Αρχική Blog Σελίδα 1711

Κ. Φίλης: Αμερικανικές αγωνίες (και αμηχανίες) για την Τουρκία

0

Την περασμένη εβδομάδα επισκεπτόμενος την Ουάσιγκτον είχα τη δυνατότητα να διαπιστώσω το σχετικά –με όσα υποθέτουμε– περιορισμένο ενδιαφέρον των ΗΠΑ για τα ελληνοτουρκικά. Η μεγάλη προτεραιότητα των Αμερικανών είναι η ανάσχεση της Κίνας και η ήττα της Ρωσίας στην Ουκρανία. Διέγνωσα επίσης έλλειμμα στρατηγικής για το πώς θα μπορούσε να εξομαλυνθεί συνολικά η κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο και μια απροθυμία εμπλοκής στη διευθέτηση των διαφορών που χωρίζουν τα κράτη της περιοχής. Ενδεχομένως αυτή να είναι περιστασιακή και να δούμε την Ουάσιγκτον να επανέρχεται μετά το πέρας των εκλογών σε Ελλάδα και Τουρκία με συγκεκριμένη ατζέντα και πρόθεση αποκατάστασης της τάξης σε μια περιοχή, της οποίας εσχάτως η σημασία έχει αναβαθμιστεί λόγω του πολέμου στην Ουκρανία και της συνακόλουθης ανάγκης να εξασφαλιστούν εναλλακτικές πηγές τροφοδοσίας έναντι της Ρωσίας.

Οσον αφορά την Τουρκία, στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ και σε κάποιους ακαδημαϊκούς κύκλους η κυρίαρχη άποψη είναι πως τα πράγματα δεν βρίσκονται εκτός ελέγχου και ότι παρά τις διαφωνίες το τουρκικό βαγόνι δεν θα εκτροχιαστεί από τη δυτική πορεία του. Δεν φάνηκε πάντως ο αμερικανικός παράγοντας να εκτιμά πως τυχόν νίκη της αντιπολίτευσης θα αποτελέσει απαραίτητα βάλσαμο για τις αμερικανοτουρκικές σχέσεις και εξακολουθεί να υπολογίζει πολύ τον Ερντογάν. Η αίσθηση ότι θέλει να τον ξεφορτωθεί, θεωρώντας τον βαρίδι, μπορεί να απηχεί μύχιες σκέψεις συγκεκριμένων παραγόντων, εντούτοις για προφανείς λόγους δεν εκφράζεται ούτε κατ’ ιδίαν, αλλά δεν είμαι και βέβαιος ότι η ήττα Ερντογάν αποτελεί αναγκαστικά διακαή πόθο. Ενδεχομένως γιατί οι Αμερικανοί ανησυχούν για ανώμαλη μετάβαση ή αστάθεια λόγω των οικονομικών προβλημάτων και της εδραίωσης του καθεστώτος Ερντογάν σε όλες τις θεσμικές και παραθεσμικές δομές του κράτους, που θα δυσκολέψει τη ζωή του διαδόχου του. Ισως στις ΗΠΑ να πιστεύουν ότι έχουν ισχυρά χαρτιά απέναντι στον Τούρκο πρόεδρο, είτε με την εκκρεμή δικαστικά υπόθεση της Halkbank, που αν κακοφορμίσει μπορεί να επιφέρει τεράστια πρόστιμα, βάζοντας ακόμη πιο δύσκολα στην τουρκική οικονομία, ή με την αναγκαστική προσφυγή στην Ουάσιγκτον για χρηματοδοτική βοήθεια στη σκιά του καταστροφικού σεισμού.

Εχει πάντως ενδιαφέρον ότι στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού επιλέγουν να υποβαθμίζουν την κλίση της Τουρκίας προς την Ανατολή, τη στρατηγική κατανόηση που έχει αναπτύξει με τη Ρωσία και τη συνεννόηση που έχει πετύχει με το Ιράν, την οποία προσπαθεί να επεκτείνει και με τον Ασαντ στη Συρία. Προτιμούν να εστιάζουν στα θετικά, επί παραδείγματι στην παροχή πληροφοριών από πλευράς Αγκυρας από μέτωπα στα οποία εμπλέκεται ενεργά, όπως αυτό της Λιβύης, του Καυκάσου αλλά και της Αφρικής, στον ρόλο της πρώτης στη μεγάλη εικόνα, όπως αυτή καθορίζεται από τον πόλεμο στην Ουκρανία, και δεν βιάζονται να προσαρμοστεί στις επιταγές τους, ειδικότερα στο ζήτημα της ένταξης Σουηδίας και Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ. Ακόμη κι αν γίνεται για λόγους τακτικής, συγκρατούμε πως αυτό που αρχικά απέρριπταν, δηλαδή την αποσύνδεση της υποψηφιότητας της Φινλανδίας από της Σουηδίας, σήμερα το αφήνουν ανοιχτό ως ενδεχόμενο.

Προκειμένου να αποφύγουμε δυσάρεστες εκπλήξεις, πρέπει άμεσα να διαμορφώσουμε και να καταθέσουμε το δικό μας λεπτομερές πλάνο για την ευρύτερη γειτονιά μας.

Η κατάσταση είναι πολύ διαφορετική στο Κογκρέσο, όπου διακομματικά η άποψη είναι ότι η φυσιογνωμία της Τουρκίας έχει δραστικά διαφοροποιηθεί, ότι το φαινόμενο αυτό δεν είναι προσωρινό και πως επακόλουθα πρέπει να τεθεί ένα πλαίσιο κανόνων που θα συρρικνώνει τα περιθώρια ελιγμών σε μια χώρα που έχει το ένα πόδι μέσα στο ΝΑΤΟ (δυστροπώντας ολοένα και συχνότερα), αλλά το βλέμμα της στραμμένο στις διεθνείς μεταβολές, με εμφανή τη διάθεση αναθεώρησης όχι μόνο του περιφερειακού αλλά και του παγκόσμιου status quo. Ως προς το τελευταίο, η επωδός της Αγκυρας είναι πως η λειτουργία του διεθνούς συστήματος πρέπει να γίνει δικαιότερη και αναλογικότερη των νέων συσχετισμών, κατατάσσοντάς τη στις αναδυόμενες δυνάμεις που διεκδικούν μεγαλύτερο κομμάτι της πίτας στη διεθνή ανακατανομή ισχύος. Και είναι λογικό το σενάριο πως μέχρι να κατασταλάξει για τη θέση της στον κόσμο και να παγιωθεί η νέα κατάσταση στο υπό διαμόρφωση παγκόσμιο γίγνεσθαι θα διεκδικεί χώρο και ανοχή από τη Δύση με τις ελάχιστες δεσμεύσεις απέναντί της, κάτι που δεν προβληματίζει ιδιαίτερα τη γραφειοκρατία της Ουάσιγκτον, αλλά ενοχλεί έντονα τη νομοθετική εξουσία.

Ως προς την επίλυση τουλάχιστον ορισμένων εκ των εκκρεμοτήτων που κρατούν την Ανατολική Μεσόγειο όμηρο και δεν επιτρέπουν την ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου σχεδιασμού, που στον πυρήνα του έχει τα ζητήματα ενέργειας, οι Αμερικανοί αφήνουν χώρο στη Γερμανία για να αναλάβει σχετικές πρωτοβουλίες, αναγνωρίζοντας τις αποτελεσματικές παρεμβάσεις στο παρελθόν, όπως στους δύσκολους μήνες το 2020 με τις σεισμικές έρευνες του «Ορούτς Ρέις». Επίσης, χωρίς να θεωρούν την Τουρκία άμοιρη ευθυνών, ενθαρρύνουν τα υπόλοιπα κράτη να βρουν τρόπους επανένταξής της στα περιφερειακά δρώμενα. Δεν αρνούνται ότι πρέπει να συμφωνηθεί μεταξύ όλων των κρατών ένα πλαίσιο συγκεκριμένων προϋποθέσεων, ωστόσο δείχνουν ελαστικοί στους όρους που θα προταχθούν, προκρίνοντας τη συνεννόηση. Προκειμένου λοιπόν να αποφύγουμε δυσάρεστες εκπλήξεις, πρέπει άμεσα να διαμορφώσουμε και να καταθέσουμε το δικό μας λεπτομερές πλάνο για την ευρύτερη γειτονιά μας, επί του οποίου εν συνεχεία θα διαβουλευθούμε με τους εταίρους μας εντός και εκτός περιοχής. Ετσι θα προκαταλάβουμε και θα συνκαθορίσουμε την ατζέντα απέναντι (και) σε μια ζαλισμένη υπερδύναμη που περισσότερο αναζητεί απαντήσεις παρά προσφέρει λύσεις.

​​​​​​Ο κ. Κωνσταντίνος Φίλης είναι διευθυντής του Ινστιτούτου Διεθνών Υποθέσεων, καθηγητής του Αμερικανικού Κολλεγίου Ελλάδος και αναλυτής διεθνών θεμάτων του ΑΝΤ1.

Καθημερινή

Ανδρέας Θεοφάνους: Οι αναμενόμενες εξελίξεις στο Κυπριακό και η στάση της ελληνοκυπριακής πλευράς

0

Ανδρέας Θεοφάνους*

12/3/2023

Τους τελευταίους μήνες είχε δημοσιευθεί ότι μετά τις εκλογές στην Κύπρο, την Ελλάδα και την Τουρκία θα αναμένετο μια διεθνής πρωτοβουλία για τα ζητήματα της Ανατολικής Μεσογείου. Η εκτίμηση αυτή είναι κατά την άποψή μου ορθή. Είναι γνωστό ότι οι ΗΠΑ, η ΕΕ και η Βρετανία επιθυμούν να εργασθούν με στόχο τη μείωση των εντάσεων στην Ανατολική Μεσόγειο καθώς και την προώθηση μιας ευρύτερης ενεργειακής συνεργασίας. Οι στόχοι αυτοί περιλαμβάνουν την αντιμετώπιση των ελληνοτουρκικών ζητημάτων καθώς και το Κυπριακό. Οι ΗΠΑ, η ΕΕ και η Βρετανία επιθυμούν επίσης τη μείωση της ενεργειακής εξάρτησης της Τουρκίας από τη Ρωσία.

Στην Κύπρο το χάσμα μεταξύ των δύο πλευρών είχε διευρυνθεί το τελευταίο διάστημα ενώ στις ελληνοτουρκικές σχέσεις είχε παρουσιασθεί μια σοβαρή όξυνση. Ο καταστροφικός σεισμός που έπληξε την Τουρκία και τη Συρία στις 6 Φεβρουαρίου 2023 και η ανιδιοτελής βοήθεια από την Ελλάδα διαφοροποίησε κάπως τα δεδομένα. Ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου αφού ευχαρίστησε την Ελλάδα για την πολύτιμη βοήθειά της δήλωσε ότι όλα τα ζητήματα μεταξύ των δύο χωρών πρέπει να επιλυθούν ειρηνικά.

Μπορεί κάποιος να θυμηθεί το 1999 όταν και πάλι οι σχέσεις των δύο χωρών ήταν ψυχρές και ότι μετά τους σεισμούς στην Κωνσταντινούπολη και της Αθήνας στις 23 Αυγούστου και 12 Σεπτεμβρίου αντίστοιχα επιδείχθηκε αλληλεγγύη και από τις δύο πλευρές του Αιγαίου. Η διπλωματία των σεισμών συνέβαλε στην άρση του ελληνικού βέτο για την υποψηφιότητα της Τουρκίας για ένταξη στην ΕΕ τον Δεκέμβριο του 1999. Παράλληλα εκδηλώθηκε διεθνής πρωτοβουλία για το Κυπριακό που τελικά οδήγησε στο Σχέδιο Ανάν, το οποίο δεν ήταν ισοζυγισμένο.

Στη σημερινή συγκυρία εάν με την εκδήλωση μιας νέας διεθνούς πρωτοβουλίας για το Κυπριακό οι θέσεις των δυο πλευρών είναι αφ΄ ενός η διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία και αφ΄ ετέρου τα δύο κράτη, το πιθανότερο είναι ότι οι διαμεσολαβητές θα καταλήξουν σε μια πρόταση που θα περιστρέφεται γύρω από μια πολύ χαλαρή ομοσπονδία στην καλύτερη περίπτωση ή ακόμα και σε συνομοσπονδία. Και τούτο ακόμα και στην περίπτωση που η προσπάθεια του Προέδρου Χριστοδουλίδη για αναβάθμιση της εμπλοκής της ΕΕ στεφθεί με επιτυχία.

Υπό τα νέα δεδομένα θεωρώ την υιοθέτηση μιας εξελικτικής προσέγγισης ως στρατηγικό μονόδρομο. Άλλωστε σήμερα δεν υπάρχουν οι προϋποθέσεις για μια βιώσιμη ομοσπονδιακή διευθέτηση. Τις δυο πλευρές χωρίζει ένα βαρύ ιστορικό παρελθόν, ενώ παράλληλα δεν υφίστανται κοινοί στόχοι. Πέραν τούτου, υπάρχουν ξεχωριστά αφηγήματα για πολλά θέματα. Για παράδειγμα, για την ελληνική πλευρά η 20η Ιουλίου 1974 είναι «η μαύρη επέτειος της βάρβαρης τουρκικής εισβολής» ενώ για την τουρκική πλευρά «είναι η ευλογημένη μέρα της ειρηνευτικής επιχείρησης και της απελευθέρωσης». Προφανώς οι δύο προσεγγίσεις δεν μπορούν να γεφυρωθούν. Πάνω απ΄ όλα, η Τουρκία εξακολουθεί να έχει ως στόχο τον στρατηγικό έλεγχο της Κύπρου.

Ως εκ τούτου θεωρώ χρήσιμο να προταχθεί μια εξελικτική διαδικασία επίλυσης του Κυριακού. Ενώ θα είναι δυνατό να εντοπισθούν πεδία κοινής δράσης και συνεργασίας παράλληλα είναι σημαντικό όπως η ελληνοκυπριακή πλευρά καταθέσει κατευθυντήριες γραμμές για ένα ιδιότυπο ενοποιητικό ομοσπονδιακό μοντέλο το οποίο είναι δυνατό να προωθηθεί και να ευδοκιμήσει στην πορεία του χρόνου υπό προϋποθέσεις.

