Αρχική Blog Σελίδα 1722

Hamas front company in Turkey continues its operations despite US sanction

0
Palestinian supporters of the Hamas movement hold portraits of Turkish President Recep Tayyip Erdogan as they shout slogans against the military coup attempt in Turkey, during a demonstration in Gaza City, on July 17, 2016. - Turkish authorities wrested back control of the country on July 16, after crushing a military coup by discontented soldiers seeking to seize power from President Recep Tayyip Erdogan that claimed more than 250 lives. (Photo by MAHMUD HAMS / AFP)

Abdullah Bozkurt/Stockholm

A Turkish company that was sanctioned by the US Treasury last year over a covert Hamas financing network is continuing its operations, posting millions of Turkish lira in profit at the end of 2022.

Real estate investment firm Trend Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş (Trend), run by Hamas operatives, announced it had earned 57.9 million Turkish lira in profit in 2022, according to a declaration to the Public Disclosure Forum (KAP) of the Borsa İstanbul (İstanbul Stock Exchange) on February 13, 2023.

Trend, previously known as Anda Gayrimenkul Geliştirme ve İnşaat, was designated under a sanctions regime on May 24, 2022 by the US Department of the Treasury’s Office of Foreign Assets Control (OFAC). The US officials said the company was part of Hamas’s global financial assets, worth more than $500 million, and used to conceal and launder funds on behalf of the militant Palestinian organization.

The Islamist government of President Recep Tayyip Erdoğan, which has been an ardent supporter of Hamas, has not taken any action against the firm or its officials since the US designation. The company, which trades publicly on the stock exchange, continued to generate income in construction and real estate investment schemes in Istanbul.

Turkish company controlled by Hamas posted nearly 60 million Turkish lira in profit last year according to a company statement:

The last trade registry filing made by Trend, on February 14, announced that the firm would hold a general assembly at its headquarters in the Kagithane district of Istanbul on March 8. Its office is located in a building owned by wealthy Turkish businessman Adnan Polat in the same Istanbul neighborhood where Turkish President Erdoğan launched his political career in his younger years.

Since the US designation, the company has made some changes to the board of directors. On November 7, 2022 Hamid Abdullah Hussein al-Ahmar, the board chair, was removed and replaced by Alaeddin Şengüler, a Turkish national who owns real estate investment firm Ala. Şengüler, born to Turkish parents in Egypt and educated in Islamic sciences in Saudi Arabia, appears to have cultivated ties with Hamas over the years.

Hisham Yunis Qafisheh (also known by his assumed Turkish name, Haşmet Aslan), sanctioned by the US for his role in the transfer of Hamas funds and who managed several companies on behalf of the militant organization, no longer serves on Trend’s board.

In addition to Şengüler, the board now comprises Mustafa Saka, Mustafa K.M. al-Jallad, Zeliha Özenc and Salih Avci.

 

Hamas’s company operates from this office building in Istanbul.

According to the US Treasury, Trend was directly or indirectly run by Hamas’s investment office, which is subordinate to Hamas’s Shura Council and Executive Committee. In addition to Turkey, the network has control of multiple firms in various countries such as Sudan, Algeria, the United Arab Emirates and Saudi Arabia. Some of the funds Hamas generates through its web of companies in multiple countries help finance violence in the Middle East.

Hamas was designated by the US as a Foreign Terrorist Organization in October 1997 and as a Specially Designated Global Terrorist pursuant to Executive Order No. 13224 in October 2001.

Turkey does not list Hamas as a terrorist entity, and Erdoğan’s Islamist government aids and abets the organization and hosts some of its leaders in Turkey while granting citizenship and passports to Hamas members.

Tracking Hamas activity in Turkey has in recent years has become more complicated as many Hamas figures assumed Turkish names after obtaining citizenship to cover their tracks.

Unlike previous governments in Turkey, the Erdoğan administration made it easy for foreigners to acquire citizenship if they made investments or purchased real estate in Turkey. The change, a radical departure from decades-long citizenship and immigration practices, was advertised as a step to attract investment to the Turkish economy.

That also helped many Islamist associates of Erdoğan, especially in the Muslim Brotherhood network and its Palestinian offshoot Hamas in various countries, to quickly obtain Turkish nationality. It is not clear how many Muslim Brotherhood members and Hamas militants benefited from this program as the government has not been forthcoming with detailed figures.

 

Alaeddin Şengüler, a Turkish national who owns real estate investment firm Ala and runs Hamas front Trend.

Not only did Muslim Brotherhood operatives benefit from this scheme, but some members of the Islamic State in Iraq and Syria (ISIS) also acquired Turkish nationality. Nordic Monitor previously published a story revealing how Marwan M Salih Salih, an Iraqi national who was sanctioned for ISIS links, acquired Turkish citizenship and changed his name to Polat Devecioğlu.

Salih, the CEO of a company called Redin Danışmanlık İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi, a consulting and foreign trade firm that was sanctioned by the US on September 10, 2019, was flagged for transferring funds to Hamas as well.

In 2019 the Erdoğan government announced that foreigners who bought real estate priced at a minimum of $250,000 would be given the right to apply for Turkish citizenship. In 2019 and 2020, according to official statistics, 7,500 foreigners acquired citizenship by purchasing property in Turkey. In the first six months of 2021 alone, 10,000 people obtained the right to acquire citizenship. The top 10 countries whose nationals have become Turkish citizens are Iran, Afghanistan, Iraq, Yemen, China, Palestine, Jordan, Lebanon, Egypt and Pakistan.

Trend company data, kept at the Istanbul Chamber of Commerce, lists all previous and current owners and board members of the company: 

Foreign nationals who are confirmed by the Ministry of Labor and Social Security to have employed at least 50 people will also be able to apply to become Turkish citizens. Foreigners who are determined by the Banking Regulation and Supervision Agency to have deposited at least $500,000 or the equivalent in foreign currency in banks operating in Turkey can also become citizens, provided they do not withdraw the funds for three years.

Similarly, an individual who invests at least $500,000 or its equivalent in mutual funds or real estate funds belonging to banks in Turkey will be able to become a citizen after confirmation by the authorities.

Many people claim these practices will make Turkey a black money paradise. Not being asked about the source of money transferred to Turkey is one of the most criticized issues. It is also known that a considerable portion of the money brought into Turkey by foreigners does not come through banks, but as cash in suitcases. Unregistered money becomes legal by buying real estate or depositing it in a bank. As Turkey faces deeper economic troubles, how the incoming money enters the market loses its importance.

Άρης Αλεξανδρής: Πολακισμοί – Επίπλαστοι τρόποι στην υπηρεσία ενός χαμένου σκοπού

0

Ο Πολάκης είναι ένα δημοφιλές και επίμονα επιθετικό τρολ με θεσμική ιδιότητα, δεν είναι πολιτικός με την τυπική έννοια του όρου

Είναι περισσότερο κωμικό παρά τρομακτικό: η υπερασπιστική γραμμή του ΣΥΡΙΖΑ υπέρ του καταδικασμένου από το Ειδικό Δικαστήριο, Νίκου Παππά, είναι πως ό,τι έκανε το έκανε για το δημόσιο συμφέρον. Δεν ήθελε να ελέγξει το μιντιακό τοπίο της χώρας με τις αντισυνταγματικές του μεθοδεύσεις· αυτές είναι κακοπροαίρετες διαδόσεις· να μαζέψει λεφτά για τα κρατικά ταμεία ήθελε κι εμείς τον παρεξηγήσαμε! Σήμερα, ο βαρύς και ανεβάσταγος Παύλος Πολάκης δημοσιεύει στο Facebook εικόνες και ονόματα δημοσιογράφων και δικαστών, με τη χαρακτηριστικά στοχοποιητική σημείωση: «Αν δεν καθαρίσουμε από αυτούς, δεν θα είναι αλλιώς την άλλη φορά!». Το αφήγημα αυτομάτως υφίσταται ενδόρρηξη, καθώς ο ΣΥΡΙΖΑ αυτοδιαψεύδεται πανηγυρικά: αφού η παράταξη του Νίκου Παππά δεν στόχευε στη φίμωση και στη χειραγώγηση των δημοσιογράφων, για ποιο λόγο τα βάζει τώρα μαζί τους ο ψηφιακός βιτζιλάντε με τα κεφαλαία και τα ανοικονόμητα θαυμαστικά; Εφόσον η πρόθεση του Παππά ήταν να εξασφαλίσει τη νομιμότητα στο τηλεοπτικό πεδίο, γιατί ονειρεύεται εκκαθαρίσεις σε έξαλλη κατάσταση ο σύντροφός του; Πώς συμβιβάζονται οι αγαθές προθέσεις με τις φασιστοειδείς προγραφές;

Τα λόγια του Παύλου Πολάκη δεν έχουν καμία σημασία, ακόμη κι όταν εκθέτουν το κόμμα του (το τελευταίο, άλλωστε, εκτίθεται κι από μόνο του μια χαρά). Ο Πολάκης είναι ένα δημοφιλές και επίμονα επιθετικό τρολ με θεσμική ιδιότητα, δεν είναι πολιτικός με την τυπική έννοια του όρου. Σοβαρά τον παίρνουν μόνο οι ασόβαροι. Μπορεί να λειτουργεί ως κέρβερος του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά είναι ένας κέρβερος με κοντίσιονερ και κοντό λουρί. Η θορυβώδης αμετροέπειά του είναι ένα μικρό παιχνίδι που του έχει παραχωρηθεί για να έχει κάτι να ασχολείται, ενώ οι ενήλικοι διαμορφώνουν τις εξελίξεις στις οποίες μετά αυτός θα προσαρμοστεί θέλοντας ή μη, για να μη χάσει το μεγαλύτερο παιχνίδι του – δηλαδή τη θέση και τη δημοσιότητα. Εντωμεταξύ, ένα τηλεφώνημα του Αλέξη Τσίπρα είναι αρκετό για να τον κάνει να μαζέψει τον οχετό του με τον άτσαλο και αναπολογητικά παιδαριώδη τρόπο του· το θέμα είναι γιατί το τηλεφώνημα δεν πέφτει συχνότερα· γιατί ο Αλέξης Τσίπρας βρίσκει πολιτική χρησιμότητα στους εκφραστές του βορβορώδους ήθους το οποίο έχει επανειλημμένα κατά το παρελθόν σύρει τη χώρα σε εμφυλιοπολεμικού τύπου, κοινωνικά δηλητηριώδεις καταστάσεις. Αλήθεια, όταν ο Αλέξης Τσίπρας και ο ΣΥΡΙΖΑ κοιτούν στο μέλλον, βλέπουν σ’ αυτό ζωγραφισμένο το πρόσωπο του Πολάκη;

Ο πολακισμός είναι ζωτικό στοιχείο του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και βασικό συστατικό του αντι-ΣΥΡΙΖΑ. Οι πολίτες που γυρνούν την πλάτη στην παράταξη ακόμη κι αν δεν διαφωνούν μαζί της πολιτικά, έχουν εν πολλοίς ωριμάσει σε τομείς που η παράταξη ακόμα βυζαίνει, και μάλιστα ένα πολύ πικρό γάλα. Κυρίως, όμως, αυτοί οι πολίτες έχουν μνήμη: θυμούνται ότι η κουλτούρα του επιδεικτικού αντισυστημισμού δοκιμάστηκε, απέτυχε και πτώχευσε· θυμούνται ότι η φαντασίωση της κρεμάλας, των «προδοτών γερμανοτσολιάδων» και των σκοτεινών συνωμοσιών προσέφερε μερικούς πολυφωτογραφημένους χορούς στο Σύνταγμα και τίποτα παραπάνω· θυμούνται πώς ήταν η εποχή που συγγενείς, φίλοι, συνάδελφοι και γείτονες τσακώνονταν αρειμανίως για την πολιτική, καθώς οι τράπεζες έκλειναν, η Ευρώπη μάς λυπόταν και η χώρα φλέρταρε καθημερινά με την καταστροφή. Ο πολακισμός είναι στην ουσία του ακκισμός: μία πλαστή μέθοδος σαγήνης, μία επιτηδευμένη τακτική λαϊκισμού· όσα κουρασμένα like κι αν φέρει, έχει ξεπεραστεί – μαζί με εκείνους που ακόμη τον στηρίζουν. Διατηρεί όμως την ικανότητα να μολύνει, να διασπείρεται και να διώχνει ό,τι καλό συναντά. Για να ξεκολλήσει από το τέλμα του, ο ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να κόψει ένα μέλος του σώματός του· καλύτερα ένα δάχτυλο τώρα, παρά ένα χέρι αργότερα.

Καθημερινή

Νίκος Αναστασιάδης στην «Κ»: Η Κύπρος, αξιόπιστος εταίρος της Δύσης

0

Λίγες ημέρες πριν από την ολοκλήρωση της δεκαετούς θητείας του, ο πολύπειρος πολιτικός κάνει τον απολογισμό του

Στο λυκόφως της δεκαετούς θητείας του στην προεδρία της Κύπρου, ο Νίκος Αναστασιάδης σε συνέντευξή του στην «Κ» κάνει μια συνολική αποτίμηση της πορείας του, μιλάει για τη συνεργασία του με τρεις Ελληνες πρωθυπουργούς, τη διαχείριση τριών μεγάλων κρίσεων –της οικονομικής του 2013 με το «κούρεμα» των καταθέσεων, της πανδημίας και τώρα του πολέμου στην Ουκρανία–, επισημαίνει τη μετακίνηση της χώρας προς έναν ξεκάθαρα ευρωατλαντικό προσανατολισμό, ενώ αναφερόμενος στη διάσκεψη του Κραν Μοντανά δηλώνει πως το φέρει βαρέως που δεν επιτεύχθηκε λύση, παρότι «είχαμε φθάσει τόσο κοντά», χαρακτηρίζει τον τότε Τουρκοκύπριο ηγέτη Μουσταφά Ακιντζί «θαρραλέο» και επιρρίπτει αποκλειστικά στην Τουρκία την ευθύνη για την αποτυχία.

Σε μια εκτενή συζήτηση στο γραφείο του στο Προεδρικό Μέγαρο της Λευκωσίας, ο κ. Αναστασιάδης αναγνωρίζει σφάλματα με το θέμα των διαβατηρίων, εκφράζει την ελπίδα να υπάρξει μια νέα προσπάθεια στο Κυπριακό και εξαίρει την προσωπικότητα και τις ικανότητες του νέου προέδρου, Νίκου Χριστοδουλίδη, ο οποίος υπήρξε στενός συνεργάτης του.

– Κύριε πρόεδρε, να ξεκινήσουμε με τη συνεργασία που είχατε στη διάρκεια της θητείας σας με τους πρωθυπουργούς Σαμαρά, Τσίπρα και Μητσοτάκη.

– Η συνεργασία με όλους τους Eλληνες πρωθυπουργούς ήταν άψογη. Αλλά δεν μπορώ να μη μνημονεύσω τον Αντώνη Σαμαρά, γιατί με εκείνον ξεκινήσαμε τις τριμερείς περιφερειακές συνεργασίες – με την Αίγυπτο, το Ισραήλ, την Ιορδανία, τον Αραβικό Κόλπο. Με τον Αλέξη Τσίπρα θέσαμε τις βάσεις για το MED7 αρχικά, δηλαδή τα επτά μεσογειακά κράτη και μετά έγινε MED9. Με τον Κυριάκο Μητσοτάκη άψογη επίσης η συνεργασία, απόλυτη συμπαράσταση της Ελλάδος εκεί και όπου χρειάστηκε να υποστηριχθεί η Κύπρος. Μια διαχρονική στάση, από την εποχή της πτώσης της χούντας, της μεταπολίτευσης, οι σχέσεις των εκάστοτε κυπριακών κυβερνήσεων με τις ελληνικές δεν διακρίνονταν από τις διαφορές προ της χούντας μεταξύ Μακαρίου και των εκάστοτε ελληνικών κυβερνήσεων. Υπήρχε μια συνετή, συνεπής και διαρκής στήριξη του Κυπριακού. Ως αποτέλεσμα αυτής της άψογης συνεργασίας ήταν και επί κυβερνήσεως Σημίτη η ένταξη της Κύπρου στην Ε.Ε.

– Το 2013 είχαμε την κρίση και το «κούρεμα».

– Αυτό ήταν από τα πιο δύσκολα. Δεκαπέντε μέρες μετά την εκλογή μου να βρεθώ στο Eurogroup για να συζητηθεί το θέμα της υπογραφής του μνημονίου, το οποίο ήταν έτοιμο από τον Νοέμβριο, τρεις μήνες προ της εκλογής μου και το οποίο όμως ο προκάτοχός μου θεώρησε καλύτερο να μεταφέρει στην επόμενη διακυβέρνηση. Ηταν τότε που η Κύπρος είχε υποστεί 22 υποβαθμίσεις. Ηταν στην κατηγορία, από πλευράς επενδυτικής, των σκουπιδιών. Τα ρευστά διαθέσιμα αρκούσαν για τους μισθούς ενός μηνός των υπαλλήλων του ευρύτερου δημόσιου τομέα και δεν υπήρχε ουδείς να μας δανείσει έστω και ένα σεντ. Οι εμπειρίες ήταν οδυνηρές, αλλά χρειάζονταν γενναίες αποφάσεις.

– Ακολούθησαν μετά και οι κατηγορίες για διαφθορά ή απληστία σε σχέση με τα διαβατήρια.

Η υλοποίηση του προγράμματος (σ.σ. πολιτογραφήσεων) έφερε στη χώρα πάνω από 7,5 δισ. Πάντως, θα έπρεπε να ήμαστε αυστηρότεροι στους ελέγχους.

– Το θέμα είναι πως αντιμετωπίσαμε την κρίση. Πήραμε αμέσως μέτρα, προσαρμοστήκαμε με βάση τις υποχρεώσεις που αναλαμβάναμε με το μνημόνιο. Επιβάλλαμε μια δημοσιονομική πειθαρχία. Και κατορθώσαμε το 2016 από τη μια να απαλλαγούμε από την αυστηρή εποπτεία του μνημονίου, να παρουσιάσουμε ρυθμούς ανάπτυξης, να έχουμε μειώσει κάθετα την ανεργία, ενώ την ίδια ώρα άρχισαν οι αναβαθμίσεις, για να φθάσουμε στην επενδυτική βαθμίδα το 2017 ή 2018. Μεταξύ των μέτρων που υιοθετήσαμε ήταν και η συνέχιση του επενδυτικού προγράμματος που έδινε κίνητρα σε ξένους επενδυτές είτε να επενδύσουν είτε να αγοράσουν ακίνητα. Αυτό το πρόγραμμα υιοθετήθηκε το 2007, επί του αείμνηστου Τάσσου Παπαδόπουλου. Το 2011, όχι μόνο επιβεβαιώθηκε από τον αείμνηστο Χριστόφια, αλλά και διαφοροποιήθηκαν τα κριτήρια ώστε να γίνει πιο ελκυστική η προσέλκυση.

Οταν αναλάβαμε και μελετήσαμε το πρόγραμμα και είδαμε ότι δεν υπήρχε τόση ενθάρρυνση, μειώσαμε τα ποσά των επενδύσεων. Με αποτέλεσμα να υπάρξει μια μαζική ροή επενδυτών, μεταξύ των οποίων βεβαίως και κάποιοι απατεώνες, κάποιοι οι οποίοι στην Κύπρο εκμεταλλεύτηκαν προς ίδιον όφελος, παραβιάζοντας τον νόμο. Το εποπτικό σύστημα δεν ήταν –και εδώ είναι το σφάλμα– όσο αυστηρό θα έπρεπε, με αποτέλεσμα κάποια στιγμή, λόγω του μεγάλου αριθμού των πολιτογραφήσεων, να κριθεί ότι η Κύπρος πωλούσε διαβατήρια και ότι επηρεαζόταν τάχα η Ε.Ε. από τον μεγάλο αριθμό διαβατηρίων. Να σημειώσω ότι από τις 180.000 πολιτογραφήσεις ετησίως στην Ευρώπη, καθ’ όλη τη διάρκεια εφαρμογής του προγράμματος, δηλαδή από το 2014 περίπου μέχρι και το 2020 που καταργήθηκε, όλοι εκείνοι που πολιτογραφήθηκαν ήταν 7.200. Ως αποτέλεσμα της υλοποίησης του προγράμματος, το συνάλλαγμα που είχε εισρεύσει στη χώρα ξεπέρασε τα 7,5 δισ. Ωφελήθηκε ευρύτερα η οικονομία του τόπου. Πάντως, αυτό ήταν ένα από τα τρωτά της διακυβέρνησης και οφείλω να το πω. Θα έπρεπε να ήμαστε αυστηρότεροι στους ελέγχους.

