ. Κυριακόπουλος: Πήγαν για μαλλί… Βγαίνουν κουρεμένοι…

0

γράφει ο Κ. ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

Προσέξτε αυτήν την εξέλιξη… Η ριζική μεταβολή των πραγματικών δεδομένων που αφορούν στην ευρύτερη περιοχή και συντελούνται με επίκεντρο την Ουκρανία, είναι κάτι για το οποίο αρχίσαμε να προειδοποιούμε ήδη από τον περασμένο Μάρτιο…

Ήταν τότε που είχε αρχίσει ήδη να διαφαίνεται πως η τραγική ανικανότητα της Ρωσίας να ανταποκριθεί στοιχειωδώς στις απαιτήσεις μιας συμβατικής στρατιωτικής επιχείρησης, την οποία χορογράφησε η ίδια και μάλιστα μέσα στην ίδια της την γειτονιά και σε ένα γενικά γνωστό επιχειρησιακό περιβάλλον, έστελνε τις αυξημένες προσδοκίες που καλλιεργήθηκαν με το ξέσπασμα αυτής της επιχείρησης, στον γάμο του Καραγκιόζη…

Τότε και παρά το γεγονός ότι το ξυδάκι είναι προϊόν που τελεί εν αφθονία στην Ελλάδα, διάφοροι περιφερόμενοι εμμονικοί και απερίσκεπτοι, επέλεξαν να μην το πιούν για να προσγειωθούν στα δύσκολα. Αντίθετα μας εγκαλούσαν με ύφος σαράντα καρδιναλίων, διότι λέει εμείς κάτι πίναμε και δεν βλέπαμε ότι η Ρωσία είχε “κατακτήσει” ήδη το 20% του Ουκρανικού εδάφους…

Ήταν η εποχή που ενώ εμείς μιλούσαμε για την εν εξελίξει στρατηγική ήττα της Ρωσίας που διαφαινόταν στον ορίζοντα, όλοι αυτοί επέμεναν να βλέπουν μόνο στρατιωτικές νίκες και πέτσινα ταρατατζούμ, αποτιμώντας το αποτέλεσμα της αναμέτρησης στα σημεία και με την μεροληψία τους έκδηλη, αρνούμενοι όμως να δουν την μεγάλη εικόνα και κυρίως την διαφορετική ατζέντα με την οποία μια υπερδύναμη οφείλει να αποτιμά την αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεών της σε σχέση πάντα με τις ευρύτερες γεωστρατηγικές στοχεύσεις της…

Σήμερα λίγους μήνες μετά, ο Χ. Κίσινγκερ, ο κατ’ εξοχήν εκπρόσωπος της σχολής που υποδείκνυε την ανάγκη λεπτών χειρισμών προκειμένου να μην διασαλευτεί η συμφωνημένη Ουκρανική ουδετερότητα και να μην προκαλείται η Ρωσία στην εγγύς γεωπολιτική της γειτονιά, αναθεωρεί τις προσεγγίσεις του και δηλώνει πλέον ότι: «Η ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ θα μπορούσε να είναι ένα “κατάλληλο αποτέλεσμα” της εισβολής της Ρωσίας», ενώ παράλληλα επανέλαβε την έκκληση του για μια λύση στη σύγκρουση μέσω διαπραγματεύσεων.

“Η ιδέα μιας ουδέτερης Ουκρανίας, υπό αυτές τις συνθήκες, δεν έχει πλέον νόημα”, είπε ο Κίσινγκερ, στην ετήσια συνάντηση του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός της Ελβετίας.