Υπογραμμίζεται ότι το θέμα της ενεργειακής συνεργασίας μπορεί να αποβεί καθοριστικής σημασίας. Δεν θα είναι υπερβολή να προταχθεί το θέμα της de facto οριοθέτησης της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης Κύπρου-Τουρκίας. Την ίδια εισήγηση είχα καταθέσει πριν λίγους μήνες στο πλαίσιο μιας συνολικής προσέγγισης (Κείμενο Πολιτικής/Policy Paper, A. Theophanous, “A PROPOSAL FOR A NORMAL STATE The Cyprus Problem after the Five Party Informal Conference”, 10/2021, revised January 2022). Σημειώνω συναφώς ότι η πρόσφατη συμφωνία Ισραήλ-Λιβάνου με την καθοριστική συμβολή των ΗΠΑ μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο προηγούμενο. Πάνω απ΄ όλα ενώ η Δύση δεν θα είναι διατεθειμένη να υιοθετήσει μια πολιτική κυρώσεων εναντίον της Τουρκίας για τη συνεχιζόμενη κατοχή, είναι δυνατό να συζητήσει τη συγκεκριμένη φιλοσοφία υπό τις περιστάσεις.

Πέραν τούτου, είναι τα ζητήματα της Αμμοχώστου, της εφαρμογής του Πρωτοκόλλου της Άγκυρας, του συνεχιζόμενου εποικισμού και του υβριδικού πολέμου. Θεωρώ ότι στα πλαίσια μιας εξελικτικής φιλοσοφίας, με τη στήριξη Ελλάδας, Τουρκίας καθώς και των ΗΠΑ και της ΕΕ είναι δυνατόν να υπάρξουν θετικές εξελίξεις. Υπογραμμίζω επίσης ότι η πολιτική η οποία αποσκοπούσε σε μια συνολική διευθέτηση απέτυχε παρά τους ατέρμονους κύκλους διακοινοτικών συνομιλιών μετά το 1974. Επαναλαμβάνω ότι ούτε και σήμερα υπάρχουν οι προϋποθέσεις για να σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος και μια τελική διευθέτηση ακόμα και με μια αναβαθμισμένη εμπλοκή της ΕΕ. Ως εκ τούτου θεωρώ ότι έφθασε ο καιρός να υιοθετήσει η ελληνοκυπριακή πλευρά μια νέα προσέγγιση η οποία να επικαιροποιείται συνεχώς. Τα νέα δεδομένα που έχουν δημιουργηθεί στο διεθνές περιβάλλον μετά τη Ρωσική εισβολή στην Ουκρανία ευνοούν την προτεινόμενη προσέγγιση για την πλευρά μας.

* Ο Καθηγητής Ανδρέας Θεοφάνους είναι Πρόεδρος του Κυπριακού Κέντρου Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων καθώς και του Τμήματος Πολιτικών Επιστημών και Διακυβέρνησης του Πανεπιστημίου Λευκωσίας.

ΜΠΟΡΕΙ ΤΟ ΥΠΕΞ ΝΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΕΙ ΠΡΟΤΑΣΗ; ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΤΟ ΚΑΝΕΙ;

3
Σε ένα ενδιαφέρον άρθρο του στην «Καθημερινή» ο Κ. Φίλης, καθηγητής του Αμερικανικού Κολεγίου κάνει την εκτίμηση, μετά από μια επίσκεψή του στις Ηνωμένες Πολιτείες, πως η κυβέρνηση των ΗΠΑ δεν έχει τόσο μεγάλο ενδιαφέρον για την Ανατολική Μεσόγειο όσο της αποδίδουμε. Ούτε και νοιάζεται, ιδιαίτερα, αν εκλεγεί ή όχι ο Ερντογάν. Μπορεί να θεωρεί καλύτερη εξέλιξη την επανεκλογή του διότι σε αντίθετη περίπτωση η Τουρκία θα περάσει μια μη επιθυμητή αστάθεια. Έχουν αναθέσει, δε, την διαχείριση των ισορροπιών στην περιοχή στη Γερμανία. Αντιθέτως από την εικόνα που έχουμε στην Ελλάδα, κατά τον αρθρογράφο, οι ΗΠΑ δεν θεωρούν και τόσο προβληματική την ερωτοτροπία της Τουρκίας με ανεπιθύμητες, για την Ουάσιγκτον, χώρες διότι με την εμπλοκή της σε διάφορες περιοχές παρέχει ενδιαφέρουσες πληροφορίες.
Αντιθέτως, στο Κογκρέσο υπάρχει μια διακομματική αρνητική πρόσληψη της τουρκικής συμπεριφοράς.
Αν αυτό κρατήσουμε ως ένα, θα μπορούσαμε να προσθέσουμε ως δεύτερο και την εμμονή της Τουρκίας να διαδραματίσει περιφερειακό ρόλο και να αιτείται, συνεχώς, νέες αρμοδιότητες. Στην προσπάθειά της αυτή δεν θα είναι τόσο εύπιστη και υπάκουη στα δυτικά κελεύσματα.
Ο κ. Φίλης έχει μια ενδιαφέρουσα παρουσία στο δημόσιο λόγο αλλά, δεν νομίζω πως αυτή που περιγράφει είναι η πολιτική των ΗΠΑ. Βεβαίως, όταν γίνονται επισκέψεις στην χώρα τους και οι άνθρωποι ενημερώνονται από υπηρεσίες των ΗΠΑ, η αμερικανική γραφειοκρατία φροντίζει να περνά αυτό που θέλει. Και αν οι επισκέπτες έχουν και δημόσιο λόγο, ο λόγος αυτός αναπαράγεται.
Το σχόλιό μου δεν αφορά στον κ. Φίλη ο οποίος από καιρού εις καιρόν καταθέτει ενδιαφέροντες συλλογισμούς αλλά την τακτική των ΗΠΑ. Άλλωστε, στο κείμενό του ο κ. Φίλης φροντίζει να παρουσιάζει αυτά που άκουσε εν είδει ρεπορταζ.
Κάνει, όμως, στο τέλος, μια πρόταση την οποία συμμερίζομαι και έχω και εγώ κατά καιρούς διατυπώσει εδώ.
Αντί να περιμένουμε από τρίτους να καταθέσουν πρόταση προσέγγισης και λύσης προβλημάτων στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, μήπως θα πρέπει η Ελλάδα να καταστρώσει σχέδιο πάνω στο οποίο να γίνει η συζήτηση;
Όταν οι αντιβενιζελικοί πήραν την εξουσία και ακολούθησαν επεκτατική πολιτική στη Μικρά Ασία κάλεσαν τον Μεταξά να τον συμβουλευτούν. Με απλά λόγια ο Μεταξάς εξέφρασε την αντίθεσή του στην προέλαση και τους είπε: αντί να τρέχουμε εμείς με χίλιους δύο κινδύνους να πονοκεφαλιάζουμε πως θα καταλάβουμε τα κάστρα του Κεμάλ ας οχυρώσουμε καλά την Σμύρνη σε μια λογική ακτίνα έξω από την πόλη και ας προσπαθεί ο Κεμάλ να πονοκεφαλιάζει πως θα μας εκπορθήσει. Βεβαίως, την στιγμή εκείνη το ζητούμενο δεν ήταν ο έλεγχος της περιοχής που για τον Μεταξά ήταν αδύνατος αλλά μια συμφωνία για συντεταγμένη υποχώρηση. Η προέλαση, όμως, είχε αρχίσει και η πρόταση Μεταξά είχε ακαδημαϊκό χαρακτήρα. Τώρα που με καλέσατε είναι αργά, τους είπε.
Όσο δεν διαμορφώνει η Ελλάδα προτάσεις οι εξελίξεις θα είναι αρνητικές. Οι ΗΠΑ δεν θα πιέσουν την Τουρκία. Το πολύ πολύ να την παροτρύνουν, όπως έκανε και ο Μπλίνκεν. Αν χρειασθεί κάποιον να πιέσουν θα είναι η Ελλάδα.
Μπορεί το ΥΠΕΞ να διαμορφώσει πρόταση;
Παντελής Σαββίδης

The Austerity Train Wreck

0

If human error is to blame for the deadly train collision in Greece on February 28, the responsibility ultimately lies with those who devised, defended, and promoted the economic doctrines underpinning the austerity policies that were imposed on the country in the 2010s. Without those polices, this tragedy never would have happened.

AUSTIN – In a flash, the savage destruction of Greece foretold in 2015 (and before) is back in the news, owing to a grisly tragedy on one of Europe’s smallest railroad systems. On February 28, a passenger train collided head-on with a freight train traveling in the opposite direction on the same track, resulting in the obliteration of the lighter, faster passenger train.

According to The Guardian, “the trains were traveling on what appears to be a well-maintained stretch of electrified mainline.” Take a moment to let the irrelevance of that observation sink in. We are talking about a head-on collision. Of course it wasn’t the track.

Was it a “tragic human error,” then, as Greek Prime Minister Kyriakos Mitsotakis quickly announced? The stationmaster at Larissa has been arrested and faces a long prison term. How convenient that there is someone to blame.

Who was the stationmaster? Journalist Dimitris Konstantakopoulos reports that he “was a 60-year-old man of limited experience, alone in a position of great responsibility.” The New York Times adds that he had only six months of training.

Why were humans involved at all? Apparently, automated systems to prevent two trains from approaching each other on the same track were not installed. And why not? Evidently, such things are expensive. They add to costs without contributing to revenues. To ensure that such safeguards are in place, the firm hand of regulation must override the profit motive.

Worse, Konstantakopoulos reports that, according to a former director of the Trainose company, “The last system of tele-management of the railways was deactivated in 2020.” Since then, the former director “stopped traveling by train.” Worse still, The New York Timesnotes, “Rail workers say the traffic lights were always red because of years of technical failures. Workers were left to warn one another of oncoming trains only by walkie-talkie.” And the president of the train drivers’ association told the BBC, “Neither the indicators, nor the traffic lights, nor the electronic traffic control work.”

Neglect the insights of women, particularly in economics, and society suffers. At PS’s next virtual event, What Economics Is Missing, Minouche Shafik, Dani Rodrik, Vera Songwe, and others will debate how to create the conditions for achieving genuine inclusivity in economics.

Trainose, Greece’s railway operator, was purchased from the Greek state in 2017 by Italy’s Ferrovie dello Stato. Since the Italian company was the only bidder, we can infer that it got an excellent price. The privateers – excuse me, the privatizers – did just what the profit motive demanded: they cut costs, not only by eschewing safety equipment but also by shedding railway staff. There are only 800 employees today, down from 6,000 in 2010, though there are supposed to be 2,800. Having multiple sets of eyes on the rail line is after all redundant – 99.9% of the time.

So, there was indeed human error. But which humans made the mistakes? Does responsibility lie with the lone stationmaster, or with Trainose (which last year changed its name to Hellenic Train)? The stationmaster is obviously a scapegoat. And since Hellenic Train’s management did exactly what it was required to do, it can hardly be accused of making an error.

How about Mitsotakis? His government has regulatory power that it failed to exercise. The Ministry of Infrastructure and Transport had a responsibility to upgrade the network, but it did not do so. But that, too, was no error. The failure to regulate was in the service of the private firm’s profit motive. The failure to upgrade was in the service of the government’s austerity program.

What about former Prime Minister Alexis Tsipras, who  of the 2015 surrender to Greece’s creditors that led to the wave of fire-sale privatizations? Again, this was not done in error; it was the result of treachery, bad faith, and force majeure.

What about those who imposed the terms of austerity, deregulation, and privatization on the Greeks? The International Monetary Fund, the European Central Bank, and the European Commission – the infamous troika – took effective control of the Greek government in 2010 and again in 2015 and still run the show to this day. They also made no errors. They simply applied the dogma that had been prescribed by economists in the service of creditors. Theirs was victor’s justice, executed precisely as intended.

The human error therefore lies elsewhere. It lies with those who devised, defended, and promoted the economic doctrines that have ravaged Greece, and with the rest of us who went along. We did so stupidly but with self-assurance, smugly accepting that free-market economics is the only option (“there is no alternative”), that regulation is an avoidable burden, and that private ownership is always better than public. Those in positions of power were complacent – if not cheerful – as these doctrines took hold in Greece and around the world.

ΕΚΤΑΚΤΟ: Τρομακτικό κτύπημα σε 120 μέτρα βάθος με ρωσικό υπερ-υπερηχητικό βλήμα Kinzhal στο κέντρο διοίκησης του ΝΑΤΟ στην Ουκρανία!

0

Δεκάδες νεκροί ΝΑΤΟϊκοί και Ουκρανοί αξιωματικοί

Ρωσικός υπερ-υπερηχητικός πύραυλος Kinzhal με ταχύτητας πλήγματος επί του στόχου της τάξης των 12 Mach (δώδεκα φορές η ταχύτητα του ήχου) πέτυχε να πλήξει το κοινό κέντρο διοίκησης, ελέγχου και επικοινωνιών Ουκρανών και ΝΑΤΟ που είχε εγκατασταθεί σε βάθος 120 μέτρων!

Στο υπόγειο στρατηγείο (που είχε κτιστεί σε βάθος 400 ποδών μέσα στo έδαφος) υπηρετούσε αριθμός αξιωματούχων του ΝΑΤΟ και φέρεται να φιλοξενούσε άνω των 300 ατόμων.

Οι Ρώσοι μιλάνε για ανάσυρση 40 νεκρών από τα συντρίμμια του υπόγειου στρατηγείου, μέχρι στιγμής, αλλά οι περισσότεροι δεν θα ανασυρθούν ποτέ καθώς θάφτηκαν από τα συντρίμμια.