– Η διαχείριση της πανδημίας;

– Η δεύτερη μεγάλη κρίση που κλήθηκε η διακυβέρνηση να αναλάβει. Θεωρούμαστε ένα από τα πλέον επιτυχημένα κράτη στη διαχείριση της πανδημίας, δεύτερη σε αριθμούς θανάτων, με μια εμβολιαστική κάλυψη του 80%, με μέτρα τα οποία ελήφθησαν έγκαιρα, όχι μόνο υγειονομικά αλλά και οικονομικά. Σαν αποτέλεσμα της ευρωστίας πλέον που παρουσίαζε το κράτος, σταθήκαμε στο πλευρό των εργαζομένων, των επιχειρήσεων, κατά τρόπο που αντί να παρουσιάζεται μείωση των εισοδημάτων, να παρατηρείται αύξηση των καταθέσεων.

– Ο πόλεμος στην Ουκρανία. Εχει μια ιδιαιτερότητα για την Κύπρο και λόγω της Ρωσίας.

– Ακριβώς. Καλύψαμε και αυτό το πρόβλημα και το αντιμετωπίσαμε με ευελιξία και ευρηματικότητα. Οπως πολύ ορθά επισημάνατε, η Κύπρος στηριζόταν μέχρι το 2013-2014 κατά κύριο λόγο στα κεφάλαια από τη Ρωσία. Σιγά σιγά και σταδιακά με την απομείωση, μετά τους αυστηρούς περιορισμούς, τους ελέγχους κ.λπ. φθάσαμε σήμερα η εξάρτηση ή οι καταθέσεις να περιορίζονται στο 3,5%. Το 20% του τουριστικού ρεύματος προερχόταν από τη Ρωσία. Η ανεργία πλέον είναι σχεδόν στο 6,5% από το 17% που παραλάβαμε το 2013. Η Κύπρος σταδιακά άρχισε να μετατρέπεται σε κέντρο τεχνολογίας με τη μεταφορά της έδρας εταιρειών αλλά και υπαλλήλων που ασχολούνται με την υψηλή τεχνολογία, την έρευνα, την καινοτομία, κ.λπ. Εχουμε επίσης προωθήσει τον εκπαιδευτικό τουρισμό. Αυτή τη στιγμή φοιτούν στα κυπριακά πανεπιστήμια 53.000 ξένοι. Οταν αναλάβαμε ήταν μόλις 30.

– Συνεργαστήκατε με τρεις προέδρους των ΗΠΑ: Ομπάμα, Τραμπ, Μπάιντεν.

– Το πρώτο που είχα διακηρύξει και είχαμε υλοποιήσει ήταν ο επαναπροσανατολισμός της εξωτερικής πολιτικής. Ναι, καλές σχέσεις με τη Ρωσία γιατί είναι μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας και για δεκαετίες τηρεί μια στάση αρχής όσον αφορά τη λύση του Κυπριακού, αλλά οφείλουμε πλέον, από την ώρα ιδιαίτερα που είχαμε ενταχθεί στην Ε.Ε., να προσανατολίσουμε την εξωτερική μας πολιτική έτσι ώστε να είμαστε αξιόπιστοι εταίροι και στην Ενωση. Στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο μας έβλεπαν με καχυποψία, θεωρώντας μας –λόγω και παλαιότερα της ένταξής μας στο Κίνημα των Αδεσμεύτων, αργότερα των σχέσεων με τη Ρωσία και τα ρωσικά κεφάλαια– ως μια χώρα εξαρτώμενη ή ελεγχόμενη από τη Ρωσία. Σταδιακά και σαν αποτέλεσμα ιδιαίτερα της ανάπτυξης των σχέσεων με το Ισραήλ, άρχισαν να βελτιώνονται οι σχέσεις με την Αμερική, για να φθάσουμε σήμερα στον υψηλότερο βαθμό στρατηγικής συνεργασίας.

Είχαμε φθάσει να συζητάμε για τη σημαία και τον εθνικό ύμνο

– Μοντ Πελεράν και Κραν Μοντανά. Κάναμε κι εμείς λάθη;

– Με τον Μουσταφά Ακιντζί είχαμε μια εξαίρετη συνεργασία, εξαίρετη φιλία, αλλά ιδιαίτερα μια χημεία, η οποία οφειλόταν στην επιθυμία και των δύο να δώσουμε μια λύση που να μπορούν να την αποδεχθούν και οι δύο κοινότητες. Εργαστήκαμε σκληρά και εντατικά και από το 2015 που ανέλαβε ο Ακιντζί οδηγηθήκαμε το 2017 στο Κραν Μοντανά με σωρεία συγκλίσεων, συμφωνιών σε κύρια θέματα. Για πρώτη φορά ετίθετο το θέμα της ασφάλειας, της αποχώρησης των στρατευμάτων, που ήταν τα σημαντικότερα που ανησυχούσαν την ελληνοκυπριακή κοινότητα.

– Πού ανήκει η ευθύνη;

– Ανήκει αποκλειστικά στην Τουρκία και όχι στους δύο ηγέτες της Κύπρου. Φθάσαμε στο σημείο να συζητούμε για τον εθνικό ύμνο, για τη σημαία. Είχαμε προχωρήσει σημαντικά και μπαίναμε στις λεπτομέρειες. Η αποτυχία οφείλεται αποκλειστικά στην αδιαλλαξία της Τουρκίας, της οποίας στρατηγικός στόχος ήταν πάντοτε, είτε από το ’56 είτε από τα γεγονότα του ’63 είτε από το ’83, όταν ανακήρυξαν το ψευδοκράτος. Απλά αξιοποίησαν το αδιέξοδο και δυστυχώς εδώ θα πρέπει να το πω, ένα παράπονο που έχω από τον γενικό γραμματέα: την επομένη θα έπρεπε να συμμετάσχει στο G20 που συνερχόταν στο Αμβούργο, αν δεν απατώμαι, και ήταν προγραμματισμένο. Συνεπώς, αφιέρωσε ελάχιστες ώρες για ένα πρόβλημα μισού αιώνα. Θα μπορούσε, αντί να τερματίσει εκείνο το βράδυ τον διάλογο, να τον αναβάλει. Γινόταν η σκέψη, αν καταλήγαμε και κλείναμε το θέμα των εγγυήσεων για τα θέματα των στρατευμάτων, να συνέλθουν οι πρωθυπουργοί των τριών εγγυητριών δυνάμεων, συν οι δύο κοινότητες, για να αποφασίσουν. Με λυπεί ειλικρινά και είναι ένα από τα βάρη που φέρω, το ότι ήμασταν τόσο κοντά στην εξεύρεση της λύσης.

– Ο επόμενος πρόεδρος έχει ελπίδες να είναι μέρος μιας πιο προχωρημένης διαδικασίας; Υπάρχει η δυνατότητα με την ηγεσία που υπάρχει σήμερα;

– Δεν έχω αμφιβολία όσον αφορά τις προθέσεις του προέδρου. Εκείνο που έχω αμφιβολία είναι αν επιτέλους η Τουρκία συνειδητοποιήσει το πόσα πολλά οφέλη θα προκύψουν σε σχέση με το εάν θα έχει ένα τουρκοκυπριακό ελεγχόμενο κρατίδιο, είτε όσον αφορά τις ευρωπαϊκές σχέσεις, τις ευρωτουρκικές σχέσεις είτε όσον αφορά την ειρήνη στην περιοχή, την εκμετάλλευση των ενεργειακών πόρων χωρίς προβλήματα.

– Πόσο ρόλο παίζει η απουσία ενός Ακιντζί στην άλλη πλευρά; Είναι η Τουρκία ο κύριος παράγοντας;

– Θα σας πω μόνο ένα περιστατικό και δεν είναι νέο. Τον Γενάρη στη Γενεύη είχαμε συμφωνήσει ότι θα κατατίθεντο χάρτες επί του εδαφικού και είναι η πρώτη φορά που θα κατέθετε η τουρκική πλευρά, η τουρκοκυπριακή κοινότητα τον χάρτη. Η διαφορά μας περιοριζόταν στο μισό τοις εκατό. Εγώ επέμενα στο να περιοριστεί στο 27. Εκείνος ήθελε 28. Κατετέθησαν. Ο Ερντογάν εξοργίστηκε. Δυστυχώς, ρυθμιστής με παρεμβάσεις επί το αρνητικό ήταν πάντοτε η Τουρκία. Οι Τουρκοκύπριοι λόγω της οικονομικής εξάρτησης από τους εποίκους, της παρουσίας του τουρκικού στρατού, ήταν πάντοτε υπό καταπίεση. Ο Ακιντζί ήταν ένας θαρραλέος Τουρκοκύπριος, ο οποίος τολμούσε, αλλά δυστυχώς δεν είχε τη δύναμη να επιβάλλει αυτά που συμφωνούνταν.

– Και φθάνουμε στο σήμερα, στις πρόσφατες εκλογές. Και οι τρεις υποψήφιοι, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο ήταν συνεργάτες σας.

– Οντως, ο κ. Μαυρογιάννης για εννιά χρόνια ήταν ο διαπραγματευτής μου για το Κυπριακό. Είχαμε μια άριστη συνεργασία. Είναι άνθρωπος που τον διακρίνει ήθος και γνώση. Ενας καθ’ όλα ικανός διπλωμάτης. Ο κ. Χριστοδουλίδης υπήρξε διευθυντής του διπλωματικού μου γραφείου, κυβερνητικός εκπρόσωπος, αργότερα για τέσσερα χρόνια υπουργός Εξωτερικών. Και βεβαίως ο πρόεδρος της παράταξής μου, φίλτατος Αβέρωφ Νεοφύτου. Κάποια στιγμή το είπα ότι ήταν και οι τρεις εκλεκτοί συνεργάτες μου και παρεξηγήθηκα. Αλλά δεν μπορεί να αρνηθείς συνεργάτες, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν δήλωσα σαφέστατα και ενεργώς τη στήριξή μου στον πρόεδρο της παράταξης. Ομως, σήμερα εξελέγη ο κ. Χριστοδουλίδης. Τον γνωρίζω πάρα πολύ καλά. Ξέρω πόσες ικανότητες έχει, πόσο εργασιομανής είναι.

– Είχαμε τον σεισμό στην Τουρκία. Μπορεί να υπάρξει μια προσέγγιση Ελλάδας – Τουρκίας; Μπορεί να αλλάξει κάτι λόγω της ανθρώπινης διάστασης;

– Η ανθρώπινη διάσταση είναι εκείνη που ενδεχομένως να αλλοιώνει τα εχθρικά αισθήματα που δημιουργούσε ο αναθεωρητισμός του Ερντογάν, ο οποίος λέγοντας ότι αμφισβητεί την κυριαρχία μας δημιουργούσε και ένα αίσθημα στον λαό ότι απέναντί μας έχουμε εχθρούς. Ο σεισμός έχει συμβάλει στο να ανατραπεί αυτό. Τώρα, πέραν τούτου, θα ήταν παρακινδυνευμένο να πει κανείς ότι αλλάζουν οι στόχοι. Εκτός εάν μετά τις εκλογές αναθεωρήσει επιτέλους αυτόν τον μεγαλοϊδεατισμό, το να θέλει συνεχώς να εξοπλίζεται, συνεχώς να θέλει να είναι υπερδύναμη.

– Και για το Κυπριακό;

– Ισχύει και για το Κυπριακό. Εάν υπάρξει μια επαναπροσέγγιση και διάλογος με την Ελλάδα, σίγουρα δεν μπορεί να μείνει εκτός το Κυπριακό. Και θεωρώ ότι από την ώρα που θεωρείται ότι το Κυπριακό είναι ένα ευρωπαϊκό πρόβλημα, υπάρχουν θέματα που άπτονται των ευρωτουρκικών σχέσεων, όπως είναι η τελωνειακή ένωση, η αναθεώρηση, η φιλελευθεροποίηση, οι θεωρήσεις βίζας και ούτω καθεξής, που αφορούν την Τουρκία, αφορούν τους επιχειρηματίες της Τουρκίας και πιστεύω ότι μπορεί να αλλάξει το όλο σκηνικό. Ομως, αυτό είναι η ελπίδα, η προσδοκία. Ας ελπίσουμε ότι θα πραγματοποιηθεί αυτή η προσδοκία.

Καθημερινή

Αρθρο του Ε. Ζεμενίδη στην «Κ»: Be like Mike

1

Ο τέταρτος γύρος του Στρατηγικού Διαλόγου ΗΠΑ – Ελλάδας στην Αθήνα αυτή την εβδομάδα ήταν κατά γενική ομολογία ένα ακόμη θετικό βήμα προς την κατεύθυνση της εμβάθυνσης της στρατηγικής σχέσης των δύο χωρών

Ο τέταρτος γύρος του Στρατηγικού Διαλόγου ΗΠΑ – Ελλάδας στην Αθήνα αυτή την εβδομάδα ήταν κατά γενική ομολογία ένα ακόμη θετικό βήμα προς την κατεύθυνση της εμβάθυνσης της στρατηγικής σχέσης των δύο χωρών. Χάρη στις διαδοχικές κυβερνήσεις τόσο στην Ελλάδα όσο και στις Ηνωμένες Πολιτείες, στο έργο των κατά σειρά πρέσβεων της Ελλάδας και των ΗΠΑ, καθώς και στην προσοχή και τη νομοθετική κατεύθυνση που δόθηκε σε αυτή τη συμμαχία από το αμερικανικό Κογκρέσο, η σχέση μεταξύ Αθήνας και Ουάσιγκτον βρίσκεται μακράν πιο μπροστά από ό,τι θα προέβλεπε κανείς όταν ο Αντονι Μπλίνκεν έφυγε από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ στο τέλος της διακυβέρνησης Ομπάμα.

Ομως, το σωστό σημείο αναφοράς για αυτή τη σχέση δεν θα έπρεπε να θεωρείται το ταξίδι του προέδρου Ομπάμα στην Ελλάδα το 2016, αλλά το ταξίδι του υπουργού Εξωτερικών Μάικ Πομπέο το 2020. Καθώς παρακολουθούσα τον υπουργό Εξωτερικών κ. Μπλίνκεν να αναχωρεί από την Αθήνα, ήταν αδύνατο να μη σκεφτώ το τραγούδι από τη διαφήμιση του Μάικλ Τζόρνταν «Be like Mike».

Προτού ξεκινήσει η γκρίνια ότι παραβλέπω την πρόοδο που έγινε, επιτρέψτε μου να είμαι σαφής: η κυβέρνηση Μπάιντεν συνέχισε να οικοδομεί αυτή τη στρατηγική σχέση και τη διατηρεί προς τη σωστή κατεύθυνση. Ωστόσο, ο υπουργός κ. Πομπέο χάρισε στον υπουργό κ. Μπλίνκεν μια αφετηρία και δεν υπάρχει αμφιβολία ότι δεν την αξιοποίησε στο έπακρον. Για να καταλάβουμε τι θα έπρεπε λογικά να περιμένει η Ελλάδα από τις ΗΠΑ, ας θυμηθούμε ποια πλεονεκτήματα κληρονόμησε ο υπουργός κ. Μπλίνκεν όταν επέστρεψε στο Foggy Bottom: (α) Μια νέα κατεύθυνση για την πολιτική των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο που εγκαινιάστηκε από τον πρώην βοηθό υπουργό Εξωτερικών Γουές Μίτσελ, (β) τον νόμο του 2019 για την εταιρική σχέση ασφάλειας και ενέργειας στην Ανατολική Μεσόγειο, (γ) το σχήμα «3+1» (Ελλάδα – Κύπρος – Ισραήλ + Ηνωμένες Πολιτείες), (δ) πρωτοφανή επίπεδα ενδιαφέροντος του Κογκρέσου για την περιοχή και ειδικότερα για τη σχέση ΗΠΑ – Ελλάδας.

Και το σηµαντικότερο, µε την κυβέρνηση Μητσοτάκη κληρονόμησε έναν εταίρο που είχε οδηγήσει τη μετάβαση της Ελλάδας από «πυλώνα σταθερότητας» σε ηγετικό ρόλο στην περιοχή. Υπάρχει ανάγκη ενός αξιόπιστου εταίρου για την ενεργειακή διπλωματία; Από τις διασυνδέσεις φυσικού αερίου στα Βαλκάνια, τις εγκαταστάσεις υγροποιημένου φυσικού αερίου και τις πλωτές εγκαταστάσεις επαναεριοποίησης, την εξερεύνηση φυσικού αερίου και την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, η Ελλάδα είναι κάτι περισσότερο από πηγή σταθερότητας – είναι ένας απαραίτητος εταίρος. Το ίδιο μπορεί να ειπωθεί και για τις προσπάθειες να μπει η «Δύση» στα Δυτικά Βαλκάνια. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει αναδειχθεί σε προπύργιο απέναντι στη ρωσική και κινεζική επιρροή στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο, έχει επιταχύνει την περιφερειακή ολοκλήρωση και συνεργασία και έχει βοηθήσει τη Δύση να αναπτύξει σημαντικά νέα μέσα ασφαλείας και δυνατότητες προβολής ισχύος στην περιοχή. Ακόμη και όταν αντιμετώπισε την άνευ προηγουμένου επιθετικότητα από την Τουρκία, η κυβέρνηση Μητσοτάκη επέλεξε το μάντρα του Τέντι Ρούσβελτ «μίλα ήρεμα και κράτα μεγάλη βέργα», αντί για θεατρινίστικες αντιδράσεις, όπως μπορεί να περίμενε κανείς κατά το παρελθόν.

Ο υπουργός κ. Πομπέο χάρισε στον κ. Μπλίνκεν μια αφετηρία και δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο δεύτερος δεν την αξιοποίησε στο έπακρον.

Από όλες τις ευκαιρίες που κληρονόμησε το υπουργείο Εξωτερικών του Μπλίνκεν και χάθηκαν, ξεχωρίζει μία. Στο βιβλίο του Πομπέο «Never Give An Inch», ο τέως υπουργός Εξωτερικών εξυμνεί μια σημαντική διπλωματική πρωτοβουλία: «Για πρώτη φορά, το 2019, ένας υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ εμφανίστηκε στην τριμερή συνάντηση Ισραήλ – Ελλάδας – Κύπρου για να συζητήσει την ενεργειακή εξερεύνηση στην περιοχή». Ακόμη και αν λάβουμε υπόψη την COVID, τις εκλογές στις ΗΠΑ, το Ισραήλ και την Κύπρο και τον πόλεμο στην Ουκρανία, οι δικαιολογίες για την αποτυχία της διεξαγωγής μιας συνάντησης «3+1» σε επίπεδο υπουργών είναι ειλικρινά σαθρές.

Υπάρχει µια συνεχής επωδός από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, ότι πρέπει να γίνει περισσότερη δουλειά σε κατώτερο επίπεδο πριν από τη συνάντηση του υπουργού Εξωτερικών και υπουργών. Ομως, υπάρχουν ελάχιστες ενδείξεις ότι σημειώνεται ουσιαστική πρόοδος σε αυτό το μέτωπο. Και με το μέγεθος της εναλλαγής σε αυτό το χαμηλότερο επίπεδο –η κυβέρνηση βρίσκεται ήδη στον δεύτερο διευθυντή Νοτιοευρωπαϊκών Υποθέσεων, στον τρίτο συντονιστή Ανατολικής Μεσογείου και αναμένει αλλαγές σε επίπεδο αναπληρωτή υφυπουργού Εξωτερικών και σε επίπεδο υπευθύνων γεωγραφικών τομέων– η κοινή λογική υπαγορεύει ότι το υπουργείο Εξωτερικών χρειάζεται καθοδήγηση από την κορυφή για το «3+1», αντί ο υπουργός Εξωτερικών να περιμένει από ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο πλήθος προσώπων να ενημερωθεί πριν εμπλακεί άμεσα. Η τριμερής συνάντηση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ έδωσε το έναυσμα για ιστορικά επίπεδα συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Η αποτυχία να συνεχίσει από εκεί που σταμάτησε ο κ. Πομπέο –ή ακόμη και να σηματοδοτήσει σοβαρά τη δέσμευση της κυβέρνησης στο «3+1»– είναι διπλωματική κακοδιαχείριση.

