Αρχική Blog Σελίδα 1704

Φανούλα Αργυρού: Οι συναντήσεις και οι συνομιλίες του Κληρίδη με τους Βρετανούς, που «θεμελίωσαν» τη «ρεαλιστική σχολή» του ιδρυτή του ΔΗΣΥ στο Κυπριακό

0

Φανούλα Αργυρού

Στις 11 Μαρτίου 2023, ο συνάδελφος Άριστος Μιχαηλίδης δημοσίευσε στον «Φ» το άρθρο «Η ‘‘Κληριδική Σχολή Σκέψης’’ και η σκέψη των επιγόνων». Πολύ ενδιαφέρον άρθρο, στο οποίο διερωτάται κατά πόσον οι νεότεροι στον Δημοκρατικό Συναγερμό γνωρίζουν τι θα αποδεχόταν ο Γλ. Κληρίδης.

«Αποδέχονται, για παράδειγμα, την εκ περιτροπής προεδρία και την φορτώνουν στη ρεαλιστική σχολή Κληρίδη. Αλλά, είναι γνωστό με ποιον τρόπο παγιδεύτηκε ο Κληρίδης επί τούτου από τον λόρδο Χάνεϊ και τον Άλβαρο Ντε Σότο… Και ότι όταν μίλησε τον Νοέμβριο του 1974 στη γκαλερί ‘‘Αργώ’’ ότι ‘‘η μόνη λύσις που δύναται σήμερον να προκύψει είναι λύσις βασισμένη επί της αρχής του ομοσπόνδου κράτους’’ δεν μπορούσε να ξέρει τις σημερινές συνθήκες, όσο διορατικός και να ήταν».

Σωστά αναλύει το θέμα ο Α. Μιχαηλίδης. Ναι, τον εκμεταλλεύθηκαν Σερ Ντέιβιντ Χάνεϊ και Άλβαρο Ντε Σότο. «Δικαιολογημένα». Και με εξαιρέσεις όμως που πρέπει να λεχθούν. Την εκ περιτροπής αποδέχθηκε από το 1975. Με τη δήλωση στην «Αργώ» γνώριζε πολύ καλά τι θα σήμαινε. Και στη διαδρομή υπήρξε αντιφατικός στον «ρεαλισμό του». Θα περιοριστώ στις αναφορές από τις 19 Ιουλίου 1974.

Ο Γλ. Κληρίδης έκανε το παν για να εξασφαλίσει ενυπόγραφο πρωτόκολλο αποδοχής της διζωνικής από τον Μακάριο ή κάτι κοντά σ’ αυτό σύμφωνα με τις συνεννοήσεις του με τους Βρετανούς

 

19.7.1974 – Άκρως μυστική και αστραπιαία συνάντηση Βρετανού πρέσβη (στην Ουάσιγκτον) Peter Ramsbotham με Γλ. Κληρίδη, στη Λευκωσία, εξασφαλίζοντας την άποψή του ότι η κατάσταση ήταν απαράδεκτη για τους Τουρκοκύπριους και Τουρκία και για την πλειοψηφία των Ελληνοκυπρίων, χρειαζόντουσαν παραχωρήσεις από αμφότερες Αθήνα και Άγκυρα. Οι Έλληνες έπρεπε να δώσουν κάτι στους Τούρκους, για να γλιτώσουν το πρόσωπο των Τούρκων…

Τα πρακτικά της συνάντησης κρατήθηκαν απόρρητα μέχρι έναν χρόνο μετά τον θάνατό του. Αποδεσμεύθηκαν στις 30.12.2014.

27 Ιουλίου 1974 – Δέχεται τα τετελεσμένα της εισβολής πριν από τη δεύτερη εισβολή: Συμφώνησε με Ρ. Ντενκτάς για ομοσπονδιακή λύση με εδαφικό διαχωρισμό, με δύο πιθανότητες, διχοτόμηση ή ομοσπονδιακή λύση (δήλωση στον Βρετ. ΄Υπ. Αρμοστή στη Λευκωσία).

16 Αυγούστου 1974 – Το Φόρεϊν Όφις αποφάσισε για λύση «γεωγραφικής ομοσπονδίας» και επέλεξε ως «άλογο» τον Γλαύκο Κληρίδη. «Οι ελπίδες για δραστική διευθέτηση του Κυπριακού εξαρτώνται από το να έχουμε τον Κληρίδη παρά τον Μακάριο στο στάδιο ΙΙΙ… Θα συνεχίσουμε να βοηθούμε τον Κληρίδη με το να διώξουμε ανεπιθύμητες ελληνικές επιρροές από την Κύπρο…».

6 Νοεμβρίου 1974 – Ο Ντενκτάς επέμενε σε δημόσια δήλωση για αποδοχή δι-περιφερειακής (διζωνικής) ομοσπονδίας. Ο Κληρίδης ικανοποιεί Βρετανούς και Τούρκους με την ομιλία στην «Αργώ». Ο Βρετ. Υπ. Εξωτερικών Τζέιμς Κάλλαχαν τού εξέφρασε τα συγχαρητήρια και τον θαυμασμό του…

Επειδή έχω την ομιλία, είπε συγκεκριμένα «…Οποιαδήποτε σκέψη για λύση ενιαίου κράτος είναι εκτός πραγματικότητας γιατί δεν συμφωνεί η Τουρκία… και εφόσον το κράτος δεν μπορεί να είναι ένα ενιαίο κράτος, η μόνη λύση που μπορεί σήμερα να αναδυθεί είναι ένα ομόσπονδο κράτος. Μια λύση βασισμένη στη γεωγραφική ομοσπονδία…».

Ο Γλ. Κληρίδης διευθέτησε μέσω Βρετ. Υπ. Αρμοστείας τη μετάβαση στις 17 Νοεμβρίου 1974 στο Λονδίνο των Ε. Παπαϊωάννου και Α. Φάντη (ΑΚΕΛ) για να δουν τον Μακάριο, γιατί… συμφωνούσαν με τις θέσεις του (Κληρίδη). Του παρέδωσαν υπόμνημα του ΑΚΕΛ καλώντας τον να δηλώσει ότι η ε/κ πλευρά δεχόταν συζήτηση γεωγραφικής ομοσπονδίας ως μιας από τις πιθανές λύσεις.

Τον Νοέμβριο 1974 οι μεν Βρετανός Ύπ .Αρμοστής και Αμερικανός Πρέσβης έκαναν το παν να «πουλήσουν» στον Κύπριο ΥΠΕΞ Γιάννη Χριστοφίδη ως ρεαλιστική λύση τη διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία, ο δε Γλ. Κληρίδης είπε στους Βρετανούς ότι αν δεν υπήρχε πρόοδος στην επικείμενη συνάντηση στην Αθήνα με Μακάριο/Καραμανλή θα έβαζε μπροστά για μια πλήρη διζωνική ομοσπονδία.

Ο Κάλλαχαν ζητούσε από τον Μακάριο να νομιμοποιήσει την ντε φάκτο κατάσταση, με ΔΔΟ και πως δεν ήταν ρεαλιστικό να αναμένουν τους Τούρκους να υπαναχωρήσουν από μια διπεριφερειακή ομοσπονδία…

 

Ο Ντενκτάς επέμενε σε δημόσια δήλωση για αποδοχή δι-περιφερειακής (διζωνικής) ομοσπονδίας. Ο Κληρίδης ικανοποιεί Βρετανούς και Τούρκους με την ομιλία του στην «Αργώ»

 

Συνάντηση στην Αθήνα 30 Νοεμβρίου – 1 Δεκεμβρίου 1974

Ο Γλ. Κληρίδης έκανε το παν για να εξασφάλιζε ενυπόγραφο πρωτόκολλο αποδοχής της διζωνικής από τον Μακάριο ή κάτι κοντά σ’ αυτό σύμφωνα με τις συνεννοήσεις του με τους Βρετανούς, αλλά ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος δεν έδωσε. Όμως…

Στις 10 Φεβρουαρίου 1975 ο Γλαύκος Κληρίδης έδωσε στον Ντενκτάς δικοινοτικές πολυ-περιφερειακές ομόσπονδες προτάσεις. Έτσι έθαψαν την έντιμη ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ και έκτοτε αγωνίζονται «ρεαλιστικά» όλοι (εξαίρεση ο Σπ. Κυπριανού) να αναγνωρίζουν τα τετελεσμένα δύο τουρκικών εισβολών μέσω της βρετανο-τουρκικής ΔΔΟ…

Στις 13 Φεβρουαρίου 1975 ο Ρ. Ντενκτάς «απάντησε» με την πρόθεσή του να ανακηρύξει μονομερώς το λεγόμενο «τουρκικό ομόσπονδο κράτος της Κύπρου»…

Οι βρετανικές «οδηγίες» στον Κληρίδη για να αγνοήσει την Κυπριακή Κυβέρνηση πριν από την 3η Βιέννη τον Αύγουστο του 1975

«Με ενδιαφέρει πολύ περισσότερο η πιθανότητα να πεισθεί ο Κληρίδης να πάρει το θάρρος με τα δύο του χέρια και να διαπραγματευθεί στη Βιέννη πέραν των οδηγιών που έχει» (εννοείται από την κυπριακή Κυβέρνηση), έγραψε αξιωματούχος του Φόρεϊν Όφις, στις 24 Απριλίου 1975…

17 Ιουνίου 1975 – Ο Βρετανός ΄Υπατος Αρμοστής πίεζε τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο να δεχθούν οι Έλληνες προκαταρτική αποδοχή της ΔΔΟ με μιαν αδύνατη κεντρική κυβέρνηση…

Στην 3η Βιέννη (2 Αυγούστου 1975), η οποία σχετιζόταν με την ανταλλαγή πληθυσμών προς όφελος του Ρ. Ντενκτάς, ο Κληρίδης εισάκουσε στη «ρεαλιστική» γραμμή του Φόρεϊν Όφις και δέχθηκε τη ΔΔΟ με μιαν αδύνατη κεντρική κυβέρνηση. Αλλά φοβούμενος για τη ζωή του ζήτησε προστασία από τους Βρετανούς, οι οποίοι του παραχώρησαν «άσυλο» οικογενειακώς, αλλά δεν το χρειάστηκε…

Ο στενός συνεργάτης του Γλ. Κληρίδη, Λέανδρος Ζαχαριάδης, επιβεβαίωσε στους Βρετανούς ότι ο Κληρίδης όταν τα δέχθηκε δεν είχε εξουσιοδότηση από την κυπριακή κυβέρνηση να πάει τόσο μακριά.

Στις 7 Αυγούστου 1975 ο Κληρίδης είπε στους Βρετανούς ότι στο ΑΚΕΛ συμπεριφέρονται λογικά, είχαν ταχθεί υπέρ της διζωνικής ομοσπονδίας…

2 Φεβρουαρίου 1977 – Συνάντηση Γλ. Κληρίδη με Δρα Ντέιβιντ Όουεν (Βρετ. ΥΠΕΞ) στο Φόρεϊν Όφις. Ο Κληρίδης είπε πως ο Μακάριος δεν δεχόταν την εκ περιτροπής προεδρία, αλλά πρότεινε (ο Κληρίδης) δική του εναλλακτική πρόταση. Αντί Έλληνα προέδρου και Τούρκου αντιπροέδρου να υπάρχει ένας πρόεδρος και ένας πρωθυπουργός…

(Σημ.: Από τα βρετ. έγγραφα και εκείνα του ΟΗΕ, μάθαμε ότι και ο Αρχ. Μακάριος είχε ερήμην του λαού δεχθεί τη ΔΔΟ από το 1975, αλλά δεν το γνωστοποιούσε).

Εις αντίθεσιν με την πιο πάνω «ρεαλιστική πολιτική» του ο Γλ. Κληρίδης υπήρξε και αντιφατικός.

Το 1992 απέρριψε τις βρετανικές «Ιδέες Γκάλι», που ήταν ο προπομπός του «Σχεδίου Ανάν» (προεκλογικό τέχνασμα αλλά σημασία έχει ότι τις απέρριψε), όμως ακολούθως δέχθηκε τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης που προνοούνταν από αυτές, δίχως καμία τροποποίηση!

Στη συνέχεια παρήγγειλε τους ρωσικούς πυραύλους S-300 για αεράμυνα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Το 1996, σε ανεπίσημη συνομιλία του με γνωστό δημοσιογράφο, ο Κληρίδης είπε ότι στόχευε να κάμει τον καλύτερο στρατό στο πρότυπο του ισραηλινού. Το 1998, μετά από έντονο διαξιφισμό στην Αθήνα με τον τότε Πρωθυπουργό Κ. Σημίτη, επιμένοντας να πάνε οι πύραυλοι στην Κύπρο και ότι θα έκανε και πόλεμο αν επιχειρούσε επίθεση η Τουρκία, δέχθηκε να πάνε στην Κρήτη! Και αυτά ενόσω διαβεβαίωνε τους Βρετανούς ότι δεν θα έφθαναν στην Κύπρο οι πύραυλοι, όταν οι τελευταίοι από το 1996 πίεζαν για ανατροπή της καθόδου των στην ΚΔ…

«Σχέδιο Ανάν»

Για τον Γλ. Κληρίδη είπε ο Σερ Ντέιβιντ Χάνεϊ τον Οκτώβριο του 2000: «Από τον Σεπτέμβριο ο Κληρίδης ξεκίνησε, αν και καθυστερημένα, να υπερασπίζεται και να προωθεί τη διαπραγματευτική διαδικασία και να πολεμά αρκετά ικανοποιητικά εναντίον των ‘‘απορριπτικών’’ μεταξύ των πολιτικών του αντιπάλων…Το δεύτερο εξάμηνο του 2001… θα είναι η στιγμή να σπρώξουμε για το τελικό αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων. Το να χάσουμε (τον χρόνο) πέραν αυτού θα έχουμε δύο κύριους αρνητικούς περιορισμούς, την ολοκλήρωση των ενταξιακών Κύπρου/ΕΕ και το τέλος της προεδρίας Κληρίδη το 2003».

Αυτή ήταν συνοπτικά η «ρεαλιστική πολιτική» του ιδρυτή του Δημοκρατικού Συναγερμού. Την οποία ακολούθησε και ο Νίκος Αναστασιάδης, αλλά στα τελευταία του προφανώς αποστασιοποιήθηκε και, θα μπορούσε κάποιος να πει ότι, ακολούθησε την πολιτική της Πρόταξης του μ. Σπύρου Κυπριανού…

simerini.sigmalive.com

Γιώργος Ρωμανός: Το κράτος της Μεταπολίτευσης σκοτώνει τους πολίτες του

0

Γιώργος Ρωμανός

Συγγραφέας Αναλυτής, Ιστορικός Ερευνητής

Τα πρώτα 27 (!) χρόνια –από τα 50 της Μεταπολίτευσης, μετά το 1974 – ο Ενιαίος Κυβερνητισμός[1] επέτρεψε και ενθάρρυνε την πολιτική Τρομοκρατία, ως το 2002. Τα κόμματα που τον απαρτίζουν διοικούν μέχρι σήμερα έχοντας απόλυτη συμφωνία σε όλα τα μεγάλα θέματα πολιτικής που καταστρέφουν την χώρα μας: «Πρέσπες», Βίαιος εποικισμός Ελλάδος, Ενδοτισμός σε Τουρκία-ΑΟΖ, Κορονοϊός κ.π.α. Ταυτόχρονα, το Κράτος αυτού του Κυβερνητισμού σκοτώνει τους πολίτες του, μέσα από πάγια εγκληματική αποδιοργάνωση και φονικές παραλήψεις των πολιτικών και στρατιωτικών υπηρεσιών του.

Τα δύο πρόσφατα κείμενά μου, με τίτλους:

«Ο Ενιαίος Κυβερνητισμός σκοτώνει επί 50 χρόνια Μεταπολίτευσης αντι-Δημοκρατία, Διαφθορά, Κλεπτοκρατία, Αίμα[2]» και

«Πενήντα χρόνια Μεταπολίτευση αίματος και θανάτου. Από την Τρομοκρατία στο έγκλημα των τρένων[3]», είναι πασιφανές τι περιλάμβαναν.

Εκείνο που έχει τεράστια σημασία στο εθνικό έγκλημα των τρένων είναι, δυστυχώς, το ότι αποτελεί μόνο ένα… αιματηρό σημείο… στο γενικό πλαίσιο του θανάτου της Μεταπολίτευσης.

Οι πυρκαγιές επιλεκτικά –με έμφαση στα ανθρώπινα θύματα

Ξεχωριστός τομέας στην εν γένει, εγκληματικού αποτελέσματος, δράση του Κράτους ήταν/είναι οι πυρκαγιές, που στη συντριπτική τους πλειοψηφία, οφείλονται σε εμπρησμούς για οικοπεδοποίηση ή ήταν/είναι έργο ξένων πρακτόρων –όπως το 2007.

Ενδεικτικά: την περίοδο 1993-2022, το Κράτος κήρυξε αμέσως αναδασωτέα μόνο το 12% των καμένων εκτάσεων. Στην Αττική, 1980-1995, χτίστηκαν περισσότερα από 30.000 αυθαίρετα. Τα τελευταία χρόνια στήνονται συστηματικά ανεμογεννήτριες οι οποίες αποδεδειγμένα είναι ακατάλληλες ενεργειακά και επιβλαβείς για το περιβάλλον, ως μη ανακυκλώσιμα, ρυπογόνα υλικά.

  1. Πυρκαγιά Κηφισιάς. 2 νεκροί, 30 τραυματίες.
  2. Πυρκαγιές σε Διόνυσο, Πεντέλη, Εκάλη, Πικέρμι, Γέρακα, Μαραθώνα. 2 νεκροί, πολλοί τραυματίες.

14 Αυγούστου, 1985. Πυρκαγιές στον Νομό Καβάλας –και τη Θάσο. Νεκροί –άγνωστος αριθμός.

1990-2022. Αλλεπάλληλες Πυρκαγιές σε: Ηλεία, Εύβοια, Λακωνία, Λάρισα, Αττική, Φθιώτιδα, Έβρο, Κορινθία, Μεσσηνία, Αρκαδία, Αχαΐα, Σάμο, Δωδεκάνησα, και δεκάδες ακόμη από τον νομό Ιωαννίνων μέχρι Διδυμότειχο, με νεκρούς. Οι πυρκαγιές μόνο στην Ηλεία, το 2007, ήταν οι πιο καταστροφικές στην Ευρώπη και ξεπέρασαν τα 2.6 εκατομμύρια στρέμματα, ενώ οι νεκροί έφτασαν τους 84.

Πυρκαγιές σε δάση. Ενδεικτικά, μετά το 1973-74

Η σύγκριση των αριθμών αποδεικνύει το συνεχές έγκλημα και την διαφθορά:

1973,          610 πυρκαγιές,            195.000 στρέμματα.

1977,          1.253 πυρκαγιές,         537.630 στρέμματα.

1985,          1.442 πυρκαγιές,         1.054.500 στρέμματα.

2000,          2.581 πυρκαγιές,         1.450.330 στρέμματα.

2007,          1983 πυρκαγιές,          2.257.340 στρέμματα.

Το Κράτος σκοτώνει με πολλούς τρόπους

10 Ιανουαρίου, 1991. Ολοσχερής εμπρησμός με μολότοφ από «Γνωστούς Άγνωστους», εν μέσω διαδηλώσεων, του πολυκαταστήματος Κ. Μαρούσης, Πανεπιστημίου – Θεμιστοκλέους. 4 νεκροί.

5 Φεβρουαρίου, 1991. Αεροπλάνο C-130 της Πολεμικής Αεροπορίας συντρίβεται στο όρος Όθρυς: 63 νεκροί, 58 σμηνίτες και τα πέντε μέλη του πληρώματος.

17 Δεκεμβρίου, 1997. Το ουκρανικό αεροσκάφος Γιάκοβλεφ ΥΑΚ-42, συντρίβεται στα Πιέρια όρη: 72 νεκροί –όλοι οι επιβαίνοντες. Το αεροπλάνο αναζητείται επί 4 ημέρες. Μία ώρα πριν το εντοπίσουν, στις 21 Δεκεμβρίου, 1997, συντρίβεται στο όρος Πάστρα (βορείως Οινόης), ένα C-130 της Πολεμικής Αεροπορίας το οποίο συμμετείχε στην αναζήτηση: 5 νεκροί –όλα τα μέλη του πληρώματος. Για την συντριβή του Γιάκοβλεφ μετά από δικαστικές παλινωδίες καταδικάστηκαν, τελικά, σε 5ετή φυλάκιση 2 Ελεγκτές Εναέριας Κυκλοφορίας. Μέχρι το 1998 το Αεροδρόμιο Θεσσαλονίκης ΔΕΝ είχε Ραντάρ Προσέγγισης.

7 Σεπτεμβρίου, 1999. Σεισμός Πάρνηθας. Κατάρρευση εργοστασίου «Ρικομέξ»: 39 νεκροί -εργαζόμενοι του εργοστασίου. Συνολικά από τον σεισμό 145 νεκροί, 2.000 τραυματίες, άγνωστος αριθμός αναπήρων.

14 Σεπτεμβρίου, 1999. Το κυβερνητικό αεροπλάνο Falcon πέφτει σε συνεχόμενα κενά αέρος. Σκοτώνονται ο τότε υπουργός Εξωτερικών, Γιάννος Κρανιδιώτης, ο γιος του, υπηρεσιακοί παράγοντες και δημοσιογράφοι: 6 νεκροί από τους 13 συνολικά επιβαίνοντες.

4 Οκτωβρίου, 1999. Τροχαίο δυστύχημα στα Τέμπη: 6 νεκροί, οπαδοί του ΠΑΟΚ.

26 Σεπτεμβρίου, 2000. Ναυάγιο του (Ε/Γ-Ο/Γ) ΕΞΠΡΕΣ ΣΑΜΙΝΑ, ανοικτά της Πάρου: 81 νεκροί.

13 Απριλίου, 2003. Τροχαίο δυστύχημα στη κοιλάδα των Τεμπών. 21 μαθητές νεκροί.

27 Σεπτεμβρίου, 2004. Τροχαίο στο Ασπρονέρι, του χρονίως δολοφονικού «Πετάλου του Μαλιακού»: 7 νεκροί μαθητές Λυκείου.

6 Δεκεμβρίου, 2008. Δολοφονείται στα Εξάρχεια ο 15χρονος μαθητής Αλέξανδρος Γρηγορόπουλος από τον αστυνομικό Επαμεινώνδα Κορκονέα.