Είναι άγνωστο πόσοι Δυτικοί και πόσοι Ουκρανοί σκοτώθηκαν στην επίθεση, αλλά είναι η πρώτη φορά που οι Δυτικοί μετρούν τόσο πολλούς νεκρούς και μάλιστα αξιωματικούς και υπαξιωματικούς.

Οι περισσότεροι είναι Βρετανοί και Πολωνοί, αλλά ανάμεσά τους βρίσκονταν και Αμερικανοί και μέλη ιδιωτικών εταιρειών που υποστήριζαν επικοινωνίες και μετάδοση στοιχείων.

Στις επόμενες ημέρες και εβδομάδες θα φανεί από την εξέλιξη των επιχειρήσεων, κατά πόσο θα επηρεάσει την διεξαγωγή επιχειρήσεων των Ουκρανών και των Δυτικών και την προσπάθεια ανάσχεσης της τελικής ρωσικής επίθεσης στο Μπάκχμουτ.

Πάντως είναι το πρώτο μαζικό κτύπημα κατά προσωπικού του ΝΑΤΟ και δεν είναι γνωστό πώς θα αντιδράσουν οι δυτικές πρωτεύουσες, αν και σε περίπτωση αντίδρασης, θα είναι σα να παραδέχονται ενεργό εμπλοκή με προσωπικό στον πόλεμο κατά της Ρωσίας! 

 

 

Ο Kh-47M2 Kinzhal, είναι ρωσικός πυρηνικός υπερηχητικός πύραυλος αέρος-εδάφους.

Γνωστός και ως «στιλέτο», έχει ισχυρό βεληνεκές άνω των 2.000 χλμ, ταχύτητα 10 Mach και ικανότητα να εκτελεί ελιγμούς αποφυγής σε κάθε στάδιο της πτήσης του αλλά η διατρητική του ικανότητα σε τέτοιο επίπεδο ήταν κάτι που δεν είχε αποδειχθεί μέχρι στιγμής.

Μπορεί να φέρει τόσο συμβατικές όσο και πυρηνικές κεφαλές και μπορεί να εκτοξευθεί από βομβαρδιστικά Tu-22M3 ή αναχαιτιστικά MiG-31K.

Ο Kinzhal εισήχθη στην ρωσική πολεμική φαρέτρα τον Δεκέμβριο του 2017 και είναι ένα από τα έξι νέα ρωσικά στρατηγικά όπλα που αποκαλύφθηκαν από τον Ρώσο Πρόεδρο, Βλαντιμίρ Πούτιν, την 1η Μαρτίου 2018.

Φέρεται να έχει σχεδιαστεί για να υπερνικούν οποιαδήποτε γνωστά συστήματα αεροπορικής ή πυραυλικής άμυνας των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένων των MIM-104 Patriot , Terminal High Altitude Area Defense και Aegis Combat System.

 

«Αυτή είναι μια επίθεση… Δεν θυμάμαι, για να είμαι ειλικρινής, να έχει ξανασυμβεί πριν.

Είναι η πρώτη φορά που οι Ρώσοι βάλλουν την Ουκρανία με τόσο διαφορετικούς τύπους πυραύλων.

Έριξαν έως και 6 «Kinzhal». Χρησιμοποιήθηκαν επίσης αεροσκάφη MiG-31K», εξήγησε ο εκπρόσωπος της ουκρανικής αεροπορίας.

Tις προηγούμενες ημέρες ο πρόεδρος της Ουκρανίας Ζελένσκι είχε χαρακτηρίσει τα κτυπήματα εκείνα, «σκληρά» με 81 ρωσικούς πυραύλους να χτυπούν κάθε ουκρανική ειδική εγκατάσταση:

«Μαζική επίθεση με ρουκέτες σε όλη τη χώρα. Κίεβο, περιφέρεια Kirovohrad, περιοχή Dnepropetrovsk, περιφέρεια Οδησσού, περιοχή Kharkiv, Zaporozhye, Lviv περιοχή(το σημείο του χτυπήματος), Ivano-Frankivsk, Zhytomyr, Vinnitsa.

Κατά τη νυχτερινή πυραυλική επίθεση καταγράφηκαν εκρήξεις σε τρεις θερμοηλεκτρικούς σταθμούς της DΤΕΚ. Ο εξοπλισμός του σταθμού υπέστη σοβαρές ζημιές.

Στην περιοχή Krivoy Rog της περιοχής Dnipropetrovsk, δύο εγκαταστάσεις ενεργειακής υποδομής δέχθηκαν επίθεση, δήλωσε ο Alexander Vilkul, επικεφαλής της περιφερειακής στρατιωτικής διοίκησης.

 

Επίσης, ο επικεφαλής της στρατιωτικής διοίκησης της πόλης του Κιέβου διευκρίνισε ότι η πρωτεύουσα χτυπήθηκε από έναν υπερηχητικό πύραυλο Kinzhal, ο οποίος έπληξε μία από τις εγκαταστάσεις υποδομής.

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι Ρώσοι αυτή τη φορά χρησιμοποίησαν σχεδόν όλους τους τύπους των αεροπορικών όπλων τους, από τα περιπλανώμενα πυρομαχικά μέχρι ένα ευρύ φάσμα πυραύλων cruise.

Ο Αρχηγός Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων Ουκρανίας Βαλέρι Ζαλούζνι δήλωσε ότι μεταξύ 8-9 Μαρτίου, οι ρωσικές δυνάμεις εκτόξευσαν 81 πυραύλους διαφόρων τύπων ενάντια κρίσιμων εγκαταστάσεων και υποδομών.

Συγκεκριμένα εκτοξεύτηκαν:

28 πύραυλοι cruise αέρος – εδάφους τύπου KH-101 / Kh-555.
20 πύραυλοι cruise επιφανείας – εδάφους τύπου Kalibr.
6 πύραυλοι cruise αέρος – επιφανείας τύπου Kh-22.
6 πύραυλοι cruise αέρος – εδάφους τύπου Kh-47
2 πύραυλοι κατά ραντάρ τύπου τύπου Kh-31P
6 πύραυλοι cruise αέρος – εδάφους τύπου Kh-59.
13 κατευθυνόμενα βλήματα από αντιαεροπορικά συστήματα τύπου S-300.
8 UAV τύπου Shahed-136 με ωφέλιμο φορτίο.

Ωστόσο, οι δυνάμεις αεράμυνας δεν μπόρεσαν να αναχαιτίσουν τους ρωσικούς πυραύλους τύπου Kh-22, Kh-47 και τα βλήματα των ρωσικών S-300, διότι όπως ανέφεραν οι ίδιοι «δεν διαθέτουν τα κατάλληλα μέσα» για την αποστολή αυτή.

 

 

https://www.pronews.gr/amyna-asfaleia/enoples-sygkroyseis/ektakto-tromaktiko-ktypima-se-120-metra-vathos-me-rosiko-yper-yperixitiko-vlima-kinzhal-sto-kentro-dioikisis-tou-nato-stin-oukrania/

ΠΡΟΣΟΧΗ-ΠΡΟΣΟΧΗ: «Σιωπηρός δολοφόνος» κυκλοφορεί στις Ένοπλες Δυνάμεις της χώρας

0

του Σεραφείμ Μηχιώτη

Εύρημα, και δή μέγα, από την ΠΟΕΣ, θεσμική έκφραση        

του στρατιωτικού συνδικαλισμού, σε συσκευασία ΣΥΡΙΖΑ

“Την καθημερινότητά των στρατιωτικών συνθέτουν γεγονότα που δεν μπορούν (και δεν επιτρέπεται) ούτε να ωραιοποιηθούν, ούτε να καλυφθούν. Οι θάνατοι, οι αυτοκτονίες, οι παραιτήσεις, το μειωμένο ενδιαφέρον στις κατατάξεις ή τις παραγωγικές σχολές, η αύξηση των προβλημάτων υγείας είναι στοιχεία που δεν δύνανται να παρερμηνευθούν. Ακόμα σοβαρότερα, αντικατοπτρίζουν όλη την αποτυχία των ΕΔ σε επίπεδο πρόληψης και μέριμνας για το προσωπικό. Κάντε επιτέλους κάτι. Ακούστε την οργή, την αγανάκτηση, την απογοήτευσή μας. Κι αν δεν μπορείτε, «ακούστε» τα στατιστικά.“

H συνδικαλιστική εκπροσώπηση του ΣΥΡΙΖΑ εις το χώρο των Ενόπλων Δυνάμεων, η οποία ακούει εις τα αρχικά Π(ανελλήνια)Ο(μοσπονδία)Ε(νώσεων)Σ(τρατιωτικών), αποφάσισε να πάρει το όπλο της. Και να ορθώσει το ανάστημά τής εις τη σύμπασα Πολιτική και Στρατιωτική Ηγεσία του ΥΠΕΘΑ, την οποία καταγγέλλει συνολικώς και συλλογικώς, γιά τα τεκταινόμενα εις το χώρο των ΕΔ, γιά τα οποία αυτοί μόνον(…)πληρούν τα κριτήρια αντικειμενικών και απρακατάληπτων συνθηκών να τα καταγράψουν και να τα παραθέσουν, σε ένα κείμενό τους-πυροβόλο…

Διερωτώμαι, παρακολουθώντας τη δυναμική της «σκληρής» τους γραμμής: Πού –και γιά πόσο-μπορεί  να κρύβεται η Πολιτική και Στρατιωτική Ηγεσία του ΥΠΕΘΑ, μετά την ανακοίνωση-επιστολή που απευθύνει η ΠΟΕΣ, μέσα από τα «αμείλικτα» ερωτήματα που απευθύνει και και τα στρατιωτικά παραγγέλματα που τη συνοδεύουν; Διότι, κάπως έτσι, ορματίζονται εαυτούς, ως αρχάγγελους των πάντων, εν αντιθέσει με ανοσιουργούντες!

Και επιπλέον, πώς γίνεται και δεν κάνουν, πώς και παραλείπουν να αναδελιξουν σε…φλογερό μανιφέστο το  έγγραφό τους με θέμα «Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία  (Προστασία της Υγείας», με τα «συγκλονιστικά στοιχεία» που περιέχονται σε αυτό, όπως θέλει να τα εμφανίζει και το πλέον πρόσφορο βήμα προς τούτο, που δεν είναι άλλο από τη μιλιταίρε εκδοχή της ΣΥΡΙΖΑίϊκης προπαγάνδας, Militaire, όπως αποκαλείται ευλόγως.

Μάλιστα, εάν δούμε το πράγμα και σε «δεύτερη ανάγνωση», το όλο έγγραφο της ΠΟΕΣ δεν αποτελεί παρά συρραφή, μέσω της καταγραφής τους σε ενιαίο κείμενο, επιμέρους ειδικών «αποκαλύψεων» από το Militaire, σε ένα συνθετικό κείμενο, πασπαλισμένο μέ έντονη δόση συνδικαλιστικής πλειοδοσίας, αριστερής (ΣΥΡΙΖΑίϊκης) γραφής εννοείται.

Και δεν πρέπει να υπάρχουν αμφιβολίες, ότι, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, αυτοί οι άνθρωποι της ΠΟΕΣ (άραγε πόσοι είναι, πόσους εκπροσωπούν στην πραγματικότητα, πόθεν έλκουν την απαραίτητη συνδικαλιστική τους εκπροσώπηση…)θα επιβραβευθούν, με τον έναν ή το άλλον τρόπο, από το Κόμμα-οδηγό τους. Γιατί όχι, και με κάποια εκπροσώπησή τους εις τα ψηφοδέλτια της Κουμουνδούρου, όπως και εις τα ιδιαίτερα γραφεία ΣΥΡΙΖΑίων βουλευτών, ως απεσπασμένοι….στρατιωτικοί.

Έστω όμως κι άν τα προηγούμενα αποτελούν έκφραση συνήθους κατάχρησης του συνδικαλισμού από τους ταγούς του, άλλο τόσο θα έπρεπε να αποτελεί δεδομένο και αυτονόητο, ότι η επιχειρούμενη καταγραφή πρέπει να αποτελεί προϊόν πλήρους και αντικειμενικής καταγραφής πραγματικών γεγονότων, που συντρέχουν εν τοις πράγμασι σε μία τέτοια κατεύθυνση, δίχως αυτά να βιάζονται, μετά λόγου γνώσεως, ώστε να οδηγήσουν εις τα σκοπούμενα…

Και από την άλλη, να μην αποσιωπώνται άλλα, εξ ίσου ή και μείζονος σημασίας πράγματα, που δεν συμβάλλουν σε…. αξιόπιστη καταγραφή της σκοπούμενης εικόνας, η οποία, ωστόσο, επιχειρείται να δαιμονοποιηθεί, όπως προαπαιτεί το σκηνικό που έχει στηθεί…

Όπως ενδεικτικώς αναφέρεται στο έγγραφο της ΠΟΕΣ:

  • Πριν λίγους μήνες στέλεχος της ΠΑ παρασύρθηκε από αυτοκίνητο κατά την προσπάθειά του να προλάβει το υπηρεσιακό λεωφορείο για να είναι εγκαίρως παρών στην εργασία του (σύμφωνα με την αρθρογραφία).
  • Συνάδελφος τραυματίστηκε πολύ σοβαρά εργατικό ατύχημα σε δεύτερη εργασία που έκανε. Σύμφωνα με την αρθρογραφία, λίγες εβδομάδες μετά, δεν άντεξε ο οργανισμός του και εξέπνευσε.
  • Συνάδελφος υπέστη τραυματισμό κατά την εκτέλεση υπηρεσίας, απόρροια πλημμελούς διοικητικής εκτίμησης και πιθανής αυθαιρεσίας της Διοικήσεως.
  • Στέλεχος του ΠΝ έπεσε από ύψος σε Φρεγάτα κατά τη διάρκεια πλου, δηλαδή κατά την υπηρεσία.
  • Ανώτερος αξιωματικός υπέστη ανακοπή και απεβίωσε, ενώ βρισκόταν στο γραφείο του σε Γενικό Επιτελείο.
  • Ναυτική δόκιμος έχασε τη ζωή της κατά τη διάρκεια του Θερινού Εκπαιδευτικού Πλού, δηλαδή κατά την υπηρεσία κ.ο.κ..