Εχοντας συµπληρώσει δύο χρόνια στη θητεία του ως υπουργός Εξωτερικών, ο Αντονι Μπλίνκεν είναι αρκετά εξοικειωμένος με όλους τους παίκτες στην περιοχή, έχει τους δικούς του πρεσβευτές στην Αθήνα, στη Λευκωσία και την Ιερουσαλήμ και έχει έναν πρόεδρο της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας (τον Μπομπ Μενέντεζ) που του έχει δώσει νομοθετικά εργαλεία και πολιτική κάλυψη για την επιδίωξη μεγαλύτερης συμμετοχής των ΗΠΑ στο «3+1». Τώρα είναι η ώρα για μια διόρθωση πορείας από τον υπουργό Εξωτερικών, πριν αρχίσουμε όλοι να λέμε δυνατά αυτό που σκεφτόμαστε: μας λείπει ο Μάικ Πομπέο.

Ο κ. Εντι Ζεμενίδης είναι εκτελεστικός διευθυντής του Συμβουλίου Ελληνοαμερικανικής Ηγεσίας (HALC).

Καθημερινή

Λεοντάρης στο ArmyVoice: Για αυτό δεν θα γίνει ο EastMed

1

Λεοντάρης στο AV: Για αυτό δεν θα γίνει ο EastMed Pipeline – Aναλύει τις αμερικανοτουρκικές σχέσεις, την ενεργειακή διπλωματία και τα ελληνοτουρκικά

Συνέντευξη στον Μάνο Χατζηγιάννη

“Οι εκλογές θα είναι το σημείο καμπής για τις σχέσεις της Τουρκίας τόσο με την Ελλάδα αλλά και με την Δύση” αναφέρει μεταξύ άλλων στην αποκλειστική του συνέντευξη στο ArmyVoice ο Αντιστράτηγος (εα) Ηλίας Λεοντάρης, Επίτιμος Διοικητής 1ης ΣΤΡΑΤΙΑΣ & Τέως Αρχηγός Γενικού Επιτελείου Εθνικής Φρουράς (ΓΕΕΦ).

Αρχικά με την εμπειρία του σχετικά με το Κυπριακό σχολιάζει την εκλογή Χριστοδουλίδη δείχνοντας εκτίμηση στις ικανότητες του νέου προέδρου και σημειώνοντας πως μπορεί να “γίνει ο πρόεδρος της λύσης”.

Κατόπιν αναλύει τις νέες προοπτικές των αμερικανοκυπριακών σχέσεων μετά και την απόφαση για άρση του εμπάργκο.

Εντύπωση προκαλεί η άποψή του για το μέλλον του αγωγού EastMed για το οποίο πιστεύει πως μια σειρά παραγόντων δεν θα επιτρέψουν την υλοποίηση αυτού του μεγάλου έργου.

Μιλάει επίσης για αβεβαιότητα στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις και υποδεικνύει μια βασική προϋπόθεση για φανεί αποτελεσματική η νέα εξοπλιστική πολιτική της χώρας μας.

Τέλος υποστηρίζει πως η μείωση των τουρκικών προκλήσεων θα είναι μια παρένθεση και χαρακτηρίζει κομβικές για την γειτονική μας χώρα τις επερχόμενες εκλογές.

 

Ακολουθεί ολόκληρη η συνέντευξη:

-Στρατηγέ, πώς κρίνετε την επομένη μέρα των κυπριακών εκλογών; Ο Νίκος Χριστουδουλίδης στις πρώτες του δηλώσεις είπε πως βασική του προτεραιότητα θα είναι «Ο τερματισμός της τουρκικής κατοχής».

Η εκλογή του Νίκου Χριστοδουλίδη στο αξίωμα του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, σηματοδοτεί την αρχή μιας νέας εποχής για τη Μεγαλόνησο και αυτό ήταν το ζητούμενο των αδελφών μας ελληνοκυπρίων.

Ο Νίκος Χριστοδουλίδης διεκδίκησε το ύπατο αξίωμα της Κυπριακής Δημοκρατίας ως ανεξάρτητος υποψήφιος. Με την κατάθεση του προγράμματός του βρέθηκαν τα κόμματα εκείνα τα οποία αποδέχτηκαν τις προτάσεις του, αποδέχτηκαν το σχέδιο του, αποδέχτηκαν το πρόγραμμά του και στήριξαν την εκλογή του.

Στις 28 Φεβρουαρίου το μεσημέρι ο Νίκος Χριστοδουλίδης θα είναι ο πρόεδρος της Δημοκρατίας και μεταξύ των άλλων θεμάτων που έχει να αντιμετωπίσει, στην κορυφή της ημερήσιας διάταξης βρίσκεται το εθνικό θέμα

δηλαδή η συνεχιζόμενη κατοχή του 37% του κυπριακού εδάφους και την αδυναμία εξεύρεσης λύσης για 49 χρόνια τώρα καθώς και με τις δεδηλωμένες θέσεις της Άγκυρας και του Τουρκοκύπριου ηγέτη Τατάρ περί λύσης των δύο κρατών και τη διχοτόμηση του νησιού.

Ο νέος πρόεδρος είναι ένας έμπειρος διπλωμάτης, έχει κυβερνητική θητεία 9 χρόνων κοντά στον πρόεδρο Νίκο Αναστασιάδη, ως κυβερνητικός εκπρόσωπος την πρώτη πενταετία και ως υπουργός εξωτερικών στη δεύτερη θητεία για τέσσερα χρόνια σχεδόν.

Αυτό σημαίνει ότι γνωρίζει πολύ καλά τα θέματα, έχει ένα διεθνές δίκτυο επαφών, έχει πολύ καλές προσωπικές σχέσεις, έχει πολύ καλή υποδομή και γνώση της ιστορικής διαδρομής του κυπριακού, λόγω της επαγγελματικής σταδιοδρομίας και εκτιμώ ότι θα βρει τον τρόπο να δώσει μία νέα πνοή και γιατί όχι να γίνει ο πρόεδρος της λύσης.

Σε ό,τι αφορά στην έκφραση για τον τερματισμό της τουρκικής κατοχής θεωρώ ότι η δήλωση αυτή αναφέρεται στην αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων κατοχής από το νησί, είτε ως προαπαιτούμενο είτε ως όρος μετά τη λύση. Η λύση η οποία θα βασίζεται ή και θα εγγυάται τον τερματισμό των εγγυήσεων και την απουσία ξένων στρατευμάτων στο νησί της Κύπρου.

Ωστόσο για κάποιους ο όρος αυτός μπορεί να παραπέμπει και στις στρατιωτικές επιχειρήσεις. Θέλω εδώ να επισημάνω και να υπενθυμίσω στους αναγνώστες σας ότι η στρατιωτική λύση, εννοώ οι στρατιωτικές επιχειρήσεις, έχουν αποκλειστεί ως επιλογή για την επίλυση του κυπριακού εδώ και πολλές δεκαετίες.

Μία λύση λοιπόν που θα εγγυάται τη συνέχιση της Κυπριακής Δημοκρατίας στη βάση ενός αναθεωρημένου συντάγματος που θα διασφαλίζει τη λειτουργία ενός ευρωπαϊκού κράτους και θα προάγει την ασφάλεια και την ευημερία των νόμιμων κατοίκων του νησιού εκτιμώ ότι θα φέρει και το τέρμα της τουρκικής κατοχής.

Ασφαλώς και δεν είναι εύκολο. Είναι δύσκολο να βρεθούν «ευήκοα ώτα» για μια τέτοια λύση στην Άγκυρα. Ωστόσο η λύση είναι το ζητούμενο. Το Κυπριακό είναι το Νο1 Εθνικό Θέμα.

Και ως Εθνικό Θέμα απαιτείται και ΜΙΑ και ΜΟΝΟΝ Εθνική Θέση. Είναι καιρός τα πολιτικά κόμματα της Κύπρου να κάνουν την υπέρβασή τους και να επιδείξουν την ανάλογη υπευθυνότητα. Να ομονοήσουν τουλάχιστον σε μία ΕΘΝΙΚΗ ΘΕΣΗ. Ασφαλώς και η ελληνική πολιτική σκηνή και πολιτεία έχουν να παίξουν το δικό του ρόλο. Σημαντικό ωστόσο ρόλο έχουν και οι τουρκοκύπριοι κάτοικοι του νησιού.

-Ποια πιστεύετε πως θα είναι η εξέλιξη για το νησί αλλά και για τις ευρύτερες γεωπολιτικές ισορροπίες από την άρση του εμπάργκο των ΗΠΑ;

Θα μπορούσα πολύ συνοπτικά να πω ότι η εξέλιξη μόνο ως θετική προδιαγράφεται. Επιτρέψτε μου πριν αναφερθώ εκτενέστερα σε αυτό, να επισημάνω μερικά στοιχεία για το τι ήταν αυτό το εμπάργκο.

Η λέξη εμπάργκο χρησιμοποιείται συνήθως για να καταδείξει ότι υπάρχει κάποια απαγόρευση στη διακίνηση κατά κανόνα στρατιωτικού υλικού ή γενικώς στη διακίνηση εμπορικών αγαθών προς μία ή ένα αριθμό χωρών.

Στην περίπτωση της Κύπρου η λέξη εμπάργκο προέρχεται η μάλλον είναι προϊόν ενός νομοθετήματος του κογκρέσου των Ηνωμένων Πολιτειών με τον τίτλο International Traffic for Small Arms Regulations (ITAR)(2)

Στην πράξη είναι μία νομοθεσία η οποία καθορίζει τους κανόνες τους οποίους οι βιομηχανίες πολεμικού υλικού πρέπει να ακολουθούν για την πώληση πολεμικού υλικού σε διάφορες χώρες του κόσμου στη βάση κάποιων κριτηρίων που έχει αποφασίσει το κογκρέσο. Στη λίστα των χωρών αυτών προστέθηκε και η Κύπρος το 1987. Κακώς ή μάλλον λανθασμένα κάποιοι συνδυάζουν αυτό το εμπάργκο με το 1974.

Στην ουσία της ερώτησης. Είναι γεγονός ότι για πολλά χρόνια υπήρχε μία επιφυλακτικότητα και δυσπιστία και από τις δύο πλευρές. Επιπλέον αυτού η ελληνική πλευρά ορθά αποδίδει, έως και σήμερα, πολλές ευθύνες είτε στην επίσημη αμερικανική κυβέρνηση είτε σε άτομα της αμερικανικής διοίκησης της περιόδου 1974 για τον τρόπο με τον οποίο χειρίστηκαν την εισβολή της Τουρκίας και την κατοχή μέχρι σήμερα το 37% των εδαφών της κυπριακής δημοκρατίας.

Χωρίς να διαγράφεται αυτή η άποψη, η κατάσταση σταδιακά άλλαζε και έφθασε η εποχή για μια νέα σελίδα στις σχέσεις των δύο χωρών. Τα τελευταία χρόνια της διακυβέρνησης Αναστασιάδη το κλίμα είχε πλέον αναστραφεί και άνοιξε ένας δίαυλος επικοινωνίας.

Ο δίαυλος επικοινωνίας έφερε τακτικές επαφές, οι τακτικές επαφές έφεραν καλύτερο επίπεδο κατανόησης και σε συνδυασμό με τη διάθεση και των δύο να βελτιώσουν το Status των διμερών σχέσεων φτάσαμε σε αυτό που είμαστε σήμερα, δηλαδή στο γνωστό, τον περιβόητο νόμο East Med Act .

Με το νόμο αυτό αίρονται κάποιες απαγορεύσεις από την κυπριακή Δημοκρατία και ανοίγει μια νέα εποχή στις Αμερικάνο-κυπριακές σχέσεις.

Αφορά σε όλους τους τομείς της λειτουργίας του κράτους και βεβαίως ο τομέας της Άμυνας. Στην πρώτη νομοθεσία προβλέπονταν και επιτρεπόταν να γίνει και η διακίνηση στρατιωτικού υλικού αυτό που κατά την αμερικανική ορολογία εντάσσεται στα Non-Lethal Weapons δηλαδή στα oxι φονικά όπλα και ότι ο καθένας κατανοεί.

Ωστόσο το πρώτο ζητούμενο δεν ήταν το στρατιωτικό υλικό και ούτε ήταν δυνατόν να γίνει η μεγάλη αλλαγή μέσα σε μία νύχτα. Το ζητούμενο ήταν να χτιστεί αυτό το νέο περιβάλλον των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών.

Ειδικότερα στον τομέα της Άμυνας έπρεπε να ξεκινήσουμε από θέματα τα οποία θα βελτιώσουν την κατανόηση και την γνωριμία και θα αναζητήσουν τρόπους με τους οποίους σταδιακά θα χτίζεται και θα διευρύνεται η συνεργασία. Κάποια στιγμή πιστεύω ότι θα φτάσουμε και στην προμήθεια στρατιωτικού υλικού.

Ήδη έχει αρχίσει η στρατιωτική συνεργασία. Αξιωματικοί της Εθνικής Φρουράς εκπαιδεύονται σε διάφορα σχολεία των Ενόπλων Δυνάμεων των Ηνωμένων Πολιτειών. Η Κυπριακή Δημοκρατία έχει ενταχθεί στο «The State Partnership Program (SPP)» του Υπουργείου Άμυνας των ΗΠΑ.

Η Πολιτεία New Jersey έχει αναλάβει το ρόλο αυτό και ήδη έχει αρχίσει η συνεργασία με δραστηριότητες που ενισχύουν τις στρατιωτικές σχέσεις. Η εθνική φρουρά μόνο να κερδίσει έχει από αυτό. Επιπλέον στην Κύπρο ιδρύθηκε με χρηματοδότηση των ΗΠΑ και λειτουργεί το CYCLOPS.

Στο γενικότερο όμως πλαίσιο η εξέλιξη αυτή καταδεικνύει και την επιστροφή του ενδιαφέροντος των Ηνωμένων Πολιτειών για την περιοχή της Ανατολικής της Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής.

Οι ΗΠΑ αντιλαμβάνονται τη θετική ανταπόκριση που έχουν οι τριμερείς συμφωνίες που καθιερώθηκαν τα τελευταία χρόνια με την Ελλάδα, Κύπρο, Ισραήλ, Αίγυπτο και όλα αυτά που συμβαίνουν στη Μέση Ανατολή χωρίς να παραλείπεται η προσέγγιση Ισραήλ -Αιγύπτου

και η Συμφωνία του Αβραάμ με τις Αραβικές χώρες. Επιπλέον όπως γνωρίζετε οι Ηνωμένες Πολιτείες συμμετέχουν στο (3+1/ Ελλάδα-Κύπρος-Ισραήλ+ΗΠΑ).

Σημαίνει όμως και κάτι ακόμη. Ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αναγνώρισαν το σημαντικό ρόλο που έχει να παίξει η Κυπριακή Δημοκρατία στο θέμα της ασφάλειας και της σταθερότητας στην περιοχή.

Στην Κύπρο βρήκαν έναν σταθερό συνομιλητή ο οποίος ασπάζεται τις αρχές του δυτικού κόσμου. Από την άλλη πλευρά βεβαίως υπάρχει και η προσδοκία όπως οι ΗΠΑ ασκήσουν την ανάλογη πίεση προς την Τουρκία για την επίλυση του κυπριακού προβλήματος ,σε συνδυασμό βεβαίως με τις πρωτοβουλίες του ΟΗΕ και της ΕΕ.

Ο νέος πρόεδρος έχει ήδη εξαγγείλει ότι θα επιδιώξει την εμπλοκή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην διαδικασία εξεύρεσης λύσης του κυπριακού προβλήματος.

-Μπορεί η “διπλωματία των αγωγών” και τα ενεργειακά συμφέροντα στην περιοχή να εδραιώσουν μια τετραπλή αμυντική συμμαχία Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Αιγύπτου; Θα επέτρεπαν κάτι τέτοιο Αμερικανοί, Ρώσοι και Ευρωπαίοι;

Πολλοί έχουν διερωτηθεί αν η ανακάλυψη των ενεργειακών αποθεμάτων στην αποκλειστική οικονομική ζώνη της Κυπριακής Δημοκρατίας αν είναι ευχή ή κατάρα.

Η κυπριακή Δημοκρατία μετά τις συμφωνίες που πέτυχε για τον καθορισμό της ΑΟΖ με την Αίγυπτο και το Ισραήλ και το Λίβανο (είναι σε προχωρημένο στάδιο και η υπογραφή της συμφωνίας καθυστερεί διότι υπάρχει μία διαφορά μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου).

Δυστυχώς όπως επίσης γνωρίζετε δεν έχει οριστεί η ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδος και Κύπρου. Αυτό είναι ένα θέμα το οποίο χρήζει ιδιαίτερης συζήτησης θα έλεγα και επανέρχομαι στην ερώτηση.

Ναι, η ενέργεια μπήκε στην διπλωματική ατζέντα και νομίζω ότι ήταν ένας τρόπος ή ένα μέσο αν θέλετε να φέρει τις χώρες της περιοχής πιο κοντά. Είναι χαρακτηριστικό ότι με πυλώνα την ενέργεια έγινε η νέα προσέγγιση μεταξύ Αιγύπτου και Ισραήλ.

Είναι λοιπόν ένα θέμα το οποίο βρίσκεται σε καλό δρόμο και για το σκοπό αυτό έχει δημιουργηθεί, το Σεπτέμβριο του 2020, το Φόρουμ Φυσικού Αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο («East Mediterranean Gas Forum – EMGF»), από τα επτά ιδρυτικά μέλη του (Αίγυπτος, Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ, Ιταλία, Ιορδανία, Παλαιστίνη) και από 1 Μαρτίου 2021 το EMGF θεωρείται επίσημος Οργανισμός.

Στα τέλη του 2020 ήδη η Γαλλία είχε εκφράσει το ενδιαφέρον της να συμμετέχει ως μέλος του Φόρουμ, ενώ οι ΗΠΑ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συμμετέχουν ως Παρατηρητές.

Κύριος σκοπός του είναι να λειτουργήσει ως γέφυρα που θα φέρει κοντά τους παραγωγούς φυσικού αερίου, τους καταναλωτές και τις χώρες διαμετακόμισης, έχοντας ως τελικό στόχο την ανάπτυξη μιας βιώσιμης περιφερειακής αγοράς φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο, επ’ ωφελεία των λαών της περιοχής.

Η συμμετοχή των ΗΠΑ και της ΕΕ, ως παρατηρητές, θεωρώ ότι απαντά έμμεσα στο ερώτημά σας. Δηλαδή ευνοούν αυτού του είδους τις συνεργασίες. Ασφαλώς και δε συμπίπτουν απόλυτα αν θέλετε ως προς τους στόχους και τις επιδιώξεις αλλά γενικά ευνοούν αυτές τις συνεργασίες των αγωγών.

Είναι γνωστή η αμερικανική άποψη περί της βιωσιμότητας και κατά πόσο είναι τεχνικά δυνατό να κατασκευαστεί ένας τέτοιος αγωγός όπως ο East Med Pipeline ένα έργο το οποίο έχει αποδεχτεί και χρηματοδοτεί η ΕΕ.

Προσωπικά πιστεύω ότι το κόστος αφενός, ο απαιτούμενος χρόνος κατασκευής αφετέρου και σε συνδυασμό με τη χρονική δέσμευση των χωρών να απεξαρτηθούν από την ενέργεια των υδογονανθράκων και να χρησιμοποιούν μόνο ενέργεια προερχόμενη από εναλλακτικές πήγες, δηλαδή πράσινη ενέργεια, δε θα επιτρέψουν την υλοποίηση αυτού του μεγάλου έργου.

Στους ενεργειακούς αγωγούς ωστόσο εντάσσεται και ο «EuroAsia Interconnector» που θα συνδέει τα εθνικά δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας του Ισραήλ, της Κύπρου και της Ελλάδας (Κρήτη), με το ευρωπαϊκό δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας και έτσι τερματίζεται η ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου.