Ο Κίσινγκερ λοιπόν, επί μακρόν αντίπαλος της ιδέας για ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ, είχε ήδη αμβλύνει τη στάση του για το θέμα τους τελευταίους μήνες και σήμερα τοποθετείται πλέον ευθέως και ξεκάθαρα υπέρ μιας διαφορετικής αντίληψης και λογικής…

Είναι φανερό ότι η παραπάνω εξέλιξη, δεν συνιστά απλώς μια δήλωση η οποία θα πρέπει να καταγραφεί για λόγους ιστορικής επάρκειας. Αντίθετα αυτό που συμπυκνώνει και για το οποίο προϊδεάζει τους πάντες, είναι η επιθετική μεταστροφή της Αμερικανονατοϊκής στρατηγικής, που προετοιμάζεται και ενορχηστρώνει  ανατροπές με ευρύτερη γεωστρατηγική σημασία…

Οι ευθύνες της Ρωσικής πολιτικοστρατιωτικής ηγεσίας γι’ αυτήν την εξέλιξη είναι μεγάλες και απαράγραπτες. Ανεύθυνοι χειρισμοί, προχειρότητες, ερασιτεχνισμός, επιχειρησιακή και επιτελική ανεπάρκεια, διέψευσαν τις προσδοκίες όλων, διευκολύνοντας έτσι το ΝΑΤΟ και την Δυτική  συμμαχία στο σύνολό της, στον σχεδιασμό μιας γενικευμένης αντεπίθεσης, την οποία δεν μπορούσαν να φανταστούν τα γεράκια του Ευρωατλαντισμού, ούτε στα πιο τρελά τους όνειρα μέχρι τον Φεβρουάριο του 2022.

Η πιθανότητα ευόδωσης αυτών των σχεδιασμών θεωρείται εξαιρετικά ισχυρή και η χρονική συγκυρία κατά την οποία συντελείται αυτή η μεταστροφή, είναι φανερό ότι θα συμβάλει μεταξύ άλλων ΚΑΙ στην επαναδιατύπωση των όρων που σχετίζονται με την κορυφαία στρατηγική σύγκρουση η οποία βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Η γεωπολιτική της Ευρασίας από την άλλη μεριά, παραμένει εξαιρετικά ρευστή. Όχι μονάχα επειδή αποτελεί την σκακιέρα πάνω στην οποία ξεδιπλώνονται κρίσιμα κεφάλαια της συστημικής συγκρουσιακής ατζέντας, αλλά πρωτίστως διότι η διαφαινόμενη γεωστρατηγική αποδυνάμωση της Ρωσίας, ενεργοποιεί μια αλληλουχία διεργασιών που αναμορφώνουν τον γεωπολιτικό χάρτη και τις συνακόλουθες δυναμικές που θα καθορίσουν τις ισορροπίες της επόμενης μέρας.

Όπως αντιλαμβάνεται λοιπόν ο αναγνώστης, η ταυτότητα των εξελίξεων δεν θα προσδιοριστεί από την όποια νίκη στα σημεία θα μπορεί να καταγραφεί μετά το πέρας των συγκρούσεων στο έδαφος της Ουκρανίας. Θα προσδιοριστεί πρωτίστως από την ανακατανομή των ρόλων που θα διεκδικηθούν από τους ισχυρούς περιφερειακούς δρώντες (μεταξύ των οποίων είναι και η Τουρκία) και φυσικά από τον επαναπροσδιορισμό των προσεταιρισμών και των λοιπών γεωστρατηγικών επιλογών στις οποίες θα εξαναγκαστούν οι μικρότεροι περιφερειακοί δρώντες. Σε αυτό το σκηνικό, η μεταπολεμική Ρωσία προφανώς θα παραμένει μια υπολογίσιμη πυρηνική δύναμη, αλλά η καταφανής γεωπολιτική της αποδυνάμωση, δεν της επιτρέπει να έχει και ιδιαίτερα φιλόδοξους στόχους.