Για να συμπληρώσουν, αμέσως πιό κάτω:

Ανατρέχοντας σε έγγραφά μας  διαπιστώνει κανείς ότι το ζήτημα λαμβάνει διαστάσεις επιδημίας: εμφάνιση ψυχοσωματικών ενδείξεων και ψυχικών νόσων, εγκεφαλικά επεισόδια, λιποθυμικά επεισόδια, καρδιολογικά συμπτώματα (ανακοπές, στηθάγχη, εμφράγματα κλπ), κάποια εκ των οποίων που έχει επιχειρηθεί να αντιμετωπισθούν από Διοικήσεις σχεδόν ως φυσιολογικά.

Η Ομοσπονδία μας έχει γνωστοποιήσει κατ’ επανάληψη το πρόβλημα και, δυστυχώς, οι απαντήσεις περιορίζονται στην εκδήλωση ενός γενικού ενδιαφέροντος για το προσωπικό σε συνδυασμό με τη συνηθισμένη, πλέον, επίκληση του υφιστάμενου κανονιστικού και θεσμικού πλαισίου, το οποίο όμως έχουμε εκφράσει κατ’ επανάληψη την άποψη ότι δεν τηρείται. Τι αναδεικνύουμε διαρκώς;

  • Ότι η οικονομική κατάσταση των στρατιωτικών είναι τραγική και διατηρείται τεχνηέντως σε επίπεδα δραχμών, έτους 1999, δίχως αυτόματη τιμαριθμική αναπροσαρμογή, γεγονός που τους καθιστά υπό διαρκή πίεση, στεναχώριες και άγχος.
  • Ότι η τωρινή κατάσταση της υποστελέχωσης δεν είναι τωρινό αιφνίδιο φαινόμενο, αλλά αποτέλεσμα σειράς από ενέργειες που άφησαν τις ΕΔ λειψές από έμψυχο δυναμικό και με αυξημένο μέσο όρο ηλικίας, γεγονός που τους δημιουργεί τεράστια επαγγελματική πίεση, άρα εργασιακό άγχος.
  • Ότι οι Ένοπλες Δυνάμεις έχουν πάψει να αποτελούν ελκυστικό επαγγελματικό προορισμό για τους νέους, γεγονός που, σε συνδυασμό με τον μεγάλο αριθμό παραιτήσεων (και μάλιστα με υπολογίσιμα ποσοστά ανεργίας) αποδεικνύει ότι οι εργασιακές συνθήκες είναι άσχημες και διαρκώς επιδεινούμενες, γεγονός που δημιουργεί απόγνωση διότι τα στελέχη βλέπουν ότι δεν εισέρχεται «νέο αίμα».
  • Ότι η Πολιτεία αδιαφορεί για την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων μη εφαρμόζοντας τις σχετικές πρόνοιες

Δεν έχουν διαβάσει, άραγε, στην ΠΟΕΣ, προγενέστερο δημοσίευμα από το Militaire γιά τον πολλαπλάσιο αριθμό αιτήσεων συμμετοχής νέων σε σχέση με κάθε προηγούμενο χρόνο, γιά το τρέχον έτος 2023, προκειμένου να μετάσχουν στις παραγωγικές σχολές των τριών Κλάδων των ΕΔ, ανωτάτων (ΑΣΕΙ) και ανωτέρων (ΑΣΣΥ); Δεν τούς συμφέρει προφανώς αυτό, προκειμένου να φιλοτεχνήσουν την εικόνα που έχουν επιλέξει εκ των προτέρων να στήσουν, σε αντιστοιχία με την αντιπολιτευτική τους στόχευση…

Εκείνο δε που εντυπωσιάζει τα μέγιστα, προκαλώντας απολύτως δυσάρεστη επιλογή συσκότισης, αυτό δεν είναι άλλο από την αποσιώπηση του αεροπορικού δυστυχήματος της 28ης Φεβρουαρίου 2023 με το «Phantom F-4E» της 338ΜΔΒ, όπου βρήκαν τραγικό θάνατο οι δύο χειριστές του μοιραίου αεροσκάφους, ο Σμηναγός-Κυβερνήτης και ο Υποσμηναγός-Συγκυβερνήτης.

Διερωτάται κανείς: Πόσο μειωμένη αντίληψη της καθημερινής πραγματικότητας των ΕΔ μπορεί να έχουν τέτοιοι εκπρόσωποι του στρατιωτικού συνδικαλισμού, όταν ουδέν αναφέρουν γιά μία αεροπορική τραγωδία που ήλθε να συγκλονίσει όλη την Ελλάδα, με τη σύμπασα Πολιτειακή-Πολιτική Ηγεσία να εκπροσωπείται στις κηδείες των δύο χειριστών της ΠΑ, Σμηναγού(Ι) Ευστ. Τσιτλακίδη και Υποσμηναγού(Ι) Μάριου-Μιχαήλ Τουρούτσικα. Αλλά και αυτό εάν δεν τούς συνεκίνησε, αυτή η τραγωδία αποδόθηκε ως «εργατικό ατύχημα» από-κάποιους έστω-του ΣΥΡΙΖΑ, γεγονός που θα τούς επέτρεπε εις την ΠΟΕΣ να το εντάξουν σε μία συνδικαλιστική γλώσσα, έστω και ακατανόητη, ξύλινη και απωθητική.

Ολοκληρώνοντας δε το «μελετημένο» τους κείμενο, προϊόν προφανώς εξειδικευμένου συνδικαλιστικού-κομματικού φροντιστηρίου, οι της ΠΟΕΣ αναφέρουν:

Το στρατιωτικό προσωπικό των ΕΔ, όλων των προελεύσεων, ξεκληρίζεται εν καιρώ ειρήνης και μάλιστα με κάθε δυνατό τρόπο: καθ’ οδόν για την εργασία, κατά την υπηρεσία, από άγχος, από καρδιολογικά προβλήματα, από αυτοκτονίες, από εκπυρσοκροτήσεις, από καταπλακώσεις κλπ. Ακόμα σοβαρότερα όμως, δεν έχουμε πειστεί ότι η Ηγεσία έχει αντιληφθεί το πραγματικό μέγεθος του προβλήματος.

Οι στρατιωτικοί θέλουν έργα και τα χρειάζονται άμεσα. Το μείζον παράπονο του κλάδου μας είναι ότι, ενώ οι στρατιωτικοί είναι πάντα εκεί, η Πολιτεία είναι πάντα απούσα κι όταν αποφασίζει να δηλώσει την παρουσία της, το κάνει με ψίχουλα και υπό τύπον ελεημοσύνης με το πρόσχημα ότι «δεν έχει» (ιδέτε οικονομική ενίσχυση 600 € έναντι 150 στις ΕΔ, ΚΥΑ νυκτερινής αποζημίωσης, απλήρωτη εργασία, ανεπαρκής νόμος «μέριμνας» κλπ).

Αν και έχουμε προτείνει κατ’ επανάληψη λύσεις προκειμένου η Ηγεσία να αποδείξει εμπράκτως το ενδιαφέρον της, δυστυχώς αυτές δεν αντιμετωπίζονται με τη δέουσα σοβαρότητα. Τι άλλο πρέπει να συμβεί στις ΕΔ; Με την τραγική αφορμή, λοιπόν, της νέας αυτοκτονίας συναδέλφου μας, ενός ακόμα νέου ανθρώπου, που, φοβούμαστε ότι, απλώς θα προστεθεί στον κατάλογο των στατιστικών δίχως να σηματοδοτήσει ανάληψη ενεργειών, θα επαναφέρουμε συνοπτικά κάποιες βασικές από τις προτάσεις μας με την ελπίδα ότι θα ξεκινήσει να αλλάζει κάτι άμεσα:  

        α.   Να αναγνωρίσει επιτέλους η Πολιτεία διά της επίσημης θεσμοθέτησή τους το σιωπηρό δολοφόνο (εργασιακό άγχος και σύνδρομα), όπως έχουμε εισηγηθεί τεκμηριωμένα [ιδέτε σχετικό (ζ), το οποίο σας επαναδιαβιβάζουμε].

        β.   Να επαναφέρετε την αυτόματη τιμαριθμική προσαρμογή και να αναπροσαρμόσετε το ισχύον μισθολόγιο σε ρεαλιστικά επίπεδα, ώστε οι στρατιωτικοί, που συχνά μένουν με υπαιτιότητα της Υπηρεσίας με ένα μισθό στο σπίτι, να μην αναγκάζονται να ψάχνουν για δεύτερη δουλειά και να αποζημιώνονται με βάση αυτά που πραγματικά προσφέρουν αναγνωρίζοντας την προσφορά τους. Υπενθυμίζουμε ότι η «πρώτη» δουλειά εμπεριέχει θεσμοθετημένη απλήρωτη εργασία.

        γ.   Ζητείστε την άποψη των στελεχών για την επαγγελματική τους ικανοποίηση διασφαλίζοντας την ανωνυμία τους. Αφού διαρκώς ισχυρίζεστε ότι όλα βαίνουν καλώς, τι ακριβώς φοβάστε από τη γνώμη των υφισταμένων σας;

        δ.   Επιλύστε τα προβλήματα των στρατιωτικών, τα οποία χρονίζουν και γιγαντώνονται. Αντιληφθείτε την πραγματική έκταση του προβλήματος με βάση τα γεγονότα και όχι με βάση όσα σας μεταφέρουν οι επιτελείς σας.

        ε.    Αποδώστε Δικαιοσύνη. Οι στρατιωτικοί με το επίσημο πρόσχημα ότι «πρώτα εκτελείς και μετά αναφέρεσαι παραπονούμενος» διαρκώς εργάζονται υπό τη δαμόκλειο σπάθη της διοικητικής αυθαιρεσίας και της ελαστικοποίησης του κανονιστικού και θεσμικού πλαισίου πάντοτε υπέρ της Υπηρεσίας. Υπερασπιστείτε στην πράξη το προσωπικό σας.

        στ.  Γνωστοποιήστε τα στατιστικά αναφορικά με τους θανάτους στις ΕΔ τα τελευταία 30 χρόνια. Το προσωπικό οφείλει να ξέρει σε υπό ποιες συνθήκες εργάζεται.

        ζ.    Είναι γνωστό ότι υπάρχουν τηλεφωνικές γραμμές ψυχολογικής υποστήριξης και έτεροι εσωτερικοί μηχανισμοί. Προφανώς (εκ του αποτελέσματος) κρίνονται ανεπαρκείς. Ενισχύστε τους.

Με δεδομένο το προφανές, ότι όλα τα προηγούμενα δεν έχουν προέλθει από παρθενογέννεση, αλλά αποτελούν προϊόντα πολιτικών στην πορεία του χρόνου, έστω και όπως μεταφέρονται, το μείζον ερώτημα είναι:

– Πού ήσαν όλοι αυτοί οι συνδικαλιστικοί πατέρες στην περίοδο της απελθούσης εξουσίας ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ;

-Τί έκαναν τότε, γιά θεραπεία όσων καταστάσεων και προβλημάτων καταγράφουν σήμερα με δραματικό τρόπο, με το «ελευθέρας» που απελάμβαναν, εις το περιβάλλον του πανίσχυρου τότε ΥΕΘΑ Παν. Καμμένου και των ΑΝΥΕΘΑ από το ΣΥΡΙΖΑ, Ευάγ. Δρίτσα-Δημ.Βίτσα-Παν. Ρήγα;

-Μήπως προέκριναν την συνδικαλιστική απραξία, ώστε, με Κυβέρνηση από το αντίπαλο Κόμμα της ΝΔ από τον Ιουλιο του 2019, να τα διεκδικούν «ανυποχώρητα» με τη φόρα του συμπληρώματος της προπαγάνδας του ΣΥΡΙΖΑ;

-Πόσους νομίζουν ότι μπορούν να συσπειρώσουν στους κόλπους της ΠΟΕΣ, με τέτοιες εκφράσεις πλειοδοσίας επί των πάντων, με δραματικές εκφράσεις προς τούτο, που ενδεχομένως ικανοποιούν το θυμικό κάποιων, αλλά πέραν αυτού ουδέν συμβάλλουν σε θετική-πρακτική κατεύθυνση, σε ένα κείμενο-αρμαχτά γενικόλογων διακηρύξεων και συναφών συνδικαλιστικών διεκδικήσεων, δίχως ιεράρχηση και πλαίσιο διεκδικήσεων…

-Ποιά είναι τα «δικά τους» στατιστικά, επί των οποίων επιθυμούν να στηρίξουν-και προφανώς να πείσουν- γιά τη δαιμονοποιημένη εικόνα, την οποία επιθυμούν να εμφανίσουν ως επικρατούσα στις ΕΔ, που μόνον αυτοί «γνωρίζουν» και δεν μπαίνουν στον κόπο να δημοσιοποιήσουν; Μήπως φοβίζει τους ίδιους τους εμπνευστές μιάς τέτοιας εικόνας το ενδεχόμενο αυτοαναίρεσής τους, τελικώς δε αυτοπαξίωσης και αυτογελοιοποίησής τους;

-Πώς και δεν λαμβάνουν διόλου υπ’ όψιν σε όσα «βαθυστόχαστα» καταλογίζουν και το ενδεχόμενο του παράγοντος «ανθρώπινο λάθος» όσα μπορούν να συμβούν, από αμέλεια ή από υπερεκτίμηση των κειμένων διατάξεων ασφαλείας στο εκάστοτε εργασιακό περιβάλλον; Ομοίως τούς διαφεύγει και η εκδοχή του τυχαίου ή απρόβλεπτου γεγονότος, με απευκταία κατάληξη. Οι αυτοματισμοί είναι συνήθεις και προσφιλείς ενίοτε, αλλά δεν μπορεί να ευθύνεται ο Α/ΓΕΑ π.χ. γιά μία αυτοκτονία π.χ. σε Μονάδα της ΠΑ ή γιά το θάνατο στελέχους της ΠΑ κατά την πρωϊνή μετάβασή του στη Μονάδα του. Ή ο Α/ΓΕΝ γιά το θάνατο στελέχους του ΠΝ στο γραφείο του από ανακοπή ή γιά την πτώση άλλου στελέχους του ΠΝ από ύψος σε Φρεγάτα του Στόλου, εν πλώ…

Ο συνδικαλισμός στις ΕΔ αποτελεί μία νέα πραγματικότητα, με την ιδιαίτερη  ώθηση που δόθηκε επί των ημερών της Κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ, επί πρωθυπουργίας Τσίπρα. Ακόμη και Γραφεία Νομικής Προστασίας Στελεχών  (ΓΝΟΠΣ) θεσπίσθηκαν στις αρχές του 2019 σε επίπεδο Αρχηγών Γενικών Επιτελείων, εις τα οποία μπορούν να προσφεύγουν οι θεωρούντες ότι αδικούνται από τους προϊσταμένους τους, προς εξέταση και ενδεχομένως άρση όσων θα έρχονται να καταμαρτυρήσουν.