7 έως 10 Δεκεμβρίου, 2008. Μεγάλες πορείες διαμαρτυρίας σε όλη τη χώρα, καταλήψεις σχολείων, αποχή, σοβαρά επεισόδια, πρωτοφανείς καταστροφές σε δημόσια κτίρια, τράπεζες, εμπορικά καταστήματα, μνημεία και αυτοκίνητα. Το ΕΒΕΑ εκτίμησε πως οι ζημίες μόνο στην Αθήνα ξεπέρασαν τα 50 εκατομμύρια ευρώ. Τότε κυβέρνηση: Κ. Καραμανλή, του Β΄, και πρόεδρος «Δημοκρατίας» το επιφανές στέλεχος του ΠΑΣΟΚ, Κάρολος Παπούλιας. Μέσα στο χάος της κυβερνητικής ανικανότητας να προστατευτεί η ζωή και οι περιουσίες των πολιτών, υπέβαλλαν τις παραιτήσεις τους, ο πολιτικός προϊστάμενος της αστυνομίας, υπουργός Εσωτερικών Προκόπης Παυλόπουλος, ο οποίος όμως κατόπιν εκρίθη από τον Ενιαίο Κυβερνητισμό «κατάλληλος για Πρόεδρος Δημοκρατίας», και ο υφυπουργός του Παναγιώτης Χηνοφώτης. Οι παραιτήσεις δεν έγιναν δεκτές!

5 Μαΐου, 2010. Δολοφονικός ολοσχερής εμπρησμός με βόμβες μολότοφ από κουκουλοφόρους «Γνωστούς Άγνωστους» της τράπεζας Marfin: 3 νεκροί, εκ των οποίων μία έγκυος 4 μηνών και 21 τραυματίες.

13 Μαΐου, 2017. Σιδηροδρομικό δυστύχημα, εκτροχιασμός, στο Άδενδρο Θεσσαλονίκης: 3 νεκροί.

15 Νοεμβρίου, 2017. Πλημμύρες σε Δυτική Αττική, Μάνδρα, Νέα Πέραμο, Μαγούλα, Ελευσίνα: 24 νεκροί, τεράστιες υλικές καταστροφές.

23 Ιουλίου, 2018. Πυρκαγιές στο Μάτι και την Κινέτα. 102 νεκροί, (ή 104…), εκ των οποίων 11 παιδιά. Το μικρότερο μόλις έξι μηνών. Τεράστιες υλικές καταστροφές.

18 Φεβρουαρίου, 2022. Πυρκαγιά και ολοσχερής καταστροφή του Ε/Ο Euroferry Olympia, ανοικτά της Κέρκυρας: 12 (ή 13;) νεκροί.

2003-2023. Ένα έγκλημα σοβεί! Δεν υπάρχουν Ραντάρ Προσέγγισης-Αναχώρησης πολιτικών σκαφών στα στρατιωτικά αεροδρόμια Ανδραβίδας, Τανάγρας, Σούδας, από τα οποία διέρχονται χιλιάδες πτήσεις τον χρόνο. Στις 10/1/2008 ο τότε υπουργός Μεταφορών, Κ. Χατζηδάκης, υπέγραψε Σύμβαση ύψους 20.500.000 ευρώ, για 2 Ραντάρ, σε Ανδραβίδα, Τανάγρα. Έκτοτε αγνοείται η εξέλιξη του θέματος.

2020-2023. Κορονοϊός και «Ενέσιμα φάρμακα». Κατ’ ελάχιστον 36.283 νεκροί, βάσει του Worldometer.info. Οι νεκροί είναι δυσανάλογα πολλοί σε σχέση με άλλες χώρες. Καμία δικαστική έρευνα δεν διεξάγεται, ενώ καθημερινά τα σχετικά στοιχεία εξαφανίζονται από τις στατιστικές κρατικές υπηρεσίες. Οι κορυφαίοι υπεύθυνοι που έλεγαν, 20/1/2020, ότι «ο Κορονοϊός της Γιουχάν δεν κολλάει επειδή Ελλάδα και Κίνα ΔΕΝ έχουν απευθείας αεροπορικές συγκοινωνίες» δεν διώχθηκαν ποτέ. Ούτε καν αυτοί…

10 Μαρτίου, 2023. Ο πρόεδρος της Ένωσης Ηλεκτρονικών Μηχανικών Ασφάλειας Εναέριας Κυκλοφορίας της ΥΠΑ, Κώστας Κανδεράκης, υποβάλει αναφορά: «είναι ανενεργό εδώ και δύο χρόνια το ραντάρ Ατταβύρου στη Ρόδο». Ραντάρ και 4 κεραίες κάηκαν ολοσχερώς σε εξιχνιασθέν σαμποτάζ, το 2021. Σήμερα το Διεθνές Αεροδρόμιο της Ρόδου καλύπτεται από τα ραντάρ Καρπάθου και Κύπρου με άγνωστες επιπτώσεις σε περίπτωση βλάβης τους.

Το πρόσφατο εθνικό έγκλημα των τρένων, 28/2/2023, με τους 57 (μέχρι στιγμής) νεκρούς, απέδειξε πως το κράτος της Μεταπολίτευσης συνεχίζει και θα συνεχίζει να σκοτώνει τους πολίτες του. Συνένοχοι του Ενιαίου Κυβερνητισμού είναι οι ψηφοφόροι του που με την ψήφο τους οδηγούν τη χώρα σε νέες συμφορές.

Το δόκανο της Μεταπολίτευσης έχει κλείσει και δεν θα ανοίξει μέχρι οι ψηφοφόροι θύτες να μετανοήσουν στην κάλπη. Πράγμα εξαιρετικά δύσκολο.

[1] Γιώργος Ρωμανός: «Ο Ενιαίος Κυβερνητισμός σκοτώνει επί 50 χρόνια Μεταπολίτευσης: αντι-Δημοκρατία, Διαφθορά, Κλεπτοκρατία, Αίμα», https://romanosg.blogspot.com/2023/03/50.html

[2] Ό.π.π.

[3] Γιώργος Ρωμανός: «Πενήντα χρόνια Μεταπολίτευση αίματος και θανάτου. Από την Τρομοκρατία στο έγκλημα των τρένων», https://romanosg.blogspot.com/2023/03/blog-post_16.html

 

200 χρόνια από την Β΄ Εθνοσυνέλευση του Άστρους (Μάρτιος – Απρίλιος 1823)

0

Του Κωνσταντίνου Χολέβα – Πολιτικού Επιστήμονα

Από τις 29 Μαρτίου 1823 μέχρι τις 18 Απριλίου 1823 συνεκλήθη στο Άστρος της Κυνουρίας η Β΄ Εθνική Συνέλευσις των αγωνιζομένων Ελλήνων κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Επαναστάσεως. Η Εθνοσυνέλευση ήλθε να συνεχίσει  το έργο της Α΄ Εθνικής Συνελεύσεως που έγινε στην Επίδαυρο τον Δεκέμβριο 1821- Ιανουάριο 1822. Στην Επίδαυρο συντάχθηκε Σύνταγμα γνωστό ως Προσωρινόν Πολίτευμα της Ελλάδος. Στο Άστρος το 1823 οι Πληρεξούσιοι έγραψαν νέο Σύνταγμα βασισμένο βεβαίως στο προηγούμενο, αλλά με αρκετές αλλαγές. Το Σύνταγμα του Άστρους ονομάσθηκε «Νόμος της Επιδαύρου».

Οι αγωνιστές είχαν αρχίσει να χωρίζονται σε φατρίες. Η διχόνοια οδήγησε, όπως ξέρουμε, σε δύο εμφυλίους πολέμους κατά τη διάρκεια του Απελευθερωτικού Αγώνος. Η κύρια διένεξη ήταν μεταξύ στρατιωτικών και πολιτικών, αλλά συνυπήρχαν και οι τοπικισμοί. Οι στρατιωτικοί, όπως ήταν ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και ο Οδυσσέας Ανδρούτσος, είχαν επιτύχει μεγάλες νίκες κατά των Οθωμανών. Αντιθέτως ο “αντίπαλός τους”, ο Φαναριώτης Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος, είχε χρεωθεί με μία σημαντική ήττα, εκείνη της μάχης του Πέτα τον Ιούλιο του 1822.  Η παράταξη του Θ. Κολοκοτρώνη και των στρατιωτικών συγκεντρώθηκε με αρκετούς ενόπλους στα Μελιγιώτικα Καλύβια και η παράταξη του Αλ. Μαυροκορδάτου συγκεντρώθηκε, επίσης με πολλούς ενόπλους, στην θέση  Αγιαννήτικα Καλύβια. Τους χώριζε ένα ρυάκι, το οποίο συμβόλιζε  και τις υπάρχουσες διαφωνίες. Η ορολογία που χρησιμοποιεί ο Παλαιών Πατρών Γερμανός στα Απομνημονεύματά του είναι ενδεικτική του κλίματος. Την παράταξη του Μαυροκορδάτου την ονομάζει «ολιγαρχική» και την παράταξη του Θ. Κολοκοτρώνη την ονομάζει «δημοκρατική».

Είχε προηγηθεί μία συνάντηση του Οδυσσέως Ανδρούτσου με τον Θ. Κολοκοτρώνη στη Δημητσάνα, όπου ο ήρωας της Γραβιάς πρότεινε στον Γέρο του Μωριά να κινηθούν με τη βία κατά των οπαδών του Μαυροκορδάτου και των προκρίτων. Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης απήντησε ότι οι τρεις πυλώνες του αγωνιζομένου έθνους είναι οι Κληρικοί, οι στρατιωτικοί και οι πρόκριτοι. Αν κοπεί ένας από τους τρεις πυλώνες ο Αγώνας θα αποτύχει. Τη συνομιλία βεβαιώνουν ο Ιωάννης Φιλήμων και ο Φωτακος Χρυσανθόπουλος (βλέπε Σαράντου Καργάκου: Η Ελληνική Επανάσταση του 1821, Τόμος Γ΄, σελίδα 146, εκδόσεις Gutenberg, 2021). Ο συνετός Κολοκοτρώνης ποτέ δεν θέλησε την αιματοχυσία μεταξύ Ελλήνων.

Στην Εθνοσυνέλευση του Άστρους έλαβαν μέρος 150 εκπρόσωποι διαφόρων περιοχών του Ελληνισμού. Στις 13 Απριλίου ψηφίσθηκε το νέο Σύνταγμα και στις 18 Απριλίου έληξαν οι εργασίες. Η Συνέλευση κατήργησε τα προϋπάρχοντα τρία τοπικά σώματα, δηλαδή την Πελοποννησιακή Γερουσία, τον Οργανισμό της Δυτικής Χέρσου Ελλάδος (Μεσολόγγι) και τον Άρειο Πάγο της Ανατολικής Χέρσου Ελλάδος (Σάλωνα- Άμφισσα). Παρέμειναν τα δύο κεντρικά όργανα διοικήσεως, δηλαδή το Βουλευτικό και το Εκτελεστικό.

Στο Βουλευτικό, κάτι σαν τη σημερινή Βουλή, Πρόεδρος εξελέγη ο Υδραίος Ιωάννης Ορλάνδος και Αντιπρόεδρος ένας σπουδαίος κληρικός, ο Επίσκοπος Βρεσθένης Θεοδώρητος.

Στο Εκτελεστικό, δηλαδή στην Κυβέρνηση, Πρόεδρος ορίσθηκε ο Μανιάτης Πέτρος Μαυρομιχάλης. Η θέση του Αντιπροέδρου έμεινε κενή για να δοθεί στον Κολοκοτρώνη ή σε έναν εκπρόσωπο των Νήσων. Γενικός Γραμματέας ορίσθηκε ο Φαναριώτης Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος και μέλη ο Αχαιός Ανδρέας Ζαΐμης και ο επίσης Πελοποννήσιος Σωτήρης Χαραλάμπης. Τα Υπουργεία ανέλαβαν οι εξής Μινίστροι (Υπουργοί):

Εσωτερικών: Αρχιμ. Γρηγόριος Δικαίος (Παπαφλέσσας)

Οικονομίας: Αναγνώστης Σπηλιωτάκης (από τη Λακωνία)

Λατρείας (πρώην Θρησκείας): Επίσκοπος Ανδρούσης Ιωσήφ (έδρα του η σημερινή Μεσσήνη)

Αστυνομίας: Γεώργιος Αινιάν (εκπρόσωπος της Στερεάς Ελλάδος)

Πολέμου: Χριστόφορος Περραιβός (Σουλιώτης στην καταγωγή και γεννημένος στην Πιερία, μέλος της Φιλικής Εταιρείας)

Αναγνώστης Παπαγεωργίου (Πελοποννήσιος)

Διονύσιος Μούρτζινος (Μανιάτης)

Ναυτικών: Γεώργιος Κιβωτός (Υδραίος)

Ιωάννης Λαζάρου (Σπετσιώτης)

Ιωάννης Καλημέρης (Ψαριανός)

Δικαίου: Γεώργιος Βάρβογλης (από την Τρίπολη)

Επισημαίνω τη γεωγραφική κατανομή διότι, όπως προανέφερα, οι τοπικισμοί ήταν πολύ ισχυροί και διότι έπρεπε να εκπροσωπούνται με ισχυρή παρουσία- και δικαίως- τα τρία ναυτικά νησιά, δηλαδή ή Ύδρα, οι Σπέτσες και τα Ψαρά.

Οι αναφορές στην Εκκλησία και στην Ορθόδοξη Χριστιανική ταυτότητα των αγωνιζομένων είναι πολλές. Ο Σεβ. Μητροπολίτης Μάνης κ. Χρυσόστομος σε σχετικό άρθρο του με τίτλο «Η θεσμοθετημένη θέση της Εκκλησίας στα πρώτα Συνταγματικά κείμενα», στο περιοδικό ΑΚΤΙΝΕΣ του Ιουλίου- Αυγούστου 2017, επισημαίνει μεταξύ άλλων ότι το Σύνταγμα του Άστρους (Νόμος της Επιδαύρου) επαναλαμβάνει το Προοίμιο του πρώτου Συντάγματος, δηλαδή την επίκληση στην Αγία Τριάδα, η οποία θυμίζω, υπάρχει και ως Προοίμιο και στο ισχύον σήμερα Σύνταγμα της Ελλάδος. Επίσης επισημαίνει ότι παρέμεινε η αναφορά στους Νόμους των «Χριστιανών ημών Αυτοκρατόρων», δηλαδή ως δίκαιο στα δικαστήρια θα εφαρμοζόταν η νομοθεσία των Βυζαντινών Αυτοκρατόρων. Τον σεβασμό των Ελλήνων του 1823 στην Ορθοδοξία αποδεικνύει και το πρώτο κεφάλαιο του Συντάγματος, το οποίο επαναλαμβάνει τη δήλωση της Επιδαύρου ότι Επικρατούσα Θρησκεία είναι η της Ανατολικής Ορθοδόξου Εκκλησίας.

Εξ άλλου το Σύνταγμα της Β΄ Εθνοσυνελεύσεως ορίζει ως εξής τα στοιχεία του Έλληνα πολίτη: Έλληνες είναι όσοι κατοικούν στην Ελληνική Επικράτεια και πιστεύουν στον Χριστό. Επίσης Έλληνες είναι όσοι έλθουν «έξωθεν» (εκτός Ελληνικής Επικρατείας) εάν ομιλούν την Ελληνική γλώσσα και είναι Χριστιανοί και εάν ζητήσουν να πολιτογραφηθούν. Ο Σεβ. Μάνης κ. Χρυσόστομος στο ως άνω κείμενό του υπογραμμίζει και το άρθρο 8 του Συντάγματος του Άστρους, το οποίο κατοχυρώνει την ελευθερία του Τύπου, αλλά υπό τον όρο «Να μην γίνεται λόγος κατά της Χριστιανικής Θρησκείας». Βεβαίως  σημαντική πρόβλεψη υπέρ της Εκκλησίας είναι η διατήρηση ξεχωριστού Υπουργείου Λατρείας (η Επίδαυρος το ονόμαζε: της Θρησκείας).

Κατά τη λήξη των εργασιών, στις 18 Απριλίου, η εν Άστρει Β΄ Εθνική Συνέλευσις των Ελλήνων εξέδωσε διακήρυξη, με την οποία οι εκπρόσωποι των Ελλήνων δηλώνουν την απόφαση του Έθνους να αποκτήσει την ανεξαρτησία του από τον «άρπαγα Σουλτάνον και να απεξαρτισθώμεν Έθνος χωριστόν, αυτόνομον και ανεξάρτητον αναγνωριζόμενοι, διά την δόξαν της Αγίας ημών Πίστεως και την ευτυχίαν των ανθρώπων ή με τα όπλα εις τας χείρας όλοι, όλοι οι Έλληνες να καταβώμεν εις τάφους, αλλά Χριστιανοί και ελεύθεροι…». (Σαράντου Καργάκου, η Ελληνική Επανάστασις του 1821, Τόμος Γ΄, σελίδα 157, εκδόσεις Gutenberg, 2021).

Παρά τις επιμέρους διαφωνίες των επαναστατών η Εθνοσυνέλευση του Άστρους κατέδειξε την απόφαση του αγωνιζομένου Ελληνισμού να αποκτήσει την Ελευθερία του με κύρια πνευματικά εφόδια την Πίστη στον Θεό, την επίγνωση της διαχρονικής ιστορικής συνέχειας του Έθνους μας και την επιθυμία για μία δημοκρατική πορεία. Το Σύνταγμα της Β΄ Εθνοσυνελεύσεως αποτελεί μία σύνθεση της Ελληνορθόδοξης Παραδόσεως του λαού μας και ορισμένων θετικών στοιχείων, τα οποία ελήφθησαν επιλεκτικά από αντίστοιχα κείμενα ευρωπαϊκών κρατών.

arxon.gr

Πού αποβλέπει η επίσκεψη του Σι Τζινπίνγκ στη Μόσχα;

1

Τον Δεκέμβριο του 1949 ο Μάο Τσετούνγκ επισκέφθηκε την Μόσχα, για να αναζητήσει βοήθεια από την Σοβιετική Ένωση. H Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας (ΛΔΚ) είχε μόλις ιδρυθεί, μετά από έναν αιώνα αποσύνθεσης, εμφύλιου σπαραγμού και πολέμου εναντίον ξένων κατακτητών. Η Μόσχα είχε αναγνωρίσει το καθεστώς του Τσιανγκ Καϊ-Σεκ στην Ταϊβάν κι έβλεπε το Πεκίνο με καχυποψία, ως πιθανό ανταγωνιστή στην Άπω Ανατολή. Ο Στάλιν αντιμετώπισε τον Μάο ως επαίτη και τον ανάγκασε να περιμένει μέχρι τον Φεβρουάριο του 1950, όταν τελικά υπογράφηκε η πρώτη διμερής συνθήκη με όρους ταπεινωτικούς για την ΛΔΚ.

Έπειτα από 73 χρόνια, τα πράγματα είναι εκ διαμέτρου αντίθετα. H κινεζική οικονομία, δεύτερη μεγαλύτερη στον κόσμο, είναι εννιά φορές μεγαλύτερη από την ρωσική και η ψαλίδα συνεχώς ανοίγει. Η Μόσχα υποστηρίζει ανεπιφύλακτα το Πεκίνο στο θέμα της Ταϊβάν και ο Πούτιν βλέπει την τριήμερη επίσκεψη του Σι Τζινπίνγκ ως επιβεβαίωση της στρατηγικής εταιρικής σχέσης Ρωσίας-Κίνας. Η στήριξη του Πεκίνου αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία λίγες μόνο ημέρες μετά την έκδοση εντάλματος σύλληψης του Ρώσου προέδρου από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο.

Ασφαλή συμπεράσματα για τα αποτελέσματα αυτής της επίσκεψης μπορούν να εξαχθούν από το περιεχόμενο, αλλά και τον τόνο, των σινορωσικών συμφωνιών που αναμένεται να υπογραφούν εντός του τριημέρου. Ωστόσο, δεν είναι νωρίς να διατυπωθούν κάποιες υποθέσεις εργασίας ως προς τις επιδιώξεις και τις προσδοκίες των δύο πλευρών.

Επιδιώξεις της Ρωσίας

Στις 4 Φεβρουαρίου 2022, είκοσι μόλις ημέρες πριν την εισβολή στην Ουκρανία, το Πεκίνο και η Μόσχα διατυμπάνισαν σε κοινή δήλωση την «άνευ ορίων» συνεργασία τους. Ωστόσο, μετά την αποτυχία της αστραπιαίας «ειδικής επιχειρήσης» και την εντυπωσιακή δυτική συσπείρωση, η κινεζική ηγεσία αντιλαμβάνεται ότι η Ρωσία δεν είναι μόνο ατού (asset), αλλά και βάρος (liability). Έχει ανακοινωθεί ότι στην Μόσχα οι δύο ηγέτες θα υπογράψουν διακήρυξη για την έναρξη μιας νέας εποχής στις σινορωσικές σχέσεις κι έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον να δούμε αν θα παραμείνει η διατύπωση περί “άνευ ορίων” συμπόρευσης.

Είναι ολοφάνερο ότι με την επίσκεψη του Σι Τζινπίνγκ ο Πούτιν θέλει να καταδείξει πως δεν είναι πολιτικά απομονωμένος και έχει πανίσχυρους συμμάχους παρά την καταδίκη του στην Δύση και όλες τις κυρώσεις εις βάρος της Ρωσίας. Πολύ σημαντική είναι η οικονομική συνεργασία των δύο εταίρων, με το Πεκίνο να προσφέρει σωσίβιο στην Μόσχα εν μέσω των βαρύτατων δυτικών κυρώσεων. Η Κίνα έχει καταστεί ο μεγαλύτερος εισαγωγέας ρωσικών υδρογονανθράκων και το 2022 ο συνολικός όγκος των διμερών εμπορικών συναλλαγών εκτοξεύθηκε κατά 34%, ανερχόμενος στα 190 δισ. δολάρια.

Ως προς την παροχή στρατιωτικής βοήθειας, κάτι που έχει απόλυτη ανάγκη η ρωσική πολεμική μηχανή, εκτιμάται ότι η κινεζική ηγεσία θα παραμείνει επιφυλακτική σ’ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Το Πεκίνο γνωρίζει ότι οι δυτικές πρωτεύουσες παρακολουθούν πολύ προσεκτικά τις κινεζικές εξαγωγές προς την Ρωσία, κυρίως προϊόντα και τεχνολογίες που θα μπορούσαν να χρησιμεύσουν στις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις. Η Κίνα δεν μπορεί να αγνοήσει τον κίνδυνο να υποστεί δευτερογενείς κυρώσεις από την Δύση, με την οποία έχει πολύ μεγαλύτερες εμπορικές συναλλαγές απ’ό,τι με την Ρωσία – π.χ. 840 δισ. ευρώ με την ΕΕ και 690 δισ. δολάρια με τις ΗΠΑ το 2022.

Στόχοι της Κίνας

Εάν η Ρωσία χρειάζεται άμεση στήριξη για την διεξαγωγή του πολέμου στην Ουκρανία, η Κίνα θέτει ευρύτερους και μακροπρόθεσμους στόχους. Είναι σαφές ότι η εν πολλοίς επιδεικτική επίσκεψη του Σι Τζινπίνγκ στην Μόσχα στέλνει πολλαπλά μηνύματα προς το σύνολο της διεθνούς κοινότητας. Το σινορωσικό δίδυμο βρίσκεται στον πυρήνα της κινεζικής κοσμοθεωρίας για μια νέα διεθνή τάξη πραγμάτων, στον αντίποδα της Pax Americana. Ενώ το Πεκίνο το βολεύει μια αποδυναμωμένη Ρωσία ως ελάσσονα εταίρο, σε καμία περίπτωση δεν θα ήθελε να την δει ηττημένη κατά κράτος, πόσω μάλλον υπό κατάρρευση. Το βολεύει δε η παραμονή του Πούτιν στο Κρεμλίνο, καθώς το αυταρχικό στυλ του συνάδει με την απόλυτη εξουσία του Σι Τζινπίνγκ στην Κίνα.