Μετά την υπογραφή της σχετικής συμφωνία στις 10 Νοεμβρίου 2022, η ανάδοχος εταιρεία προχωρά στο χρονοδιάγραμμα υλοποίησης. Αυτόν τον αγωγό υποστηρίζουν και οι ΗΠΑ.

Σε ότι αφορά στη Ρωσία, δεν έχει επιδείξει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τα ενεργειακά κοιτάσματα αυτής της περιοχής. Ωστόσο όμως δεν έχει δείξει και καμιά άρνηση. Η δε Ευρωπαϊκή Ένωση όπως ήδη ανέφερα υποστηρίζει την ανάπτυξη αυτών των ενεργειακών αγωγών.

Ο αστάθμητος παράγοντας ωστόσο στην περιοχή είναι η Τουρκία η οποία επιδιώκει με κάθε τρόπο να αναλάβει αυτή το ρόλο του ενεργειακού διαμετακομιστή με αγωγούς που θα διέρχονται από το έδαφός της και με αυτό τον τρόπο θεωρεί ότι θα παίζει ένα σημαντικό ρόλο στις πολιτικές και κυρίως τις οικονομικές εξελίξεις του μέλλοντος.

Μία τέτοια κίνηση φαίνεται να υποστηρίζεται από τις ΗΠΑ ( ο γνωστός χάρτης Biden). Δηλαδή ένας αγωγός θα προέρχεται από την νοτιοανατολική Μεσόγειο θα τέμνει την Κύπρο κατά τον άξονα Ν-Β και θα εισέρχεται στην Τουρκία και από εκεί θα διανέμεται το φυσικό αέριο στην Ευρώπη.

Ναι, η ενέργεια είναι μέρος της διπλωματικής ατζέντας και νομίζω ότι οι ΗΠΑ θα την αξιοποιήσουν προς το δικό τους συμφέρον. Άλλωστε αναφορά στο θέμα έκανε και ο ΥΠΕΞ των ΗΠΑ κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στην Τουρκία.

-Πολύ μεγάλη συζήτηση γίνεται για την προμήθεια ή μη εκ μέρους της Τουρκίας των μαχητικών αεροσκαφών F-16 από τις ΗΠΑ. Πού οδεύουν πιστεύετε οι αμερικανοτουρκικές σχέσεις;

Θα αρχίσω την απάντηση από το τέλος της ερώτησής σας και τις σχέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών με την Τουρκία.

Από την ημέρα που την ηγεσία των Ηνωμένων Πολιτειών ανέλαβε ο Πρόεδρος Biden έχουν μπει σε μία νέα εποχή και με αυτό τον τρόπο τελείωσαν οι καλές ημέρες του προέδρου Trump με τον οποίο ο Ερντογάν είχε τη δυνατότητα να επικοινωνεί όποτε το θεωρούσε απαραίτητο.

Βεβαίως ήταν μία προσωπική πολιτική του Trump καθόσον είχαμε παρατηρήσει ότι υπήρχαν κάποιες διαφορές στην προσέγγιση που είχε το Υπουργείο Εξωτερικών και ο κ Pompeo.

Παραδοσιακά η Αμερική θεωρούσε και συνεχίζει να θεωρεί την Τουρκία έναν απαραίτητο σύμμαχο, λόγω της θέσης της στο υπογάστριο της τότε Σοβιετικής Ένωσης και σήμερα της Ρωσίας.

Θεωρεί την Τουρκία απαραίτητη λόγω της γειτνίασης με την με το Ιράν και τη Μέση Ανατολή, θεωρεί την Τουρκία απαραίτητη διότι μπορεί να αποτελέσει ένα ανάχωμα αν θέλετε για τη δύση,

θεωρεί την Τουρκία απαραίτητη λόγω της βάσεως που διατηρεί για πολλά χρόνια στην περιοχή του Ιντσιρλίκ, θεωρεί την Τουρκία απαραίτητη ως σύμμαχο στο ΝΑΤΟ δεδομένο ότι διαθέτει έναν από τους μεγαλύτερους στρατούς των χωρών του ΝΑΤΟ θεωρεί την Τουρκία απαραίτητη λόγω μιας ιστορικά καλής σχέσης με τη χώρα αυτή.

Η σχέση αυτή όμως διαταράχτηκε αφότου ο Ερντογάν αποφάσισε να ταξιδέψει πατώντας σε δύο βάρκες δηλαδή να ανήκει στη Δύση, να επωφελείται των πλεονεκτημάτων και των προνομίων του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρώπης γενικότερα και ταυτόχρονα να εκμεταλλεύεται ότι και όσο μπορεί τη Ρωσία.

Στο πλαίσιο αυτό λοιπόν είδαμε να αναπτύσσει μία ιδιαίτερη σχέση στη στρατιωτική συνεργασία και κυρίως με την προμήθεια του αντιπυραυλικού συστήματος S-400.

Η δικαιολογία ότι αφού η Αμερική δεν μας έδωσε τους PATRIOT έπρεπε να βρούμε κάτι και το βρήκαμε στη Ρωσία, δεν έπεισε κανέναν και κυρίως δεν έπεισε τις Ηνωμένες Πολιτείες και από την αρχή δήλωσαν ότι η ένταξη του συστήματος S-400 στο οπλοστάσιο της Τουρκίας θα δημιουργήσει πρόβλημα και δυσκολίες στη διαλειτουργικότητα με τα άλλα συστήματα και κυρίως τα αμερικανικού τύπου που διαθέτει η Τουρκία.

Παρά τις προειδοποιήσεις αυτές η Τουρκία δεν σταμάτησε τη διαδικασία της προμήθειας. Τότε είδαμε την πρώτη κίνηση από πλευράς Αμερικής που ήταν το πάγωμα της εταιρικής σχέσης το πρόγραμμα F-35 αρχικά και στη συνέχεια ολοκληρώθηκε με τον αποκλεισμό της Τουρκίας από το πρόγραμμα.

Να σημειώσουμε ότι η Τουρκία είχε παραγγείλει 100 F-35 και συμμετείχε στο πρόγραμμα από την φάση της ανάπτυξης του αεροσκάφους και αν δεν κάνω μεγάλο λάθος τα τέσσερα πρώτα αεροσκάφη ήταν ήδη έτοιμα και υπήρχαν Τούρκοι πιλότοι στο Τέξας που εκπαιδεύονταν για να τα φέρουν στην Τουρκία.

Αυτή ήταν η πρώτη αν θέλετε από τις επιπτώσεις της κρίσης των αμερικανών-τουρκικών σχέσεων.

Με την έκρηξη της κρίσης στην Ουκρανία και την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία ή αν θέλετε την έναρξη της Ειδικής Στρατιωτικής Επιχείρησης, όπως την ονομάζει ο Πρόεδρος Πούτιν, είδαμε τη δεύτερη πράξη στο σενάριο.

Είδαμε την Τουρκία να μην ακολουθεί τον δρόμο τον οποίο ακολουθεί τον δρόμο της Δύσης σε ότι αφορά στις κυρώσεις κατά της Ρωσίας και να επιλέγει το ρόλο του επιτήδειου ουδέτερου.

Ενώ δεν καταδικάζει εμφανώς την ρωσική εισβολή, υποστηρίζει την Ουκρανία με τη διάθεση Drones και προσπαθεί να παίξει ένα διαμεσολαβητικό ρόλο για την ειρήνευση. Ωστόσο κατάφερε να παίξει τον ρόλο του ρυθμιστή στις εξαγωγές σιτηρών από λιμάνια της Ουκρανίας.

Συνεχίζει η Τουρκία να παίζει το ρόλο του επιτήδειου ουδέτερου, να εκμεταλλεύεται και τη Ρωσία αλλά και τη δύση η οποία δείχνει ότι αδυνατεί ή δεν θέλει να κουνήσει το δάχτυλο προς την Τουρκία και ο Ερντογάν το εκλαμβάνει ως αδυναμία και δε φαίνεται να υπάρχει πρόθεση αλλαγής στάσης.

Μία άλλη συνέπεια από την κρίση στις σχέσεις της Αμερικής και Τουρκίας είναι και η άρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών, κυρίως η άρνηση του κογκρέσου να εγκρίνει την πώληση νέων F-16 Viper και την αναβάθμιση υφιστάμενων F-16 στην διαμόρφωση block 70.

Παρά την δεδηλωμένη θέληση του προέδρου Biden η γερουσία διά του Προέδρου της επιτροπής εξωτερικών σχέσεων των Ηνωμένων Πολιτειών της οποίας προεδρεύει o γερουσιαστής Menendez δεν το επιτρέπει προς το παρόν τουλάχιστον,

και τούτο διότι εκτιμώ ότι κάποια στιγμή κάποια στιγμή, αργά ή γρήγορα, είτε διότι οι ΗΠΑ θέλουν να παραμείνει η Τουρκία στο γκρουπ της Δύσης, για να ελέγχεται, είτε λόγω του οικονομικού οφέλους θα δούμε να ανοίγει και η υπόθεση της πώλησης των F-16 με κάποιους όρους που θα θέσει η αμερικανική πλευρά.

Τέλος οι αμερικανοτουρκικές σχέσεις επηρεάζονται και από την άρνηση της Τουρκίας να συνηγορήσει στην ένταξη της Σουηδίας και της Φιλανδίας στο ΝΑΤΟ, παρά το μνημόνιο κατανόησης που υπογράφηκε από αυτές τις δύο χώρες. Η Τουρκία θεωρεί ότι δεν ικανοποιούνται ακόμα οι όροι τους οποίους έθεσε και παραμένει αυτή η εκκρεμότητα.

Πού οδηγούνται λοιπόν οι αμερικανοτουρκικές σχέσεις; Στο αβέβαιο θα έλεγε κάνεις και αυτό προκύπτει και από την πρόσφατη επίσκεψη του ΥΠΕΞ των ΗΠΑ Antony Blinken.

Σύμφωνα με κάποιες πληροφορίες φέρεται να προειδοποίησε την Τουρκία ότι εάν δεν αλλάξει στάση και τακτική μετά τις εκλογές, θα υποστεί τις συνέπειες. Άλλες πηγές ισχυρίζονται ο Blinken ήρθε για να παίξει ένα ρόλο διαμεσολαβητή μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας και με πρόθεση να ικανοποιηθούν σε ένα βαθμό αυτά που κατά καιρούς η Τουρκία έχει προβάλει ως διεκδικήσεις.

-Η χώρα μας έχει συνάψει το τελευταίο διάστημα πληθώρα αμυντικών και εξοπλιστικών συμφωνιών. Θεωρείτε πως αν όχι άμεσα, σύντομα οι ισορροπίες με την Τουρκία αλλάζουν;

Το τρίπτυχο Διεθνές Δίκαιο, Διμερείς Συμφωνίες Στρατηγικής και Αμυντικής Συνεργασίας και η Ενίσχυση της Μαχητικής Ισχύος των Ενόπλων Δυνάμεων φαίνεται ότι αποδίδει.

Μετά από μία μεγάλη περίοδο απραξίας στα εξοπλιστικά προγράμματα των Ενόπλων Δυνάμεων, παρατηρούμε τα τελευταία 2 χρόνια μία ιδιαίτερα μεγάλη κινητικότητα.
Οι συμφωνίες και οι παραγγελίες που ήδη έχουν γίνει αποδίδουν καρπούς.

Τα πρώτα 10 εκ των 24 Α/Φ RAFALE είναι ήδη επιχειρησιακά έτοιμα, τα πρώτα 6 Α/Φ F-16 Blog 70-Viper συμμετέχουν ήδη σε διεθνείς ασκήσεις.

Αν σ’ αυτά προσθέσουμε τη δεδηλωμένη πρόθεση της Ελληνικής κυβέρνησης να προμηθευτούμε και μία μοίρα f-35, τις φρεγάτες τύπου BELHARA που ήδη κατασκευάζονται , το πρόγραμμα για τις κορβέτες που ακολουθεί καθώς και τα αντίστοιχα προγράμματα ενίσχυσης του στρατού ξηράς δίνουν μία καινούργια εικόνα στην κατάσταση των Ενόπλων Δυνάμεων.

Το προϊόν αυτής της κατάστασης είναι η ποιοτική υπεροχή των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων έναντι των αντίστοιχων της Τουρκίας.

Αυτή η ποιοτική υπεροχή ενισχύσει την αποτρεπτική μας ικανότητα και φέρνει τη χώρα μας σε θέση ισχύος για τα επόμενα 10-15 χρόνια, τουλάχιστον. Αυτή την ισχύ (Hard Power) θα πρέπει να συνδυάσει η Ελληνική Πολιτεία με τη Διπλωματία και την Αποφασιστικότητα(Soft Power)

ώστε να δημιουργήσει το εργαλείο της Έξυπνης Ισχύος (Smart Power) που θα της δώσει τη δυνατότητα να προχωρήσει στην υλοποίηση των δηλώσεων και των δεσμεύσεων που αναφέρονται στα κυριαρχικά μας δικαιώματα. «Οι καιροί ου μενετοί».

-Μπορεί η Τουρκία να έχει πληγεί από τους φονικούς σεισμούς ωστόσο οδεύει και προς τις εκλογές. Το ίδιο και η χώρα μας. Τι περιμένετε;

Οι καταστροφικοί σεισμοί των τελευταίων ημερών έφεραν την Τουρκία σε μια δύσκολη κατάσταση.

Από τη μία πλευρά ανθρωπιστική με τις τόσες χιλιάδες των νεκρών, τραυματιών και αγνοουμένων και οικονομική με την καταστροφή τόσων χιλιάδων κτιρίων.

Η εκδήλωση του κύματος αλληλεγγύης και η πρόθεση της χώρας μας να συνδράμει, σε διμερές και ευρωπαϊκό επίπεδο, την παροχή βοήθειας για αποκατάσταση των ζημιών κινούνται στη σωστή κατεύθυνση.

Ωστόσο εκτιμώ ότι η κρίση αυτή είναι μια παρένθεση και η Τουρκία θα συνεχίσει, με μειωμένη ίσως ένταση, την αναθεωρητική και επεκτατική της πολιτική.
Κλείνοντας θεωρώ ότι οι εκλογές θα είναι το σημείο καμπής για τις σχέσεις της Τουρκίας τόσο με την Ελλάδα αλλά και με τις ΗΠΑ, την ΕΕ και τη δύση γενικότερα.

Σε συνδυασμό με τη βοήθεια που υποσχέθηκαν οι ΗΠΑ και η ΕΕ για την αποκατάσταση των ζημιών εκτιμώ ότι θα δούμε σε ένα μεσοπρόθεσμο ορίζοντα μια ομαλοποίηση των σχέσεων.

Army-Voice gr

ΤΙ ΘΕΛΟΥΝ ΝΑ ΠΟΥΝ ΟΙ ΠΟΙΗΤΕΣ;

5
Γίνονται οι δηλώσεις του State Department τυπικά για να ικανοποιήσουν επιθυμίες ή έχουν και κάποιο βαθύτερο νόημα;
Πιστεύω πως έχουν. Πόσο βαθύ δεν ξέρω αλλά διερευνούν προθέσεις και δυνατότητες αφού εκδηλώσουν τις δικές τους.
Συγκεκριμένα, ο εκπρόσωπος του State Department δήλωσε μετά την επίσκεψη Μπλίνκεν στην Αθήνα πως οι ΗΠΑ θεωρούν πως η Ελλάδα διαδραματίζει ηγετικό ρόλο στα Βαλκάνια, την Ανατολική Μεσόγειο και τον Εύξεινο Πόντο.
Η Ελλάδα δεν διαδραματίζει κανέναν ρόλο στο γεωπολιτικό αυτό τρίγωνο το οποίο με απασχολεί απο την δεκαετία του 90.
Άλλο οι αμερικανικές επιθυμίες.
Αίσθησή μου είναι- που μερικώς, βασίζεται και σε εμπειρίες μου- πως οι λαοί των περιοχών αυτών θα ήθελαν η Ελλάδα να είναι παρούσα. Και πως η Ελλάδα είναι εξισορροπητικός παράγοντας στην περιοχή. Έλκονται περισσότερο απο τον ελληνικό τρόπο παρά απο τον τουρκικό οθωμανισμό.
Το αθηναϊκό σύστημα, όμως, δεν μπορεί να ανταποκριθεί. Θεωρεί πολύ πέραν του αναστήματός του το άπλωμα στις περιοχές αυτές. Και μιλάμε για ήπιο άπλωμα. Όχι για προβολή σκληρής ισχύος.
Ιστορικά, η Ελλάδα ικανοποιεί όλες τις προϋποθέσεις να διαδραματίσει έναν ήπιο ρόλο και στις τρείς αυτές περιοχές.
-Στον Εύξεινο Πόντο λόγω αρχαιότητας. Σχεδόν σε όλα τα παράλια του Εύξεινου υπήρξαν ελληνικές αποικίες.
-Στα Βαλκάνια λόγω Βυζαντίου.
-Στην Ανατολική Μεσόγειο, δηλαδή, στη Μέση Ανατολή λόγω Αλεξάνδρου.
Κανένας άλλος λαός δεν έχει αυτό το προνόμιο.
Και καμιά άλλη πολιτική εξουσία- ή Σύστημα- δεν αποδείχθηκε τόσο ανίκανο να ανταποκριθεί στις επιθυμίες. Και των λαών των περιοχών και των δυνάμεων.
Γιατί;
Θυμάμαι πως ανάλογη πολιτική με αντίστοιχα λόγια είχαν οι ΗΠΑ και στις αρχές της δεκαετίας του 90. Όταν και πάλι ενθάρρυναν την Αθήνα να διαδραματίσει ρόλο στα βαλκάνια. Η Αθήνα αδιαφορούσε. Άφησε την χώρα στον αυτόματο πιλότο. Ο ρόλος θα τους έβγαζε απο το καβούκι τους. Και δεν ήθελαν. Προτιμούν να είναι πρώτοι στο χωριό παρά να προσπαθούν στην πόλη.
Ίσως, χρειαζόταν να αναγνωρίσουν ρόλο και σε άλλα γεωγραφικά διαμερίσματα της χώρας. Και αυτό είναι απαγορευτικό για το Σύστημα. Μπορεί να το αποδομήσει.
Ούτε με την Αλεξανδρούπολη θα ασχοληθεί το ελληνικό σύστημα. Η πόλη θα αποκτήσει μια κινητικότητα στο βαθμό που την θέλουν και θα την ενεργοποιήσουν οι Αμερικανοί.
Γιατί δεν θέλουμε να συνειδητοποιήσουμε ορισμένα προφανή πράγματα και να τα αλλάξουμε;
Γιατί δεχόμαστε τον ρόλο του πολίτη Β! Κατηγορίας;
Γιατί δεν αντιδρούμε σε ένα κλειστό σύστημα παρακμιακής εξουσίας;