Δίχως να αναμένονται ιδιαίτερες εκπλήξεις εξ ορισμού, θα ώφειλαν, ωστόσο, οι εκπρόσωποι του στρατιωτικού συνδικαλισμού να αποφύγουν τους γνώριμους δρόμους διεκδικήσεων του παρελθόντος, δρόμους έντονων αντιπαραθέσεων εις το προσκήνιο και υπόγειων διαβουλεύσεων, ενδεχομένως και συγκεκαλυμμένων συγκλίσεων εις το παρασκήνιο, ώστε να διεκδικήσουν την αποδοχή και την αξιοπιστία του συνδικαλισμού εις το χώρο των ΕΔ, όπου ισχύουν και θα ισχύουν αφεύκτως δεδομένες ιδιαιτερότητες και αντικειμενικοί περιορισμοί σε σχέση με την αποστολή του.

Η επιδίωξη «μετωπικών» αντιπαραθέσεων, όπως περικλείονται εις το έγγραφο της ΠΟΕΣ που αποτελεί και την αιτία γιά αυτό το σημείωμα, ελέγχεται ως αντιπαραγωγική τελικώς, γεγονός που οδηγεί τον στρατιωτικό συνδικαλισμό που εμφανίζονται ότι επιδιώκουν να υπηρετούν, ως αδιέξοδο και αναποτελεσματικό.

Και βεβαίως, ως προς όλα αυτά, η συγκεκριμένη ΠΟΕΣ, συνδικαλιστική έκφραση του ΣΥΡΙΖΑ στο χώρο των ΕΔ, θα κριθεί και θα αξιολογηθεί.

Τα προηγούμενα, δεν θα μπορούσε παρά να ισχύσουν και στην περίπτωση της Π(ανελλήνιας)ΟΜ(οσπονδίας)ΕΝ(ώσεων)Σ(τρατιωτικών), προσκείμενης εις το Κόμμα της ΝΔ, σε ανάλογη συνδικαλιστική γλώσσα και σε αντίστροφη εκδοχή, εφ’ όσον εκδηλωθούν ανάλογα δείγματα γραφής. Φαίνεται, όμως, ότι προσέχουν και δεν (αυτο)εκτίθενται, δεν σπεύδουν να δίδουν τέτοια δείγματα γραφής.Προσώρας έστω, καθώς εμφανίζονται να λειτουργούν με υπευθυνότητα και βούληση δημιουργικής συμβολής εις το κατά περίπτωση νομοθετικό έργο που αφορά το Προσωπικό των ΕΔ, δίχως ακρότητες, αλλά και δίχως να αφίστανται διεκδικήσεων, όπως επιτάσσει και η δύση τους ως φορέων συνδικαλισμού στις ΕΔ.

Η ευρηματική τους διατύπωση περί «σιωπηρού δολοφόνου» μπορεί να ηχεί ως ηχηρό λεκτικό εύρημα, αλλά τα βέλη τους δεν είναι διόλου ευθύβολα….

Σεραφείμ Χ. Μηχιώτης

 

 

Αρθρο του Γ. Χρηστίδη στην «Κ»: Μια απάντηση για την υπόθεση του Εβρου

2

Κύριε διευθυντά Για την υπόθεση των προσφύγων στη νησίδα Κισσάρι το περασμένο καλοκαίρι έχουν γραφτεί πολλά τερατώδη ψεύδη. Για μεγάλο διάστημα απέφευγα τις δημόσιες παρεμβάσεις

Κύριε διευθυντά

Για την υπόθεση των προσφύγων στη νησίδα Κισσάρι το περασμένο καλοκαίρι έχουν γραφτεί πολλά τερατώδη ψεύδη. Για μεγάλο διάστημα απέφευγα τις δημόσιες παρεμβάσεις. Η δημοσιογραφική έρευνα βρισκόταν σε εξέλιξη, το ίδιο και η δικαστική, ενώ λόγω της τοξικότητας –ιδίως στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης– κάθε παρέμβαση θεωρούσα ότι θα ήταν αντιπαραγωγική. Η σημερινή μου ενασχόληση με το άρθρο του κυρίου Δρυμιώτη, το οποίο φιλοξένησε η «Κ» στο φ. της 26/2, αποτελεί κατά πάσα πιθανότητα επίσης χάσιμο χρόνου. Ενας λίβελλος παραπάνω («πλεκτάνη», «κατασκευασμένο ρεπορτάζ», «γνώριζε ότι είναι παραμύθι», γράφει ο αρθρογράφος χωρίς κανένα επιχείρημα ή απόδειξη), ένας παρακάτω, τι σημασία έχει;

Η απάντηση είναι ότι δεν θα είχε, εάν δεν ήταν ενδεικτικός (ο λίβελλος) της κακοδαιμονίας της ελληνικής δημοσιογραφίας και αρθρογραφίας. Ειδικά όταν βρίσκει διέξοδο σε μια εφημερίδα εγνωσμένης εγκυρότητας όπως η «Κ». Δεν θα σταθώ τόσο στα λάθη του άρθρου, κυρίως λόγω του πλήθους και του βαθμού της ανοησίας τους. Ενα στοιχειώδες fact-checking θα διέσωζε πιθανόν μόνο τους συνδέσμους και τις προθέσεις. Π.χ., «πρώτος ανέδειξε [ο υπογράφων] το θέμα», γράφει ο κ. Δρυμιώτης (ενώ αυτό αναδείχθηκε πρώτα από τον ελληνικό Τύπο), ο οποίος επιδίδεται σε ένα αναμάσημα θεωριών συνωμοσίας (η μία Σύρια «δεν ήταν πρόσφυγας… αλλά ζούσε στη Γερμανία»), τις οποίες αλίευσε προφανώς από τα κατάβαθα του Τwitter και βασίζονται μεταξύ άλλων φαιδρών στο Instagram ή στο μανικιούρ μιας εκ των προσφύγων.

Λόγω χώρου, είναι αδύνατον να αναφερθώ αναλυτικά και στην υπόθεση αυτή καθαυτή. Εν ολίγοις όμως: Τον Ιούλιο του περασμένου έτους, ενώ βρισκόμουν σε διακοπές, πληροφορήθηκα ότι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων έδωσε εντολή διάσωσης των εν λόγω προσφύγων στην Ελλάδα. Με άλλους συναδέλφους και δικηγόρους ήμασταν σε συστηματική επικοινωνία μαζί τους. Επί αρκετό διάστημα, σε πείσμα του πλήθους των αποδεικτικών στοιχείων που είχαν στην κατοχή τους, οι ελληνικές αρχές ισχυρίζονταν ότι «δεν τους έβρισκαν» στη νησίδα. Επειτα προβλήθηκε το επιχείρημα ότι, ούτως ή άλλως, η νησίδα ήταν «τουρκική» και κάθε επέμβαση διάσωσης θα μπορούσε να οδηγήσει σε θερμό επεισόδιο. Ολα αυτά πολύ πριν από τις καταγγελίες για τον θάνατο του κοριτσιού και προτού ο υπογράφων στείλει οποιοδήποτε ρεπορτάζ προς δημοσίευση.

Τι αποδείχθηκε τελικά και συστηματικά παραλείπεται; Οτι και οι πρόσφυγες υπήρχαν, και στη νησίδα βρίσκονταν, και οι Αρχές το γνώριζαν, και η διάσωση θα μπορούσε να έχει γίνει κατά τις εντολές του Δικαστηρίου πριν από οποιαδήποτε καταγγελία θανάτου, ενώ και η «τουρκική νησίδα» δεν ήταν εν τέλει «τουρκική», αλλά μοιρασμένη – και κατά κύριο λόγο ελληνική. Αυτό το τελευταίο ειδικά –η λεκτική και όχι μόνο παραχώρηση εδάφους στην Τουρκία από υπουργικά και άλλα χείλη– παραδόξως δεν άγγιξε καθόλου τις χορδές των κατ’ επάγγελμα πατριωτών σε ΜΜΕ και υπουργικές/βουλευτικές έδρες.

Σε ό,τι αφορά το κορίτσι. Το Spiegel όπως και πολλά άλλα έγκυρα διεθνή μέσα (Le Monde, Al Jazeera, Channel 4 κ.λπ.), κατέγραψαν τις καταγγελίες των προσφύγων για τον θάνατό της. Στο ρεπορτάζ του Spiegel, όπως το ίδιο το περιοδικό αναγνώρισε δημόσια, εσφαλμένα παραλήφθηκε κατά την επιμέλεια της ανταπόκρισης η συνήθης και αυτονόητη επιφύλαξη ότι ο θάνατος επήλθε «σύμφωνα με τις μαρτυρίες των προσφύγων». Οι καταγγελίες για τον θάνατο του παιδιού ήταν, όμως, υπαρκτές και επώνυμες. Επαναλήφθηκαν δε και μετά τη διάσωσή τους από τις ελληνικές αρχές στον εισαγγελέα. Εγιναν μάλιστα αρχικά δεκτές και από τον κ. Μηταράκη, ο οποίος τους συλλυπήθηκε. Βάσει αυτών των επώνυμων μαρτυριών, οι γονείς, και όσα μέλη της ομάδας παρέμειναν στην Ελλάδα, έλαβαν ήδη άσυλο από τις ελληνικές αρχές, οι οποίες έκριναν τις μαρτυρίες τους άκρως αξιόπιστες. Μετά την πολύμηνη επανεξέταση του θέματος, το Spiegel ουδέποτε ισχυρίστηκε ότι δεν υπήρξε το κορίτσι ούτε βρήκε αποδείξεις ότι ο θάνατός του ήταν κατασκευασμένος ούτε ασφαλώς ζήτησε συγγνώμη, όπως διαδόθηκε από την κυβέρνηση και φίλια μέσα αυτής.

Μήνες μετά τα γεγονότα, η «Κ» δημοσίευσε ρεπορτάζ που αμφισβητεί τον θάνατο του κοριτσιού. Το ρεπορτάζ βασίζεται σε μια ανώνυμη μαρτυρία μέλους της ομάδας των προσφύγων. Ασφαλώς αυτό –ένα πρωτοσέλιδο ρεπορτάζ βάσει ανώνυμης μαρτυρίας μήνες μετά τα γεγονότα– είναι απολύτως θεμιτό. Υποθέτω ότι ήταν εξίσου θεμιτό, για την ακρίβεια αναγκαίο, για ένα ξένο ή εγχώριο ΜΜΕ να δημοσιεύσει επώνυμες μαρτυρίες, την ώρα μάλιστα των γεγονότων, και ειδικά όταν το διακύβευμα ήταν ανθρώπινες ζωές.

Εξάλλου, αν ο εγχώριος Τύπος (πλην εξαιρέσεων) έκανε τη δουλειά του, θα γνώριζε (και θα είχε συμβάλει στον όγκο των αποδείξεων) ότι οι παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στα σύνορα έχουν τεκμηριωθεί πλειστάκις και δεν θα προσποιούνταν ότι έπεφτε από τα σύννεφα για τα δεινά που υπέστη η ομάδα των προσφύγων από τις ελληνικές και τις τουρκικές αρχές. Οι παραβιάσεις αυτές έχουν τεκμηριωθεί τόσο από το Spiegel όσο και από αναρίθμητα άλλα ξένα μέσα και διεθνείς οργανισμούς (από τους New York Times και τη Wall Street Journal μέχρι τη Le Monde, το Politico, τον Guardian, τον ΟΗΕ, τη Διεθνή Αμνηστία). Παραβιάσεις που επιβεβαιώθηκαν από τις ευρωπαϊκές αρχές (OLAF) και οδήγησαν στην παραίτηση του επικεφαλής του Frontex. Πρακτικές που πρόσφατα έκαναν τον αξιωματούχο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Frontex να εισηγηθεί την απόσυρση του οργανισμού από την Ελλάδα, σύμφωνα με τους New York Times.

Αλλά αυτά δεν απασχολούν τους εγχώριους υπερασπιστές της εξουσίας, οι οποίοι αντί να ερευνούν και να θέτουν τις Αρχές προ των ευθυνών τους, προτιμούν τη δολοφονία χαρακτήρων, την επίθεση κατά μιας οικογένειας Σύρων και την εξυπηρέτηση της απροκάλυπτης (και ομολογουμένως επιτυχημένης) στρατηγικής σίγασης κάθε εναπομείνασας φωνής υπεράσπισης τους ευρωπαϊκού κεκτημένου, της ανθρωπιάς, του πολιτισμού και της δικαιοσύνης στη χώρα μας.

Εκαστος εφ’ ω ετάχθη.

Γιώργος Χρηστίδης

∆ηµοσιογράφος, ανταποκριτής του Der Spiegel στην Ελλάδα και µέλος του ∆.Σ. της Ενωσης Ανταποκριτών Ξένου Τύπου.

Καθημερινή

Welt: Τα πέντε χειρότερα λάθη της Δύσης στην Ουκρανία

0

Ο πόλεμος θα μπορούσε να είχε πάει καλύτερα για την Ουκρανία αν η διεθνής κοινότητα δεν είχε χάσει σημαντικές αποφάσεις. Αυτό αφορά πολύ περισσότερα από την έλλειψη παραδόσεων όπλων. Η Welt δίνει μια επισκόπηση των μεγαλύτερων λαθών.