Εξίσου σημαντικό είναι το μήνυμα που στέλνει η Κίνα σε σχέση με την Ταϊβάν. Στο θέμα αυτό οι θέσεις του Πεκίνου και της Μόσχας ταυτίζονται πλήρως και η επιβεβαίωση της σινορωσικής συμπόρευσης αποτελεί έμμεση προειδοποίηση προς όσους στηρίζουν την αυτοδιοικούμενη νήσο. Στο στόχαστρο της Κίνας βρίσκονται πρωτίστως οι ΗΠΑ, οι οποίες προσφέρουν προηγμένα οπλικά συστήματα στην Ταϊβάν και διατηρούν στενές επαφές με την ηγεσία της. Προς το παρόν, ο νέος πρόεδρος της αμερικανικής Γερουσίας Κέβιν Μακάρθυ έχει κάνει ένα βήμα πίσω και, αντί για δικό του ταξίδι στην Ταϊπέι, σχεδιάζεται επίσκεψη της προέδρου της Ταϊβάν Τσάι Ινγκ-Ουέν στις ΗΠΑ. Σημειώνεται, πάντως, ότι πληθαίνουν και οι επισκέψεις Ευρωπαίων αξιωματούχων στην Ταϊβάν. Αυτήν ακριβώς την εβδομάδα θα βρίσκεται στην αυτοδιοικούμενη νήσο η Γερμανίδα υπουργός παιδείας – η πρώτη επίσκεψη μέλους της γερμανικής κυβέρνησης τα τελευταία 26 χρόνια.

Σημαντικός στόχος της επίσκεψης του Σι Τζινπίνγκ στην Μόσχα είναι και η προώθηση της ειρηνευτικής πρωτοβουλίας του Πεκίνου σε σχέση με τον πόλεμο στην Ουκρανία. Πρόκειται για την πρόταση 12 σημείων που παρουσιάστηκε στις 24 Φεβρουαρίου, ένα χρόνο ακριβώς μετά την ρωσική εισβολή. Δεδομένων των γενικόλογων – και αντιφατικών – θέσεων που περιλαμβάνονται στο εν λόγω κείμενο, πολλοί δυτικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι η Κίνα ενδιαφέρεται περισσότερο να εμφανιστεί ως περιστερά της ειρήνης παρά να συμβάλει ουσιαστικά στην λήξη του πολέμου.

Ειρηνευτική πρωτοβουλία της Κίνας για τον πόλεμο στην Ουκρανία

Είναι σαφές ότι η Κίνα επιδιώκει να κεφαλαιοποιήσει την πρόσφατη επιτυχία της ως διαμεσολαβητή για την επαναπροσέγγιση μεταξύ του Ιράν και της Σαουδικής Αραβίας. Ωστόσο, αυτό κάθε άλλο παρά εγγυάται την επιτυχή έκβαση της κινεζικής ειρηνευτικής πρωτοβουλίας στην περίπτωση της Ουκρανίας. Η τυπική ουδετερότητα του Πεκίνου, κατ’ουσίαν ευμενής προς την Ρωσία, δεν τού επιτρέπει να εμφανιστεί ως αμερόληπτος διαμεσολαβητής (honest broker). Μετά την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, έχουν διεξαχθεί 29 επίσημες συναντήσεις και τηλεδιασκέψεις μεταξύ Κινέζων και Ρώσων αξιωματούχων, ενώ ο αντίστοιχος αριθμός μεταξύ Πεκίνου και Κιέβου είναι μόλις 5. Σημειώνεται ότι, ενώ τους τελευταίους δεκατρείς μήνες ο Σι Τζινπίνγκ έχει επικοινωνήσει με τον Πούτιν 9 φορές, δεν έχει μιλήσει ούτε μια φορά με τον Ουκρανό ομόλογό του.

Καθ’όλη την διάρκεια του πολέμου το Κίεβο τήρησε και εξακολουθεί να τηρεί προσεκτική στάση έναντι της Κίνας. O Ουκρανός πρόεδρος Ζελένσκι είναι υποχρεωμένος να διερευνήσει όλες τις δυνατότητες, προκειμένου να σταματήσει η καταστροφή της χώρας του και εναποθέτει ελπίδες – μεταξύ άλλων – και στην πίεση που μπορεί να ασκήσει η Κίνα στην Ρωσία. Εικάζεται πως ο Σι Τζινπίνγκ θα συμφωνήσει επιτέλους να συνομιλήσει με τον Ζελένσκι, αλλά ακόμη κι αν συμβεί αυτό, είναι προδήλως ασύμμετρες οι σχέσεις του Πεκίνου με την Μόσχα και το Κίεβο.

Είναι πολύ σημαντικό ότι ο Κινέζος πρόεδρος έχει εκφράσει τις διαφωνίες της χώρας του για την χρήση πυρηνικών όπλων και η Μόσχα πιθανότατα θα δεχθεί πίεση γι’αυτό το θέμα. Ωστόσο, δεν αναμένεται η κινεζική ειρηνευτική πρωτοβουλία να αποφέρει άλλα ουσιαστικά αποτελέσματα Π.χ. εκεχειρία χωρίς υποχώρηση των ρωσικών στρατευμάτων από τα καταληφθέντα ουκρανικά εδάφη θα ήταν πολύ πιο κοντά στις επιδιώξεις της Ρωσίας και δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή από την Ουκρανία. Στην καλύτερη περίπτωση, θα μπορούσε να σημειωθεί κάποια πρόοδος ως προς την επανεξαγωγή σιτηρών από την εμπόλεμη περιοχή, την ανταλλαγή αιχμαλώτων ή την διαμόρφωση ανθρωπιστικών διαδρόμων.

Το σκεπτικό της κινεζικής πρωτοβουλίας

Όλα αυτά δείχνουν ότι το Πεκίνο επιδιώκει κυρίως να προβάλει την εικόνα του ειρηνοποιού, σε αντιδιαστολή προς τις ΗΠΑ που ιστορικά έχουν εμπλακεί σε πολλές πολεμικές επιχειρήσεις ανά την υφήλιο. Στόχος της Κίνας δεν είναι τόσο πολύ η προώθηση της ειρήνης (peace-building) όσο η ενίσχυση των συμμαχιών της (block-building), με το βλέμμα στον «παγκόσμιο Νότο», αλλά και στην Ευρώπη, την οποία το Πεκίνο προσπαθεί να εξευμενίσει με την ειρηνευτική πρωτοβουλία του.

Τέλος, η Κίνα θέλει να έχει θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για το τέλος του πολέμου, όπως και κατά την συζήτηση για την συνολική αρχιτεκτονική ασφάλειας στην Ευρασία. Σε ό,τι αφορά την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας μετά το τέλος των εχθροπραξιών, το Πεκίνο μπορεί να κινητοποιήσει κινεζικές κατασκευαστικές επιχειρήσεις, αλλά πιθανότατα δεν θα είναι σε θέση να προσφέρει αξιόλογη χρηματοδότηση, ούτε καν υπό την μορφή δανείων. Οι κρατικές τράπεζες που μέχρι πρότινος ήταν δραστήριες κατά μήκος του νέου Δρόμου του Μεταξιού έχουν πάρει εντολή να στηρίξουν κατά προτεραιότητα έργα υποδομής και τον χειμαζόμενο τομέα των ακινήτων εντός της ίδιας της Κίνας. Αλλά προς το παρόν προέχει το τέλος του πολέμου και το Πεκίνο καλείται να αποδείξει αν πράγματι μπορεί να λειτουργήσει ως ειρηνοποιός στην Ουκρανία.

* Ο Πλάμεν Τόντσεφ είναι Επικεφαλής του Τμήματος Ασιατικών Σπουδών, Ινστιτούτο Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων.

liberal.gr

Οι επικίνδυνες συναναστροφές: H αιωνόβια γερμανοκρατούμενη Ελλάδα

6

 

Πρέπει να είναι πάνω από εκατό χρόνια που η Ελλάδα βρίσκεται – και δεν μπορεί ή δεν θέλει να βγει – και γυρίζει μέσα στη τροχιά της Γερμανίας, εν μέρει πολιτικά, σχεδόν ολοκληρωτικά όμως οικονομικά. Στην ουσία η ελληνική οικονομική ύπαρξη εξαρτάται, ως προς την εξέλιξή της, κατά έναν πολύ μεγάλο βαθμό από τις σχέσεις με την Γερμανία, οπωσδήποτε ο πρώτος και σημαντικότερος οικονομικός partner της Ελλάδας. Όπως και να ‘ναι, πάντως, γενικά ένα είναι το βασικό κρατούμενο, όσο και να μην θέλουμε να το παραδεχθούμε: οι σχέσεις Ελλάδας-Γερμανίας είναι σχέσεις υφισταμένου προς προϊστάμενο. Άλλωστε ακριβώς όπως οι σχέσεις μεταξύ Ελλάδας και ΗΠΑ, με μια διαφορά ωστόσο: με την Γερμανία είναι πολιτικο-οικονομικές, ενώ με τις ΗΠΑ είναι πολιτικο-στρατιωτικές. Αμφότερες όμως απαντούν κυρίως στα στρατηγικά συμφέροντα αντίστοιχα της Γερμανίας και των ΗΠΑ, τα ελληνικά συμφέροντα γι’ αυτές τις δύο χώρες όντας απολύτως δευτερεύοντα αν όχι πολλές φορές και τριτεύοντα.

Η ηττημένη στα όπλα απ’ την Ελλάδα Γερμανία κατάκτησε την Ελλάδα αναίμακτα στην οικονομία – μια νίκη που όλο και παρατείνεται στο χρόνο εμπλέκοντας σίγουρα – αυτά κατά κανόνα πάνε πάντα μαζί – και τον πολιτικό τομέα. Επ’ αυτού άλλωστε να μη ξεχνάμε και την μακροχρόνια προπαντός άκρως προσωπική με γλωσσικές και πολιτιστικές καταβολές σχέση πολλών Ελλήνων κυβερνώντων (επί βασιλείας και επί δημοκρατίας) με όλο το γερμανικό εξουσιαστικό κατεστημένο γενικά, μα σχέση από τις βλαβερότερες για τα ελληνικά συμφέροντα.

Αλλά για τους Γερμανούς δεν αρκεί η οικονομία για να «πατάξουν» την Ελλάδα: τους χρειάζεται κάτι βαθύτερο και εξοντωτικότερο: η ιστορία!

Πολύ λοιπόν, πάρα πολύ πρέπει να προσέξουμε αυτή την έντονη  προσπάθεια τους (που εξελίσσεται από το 2020) να αλλοιώσουν ούτε λίγο ούτε πολύ την ίδια την ελληνική σύγχρονη ιστορία με την εισαγωγή, μέσω προγραμμάτων και think tanks και με την πλήρη έγκριση(!) των αρμοδίων ελληνικών αρχών, μέσα στα ελληνικά σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης για την διαμόρφωση στην ελληνική σπουδάζουσα νεολαία, αλλά και στους διδάσκοντες, μιας τελείως διαστρεβλωμένης έννοιας της ιστορικής πραγματικότητας σχετικά με τα χρόνια της Κατοχής, μια καθεαυτού πλύση εγκεφάλου των Ελλήνων μαθητών και εκπαιδευτικών με σκοπό την αποξένωσή τους  και τελικά  απώλεια, υπέρ των γερμανικών «δεδομένων», της σχέσης τους με την αληθινή ιστορική μνήμη των γεγονότων εκείνης της εποχής και την παγίδευσή τους μέσα σε ένα θολό τοπίο αυθαίρετων κατοχικών σεναρίων κα ανιστόρητων ανθελληνικών παραδοχών.

Η νεολαία είναι όπως ξέρουμε το μέλλον της κάθε χώρας, και της Ελλάδας, και είναι ακριβώς ετούτη τη  νεολαία και μέλλον που η Γερμανία ύπουλα επιχειρεί να χτυπήσει με την επιβολή αυτής της ψευδεπίγραφης «εκπαιδευτικής πλατφόρμας» της, ένας αληθινός δούρειος ίππος, ώστε να εμπεδωθεί σε μια ολόκληρη γενιά «Ελλήνων γερμανικής ιστορικής έμπνευσης και συνείδησης» – το πιο καταστροφικό σχέδιο άλωσης του σύγχρονου Ελληνισμού!

Είναι το πρόγραμμα «MOG/Μνήμες από την Κατοχή στην Ελλάδα» που χρηματοδοτείται από το γερμανικό ΥΠΕΞ, συντονίζεται από την Γερμανική Σχολή Αθηνών, προωθείται από το «Ελληνογερμανικό Ίδρυμα Νεολαίας» και προπαντός ξεδιάντροπα και εγκληματικά «συνδιαχειρίζεται από το Πανεπιστήμιο Αθηνών σε συνεργασία με το Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου.

   Μια τρομερή γερμανική επέμβαση από παντού!

Σημειωτέον ότι στην όλη επιχείρηση οικονομικού, πολιτιστικού και πολιτισμικού χαντακώματος της Ελλάδας παίρνουν μέρος και άλλοι γερμανικοί εξειδικευμένοι φορείς «κοινωνικής επιρροής» όπως η «Ελληνογερμανική Συνέλευση» και το «Ταμείο για το Μέλλον» (ακριβώς: για το γερμανικό νεολαίο μέλλον της Ελλάδας!) με την όχι και τόσο πολύ κρυμμένη διάθεση και προοπτική, μέσω της λεγόμενης «διαχείρισης μνήμης»,  να ευοδωθεί η λήθη για την γερμανική θηριωδία στη Κατοχή, η εξίσωση μεταξύ Γερμανών θυτών και Ελλήνων θυμάτων, επιτιθέμενων και αμυνόμενων, και σε τελευταία ανάλυση  η ματαίωση των διεκδικήσεων των γερμανικών πολεμικών οφειλών, μια άλλη επαναφορά στην οικονομία σε βάρος της Ελλάδας.

Το πιο εξοργιστικό και απαράδεκτο είναι ότι το πρόγραμμα  «επιμόρφωσης» MOG έχει την γερμανική απαίτηση (την οποία φαίνεται πως η ελληνική εκπαιδευτική ηγεσία δέχτηκε!) οι Έλληνες μαθητές/εκπαιδευτικοί να μάθουν την, κατά γερμανικό ευαγγέλιο,  «σύγχρονη οπτική της Ιστορίας» με το σκεπτικό ότι τα ελληνικά σχολεία και βιβλία  δεν διαθέτουν «κριτική σκέψη» λόγω «παρωχημένων εθνοκεντρικών απόψεων» που δεν επιτρέπουν – λένε οι πονηροί Γερμανοί – στους μαθητές/εκπαιδευτικούς να «κατανοήσουν την άλλη πλευρά»!

Στη ουσία οι Γερμανοί θέλουν οι Έλληνες να «κατανοήσουν» τα τρομακτικά φονικά γερμανικά εγκλήματα εναντίον του ελληνικού λαού, τις απερίγραπτες καταστροφές και ληστείες ελληνικών αγαθών παντός είδους, την κλοπή τεραστίων χρηματικών ποσών και τιμαλφών, την διάλυση κάθε κοινωνικού ιστού, την ληστεία με το υποχρεωτικό Κατοχικό Δάνειο και την άρνηση αναγνώρισης των γερμανικών επανορθώσεων.

Και ακόμη πιο εξοργιστική είναι η απαξίωση της ελληνικής παιδείας. Άκρως προσβλητικά οι Γερμανοί εξουσιαστές έρχονται για να υποδείξουν στους Έλληνες τον «τρόπο που πρέπει να διδάσκεται στα ελληνικά σχολεία η Γερμανική Κατοχή»!!

Αδιανόητο για οποιαδήποτε χώρα, δεχούμενο στην Ελλάδα1. Είναι δυνατόν;

Μετά απ’ όλα αυτά και όσο καλοπροαίρετοι μπορούμε να είμαστε, το να λέμε ότι για την Ελλάδα είναι μια πραγματική συμφορά να ταλανίζεται μέσα στα γρανάζια της παντοιοτρόπως γερμανικής παρουσίας είναι ατυχώς η πιο συγκλονιστική αλήθεια την οποία δεν ξέρουμε πόσοι Έλληνες κατανοούν επαρκώς και δεν εξανίστανται.

Ας ανατρέξουμε όμως τον χρόνο. Δεν θα είναι καθόλου δύσκολο να παρατηρήσουμε πώς αναφορικά με την Ελλάδα οι Γερμανοί παραμένουν πάντα οι ίδιοι, ειδικά από το 1914 έως σήμερα είναι πάντα οι ίδιοι:  μέσα στο γονιδίωμά τους έχει εγκατασταθεί η θα λέγαμε «κυτταρική» έχθρα προς τους  Έλληνες, γονιδιακά πλέον είναι η ίδια ράτσα που ακατάπαυστα προσπαθεί με χίλιους τρόπους να εξοντώσει τους Έλληνες, να διαλύσει κυριολεκτικά την Ελλάδα.

Αν μπορούσαν να περιορίσουν την Ελλάδα στα σύνορα της Θεσσαλίας του 19ου αιώνα, και ακόμη πιο κάτω, θα το έκαναν και αύριο κιόλας!

Πρέπει να υπάρχει στα γερμανικά γονίδια ένα ειδικό στέλεχος «εντεταλμένο» για την ελληνική εκμηδένιση ει δυνατόν, το οποίο πρόσκαιρα, κάθε καλοκαίρι,  καμουφλάρεται στην ανεμελιά των «τουριστικών χαρών» και της καλοπέρασης των Γερμανών στην θερινή αποικία Ελλάδα, με τις θάλασσες, τις πλαζ, τον ήλιο και τα σουβλάκια που τόσο αρέσουν στους ψυχρούς κι ανάποδους βόρειους Τεύτονες.

Ιστορικά γνωρίζουμε καλά πως ο γερμανικός στρατός έχει υποφέρει τα πάνδεινα εξαιτίας της αντίστασης των Ελλήνων κατά όλη τη διάρκεια των 3½ χρόνων κατοχής. Υπέφερε όσο κανένας άλλος γερμανικός στρατός κατοχής σε άλλη χώρα.

Γι’ αυτό άλλωστε και η αντίδραση καταστολής του υπήρξε τότε η πιο βάναυση, αιματηρή και ανελέητη στην Ελλάδα: ό, τι έκαναν οι Γερμανοί στην Ελλάδα τα χρόνια της κατοχής τους δεν το έκαναν σε καμία άλλη χώρα της Ευρώπης, εκτός από την Σοβιετική Ένωση, σε αγριότητα μπορεί να συγκριθεί μόνο με εκείνο που έκαναν στην Σοβιετική Ένωση.

Ελλάδα και Σοβιετική Ένωση υπήρξαν, προς αιώνια δόξα τους, οι δυο χώρες που πιο σθεναρά αντιστάθηκαν στους Γερμανούς προξενώντας τους αναλογικά και τις μεγαλύτερες απώλειες, γι’ αυτό και το «πλήρωσαν» με πολύ περισσότερο αίμα, πόνο, θάνατο και καταστροφές.

Στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο δυο λαούς σαν έθνος οι Γερμανοί θέλησαν να μειώσουν και να ταπεινώσουν: τον ελληνικό κα τον ρωσικό-σοβιετικό! Ένα μίσος αβυσσαλέο αντίστοιχο με τις απώλειες που υπέστησαν στις δυο χώρες.

Το μίσος των Γερμανών για τους Έλληνες έμεινε, ακόμη και τώρα, μεταλλαγμένο, κάπως, με διαφορετικό ιδεολογικό προσανατολισμό και πρόσημο, αλλά με αναλλοίωτο ρατσιστικό δογματισμό και αναλλοίωτη εθνικιστική απέχθεια, έθνος προς έθνος, στην πολιτική και στην οικονομία, όσο κι αν στα λόγια προσπαθούν να δείξουν το αντίθετο μη κατορθώνοντας ωστόσο αυτά να κρύψουν το άσβεστο αίσθημα υποτίμησης για ο, τι είναι ελληνικό.

Αποκλείεται παντελώς τα ελληνικά χτυπήματα στους Γερμανούς στρατιωτικούς τα χρόνια 1941-1944 να μην «πέρασαν» όχι μόνο στην συλλογική συνείδηση εκείνων  που τα δέχθηκαν, αλλά και μέσω εκείνων στην συνείδηση των επόμενων συγγενών/απογόνων των και μεθεπόμενων γενιών,  και εκτενέστερα στα μάζες του λαού στη Γερμανία

και αποκλείεται να μην έχουν σωματοποιηθεί τόσα χρόνια, να μην έχουν «γονιδιοποιηθεί» μέσα στον συνεχή αναστοχασμό των απωλειών απ’ την αντίσταση των Ελλήνων στους υποσυνείδητους μεταδοτικούς  λαβυρίνθους της συλλογικής μνήμης τους

– μια ελληνική αντίδραση που οι Γερμανοί ποτέ δεν περίμεναν και η έκπληξή τους υπήρξε απολύτως βασανιστική, τόσο βασανιστική όσο εκδικητική έγινε μετά προς τους τολμητίες Έλληνες και «τιμωρητική» για το «θράσος» τους να αμφισβητήσουν τον… ανίκητο Γερμανό!

Απ’ τον πόλεμο γονιδιακά το μίσος πέρασε στην ειρήνη, απ’ τους πολεμιστές τους και τις οικογένειες επόμενων γενιών πέρασαν υπογείως, ψυχολογικά ανεπαίσθητα σε μια συνεχή συλλογική μνήμη απ’ τον ιδιωτικό στον δημόσιο και διεθνή τομέα σχέσεων, κι αυτοί Γερμανοί πολεμιστές, άλλου είδους και με άλλα μέσα, πάντα ωστόσο σε μια προσπάθεια «να το πληρώσουν» οι «κακοί αυτοί Έλληνες» που μας έκαναν τόσες ζημιές. Για να μάθουν.

Και πολύ πιθανόν η σημερινή έλλειψη οποιασδήποτε αντίστασης των Ελλήνων πολιτικών στις γερμανικές αξιώσεις και επιβολές να δημιουργεί στους Γερμανούς μια τονωτική ιδέα αγαλλίασης, αντεκδίκησης και αποζημίωσης ικανοποιώντας το θυμικό τους.

Πάντως, δεν το λέμε εμείς, αλλά η Ιστορία: στα τελευταία 100 χρόνια, παντού όπου υπήρξαν θάνατοι και καταστροφές Ελλήνων, οδηγοί και αρωγοί σε αυτούς τους θανάτους κα καταστροφές ήταν πάντα οι Γερμανοί!!