ΟΥΚΡΑΝΙΑ: ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΑΙ ΕΙΡΗΝΗ

1
Ukrainian service members walk near a school building destroyed by shelling, as Russia's invasion of Ukraine continues, in Zhytomyr, Ukraine March 4, 2022. REUTERS/Viacheslav Ratynskyi
του Παντελή Σαββίδη
Η ιδεολογική ηγεμονία είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχία ενός σκοπού. Είτε είναι πολιτικός, είτε στρατιωτικός.
Στον πόλεμο της Ουκρανίας είδαμε και τις δύο πλευρές να προβάλλουν ιδεολογικά επιχειρήματα για να τον δικαιολογήσουν ή να εκθέσουν την άλλη πλευρά.
Οι Ρώσοι μιλούσαν, και μιλούν, για αποναζιστικοποίηση κάτι που,τουλάχιστον, στην Ελλάδα βρίσκει απήχηση. Και για ειδική στρατιωτική επιχείρηση που θα επιβάλλει ένα απαλλαγμένο, απο το ναζισμό, καθεστώς στο Κίεβο. Η σχέση των Ουκρανών με τον ναζισμό δεν είναι ανιστόρητη. Το πόσο, όμως, αναβιώνει στις ημέρες μας ή αν μπορεί να αποτελέσει αιτία, ή αφορμή, μιας στρατιωτικής επέμβασης είναι προσχηματικό.
Για την ακρίβεια η ιστορική αντιπάθεια Ρώσων και Ουκρανών στην εποχή μας χρονολογείται στην Οκτωβριανή Επανάσταση. Άλλωστε, η αιτιολογία της συνεργασίας των Ουκρανών με τους ναζιστές ήταν να αποσείσουν την κομμουνιστική καταπίεση.
Κατά τη διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου το Νοέμβριο του 1917 εξερράγη η Οκτωβριανή Επανάσταση.
Η Γερμανία εκμεταλλεύτηκε την κατάσταση και κατέλαβε μεγάλες περιοχές της Ρωσίας με τη συνθήκη του Μπρέστ-Λιτόφσκ το Μάρτιο του 1918.
Η συνθηκολόγηση όμως της Γερμανίας το Νοέμβριο του 1918 δημιούργησε κενό εξουσίας που έσπευσαν να εκμεταλλευτούν οι μπολσεβίκοι.
Οι τότε σύμμαχοι προχώρησαν σε μία σειρά περιορισμένων επεμβάσεων στα ρωσικά εδάφη που στόχευαν να βοηθήσουν τις δυνάμεις που αντιμάχονταν τους μπολσεβίκους.
Οι μπολσεβικικές δυνάμεις είχαν απέναντί τους ένα ετερόκλητο μέτωπο από τον Λευκό Εθελοντικό Στρατό, Ουκρανούς εθνικιστές, φιλογερμανικές δυνάμεις αλλά και ντόπιους πολεμάρχους.
Είναι η εκστρατεία στην οποία συμμετείχε και ελληνικός στρατός..
Αυτό είναι το ιστορικό υπόβαθρο που διεγείρει την μνήμη των Ρώσων και αναβίωσε, με άλλους όρους, το 1941.
Δύσκολα η ρωσική ιδεολογική μηχανή μπόρεσε να επηρεάσει τους λαούς της Ευρώπης με αυτές τις επικλήσεις. Κυρίως, δεν επηρέασε τους λαούς που έζησαν την κομμουνιστική καταπίεση.
Το άλλο ιδεολογικό επιχείρημα που προέβαλε ο Πούτιν ήταν η επανάληψη της Σύγκρουσης των Πολιτισμών, μια ανάλυση που επιχείρηση ο Σάμουελ Χάντιγκτον στο ομώνυμο βιβλίο του. Ο Πούτιν θεωρεί πως η Δύση επιτίθεται στη Ρωσία γι αυτό που είναι και εκφράζει. Τον διαφορετικό τρόπο πρόσληψης της ζωής.
Είναι σαφές, ότι με αυτόν τον ισχυρισμό ο Πούτιν απευθύνεται, κυρίως, στον ρωσικό λαό για να δικαιολογήσει τον πόλεμο και σε όσους στην Δύση βλέπουν την ρωσική αντίληψη για τον κόσμο θετικότερη απο τη δυτική. Στην Ελλάδα, υπάρχουν αρκετοί οπαδοί αυτής της αντίληψης που κινούνται γύρω απο το δογματικό όραμα της ορθοδοξίας.
Στην ουσία, ο Πούτιν διεξάγει τον πόλεμο διότι αισθάνθηκε ότι η ασφάλεια της χώρας του είχε τεθεί σε κίνδυνο απο την πολιτική των ΗΠΑ να προσεγγίσει στη Ρωσία, μέσω της Ουκρανίας.
Εκτίμηση της στήλης είναι πως ο στόχος των ΗΠΑ ήταν και είναι διαφορετικός. Να αναλάβει δράση ώστε να μην υπάρξει στον ευρασιατικό χώρο καμιά δύναμη που θα αμφισβητήσει την αμερικανική ηγεμονία. Ακόμη και αν χρειαστεί να σηκώσει και πάλι το Σιδηρούν Παραπέτασμα.
Η δυτική ιδεολογική μηχανή κινήθηκε γύρω απο την ιδέα της ελευθερίας των ανθρώπων και των κρατών να επιλέγουν τι θέλουν. Η Ρωσία απειλούσε αυτήν την βούληση και επενέβη για να επιβάλλει την κυριαρχία της όχι, μόνο, στην Ουκρανία αλλά σιγά σιγά θα το έκανε και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες στις οποίες θα είχε τη δυνατότητα.
Η απλοϊκότητα του αμερικανικού, κυρίως, επιχειρήματος δείχνει πόσο λίγο οι ΗΠΑ ενδιαφέρονται να πείσουν τους λαούς για τις διεθνείς επιχειρήσεις τους.
Δεν ενδιαφέρει τις ΗΠΑ να λειτουργήσουν ιδεολογικά. Αρκεί το ότι με διάφορες τακτικές σύρουν πίσω τους τις ηγεσίες των δυτικών χωρών, έστω και αν με την πολιτική που επιλέγουν βλάπτονται, πρωτίστως, τα συμφέροντα των λαών τους. Αρκεί η επίκληση της ελευθερίας με την οποία, υποτίθεται, είναι ταυτισμένες.
Ο Γερμανός Καγκελάριος προσπάθησε να είναι συγκρατημένος στην δυτική στοίχιση κατά της Ρωσίας αλλά είναι εντυπωσιακή η επίθεση που δέχθηκε στη χώρα του απο ένα ΝΑΤΟϊκό κατεστημένο που ενώ διέκρινε το ασύμφορο του πολέμου, προτίμησε την επίθεση έστω και αν σε βάθος χρονικού ορίζοντα θα υποστεί τις συνέπειες και το ίδιο.
Το τελευταίο που θα ήθελα να σχολιάσω είναι η επιφανειακότητα των επιχειρημάτων και στις δύο πλευρές που οδήγησαν σε μια σύγχρονη τραγωδία με δεκάδες χιλιάδες νεκρούς και καταστροφή των υποδομών. Η Δύση πιέζει στο παρασκήνιο την Ουκρανία να αρχίσει διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία και το Κίεβο δείχνει να αντιποκρίνεται σε ένα σχέδιο που υπέβαλε η Κίνα. Το ίδιο θετική είναι και η Ρωσία. Όλα αυτά, δείχνουν την επιθυμία για ειρήνευση μετά απο έναν χρόνο πολέμου που κατέστρεψε την Ουκρανία, την οδήγησε στην απώλεια περισσοτέρων εδαφών και έφθειρε και σε κύρος και σε δυνατότητες την Ρωσία.
Ένα χρόνο μετά, αξίζει να αναρωτηθούμε αν όλη αυτή η τραγική περιπέτεια άξιζε το βαρύ τίμημα που κατεβλήθη.

Η ΤΟΥΡΚΙΑ ΠΗΡΕ ΠΡΟΘΕΣΜΙΑ ΩΣ ΤΙΣ ΕΚΛΟΓΕΣ. ΤΑ ΣΕΝΑΡΙΑ

9

Γράφει ο Παντελής Σαββίδης

Κ. Χολέβας: Ας είμαστε επιφυλακτικοί με τη Διπλωματία των Σεισμών

6
Turkish President Tayyip Erdogan meets with people in the aftermath of a deadly earthquake in Kahramanmaras, Turkey February 8, 2023. Presidential Press Office/Handout via REUTERS ATTENTION EDITORS - THIS PICTURE WAS PROVIDED BY A THIRD PARTY. NO RESALES. NO ARCHIVES.

Είμαστε ανθρωπιστές, αλλά δεν είμαστε αφελείς. Βοηθούμε κάθε λαό που πλήττεται από σεισμούς και άλλες φυσικές καταστροφές. Δεν προσδοκούμε, όμως, απότομη αλλαγή των πολιτικών και διπλωματικών δεδομένων στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Μακάρι να σταματήσουν οι τουρκικές απειλές και στα λόγια και στα έργα. Αλλά καλό είναι να έχουμε κατά νου ορισμένες κρίσιμες παραμέτρους που δίνουν μία διαφορετική εικόνα της “διπλωματίας των σεισμών”.

  1. Το ιστορικό παρελθόν της διπλωματίας των σεισμών δεν πρέπει να αγνοηθεί. Το 1939, μετά τον καταστροφικό σεισμό στην Τουρκία, η ελληνική κοινωνία ανταποκρίθηκε με εράνους και με αποστολή βοηθείας. Η αγνωμοσύνη του τουρκικού καθεστώτος φάνηκε γρήγορα: Στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου η Άγκυρα ως Επιτήδειος Ουδέτερος συζητούσε και με τον Χίτλερ και με τους Άγγλους για να μπει στον πόλεμο με αντάλλαγμα τα ελληνικά νησιά ακόμη και τη Θράκη. Την ίδια περίοδο άρχισε ο διωγμός της ελληνικής μειονότητας στην Κωνσταντινούπολη με μοχλό τον βαρύτατο φόρο (varlik vergisi). Τρία χρόνια μετά τον καταστροφικό σεισμό και την ελληνική εκδήλωση συμπαράστασης!
  1. Το 1999 η προσέγγιση μετά τον σεισμό στην Κωνσταντινούπολη είχε μία διάσταση που σήμερα δεν υπάρχει. Τότε η Τουρκία ενδιαφερόταν να ενταχθεί στην Ευρ. Ένωση. Ήλπιζε η ελληνική πλευρά ότι η ευρωπαϊκή προοπτική θα βελτίωνε το κλίμα. Το αποτέλεσμα ήταν απογοητευτικό. Η Τουρκία έγινε πιο διεκδικητική. Σύμπτωση: Και το 1999 και σήμερα στην κυβέρνηση συμμετέχει το ακραίο εθνικιστικό κόμμα του Μπαχτσελί. Τότε με Πρωθυπουργό τον Ετσεβίτ και συμμέτοχο τον Γιλμάζ. Τώρα συνεργάζονται με το κόμμα ΑΚΡ του Ερντογάν. Φιλική προσέγγιση με συγκυβερνώντες τους Γκρίζους Λύκους γίνεται;
  1. Πιστεύουν ορισμένοι ότι λόγω της ελλιπέστατης ανταπόκρισης του κρατικού μηχανισμού στον πρόσφατο σεισμό ο Ερντογάν θα χάσει τις εκλογές. Πιθανόν, αλλά όχι βέβαιο. Εάν αναλάβει η σημερινή αντιπολίτευση την διακυβέρνηση μήπως η Τουρκία παραμείνει σταθερά διεκδικητική; Το πρόγραμμα των έξι συνεργαζομένων κομμάτων δεν αφήνει περιθώριο αισιοδοξίας. Ο Κιλιτσντάρογλου και η Ακσενέρ έχουν καταγγείλει τον Ερντογάν για υποχωρήσεις απέναντι στην Ελλάδα.
  1. Ο φονικός σεισμός θα δώσει τη δικαιολογία στην Τουρκία να στείλει πολυεθνικές και πολυάριθμες ομάδες παρατύπων μεταναστών προς την Ελλάδα και προς το κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου. Ουσιαστικά θα συνεχίζεται ο εποικισμός της Κύπρου με την εργαλειοποίηση ταλαιπώρων ανθρώπων.
  1. Θύματα από τον σεισμό έχει και η Συρία. Μέχρι τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές δεν έχει αρθεί το καθεστώς των κυρώσεων κατά της κυβερνήσεως Άσσαντ από την Ευρ. Ένωση. Ο Έλληνας Πρωθυπουργός ζήτησε να χαλαρώσουν οι κυρώσεις για ανθρωπιστικούς λόγους. Ελπίζω να εισακουσθεί. Η Ελλάς πρέπει να βοηθήσει τον συριακό λαό είτε τα θύματα είναι Μουσουλμάνοι είτε είναι Ορθόδοξοι Χριστιανοί του Πατριαρχείου Αντιοχείας.
  1. Όντως είναι συγκινητικές οι εκδηλώσεις απλών πολιτών και εφημερίδων της Τουρκίας που ευχαριστούν την Ελλάδα. Η ανθρωπιά δεν πρέπει ποτέ να χαθεί. Αλλά ο λαός της Τουρκίας έχει ελάχιστη συμμετοχή στη διαμόρφωση των παγίων γραμμών της Εξωτερικής Πολιτικής. Και ας γίνει κάτι σαφές: Την βοήθεια δεν την δίνουμε για να πάρουμε διπλωματικά ανταλλάγματα. Την δίνουμε διότι αυτό διδάσκουν οι Χριστιανικές και δημοκρατικές παραδόσεις μας. Υπό αυτή την έννοια ακόμη και ο όρος “διπλωματία των σεισμών” είναι λανθασμένος.

Άρθρο στην ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ, 24-25.2.2023

Βρετανός ΥΠΑΜ σε παράδοση Challenger 2: «Η Κριμαία είναι προς τα εκεί» – Ουκρανός ΥΠΑΜ: «Με τα Leo 2 θα μπούμε στην Μόσχα»

0

Θεόφραστος Ανδρεόπουλος

Η Δύση θέλει πόλεμο μέχρι τέλους κατά της Ρωσίας

Σοκ προκαλεί η εικόνα του Βρετανού ΥΠΑΜ Μπεν Ουάλας ο οποίος ανέβηκε πάνω σε ένα Challenger 2 από αυτά που η Βρετανία στέλνει στην Ουκρανία, λέγοντας «Η Κριμαία είναι από εκεί» εννοώντας πως οι Ουκρανοί θα καταλάβουν την χερσόνησο με τον ρωσικό πληθυσμό.
Αυτό σημαίνει πως η Δύση είναι αποφασισμένη για πόλεμο μέχρι τέλους με την Ρωσία και συνεπώς έχει δίκιο η Μόσχα να θεωρεί την σύγκρουση υπαρξιακή.

H Κριμαία για όλους τους Ρώσους είναι κομμάτι της ρωσικής επικράτειας.

Φυσικά υπάρχει και ένας ιστορικός συμβολισμός. Ποιος μπορεί να ξεχάσει τον πόλεμο της Κριμαίας το 1853 όταν αγγλογαλλικά στρατεύματα εισέβαλαν στην χερσόνησο, το 1853 για να βοηθήσουν τους Οθωμανούς Τούρκους!

Ένας πόλεμος που διήρκεσε μέχρι το 1856 και τον οποίο κέρδισαν οι Αγγλογάλλοι με βαρύ φόρο αίματος.

Είναι σίγουρο ότι η δήλωση Ουάλας θα «χτυπήσει» άσχημα στα «αυτιά. της Μόσχας.

Η Κριμαία είναι μία χερσόνησος με ρωσικό πληθυσμό εδώ και τρεις αιώνες και αυτό και ακόμα κι αν το Κίεβο κατάφερνε να καταλάβει την Κριμαία ως έδαφος, τι σκοπό έχει η Δύση ως προς τον πληθυσμό αυτόν; Θα «βαφτιστεί» ουκρανικός; Θα εκδιωχθεί;

 

Σημειώνεται ότι ήδη έχουν αφιχθεί στο Κίεβο τα πρώτα πολωνικά Leopard 2 και ο Ουκρανός ΥΠΑΜ

Ντμίτρο Κούλεμπα είπε το εξής: «Με τα Leo 2 θα μπούμε στην Μόσχα»...

 

Τα δυτικά Leopard 2 προωθούνται σε κέντρο εκπαίδευσης στη δυτική Ουκρανία. Πρόκειται για δώδεκα άρματα μάχης τα οποία αφίχθηκαν με τρένο και κατά περίεργο τρόπο οι Ρώσοι ούτε το τρένο εντόπισαν, ούτε βέβαια το χτύπησαν.

Η όλη εξέλιξη αποτελεί καθαρό αιφνιδιασμό για τους Ρώσους, καθώς τα πρώτα δυτικά άρματα μάχης επρόκειτο να παραδοθούν στα τέλη Μαρτίου, όταν θα ολοκληρωνόταν και η εκπαίδευση των Ουκρανών, η οποία όμως φαίνεται ότι ολοκληρώθηκε πολύ νωρίτερα απ΄ότι ανέμεναν οι Ρώσοι: Οι Ουκρανοί είχαν στείλει στην Πολωνία εμπειροπόλεμα πληρώματα, τα οποία επανδρώνουν τώρα τα άρματα μάχης και θα τα προωθήσουν το επόμενο δεκαήμερο στο πεδίο της μάχης.

«Ο πρωθυπουργός δεν μπορούσε να παρευρεθεί, είναι στο Κίεβο για να πάει άρματα μάχης Leopard, τα οποία είναι η πρώτη παρτίδα που παραδίδεται στην Ουκρανία», δήλωσε ο Πολωνός πρόεδρος Αντρέι Ντούντα κατά την εναρκτήρια ομιλία του στη συνεδρίαση που διεξάγεται στη Βαρσοβία.

Να σημειώσουμε ότι στα τέλη Μαρτίου θα καταφτάσουν στην Ουκρανία και τα αμερικανικά άρματα μάχης M1A2 Abrams.

ttps://www.pronews.gr/amyna-asfaleia/enoples-sygkroyseis/o-bretanos-ypam-mpen-oualas-dinei-to-synthima-gia-tin-katalipsi-tis-krimaias-pano-se-oukraniko-arma-maxis-einai-apo-ekei/

Ίδρυμα RAND: Η Ρωσία ενδέχεται να κτυπήσει με πυρηνικά εάν η Ουκρανία εισβάλει στην Υπερδνειστερία

0

Η Λευκορωσία μεταφέρει Iskander κοντά στα σύνορα με την Ουκρανία

«Η Ρωσία θα μπορούσε να επιφέρει πυρηνικό πλήγμα  κατά της Ουκρανίας, εάν η τελευταία προχωρούσε στην υλοποίηση της απειλής της να εισβάλλει στην Υπερδνειστερία», αναφέρει σε μελέτη του το Military Affairs του ιδρύματος RAND.  

Την ίδια ώρα βίντεο που δόθηκε στην δημοσιότητα δείχνει λευκορωσικές δυνάμεις να μετακινούν τακτικούς βαλλιστικούς  παράλιους Iskander κοντά στα σύνορα με την Ουκρανία, σε μια ακόμη ένδειξη του κινδύνου διασποράς της σύγκρουσης στην ανατολική Ευρώπη.

«Σε περίπτωση εισβολής των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανίας στην Υπερδνειστερία, η Ρωσία θα μπορούσε να εξαπολύσει πυρηνική επίθεση στην Ουκρανία.

Λόγω της εξαιρετικά τεταμένης κατάστασης στα σύνορα της μη αναγνωρισμένης Υπερδνειστερίας και της Ουκρανίας, ο ρωσικός Στρατός ενδέχεται να εξαπολύσει προληπτικό πυρηνικό χτύπημα στο έδαφος της Ουκρανίας».

Την πληροφορία αυτή εκφράζει το δημοσίευμα «Military Affairs», επικαλούμενο ανώνυμες πηγές.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, λόγω της απειλής που αναδύεται κατά των ρωσικών δυνάμεων από την Ουκρανία, η Ρωσία μπορεί να θεωρήσει την τρέχουσα κατάσταση ως πράξη επιθετικότητας και να χρησιμοποιήσει τα πυρηνικά της όπλα.

Όπως προκύπτει από τις πληροφορίες που παρέχονται από τον ιστότοπο “Military Affairs”, η επίθεση  αναφέρεται ότι μπορεί να πραγματοποιηθεί  σε ένα ακατοίκητο μέρος στη δυτική Ουκρανία.

«Η Ρωσία με πυρηνικό χτύπημα μπορεί να αποτρέψει την εισβολή του ουκρανικού Στρατού στην Υπερδνειστερία. Όπως γράφουν οι ειδικοί, προκειμένου να αποθαρρύνουν  το Κίεβο και το ΝΑΤΟ σε μια προσπάθεια να καταλάβουν τη Μολδαβική Δημοκρατία της Πρίντεστρου, οι Ρωσικές Ένοπλες Δυνάμεις ενδέχεται να χρησιμοποιήσουν τακτικά πυρηνικά όπλα. Ένα επιδεικτικό χτύπημα θα δοθεί σε μια ακατοίκητη περιοχή στη δυτική Ουκρανία», αναφέρει το δημοσίευμα, χωρίς να αναφέρει την πηγή του.

Σε περίπτωση ουκρανικής επίθεσης, η Ρωσία έχει αρκετά μη πυρηνικά όπλα που μπορούν να αποτρέψουν την κατάληψη αυτής της αυτοαποκαλούμενης δημοκρατίας, παρά το γεγονός ότι  η ρωσική πλευρά απέκλεισε προηγουμένως τη χρήση πυρηνικών όπλων, υπό την προϋπόθεση ίμως ότι δεν υπάρχει απειλή για το έδαφος της χώρας.