Η Ουκρανία δέχεται όλο και μεγαλύτερη πίεση στον πόλεμο κατά της Ρωσίας. Τη νύχτα προς Πέμπτη, ένα χαλάζι πυραύλων έπληξε τη χώρα. Ο επικεφαλής του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ αναμένει ότι τα ρωσικά στρατεύματα θα μπορούσαν να καταλάβουν την πόλη Μπαχμούτ στην ανατολική Ουκρανία, η οποία πολεμήθηκε σκληρά επί επτά μήνες, “μέσα σε λίγες ημέρες”. Έπρεπε πραγματικά να φτάσουμε σε αυτό το σημείο;

Σύμφωνα με στρατηγούς, η κατάσταση για την Ουκρανία θα ήταν πιθανώς καλύτερη σήμερα αν η διεθνής κοινότητα δεν είχε χάσει σημαντικές αποφάσεις ή αν είχε ενεργήσει πιο γρήγορα. “Πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι για σημαντικά κέρδη των Ρώσων τις επόμενες εβδομάδες”, δηλώνει, για παράδειγμα, ο Βρετανός στρατιωτικός εμπειρογνώμονας Ρίτσαρντ Κεμπ. Η Welt εξηγεί τα πέντε σοβαρότερα λάθη που έχει κάνει η Δύση από την έναρξη του πολέμου στις 24 Φεβρουαρίου 2022:

1. Πολύ λίγα όπλα

Χωρίς την υποστήριξη της διεθνούς κοινότητας με όπλα, η Ουκρανία θα είχε χάσει αυτόν τον πόλεμο εδώ και πολύ καιρό. Η Δύση έχει καταβάλει σημαντικές προσπάθειες – αλλά αυτό δεν είναι αρκετό. “Οι παραδόσεις όπλων μέχρι στιγμής είναι πάρα πολλές για να πεθάνει κανείς και πολύ λίγες για να ζήσει”, δήλωσε στη Welt ο συνταγματάρχης Mάρκους Ράισνερ, διεθνής στρατιωτικός εμπειρογνώμονας που εργάζεται για το αυστριακό υπουργείο Άμυνας. Στα τέλη του περασμένου έτους, ο διοικητής του ουκρανικού στρατού, στρατηγός Βάλερι Σαλούσνι, είχε ήδη υπολογίσει ακριβώς ποια όπλα χρειαζόταν επειγόντως η χώρα του και σε ποιες ποσότητες:

-500 έως 600 οχήματα μάχης πεζικού – μόνο 100 είχαν υποσχεθεί οι Δυτικοί.

-300 άρματα μάχης – μόνο περίπου 130 είχαν υποσχεθεί.

-500 συστήματα πυροβολικού – 70 είχαν υποσχεθεί.

-180 μαχητικά αεροσκάφη F-16 – κανένα δεν έχει υποσχεθεί μέχρι στιγμής.

Επιπλέον, το Κίεβο έχει ζητήσει επανειλημμένα και ανεπιτυχώς πυραύλους μικρού βεληνεκούς ATACMS με βεληνεκές 300 χιλιομέτρων – αυτό θα ανάγκαζε τους Ρώσους να επανατοποθετηθούν πλήρως πίσω από τη γραμμή του μετώπου. Επιπλέον, η Ουκρανία ξεμένει από πυρομαχικά. Το πρόβλημα ήταν ήδη εμφανές στις αρχές του φθινοπώρου, αλλά η Δύση δεν αντέδρασε τότε και δεν κατάφερε να ενισχύσει εγκαίρως την παραγωγή. Μετά τις επιτυχημένες επιχειρήσεις της Ουκρανίας γύρω από το Χάρκοβο και τη Χερσώνα, είχε ίσως πιστέψει κανείς ότι το Κίεβο θα μπορούσε να κερδίσει γρήγορα αυτόν τον πόλεμο;

Ο Ουκρανός υπουργός Άμυνας Ολέξι Ρέσνικοφ απαίτησε “ένα εκατομμύριο σφαίρες” κατά τη συνάντηση των υπουργών Άμυνας της ΕΕ στη Στοκχόλμη την Τετάρτη. Ωστόσο, τα μέχρι στιγμής σχέδια της ΕΕ θα αρκούσαν το πολύ για 250.000 βλήματα πυροβολικού. Η ΕΕ έχει πλέον αναβάλει προς το παρόν το πρόβλημα των πυρομαχικών. Σύμφωνα με τον συνταγματάρχη Ράισνερ, η Ρωσία, από την άλλη πλευρά, έχει στη διάθεσή της φέτος περίπου 13 έως 14 εκατομμύρια βλήματα -πολλαπλάσια του ουκρανικού αποθέματος.

Το Κίεβο εξαντλεί επίσης τον χρόνο: όσο περισσότερο οι Ουκρανοί στρατιώτες δεν μπορούν να βγουν από τα χαρακώματα με τη βοήθεια των δυτικών αρμάτων μάχης και των μαχητικών αεροσκαφών και παραμένουν σε πόλεμο θέσεων, τόσο υψηλότερες θα είναι οι δικές τους απώλειες σε αυτόν τον πόλεμο φθοράς και τόσο περισσότερο χρόνο θα έχει η Ρωσία για να εγκαταστήσει νέες άμυνες και ναρκοπέδια. Η Δύση θα πρέπει όχι μόνο να παραδώσει πολύ περισσότερα όπλα, αλλά και να επιταχύνει σημαντικά τον ρυθμό παράδοσης. Μέχρι στιγμής, και τα δύο έχουν παραμεληθεί.

2. Ο φόβος του Πούτιν

Ένας σημαντικός λόγος για τον οποίο η Δύση δεν παραδίδει πολύ περισσότερα βαρέα όπλα στην Ουκρανία ταχύτερα είναι ο μεγάλος φόβος να στριμώξει τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν και να προκαλέσει ενδεχομένως μια επίθεση της Μόσχας με τακτικά πυρηνικά όπλα – δηλαδή βλήματα με μικρότερη κεφαλή που μπορούν να έχουν αποτέλεσμα μόνο σε μια περιορισμένη περιοχή. Αυτό ακριβώς απειλεί τακτικά ο Πούτιν. Μια τέτοια επίθεση δεν μπορεί επίσης να αποκλειστεί εκατό τοις εκατό. Αλλά η πιθανότητα τείνει προς το μηδέν. Γιατί;

Οι σημαντικότεροι υποστηρικτές της Ρωσίας – η Κίνα, η Βραζιλία, η Ινδία και η Νότια Αφρική – είναι αυστηρά εναντίον της. Επιπλέον, το στρατιωτικό όφελος θα ήταν πολύ μικρό. Και οι ΗΠΑ πιθανότατα θα απαντούσαν με μια μαζική συμβατική αντεπίθεση κατά των ρωσικών στρατευμάτων στην Ουκρανία, η οποία θα έφερνε τη Μόσχα αντιμέτωπη με την απόφαση να μπει σε πόλεμο με το ΝΑΤΟ – ένας τέτοιος πόλεμος θα ήταν σχεδόν σίγουρα το τέλος της διακυβέρνησης του Πούτιν.

Ο πρώην Γερμανός στρατηγός του ΝΑΤΟ Χάινριχ Μπράους αποκαλεί τον υπερβολικό φόβο της Δύσης για μια ρωσική πυρηνική επίθεση “αυτοαποτροπή”. Ο επικεφαλής του ΝΑΤΟ Στόλτενμπεργκ προσπάθησε επίσης πρόσφατα να θέσει τον κίνδυνο σε προοπτική: “Ορισμένοι ανησυχούν για κλιμάκωση των παραδόσεων όπλων. Αλλά ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι μια ρωσική νίκη”. Δεν υπάρχουν “επιλογές χωρίς κίνδυνο”, είπε.

3. Δεν υπάρχει κοινός ορισμός των στόχων

Η Δύση πέφτει στην ίδια παγίδα με αυτόν τον πόλεμο, όπως έκανε και πριν με την αποστολή στο Αφγανιστάν. Διότι δεν υπάρχει σαφής ορισμός για το ποιο είναι το κοινό συμφέρον της διεθνούς κοινότητας να στηρίξει την Ουκρανία. Αυτό γίνεται πιο σαφές όταν πολιτικοί όπως ο καγκελάριος Όλαφ Σολτς λένε ότι η Ουκρανία “δεν πρέπει να χάσει” και άλλοι (Μπάιντεν, Μακρόν, φον ντερ Λάιεν) ότι το Κίεβο “πρέπει να κερδίσει”.

Πολλά ερωτήματα είναι ανοικτά: Είναι η Δύση σοβαρά διατεθειμένη να υποστηρίξει στρατιωτικά την Ουκρανία για την ανακατάληψη της Κριμαίας – κεντρικός στόχος από την πλευρά της; Θέλουν να βλάψουν τόσο πολύ τη Ρωσία υποστηρίζοντας το Κίεβο, ώστε η χώρα να αποδυναμωθεί μαζικά οικονομικά και στρατιωτικά για χρόνια (ΗΠΑ), ή θέλουν να ξαναρχίσουν τη συνεργασία το συντομότερο δυνατό μετά από κατάπαυση του πυρός ή ειρηνευτική συμφωνία (Γαλλία, Γερμανία);

Η διαφωνία σχετικά με τους κοινούς στόχους οδηγεί στην έλλειψη παραδόσεων όπλων και σε διαφορετικές ιδέες σχετικά με την έναρξη των διαπραγματεύσεων και τη διάρκεια της στρατιωτικής υποστήριξης της Ουκρανίας.

4. Πολύ μικρή πίεση στην Κίνα

Οι ΗΠΑ, η Ευρώπη και ορισμένες χώρες του Ειρηνικού δεν έχουν ενιαία στάση απέναντι στον δικτάτορα της Κίνας Σι Τζινπίνγκ. Αντιθέτως, το Πεκίνο προσπαθεί, μερικές φορές με επιτυχία, να διχάσει τους Ευρωπαίους και τους Αμερικανούς. Η Ευρώπη θα πρέπει να λάβει σαφή θέση απέναντι στην Κίνα και, ακολουθώντας το παράδειγμα της Ουάσιγκτον, να είναι έτοιμη να λάβει περαιτέρω μέτρα, όπως μερική απαγόρευση εξαγωγών σε τεχνολογίες ημιαγωγών ή λιγότερες άμεσες επενδύσεις. Τότε ο Σι Τζινπίνγκ θα μπορούσε να επανεξετάσει την ισχυρή υποστήριξή του προς τον Πούτιν.

5. Κυρώσεις με τρύπες

Εκτός από την ΕΕ, μόνο 14 άλλες χώρες έχουν επιβάλει κυρώσεις κατά της Ρωσίας. Αυτό είναι πολύ λίγο και η Δύση θα πρέπει να καταβάλει πολύ ισχυρότερη και, κυρίως, διαρκή προσπάθεια για να πείσει τις χώρες του Παγκόσμιου Νότου (Βραζιλία, Νότια Αφρική, Ινδία) να συμμετάσχουν στα δυτικά τιμωρητικά μέτρα. Αυτό θα έπληττε σκληρά τη Μόσχα οικονομικά, διότι σημαντικές αγορές θα έκλειναν τότε σε μεγάλο βαθμό.

Επιπλέον, οι Ευρωπαίοι κάνουν πολύ λίγα για να εμποδίσουν χώρες όπως η Τουρκία, η Αρμενία, το Αζερμπαϊτζάν, το Καζακστάν και το Κιργιστάν να συνεχίσουν να εξάγουν προϊόντα που είχαν εισαχθεί από την ΕΕ στη Ρωσία μέσω μεταφόρτωσης. Σύμφωνα με το Institute of International Finance (IIF), η Ρωσία κατάφερε μάλιστα να αυξήσει τις εισαγωγές τσιπ σε 2,4 δισ. δολάρια μεταξύ Ιανουαρίου και Σεπτεμβρίου 2022, έναντι 1,8 δισ. δολαρίων την ίδια περίοδο πέρυσι, παρά τις κυρώσεις – ένα κατηγορώ για το δυτικό καθεστώς κυρώσεων.

capital.gr

Η Μεσόγειος φλέγεται, το τρίγωνο ρευστοποιείται

6

 

Γράφει ο Παντελής Σαββίδης

Δ. Μακροδημόπουλος: Η αλήθεια για τον σιδηρόδρομο και τα Τέμπη

12

του Δημήτρη Μακροδημόπουλου*

Μετά την τραγωδία στα Τέμπη, που ανέδειξε ακόμη και στον πλέον αδαή περί τα σιδηροδρομικά, την κομβική σημασία του σταθμάρχη αλλά και του μηχανοδηγού στη λειτουργία του σιδηροδρόμου και στην ασφάλεια της κυκλοφορίας, έχουν αντιληφθεί οι διοικήσεις του ΟΣΕ, της ΤΡΑΙΝΟΣΕ και το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, ότι η πρόσληψη σταθμαρχών με μπλοκάκι με αδιαφανείς διαδικασίες ή μηχανοδηγών με προκηρύξεις με προδιαγεγραμμένο αποτέλεσμα, εμπαίζοντας έτσι χιλιάδες νέους που εναποθέτουν τις ελπίδες τους στην αξιοκρατική αξιολόγησή τους, δημιουργεί τις προϋποθέσεις μελλοντικών τραγωδιών,  που ίσως δεν θα συμβούν ποτέ  διότι δεν θα το επιτρέψει η συγκυρία, αλλά επαυξάνει δραματικά τις πιθανότητες; Από πότε το επάγγελμα του σιδηροδρομικού είναι κληρονομικό; Όμως έτσι το πολιτικό σύστημα της χώρας απεκδύεται τον δημοκρατικό του μανδύα και αποκαλύπτει για άλλη μια φορά τα χαρακτηριστικά του. Διότι η αξιοκρατία αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για τη δημοκρατία σε μια χώρα.