Και τότε, ω ποια άλλη σύμπτωση! Ήταν πάντα Γερμανοί μαζί με Τούρκους! Γερμανία και Τουρκία, το τέλειο εγκληματικό δίδυμο θανάτου και συμφοράς. Όπως λέει ο λαός: «γύρισε ο τέντζερης και βρήκε το καπάκι» ή όπως λένε οι Γάλλοι: «qui se ressemble s’assemble».

Η ίδια ιστορία από το 1832 έως σήμερα επαναλαμβάνεται και οι Έλληνες ακόμη να το καταλάβουν. Συνεχίζουν να κάνουν τα ίδια θανατηφόρα σφάλματα με τους Γερμανούς. Συνεχίζουν να τους εμπιστεύονται. Συνεχίζουν να τους «ακούνε». Συνεχίζουν να υπάγονται απ’ αυτούς. Είναι βλακεία ή κάτι άλλο;

Μετά απ’ τον Βενιζέλο, τα πάντα στην Ελλάδα υπήρξαν «γερμανοκίνητα»! γερμανόφιλη η κυβέρνηση, γερμανοθρεμμένος ο βασιλιάς Κωνσταντίνος, γερμανο-εμπνευσμένη η κυβερνητική πολιτική, γερμανική επιτελική εμπλοκή στα τουρκικά μέτωπα: ένα τετράπτυχο άκρως δηλητηριώδες και θανάσιμο για την Ελλάδα.

Φτάνοντας ως το μοιραίο 1922, πιστεύουμε πως εξαιρετικά λανθασμένα υπήρξαν τα ελληνικά σχέδια για την μικρασιατική εκστρατεία του 1919, πολύ πιθανόν με υποκίνηση των «φίλων» Γερμανών και του βασιλιά, μια αδιανόητη πολιτική απόφαση και στρατιωτική ενέργεια, χωρίς καμία συγκεκριμένη, ωφέλιμη δικαιολογία/κίνητρο.

Ίσως και να ήταν μια γερμανική παγίδα στην οποία έπεσαν οι Έλληνες κυβερνώντες διότι δεν μπορεί οι Γερμανοί να μην υπολόγιζαν τις εξελίξεις σε βάθος χρόνου: η ελληνική «ανυπακοή» στις αποφάσεις των Σεβρών και στις εντολές των τότε συμμάχων, η προώθηση του ελληνικού στρατού πολύ πέραν των εδαφικών ορίων μέσα στα οποία έπρεπε να μένει περιορισμένος, η δυσφορία και ο θυμός των έως τότε συμμάχων των Ελλήνων και η αλλαγή πλεύσης των υπέρ των  εχθρών Τούρκων, η απροσδόκητη υποστήριξη της νεοσύστατης κομμουνιστικής Ρωσίας στο «εθνικό πρόγραμμα» του Κεμάλ Ατατούρκ, όλα αυτά υπήρξαν κατά κάποιο τρόπο μια νίκη των Γερμανών επί της Ελλάδας μετά που με την άπλετη βοήθειά τους οι Τούρκοι είχαν διαλύσει πρώτα το αρμένικο και μετά το ελληνο-ποντιακό στοιχείο στα τουρκικά εδάφη. Δεν έμενε παρά το ελληνικό που έπρεπε να ξεριζωθεί.

Πάντως, παρενθετικά, δεν μπορούμε εκ των υστέρων να υποθέσουε τι θα έκανε η Ελλάδα εάν έμενε πιστή στους όρους των Σεβρών και είχε ανάγκη από, όπως λένε, ένα στρατιωτικό σώμα 600.000 ανδρών για να τιθασεύσει το τοπικό στοιχείο σε όλο τον χώρο της ελληνικής δικαιοδοσίας και να εξασφαλίσει την αναγκαία τάξη.

Έναν αιώνα μετά,  το 2022, τα λόγια ενός αξιόλογου  Έλληνα αρθρογράφου, του Κώστα Γρίβα, αν θυμόμαστε καλά, «Οι Γερμανοί δυστυχώς δεν είναι φίλοι μας», ενισχύουν την έκπληξη μας για αυτό το είδος «άγνοιας» που διαχρονικά φανερώνουν οι Έλληνες: μα καλά, είναι ήδη πάνω από 100 χρόνια που οι Γερμανοί δεν είναι φίλοι, συγγνώμη, ειλικρινά, τώρα το αντιληφθήκαμε;!

Υποθέτουμε πως ο ελληνικός λαός το ξέρει καλά γιατί πολλαπλώς το έζησε και το ζει στο πετσί του, αλλά αφού το ξέρει γιατί «ξεχνιέται» και σε κάθε εκλογική αναμέτρηση εκλέγει φιλογερμανούς κυβερνώντες (και ξέρει πολύ καλά πως είναι φιλογερμανοί!) ή ενεργά επιρρεπείς στις γερμανικές πιέσεις; Δεν πληροφορείται;

Ακόμη ζητούν «δικαιοσύνη» τα τραγικά νπολιτικά golpe εις βάρος της Ελλάδας από το 1997 και μετά έως σήμερα από γερμανοθρεμμένους κυβερνήτες και εξουσιαστές εξαιτίας των οποίων η Ελλάδα και οι Έλληνες βαρύτατα υποφέρουν.

   Τόση παράνοια όλη αυτή η «συμπεριφορά»!

1) Σχετικά βλ. Γ. Χαρβαλιά, Μια επιχείρηση εκμαυλισμού συνειδήσεων: ξεπλύνοντας τις αναμνήσεις από την Κατοχή της Ελλάδας από τους Γερμανούς ναζί, www.HellasJournal.gr 12.3.2023 και προπαντός https://professors-phds.com της Intermational Hellenic Association, 6.3.2021.

Επ’ αυτού διαβάσαμε πως κυκλοφόρησε το βιβλίο του Γ. Χαρβαλιά Γιαβόλ! Αίμα, Λήθη και Υποτέλεια – Η Άγνωστη Ελληνογερμανική Ιστορία, εκδ. ΠΕΔΙΟ.

infognomonpolitics.gr

Ζηλιασκόπουλος: Ο μάνατζερ που “ανέστησε” τον ΟΣΕ αποκαλύπτει- Οι ρεμούλες και οι λαμογιές που κατέστρεψαν το ελληνικό τρένο

6

Ο πρώην πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της ΤΡΑΙΝΟΣΕ, Θανάσης Ζηλιασκόπουλος, μιλάει στο ΤheTOC για το χάος που επικρατεί στον ελληνικό σιδηρόδρομο

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΑΚΗΣ

Ο Θανάσης Ζηλιασκόπουλος υπήρξε πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της ΤΡΑΙΝΟΣΕ από το 2010 έως και το 2015. Πήρε τη θέση με το βιογραφικό του, μέσω του Opengov, επί Γιώργου Παπανδρέου.

Το όνομά του ήρθε ξανά στην επικαιρότητα όταν προτάθηκε από τον νέο υπουργό Μεταφορών Γιώργο Γεραπετρίτη, για μέλος της επιτροπής που θα διερευνούσε τις συνθήκες του δυστυχήματος στα Τέμπη. Η επίθεση που εισέπραξε- κυρίως από τον ΣΥΡΙΖΑ- τον ανάγκασε να παραιτηθεί πριν καν αναλάβει.

Ακολουθεί η συνέντευξη:

Κύριε καθηγητά, να πάρουμε το κουβάρι της ιστορίας από την αρχή, από την πρώτη μέρα που μπήκατε στην ΤΡΑΙΝΟΣΕ για να τη διοικήσετε, πίσω στο 2010.

Όταν επιλέχθηκα με βάση το βιογραφικό μου, ξόδεψα 2-3 μήνες αναλύοντας την κατάσταση. Όμως ο λόγος που τελικά ανέλαβα τη θέση ήταν γιατί έβλεπα μια προοπτική. Είχε ήδη δοθεί το λιμάνι του Πειραιά στην Cosco και ήξερα τι σημαίνει αυτό για τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες.

Ονειρευόμουν ότι μπορεί να γίνει γραμμή μέχρι το λιμάνι και η Ελλάδα να γίνει κόμβος για τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες. Αυτή ήταν η πρόκληση, αλλά αρχικά δεν το είπα σε κάποιον γιατί θα με θεωρούσαν τρελό. Όμως αυτός ήταν ο λόγος που πήγα.

Την πρώτη μέρα που πήγα θυμάμαι αυτό που μου είπε ο διευθύνων σύμβουλος που αντικαθιστούσα. Ήταν Απρίλιος του 2010 και μου είχε πει: “Μην ανησυχείς καθόλου, έχουμε να πληρώσουμε μισθοδοσία μέχρι τον Ιούνιο όποτε είσαι τυχερός”. Μάλιστα ήταν παρά πολύ χαρούμενος όταν μου το είπε, αλλά εμένα με έπιασε κρύος ιδρώτας.

Ένα από τα πρώτα τηλεφωνήματα που δέχτηκα ήταν από τον φίλο μου, βουλευτή τότε, Γιώργο Φλωρίδη, που μου είπε: “Ετοιμάσου να συνδιοικήσεις με έναν εργάτη γραμμής”. Και αυτό που μου είπε το συνειδητοποίησα παρά πολύ γρήγορα.

Διότι ήρθε στο γραφείο μου ο πρόεδρος της ομοσπονδίας των συνδικαλιστών για να μου δείξει ότι έχει πολύ καλή επαφή με τον υπουργό, λέγοντάς μου ότι αυτά που θα συζητάμε τώρα μαζί, τα έχει ήδη συζητήσει με τον υπουργό. Φυσικά δε μου είπε “εγώ θα σου επιβάλλω κι εσύ θα υπογράφεις”, διότι εάν είχε συμβεί κάτι τέτοιο θα είχα φύγει. Όμως ήθελε να μου δείξει τη στενή σχέση συνδικαλιστικής και πολιτικής εξουσίας.

Αυτή ήταν η πρώτη ψυχρολουσία. Πρέπει να σας πω, όμως, ότι δεν έχω κακή εμπειρία από τους συνδικαλιστές. Τους περισσότερους τους θεωρούσα χρήσιμους, γιατί μπορούσα να συνομιλώ με τους εργαζόμενους. Υπέγραψα τρεις συλλογικές διαπραγματεύσεις μαζί τους. Όμως υπήρχαν και κάποιοι που θεωρούσαν ότι μπορούν να αξιοποιήσουν την πολιτική δύναμη που είχαν. Πολιτικοί και συνδικαλιστές λίγο-πολύ την ίδια δουλειά κάνουν, ψήφους μαζεύουν και είναι ο ένας απαραίτητος στον άλλον.

Κάθεστε λοιπόν στο γραφείο σας, έρχεται ένας συνδικαλιστής και σας λέει “εγώ είμαι του υπουργού” κι εσείς από την άλλη έχετε να πληρώσετε μισθοδοσία μόνο για δυο μήνες, τι κάνετε;

Έτσι όπως το λέτε ήταν και ταυτόχρονα είχα και μία τρόικα πάνω απ’ το κεφάλι μου με τον Πολ Τόμσεν να θέλει να κλείσει εντελώς τον ΟΣΕ και ένα σχέδιο εξυγίανσης του οργανισμού σε εξέλιξη. Ζήτησα τα οικονομικά της εταιρείας. Και άρχισα την προσπάθειά μου. Κατ’ αρχήν έπρεπε να περικόψω δρομολόγια που δεν είχαν καμιά πιθανότητα να γίνουν κερδοφόρα.

Οι περικοπές και τα δρομολόγια με 2 επιβάτες

Ζηλιασκόπουλος: Ο μάνατζερ που "ανέστησε" τον ΟΣΕ αποκαλύπτει- Οι ρεμούλες και οι λαμογιές που κατέστρεψαν το ελληνικό τρένο

Όταν αναλάβατε εσείς συνολικά πόσο κόστιζε ο ΟΣΕ;

Συνολικά κόστιζε 1 δισ. ευρώ τον χρόνο. Ήταν δύο εταιρείες τότε, ΟΣΕ και ΤΡΑΙΝΟΣΕ.

Και η συμφωνία με τους δανειστές τι προέβλεπε;

Το κόστος να πάει στο μηδέν, δηλαδή έπρεπε να ισοσκελίσουμε τα βιβλία μας, να μην είναι καθόλου ελλειμματικός. Η δική μου εταιρία η ΤΡΑΙΝΟΣΕ είχε έξοδα περίπου 340 εκατ. και έσοδα 100 εκατ. 70 εκατ. από επιβατικές μεταφορές και 30 εκατ. από εμπορικές μεταφορές.

Τα υπόλοιπα κόστη αφορούσαν τον ΟΣΕ. Εμείς ξεκαθαρίσαμε από πού προέρχονται όλα αυτά τα κόστη. Ενα κομμάτι ήταν από την κοινωνική πολιτική που έκανε η κυβέρνηση σε βάρος του ΟΣΕ για πολλά χρόνια χωρίς να την ενδιαφέρουν οι συνέπειες.

Ποσά λεφτά ξοδεύτηκαν για τον σιδηρόδρομο συνολικά από τη δεκαετία του ’80 που αρχίζουν και οι κοινοτικές επιδοτήσεις;

Μαζί με τα έργα υποδομής κοντά στα 15 δισ. ευρώ.

Και αν αυτά τα χρήματα είχαν δαπανηθεί σωστά;

Θα είχαμε έναν από τους καλύτερους σιδηροδρόμους στην Ευρώπη. Και δεν χρειάζονταν καν τόσα χρήματα γιατί η Ελλάδα είναι μικρή χώρα.

Πρέπει λοιπόν να κόψετε 340 εκατομμύρια από την ΤΡΑΙΝΟΣΕ. Από πού ξεκινάτε να κόβετε;

Το πρώτο πράγμα ήταν τα δρομολόγια, για να μειωθούν τα έξοδα. Έφευγε ένα τρένο στην Καλαμάτα με δύο επιβάτες μέσα. Όλη η Πελοπόννησος ήταν έτσι. Αυτά κοπήκανε, ήταν η πρώτη κίνηση. Κόψαμε σχεδόν το 60% των δρομολογίων.

Ταυτόχρονα κόβοντας αυτά τα δρομολόγια είχαμε και το προσωπικό που χρειαζόμασταν για τις υπηρεσίες που παρείχε. Σταματώντας λοιπόν τα δρομολόγια, κόψαμε και το 40% του προσωπικού που δεν χρειαζόταν πλέον.

Συνολικά το προσωπικό του ΟΣΕ πόσο ήταν όταν αναλάβατε;

Ήταν 7.000 εργαζόμενοι σε ΟΣΕ και ΤΡΑΙΝΟΣΕ μαζί. Πάρα πολλοί για αυτά που έκανε τη δεδομένη στιγμή ο ΟΣΕ. Παλαιότερα αυτοί οι εργαζόμενοι προβλέπονταν γιατί έκαναν συντήρηση εκ των έσω, υπήρχαν ομάδες που πήγαιναν και συντηρούσαν το τρένο συνολικά.

Όταν πήγα εγώ όμως, όλα αυτά τα έδιναν έξω σε εργολαβίες. Και εκεί γινόταν το παράδοξο. Για πολλές από αυτές τις εργολαβίες, προσλαμβάνονταν άτομα που δούλευαν στον ΟΣΕ για έναν δεύτερο μισθό.

Δηλαδή πώς γινόταν η δουλειά;

Ένας εργολάβος παραδείγματος χάρη έπαιρνε μια δουλειά συντήρησης γραμμών. Εκεί σε συνεννόηση με τους συνδικαλιστές και τη διοίκηση, ο εργολάβος ήθελε 50 άτομα για να κάνει τη δουλειά. Είχε τα μηχανήματα ή τα νοίκιαζε από τον ΟΣΕ και μετά έπαιρνε το προσωπικό του ΟΣΕ το οποίο το πρωί δούλευε στον ΟΣΕ και το βράδυ δούλευε στον εργολάβο.

Παρανόμως όλο αυτό;

Ναι αυτό γινόταν παράνομα.

Πόσες τέτοιες εργολαβίες κόψατε;

Εγώ δεν είχα πολλές, τις περισσότερες τις είχε ο ΟΣΕ. Εγώ παραδείγματος χάριν έκοψα την εργολαβία του τηλεφωνικού κέντρου. Ενάμιση εκατομμύριο ευρώ το χρόνο.

Την είχε μία γνωστή εταιρεία που είχε και πενταψήφια νούμερα. Έδινε υπηρεσίες πληροφόρησης του κοινού για τα δρομολόγια του τρένου και την πληρώναμε ενάμιση εκατομμύριο το χρόνο.

Όταν ανέλαβα εγώ, ζήτησα να μου εξηγήσουν γιατί είναι τόσα πολλά χρήματα και μου έφεραν μια μισθοδοσία 200 υπάλληλων οι οποίοι πληρώνονταν γι’ αυτό.

Με τους υπολογισμούς που έκανα ήταν αδύνατο όλοι αυτοί οι άνθρωποι να απαντούσαν στα τηλέφωνα του ΟΣΕ. Προφανώς έκανα και όλα τα υπόλοιπα της συγκεκριμένης εταιρείας στα πενταψήφια. Οπότε τους είπα, “σας ευχαριστώ πολύ δεν θέλω άλλο τις υπηρεσίες σας”. Πήρα με 60.000 ευρώ ένα τηλεφωνικό κέντρο, κατέβασα και 10 υπαλλήλους εισιτηριοδότες αντί να τους μετατάξω και τους έβαλα στο τηλεφωνικό κέντρο. Ετσι μου βγήκε τζάμπα από ενάμιση εκατομμύριο το χρόνο που κόστιζε πριν.

Ομως υπέστην μεγάλη πίεση όταν το έκανα. Υπήρχαν δημοσιεύματα στις εφημερίδες ότι παίρνουμε τηλέφωνο στον ΟΣΕ και δεν το σηκώνει κανείς, δεν είναι υπηρεσίες αυτές, είναι αγενέστατοι οι υπάλληλοι και λοιπά. Σκόπιμα δημοσιεύματα. Υπήρχαν και πολιτικές πιέσεις του στυλ, “τι το πειράζεις τώρα αυτό; Αφού δεν μπορεί να την κάνει ο ΟΣΕ τη δουλειά ας τη δώσουμε έξω”.

Αλλά τέτοια τζάμπα κόστη που μειώσατε;

Υπήρχε μία σύμβαση βαλτωμένη από το 2006 για να φτιαχτεί το ηλεκτρονικό εισιτήριο στην ΤΡΑΙΝΟΣΕ, να μπορείς να αγοράσεις μέσω internet το εισιτήριο. Μέχρι και το 2010 που πήγα εγώ, έπρεπε να πας στον Σταθμό Λαρίσης για να αγοράσεις το εισιτήριο.

Αυτή η σύμβαση ήταν για οκτώμισι εκατομμύρια, όμως δεν προχωρούσε. Το κατήγγειλα λοιπόν, έφερα από το πανεπιστήμιο κάποιους φοιτητές, έκανα και μια συμφωνία με κάποιους κομπιουτεράδες και με συνολικό κόστος 250.000 ευρώ μέσα σε τρεις μήνες είχα έτοιμο το ηλεκτρονικό εισιτήριο.

Δηλαδή σε τρεις μήνες φτιάξατε το ηλεκτρονικό εισιτήριο που η σύμβαση από το 2006 μέχρι το 2010 δεν μπορούσε να το φτιάξει σωστά;

Ναι ακριβώς έτσι.

Πόσο κόστισε αυτή η σύμβαση από το 2006 έως το 2010;

Μπορεί να είχαν φύγει και 2,5 εκατομμύρια ευρώ από τα 8,5 που ήταν ο προϋπολογισμός.

Χωρίς να γίνει τίποτα;

Ναι, δεν είχε γίνει τίποτα, δεν παρέλαβα τίποτα.

Το ηλεκτρονικό εισιτήριο ολοκληρώθηκε τον Δεκέμβριο του 2010 μάλιστα κάποια παιδιά της πληροφορικής κοιμόταν και μέσα στα γραφεία μέχρι να ολοκληρωθεί το έργο. Το 2011 είχαμε εισπράξεις 18 εκατομμυρίων μέσω του ηλεκτρονικού εισιτήριου. Με τρομερή μείωση κόστους στους εισιτηριοδότες, στους οποίους δίναμε ποσοστό από τα εισιτήρια που πουλούσαν. Υπήρχαν πρακτορεία παντού που πουλούσαν εισιτήρια και κρατούσαν ποσοστό. Οπότε λύθηκε κι αυτό το θέμα.

Οι “λαμογιές” και οι κλοπές καυσίμων από υπαλλήλους

ΟΣΕ

Η επόμενη εστία διαφθοράς;

Υπήρχαν πολύ περίεργες συμβάσεις για μεταφορές εμπορευμάτων με τεράστιες εκπτώσεις. Υπήρχε μία λίστα με εκπτώσεις. Και εκεί που έπρεπε να εισπράξει η ΤΡΑΙΝΟΣΕ 100 ευρώ εισέπραττε 10 ευρώ. Υπήρχαν εκπτώσεις μέχρι και σε ποσοστό 90% πολλές φορές. Αντί να μας πληρώνουν, τους πληρώναμε για να τους μεταφέρουμε τα προϊόντα.

Γιατί υπήρχαν αυτές οι εκπτώσεις;

Υπήρχαν διάφορες πολιτικές πιέσεις για μεγάλες εταιρίες. Έλεγαν “βοήθησε αυτή την εταιρία, δώσε μια έκπτωση”. Λαμογιές δηλαδή.

Δηλαδή τα είχε βρει μία εταιρεία με έναν πολιτικό και μετέφερε σχεδόν δωρεάν μέσω του ΟΣΕ τα εμπορεύματά της;

Ναι κάπως έτσι. Από την κακοδιαχείριση των εμπορευμάτων η ΤΡΑΙΝΟΣΕ είχε χασούρα 60 εκατομμύρια ευρω. Ερχονταν βαγόνια από το εξωτερικό τα οποία τα πληρώναμε και χάνονταν για 2 μήνες και όταν τα ξαναβρίσκαμε στα σύνορα, υπήρχε μία χρέωση για κάθε βαγόνι 20 ευρώ τη μέρα για 60 μέρες ή και παραπάνω.

Πού χάνονταν αυτά τα βαγόνια;

Χάνονταν γιατί υπήρχε ανοργανωσιά και κανένα σύστημα να τα παρακολουθήσει. Αυτά τα βαγόνια κατέληγαν σε ιδιωτικές παρακαμπτήριους, ιδίως στη Σίνδο στη Θεσσαλονίκη, όπου χρησιμοποιούνταν ως αποθήκες από ιδιωτικές εταιρείες.

Δηλαδή μου λέτε ότι εξαφανιζόταν ένα βαγόνι για 60 μέρες για να το χρησιμοποιήσει ένας ιδιώτης ως αποθήκη;

Ακριβώς αυτό. Και ο λογαριασμός στο τέλος του χρόνου έβγαινε μεγάλος, 12 εκατομμύρια ευρώ το χρόνο πληρώναμε για αυτά τα εξαφανισμένα βαγόνια. Αυτό συμμαζεύτηκε άμεσα και την επόμενη χρονιά το κόστος ήταν μηδέν.