«Ας μην έχει κανείς αμφιβολία: οι ένοπλες δυνάμεις της Ρωσικής Ομοσπονδίας θα απαντήσουν κατάλληλα σε κάθε πρόκληση του καθεστώτος του Κιέβου», αναφέρεται σε ανακοίνωση του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών.

Κάθε ενέργεια που αποτελεί «απειλή» για τους Ρώσους στρατιωτικούς που σταθμεύουν στην Υπερδνειστερία «θα θεωρηθεί ως επίθεση εναντίον της Ρωσικής Ομοσπονδίας», ανέφερε ακόμη το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών.

Η Υπερδνειστερία, μια μικρή λωρίδα γης που αποσχίστηκε από τη Μολδαβία στις αρχές της δεκαετίας του 1990 έπειτα από πόλεμο, βρίσκεται στα δυτικά σύνορα της Ουκρανίας και αποτελεί αντικείμενο αυξημένων εντάσεων εδώ και μερικές εβδομάδες.

Το ρωσικό υπουργείο Άμυνας είχε κατηγορήσει το Κίεβο ότι διεξάγει ετοιμασίες για επικείμενη εισβολή στην Υπερδνειστερία.

https://www.pronews.gr/amyna-asfaleia/diethnis-asfaleia/idryma-rand-i-rosia-endexetai-na-ktypisei-me-pyrinika-ean-i-oukrania-eisvalei-stin-yperdneisteria/

Υδρογονοενέργεια. Ο Προμηθέας ο απελευθερωτής του 21ου αιώνα

2

Η ενεργειακή ισότητα προϋπόθεση για την κοινωνική ισότητα

Γράφει ο Κώστας Λάμπος

Για τη σχέση του ενεργειακού συστήματος με το κοινωνικό σύστημα.

«Δώς μοι πᾶ στῶ καὶ τὰν γᾶν κινάσω»

Αρχιμήδης

«Οι διάφορες εξουσιαστικές ομάδες γνωρίζουν ότι αν η

ανθρωπότητα είχε στη διάθεσή της απεριόριστη ενέργεια,

τότε θα ήταν σχεδόν αδύνατο να την ελέγξουν και να την χειραγωγήσουν. Έχοντας στην κατοχή του την Ελεύθερη

Ενέργεια ο Άνθρωπος παύει να αποτελεί πλέον αντικείμενο εκμετάλλευσης. Συμπέρασμα: Ενέργεια = Ελευθερία»

Dan A. Davidson

Ο πόλεμος στην Ουκρανία είναι η σπίθα που έθεσε σε κίνηση την διαδικασία διαμόρφωσης μιας νέας παγκόσμιας ολιγαρχικής τάξης πραγμάτων, μεταξύ Δύσης και Ανατολής, που στηρίζεται

στην αμερικανική προτεκτορατοποίηση της Ευρώπης μέσω

της ανακατανομής και του ελέγχου  των πηγών ενέργειας

και των δικτύων των ορυκτών καυσίμων.

Guardian

«Δε θα μας σώσει Ανατολή γιά Δύση, μήδ’ Έλληνες

ή βάρβαροι θεοί. Μπροστά καινούργιος κόσμος θα

βαδίσει, άμα ξυπνήσουν κάποτε οι λαοί».

Κώστας Βάρναλης

Το κάθε φορά κοινωνικό ζήτημα δεν ήταν παρά το πρόβλημα της σχέσης της εκάστοτε κοινωνίας με τα μέσα παραγωγής και κύρια με τις πηγές και μορφές ενέργειας που κινούσαν την παραγωγική διαδικασία.

Η εξέλιξη της ανθρωπότητας είναι η ιστορία των συγκρούσεων ανάμεσα στις δυνάμεις που επιβάλλουν βίαια την κοινωνική ανισότητα και σ’ εκείνες που αργά αλλά σταθερά διαμορφώνουν τις προϋποθέσεις για την κοινωνική ισότητα και τον αταξικό Ουμανισμό.

Όταν οι εγκλωβισμένες σε θεσμούς ιδιωτικών, ταξικών και ιμπεριαλιστικών συμφερόντων παραγωγικές δυνάμεις[1] της σύγχρονης κοινωνίας εμποδίζονται από τις καθυστερημένες καπιταλιστικές παραγωγικές σχέσεις[2] να αναπτυχθούν παραπέρα και να επιτελέσουν τον κοινωνικό τους ρόλο στη διαμόρφωση ενός κάθε φορά καλύτερου κόσμου, τότε γεννιέται μια κοινωνική κρίση, η οποία αργά ή γρήγορα, με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο, θα λυθεί υπέρ του κεφαλαίου ή υπέρ της κοινωνίας. Από τη μια μεριά στέκονται οι δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού που κινούν ολόκληρο τον παραγωγικό μηχανισμό της κοινωνίας, και από την άλλη το Κεφάλαιο με την κρατική εξουσία, τους αντικοινωνικούς θεσμούς και τις δυνάμεις της ταξικής νομιμότητας και της καταστολής. Η διαλεκτική σχέση των σύγχρονων παραγωγικών δυνάμεων και των κεφαλαιοκρατικών παραγωγικών σχέσεων έφτασε στο σημείο της ρήξης, γιατί οι ανορθολογικές παραγωγικές σχέσεις στέκονται εμπόδιο στην παραπέρα ορθολογική ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων, συνθήκη αναγκαία για την αντιμετώπιση της παγκόσμιας πείνας, της ανεργίας, της περιβαλλοντικής καταστροφής, της δημοκρατίας και της ειρήνης.

Η εργαζόμενη κοινωνία από την πλευρά των παραγωγικών δυνάμεων αναζητά τον τόπο, τον τρόπο και τη δύναμη με την οποία θα μπορέσει να μετακινήσει το Κεφάλαιο από τη θέση που του δίνει το δικαίωμα να καθορίζει με τη βία των θεσμών, των δομών και των όπλων τις παραγωγικές σχέσεις και συνεπώς τη ζωή και το μέλλον της εργαζόμενης κοινωνίας. Το Κεφάλαιο από την πλευρά των παραγωγικών σχέσεων, οι οποίες στη διαδικασία της παραγωγής εκφράζονται ως σχέσεις ατομικής ιδιοκτησίας πάνω στα μέσα παραγωγής και στα παραγόμενα προϊόντα, αλλά και ως σχέσεις εξαρτημένης εργασίας και μισθωτής δουλείας των εργαζόμενων, προσπαθεί με κάθε θεμιτό και αθέμιτο μέσο να εμποδίσει τη λύση αυτής της αντίθεσης υπέρ της εργαζόμενης κοινωνίας-ανθρωπότητας.

Σε επίπεδο ενέργειας αυτή η αντίθεση εκφράζεται ως αντίθεση μεταξύ του καθυστερημένου ενεργειακού συστήματος των ορυκτών καυσίμων από την πλευρά του Κεφαλαίου και του σύγχρονου ενεργειακού συστήματος που στηρίζεται πάνω στην σύγχρονη επιστημονικοτεχνική επανάσταση η οποία ανάδειξε τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας με κύριο καύσιμο το υδρογόνο σε αντικαταστάτη των ορυκτών καυσίμων και ανέπτυξε την τεχνολογία του υδρογόνου σε βαθμό τέτοιο που μπορεί να εξασφαλίσει στην εργαζόμενη κοινωνία άφθονη, φτηνή μέχρι και μηδενικού κόστους και καθαρή ηλεκτρική ενέργεια, για μια οικονομία του υδρογόνου.

Η αντικατάσταση του συγκεντρωτικού ενεργειακού συστήματος που στηρίζεται στα σπάνια, ακριβά και ρυπογόνα ορυκτά καύσιμα με την υδρογονοενέργεια ως αποτέλεσμα της συμπληρωματικής συνεργασίας όλων των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας μπορεί να οδηγήσει στην πλήρη και οριστική ανατροπή όλων των εξουσιαστικών θεσμών και δομών με αφετηρία την κατάργηση των ατομικών ιδιοκτησιακών σχέσεων πάνω στα μέσα παραγωγής υπέρ της Εργασίας. Με αυτήν την έννοια οι δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού επαναπροσδιορίζουν τον ρόλο της ενέργειας ως του βασικότερου συντελεστή που θα κινεί τις οικονομικές διαδικασίες της κοινωνίας με στόχο την κοινωνική ισότητα και τη βελτίωση της ζωής όλων των κατοίκων του πλανήτη χωρίς να βλάπτονται το φυσικό περιβάλλον και οι όροι της υλικής ύπαρξης της ζωής.

Η ενέργεια δεν μπορεί να συνεχίσει να είναι όπλο πλουτισμού, εξουσιασμού και επιβολής, αλλά οφείλει να γίνει η σταθερή δημιουργική συνθήκη ισότητας, ευτυχίας, ειρήνης και δημοκρατίας.

Το υδρογόνο είναι η μορφή αυτής της ενέργειας και ο τόπος πάνω στον οποίο η εργαζόμενη ανθρωπότητα θα πατήσει και με μοχλό ένα Νέο Διαφωτισμό θα μπορέσει να ανατρέψει τον καπιταλισμό και να ανοίξει τον δρόμο για ένα καλύτερο κόσμο. Συνέπεια αυτής της μεγάλης ιστορικής ανατροπής θα είναι και η κατάργηση της μισθωτής δουλείας, πράγμα που σημαίνει νέες παραγωγικές σχέσεις που να αντιστοιχούν στο επίπεδο των σύγχρονων παραγωγικών δυνάμεων και παράλληλα απελευθερώνουν την οικονομική δραστηριότητα της κοινωνίας από τα ιδιωτικά, ταξικά και ιμπεριαλιστικά συμφέροντα, δημιουργώντας ταυτόχρονα όλες τις αναγκαίες υλικές και πνευματικές προϋποθέσεις για την οικονομική αυτοδιαχείριση και την κοινωνική αυτοδιεύθυνση. Για να δούμε, όμως, το μέγεθος των ανατροπών που μπορεί να προκαλέσει η συνδυασμένη αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και τη σημασία αυτών των ανατροπών για την εργαζόμενη κοινωνία-ανθρωπότητα, για τον ανθρώπινο πολιτισμό, για τη ζωή και για τη Φύση, πρέπει πρώτα να δούμε ποιοι και με ποιους τρόπους εμποδίζουν συστηματικά τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας να απελευθερώσουν την ανθρωπότητα από τα ορυκτά καύσιμα, για να μπορεί ο καθένας να αποκτήσει αποκεντρωμένα άφθονη, φτηνή, ασφαλή και καθαρή ενέργεια, που θα τον απελευθερώσει και από την ενεργειακή, την οικονομική, την κοινωνική, την πνευματική, την ιδεολογική και τελικά την πολιτική/κομματική εξάρτηση. Αυτή η απλή αλήθεια αποκαλύπτει πως η κοινωνική ισότητα προϋποθέτει την ενεργειακή απελευθέρωση και την ενεργειακή ισότητα.

Μύθοι και πραγματικότητα για το υδρογόνο, το ‘λαϊκό’, το ‘δημοκρατικό’, το αιώνιο καύσιμο

«Το υδρογόνο είναι το ελαφρότερο και πλέον άφθονο στοιχείο που υπάρχει στο σύμπαν. Όταν δεσμεύεται ως μορφή ενέργειας γίνεται το ‘αιώνιο καύσιμο’».

Jeremy Rifkin

Όταν σήμερα μιλάμε για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, δεν πρέπει να εννοούμε την κάθε μια ξεχωριστά και ανεξάρτητα. Και το σημαντικότερο, δεν πρέπει να αποσιωπάται ο κεντρικός ρόλος του υδρογόνου το οποίο μπορεί να αποσπαστεί από τις διάφορες χημικές ενώσεις, στις οποίες βρίσκεται, με πολλούς και διάφορους τρόπους.

Ο απλούστερος, τεχνικά και οικονομικά τρόπος είναι αυτός που απεικονίζεται στο παρακάτω Γράφημα, που δείχνει ότι παράγουμε φτηνή ηλεκτρική ενέργεια από τον ήλιο και τον αέρα, και από πολλές άλλες ακόμα ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, με την οποία κάνουμε ηλεκτρόλυση του νερού και αποκτούμε υδρογόνο και οξυγόνο. Απελευθερώνουμε το οξυγόνο, αν δεν το χρειαζόμαστε και αποθηκεύουμε, ή καίμε άμεσα το υδρογόνο με τις κυψέλες καύσης υδρογόνου και παράγουμε ταυτόχρονα ενέργεια, θερμότητα και καθαρό νερό από την συνένωση του μέρους του υδρογόνου που εξέρχεται άκαυστο και σμίγει με το οξυγόνο που υπάρχει ελεύθερο στον αέρα.

Ο τρόπος απόσπασης του υδρογόνου από το νερό με τη μέθοδο της ηλεκτρόλυσης είναι ο απλούστερος και ο οικονομικότερος, υπό τον όρο ότι η ηλεκτρόλυση γίνεται με τη φτηνή και καθαρή ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται από άλλες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Με τη συνδυασμένη συμβολή όλων των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας αποδεσμεύεται το υδρογόνο ως καύσιμο για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας πολλαπλάσιας ποσότητας, η οποία, πέρα από την άμεση κατανάλωσή της, μπορεί να αποθηκεύεται σε στερεά, υγρή και αέρια μορφή για να ανατροφοδοτεί τη διαδικασία της ηλεκτρόλυσης, με αποτέλεσμα την αδιάκοπη και αποκεντρωμένη ιδιοπαραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από τον κάθε χρήστη χωριστά, ή και σε συνεργασία, σε κάθε επιθυμητή ποσότητα και σε κάθε γωνιά του πλανήτη. Μόνο έτσι μπορεί να χτιστεί σταδιακά ένα ολοκληρωμένο αποκεντρωτικό ενεργειακό σύστημα υδρογόνου που θα κάνει παρελθόν τα ορυκτά καύσιμα και το οικονομικό σύστημα του καπιταλισμού και μαζί τους θα κάνει παρελθόν τη φτώχεια, την πείνα, την εκμετάλλευση, τη βία, την καταστροφή του περιβάλλοντος και τον πόλεμο γενικά, και φυσικά τους πολέμους που γίνονται για τα καύσιμα και την ενέργεια. Η επανάσταση του υδρογόνου είναι μια από τις μεγαλύτερες κληρονομιές που μπορούν οι γενιές αυτής της περιόδου να αφήσουν στα παιδιά τους και σε όλες τις επόμενες γενιές. Ο μυθικός αλλά και συμβολικός Προμηθέας υποκαταστάθηκε, στον 21ο αιώνα, από τις σύγχρονες επιστήμες και τεχνολογίες, οι οποίες παρά τις προσπάθειες του κεφαλαίου να σταματήσει την πρόοδο, αυτές δημιούργησαν τους όρους ανατροπής του και ανοίγουν σταδιακά τον δρόμο για έναν άλλον, καλύτερο κόσμο, τον κόσμο της ενεργειακής δηλαδή της κοινωνικής ισότητας.

Αλλά τι είναι το υδρογόνο;

Το υδρογόνο είναι το στοιχείο εκείνο της Φύσης που κάνει σήμερα εφικτό αυτό που για εκατομμύρια χρόνια στην ανθρώπινη ιστορία ήταν επιθυμητό αλλά αδιανόητο, το να παράγει δηλαδή το κάθε νοικοκυριό, η κάθε κοινότητα, τη δική της ενέργεια, πράγμα που σημαίνει πως όλοι οι άνθρωποι του πλανήτη που δεν έχουν, για πολλούς λόγους και κύρια για οικονομικούς λόγους, πρόσβαση σε ενεργειακά δίκτυα μπορούν να παράγουν οι ίδιοι όση ενέργεια χρειάζονται και όσοι είναι ενεργειακά εξαρτημένοι μπορούν να απεξαρτηθούν μια για πάντα από την πανάκριβη, επικίνδυνη και ρυπογόνο ενέργεια των ορυκτών καυσίμων. Το υδρογόνο ως πηγή ελεύθερης ενέργειας και ως συνθήκη ενεργειακής ισότητας, ανοίγει νέους ορίζοντες στην ανθρωπότητα και κάνει εφικτό έναν καλύτερο κόσμο.

Η μόνη ανεξάντλητη πηγή ενέργειας, ας το ξαναϋπογραμμίσουμε, που δεν παρουσιάζει μειονεκτήματα και είναι φιλική στο περιβάλλον είναι το υδρογόνο, που ανακαλύφθηκε το 1766 από τον Henry Cavendish και χαρακτηρίστηκε «εύφλεκτος αέρας».

Το 1874 ο Ιούλιος Βερν πρόβλεψε πως το Υδρογόνο θα γίνει το καύσιμο του μέλλοντος που θα αντικαταστήσει τον άνθρακα.

Το 1923 ο Σκωτσέζος J.B.S. Haldane κάνει ένα βήμα παραπέρα και προβλέπει πως το υδρογόνο, ως το καύσιμο του μέλλοντος, θα παράγεται από ανεμόμυλους που θα παράγουν ηλεκτρική ενέργεια και θα διασπούν το νερό ηλεκτρολυτικά σε υδρογόνο και οξυγόνο. Το υδρογόνο δεν απαντάται ελεύθερο στη Φύση με τη μορφή καθαρού αερίου. Το βρίσκουμε δεσμευμένο σε πολλές και διάφορες χημικές ενώσεις με άλλα στοιχεία, όπως το νερό[3], οι ενώσεις του με τον άνθρακα (οργανικές ενώσεις), οι υδρογονάνθρακες και το φυσικό αέριο, από τις οποίες μπορούμε να το αποσπάσουμε με την εξαέρωση, την οξείδωση, τη θερμόλυση και την ηλεκτρόλυση.

Με δεδομένο πως το κόστος του σχετικά απλού τεχνολογικού πακέτου (ενεργειακή κυψέλη και λοιπός βοηθητικός εξοπλισμός) ελαχιστοποιείται σε συνθήκες μαζικής παραγωγής και συνεχούς χρήσης, είναι λογικό και το κόστος της ενέργειας που παράγεται με την καύση του υδρογόνου να τείνει σταθερά προς το μηδέν, λόγω και του μηδενικού κόστους της πρώτης ύλης. Μια σχεδόν μηδενικού κόστους ενέργεια είναι προφανές πως μπορεί να προσφέρει απόλυτη ενεργειακή αυτάρκεια και κατά συνέπεια οικονομική και πολιτική ανεξαρτησία στον χρήστη της, είτε αυτός είναι άτομο και οικογένεια, είτε είναι χωριό, πόλη και κράτος.

Βέβαια, όσοι έχουν λόγο να αποτρέψουν αυτές τις επαναστατικές εξελίξεις, σκαρώνουν μύθους, με μισές αλήθειες και ολόκληρα ψέματα, για αφελείς και απληροφόρητους. Ένας από τους σημαντικότερους ειδικούς στον κόσμο για θέματα ενέργειας, ο Amory Lovins, ταξινόμησε όλους αυτούς τους μύθους ενάντια στο υδρογόνο σε είκοσι και με δημοσίευμά του το 2003 έδωσε αποστομωτικές απαντήσεις. Κρίνω αναγκαίο να παραθέσω ολόκληρη (με ελάχιστες τεχνικού χαρακτήρα περικοπές) αυτήν την επιχειρηματολογία, όπως παρουσιάστηκε πρόσφατα από τους συγγραφείς του βιβλίου Freedom From Mid-East Oil, σε μια σύμπτυξη όλων αυτών των μύθων σε οκτώ, γιατί θεωρώ πως αυτή η τεκμηριωμένη επιχειρηματολογία σημείο προς σημείο δεν αφήνει περιθώρια για σύγχυση αναφορικά με το τι είναι και τι μπορεί να προσφέρει το υδρογόνο:

«Μύθος 1ος: Η Βιομηχανία Υδρογόνου θα πρέπει να ξεκινήσει από το Μηδέν.