Η ΕΛΛΑΔΑ ΠΟΥ ΠΕΘΑΙΝΕΙ

3
του Παντελή Σαββίδη
1.-Ο κ. Μητσοτάκης ως πρωθυπουργός δίνει εντολή στην ΕΥΠ να παρακολουθεί πρόσωπα που για διάφορους λόγους τον ενδιαφέρουν.
2.-Η ΕΥΠ τα παρακολουθεί αλλά επειδή είναι ελληνική υπηρεσία κάνει φειγ βολάν τα συμπεράσματά της. Κανείς δεν ελέγχει τίποτε στην καρδιά του κράτους.
3.-Ορισμένα απο αυτά τα φέιγ βολάν έρχονται στα χέρια της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Τα δημοσιεύει επιγραμματικά αλλά δεν μπορεί να παραθέσει τα τεκμήρια διότι απαγορεύεται. Πρέπει να υπάρξει δίωξη για να έχει το δικαίωμα να το κάνει. Δίωξη δεν υπάρχει σκοπίμως. Ούτε η κοματικοποιημένη δικαιοσύνη παρεμβαίνει για να ζητήσει στοιχεία απο τα ΜΜΕ που τα δημοσιοποίησαν.
4.-Η υπόθεση γυρίζει μπούμεραγκ στον πρωθυπουργό ο οποίος εκβιάζεται και υποχωρεί σε κρίσιμα θέματα. Που έχουν επιπτώσεις στη χώρα.
5.-Η κυβέρνηση περνά νόμο απο τη Βουλή για να κλείσει τα παράθυρα και τις δυνατότητες αρχών που την ενοχλούν.
6.-Ο εισαγγελέας του Αρείου πάγου αποφαίνεται για τον νόμο. Είναι αμφίβολο αν χρειαζόταν να το κάνει. Η Συνταγματικότητά του νόμου κρίνεται απο το Συμβούλιο της Επικρατείας αλλά κανείς δεν δίνει σημασία σε τέτοιες λεπτομέρειες.
7.-Ορισμένοι καθηγητές Συνταγματικού Δικαίου μερικοί απο τους οποίους είναι στελέχη της αξιωματικής αντιπολίτευσης (!!!) -πως διδάσκουν;- και άλλοι φίλοι τους, συγκεντρώνουν υπογραφές κατά της γνωμάτευσης του εισαγγελέα του Αρείου Πάγου. Ορισμένες απο τις σχολές απο τις οποίες προέρχονται οι καθηγητές είναι φωλιές αριστεροσύνης. Το αριστερό πρόσημο μετρά στα προσόντα για να εκλεγείς. Αντί να καταθέσουν την άποψή τους σε σοβαρά και εξειδικευμένα περιοδικά και να δεχθούν αντίλογο αρθρογραφούν σαν κομματικοί ινστρούχτορες.
8.-Ο εισαγγελεάς του Αρείου Πάγου του οποίου πολλές ενέργειες διακρίνονται για την κομματική τους απόχρωση, δέχεται υποστήριξη στην γνωμάτευσή του απο την Ένωση Εισαγγελεών. Και αυτής δεν της ζητήθηκε ο λόγος. Αλλά απεφάνθη. Εδώ οι μυστικοί πράκτορες συνδικαλίζονται και κάνουν δημόσιες εκδηλώσεις, στους εισαγγελείς δεν θα επιτραπεί;
9.-Η τραγωδία βρίσκεται σε εξέλιξη με αιχμάλωτο, κυρίως, τον πρωθυπουργό. Παίρνει αποφάσεις σκοπιμότητας που φέρνουν σε δύσκολη θέση τη χώρα.
10.-Η χώρα παραδέρνει με κύριο ζητούμενο την ανάγκη ενότητας σε θεσμούς απο τους οποίους εξαρτάται η ύπαρξή της.
11.-Η εμφάνιση του κόμματος που σήμερα είναι αξιωματική αντιπολίτευση και η υποστήριξή του απο σημαντικό μέρος της κοινωνίας έχει ρίξει τη χώρα στο βόθρο απο πλευράς στοιχειώδους πολιτικής ευπρέπειας.
12.-Το όλο κλίμα είναι επικίνδυνα παρακμιακό και οι πολιτικές ηγεσίες ελάχιστες μπροστά στα προβλήματα της χώρας για τα οποία η ευθύνη τους είναι απόλυτη. Δεν είναι αποκλειστική. Φταίει και ο λαός που τις εμπιστεύεται.