Και πώς εμφανίστηκαν ξαφνικά όλα αυτά τα βαγόνια;

Πήραμε τα παραστατικά και μπήκε ένα σύστημα, κάναμε ένα απλό πρόγραμμα στον υπολογιστή για το τι μπαίνει από τα σύνορα οπότε ξέραμε πού είναι. Μέχρι τότε δεν υπήρχε τίποτα, όλα ήταν γραμμένα με το χέρι σε χαρτιά που τα περισσότερα δεν ήταν καν γραμμένα.

Άρα είχατε χαλάσει πολλών τις δουλειές;

Ναι, τις είχα χαλάσει, δεν ήμουν καθόλου δημοφιλής εκείνη την περίοδο. Έπαιρνα πολύ αρνητικά δημοσιεύματα, έγραφαν θα απομονώσει την Ελλάδα, κλείνει το λιμάνι της Θεσσαλονίκης, κλείνουν τα εμπορεύματα και λοιπά.

Σας είχε πει τότε ο αρμόδιος υπουργός, ο κ. Ρέππας, “πήγαινέ το λίγο πιο χαλαρά, έχουμε αντιδράσεις”;

Όχι ακριβώς το αντίθετο. Επειδή και ο κ. Ρέππας έβλεπε τα δημοσιεύματα, μεθόδευε τα πράγματα πώς θα μπορούσαν να γίνουν καλύτερα. Για να φανταστείτε, για να αλλάξω τα τιμολόγια των εμπορευμάτων, μου λέει θα τα αλλάξεις όταν θα σου πω εγώ.

Με πήρε τηλέφωνο 13 Αυγούστου με ρωτάει, “πού είσαι;”. Του απαντώ “στην Κάρολου”. Μου λέει “αύριο κάνε Διοικητικό Συμβούλιο και άλλαξέ τα”. Ήταν παραμονές Δεκαπενταύγουστου. Μου το είπε για να μη δημιουργηθούν επιθέσεις από τα δημοσιεύματα για να μην το πάρουν χαμπάρι. Ήξερε και ο ίδιος πού ήταν τα προβλήματα, του τα είχα εξηγήσει.

Άρα λέτε πως κάποια συμφέροντα που έχασαν τις δουλειές τους χρησιμοποιούσαν δημοσιογράφους και δημοσιεύματα για να σας χτυπήσουν.

Φυσικά ήταν πολλά πληρωμένα δημοσιεύματα που στρεφόταν εναντίον μου. Δεν μπορείτε να φανταστείτε τι μου έγραφαν, ιδίως εφημερίδες της Βόρειας Ελλάδας. Ήταν και το γεγονός ότι είχα στείλει ήδη δύο φακέλους με υποθέσεις στον εισαγγελέα.

Είχα στείλει μια υπόθεση με έναν δικό μας, πρώην γενικό διευθυντή τον οποίο ήδη τον είχε βγάλει από τη θέση του ο Κωστής Χατζηδάκης νωρίτερα. Όμως κάποια παρακλάδια του συστήματος που είχε φτιάξει παρέμεναν εκεί και έτσι τον εντόπισα. Αυτός είχε φτιάξει μία εταιρεία δίκη του μαζί με κάποιους ιδιώτες και χρησιμοποιούσαν χώρους του ΟΣΕ και τρένα για να μεταφέρουν δικά τους εμπορεύματα με πολύ μειωμένο κόστος, με ευτελές ποσό δηλαδή. Μάλιστα μετέφεραν ακόμα και με επιβατικά τρένα.

Οπότε καταλαβαίνετε όταν έχεις δωρεάν τρένο και δωρεάν εγκαταστάσεις βγάζεις λεφτά. Αυτός που σας λέω ήταν πρώην γενικός διευθυντής στην ΤΡΑΙΝΟΣΕ στα εμπορεύματα.

Και έκανε δική του εταιρεία και χρησιμοποιούσε τον ΟΣΕ δωρεάν για να βγάζει χρήματα;

Ακριβώς έτσι. Δεν ξέρω αν ήταν σε γνώση ή όχι του ΟΣΕ, πάντως ο συγκεκριμένος κύριος ήταν και μέλος της κεντρικής επιτροπής της Νέας Δημοκρατίας τότε και ο πρώτος που τον είχε διώξει ήταν ο Κωστής Χατζηδάκης.

Εγώ πήγα τον φάκελο του στον εισαγγελέα γιατί ήταν και σε άλλες υποθέσεις ανακατεμένος.

Όλες αυτές οι υποθέσεις πέρυσι κατέληξαν και τις κέρδισε η ΤΡΑΙΝΟΣΕ και ο συγκεκριμένος καταδικάστηκε. Δυστυχώς αυτά δεν τα μαθαίνει κανείς. Η υπόθεση πήρε 12 χρόνια για να τελειώσει δικαστικά.

Πήγατε πολλούς κατά τη διάρκεια της θητείας σας στον εισαγγελέα;

Ό,τι βρήκα. Θα σας πω για μια άλλη υπόθεση, ενός μηχανοδηγού που έκλεβε καύσιμα. Σταματούσε το τρένο στα μισά της διαδρομής και με έναν ξάδερφό του που είχε βυτίο έπαιρναν το πετρέλαιο από τη μηχανή του τρένου και στη συνέχεια το πουλούσαν στο βενζινάδικο του ξαδέρφου του.

Τον απέλυσα και τον έστειλα στον εισαγγελέα. Έναν σύνοδο επίσης, ο οποίος έκλεβε από τα εισιτήρια τον απέλυσα κι αυτόν και τον έστειλα στον εισαγγελέα. Το υπόλοιπο σύστημα μαζεύτηκε αρκετά γρήγορα γιατί φοβήθηκαν.

Δηλαδή γίνονταν μπίζνες με το πετρέλαιο του ΟΣΕ.

Φυσικά και δεν ήταν μόνο από τις μηχανές που χάνονταν τα καύσιμα, αλλά και από τις δεξαμενές. Θα σας πω ότι είχα πάει στη Φλώρινα που είχαμε κλείσει τα δρομολόγια. Εκεί ήταν ένας κύριος και μου λέει, “πρόεδρε κλείνετε τα τρένα, θα κλείσετε και τη δεξαμενή καυσίμων;”. Του απαντάω “ναι, γιατί;”. Και μου λέει, και “πώς θα ζεσταινόμαστε εμείς τον χειμώνα”.

Από τις δεξαμενές του ΟΣΕ έπαιρναν πετρέλαιο. Όταν υπήρχε αυτή η ασυδοσία αφού προφανώς δεν υπήρχε κανένας έλεγχος,έκλεβαν τα καύσιμα του ΟΣΕ και τα πουλούσαν και κάποιος άλλος όταν έβλεπε αυτό το ξέφραγο αμπέλι πήγαινε κι αυτός με το μπετόνι να πάρει πετρέλαιο για το σπίτι του.

Εγώ μετά έβαλα τηλεμετρία και κάμερες. Δεν υπήρχε τίποτα μέχρι τότε. Σε κάποιους σταθμούς τα σπάσανε, τα έβαλα ξανά και έβαλα και security να τα φυλάνε. Και εκεί το σύστημα μαζεύτηκε γρήγορα.

Για να καταλάβετε, τον πρώτο χρόνο που ήμουνα στην ΤΡΑΙΝΟΣΕ, είχα μείωση καυσίμων κατά 50%. Από 50 εκατομμύρια μειώθηκαν σε 25 εκατομμύρια τα τιμολόγια καυσίμων που πλήρωνα εγώ στα ΕΛΠΕ. Από αυτά 15 εκατομμύρια ήταν οι κλοπές καυσίμων. Οπότε μπορεί να υπολογίσει κανείς τι γινόταν και στο παρελθόν.

ΤΡΕΝΟ

Να υποθέσω ότι ασυδοσία δεν υπήρχε μόνο στα καύσιμα;

Δυστυχώς υπήρχε μια απόλυτη ασυδοσία παντού. Θα σας πω για την αποθήκη έκτασης 52.000 τετραγωνικών για εμπορεύματα στο Θριάσιο. Ήταν κι αυτό ένα μεγάλο κέντρο διαφθοράς αλλά και ένα παράδειγμα της ανικανότητας του κράτους. Αυτή είναι η μεγαλύτερη αποθήκη των Βαλκανίων, εκεί ήταν η αποθήκη του Αθήνα 2004, εκεί έγιναν όλες οι πρόβες για τις τελετές των Ολυμπιακών Αγώνων και μετά ήταν άδεια.

Μετά λοιπόν, κάποιος γενικός διευθυντής του οργανισμού, τη νοίκιασε για ένα ευτελές ποσό. Νοίκιασε ένα γραφείο μέσα στην αποθήκη σε κάποιον για 200 ευρώ. Περίπου 200 τετραγωνικά. Αλλά δεν νοίκιασα σε κανέναν τίποτα άλλο. Του έδωσε λοιπόν τα κλειδιά και αυτός που νοίκιασε το γραφείο, γέμισε όλη την αποθήκη με εμπόρευμα. Δηλαδή πλήρωνε 200 ευρώ το μήνα για μια αποθήκη 52.000 τετραγωνικών για την οποία κανονικά θα έπρεπε να πληρώνει 2 εκατομμύρια ευρώ τον χρόνο.

Όταν λοιπόν τους έδιωξα αυτούς τους κύριους από την αποθήκη, το πρόβλημα μετά ήταν ότι δεν μπορούσαμε να αξιοποιήσουμε την αποθήκη γιατί ήταν εγκλωβισμένη μεταξύ ΟΣΕ και ΤΡΑΙΝΟΣΕ. Δεν ξέραμε ποιανού είναι η αποθήκη. Εγώ ήθελα να επενδύσω ως ΤΡΑΙΝΟΣΕ αλλά δεν μπορούσα να το κάνω.

Ακόμα και σήμερα το θέμα αυτό είναι στα δικαστήρια μεταξύ ΟΣΕ και Hellenic train για το ποιανού είναι η αποθήκη. Αυτό συνέβη γιατί όταν έσπασε ο ενιαίος ΟΣΕ, δεν διαχωρίστηκαν οι εταιρείες σωστά.

Ακόμα το θέμα είναι στα δικαστήρια, η αποθήκη δεν αξιοποιείται τόσα χρόνια, ενώ θα μπορούσε να δίνει στο κράτος πάνω από τρία εκατομμύρια ευρώ το χρόνο.

Αυτή η αποθήκη θα μπορούσε να γεμίζει πέντε τρένα την ημέρα και αν είχαμε ακόμα μία παρόμοια στη Θεσσαλονίκη, το τρένο θα μπορούσε να είχε εκτοξευτεί.

Οι μηχανοδηγοί που πληρώνονταν περισσότερο από τον γενικό διευθυντή

Αθανάσιος Ζηλιασκόπουλος

Πραγματικά εδώ μιλάμε για χορό εκατομμυρίων.

Και δεν ήταν μόνο αυτά. Όταν ανέλαβα οι μισθοί ήταν πάρα πολύ υψηλοί, όχι ο βασικός μισθός αλλά οι λεγόμενες δευτερεύουσες απολαβές, δηλαδή τα επιδόματα και οι υπερωρίες. Υπήρχε μια κουλτούρα τότε να δίδονται ψεύτικες υπερωρίες και ψεύτικος χρόνος διακοπών πληρωμένος.

Εγώ βρήκα άτομα που δεν είχαν πάρει διακοπές υποτίθεται για πέντε χρόνια και η άδεια πληρωνόταν κανονικά, ενώ οι συγκεκριμένοι κύριοι έκαναν διακοπές στα νησιά. Προφανώς έκανα τις διακοπές τους χωρίς να δηλώνονται οι άδειες και μετά τις πληρώνονταν από τον ΟΣΕ.

Εγώ στη λίστα μισθοδοσίας όταν ανέλαβα πρόεδρος και γενικός διευθυντής της ΤΡΑΙΝΟΣΕ ήμουν στη σειρά 130. Υπήρχαν άλλα 130 άτομα πριν από μένα που έπαιρναν περισσότερα χρήματα από τον πρόεδρο και γενικό διευθυντή της επιχείρησης.

Τι εργαζόμενοι ήταν αυτοί που αμείβονταν περισσότερο από τον πρόεδρο και γενικό διευθυντή;

Ως επί το πλείστον μηχανοδηγοί. Το κόστος του μηχανοδηγού για 4 ώρες εργασίας τη μέρα όταν ανέλαβα το 2010 ήταν 85.000 τον χρόνο.

Όλα αυτά τα περιόρισα, όπως και τις τζούφιες υπερωρίες και τα τρελά επιδόματα. Για να φανταστείτε υπήρχε επίδομα έγκαιρης προσέλευσης αλλά και επίδομα πλυσίματος χεριών για τους εργάτες γραμμής του ΟΣΕ. Ποτέ δεν κατάλαβα τι σήμαινε επίδομα πλυσίματος χεριών.

Επίσης υπήρχαν τρανταχτά παραδείγματα πλαστών υπερωριών. Υπήρχαν άτομα που στα χαρτιά δούλευαν και τις 365 μέρες τον χρόνο. Επίσης οι υπερωρίες Σαββατοκύριακου ήταν πάντα για δουλειά βράδυ γιατί ήταν πιο ενισχυμένος ο μισθός το βράδυ.

Όταν φύγατε από την ΤΡΑΙΝΟΣΕ τι αφήσατε στην εταιρεία;

Εγώ όταν έφυγα από την εταιρεία την άφησα κερδοφόρα, έβγαζε κέρδη, πολλά κέρδη και μάλιστα κάποια προσπαθούσα να τα κρύψω από τους συνδικαλιστές γιατί ζητούσαν συνεχώς αυξήσεις.

Παρέλαβα μία ΤΡΑΙΝΟΣΕ με τριακόσια και πλέον εκατομμύρια χασούρα και παρέδωσα μία εταιρεία με πάνω από 30 εκατομμύρια το χρόνο κέρδη. Η εταιρεία ήταν πλήρως υγιής. Είχαμε ξεκινήσει από το 2014 και τα τρένα της Cosco και πλέον βγάζαμε λεφτά.

Άφησα μία εταιρεία με τεράστια προοπτική υγιή και με όσο κόσμο χρειαζόταν και με πελάτες σε στέρεη βάση. Στο δρομολόγιο Αθήνα Θεσσαλονίκη η ΤΡΑΙΝΟΣΕ είχε 33% μερίδιο της αγοράς. Ήξερα ακριβώς, γιατί πάντα έπαιρνα δεδομένα και από τα αεροπλάνα και από τα διόδια.

Οι συνδικαλιστές λένε ότι κατά τη δική σας προεδρία αποψιλώθηκαν οι σιδηρόδρομοι από σημαντικό προσωπικό. Τι απαντάτε;

Αυτό είναι ψέματα. Εγώ έδιωξα μόνο 40 μηχανοδηγούς οι οποίοι οι περισσότεροι είχαν προβλήματα, άλλος είχε καρδιά, άλλος είχε ψυχολογικά προβλήματα, άλλος δεν μπορούσε να οδηγήσει, κανένας καλός μηχανοδηγός δεν έφυγε.

Σταθμάρχες;

Είχε πολύ περισσότερους απ’ αυτούς που χρειαζόταν η ΤΡΑΙΝΟΣΕ τότε. Εμείς διώξαμε διοικητικό προσωπικό, έδιωξα εισιτηριοδότες. Τι να τους κάνω αφού είχα κάνει ηλεκτρονικό εισιτήριο; Ήδη το 2014 εμείς υποβάλαμε σχέδιο για το τι προσωπικό θα χρειαστούμε το 2017.

Είχα κάνει μία πρόταση να προσληφθούν 120 σταθμάρχες γιατί το 2017 θα έλειπαν λόγω συνταξιοδοτήσεων. Εμείς δουλεύαμε με ορίζοντα τριετίας, γιατί ξέραμε ότι ο ΑΣΕΠ θα κάνει πάνω από ένα χρόνο να τους προσλάβει. Έναν χρόνο επίσης να εκπαιδευτούν και έναν χρόνο να τους ενσωματώσεις.

Γιατί φύγατε το 2015; Σας έδιωξαν;

Έφυγα. Ο τότε υπουργός Χρήστος Σπίρτζης μου ζήτησε την παραίτησή μου δύο φορές. Τη μια από κοντά και την άλλη στο τηλέφωνο, αλλά τον αγνόησα και είπα αν θέλεις αντικατέστησε με εγώ δεν παραιτούμαι.

Δεν με αντικατέστησε και τελικά έφυγα όταν μου έκλεισαν τις γραμμές του τρένου στην Ειδομένη. Άφησαν τους μετανάστες και πήγαν πάνω στις γραμμές και έτσι σταμάτησαν όλα τα τρένα της Cosco και άρχισαν να φεύγουν όλοι οι πελάτες. Διαχειριζόμασταν πολυεθνικές εταιρίες, με έπαιρνε ο αντιπρόεδρος της Hewlett Packard και μου έλεγε “τι γίνεται;”. Τι να του απαντήσω;

Ήταν οι μετανάστες που προσπαθούσαν να περάσουν από την Ειδομένη στη Βόρειο Μακεδονία. Θα μπορούσαν να καθίσουν οπουδήποτε άλλου, αλλά επιλεκτικά κάθονταν πάνω στις γραμμές του τρένου, οπότε δεν άφηναν τα τρένα να περάσουν. Μάλιστα έστηναν και αντίσκηνα πάνω στις γραμμές του τρένου και η αστυνομία δεν τους απομάκρυνε.

Λέτε ότι όλο αυτό μπορεί να έγινε και συνειδητά για να σας δημιουργήσει πρόβλημα;

Μόλις παραιτήθηκα από την ΤΡΑΙΝΟΣΕ την επόμενη μέρα άνοιξε η γραμμή. Η γραμμή ήταν 20 μέρες κλειστή και μόλις παραιτήθηκα την επόμενη μέρα η γραμμή άνοιξε. Και μετέφεραν τους μετανάστες αλλού. Προφανώς… ίσως υπήρχαν κάποιοι που τους έβαζαν πάνω στις γραμμές.

“Επί 11 μήνες δεν είχα δει ποτέ τον κ. Σπίρτζη”

Σπίρτζης

Με τον κ. Σπίρτζη δεν το συζητήσατε αυτό;

Εγώ 11 μήνες τον κ. Σπίρτζη δεν τον είδα. Δεν ξέρω πώς ενημερωνόταν. Δεν ζήτησε ποτέ να ενημερωθεί από μας. Εμείς ζητούσαμε να τον ενημερώσουμε και δεν μας απάντησε ποτέ.

Ούτε εγώ ούτε ο κ. Θεοφανόπουλος του ΟΣΕ καταφέραμε επί 11 μήνες να τον ενημερώσουμε. Θα πρέπει να ερωτηθεί ο κ. Σπιρτζης ποιος τον ενημέρωνε. Δεν ενημερωνόταν; Θα ήταν πάρα πολύ ανεύθυνο να μην ενημερώνεται για μια τέτοια υποδομή, στην οποία θα μπορούσε να προκληθεί ένα δυστύχημα ανά πάσα στιγμή.

Τη μοναδική φορά που με είδε εμένα ήταν τον Νοέμβριο του 2015 για να μου ζητήσει την παραίτησή μου.

Σε αυτό το διάστημα των 11 μηνών είχατε πιέσεις συνδικαλιστών;

Ναι, ήταν πιο έντονες οι πιέσεις από τους συνδικαλιστές του ΣΥΡΙΖΑ. Ήταν προφανώς πολύ πιο επιθετικοί, σταδιακά γίνονταν όλο και πιο επιθετικοί. Και οι συνδικαλιστές ζητούσαν επίμονα να φύγουμε. Δεν γίνονταν αυτό που θέλανε όσο μέναμε εμείς εκεί, ήμασταν τεράστιο εμπόδιο δεν μπορούσαν να γίνουν πράγματα που στην πορεία έγιναν.

Όπως;

Υπήρχε μια γενική τάση χαλάρωσης και μια αντίληψη ότι η διοίκηση πρέπει να έχει την έγκριση των εργαζομένων. Ποιος έχει την έγκριση των εργαζομένων, ο συνδικαλιστής, άρα ο συνδικαλιστής πρέπει να είναι στη διοίκηση. Εμείς θεωρούμασταν από την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ τότε ως ξένο σώμα, ότι δεν θα έπρεπε να είμαστε εκεί. Δεν μπορούσαμε πια να δίνουμε εντολές και οι εντολές να πηγαίνουν προς τα κάτω. Σου απαντούσαν, “ε, σιγά θα είσαι και αύριο εδώ;”.

Παραιτηθήκατε λοιπόν αφήνοντας μία κερδοφόρα ΤΡΑΙΝΟΣΕ;

Και όχι μόνο. Εγώ ό,τι χρήματα είχα μαζέψει μέχρι το 2015 επειδή έβλεπα ότι η ΤΡΑΙΝΟΣΕ πήγαινε για ιδιωτικοποίηση, τα έδωσα στον ΟΣΕ με συγκεκριμένη απόφαση του διοικητικού συμβουλίου και του ΟΣΕ για να χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για συντήρηση και ανάταξη του δικτύου. Ήταν 110 εκατομμύρια. Είχα κρατήσει επίσης στην ΤΡΑΙΝΟΣΕ 40 εκατομμύρια που ήταν κεφάλαια κίνησης.

Δεν ξέρω τι έχουν γίνει αυτά τα χρήματα, πρέπει κάποιος να τα ψάξει. Απ’ ό,τι μου είχε πει τότε ο διευθύνων σύμβουλος του ΟΗΕ τα είχε πάρει η Τράπεζα της Ελλάδος με εντολή Βαρουφάκη, αλλά το 2017 αυτά αποδεσμεύτηκαν και η ερώτηση είναι απλή:

Τα 40 εκατομμύρια πήγανε στους Ιταλούς οι οποίοι αγόρασαν την ΤΡΑΙΝΟΣΕ 45 εκατομμύρια; Τα 110 εκατομμύρια πήγαν στον ΟΣΕ. Αυτά τα χρήματα πού πήγαν; Πήγαν για τη συντήρηση; Υπάρχουν τα παραστατικά ή πήγαν για άλλους λόγους; Υπήρχαν πολύ περίεργοι και εύκολοι λόγοι να ξοδέψει κάποιος λεφτά στον ΟΣΕ.

Τα λεφτά της ΤΡΑΙΝΟΣΕ, τα 40 εκατομμύρια, πήγαν πίσω στην ΤΡΑΙΝΟΣΕ, ενώ οι Ιταλοί την είχαν αγοράσει με 45 εκατομμύρια; Και αν προσθέσουμε και τα 12 εκατομμύρια που έδωσε ο κ. Σπίρτζης για τη ζημιά που έπαθε η εταιρεία όταν οι μετανάστες έκλεισα τη γραμμή στην Ειδομένη, σημαίνει ότι οι Ιταλοί έδωσαν 45 εκατομμύρια και την επόμενη εισέπραξαν 52 για την ΤΡΑΙΝΟΣΕ; Αυτή ήταν η πώληση; Και πού είναι τα 110 εκατομμύρια; Αυτά δεν έχουν απαντηθεί ποτέ.