Αυτό δεν είναι αλήθεια, γιατί η παραγωγή υδρογόνου είναι ήδη μια αρκετά μεγάλη, πλήρως αναπτυγμένη βιομηχανία, και σε παγκόσμιο επίπεδο παράγει ετησίως 50 εκατομμύρια μετρικούς τόνους (50 δισεκατομμύρια κιλά) υδρογόνου, που έχει αξία περίπου 150 δισεκατομμύρια δολάρια. Αν το δούμε σε προοπτική, βλέπουμε ότι η σύγχρονη παγκόσμια απόδοση του καθαρού υδρογόνου έχει την ενεργειακή αναλογία των 1,2 δισεκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου ή, περίπου, το ένα τέταρτο των εισαγωγών πετρελαίου των Η.Π.Α. Η βιομηχανία του υδρογόνου αυξάνεται με ρυθμό 6% ετησίως, που σημαίνει ότι διπλασιάζεται κάθε 12 χρόνια. Όλα αυτά συμβαίνουν χωρίς τα κίνητρα που θα μπορούσαν να δοθούν με τη γρήγορη αύξηση του στόλου των οχημάτων που χρησιμοποιούν υδρογόνο ως καύσιμο στην εποχή πετρελαϊκής κρίσης και της ανάγκης για καινούργια καύσιμα. Εάν η βιομηχανία του υδρογόνου μπορεί και επεκτείνεται τόσο γρήγορα «πίσω από το ραντάρ», δεν θα έχει κανένα πρόβλημα να αναπτυχθεί ακόμη πιο γρήγορα στο μέλλον, για να ικανοποιήσει τις ανάγκες αγοράς για ένα φθηνό, άφθονο και, το πιο σημαντικό απ’ όλα, φιλικό προς το περιβάλλον καύσιμο.

Μύθος 2ος: Το Υδρογόνο είναι επικίνδυνο για γενική χρήση.

Αυτός ο μύθος ξεκίνησε από το γερμανικό αερόπλοιο ZEPELIN, που πετούσε με καύσιμο το υδρογόνο και είχε εκραγεί το 1937 στο Lakehurst του New Jersey, γεγονός που το φόρτωσαν στο υδρογόνο εκείνοι που θα έχαναν τον έλεγχο πάνω στην ενέργεια, συνεπώς και στην οικονομία και στην κοινωνία αν το υδρογόνο αντικαθιστούσε τα ορυκτά καύσιμα.

Πρόσφατα, όμως, αυτό το γεγονός έχει επανεξεταστεί από επιστήμονες της ΝΑΣΑ, οι οποίοι βρήκαν ότι τελικά η αιτία της έκρηξης του αερόπλοιου δεν ήταν το υδρογόνο αλλά το εξωτερικό ύφασμα του αερόστατου, που ήταν πολύ υψηλής ευφλεκτότητας. Για την ακρίβεια, η βιομηχανία του υδρογόνου καταγράφει μια μεγάλη ασφάλεια στην ιστορία της, που διαρκεί μερικές δεκαετίες. Στην πραγματικότητα, φορτία με υγροποιημένο υδρογόνο έχουν ήδη διασχίσει 33 δισεκατομμύρια μίλια μεταφοράς. Σ’ όλη αυτή τη διάρκεια δεν υπάρχει ούτε μια αναφορά απώλειας προϊόντος ή πυρκαγιάς. Η βενζίνη, που είναι το καύσιμο των αυτοκινήτων, είναι 22 φορές πιο εκρηκτική και έχει πολύ χειρότερη αναφορά στην ιστορία της, ως προς τον κίνδυνο που μπορεί να προκαλέσει. Το συμπέρασμα είναι ότι οι επικριτές της ασφάλειας του υδρογόνου θα έπρεπε να αναστρέψουν τη «φωτιά» τους κατά της βενζίνης και να κάνουν εξέγερση υπέρ του υδρογόνου αποκλειστικά και μόνο επειδή είναι πιο ασφαλές.

Μύθος 3ος: Η δημιουργία υδρογόνου είναι ασύμφορη, γιατί η ενέργεια που χρησιμοποιείται για την παραγωγή του είναι μεγαλύτερη από την ενεργειακή του απόδοση.

Σύμφωνα με την κλασική φυσική, οποιαδήποτε μετατροπή της ενέργειας από μια μορφή σε άλλη, χρησιμοποιεί περισσότερη ενέργεια από όση δημιουργεί. Αν έχετε δημιουργήσει περισσότερη ενέργεια από όση χρησιμοποιείτε για την παραγωγή της, τότε θα έχετε μια αεικίνητη μηχανή, η οποία παραβιάζει τους νόμους της φυσικής. Δεδομένου ότι είναι αδύνατον να αποφευχθεί η απώλεια ενέργειας, τότε, στην πραγματικότητα, το κρίσιμο ζήτημα είναι: Αξίζει το κόστος η μετατροπή της ενέργειας από μια μορφή σε άλλη, παρά τις απώλειες που σχετίζονται με αυτήν τη μετατροπή;

Αν η απάντηση ήταν κατηγορηματικά «όχι», όπως υπονοεί ο μύθος, τότε δεν θα φτιάχναμε βενζίνη από το αργό πετρέλαιο. Γιατί, λοιπόν, αξίζει τον κόπο να δεχθούμε αυτές τις απώλειες μετατροπής; Αξίζει, διότι η μεγαλύτερη και πιο ευέλικτη αποδοτικότητα του υδρογόνου κατά την τελική χρήση μπορεί να αντισταθμίσει και με το παραπάνω τις απώλειες μετατροπής. Με άλλα λόγια, οι απώλειες μετατροπής είναι αποδεκτές εάν η παραγόμενη ενέργεια είναι πιο ευέλικτη και μπορεί να χρησιμοποιηθεί πιο αποτελεσματικά από ό,τι στην αρχική της μορφή, με αποτέλεσμα μεγαλύτερη οικονομική αξία. Το υδρογόνο ανταποκρίνεται εύκολα σε αυτά τα κριτήρια.

Είναι ατυχές το γεγονός ότι σήμερα το φυσικό αέριο παρουσιάζεται ως η πιο δόκιμη πηγή του υδρογόνου. Ως πρώτη ύλη πετροχημικών που συμβάλλει στην υπερθέρμανση του πλανήτη αλλά και είναι αμφίβολος ο εφοδιασμός του, το φυσικό αέριο παρουσιάζει πολλά προβλήματα. Η μακροπρόθεσμη λύση είναι προφανής: η χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας για την τροφοδότηση των διαδικασιών που θα παράγουν υδρογόνο από το νερό σε ένα αποκεντρωμένο σύστημα.

Μια άλλη παρανόηση που συνήθως συνδέεται με αυτόν τον μύθο είναι ότι το αργό πετρέλαιο μπορεί να μετατρέπεται πιο αποτελεσματικά σε βενζίνη από ό,τι το φυσικό αέριο μπορεί να μετατρέπεται σε υδρογόνο. Οποιαδήποτε διαφορά στην αποτελεσματικότητα με την οποία βενζίνη και υδρογόνο μπορούν να μετατρέπονται από μια μορφή ενέργειας σε μια άλλη, επισκιάζεται από τη μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα του υδρογόνου έναντι της βενζίνης για την κίνηση των οχημάτων. Η χρήση υδρογόνου για τη λειτουργία ενός αυτοκινήτου κυψέλης καυσίμου είναι δύο έως τρεις φορές πιο αποτελεσματική από τη χρήση βενζίνης για τη λειτουργία ενός κινητήρα εσωτερικής καύσης.

Χρησιμοποιώντας στατιστικά από την Toyota, βλέπουμε πως μόνο το 88% της ενέργειας του αργού πετρελαίου στο φρεάτιο άντλησής του μετατρέπεται σε βενζίνη στο πρατήριο, και το 16% της ενέργειας της βενζίνης φτάνει τους τροχούς του αυτοκινήτου.Αυτό το ποσοστό απόδοσης είναι επομένως μόνο 16%.

Από την άλλη πλευρά, τοπικά αναμορφωμένο φυσικό αέριο, με το πλεονέκτημα ενός αποκεντρωμένου δικτύου παραγωγής υδρογόνου, απελευθερώνει 70% της ενέργειας, από την κεφαλή του φρεατίου μέχρι το ντεπόζιτο του αυτοκινήτου. Το υπεραποτελεσματικό σύστημα κυψελών καυσίμου υδρογόνου κίνησης φέρνει ένα επιβλητικό 60% αυτής της ενέργειας στους τροχούς. Αυτό οδηγεί σε μία αποτελεσματικότητα 42% ή τρεις περίπου φορές την αποτελεσματικότητα της βενζίνης και ακόμη και 1,5 φορά την αποτελεσματικότητα της βενζίνης υβριδικού ηλεκτρικού αυτοκίνητου.

Είναι ακριβώς αυτές οι βελτιώσεις της αποτελεσματικότητας που κάνουν λογική, τόσο από οικονομική όσο και από περιβαλλοντική άποψη, τη μετατροπή του εναπομείναντος φυσικού αέριου σε υδρογόνο, το οποίο θα χρησιμοποιηθεί για να τροφοδοτήσει οχήματα κυψελών καυσίμου υδρογόνου, εκτοπίζοντας έτσι το μεγαλύτερο μέρος της χρήσης πετρελαίου στον τομέα των μεταφορών.

Επιπλέον, η αποτελεσματικότητα του υδρογόνου είναι τόσο μεγάλη, ώστε μπορεί να είναι λογικό ακόμη και να χρησιμοποιηθεί το υδρογόνο ως μέσο αποθήκευσης ηλεκτρισμού, ιδιαίτερα για την κάλυψη των αναγκών στις φάσεις επέκτασης και αιχμής στη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας. Η χρήση υδρογόνου για ενέργεια επί τόπου είναι μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα ιδέα για τις μεγάλες μητροπολιτικές περιοχές με περιορισμούς μετάδοσης, καθώς και για απομακρυσμένες περιοχές που βρίσκονται εκτός δικτύου.

Αυτό θα διευκόλυνε την πιο ευέλικτη χρήση της ενέργειας και την εξοικονόμηση ενέργειας καυσίμων, ενθαρρύνοντας τη μεγαλύτερη χρήση ασυνεχών πηγών ενέργειας, όπως η αιολική. Και για τις αναπτυσσόμενες χώρες και άλλες απομακρυσμένες περιοχές, όπου δεν υπάρχει υποδομή, η απάντηση είναι προφανής: κυψέλες υδρογονοενέργειας είναι η προτιμότερη κινητήρια δύναμη, όπως είναι σήμερα η ηλιακή ενέργεια.

Μύθος 4ος: Η παράδοση στους τελικούς χρήστες καταναλώνει το μεγαλύτερο μέρος της ενέργειας υδρογόνου.

Αυτός ο μύθος παρακάμπτει παραπλανητικά το γεγονός πως η ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται από το υδρογόνο, παράγεται επι τόπου από την χρήστη ηλεκτρικής ενέργειας είτε αυτός είναι νοικοκυριό είτε συνεταιρισμός γειτονιάς, είτε δήμος και κράτος και συνεπώς δεν χρειάζεται να μεταφερθεί η ηλεκτρική ενέργεια, δεδομένου ότι όλοι έχουν στη διάθεσή τους δωρεάν την πρώτη ύλη, το νερό, ή οποιαδήποτέ άλλη χημική ένωση που εμπεριέχει υδρογόνο.

Το 2003, δύο Ελβετοί επιστήμονες ανέλυσαν την ενέργεια που απαιτείται για την παραγωγή υδρογόνου χρησιμοποιώντας μια σειρά διαφορετικών μεθόδων. Είναι σωστό να σημειωθεί ότι τα στοιχεία τους ήταν βασικά σωστά, αλλά όχι και το συμπέρασμά τους, ότι δηλαδή ‘οι φυσικές ιδιότητες του υδρογόνου είναι ασυμβίβαστες με τις απαιτήσεις της αγοράς ενέργειας, γιατί (τάχα) η παραγωγή, συσκευασία, αποθήκευση, μεταφορά και διανομή καταναλώνουν τόση ενέργεια που είναι τελικά ασύμφορο’. Υπάρχουν πέντε βασικές πληροφορίες που αναιρούν αυτό το συμπέρασμα:

Πρώτον, η έκθεση των Ελβετών επιστημόνων εκδόθηκε από το Methanol Institute (Ινστιτούτο μεθανόλης), το οποίο προωθεί τη μεθανόλη αντί για το υδρογόνο, γεγονός που καθιστά τα ευρήματα της έρευνας ύποπτα και αναξιόπιστα.

Δεύτερον, η έκθεση παρουσίαζε ορισμένες διαδικασίες παραγωγής υδρογόνου που έχουν ήδη ξεπεραστεί, με την εξαίρεση ειδικών αγορών, επειδή είναι πάρα πολύ δαπανηρές.

Τρίτον, οι ερευνητές επικεντρώθηκαν αποκλειστικά στην ηλεκτρόλυση, την πιο δαπανηρή μέθοδο, αν και από την ημερομηνία έκδοσης της έκθεσής τους μέχρι σήμερα, η τιμή της ηλεκτρόλυσης έχει μειωθεί από τα 8 δολάρια ανά κιλό στα 3 δολάρια, και συνεχίζει να μειώνεται. Ακόμη και με το υψηλό κόστος της ηλεκτρόλυσης, αγνόησαν παντελώς όλες τις εναλλακτικές διαδικασίες παραγωγής υδρογόνου, όπως λ.χ. την αναμόρφωση με ατμό φυσικού αερίου.

Τέταρτον, παραδέχονται ότι η μετατροπή ορυκτών καύσιμων όπως το φυσικό αέριο είναι φθηνότερη από την ηλεκτρόλυση, αλλά την απορρίπτουν επειδή, σύμφωνα με τους υπολογισμούς τους, απελευθερώνει περισσότερο CO2 από ό,τι η απλή καύση υδρογονανθράκων. Αυτό αγνοεί τελείως το πλεονέκτημα απόδοσης των κυψελών καυσίμου υδρογόνου από 200 έως 300% σε σχέση με τα συμβατικά αυτοκίνητα βενζίνης με κινητήρες εσωτερικής καύσης.

Με τις πιο συντηρητικές εκτιμήσεις, ένα αυτοκίνητο που κινείται με κυψέλες καυσίμου υδρογόνου από φυσικό αέριο εκπέμπει 40-67% λιγότερο διοξείδιο του άνθρακα ανά μίλι από ένα βενζινοκίνητο αυτοκίνητο που κατά τα άλλα έχει τον ίδιο σχεδιασμό. Η εξάλειψη της καύσης των υδρογονανθράκων επιτυγχάνει μια συνολική μείωση των εκπομπών CO2.

Πέμπτον, όλα τα αποτελέσματά τους σχετικά με τη μεταφορά ενέργειας ισχύουν μόνο στο πλαίσιο ενός συγκεντρωτικού συστήματος υδρογόνου, και όχι σε ένα διάσπαρτο και αποκεντρωμένο σύστημα. Αν η οικονομία του υδρογόνου ήταν ένα κεντρικό σύστημα, θα έχανε ένα από τα μεγάλα πλεονεκτήματα του υδρογόνου, δηλαδή την ικανότητα να παράγεται σε ένα υπόγειο ή γκαράζ με μια παροχή νερού ή φυσικού αερίου, καθώς και μια συσκευή ηλεκτρόλυσης ή ένα μικρό μετασχηματιστή. Όμως το αποκεντρωμένο σύστημα είναι αυτό που τελικά θα αναπτυχθεί.

Η αρχική επένδυση για μια συσκευή ηλεκτρόλυσης είναι σχετικά μικρή, εξαλείφοντας την ανάγκη για κάτι περισσότερο από μια γραμμή νερού, και κάποια ηλεκτρική ενέργεια από εκτός αιχμής παροχή ή από ανανεώσιμες πηγές που χρησιμοποιούνται ως καύσιμο. Έτσι ο μετασχηματιστής παράγει υδρογόνο με μηδενικό κόστος μεταφοράς.

Ωστόσο, η τεχνολογία ηλεκτρόλυσης που αναπτύσσεται ταχύτατα και δοκιμάζεται στην Ισλανδία και στη Χαβάη για την παραγωγή υδρογόνου με νερό και ηλεκτρολύτες θα αποδειχθεί πολύ προτιμότερη από την παραγωγή υδρογόνου μέσω της αναμόρφωσης του φυσικού αερίου, καθώς η ηλεκτρόλυση δεν συμβάλλει στην υπερθέρμανση του πλανήτη. Η ηλεκτρόλυση είναι μια ανώτερη μέθοδος για την εξαγωγή υδρογόνου τόσο σε μικρές όσο και σε μεγάλες εγκαταστάσεις. Ενώ για όλους τους ανωτέρω λόγους η παραγωγή υδρογόνου από φυσικό αέριο είναι ανώτερη από τον βενζινοκινητήρα εσωτερικής καύσης, ελπίζουμε ότι η βιομηχανία θα στραφεί γρήγορα στην πολύ πιο έξυπνη λύση παραγωγής υδρογόνου με νερό και ηλεκτρολύτες.

Επιπλέον, αν η κοινωνία ποτέ αποφάσιζε ότι η καλύτερη επιλογή είναι η συγκεντρωτική παραγωγή υδρογόνου με την αναμόρφωση ατμού του φυσικού αερίου σε υδρογόνο με το διοξείδιο του άνθρακα ως υποπροϊόν, ένα συμπέρασμα με το οποίο διαφωνούμε κατηγορηματικά, η συγκεντρωτική παραγωγή θα μπορούσε να γίνει κοντά σε πόλεις, αντί για χιλιάδες μίλια μακριά. Θα ήταν εύκολο να μετατραπεί ένα υπάρχον διυλιστήριο πετρελαίου σε εργοστάσιο παραγωγής υδρογόνου. Μια τέτοια επιλογή, την οποία επιδιώκει το κεφάλαιο με την πανάκριβη και ακόμα πειραματική μέθοδο της ψυχρής σύντηξης μορίου του υδρογόνου, όμως δεν θα άλλαζε τη σχέση εξάρτησης του χρήστη/καταναλωτή ηλεκτρικής ενέργειας από τον παραγωγό και θα ευνούχιζε το υδρογόνο ως επί τόπου αποκεντρωμένη πηγή άφθονης, φθηνής και καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας, γεγονός που εμπόδιζε το πέρασμα σε έναν καλύτερο κόσμο.

Μύθος 5ος: Δεν μπορεί να γίνει διανομή υδρογόνου με το ήδη υπάρχον δίκτυο.

Αυτό είναι ψέμα, αν δεν είναι άγνοια, αφού η μεταφορά του υδρογόνου, λ. χ. από τον Δήμο στα νοικοκυριά, γίνεται εύκολα με σωλήνωση, δηλαδή με αντλίες και βαλβίδες. Άρα η δημιουργία κάποιου νέου δικτύου για τη μετα- φορά του υδρογόνου δεν είναι απαραίτητη. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί το ήδη υπάρχον. Κάποια υπάρχοντα συστήματα σωλήνων έχουν ήδη προδιαγραφές κατάλληλες για υδρογόνο. Τα άλλα μπορούν εύκολα να τροποποιηθούν με τις υπάρχουσες τεχνολογίες.

Η χρήση των υπαρχόντων συστημάτων αγωγών δεν απαιτεί κάποια παραπάνω φροντίδα ως προς την ασφάλεια. Άλλωστε, ήδη εμφανίζονται σταθμοί για ανεφοδιασμό με υδρογόνο σε όλο τον κόσμο.

Μύθος 6ος: Δεν υπάρχει εφικτός τρόπος για να κινούνται τα αυτοκίνητα με υδρογόνο.

Κι όμως, οι κυψέλες καυσίμου (Fuel cells) υδρογόνου χρησιμοποιούνται από το 1965 ως μέθοδος προώθησης για τα διαστημικά ταξίδια και για πρώτη φορά χρησιμοποιήθηκαν σε επιβατικό αυτοκίνητο το 1966, για την ακρίβεια σ’ ένα Electrovan της GM.