Η τραγωδία των Τεμπών ανέδειξε τις επιπτώσεις της “εξυγίανσης” του ΟΣΕ που ολοκληρώθηκε με τον Ν. 3891/2010 επί ΠΑΣΟΚ, αλλά δρομολογήθηκε από τον κ. Χατζηδάκη, ο οποίος στοχοποίησε το 2008 τον ΟΣΕ για το χρέος του και στις 12/8/2008 παρουσίασε το πλάνο της “ανασυγκρότησής” του, που απογύμνωνε τον σιδηρόδρομο από προσωπικό μεταφέροντας εξειδικευμένους υπαλλήλους σε νοσοκομεία και σε αρχαιότητες με αποτέλεσμα να χαθεί η τεράστια εμπειρία των μεταταχθέντων και να δημιουργηθεί ένα χάσμα γενεών στον σιδηρόδρομο. Ποια ήσαν τα αίτια του χρέους; Ο διάδοχος του κ. Χατζηδάκη στο υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών κ. Στυλιανίδης είχε καθορίσει τη σχέση εσόδων – εξόδων του ΟΣΕ σε 1:8 «όταν σε ολόκληρη την Ευρώπη ο μέσος όρος σ’ αυτό το πολιτικό μέσο είναι 8 έσοδα, 10 έξοδα», όπως είχε πεί. Δεν είπε όμως πού οφείλεται αυτή η τεράστια διαφορά. Οφείλονταν στον κομματισμό, τον λαϊκισμό, στις πελατειακές σχέσεις  και στην αναξιοκρατία που επέφεραν τη δυσλειτουργία του σιδηροδρόμου. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο ομότιμος καθηγητής του ΕΚΠΑ Κυριάκος Κιουλάφας στην έκθεσή του με θέμα «ΟΣΕ – Η αλήθεια για την κρίση» έγραφε τότε: «Συμπερασματικά θα μπορούσε να λεχθεί ότι η γενεσιουργός αιτία της πράγματι κακής οικονομικής εικόνας του Ο.Σ.Ε. οφείλεται στο ότι ο Ο.Σ.Ε. υποχρεώνεται να λειτουργεί με “πολιτικά κριτήρια” και να αξιολογείται με “επιχειρηματικά κριτήρια”». Για να φθάσουμε βαθμιαία όχι στην “εξυγίανση” αλλά στην απροσχημάτιστη σήμερα εφαρμογή των πελατειακών σχέσεων με το μπλοκάκι και τις εικονικές προκηρύξεις. Όμως η μαζική απομάκρυνση του προσωπικού δημιούργησε ένα τεράστιο κενό ασφαλείας. Διότι η εφαρμογή των κανονισμών του σιδηροδρόμου που διασφαλίζουν την κυκλοφορία των συρμών, απαιτεί ένα ελάχιστο αριθμό προσωπικού που είναι ανελαστικός και δεν μπορεί να υπόκειται σε οικονομίστικες επιδιώξεις.

Είναι αυτονόητο οι υπουργοί να αγνοούν τη λειτουργία του σιδηροδρόμου και να στηρίζονται στους συμβούλους τους και στις διοικήσεις που διόριζαν αλλά επειδή και αυτοί εναλλάσσονταν με τις εναλλαγές των κυβερνήσεων, το αποτέλεσμα ήταν η γνώση που αποκτούσαν να είναι ανεπαρκής ενώ η παραμονή στη θέση τους εναπόκειτο στην ανοχή των συνδικαλιστών. Αυτοί συνδιοικούσαν ή μάλλον διοικούσαν τον σιδηρόδρομο και η μη ικανοποίηση των αξιώσεων τους κάθε μορφής (προαγωγές, μεταθέσεις, κ.α.) οδηγούσε στην αποκαθήλωση των διοικήσεων. Είναι εντυπωσιακό πώς άνθρωποι που θεωρούνταν καταξιωμένοι δέχονταν να χειραγωγούνται με αυτόν τον τρόπο από τους συνδικαλιστές ενώ γνώριζαν ότι με την εναλλαγή των κυβερνήσεων ή και πριν θα αντικαθίσταντο.

Όσοι επικαλέστηκαν το χρέος του ΟΣΕ για να διαλύσουν τον σιδηρόδρομο απεδείχθη ότι αγνοούν στοιχειωδώς την οικονομία ως επιστήμη την οποία επικαλούνταν. Διότι σύμφωνα με τη θεωρία του «ανθρώπινου κεφαλαίου», που διατύπωσε για πρώτη φορά ο Άνταμ Σμιθ, η εμπειρία του εργαζόμενου που κοστίζει πάντα πραγματική δαπάνη, αποτελεί πάγιο κεφάλαιο της εταιρείας και εμπεριέχεται στον ίδιο τον εργάτη. Αποτελεί πάγιο κεφάλαιο διότι αποκτήθηκε από τον εργαζόμενο μέσα από την μηνιαία αμοιβή του από την εταιρεία. Στον ελληνικό σιδηρόδρομο μάλιστα, που η εμπειρία δεν μεταβιβάστηκε από γενιά σε γενιά λόγω της μαζικής μετάταξης των υπαλλήλων σε άλλους άσχετους τομείς ή της εξώθησής τους σε συνταξιοδότηση, η λειτουργική επαναφορά του στα προ του Ν. 3891/2010 λειτουργικά επίπεδα θα είναι ιδιαίτερα δαπανηρή και χρονοβόρα μέχρις ότου αποκτηθεί η απαραίτητη εμπειρία, με οδυνηρές συνέπειες, όπως και συνέβη.

Η τριμελής επιτροπή που συγκροτήθηκε για να διερευνήσει τα αίτια του ατυχήματος στα Τέμπη έχει τη μοναδική ευκαιρία αναδεικνύοντας τα πραγματικά αίτια να χαράξει το μέλλον του σιδηροδρόμου, αρκεί να έχει τη γνώση των διαχρονικών αιτίων που οδήγησαν στην τραγωδία, την οποία όμως δεν έχει, διότι δεν έχει τα βιώματα που αποκαλύπτουν τις παθογένειες και τα αίτιά τους. Διότι οι τρείς πανεπιστημιακοί δεν πρόκειται να διδάξουν σε φοιτητές, ούτε τα εγχειρίδια θα τους αποκαλύψουν τα αίτια παρά μόνον την τεχνική πλευρά του προβλήματος που αποτελεί παράγωγο της δυσλειτουργίας του Οργανισμού και των παρεμβάσεων.. Μπορεί να είναι άριστοι δάσκαλοι αλλά εν προκειμένω τα πραγματικά αίτια, οι παθογένειες είναι εκτός του αντικειμένου και της εμπειρίας τους. Οι κυβερνήσεις αξιοποιούν κατά κόρον τους πανεπιστημιακούς για να συγκαλύψουν πίσω από τον ακαδημαϊκό τίτλο τους την πολιτική αδυναμία τους ή την απροθυμία τους να παρέμβουν αποτελεσματικά για την αντιμετώπιση των προβλημάτων και να διαιωνίζουν τον κομματικό τους έλεγχο. Αλλά και για έναν άλλο λόγο: Για να παρακάμπτουν τα υπηρεσιακά στελέχη που είναι γνώστες των πραγματικών προβλημάτων, η ορθολογική επίλυση των οποίων είναι ασυμβίβαστη με τις όποιες σκοπιμότητες της εκάστοτε κυβέρνησης. Αλλά και οι Ευρωπαίοι που θα θελήσουν να συμβάλλουν, ως λάτρεις του ορθολογισμού δεν θα μπορέσουν να αντιληφθούν τον πελατειακό χαρακτήρα του κράτους και άθελά τους θα εξαντλήσουν την παρέμβασή τους στο φαίνεσθαι του συμβάντος. Διότι το πρόβλημα της χώρας μας δεν είναι η τεχνολογία, τα αίτια είναι πολύ βαθύτερα, διαπερνούν ολόκληρη την κοινωνία.

Μακροδημόπουλος Δημήτρης

τ. Αρχιμηχανικός ΟΣΕ

Πολιτικός Μηχανικός ΑΠΘ

Αλεξ/πολη – κιν. 6947-771412

8/3/2023

 

Ο Βενιζέλος και το Βασιλικό Διάταγμα για την προσάρτηση των νησιών του ΒΑ Αιγαίου

2

 του Δημήτρη Κόντη*

Το καλοκαίρι του 1914 το ζήτημα των νησιών του ΒΑ Αιγαίου παρέμενε εκκρεμές. Σχεδόν ταυτόχρονα με την επίδοση της απόφασης των Έξι Δυνάμεων σε Αθήνα και Κωνσταντινούπολη, τον Φεβρουάριο του 1914, είχαν ξεκινήσει διμερείς συνομιλίες Ελλάδας-Τουρκίας για την εξεύρεση μιας συμβιβαστικής λύσης. Οι συνομιλίες αρχικά περιστρέφονταν γύρω από την ανταλλαγή της Μυτιλήνης και της Χίου με τα Δωδεκάνησα, τα οποία τελούσαν ακόμα υπό ιταλική κατοχή, αλλά σύμφωνα με τους όρους της Συνθήκης του Ουσύ έπρεπε να επιστραφούν στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Όλες οι συζητήσεις καθώς και οι διαμεσολαβήσεις των Μεγάλων Δυνάμεων κατέληξαν άκαρπες, καθώς ο Ελευθέριος Βενιζέλος δεν επιθυμούσε σε καμία περίπτωση την επιστροφή της σφαγιασμένης Χίου, από τους Τούρκους το 1822, στην Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Τον Ιουνίου του 1914 ο Ελευθέριος Βενιζέλος θεώρησε πως η Ελλάδα είχε εκπληρώσει δύο από τις τρεις βασικές προϋποθέσεις της διακοίνωσης του Φεβρουαρίου, ώστε να αποκτούσε η Ελλάδα την de jure κυριαρχία στα νησιά του ΒΑ Αιγαίου. Ο Ελληνικός Στρατός είχε αποχωρήσει από την Β. Ήπειρο και η παραχώρηση της νήσου Σάσων στο νεοσύστατο Αλβανικό Κράτος είχε ψηφιστεί από την Ελληνική Βουλή και η απόφαση είχε δημοσιευτεί στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Έτσι ο Βενιζέλος σκέφτηκε να εκτελέσει μονομερώς την απόφαση με το να προχωρήσει στην έκδοση ενός Βασιλικού Διατάγματος με το οποίο η Ελλάδα θα προσαρτούσε επίσημα τα νησιά του ΒΑ Αιγαίου στο Βασίλειο της Ελλάδας και θα επέστρεφε τις Ίμβρο, Τένεδο και Καστελόριζο στην Τουρκία, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα της απόφασης της 13ης Φεβρουαρίου του 1914. Με αυτόν τον τρόπο η Ελλάδα θα εκπλήρωνε όλες τις βασικές προϋποθέσεις που είχαν θέσει οι Μεγάλες Δυνάμεις. Η ουδετεροποίηση των Στενών της Κέρκυρας, παρόλο που θεωρητικά αποτελούσε και αυτή προαπαιτούμενο, δεν ήταν ένα ζήτημα που μπορούσε να διευθετηθεί μονομερώς από την Ελλάδα χωρίς την συνεργασία των Μεγάλων Δυνάμεων. Ο Οθωμανός Μεγάλος Βεζύρης Σαΐντ Χαλίμ Πασά είχε προειδοποιήσει για την επιδείνωση των σχέσεων σε περίπτωση που η Ελλάδα εξέδιδε το διάταγμα περί της προσαρτήσεως των νήσων ήδη από τις συνομιλίες της Κέρκυρας του Μαΐου του ίδιου έτους.

Η Υψηλή Πύλη είχε ενημερωθεί για τα σχέδια του Βενιζέλου από την πρεσβεία της στην Βιέννη από τις 13 Ιουνίου. Διπλωματικοί κύκλοι στην Βιέννη πίστευαν πως ο Βενιζέλος στόχευε στο να δημιουργήσει ένα νομικό fait accompli με την έκδοση του Βασιλικού Διατάγματος, οδηγώντας την Τουρκία σε σύγκρουση προτού παραλάβει τα καινούργια της θωρηκτά. Μια ελληνοτουρκική αναμέτρηση στο Αιγαίο θα οδηγούσε την Τουρκία στο κλείσιμο των Στενών, αναγκάζοντας τις Μεγάλες Δυνάμεις να επέμβουν. Με αυτόν τον τρόπο ο Βενιζέλος θα εξωθούσε τις Μεγάλες Δυνάμεις να του παράσχουν τις οριστικές εγγυήσεις για τα νησιά του Αιγαίου που του είχαν αρνηθεί μερικούς μήνες πριν. Αυτά μετέφερε ο Οθωμανός επιτετραμμένος στην Βιέννη στον Μεγάλο Βεζύρη. Από την Αγία Πετρούπολη τα (εσφαλμένα) νέα ήταν πως η Ελλάδα θα προσαρτούσε και την Ίμβρο και την Τένεδο.

Τελικά στις 26 Ιουνίου του 1914 ο Βενιζέλος ανακοίνωσε στους Βρετανούς πως θα προχωρήσει τελικά στην έκδοση του Βασιλικού Διατάγματος. Στην περίπτωση που οι Τούρκοι αντιδρούσαν, η Ελληνική Κυβέρνηση θα ενημέρωνε επίσημα τις Έξι Δυνάμεις πως δεν θα αποδεχόταν την υποχρέωση να μην οχυρώσει τα νησιά, σύμφωνα με την απόφαση  της 13ης Φεβρουαρίου του 1914. Δηλαδή ο Βενιζέλος ήταν διατεθειμένος να καταργήσει μονομερώς την αποστρατικοποίηση των νησιών, μια υποχρέωση που η Ελληνική Κυβέρνηση δεν είχε ποτέ αναλάβει ή αποδεχτεί. Η τεταμένη κατάσταση οδήγησε τους Βρετανούς στο να παρέμβουν άμεσα, ώστε να ξεκινήσουν συνομιλίες μεταξύ Αθήνας-Κωνσταντινούπολης.