Προφανώς διαβάζοντας κάποιος αυτά τα αδιανόητα που μας λέτε αναρωτιέται αν τελικά θα μπορούσε να αποφευχθεί αυτό το τραγικό δυστύχημα ή αν άργησε να γίνει;

Προφανώς ήταν ένα αδιανόητο δυστύχημα. Όπως και το δυστύχημα στο Άδενδρο. Και τα δύο θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί. Γιατί θα έπρεπε να υπάρχουν ασφαλιστικές δικλείδες που να διορθώνουν και τα λάθη που συνέβησαν από τον συγκεκριμένο σταθμάρχη και το αν δουλεύει ή οχι η τηλεδιοίκηση. Δεν ήταν η πρώτη φορά, και επί των ημερών μου είχαμε τρένα στην ίδια κατεύθυνση, στην ίδια γραμμή, γιατί αστοχούσε μία δικλείδα ασφαλείας, αλλά υπήρχαν άλλες δυο τρεις που το προλαβαίνανε.

Στο συγκεκριμένο δυστύχημα, έμεινε μία και μόνη ασφαλιστική δικλείδα, ο συγκεκριμένος σταθμάρχης. Δεν υπήρχαν οι άλλοι δύο, δεν υπήρχε ο προϊστάμενος αμαξοστοιχίας που είναι ο υπεύθυνος από τη μεριά του τρένου για την ασφάλεια της αμαξοστοιχίας. Δεν υπήρχε το κέντρο παρακολούθησης κυκλοφορίας στην Καρόλου που θα το προλάβαινε. Άρα είχε μείνει ο εξής ένας. Ένας απαίδευτος σταθμάρχης. Όλα αυτά όμως υπήρχαν μέχρι το 2015.

Και θέλω να πω και κάτι άλλο.

Υπήρχε μια μερίδα μηχανοδηγών που πρόσκεινται στον ΣΥΡΙΖΑ οι οποίοι θεωρούσαν ότι ο μηχανοδηγός είναι ο άρχοντας των πάντων, το αφεντικό του τρένου. Όμως ο μηχανοδηγός απλώς μηχανοδηγεί. Άλλος είναι το αφεντικό του τρένου, ο προϊστάμενος αμαξοστοιχίας που είναι και υπεύθυνος ασφαλείας. Αυτός είναι εκπαιδευμένος και σαν σταθμάρχης και μηχανοδηγεί εάν χρειάζεται. Αυτοί οι άνθρωποι είχαν μπροστά το φύλλο με το σχέδιο κίνησης, κοιτούσαν το σχέδιο και ξέρανε ανά πάσα στιγμή τι είναι γύρω γύρω από το τρένο. Όταν αυτό το καταργείς χωρίς να έχεις τα αντίστοιχα συστήματα ασφαλείας, τότε αυτό είναι συνταγή για καταστροφή. Αυτό καταργήθηκε με την αλλαγή του γενικού κανονισμού κυκλοφοριας την 1η Μαρτίου 2019.

Τελικώς καλά κάνατε και παραιτηθήκατε από την επιτροπή ή θα έπρεπε να μείνετε αφού ξέρετε τόσο καλά τι γινόταν στον ΟΣΕ;

Ήξερα τις διαδικασίες, ήξερα από πού να ξεκινήσω και πώς θα μπορούσα πολύ πιο γρήγορα να φτάσω στην πηγή του κακού. Έπρεπε όμως να παραιτηθώ γιατί πρακτικά διακυβευόταν η αξιοπιστία αυτής της επιτροπής με το καλημέρα. Δεν είχα αναλάβει ακόμα και άρχισαν να ρίχνουν σκιές στο πόρισμα. Εγώ όταν μου είπανε να μπω στην επιτροπή δεν το σκέφτηκα δεύτερη φορά, είπα “ναι”, γιατί το θεώρησα καθήκον μου να βοηθήσω με όποιο τρόπο μπορώ. Αλλά όταν υπάρχει όλη αυτή η κριτική δεν βοηθάς μετά.

Έχετε εικόνα γιατί ο ΣΥΡΙΖΑ μίλησε τόσο πολύ εναντίον σας;

Εγώ κοίταξα τα δημοσιεύματα της επίθεσης, αλλά κυρίως στα κοινωνικά δίκτυα αναγνώρισα και τα ψευδώνυμα που ήταν τα ίδια που με πολεμούσαν το 2015. Δεν είχαν αλλάξει ούτε τα ψευδώνυμά τους αυτοί που με πολεμούσαν το 2015. Ηταν οι ίδιοι που άρχισαν να με βρίζουν και τώρα. Κρύβονταν πίσω από ψευδώνυμα τα οποία τότε και τώρα ήταν τα ίδια. Πιθανώς ήξεραν ότι γνώριζα πολύ καλά τι γινόταν μέχρι το 2015 και μετά.

Τα πέντε αυτά χρόνια που είχατε θητεία στην ΤΡΑΙΝΟΣΕ πέρασαν διάφοροι υπουργοί. Ποιος ήταν ο πιο αποτελεσματικός;

Ο Κωστής Χατζηδάκης. Και το λέω καθαρά χωρίς να έχω υπάρξει ποτέ Νέα Δημοκρατία.

Και θα σας πω και μια ιστορία. Oταν έγινε η τρικομματική κυβέρνηση Nέα Δημοκρατία-ΠΑΣΟΚ-ΔΗΜΑΡ και έπρεπε τα τρία κόμματα να τοποθετούν δικά τους στελέχη στο κράτος με βάση ποσοστά, το ΠΑΣΟΚ γύρισε και μου είπε, “δεν έχει θέση για σένα, γεια σου”. Οπότε ο Κωστής Χατζηδάκης με “βάφτισε” Νέα Δημοκρατία για να με κρατήσει. Το ΠΑΣΟΚ δε με ήθελε, ήθελε να βάλει άλλον δικό του. Ο Χατζηδάκης με ήθελε γιατί είχαμε αναπτύξει μαζί το σχέδιο με την Cosco και με βάφτισε Νεοδημοκράτη για να με κρατήσει στη μοιρασιά της τρικομματική για την θέση της ΤΡΑΙΝΟΣΕ.

thetoc.gr

Β. Καρακωστάνογλου: Είναι ασφαλής ή παρακινδυνευμένη η “πεπατημένη οδός” για την επίλυση του Κυπριακού;

4

του Βενιαμίν Καρακωστάνογλου


Από τις πρώτες δηλώσεις και κινήσεις του νεοεκλεγέντος Κυπρίου Προέδρου κ. Νίκου Χριστοδουλίδη προκύπτει ότι προτίθεται να μπει αμέσως στα “βαθιά νερά” του Κυπριακού και να πιάσει το “νήμα” των διαπραγματεύσεων από εκεί που είχε μείνει, στο Κραν Μοντανά της Ελβετίας, με την μεσολάβηση του ΟΗΕ, προσπαθώντας βέβαια να αξιοποιήσει και τον Ευρωπαϊκό παράγοντα και δέλεαρ, προς την τουρκική πλευρά, ώστε να ενδυναμώσει την διαπραγματευτική θέση της νόμιμης Κυπριακής Κυβέρνησης.

Η συνάντησή του με τον κατοχικό “ηγέτη” κ. Τατάρ αποδεικνύει τη συνέχεια της καλοπιστίας της Κυπριακής Κυβέρνησης, της οποίας άλλωστε ο κ. Χριστοδουλίδης είχε διατελέσει Υπουργός Εξωτερικών στο παρελθόν.

Κάποιος μπορεί να υποθέσει ότι η εσπευσμένη ενασχόληση του νέου Κύπριου Προέδρου επιδιώκει να δείξει την απόλυτη προτεραιότητα που δίνει στην επανένωση της πατρίδας του, την ετοιμότητά του να διαπραγματευτεί και ίσως να προλάβει τις τουρκικές εκλογές (14/05/23), ώστε ο νέος Πρόεδρος που θα εκλεγεί (ιδίως αν είναι ο υποψήφιος της ενωμένης Αντιπολίτευσης, κ. Κιλιτσντάρογλου), να βρει δρομολογημένη την διαδικασία της διπλωματικής διευθέτησης και να είναι δυσκολότερο να την υπονομεύσει…

Oλα αυτά όμως “χωρίς τον ξενοδόχο”! Ο νυν Πρόεδρος Ερντογάν και ο αχυράνθρωπος του Τατάρ έχουν παγιώσει την ρητορική των δύο ισότιμων και ανεξάρτητων κυρίαρχων κρατών ως μορφή του μελλοντικού καθεστώτος της Κύπρου, πράγμα που τύποις και ουσία θα αποτελέσει μια καταφανή νομιμοποίηση των “τετελεσμένων” της παράνομης εισβολής του “Αττίλα” και της επί 49 χρόνια κατοχής της Βόρειας περιοχής του νησιού.

Θα είναι επίσης αντίθετη με τα κείμενα των Ηνωμένων Εθνών και τις πάγιες θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των ΗΠΑ (αλλά μέχρι τώρα και της Ρωσίας-Κίνας) που υποστηρίζουν την Διζωνική-Δικοινοτική Ομοσπονδία. Μια προταθείσα λύση, δηλαδή, (από τη δεκαετία του 1970) που επί 45 χρόνια υπονόμευσε ο μαξιμαλισμός και οι συνεχείς μετακινήσεις της Τουρκίας, που ήθελε απροκάλυπτα μια Συνομοσπονδία, για να βάλει πόδι και στην ελεύθερη Νότια Κύπρο, και που απέρριψε με την μορφή του Σχεδίου Ανάν, το 76% των Ελληνοκυπρίων το 2004.

Υπάρχει περιθώριο νέας προσέγγισης της ΔΔ Ομοσπονδίας; Υπό τον Ερντογάν, σαφώς όχι. Πιθανότατα ούτε υπό τον Κιλιτσντάρογλου… Αν εκλεγεί και αν δείξει καλή πρόθεση, ίσως με πολλά ερωτηματικά…! Τι μπορεί να αλλάξει το παραπάνω αρνητικό σκηνικό;

– Αν ή νόμιμη Ευρωπαϊκή Κύπρος δώσει πράσινο φως για την πρόοδο της Ευρωπαϊκής ένταξης της Τουρκίας στην Ε.Ε.; Αυτό όμως εξαρτάται και από τις υπαρκτές αντιρρήσεις αρκετών ευρωπαϊκών χωρών – μελών…Και βέβαια της Ελλάδος για τις τουρκικές παράνομες διεκδικήσεις εναντίον της…

– Αν η Κύπρος συμφωνήσει να μειώσει (παράνομα και αυτοκτονικά) τα όρια της ΑΟΖ της και να εκχωρήσει μέρος από τα αποθέματα υδρογονανθράκων της στην Τουρκία ή στην ψευδοκυβέρνηση των κατεχομένων… Την ώρα που η Τουρκική πλευρά δεν αναγνωρίζει καν ως κράτος την Κυπριακή Δημοκρατία!

– Με ποιους όρους, άραγε, θα δεχόταν η Τουρκία την Δ.Δ. Ομοσπονδία; Προφανώς με τους ίδιους δυναστικούς αντιδημοκρατικούς όρους και προϋποθέσεις που προσπάθησε να πετύχει και να επιβάλλει στις 4,5 δεκαετίες των ατελέσφορων διακοινοτικών διαπραγματεύσεων υπό τον ΟΗΕ! Και οι οποίοι οδήγησαν ,το 2004, στο απαράδεκτο και επικίνδυνο σχέδιο Ανάν, που απερρίφθη! Μήπως θα το δέχονταν σήμερα (2023) οι Ελληνοκύπριοι; Όχι προφανώς, χωρίς να διασφαλιστεί όλο το κεκτημένο της Ευρωπαϊκής συμμετοχής της Κυπριακής Δημοκρατίας (ελευθερίες κλπ., όχι εγγυήτριες δυνάμεις) χωρίς την άμεση αποχώρηση όλων των κατοχικών στρατευμάτων, των περισσότερων εποίκων και των παράνομων μεταναστών (που μετρώνται σε εκατοντάδες χιλιάδες) και βρίσκονται  στην κατεχόμενη Κύπρο!

Επειδή τα παραπάνω δεν πρόκειται να τα δεχτεί η “μακαρία κατέχουσα” Τουρκία, η πρωτοβουλία νέου διαλόγου του νέου Κυπρίου Προέδρου έχει μόνο συμβολική και διερευνητική σημασία… Και προφανώς ανύπαρκτες προοπτικές επιτυχίας…

Αυτό που πρέπει να συμβεί είναι: α) Αναμονή της εκλογικής έκβασης στην Τουρκία. β) Επανατοποθέτηση στο Σ.Α. του ΟΗΕ και στην Ε.Ε. του Κυπριακού ως διεθνούς προβλήματος εισβολής-κατοχής επί 49 χρόνια, αξιοποιώντας και την στάση της Δύσης κατά της Ρωσικής εισβολής  στην Ουκρανία. γ) Συντονισμός με την Ελλάδα για κοινή αμυντική οργάνωση, με μεταστάθμευση, κυρίως, αεροπορικών και ναυτικών δυνάμεων της Ελλάδας στην Κύπρο. δ) Εντατικός επανεξοπλισμός της Κυπριακής Εθνοφρουράς, με άμεση αξιοποίηση της πρόσφατης απόφασης των ΗΠΑ να άρει πλήρως το embargo της πώλησης όπλων προς την Κυπριακή Δημοκρατία. ε) Υπεράσπιση των νόμιμων οριοθετικών γραμμών της Κυπριακής και Ελληνικής ΑΟΖ, με πρόσκληση και της Αιγύπτου να συμμετάσχει, με χρήση της αρχής της μέσης γραμμής/ίσης απόστασης, που αποτελεί την συντριπτικά συνηθέστερη αφετηρία οριοθετήσεων ΑΟΖ/Υφαλοκρηπίδας στην πρακτική των παράκτιων κρατών, παγκοσμίως! Ταυτόχρονη, γενική ανακήρυξη της ΑΟΖ σε όλες τις παρακείμενες ελληνικές θάλασσες (όπως έπραξε η Κυπριακή Δημοκρατία). Όποια γειτονική χώρα δεν συμφωνεί ας προσφύγει στη Διεθνή Δικαιοσύνη !

στ) Αναγγελία προς όλους τους αρμόδιους φορείς της Διεθνούς Κοινότητας ότι η Κυπριακή Δημοκρατία και η Ελλάδα θα διεκδικήσουν κατ’αρχήν με ειρηνικά διπλωματικά και άλλα θεσμικά μέσα, αλλά τελικά όχι μόνο (σε περίπτωση αποτυχίας) την επανένωση της Κύπρου. Μέχρις ότου συμβεί αυτό θα υπάρχει οικονομικό embargo και χρήση veto κατά της Τουρκίας σε όλους τους διεθνείς και περιφερειακούς φορείς, ιδίως στην Ευρωπαϊκή Ένωση και μέσω της Ελλάδος στο ΝΑΤΟ. Θα συναφθούν δε, διμερείς και πολυμερείς αμυντικές και διπλωματικές συμφωνίες με ισχυρά και γειτονικά κράτη (ΗΠΑ,Γαλλία,Αίγυπτος, Ισραήλ,κ.α.) Το Διεθνές Δίκαιο και το Ευρωπαϊκό Ενωσιακό Δίκαιο οφείλουν να εφαρμόζονται και να χρησιμοποιούνται σε όλες τις πτυχές τους (π.χ. κοινή άμυνα, νόμιμη άμυνα), αλλιώς θα καταντήσουν μουσειακά είδη!

speaknews.gr

Δ. Μακροδημόπουλος: Ο κύριος Χατζηδάκης και ο σιδηρόδρομος

1

του Δημήτρη Μακεοδημόπουλου

Διάβασα στην Καθημερινή (11/3/2023) τη συνέντευξη του κ. Κωστή Χατζηδάκη στον ΣΚΑΙ και έμεινα άναυδος. Θα μείνει μνημειώδες αυτό που είπε: «Η ΤΡΑΙΝΟΣΕ ήταν μία βαθιά προβληματική κατάσταση. Είχε 340 εκ. ευρώ έξοδα και περίπου 80 εκ. ευρώ έσοδα. Κάναμε μία μεγάλη προσπάθεια και το 2014 έγινε κερδοφόρα». Πώς έγινε “κερδοφόρα”; Εκδιώχθηκε εξειδικευμένο προσωπικό (μηχανοδηγοί, συνοδοί, σταθμάρχες, κλειδούχοι, τεχνίτες μηχανοστασίων) που ρύθμιζε την κυκλοφορία και συντηρούσε το τροχαίο υλικό και μετατάχθηκε σε άσχετους τομείς (νοσοκομεία, αρχαιότητες) με αποτέλεσμα σε μεγάλες περιοχές της χώρας ο σιδηρόδρομος έπαψε να υφίσταται ενώ υπολειτουργούσε στις υπόλοιπες και τέθηκαν σε μεγάλο βαθμό θέματα ασφάλειας. Διότι η τήρηση των κανονισμών ασφαλείας απαιτεί έναν αριθμό προσωπικού που είναι ανελαστικός και δεν υπόκειται σε οικονομίστικες επιδιώξεις (Καθημερινή: “Η απόρρητη εισήγηση στο Μαξίμου για τον ΟΣΕ” 20/7/2008, “Επιμένει στο σχέδιο για τον ΟΣΕ ο κ. Χατζηδάκης” 14/8/2008). Το αποτέλεσμα; Τα δέκα δρομολόγια μεταξύ Αλεξανδρούπολης – Θεσσαλονίκης, εκ των οποίων τα τέσσερα συνέχιζαν προς την Αθήνα, μειώθηκαν σε δύο απαράδεκτης χρονικής διάρκειας, στη συνέχεια σε ένα διάρκειας 8,5 ωρών και σήμερα σε κανένα. Σε μια κατάσταση ήδη προβληματικής λειτουργίας του σιδηροδρόμου (σημαντική μείωση προσωπικού, κομματισμός, κυβερνητικός συνδικαλισμός, αναξιοκρατία) η εισήγηση του κυρίου Χατζηδάκη επέφερε το τελειωτικό κτύπημα. Αντί να αναβαθμιστούν οι υπηρεσίες του σιδηροδρόμου ώστε να καταστεί ασφαλής και ελκυστικός, επελέγη η περαιτέρω υποβάθμισή του σε σημείο διάλυσης.

Όσοι επικαλέστηκαν το χρέος του ΟΣΕ για να διαλύσουν τον σιδηρόδρομο απεδείχθη ότι αγνοούν στοιχειωδώς την οικονομία ως επιστήμη την οποία επικαλούνταν. Διότι σύμφωνα με τη θεωρία του «ανθρώπινου κεφαλαίου», που διατύπωσε για πρώτη φορά ο Άνταμ Σμιθ, η εμπειρία του εργαζόμενου που κοστίζει πάντα πραγματική δαπάνη, αποτελεί πάγιο κεφάλαιο της εταιρείας και εμπεριέχεται στον ίδιο τον εργάτη. Αποτελεί πάγιο κεφάλαιο διότι αποκτήθηκε από τον εργαζόμενο μέσα από την μηνιαία αμοιβή του από την εταιρεία. Όμως, με την απώλεια της εμπειρίας που μέχρι τότε μεταβιβάζονταν από τους παλαιότερους στους νεώτερους υπαλλήλους προέκυψε ένα χάσμα γενεών και τεχνογνωσίας. Αν η εμπειρία μεταβιβάζονταν, όπως συνέβαινε μέχρι την “εξυγίανση” του σιδηροδρόμου, δεν θα προέκυπτε η κατάσταση με τα μπλοκάκια και τα ρουσφέτια, ούτε θα προέκυπτε ο σταθμάρχης της Λάρισας, όπως και δεκάδες άλλοι με ελάχιστη εκπαίδευση ώστε να συμβεί το μοιραίο. Γιαυτό η λειτουργική επαναφορά του σιδηροδρόμου στα προ του Ν. 3891/2010 επίπεδα θα είναι ιδιαίτερα δαπανηρή και χρονοβόρα μέχρις ότου αποκτηθεί η απαραίτητη εμπειρία, με οδυνηρές συνέπειες, όπως και συνέβη.

Ο υπογράφων το παρόν, πέρα από τις αναφορές προς τη ιεραρχία που είχε ήδη υποβάλλει ως εκ της θέσεώς του κατά καιρούς για την κατάσταση που είχαν διαμορφώσει οι ελλείψεις σε προσωπικό, όταν ανέλαβε ο κ. Χατζηδάκης ως υπουργός με αρμοδιότητα και τον ΟΣΕ (18/9/2007 – 7/1/2009), αντιδρώντας στη δυσφημιστική εκστρατεία που είχε εξαπολύσει κατά του ΟΣΕ επικαλούμενος το χρέος του, είχε αποστείλει μια λιτή επιστολή προς την Καθημερινή η οποία δημοσιεύτηκε σε απρόβλεπτο χρόνο στις 18 Σεπτεμβρίου 2008. Αντιγράφω:

«Οι ελλείψεις στον ΟΣΕ

Κύριε Καρκαγιάννη

Θα ήθελα να σας ενημερώσω για τα παρακάτω:

α) Οι ελλείψεις σε προσωπικό στον ΟΣΕ είναι τρομακτικές και έχουν ξεπεράσει προ ετών τα όρια της ασφαλούς λειτουργίας. Μόνο στην Καρόλου 1 πλεονάζει κατά πολύ το προσωπικό, το οποίο όμως λόγω της ειδικότητάς του, δεν μπορεί να μεταταγεί σε άλλους κλάδους. Επίσης παρατηρήθηκε κακοδιαχείριση στον τομέα αξιοποίησης του προσωπικού στην περίπτωση της Πελοποννήσου, της Δ. Μακεδονίας, όταν η κυκλοφορία είχε διακοπεί, το προσωπικό δεν αποσπάστηκε να ενισχύσει άλλες περιοχές για να καλύψει τα κενά.

β) Από 1-1-2007 που συστάθηκε η ΤΡΑΙΝΟΣΕ, οι μισθοί των μηχανοδηγών, του προσωπικού κίνησης (ελεγκτές, συνοδοί) και άλλων κλάδων διπλασιάστηκαν ενώ τα δρομολόγια των αμαξοστοιχιών μειώθηκαν. Οι ίδιοι οι εργαζόμενοι, οι αποδέκτες των επί πλέον χρημάτων απορούσαν για την προέλευσή τους. Επίτηδες μεθοδεύτηκε αυτή η κατάσταση για να δυσφημιστούμε ακόμη περισσότερο;

γ)….

Τέλος, όσον αφορά τη μισθοδοσία της ΕΔΙΣΥ (διευκρίνηση: πρώην Διεύθυνση Γραμμής, δηλ. μηχανικοί, εργοδηγοί, αρχιεργάτες, εργάτες Γραμμής), θα πρέπει να γίνει αντιληπτό ότι η μείωση του προσωπικού στο 20% ή 30% του αναγκαίου για την ασφάλεια και την κυκλοφορία των αμαξοστοιχιών θα επιφέρει αύξηση των δευτερευουσών αποδοχών».