Σήμερα, τα αυτοκίνητα με υδρογόνο περνάνε τα πιο αυστηρά τεστ και είναι πολύ προχωρημένης τεχνολογίας. Από τα μέσα του 2003 οι Αμερικάνοι αγρότες έχουν δεκάδες λεωφορεία που κινούνται με υδρογόνο, ενώ στους δρόμους κυκλοφορούν ήδη πολλά αυτοκίνητα που κινούνται με υδρογόνο και ο αριθμός αυτός συνέχεια αυξάνεται. Το υδρογόνο έχει περάσει τα τεστ για τις ανάγκες του στρατού, για τα οχήματα ξηράς και θάλασσας, και χρησιμοποιείται ως καύσιμο στα υποβρύχια εδώ και χρόνια. Βαριά φορτηγά, που ξοδεύουν σχεδόν τον μισό χρόνο της μηχανής τους άσκοπα επειδή δεν έχουν βοηθητική πηγή ενέργειας, επίσης αρχίζουν και χρησιμοποιούν υδρογόνο. Η FedEx και η UPS σχεδιάζουν σύντομα να ξεκινήσουν να χρησιμοποιούν φορτηγά που κινούνται με υδρογόνο. Με τόση έρευνα διεθνώς και τόσο πολλές δοκιμές, η κάθε πετυχημένη εφαρμογή του υδρογόνου ωφελείται από τις προηγούμενες εμπειρίες. Με άλλα λόγια, η μαζική παραγωγή τέτοιων οχημάτων θα ρίξει και τις τιμές του υδρογόνου.

Μύθος 7ος: Μας λείπει ένας ασφαλής, οικονομικά προσιτός τρόπος για την αποθήκευση του υδρογόνου στα αυτοκίνητα.

Το πραγματικό ζήτημα εδώ είναι η κινητή αποθήκευση υδρογόνου. Η ανησυχία είναι ότι θα ήταν απαραίτητος ο εξοπλισμός κάθε αυτοκίνητου υδρογόνου με μια χαλύβδινη δεξαμενή αποθήκευσης, σε αντίθεση με τα φθηνά πλαστικά ρεζερβουάρ των σύγχρονων αυτοκινήτων.

Η ανησυχία αυτή αντιμετωπίσθηκε πριν από αρκετά χρόνια με τη δημιουργία δεξαμενών από ανθρακονήματα με επένδυση επαργιλωμένου δοχείου πολυεστέρα. Σε σύγκριση με τις περιττές πλέον στερεές δεξαμενές μεταλλικής επένδυσης, οι προηγμένες δεξαμενές ανθρακονήματος μείωσαν το βάρος της δεξαμενής καυσίμου κατά το ήμισυ και το κόστος υλικών κατά το ένα τρίτο. Έχουν περίπου 9 έως 13 φορές μεγαλύτερη αντοχή από αυτήν που είχαν οι μεταλλικές δεξαμενές. Δεν διαβρώνονται ποτέ και είναι εξαιρετικά σκληρά, καταφέρνοντας να παραμείνουν άθικτα σε τροχαία που τεμαχίζουν τις αντίστοιχες δεξαμενές βενζίνης. Οι σωλήνες καυσίμου ενός αυτοκινήτου υδρογόνου διατηρούνται επίσης στην ίδια χαμηλή πίεση όπως η κυψέλη καυσίμου, καταρρίπτοντας έτσι τη σχετική ανησυχία για την αδυναμία των σωλήνων υψηλής πίεσης υδρογόνου.

Οι δεξαμενές ανθρακονήματος μπορούν να παραχθούν μαζικά με κόστος μόλις μερικές εκατοντάδες δολάρια ανά τεμάχιο. Μια δεξαμενή υδρογόνου 350-bar (5.000 λίβρες ανά τετραγωνική ίντσα) είναι σχεδόν 10 φορές το μέγεθος ενός συγκρίσιμου ρεζερβουάρ βενζίνης όσον αφορά το περιεχόμενο ενέργειας. Αν συμπεριλάβει κανείς το πλεονέκτημα απόδοσης του οχήματος κυψελών καυσίμου υδρογόνου κατά δύο ή και τρεις φορές πάνω από ένα κινητήρα εσωτερικής καύσης, η διαφορά αυτή μειώνεται σε μέγεθος μόνο περίπου τέσσερις φορές. Επιπλέον, σε ένα αυτοκίνητο με κυψέλες καυσίμου υδρογόνου μπορούμε να αφαιρέσουμε άλλα ανταλλακτικά του αυτοκινήτου, όπως τον καταλυτικό μετατροπέα, αντισταθμίζοντας έτσι τον επιπλέον όγκο που απαιτούν οι δεξαμενές υδρογόνου.

Με τις σύγχρονες μεθόδους σχεδιασμού και υλικών, τα αυτοκίνητα θα έχουν καλύτερες αποδόσεις χάρη στη μικρότερη αεροδυναμική αντίσταση, την αντίσταση κύλισης και το βάρος. Έτσι, θα χρησιμοποιούν δύο τρίτα (2/3) λιγότερη ενέργεια, μειώνοντας την ποσότητα του υδρογόνου που απαιτείται για την οδήγηση σε μια συγκρίσιμη απόσταση. Ο μαγικός αριθμός που όλοι οι κατασκευαστές στοχεύουν να πετύχουν είναι της τάξης των 300 μιλίων με ένα μόνο ανεφοδιασμό με υδρογόνο.

Μύθος 8ος: Το υδρογόνο είναι πολύ ακριβό για να μπορεί να συναγωνιστεί με τη βενζίνη.

Η αλήθεια, όμως, είναι πως, παρά τις ολόκληρες δεκαετίες ευνοϊκής αμερικάνικης πολιτικής σχετικά με τη χρήση της βενζίνης, οι τεχνολογίες που βασίζονται στο υδρογόνο είναι πολύ κοντά στη βιωσιμότητα. Αν υπολογίσουμε το κόστος ζωής στις καταναλωτικές κοινωνίες σήμερα, βλέπουμε ότι το υδρογόνο αποτελεί μια επιθυμητή εναλλακτική λύση απέναντι στα ορυκτά καύσιμα. Ο παράγοντας που λέγεται Φαινόμενο του Θερμοκηπίου και η μόλυνση του περιβάλλοντος από τα καυσαέρια καθιστούν το υδρογόνο πολύ προτιμότερο από τη βενζίνη. Ακόμη και όταν το καύσιμο του υδρογόνου παράγεται από φυσικό αέριο, τα υδρογονοκίνητα αυτοκίνητα εκπέμπουν μόνο το 30% του διοξειδίου του άνθρακα που εκπέμπει ένα αυτοκίνητο κινούμενο με βενζίνη. Είναι σίγουρο ότι τη στιγμή της μελέτης για την υιοθεσία μιας νέας τεχνολογίας, το κόστος είναι ένας από τους πιο βασικούς παράγοντες για τους περισσότερους καταναλωτές. Οι έρευνες δείχνουν ότι οι μικρές γεννήτριες υδρογόνου θα μπορούσαν να δημιουργηθούν και να τοποθετούνται σε ειδικούς σταθμούς, εξυπηρετώντας με αυτόν τον τρόπο εκατοντάδες αυτοκίνητα που κινούνται με υδρογόνο αλλά χρησιμοποιώντας το φυσικό αέριο ως πρώτη ύλη με κόστος 6 δολάρια για ένα εκατομμύριο θερμικές μονάδες BTU. Αυτό θα προμήθευε το υδρογόνο στα αυτοκίνητα με τιμή 2,5 δολάρια ανά γαλόνι βενζίνης[4], λιγότερο δηλαδή από όσο πληρώνουμε σήμερα. Ακόμη περισσότερο, αν συνεχίσουν οι σύγχρονες τάσεις, οι μέρες των 2,5 δολαρίων το γαλόνι, θα ανήκουν οριστικά στο παρελθόν»[5].

Αυτή είναι η πραγματικότητα του 21ου αιώνα, η νέα πραγματικότητα που καταρρίπτει τους μύθους και ανοίγει τον δρόμο για την υδρογονοενέργεια και την ενεργειακή απελευθέρωση της εργαζόμενης κοινωνίας από τα συγκεντρωτικά εξουσιαστικά ενεργειακά συστήματα.

Η εσκεμμένη καθυστέρηση στην ανάπτυξη του τεχνολογικού πακέτου για τη μαζική παραγωγή υδρογόνου και υδρογονοενέργειας για μαζική λαϊκή κατανάλωση, δεν επέτρεψε να έρθουν στη δημοσιότητα αξιόπιστα συγκριτικά στοιχεία κόστους παραγωγής της στη διάσταση του χρόνου και γι’ αυτό δεν μπορούμε να έχουμε ακριβή εικόνα για το θέμα. Έχουμε, όμως, στοιχεία για την εξέλιξη του κόστους της παραγόμενης ισχύος (Wp) ενός φωτοβολταϊκού (ΦΒ) πλαισίου. Όπως δείχνει ο παραπάνω πίνακας, από το 1956 μέχρι το 2000 αυτό το κόστος μειώθηκε στο 1/1000 του αρχικού κόστους ανά παραγόμενη μονάδα ενέργειας (Wp) από τα φωτοβολταϊκά πλαίσια και συνεπώς κάτι αντίστοιχο, αν όχι πολύ καλύτερο, θα συμβεί και με τον αναγκαίο εξοπλισμό για την παραγωγή υδρογόνου και υδρογονοενέργειας.

Είναι προφανές πως, μετά από δώδεκα χρόνια και χάρη στις νέες εξελίξεις και τεχνικές βελτιώσεις που έχουν πραγματοποιηθεί, το κόστος αυτό θα έχει συρρικνωθεί ακόμα περισσότερο, πράγμα που επιβεβαιώνει την εκτίμηση πως το κόστος της ενέργειας από υδρογόνο με τη συνδρομή και των άλλων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας θα ελαχιστοποιείται συνεχώς με τάση προς το μηδέν, πράγμα που θα συμπαρασύρει ολόκληρη την παραγωγή αγαθών ευημερίας προς το ελάχιστο κόστος και θα καταστήσει αυτονόητη την παραγωγή όλων των αναγκαίων αγαθών και υπηρεσιών σε ποσότητες και ποιότητες που είναι αναγκαίες για την καταπολέμηση της φτώχειας. Με δεδομένο πια πως η φτώχεια δεν είναι οικονομικό πρόβλημα, αλλά πρόβλημα διαχείρισης των πόρων και συνεπώς είναι πρόβλημα πολιτικό, δηλαδή, πρόβλημα εξουσίας πάνω στην ενέργεια και στην οικονομία, γίνεται φανερό πως, για να καταπολεμηθεί η φτώχεια με τη βοήθεια της υδρογονοενέργειας, πρέπει να καταργηθεί η συγκεκριμένη εξουσία πάνω στις πηγές ενέργειας και στην ενέργεια την ίδια και συνεπώς πάνω στην οικονομία και κατ’ επέκταση πάνω στην κοινωνία.

Σήμερα, μερικά χρόνια μετά από τότε που δίνονταν οι παραπάνω απαντήσεις στους μύθους για την ακαταλληλότητα του υδρογόνου, τα πράγματα έχουν εξελιχθεί θεαματικά και ως προς το κόστος της υδρογονοενέργειας. Για να έχουμε μια αίσθηση του τι σημαίνει φθηνή ενέργεια, καταφεύγουμε στα συμπεράσματα εκείνων που ασχολούνται με την έρευνα και τις εφαρμογές της σχετικής τεχνολογίας. Σύμφωνα, λοιπόν, με τα συμπεράσματα και τις εκτιμήσεις με βάση το σημερινό πειραματικό στάδιο της τεχνολογίας της υδρογονοκίνησης και μάλιστα σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του κατασκευαστή του πρώτου υδρογονοκίνητου αυτοκινήτου στην Ελλάδα: ‘Το υδρογονοκίνητο όχημα χρειάζεται ένα ευρώ περίπου για να διανύσει απόσταση 100 χιλιομέτρων’[6]. Προφανώς με τη βελτίωση της σχετικής τεχνολογίας λογικό είναι να αναμένεται ακόμη φθηνότερη και σχεδόν μηδενικού κόστους υδρογονοκίνηση. Προφανές γίνεται, επίσης, το γεγονός πως με τόσο φτηνή ενέργεια καταργείται σταδιακά και σταθερά η φτώχεια και η πείνα και μαζί τους η ανισότητα και η ‘σιαμαία αδερφή’ της, η εξουσία. Ένας καλύτερος κόσμος είναι ήδη εδώ και θα τον δούμε μόλις ‘ανοίξουμε τα μάτια μας’.

Όπως όλα τα ψέματα, έτσι και αυτά που συκοφαντούν την υδρογονοκίνηση ‘έχουν κοντά ποδάρια’ και γι’ αυτό δεν μπορούν να προλάβουν την ορμητική επανάσταση του υδρογόνου και την επιστημονικά έγκυρη γνώση που την πυροδοτεί. Το υδρογόνο μπορεί με τη συνδρομή των άλλων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας να παραχθεί από το νερό με ελάχιστο κόστος, και ως ανεξάντλητη πηγή άφθονης, φτηνής και καθαρής ενέργειας θα απαλλάξει την ανθρωπότητα από την καταστροφική εξάρτησή της από τα ορυκτά καύσιμα και θα προστατέψει το περιβάλλον, θα εξασφαλίσει την ενεργειακή ανεξαρτησία-αυτονομία και θα αυξήσει την ενεργειακή ισότητα μεταξύ ανθρώπων και λαών.

Με υδρογονοηλεκτρική ενέργεια, που θα είναι σχεδόν ελεύθερο αγαθό, ο καθένας θα μπορεί να κάνει παραγωγική και αρδεύσιμη μεγαλύτερη έκταση γης και περισσότερες φορές τον χρόνο, αλλά και να αποκτήσει όσα υλικά αγαθά και υπηρεσίες επιθυμεί με ελάχιστη δαπάνη, με ελάχιστη προσπάθεια και με πολύ ελεύθερο χρόνο, που θα του επιτρέπει να συμμετέχει στα κοινά, να ψυχαγωγείται, να μορφώνεται, να ταξιδεύει και να είναι ευτυχισμένος. Η υδρογονοενέργεια τελικά φέρνει μαζί της τη μεγαλύτερη κοινωνική επανάσταση, η οποία μπορεί ως επιλογή της εργαζόμενης κοινωνίας να καταργήσει το κεφάλαιο ως εξοσιαστική κοινωνική σχέση, το χρήμα ως μέσον καταχρηστικού πλουτισμού των λίγων σε βάρος των πολλών και την κρατική εξουσία γενικά ως αχρείαστη σε μια αμεσοδημοκρατικά αυτοδιευθυνόμενη κοινωνία, μέλη της οποίας δεν θα είναι άνθρωποι τρομοκρατημένοι, αμαθείς, μονοδιάστατοι και διαταραγμένοι, αλλά άνθρωποι καλλιεργημένοι, ισορροπημένοι και πολυδιάστατοι, επειδή ακριβώς θα έχουν αλλάξει οι συνθήκες και οι υλικοί όροι της κοινωνικής συμβίωσης, χωρίς εξουσιαστές αφεντικά και εξουσιαζόμενους, σε μια κοινωνία των ίσων.

Η ανεξάρτητη, αποκεντρωμένη, τοπική και αμεσοδημοκρατικά διαχειριζόμενη υδρογονοενέργεια μπορεί να αποσυνθέσει όλες τις συγκεντρωτικές ενεργειακές, οικονομικές, εξουσιαστικές και πολιτικές δομές και λειτουργίες του καπιταλισμού και μέσω της αποκαπιταλιστικοποίησης να οδηγήσει την ανθρωπότητα σε ένα αποαστικοποιημένο, αποκεντρωμένο, αποεμπορευματοποιημένο και κοινωνικά αυτοδιαχειριζόμενο παραγωγικό και καταναλωτικό μοντέλο που θα στηρίζεται στην κοινωνική ισότητα και θα υπηρετεί την ανθρώπινη ευτυχία και τον πολιτισμό του ελεύθερου χρόνου και της αυθεντικής ατομικής και συλλογικής δημιουργικότητας.

Η υδρογονοενέργεια, η σύγχρονη ηλεκτρονική επικοινωνία, η τρισδιάστατη εκτύπωση, το ελεύθερο λογισμικό, η τεχνολογία drone και το πλήθος των άλλων επιστημονικοτεχνολογικών επαναστάσεων που καθημερινά συντελούνται, πρέπει άμεσα να απελευθερωθούν από το κεφάλαιο και να περάσουν υπό κοινωνικό έλεγχο, με την μετακίνηση της κοινωνίας από αντικείμενο του κεφαλαίου σε υποκείμενο της ιστορίας, για να προλάβουν οι κοινωνίες οι ίδιες να ακυρώσουν την ‘μεγάλη επανεκκίνηση’ του κεφαλαίου, που ετοιμάζει, όπως δηλώνουν οι εμπνευστές της, Claus Schwab, Thierry Malleret και Γιουβάλ Νώε Χαράρι, την ‘βελτίωσή’ μας, δια της εμφύτευσης στον εγκέφαλό μας δέκτες που θα ρυθμίζουν την συμπεριφορά μας σύμφωνα με προγράμματα που θα εκπέμπονται από κάποιον κεντρικό πομπό της κεντρικής φασιστικής εξουσίας, η οποία θα καταστήσει τον άνθρωπο αναλώσιμο προϊόν με ημερομηνία λήξης. Αυτά σχεδιάζει το κεφάλαιο, τα λέει, τα γράφει, τα πραγματοποιεί ήδη πειραματικά σε Αμερικανούς εργαζόμενους και ετοιμάζει τα προγράμματα για την εφαρμογή σε όλους τους εξουσιαζόμενους του πλανήτη προκειμένου να επιβιώσει και ημείς άδωμεν…

[1] Ως παραγωγικές δυνάμεις εννοούμε τις δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού που μαζί με τα μέσα παραγωγής δημιουργούν τον κοινωνικό πλούτο. Βλ. Eichhorn W., Bauer A. und Koch G., Η διαλεκτική των παραγωγικών σχέσεων και των παραγωγικών δυνάμεων, Αναγνωστίδης, Αθήνα χ.χ., σ. 12-74.

[2] Ως παραγωγικές σχέσεις εννοούμε τις εμπράγματες σχέσεις μεταξύ των εργαζόμενων, των μέσων παραγωγής και του πλούτου που παράγουν, καθώς επίσης και τις κοινωνικές σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων που παίρνουν, με τον ένα ή τον άλλο ρόλο, μέρος στην παραγωγική διαδικασία, ό. π., σ. 122 κ.ε.

[3] Το νερό ή ύδωρ είναι η περισσότερο διαδεδομένη χημική ένωση στην επιφάνεια της Γης, καλύπτοντας το 70,9% του πλανήτη. To όνομα «νερό» προέρχεται από τη βυζαντινή φράση «νεαρόν ύδωρ» που σήμαινε τρεχούμενο ύδωρ που μόλις βγήκε από την πηγή, η οποία προέρχεται από την αρχαία ελληνική φράση «νήρον ύδωρ». Από την ονομασία «ύδωρ» έχουν προκύψει όλοι οι σχετικοί επιστημονικοί όροι, μεταξύ των οποίων και χημικοί, που χρησιμοποιούνται μέχρι σήμερα, όπως ένυδρο άλας, υδρογόνο (αυτό που γεννάει νερό), ενυδάτωση, αφυδάτωση και υδρόλυση, υδάτινος, υδατοκαλλιέργεια, υδατογραφία, υδατοκομία, υδατοσφαίριση, υδρατμός, υδραυλική κ.λπ. Το νερό απαντάται και στις τρεις κοινές καταστάσεις της ύλης στη Γη, δηλαδή σε στερεή (πάγος, χιόνι, χαλάζι), υγρή (βροχή, νερό πηγών, ποταμών, θαλασσών) και αέρια (υδρατμοί στην ατμόσφαιρα).

[4] Ένα γαλόνι ισούται με 4,546 λίτρα

[5] Jerry B. Brown, Rinaldo S. Brutoco, James A. Cusumano, Freedom From Mid-East Oil, (Απελευθέρωση από το πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής), ό.π, σ. 411-423. Για μια αποσπασματική παρουσίαση στα ελληνικά, βλ. http://thesecretrealtruth.blogspot.com/2012/03/blog-post_4457.html,

[6] Λάγιος Γεώργιος, Κατασκευάζουμε αυτοκίνητο που καίει νερό, Τα Νέα, 20.3.2009.