Η ιστορία μας έχει δείξει πως η πολιτική του κατευνασμού οδηγεί σε πρόσκαιρα αποτελέσματα. Στις συζητήσεις του καλοκαιριού του 1914 που αποτέλεσαν προϊόν βρετανικής διαμεσολάβησης, η κυβέρνηση των Νεότουρκων της Επιτροπής Ένωσης και Προόδου αύξανε συνεχώς τις απαιτήσεις της. Όταν ο Βενιζέλος κουρασμένος από τα «τούρκικα παζάρια» ζήτησε από την Οθωμανική Κυβέρνηση να του πουν καθαρά τί ακριβώς ζητούσαν ώστε να κλείσει η διαπραγμάτευση, η απάντηση που έλαβε ήταν να επιστραφεί η Μυτιλήνη, η Χίος, η Σάμος και η Λήμνος σε Οθωμανική κυριαρχία κάτω από ένα καθεστώς αυτονομίας υπό διοικητή χριστιανό Οθωμανό πολίτη που θα διόριζε ο Σουλτάνος. Ακόμα και αν δεν είχε ξεσπάσει ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος, οι διαπραγματεύσεις αυτές ήταν καταδικασμένες να αποτύχουν, όπως είχαν επισημάνει τότε οι διπλωμάτες του Φόρεϊν Όφις Άρθουρ Νίκολσον και Ερ Κρόο. Η Ελληνική πλευρά θεώρησε πως οι τουρκικές θέσεις ήταν απαράδεκτες.

Έτσι, ενώ η σύγκρουση έμοιαζε αναπόφευκτη, απετράπη με την έναρξη του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου σε συνδυασμό με την συμμαχία Γερμανίας-Τουρκίας και την άρνηση της Βρετανίας να δεχτεί την Ελλάδα ως σύμμαχο της Τριπλής Συνεννόησης, έπειτα από την προτροπή του βρετανού Υπουργού των Εξωτερικών Έντουαρντ Γκρέι, που θεώρησε πως η ουδετερότητα της Ελλάδας θα εξυπηρετούσε επί του παρόντος καλύτερα και τις δυο χώρες. Ο φόβος του Γκρέι ήταν πως η πρόωρη είσοδος της Ελλάδας στον Μεγάλο Πόλεμο στην πλευρά της Αντάντ θα επιτάχυνε την είσοδο της Βουλγαρίας και της Τουρκίας στον πόλεμο στην πλευρά των Κεντρικών Δυνάμεων. Την δεδομένη χρονική περίοδο οι Βρετανοί δεν θα μπορούσαν να βοηθήσουν την Ελλάδα σε έναν χερσαίο πόλεμο καθώς ο κύριος όγκος του Βρετανικού Στρατού πολεμούσε ήδη τους Γερμανούς στο Δυτικό Μέτωπο. Ο Γκρέι πίστευε επίσης πως την δεδομένη χρονική στιγμή η είσοδος της Ελλάδας στον Πόλεμο θα δυσαρεστούσε την Ρωσία, καθώς θα οδηγούσε στην έναρξη ενός νέου Βαλκανικού Πολέμου.

Τον Σεπτέμβριο του 1914 ο Τουρκικός στόλος θεωρούνταν πλέον παράρτημα του Γερμανικού από την Μεγάλη Βρετανία, καθώς από τις αρχές του Αυγούστου δύο γερμανικά θωρηκτά είχαν καταπλεύσει στην Κωνσταντινούπολη. Έτσι οι Βρετανοί ενημέρωναν την Υψηλή Πύλη πως θα βούλιαζαν τον Τουρκικό Στόλο στην περίπτωση που εφορμούσε στο Αιγαίο, υποχρεώνοντας έτσι τους Τούρκους να εγκαταλείψουν κάθε σκέψη να επιτεθούν εναντίον της Ελλάδας. Οι φήμες από την Σερβία περί Βρετανικής παρέμβασης που μιλούσαν ακόμα και για κατάληψη της Μυτιλήνης και της Χίου από τους Βρετανούς, ώστε να εμποδίσουν κάθε τουρκική επίθεση εναντίον της Ελλάδας, επιβεβαιώθηκαν. Η συμμαχία Βερολίνου-Κωνσταντινούπολης της 2 Αυγούστου υποχρέωσε την Βρετανία να αποτελέσει τον απρόθυμο εγγυητή των ελληνικών συμφερόντων στο Αιγαίο.

Παράλληλα έληξαν και οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ελλάδας και Οθωμανικής Αυτοκρατορίας για την εξεύρεση μιας συμβιβαστικής λύσης στο θέμα των νησιών του ΒΑ Αιγαίου, καθώς στις 10 Σεπτεμβρίου η Υψηλή Πύλη ανακοίνωνε πως οι συζητήσεις αναβάλλονται επ’ αόριστον. Ο Βενιζέλος συμφώνησε να συνεχιστούν οι συζητήσεις όταν οι συνθήκες θα ήταν ευνοϊκότερες και ζήτησε από τους Τούρκους να παραμείνουν οι δύο χώρες ουδέτερες ως το τέλος. Ο Οθωμανός επιτετραμμένος στην Αθήνα Γκαλίμπ Μπέη ρώτησε τον Βενιζέλο αν η Βουλή θα προχωρούσε στο ψήφισμα του Βασιλικού Διατάγματος για την προσχώρηση των νησιών του ΒΑ Αιγαίου στην Ελλάδα και του εξήγησε τα μειονεκτήματα μιας τέτοιας ενέργειας. Ο Βενιζέλος δήλωσε κατηγορηματικά πως δεν θα προέβαινε σε μια τέτοια κίνηση, ελπίζοντας μελλοντικά σε μία συνεννόηση των δύο κυβερνήσεων στο θέμα των νησιών.

Η διακοπή των διαπραγματεύσεων εξυπηρετούσε τα συμφέροντα και των δύο πλευρών. Οι Γερμανοί είχαν υποσχεθεί στην Υψηλή Πύλη μεγάλα ανταλλάγματα στο Αιγαίο, ειδικά στην περίπτωση που η Ελλάδα θα έμπαινε στον Πόλεμο στην πλευρά της Αντάντ. Η Οθωμανική Κυβέρνηση δεν επιθυμούσε εξ αρχής να ισχύσει η απόφαση των Έξι Δυνάμεων. Είναι φανερό από την πορεία των διαπραγματεύσεων πως η Τουρκία δεν ήταν ευχαριστημένη μόνο με την επιστροφή της Ίμβρου, της Τενέδου και του Καστελόριζου, αλλά προσδοκούσε την επιστροφή επτά συνολικά νησιών. Οι Τούρκοι περίμεναν μια γρήγορη επικράτηση των Κεντρικών Δυνάμεων, ώστε να γίνουν ξανά τα αφεντικά στο Αιγαίο. Τα λόγια του Οθωμανού Υπουργού των Εσωτερικών Ταλαάτ Πασά ήταν πως «μετά το τέλος της ευρωπαϊκής κρίσης, ένα συνέδριο θα ρυθμίσει όλα τα ζητήματα και θα συνέφερε να διατηρηθεί ως τότε (εκκρεμές) το ζήτημα των νησιών»

Από την άλλη τον Σεπτέμβριο του 1914 ο Βενιζέλος δεν είχε πλέον κανένα λόγο να εκτελέσει μονομερώς την απόφαση των Έξι Δυνάμεων. Αυτή η ενέργεια θα προϋπέθετε την παραχώρηση τριών ελληνικών νησιών στους Τούρκους. Τα δεδομένα είχαν αλλάξει άρδην με την παρέμβαση των Βρετανών, στο πρόσωπο των οποίων ο Βενιζέλος βρήκε τους πολυπόθητους για την Ελλάδα εγγυητές, οι οποίοι και είχαν εγκαταλείψει την πολιτική των ίσων αποστάσεων στο Αιγαίο. Τα νησιά αποτελούσαν πλέον de facto τμήμα του Ελληνικού Κράτους, εντάχθηκαν στις εκλογικές περιφέρειες της Ελλάδας το 1915 και από τους στρατεύσιμους συγκροτήθηκε η Μεραρχία του Αρχιπελάγους.

Κατ’ αυτόν τον τρόπο, ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος και τα γεγονότα που επακολούθησαν άφησαν το Νησιωτικό ζήτημα ανοιχτό με το νομικό καθεστώς των νησιών του ΒΑ Αιγαίου να απασχολεί τους Συμμάχους εκ νέου μετά την λήξη του Μεγάλου Πολέμου. Έτσι η Ελλάδα δεν απέκτησε την de jure κυριαρχία των νησιών του ΒΑ Αιγαίου με την απόφαση των Έξι Δυνάμεων του 1914, όπως διατείνεται η Τουρκία σήμερα, ώστε να μπορεί να ισχυριστεί πως η κυριαρχία τους είναι άμεσα συνδεδεμένη με το καθεστώς της προβλεπόμενης αποστρατικοποίησής τους. Αν η απόφαση του 1914 δεν επικυρωνόταν στις συνθήκες Σεβρών και Λωζάννης, θα έπρεπε να χαρακτηριστεί ημιτελής και άρα άκυρη. Η επικύρωσή της όμως στις μεταγενέστερες συνθήκες της προσδίδει τον χαρακτήρα μιας προκαταρκτικής ή ενδιάμεσης απόφασης. Το ζήτημα διευθετήθηκε οριστικά με την Συνθήκη της Λωζάννης το 1923.

Πηγές

Temperley H., Gooch G. P., επιμ. 1926-1930. British Documents on the Origins of the War, 1898-1914. 12 vols. London. [Vol X Part 1.]

Kuneralp, Sinan, επιμ. 2011. Ottoman Diplomatic Documents on the Origins of World War One. Vol. VI The Aegean Islands Issue 1912-1914. Istanbul: The Isis Press.

Kuneralp, Sinan, επιμ. 2012. Ottoman Diplomatic Documents on the Origins of World War One Vol. VIII. From the July crisis to Turkey’s entry into the war, July-December 1914. Istanbul: The Isis Press.

Stefanidis, Ioannis. 2016. «Venizelos’ Diplomacy and the North-East Aegean Islands, 1913-14.» Λεσβιακα: Δελτιον Της Εταιρειας Λεσβιακων Μελετων Τομος Κε’.

https://www.academia.edu/28285691/Venizelos_Diplomacy_and_the_North_East_Aegean_Islands_1913_14_pdf

Sfetas, Spyridon. 2020. «Το ζήτημα των νήσων του Βορειοανατολικού Αιγαίου στο πλαίσιο του ελληνοτουρκικού ανταγωνισμού και της γερμανικής πολιτικής 1914/1915.» Μακεδονικά 211-268.

https://ems.gr/hm/wp-content/uploads/2020/09/MAKEDONIKA_43_2020.pdf

*Ο Δημήτριος-Μερκούριος Κόντης είναι συγγραφέας του βιβλίου «Τα Νησιά του ΒΑ Αιγαίου: Επτά Απαντήσεις στον Τουρκικό Αναθεωρητισμό». Επίσης έχει επιμεληθεί την έκδοση του βιβλίου του Βασίλη Κόντη «Greece and Albania 1908-1914: North Epirus and the Aegean Islands»

ΤΙ ΕΠΙΔΙΩΚΕΙ ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ;

5
Το Τμήμα Πειθαρχικής Ευθύνης και Δεοντολογίαςτου Υπουργείου Εσωτερικών ζητά με σχετικό έγγραφο από όλα τα Υπουργεία και τις Διευθύνσεις Προσωπικού τους, τις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις και τις Ανεξάρτητες Αρχές να στείλουν το αργότερο μέχρι τη Δευτέρα 13η Μαρτίου «τον αριθμό και το ποσοστό των απεργούντων υπαλλήλων», προκειμένου «να υπάρχουν αξιόπιστα στοιχεία προς επαναξιολόγηση των δημόσιων πολιτικών».
ΑΠΟΡΙΕΣ
1.-Τι σημαίνει “αξιόπιστα στοιχεία προς επαναξιολόγηση των δημόσιων πολιτικών”; Οι δημόσιες πολιτικές εξαρτώνται απο το ποσοστό των απεργών; Αν ευσταθεί η ερμηνεία ότι επιδιώκεται η καταγραφή των απεργούντων μήπως η χώρα επαναφέρεται στο κλίμα του 50 και 60.
2.- Υπάρχει ένα αξιόπιστος γραφειοκρατικός λόγος που οι υπηρεσίες θέλουν και πρέπει να γνωρίζουν τους απεργούς: όταν απεργούσαμε στην ΕΡΤ3, οι διοικητικές υπηρεσίες το γνώριζαν για τα δέοντα. Αφαιρούσαν απο το μισθό την ή τις ημέρες της απεργίας. Αυτό θα το γνωρίζουν όλες οι υπηρεσίες του κράτους υπάλληλοι των οποίων απήργησαν. Το να ζητά τα στοιχεία το υπουργείο που αποβλέπει;
3.-Ας υποθέσουμε ότι το Υπουργείο θέλει και πρέπει να γνωρίζει τα ποσοστά της απεργίας. Το αρμόδιο τμήμα του να τα ζητήσει είναι το πειθαρχικού ελέγχου και δεοντολογίας; Το Τμήμα που τα ζητά δεν έχει σχέση με τον τρόπο αξιοποίησης των στοιχείων;
4.-Μια εκ των συνομιλητών μας η οποία έχει σχέση με την διοίκηση όπως προκύπτει απο την σελίδα της, μας ενημερώνει ότι “είναι πάγια τακτική όλων των κυβερνήσεων”. Αν είναι έτσι, τα ερωτήματα γενικεύονται προς όλες τις κυβερνήσεις. Το κράτος θα πρέπει να ελέγχει την ομαλή λειτουργία του. Σε αυτό δεν διαφωνούμε. Άλλο έλεγχος λειτουργίας και άλλο έλεγχος φρονημάτων. Τον τελευταίο πρέπει να αποφύγουμε.
5.-Όλα αυτά τα επισημαίνουμε διότι το κράτος μας ανάγκασε να μην το εμπιστευόμαστε.