Αποκαλύπτονταν και η αιτία της εκτόξευσης του ελλείμματος αλλά και η συρρίκνωση του προσωπικού των Τμημάτων Γραμμής στο 20% – 30% του αναγκαιούντος για την ασφάλεια της κυκλοφορίας πριν καν τις “μεταρρυθμίσεις” του κ. Χατζηδάκη.

Ο ΟΣΕ ήταν ελλειμματικός Οργανισμός, όμως η εκτόξευση του ελλείμματος αφορούσε την πολιτική των κυβερνώντων. Μισθοί των 4-5 και πλέον χιλιάδων ευρώ σε κρίσιμους κλάδους για την κυκλοφορία ήταν αδικαιολόγητοι. Θα μπορούσαν δηλαδή να διπλασιάσουν σχεδόν το προσωπικό σε μάχιμους τομείς, να το ανανεώσουν ηλικιακά και τεχνολογικά και να αναβαθμίσουν τις υπηρεσίες και την ασφάλεια αλλά δεν το έπραξαν, επέλεξαν τη διάλυση, η οποία δεν μείωσε σημαντικά την κρατική δαπάνη αφού οι υπάλληλοι που μετατάχθηκαν σε άλλες υπηρεσίες συνέχιζαν να μισθοδοτούνται.. Ο κ. Χατζηδάκης και οι μετέπειτα υπουργοί δεν αντιλήφθησαν λόγω της άγνοιάς τους περί του σιδηροδρόμου, ότι κανένας σιδηρόδρομος στην Ευρώπη δεν είναι κερδοφόρος. Ο διάδοχος του κ. Χατζηδάκη, ο κ. Στυλιανίδης είχε εκτιμήσει  τη σχέση εσόδων – εξόδων του ΟΣΕ σε 1:8 «όταν σε ολόκληρη την Ευρώπη ο μέσος όρος σ’ αυτό το πολιτικό μέσο είναι 8 έσοδα, 10 έξοδα», όπως είχε πεί. Δεν είπε όμως πού οφείλεται αυτή η τεράστια διαφορά. Οφείλονταν στον κομματισμό, τον λαϊκισμό, στις πελατειακές σχέσεις  και στην αναξιοκρατία που επέφεραν τη δυσλειτουργία του, παράγωγα του τρόπου λειτουργίας του πολιτικού συστήματος της χώρας.

Όμως ο κ. Χατζηδάκης συνέχιζε να επαίρεται για το σχέδιο “εξυγίανσης” του σιδηροδρόμου και πολλά χρόνια μετά: “Θέλω να ελπίζω, είχε δηλώσει, ότι η κυβέρνηση (ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛΛ), που είδε από την αρχή με καχυποψία το σχέδιο εξυγίανσης του ΟΣΕ και την ιδιωτικοποίησή της ΤΡΑΙΝΟΣΕ, κάνοντας άμυνα οπισθοφυλακών για το συγκεκριμένο θέμα, θα προχωρήσει αμέσως στην υπογραφή της σύμβασης με την Trenitalia” (Καθημερινή ΔΗΚΤΗΣ: “Η δικαίωση για τους σιδηροδρόμους ήλθε τρία χρόνια μετά” 26/6/2017). Δηλαδή δέκα χρόνια μετά δεν είχε αντιληφθεί τις συνέπειες τις “εξυγίανσης”, την πατρότητα της οποίας προέβαλε ως επιτυχία του

Μήπως όμως προσπάθησε ο κ. Χατζηδάκης επενδύοντας στον σιδηρόδρομο να τον αναβαθμίσει; Έγραφε ο έγκριτος αρθρογράφος της Καθημερινής κ. Πάσχος Μανδραβέλης στις 11/3/2023 στο κείμενό του “Ο εκτροχιασμός των επενδύσεων”:

«Στη βάση δεδομένων του ΟΟΣΑ υπάρχουν στοιχεία για τις επενδύσεις στις υποδομές σιδηροδρόμων. Δεν πάνε πολύ πίσω· για την Ελλάδα έχει στοιχεία για την περίοδο 2000-2020. Αλλά προκύπτουν ενδιαφέροντα συμπεράσματα. Εκεί διαβάζουμε ότι την περίοδο 2000-2004 γίνονται σημαντικές και αυξανόμενες επενδύσεις στο δίκτυο, που το 2003 φθάνουν στο 0,9% του ΑΕΠ: 1,7 δισ. ευρώ. Αυτό το είχε σημειώσει και στα πολλά άρθρα του ο αείμνηστος Αντώνης Καρκαγιάννης, ο οποίος ταξίδευε μόνο με σιδηρόδρομο.

Από το 2005 και μετά αρχίζει ο κατήφορος. Οι επενδύσεις στη σιδηροδρομική υποδομή κυμαίνονται από 0,1% και 0,2% του ΑΕΠ, 250-350 εκατ. ευρώ. Με άλλα λόγια, σε ολόκληρη την πενταετία του κ. Κώστα Καραμανλή επενδύθηκαν περίπου όσα χρήματα είχαν επενδυθεί μόνο το 2003.

Κατόπιν αρχίζουν τα μνημονιακά χρόνια, που για τη σιδηροδρομική υποδομή είναι σαν τα χρόνια του δημοσιονομικού εκτροχιασμού (2005-2009). Οι επενδύσεις κυμαίνονται πάλι μεταξύ 0,1% και 0,2% του ΑΕΠ, και μόνο το 2016 ανεβαίνουν στο 0,3%. Υπάρχουν όμως δύο χρονιές που οι επενδύσεις στον σιδηρόδρομο είναι σχεδόν μηδενικές: το 2014 (59.358.735 ευρώ) και το 2020, που είναι ακόμη μικρότερες: 49.008.544 ευρώ. Έχουμε, δηλαδή, αρνητικό ρεκόρ…

Το πρόβλημα λοιπόν δεν είναι ότι “έκατσε η στραβή στη βάρδια” αυτής της κυβέρνησης· πάντα μπορεί να συμβεί. Το ερώτημα είναι γιατί επί των ημερών της έγινε τέτοιος εκτροχιασμός των επενδύσεων στον σιδηρόδρομο και στην ασφάλειά του. Συνεπώς, πριν ανησυχήσουμε αν θα είναι υποψήφιος βουλευτής ο τέως υπουργός Μεταφορών, πρέπει να τον ρωτήσουμε γιατί έγινε τέτοια βουτιά στις επενδύσεις όσο ήταν υπουργός».

Προσπάθησε ο κ. Χατζηδάκης στη συνέντευξή του με τη λογική του συμψηφισμού, να αμβλύνει τις ευθύνες της κυβέρνησης. Μα δεν αντιλήφθηκε ότι το κράτος είναι διαχρονικό και όλοι τους είναι συνυπεύθυνοι για το οικοδόμημα που σήμερα προκαλεί φρίκη; Όπως είναι συνυπεύθυνοι και για το Μάτι και τη Μάνδρα, όπου η ΝΔ εκμεταλλεύτηκε μέχρι και σήμερα την εκατόμβη των θυμάτων προεκλογικά με τρόπο ανάλγητο.

Μακροδημόπουλος Δημήτρης

τ. Αρχιμηχανικός ΟΣΕ

Πολιτικός Μηχανικός ΑΠΘ

Αλεξ/πολη – κιν. 6947-771412

14/3/2023

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Αν. Λαυρέντζος: Πόσο κινδυνεύει το διεθνές τραπεζικό σύστημα από την κατάρρευση της SVB

0

του Αναστάσιου Λαυρέντζου*

Σε ένα περιβάλλον γενικευμένης αστάθειας, πληθωρισμού και γεωπολιτικών εντάσεων τη δεύτερη εβδομάδα του Μαρτίου επανεμφανίστηκε ένα φάντασμα που είχαμε πολλά χρόνια να δούμε. Με την ταχεία κατάρρευση της μεσαίας αμερικανικής τράπεζας Silicon Valley Bank και μιας μικρότερης, της Signature Bank, ρίγη ανησυχίας απλώθηκαν σε όλον τον ανεπτυγμένο κόσμο, καθώς ξύπνησαν μνήμες 2008. Βρισκόμαστε άραγε μπροστά σε μια νέα τραπεζική κρίση; Για να απαντήσουμε στο ερώτημα αυτό θα προσπαθήσουμε πρώτα να δούμε τι ακριβώς συνέβη στην SVB.

Πώς πτώχευσε η Silicon Valley Bank

Η SVB είναι μια μεσαία τράπεζα με αξία ενεργητικού πριν την κρίση 212 δις δολάρια. Η SVB χρηματοδοτούσε κυρίως νεοφυείς επιχειρήσεις στις ΗΠΑ (Start ups), οι οποίες κατέθεταν τα χρηματικά τους διαθέσιμα στην τράπεζα. Συνεπώς η καταθετική βάση της USB δεν αποτελείτο από μικροκαταθέτες, αλλά από μεγάλους και καλά ενημερωμένους εταιρικούς πελάτες. Από τα δεδομένα που έγιναν γνωστά, τα προβλήματα της τράπεζας δεν προέκυψαν από μη εξυπηρετούμενα δάνεια.

Τα προβλήματα στην SVB οφείλονται σε μια πολύ κακή επενδυτική απόφαση που έλαβε η διοίκησή της το 2021. Έχοντας μαζέψει καταθέσεις ύψους περίπου 180 δις δολάρια, και μην μπορώντας να διαθέσει άμεσα τα χρήματα αυτά σε δάνεια, η διοίκηση της SVB αποφάσισε να αγοράσει ένα χαρτοφυλάκιο ενυπόθηκων στεγαστικών δανείων σταθερού επιτοκίου που αντιστοιχούσε στο 56% του ενεργητικού της. Η λέξη κλειδί εδώ είναι το «σταθερό» επιτόκιο.

Πράγματι, τον καιρό που αγοράστηκε αυτό το χαρτοφυλάκιο δάνειων, έδινε σταθερή απόδοση έως τη λήξη 1,79%. Η απόδοση αυτή φάνηκε ελκυστική στη διοίκηση της SVB, η οποία εγκλώβισε μεγάλο μέρος της ρευστότητάς σε αυτή την επένδυση. Σύντομα όμως αποδείχθηκε ότι αυτό ήταν ένα ολέθριο λάθος, αφού λόγω των πληθωριστικών πιέσεων οι κεντρικές τράπεζες άρχισαν να αυξάνουν τα επιτόκιά τους. Έτσι το χαρτοφυλάκιο αυτό άρχισε να γράφει σημαντικές ζημιές.

Το γεγονός αυτό ώθησε κάποιους διαχειριστές κεφαλαίων να συστήσουν στους πελάτες τους να αποσύρουν τις καταθέσεις τους από την τράπεζα. Άρχισε έτσι μια εκροή καταθέσεων που ώθησε την τράπεζα στο να πωλήσει μέρος του δανειακού της χαρτοφυλακίου (21 δις δολάρια) για να εξασφαλίσει ρευστότητα. Μόνο που το χαρτοφυλάκιο αυτό έγραφε ήδη υποαξίες, με αποτέλεσμα οι πωλήσεις να γίνουν με ζημιά (1,8 δις δολάρια). Να σημειώσουμε εδώ ότι ήδη από τις 18 Ιανουαρίου η Raging Capital Ventures προειδοποιούσε από το twitter ότι σε όρους αγοραίας αποτίμησης η τράπεζα είχε ζημιές που υπερέβαιναν τα κεφάλαιά της.

Στις 8 Μαρτίου η τράπεζα αποφάσισε να προχωρήσει σε αύξηση μετοχικού κεφαλαίου ύψους 1,75 δις δολαρίων. Η απόφαση αυτή προκάλεσε πανικό που οδήγησε σε μαζικές αναλήψεις. Τότε επενέβησαν οι εποπτικές αρχές που έκλεισαν την τράπεζα και την έθεσαν σε καθεστώς επιτροπείας. Οι αρχές εγγυήθηκαν το σύνολο των καταθέσεων, ανεξαρτήτως ποσού και όχι έως τα 250 χιλιάδες δολάρια που ήταν βάσει νόμου το όριο εγγυήσεως.

Μετά το κλείσιμο της SVB διορίστηκε στην τράπεζα νέα διοίκηση, προκειμένου να διενεργήσει την εξυγίανσή της. Αυτή περιλαμβάνει την επιμέτρηση των ζημιών, τη διαγραφή κεφαλαίων μετόχων και επενδυτών μέχρις ότου ισοφαριστούν οι ζημιές, και εν συνεχεία την ανακεφαλαιοποίηση της τράπεζας προκειμένου να επαναλειτουργήσει.

Η SVB δεν είναι ο κανόνας

Το ερώτημα που τίθεται μετά την πτώχευση της SVB είναι το εξής: θα αρχίσουν άραγε τώρα οι τράπεζες να έχουν προβλήματα λόγω της ανόδου των επιτοκίων;

Κάποιοι έσπευσαν να γενικεύσουν το πρόβλημα. Η γενίκευση όμως δεν ισχύει. Το τί θα συμβεί σε κάθε τράπεζα από την άνοδο των επιτοκίων, εξαρτάται από τη διάρθρωση του χαρτοφυλακίου της. Το μυστικό βρίσκεται στο αν έχει δάνεια και καταθέσεις σταθερού ή κυμαινομένου επιτοκίου.

Στην Ευρώπη και παραδοσιακά στην Ελλάδα οι εμπορικές τράπεζες δίνουν κυρίως δάνεια κυμαινομένου επιτοκίου. Έτσι δεν είναι δυνατόν να εγκλωβιστούν σε χαμηλές επιτοκιακές αποδόσεις, όσο ανεβαίνουν τα επιτόκια. Ακόμη όμως και σε τίτλους σταθερού επιτοκίου μπορούν να αντισταθμίσουν τον κίνδυνο τους, χρησιμοποιώντας ειδικά χρηματοπιστωτικά μέσα (Interest Rate Swaps). Πολλές τράπεζες μάλιστα όχι μόνο δεν θα ζημιωθούν, αλλά πιθανότατα θα ωφεληθούν από την άνοδο των επιτοκίων, αφού είναι κοινό μυστικό ότι οι τράπεζες αυξάνουν πρώτα τα επιτόκια των δανείων, αλλά δεν σπεύδουν να κάνουν το ίδιο και με τα επιτόκια των καταθέσεων.

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να επισημάνουμε ότι η απόφαση της SVB να εγκλωβίσει ένα σημαντικό μέρος της ρευστότητάς της, αγοράζοντας ένα δανειακό χαρτοφυλάκιο σταθερής χαμηλής απόδοσης, δεν ήταν απλώς τραγικά λανθασμένη. Δείχνει και πλήρη έλλειψη βασικών τραπεζικών γνώσεων. Ένα τέτοιο σφάλμα ίσως μπορούσε να συμβεί στις τράπεζες του 1970, όταν δεν υπήρχε η έννοια της διαχείρισης του επιτοκιακού κινδύνου και η τεχνογνωσία της διαχείρισης Ενεργητικού-Παθητικού (Assets – Liabilities Management). Αυτά όμως υπάρχουν από χρόνια στις τράπεζες. Όσον αφορά τουλάχιστον την Ευρώπη, η ΕΚΤ επιβάλλει σε όλες τις ευρωπαϊκές τράπεζες να μετρούν και να διαχειρίζονται τον επιτοκιακό κίνδυνο του τραπεζικού χαρτοφυλακίου (Interest Rate Risk in Banking Book), αποτιμώντας τόσο την μεταβολή αξίας, όσο και την επίδραση που θα έχουν στην κερδοφορία των τραπεζών διάφορα σενάρια μεταβολής των επιτοκίων.

Έλειπε ο σταθμάρχης

Αυτό λοιπόν που προκαλεί ανησυχία στην περίπτωση της SVB δεν είναι τόσο το ότι «έσκασε», αλλά το πώς αφέθηκε να κάνει τόσο χοντρά λάθη, χωρίς να την ελέγξει κανείς. Τηρουμένων των αναλογιών, ίσως εδώ έχουμε μια περίπτωση αντίστοιχη με το τραγικό ατύχημα στα Τέμπη, όπου τα πάντα είχαν αφεθεί στον «σταθμάρχη», χωρίς επαρκείς μηχανισμούς και διαδικασίες αποτροπής ενός «ατυχήματος».

Στην περίπτωση της SVB μάλιστα φαίνεται ότι δεν υπήρχε καν «σταθμάρχης», αφού όπως προκύπτει από τις αναφορές που έγιναν στα ΜΜΕ, η τράπεζα πρακτικά δεν διέθετε Διευθυντή Διαχείρισης Κινδύνων (Chief Risk Officer) για αρκετούς μήνες. Αν ισχύει αυτό, τότε πιθανώς υπάρχει ένα σοβαρό κενό τραπεζικής εποπτείας στις τράπεζες μεσαίου μεγέθους στις ΗΠΑ. Είναι πιθανό δηλαδή ότι οι μεσαίες τράπεζες αφέθηκαν να λειτουργούν σε ένα πιο χαλαρό πλαίσιο, σε αντίθεση με τις μεγάλες, συστημικά σημαντικές τράπεζες, για τις οποίες το πλαίσιο εποπτείας ενισχύθηκε σημαντικά μετά την κρίση του 2008. Στον βαθμό που ισχύει αυτό, είναι βέβαιο ότι θα απασχολήσει έντονα τις αρχές τραπεζικής εποπτείας αλλά και τις δικαστικές αρχές των ΗΠΑ στο επόμενο διάστημα.

Θα κλείσουμε τον σχολιασμό για την SVB με μια ακόμη επισήμανση. Το λάθος της διοίκησης της SVB να εγκλωβίσει ένα σημαντικό μέρος της ρευστότητάς της σε δανειακό χαρτοφυλάκιο χαμηλής και σταθερής απόδοσης είναι τόσο χοντρό, ώστε δύσκολα να μπορεί να δικαιολογηθεί ως αποτέλεσμα ανοησίας ή άγνοιας. Προφανώς εμείς δεν γνωρίζουμε όλες τις λεπτομέρειες. Είμαστε όμως υποχρεωμένοι να σχολιάζουμε με βάση τα δημοσιευμένα στοιχεία. Με βάση αυτά λοιπόν,

κάποιοι θα μπορούσαν να ισχυριστούν ότι η «κατάρρευση» της SVB δεν είναι μόνο αποτέλεσμα ανικανότητας, αλλά και αδιανόητης ανευθυνότητας ή ακόμη και απληστίας.

Άραγε κάποιοι στέφτηκαν μόνο τα μπόνους της χρονιάς, αδιαφορώντας για το τί θα γίνει στη συνέχεια; Μήπως η διοίκηση της SVB δεν έδειξε τη δέουσα επιμέλεια και διόρισε σε θέσεις κλειδιά ανθρώπους χωρίς τις απαραίτητες γνώσεις και εμπειρία; Και γιατί πρέπει κάθε φορά να ανακαλύπτουμε εκ των υστέρων ότι δόθηκε η δυνατότητα σε κάποιους ακατάλληλους να παίζουν με πυρηνικά;

Σε κάθε περίπτωση πάντως, ο παράγων της ανικανότητας είναι ο επικρατέστερος, αφού ακόμη και μετά την αγορά του χαρτοφυλακίου χαμηλής σταθερής απόδοσης, οι διαχειριστές της SVB μπορούσαν να αντισταθμίσουν τον κίνδυνό τους.

Εντύπωση βέβαια προκαλεί και το γεγονός ότι η τράπεζα δεν ενεχυρίασε μέρος του δανειακού της χαρτοφυλακίου στην κεντρική τράπεζα για να αντλήσει ρευστότητα. Είναι πιθανό μια τέτοια πιστωτική γραμμή να μην ήταν διαθέσιμη για τράπεζες του μεγέθους της. Όμως μετά την κρίση η κεντρική τράπεζα διέθεσε μια τέτοια γραμμή πίστωσης, με την οποία οι τράπεζες μπορούν να αντλούν ρευστότητα για έναν χρόνο, ενεχυριάζοντας μέρος του δανειακού τους χαρτοφυλακίου. Στην Ευρώπη αυτή η δυνατότητα υπάρχει πολλά χρόνια πριν και στην Ελλάδα την γνωρίσαμε με τη μορφή του ELA (Emergency Liquidity Assistance).

Οι ανησυχίες που δημιουργεί η περίπτωση της SVB

Η ιστορία της SVB ως περίπτωση τραπεζικής πτώχευσης δεν είναι κάτι που μπορεί να γενικευτεί. Αυτό που θα πρέπει όμως να μας ανησυχήσει είναι το κατά πόσο η τραπεζική εποπτεία – ειδικά στις μεσαίου μεγέθους τράπεζες των ΗΠΑ – είναι επαρκής. Το 2008 η ανθρωπότητα κινδύνευσε να βυθιστεί σε ένα παγκόσμιο κραχ, επειδή τότε πολλοί λειτούργησαν με γνώμονα την απληστία. Τότε βεβαίως υπήρχε μια διαφορετική κατάσταση, καθώς ο υπερδανεισμός είχε οδηγήσει στην παραγωγή τοξικών πιστωτικών προϊόντων, τα οποία οι οίκοι πιστοληπτικής αξιολόγησης είχαν αποτύχει να αναγνωρίσουν και να τιμολογήσουν σωστά. Και τα προϊόντα αυτά είχαν διασπαρεί σε μεγάλο τμήμα του τραπεζικού συτήματος.

Σήμερα υπάρχει ένας άλλος γενικός κίνδυνος που προκύπτει από την άνοδο των επιτοκίων.

Ο κίνδυνος αυτός έχει να κάνει με τις υποαξίες που γράφουν τα αξιόγραφα σταθερού επιτοκίου. Όπως είπαμε, δεν πρέπει να γενικεύσουμε και να πούμε ότι οι όλοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί θα έχουν πρόβλημα από την άνοδο των επιτοκίων. Πολλοί  θα ωφεληθούν μάλιστα. Όμως δεν θα πρέπει να μας διαφεύγει ότι όλα τα στεγαστικά δάνεια σταθερού επιτοκίου – που υπάρχουν κυρίως στην απέναντι όχθη του Ατλαντικού – και όλα τα κυβερνητικά ομόλογα σταθερού κουπονιού είναι στην κατοχή κάποιων τραπεζών, κάποιων επενδυτικών κεφαλαίων κλπ. Όλοι αυτοί η οργανισμοί γράφουν εξ αιτίας της ανόδου των επιτοκίων σημαντικές ζημιές. Το πώς αποτυπώνονται αυτές οι ζημιές στους ισολογισμούς εξαρτάται βεβαίως και από τον λογιστικό χειρισμό. Ωστόσο, σε κάθε περίπτωση η άνοδος των επιτοκίων προκαλεί σημαντικές υποαξίες.

Βλέπει λοιπόν κανείς ότι το πρόβλημα του πληθωρισμού που εν πολλοίς δημιούργησε το αλόγιστο τύπωμα χρήματος από τις κεντρικές τράπεζες δεν γιατρεύεται έτσι εύκολα με το φάρμακο της ανόδου των επιτοκίων.

Διότι και το φάρμακο έχει τις δικές του παρενέργειες. Και οι παρενέργειες δεν περιορίζονται μόνο στον επιτοκιακό κίνδυνο. Κάποια στιγμή θα εμφανιστούν αναπόφευκτα και με τη μορφή του πιστωτικού κινδύνου, αφού ένα ποσοστό των δανειοληπτών θα δυσκολευτούν να εξυπηρετήσουν τα δάνειά τους, με το επιτοκιακό κόστος να αυξάνεται.

Ζούμε σε μια δύσκολη περίοδο πληθωρισμού, τον οποίο οι κεντρικές τράπεζες προσπαθούν να τιθασεύσουν επιβάλλοντας μια ελεγχόμενη ύφεση. Ακόμη όμως κι αν οι κεντρικοί τραπεζίτες κατορθώσουν να κάνουν έναν τόσο λεπτεπίλεπτο χειρισμό, θα υπάρξουν σοβαρές παρενέργειες.

Ίσως σε ένα βάθος χρόνου αποδειχτεί ότι το σοβαρότερο πρόβλημα μετά την ανθρώπινη απληστία, είναι η υπερβολική αυτοπεποίθηση των κεντρικών τραπεζιτών που πιστεύουν ότι μέσω της νομισματικής πολιτικής μπορούν να ελέγξουν τα πάντα.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Στις τελευταίες οικονομικές καταστάσεις της Silicon Valley Bank για το κλείσιμο του 2022, στη σελίδα 125 των σημειώσεων φαίνεται ότι η μη πραγματοποιηθείσα ζημιά (Unrealized Losses) στο χαρτοφυλάκιο των διακρατούμενων έως τη λήξη χρεογράφων (HTM Securities) έφτανε τα 15,16 δις δολάρια. Το ποσό αυτό ήδη αντιστοιχούσε στο μετοχικό κεφάλαιο της τράπεζας που δεν ξεπερνούσε τα 16 δις δολάρια. Δηλαδή σε όρους αγοραίας αποτίμησης (mark-to-market) η τράπεζα ήταν ήδη πτωχευμένη. Αυτό για τους ειδικούς ήταν ήδη ορατό. Έτσι με την ταχύτητα πληροφόρησης που υπάρχει, η τράπεζα κατέρρευσε σε χρόνο ρεκόρ.

*Ο Αναστάσιος Λαυρέντζος κατέχει πτυχίο Φυσικής και διπλώματα μεταπτυχιακής ειδίκευσης (MSc) στα Οικονομικά Μαθηματικά και στη Θεωρητική Φυσική. Έχει εργαστεί ως διευθυντικό στέλεχος στον τομέα Διαχείρισης Κινδύνων σε μεγάλους ελληνικούς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς. Στο πλαίσιο αυτό έχει επισκεφτεί πολλές βαλκανικές χώρες (Τουρκία, Βουλγαρία, Ρουμανία, Σερβία). Συνεργάζεται με διεθνείς ελεγκτικούς οίκους ως συμβουλος επιχειρήσεων και διδάσκει Διαχείριση Κινδύνων στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έχει γράψει τα βιβλία: «Η Θράκη στο μεταίχμιο» και «Σιωπηρή Άλωση – Το Δημογραφικό και το Μεταναστευτικό πρόβλημα της Ελλάδας».

 

 

Γ. Τσουκαλάς: Η “Μακεδονική” γλώσσα κατά τη Συμφωνία των Πρεσπών

15
ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΑΝΙΧΝΕΥΣΕΩΝ
Το Ειρηνοδικείο Φλώρινας ενέκρινε το καταστατικό ΜΚΟ για τη διδασκαλία της Μακεδονικής γλώσσας, σύμφωνα με την Συμφωνία των Πρεσπών.
Κατά της απόφασης προσέφυγαν διάφορες οργανώσεις και την Παρασκευή που μας πέρασε, το Πρωτοδικείο Φλώρινας απέρριψε όλες τις προσφυγές.
Άρα, η απόφαση του Ειρηνοδικείου ισχύει. Η ΜΚΟ που συστάθηκε για την διδασκαλία της μακεδονικής γλώσσας ισχύει.
Δεν έθεσα εντός εισαγωγικών το μακεδονικής γλώσσας διότι η Ελλάδα, από το 1977 έχει αναγνωρίσει Μακεδονική γλώσσα.
Όπως αναλύει σε ένα εξαιρετικό άρθρο του στις Ανιχνεύσεις ο δικηγόρος Γιώργος Τσουκαλάς, η Συμφωνία των Πρεσπών διευκρίνισε τι η Ελλάδα εννοεί ως μακεδονική γλώσσα.
Στο άρθρο του ο κ. Τσουκαλάς αποδεικνύει πως αντικείμενο ρύθμισης της Συμφωνίας των Πρεσπών, είναι η ερμηνεία του διεθνούς όρου «μακεδονική» γλώσσα (makedonski, Macedonian), όπως περιλαμβάνεται στην Παγκόσμια Συνδιάσκεψη του Ο.Η.Ε. για την Τυποποίηση των Γεωγραφικών Ονομάτων (Standardization of Geographical Names) του 1977, και όχι η αναγνώριση μιας «μακεδονικής γλώσσας στην Ελλάδα», όπως όλως εσφαλμένως θεώρησε το Ειρηνοδικείο Φλωρίνης.
Τα επιχειρήματα του κ. Τσουκαλά είναι πειστικά και στέρεα και αν υπάρχει διάθεση προσφυγής σε ανώτερο δικαστήριο καλόν είναι να αξιοποιηθεί ως δικηγόρος.
Διαβάστε το εξαιρετικά εμπεριστατωμένο άρθρο του κ. Τσουκαλά.
του Γιώργου Τσουκαλά, Δικηγόρου
«Από το ρόδο του χτες έμεινε το όνομα· δεν έχουμε παρά ονόματα κενά» («Stat rosa pristina nomine, nomina nuda tenemus» – Bernard de Cluny στο «De Contemptu Mundi» (1140). Αν η Μακεδονία είναι το ρόδο, μήπως η Ελλάδα κράτησε τελικά κενά ονόματα με την Συμφωνία των Πρεσπών; Τελικά η Συμφωνία των Πρεσπών (2018) μεταξύ Ελλάδας και Βόρειας Μακεδονίας επιβάλλει στην Ελλάδα να αναγνωρίζει στο εσωτερικό της, την γλώσσα της Βόρειας Μακεδονίας, ως «μακεδονική»; Η θέση που λαμβάνεται παρακάτω, είναι πως η Συμφωνία των Πρεσπών δεν υποχρεώνει την Ελλάδα να αποκαλεί ως «μακεδονική» την γλώσσα αυτή στο εσωτερικό της.
Η ΔΙΑΤΑΞΗ 27 ΤΟΥ ΕΙΡΗΝΟΔΙΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ «ΚΕΝΤΡΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ».
Στις 28 Ιουλίου 2022, το Ειρηνοδικείο Φλωρίνης εξέδωσε την υπ’ αριθμόν 27 Διάταξή του με την οποία αναγνώρισε ένα σωματείο με την επωνυμία «Κέντρο Μακεδονικής Γλώσσας στην Ελλάδα». Περίληψη της αναγνώρισης του σωματείου δημοσιεύτηκε στο Δελτίο Δικαστικών Δημοσιεύσεων (05271/Α/17-10-2022).
Ήταν όμως ορθό, δυνάμει της Συμφωνίας των Πρεσπών, να αναγνωριστεί ως «μακεδονική γλώσσα στην Ελλάδα», η γλώσσα των Σλαβομακεδόνων;
Ως γνωστόν, η ρίζα της ονοματολογικής διαφοράς των Ελλήνων με τους Σλαβομακεδόνες, είναι η απαρασάλευτη επιμονή των τελευταίων, τουλάχιστον επί έναν αιώνα, να θεωρούν πως είναι οι «Μακεδόνες», που ομιλούν την «μακεδονική γλώσσα» και πως η χώρα τους λέγεται «Μακεδονία», παραβλέποντας την ελληνική προέλευση των όρων αυτών.
Τελικά η Συμφωνία των Πρεσπών (2018) ήρθε για να επιλύσει την διαφορά, εξαναγκάζοντας τους πείσμονες Σλαβομακεδόνες να μην μονοπωλούν τους ελληνικούς όρους «Μακεδονία», «Μακεδόνας», «μακεδονικός» και να σεβαστούν την αρχαιότατη ελληνική μακεδονική κληρονομιά.
Όμως, ύστερα από την υπ’ αριθμ. 27/28ης Ιουλίου 2022 Διάταξη του Ειρηνοδικείου Φλωρίνης, τέθηκε το ερώτημα, τι τελικά προβλέπει η Συμφωνία των Πρεσπών για την «μακεδονική» γλώσσα.
Η «ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΗ» ΓΛΩΣΣΑ ΩΣ ΔΙΕΘΝΩΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΜΕΝΗ ΓΛΩΣΣΑ.
Σύμφωνα με την κρατούσα άποψη και κατά τους γλωσσολόγους, η σλαβομακεδονική γλώσσα είναι μια διακριτή γλώσσα.
Το ζήτημα που εύλογα ενδιέφερε την Ελλάδα είναι εάν θα λέγεται διεθνώς «μακεδονική».
Είτε αποκρύφτηκε από την ελληνική κοινωνία είτε απλώς η ελληνική κοινή γνώμη δεν ενδιαφέρθηκε για το ζήτημα επί δεκαετίες, η σλαβομακεδονική γλώσσα έχει διεθνώς αναγνωριστεί ως «μακεδονική», κατά το μακρυνό 1977, στην Παγκόσμια Συνδιάσκεψη του Ο.Η.Ε. για την Τυποποίηση των Γεωγραφικών Ονομάτων (Standardization of Geographical Names), που μάλιστα έλαβε χώρα στην Αθήνα.
Τότε, κατά ειρωνεία της τύχης, όχι μόνο η Ελλάδα δεν προέβαλε αντιρρήσεις για την διεθνή ονομασία της γλώσσας αυτής ως «μακεδονικής», η οποία έκτοτε τυποποιήθηκε με το Πρότυπο ISO 639 που ακολουθεί το Πρότυπο 3166, αλλά αναγνώρισε ρητώς πως στην τότε Γιουγκοσλαβία ομιλούνταν δυο γλώσσες, η σερβοκροατική και η «μακεδονική» (makedonski, Macedonian).
Οι πολιτικοί λόγοι που η Ελλάδα προέβη σε μία τέτοια αναγνώριση το 1977, μάλλον εξηγούνται από την βούληση των Ελλήνων να μην θεωρείται πως οι Νοτιοσλάβοι της περιοχής ομιλούν την βουλγαρική, όπως προβάλλει ο βουλγαρικός μεγαλοϊδεατισμός που ταλάνισε την Μακεδονία στις αρχές του 20ου αιώνα, αλλά και λόγω της συμμαχίας της Ελλάδας με την τότε Γιουγκοσλαβία.
Μετά το 2007, και ενώ η Ελλάδα είχε παραλείψει να καταγγείλει το θέμα της «μακεδονικής» γλώσσας, τόσο στις αρχές της δεκαετίας του 1990, όταν αναγνωρίστηκε διεθνώς το γειτονικό κράτος ως ανεξάρτητο, όσο και το 1995 όταν υπογράφηκε η Ενδιάμεση Συμφωνία, έγιναν από μέρους της Ελλάδας μερικές προσπάθειες να αλλάξει η διεθνής ονομασία της γλώσσας αυτής, οι οποίες όλες απέτυχαν, λόγω ακριβώς του παγιωμένου διεθνούς καθεστώτος, το οποίο άλλωστε έχαιρε από παλιά της ελληνικής αναγνώρισης.
Η ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΤΩΝ ΠΡΕΣΠΩΝ (2018) ΚΑΙ Ο ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΡΟΣ «ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΗ» ΓΛΩΣΣΑ (makedonski, Macedonian) ΤΗΣ ΣΥΝΔΙΑΣΚΕΨΗΣ ΤΟΥ Ο.Η.Ε. ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΝΟΜΑΤΩΝ ΤΟΥ 1977.
Τι προβλέπει η Συμφωνία των Πρεσπών για την «μακεδονική» γλώσσα;
Το διεθνές καθεστώς για την «μακεδονική» γλώσσα δεν μπορούσε να αλλάξει με μία διμερή συνθήκη σαν την Συμφωνία των Πρεσπών. Άλλωστε, άπαξ και η Ελλάδα αναγνώρισε το 1977 την γλώσσα αυτή διεθνώς ως «μακεδονική» (makedonski, Macedonian), τούτο δεν μπορούσε να αλλάξει μισόν αιώνα μετά.
Αυτό που μπορούσε να συμβεί μέσω μιας διμερούς συμφωνίας, ήταν οι αναγκαίες διακρίσεις, ώστε να μην συγχέεται διεθνώς η γλώσσα αυτή, με την ελληνική μακεδονική κληρονομιά και τον ελληνικό πολιτισμό – όπως και έγινε.
Η Συμφωνία των Πρεσπών ρυθμίζει δηλαδή το σημαινόμενο του διεθνούς όρου «μακεδονική» γλώσσα (makedonski, Macedonian), αναγνωρίζοντας πως η γλώσσα αυτή, όπως καταχωρήθηκε διεθνώς στην Συνδιάσκεψη του Ο.Η.Ε. το 1977, δεν έχει σχέση με την ελληνική Μακεδονία και την πολιτιστική της κληρονομιά.
Συνεπώς, αντικείμενο ρύθμισης της Συμφωνίας των Πρεσπών, είναι η ερμηνεία του διεθνούς όρου «μακεδονική» γλώσσα (makedonski, Macedonian), όπως περιλαμβάνεται στην Παγκόσμια Συνδιάσκεψη του Ο.Η.Ε. για την Τυποποίηση των Γεωγραφικών Ονομάτων (Standardization of Geographical Names) του 1977,
και όχι η αναγνώριση μιας «μακεδονικής γλώσσας στην Ελλάδα», όπως όλως εσφαλμένως θεώρησε το Ειρηνοδικείο Φλωρίνης.
Τούτου δοθέντος, με την Συμφωνία των Πρεσπών, κατά το άρθρο 1 (παρ. 3 γ΄) διευκρινίζεται πως ρυθμιζόμενο ζήτημα είναι αποκλειστικώς και μόνον ο διεθνής όρος «μακεδονική» γλώσσα, όπως αυτός καταχωρήθηκε στην Συνδιάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την Τυποποίηση των Γεωγραφικών Ονομάτων το 1977, και ο τρόπος ερμηνείας και διασάφησης αυτού δυνάμει του άρθρου 7, ορίζοντας πως,
«Η επίσημη γλώσσα του Δευτέρου Μέρους θα είναι η «Μακεδονική γλώσσα», όπως αναγνωρίσθηκε από την Τρίτη Συνδιάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την Τυποποίηση των Γεωγραφικών Ονομάτων, που διεξήχθη στην Αθήνα το 1977, και περιγράφεται στο άρθρο 7 (3) και (4) της παρούσας Συμφωνίας».
Συνεπώς, πλέον ορίζεται με το άρθρο 1 παρ. 3 γ΄ της Συμφωνίας των Πρεσπών, πως ο διεθνής όρος «μακεδονική» γλώσσα, όπως αυτός καταχωρήθηκε στην Συνδιάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την Τυποποίηση των Γεωγραφικών Ονομάτων το 1977, θα ερμηνεύεται με το άρθρο 7 (παρ. 3 και 4) της εν λόγω διμερούς συνθήκης,
ώστε να μην συγχέεται διεθνώς η γλώσσα αυτή με την ελληνική ιστορία και τον ελληνικό πολιτισμό της Μακεδονίας.
Αυτή είναι η τελεολογία (ratio) του άρθρου 1 παρ. 3 γ΄ της Συμφωνίας των Πρεσπών,
η διασάφηση του διεθνούς όρου, και όχι η αναγνώριση στο εσωτερικό της Ελλάδας, «μακεδονικής γλώσσας στην Ελλάδα»
όπως εσφαλμένως διέταξε το Ειρηνοδικείο Φλωρίνης κατά παρερμηνεία.
Μάλιστα, το άρθρο 1 παρ. 3 γ΄ της Συμφωνίας των Πρεσπών, έχει την ακριβώς αντίθετη τελεολογία μιας τέτοιας αναγνώρισης στο εσωτερικό της Ελλάδας, όπως εκτίθεται παρακάτω δυνάμει όσων ορίζονται στο άρθρο 7 (παρ. 3 και 4), καθώς, αφού αποσκοπεί στο να μην συγχέεται εφ’ εξής ο διεθνής όρος «μακεδονική» γλώσσα όπως καταχωρήθηκε στην ανωτέρω Συνδιάσκεψη του Ο.Η.Ε. το 1977, με την ελληνική κληρονομιά,
πολλώ δε μάλλον δεν επιτρέπει μια τέτοια σύγχυση στο εσωτερικό της Ελλάδας όπου ο όρος «μακεδονική γλώσσα» δεν χρησιμοποιείται καθόλου στην ελληνική γλώσσα για να περιγράψει την γλώσσα της Βόρειας Μακεδονίας.
Μάλιστα, ακριβώς βάσει του άρθρου 7 (παρ. 3 και 4) της Συμφωνίας των Πρεσπών, ορίζεται και πως για τον διεθνή όρο «μακεδονική», ως επιθετικό προσδιορισμό αναφορικά με την γλώσσα της Βόρειας Μακεδονίας – που αποκαλείται Δεύτερο Μέρος στην σύμβαση, και ώστε να διακρίνεται από την ελληνική κληρονομιά και για να μην συγχέεται με ό,τι θεωρείται ως μακεδονική γλώσσα κατά την ελληνική ιστορία, ισχύουν τα κάτωθι:
«7. (3). Όταν γίνεται αναφορά στο Δεύτερο Μέρος, με αυτούς τους όρους νοούνται η επικράτεια, η γλώσσα, ο πληθυσμός και τα χαρακτηριστικά τους, με την δική τους ιστορία, πολιτισμό και κληρονομιά, διακριτώς διαφορετικά από αυτά που αναφέρονται στο Άρθρο 7 (2).»
«7. (4). Το Δεύτερο Μέρος σημειώνει ότι η επίσημη γλώσσα του, η Μακεδονική γλώσσα, ανήκει στην ομάδα των Νότιων Σλαβικών γλωσσών. Τα Μέρη σημειώνουν ότι η επίσημη γλώσσα και άλλα χαρακτηριστικά του Δευτέρου Μέρους δεν έχουν σχέση με τον αρχαίο Ελληνικό πολιτισμό, την ιστορία, την κουλτούρα και την κληρονομιά της βόρειας περιοχής του Πρώτου Μέρους.»
Καθώς η παράγραφος 3 του άρθρου 7 παραπέμπει με την σειρά της, στην παράγραφο 2 του ιδίου άρθρου της Συμφωνίας των Πρεσπών, ρυθμίζεται πως στο εσωτερικό της Ελλάδας δεν μπορεί να μεταφέρεται ο διεθνής όρος «μακεδονική» γλώσσα για να περιγραφεί η γλώσσα της Βόρειας Μακεδονίας, γιατί αλλιώς θα προκύψει σύγχυση, και ως εκ τούτου, σύμφωνα με το άρθρο 7 παρ. 2, ορίζεται, καταλαμβάνοντας και τον όρο «μακεδονική» γλώσσα εκ παραμπομπής από το άρθρο 7 παρ.3, πως:
«7. (2). Όταν γίνεται αναφορά στο Πρώτο Μέρος, με αυτούς τους όρους νοούνται όχι μόνο η περιοχή και ο πληθυσμός της βόρειας περιοχής του Πρώτου Μέρους, αλλά και τα χαρακτηριστικά τους, καθώς και ο Ελληνικός πολιτισμός, η ιστορία, η κουλτούρα και η κληρονομιά αυτής της περιοχής από την αρχαιότητα έως σήμερα».
Συνεπώς είναι ξεκάθαρο πως δυνάμει της Συμφωνίας των Πρεσπών δεν εισάγεται «μακεδονική γλώσσα στην Ελλάδα» καθώς στην ελληνική κληρονομιά και κατά την ελληνική ιστορία και πολιτισμό δεν αποκαλείται έτσι η γλώσσα της Βόρειας Μακεδονίας, ενώ ως γνωστόν, ως μακεδονική γλώσσα για τους Έλληνες θεωρείται η γλώσσα των αρχαίων Μακεδόνων, μια διάλεκτος της ελληνικής, ενώ υφίσταται στην ελληνική γλώσσα ο όρος σλαβομακεδονική ή αλλιώς γλώσσα της Βόρειας Μακεδονίας για τον προσδιορισμό της ξένης γλώσσας αυτής.
Άλλωστε αυτό εννοείται από τις ρυθμίσεις της Συμφωνίας των Πρεσπών, η οποία εφ’ όσον επιλύει την διεθνή σύγχυση που προέκυψε με την Συνδιάσκεψη του Ο.Η.Ε. το 1977, πολλώ δε μάλλον δεν δημιουργεί μια άλλη σύγχυση στο εσωτερικό των κρατών, για το οποίο ορίζεται, να κρατήσουν τα συμβαλλόμενα μέρη το σημαινόμενο που οι ιδιαίτερες κληρονομιές τους καθορίζουν με τον συναφή όρο.
Τέλος δε, το erga omnes (όλες οι χρήσεις) της παραγράφου 8 του άρθρου 1 της Συμφωνίας των Πρεσπών δεν αναφέρεται στον όρο «μακεδονική» γλώσσα, ως προς το εσωτερικό της Ελλάδας, αλλά αναφέρεται στις παραγράφους 9 και 10 του άρθρου 1, τις οποίες άλλωστε ρητά αναφέρει η παράγραφος 8, οι οποίες με την σειρά τους αναφέρονται σε υποχρεώσεις της Βόρειας Μακεδονίας (Δεύτερο Μέρος) όπως περιγράφονται στις παραγράφους αυτές (παρ. 9 και 10), σχετικά με άμεσες ενέργειές της για την αλλαγή του ονόματός της, σε όλες τις χρήσεις.
Τούτο επιρρώννυται και από την διατύπωση του άρθρου 1 παρ. 3, όπου προσδιορίζεται στην περίπτωση α΄, πως το erga omnes σχετίζεται με το όνομα «Βόρεια Μακεδονία» – ενώ ως προς τις άλλες περιπτώσεις της παραγράφου 3 του άρθρου 1, όπως για την «μακεδονική» γλώσσα της Συνδιάσκεψης του Ο.Η.Ε. του 1977 για την Τυποποίηση των Γεωγραφικών Ονομάτων (περ. γ΄) δεν προβλέπεται erga omnes χρήση που να καταλαμβάνει το εσωτερικό της Ελλάδας αλλιώς θα αναφέρονταν ρητώς (όπως στην περ. α΄), για δε τα ταξιδιωτικά έγγραφα (περ. β΄) ούτως ή άλλως erga omnes δεν απαιτείται καθώς δεν υφίστανται διπλά τέτοια έγγραφα, ενώ για τους όρους «Μακεδονία» και «Μακεδόνας» (περ. δ΄) ορίζεται ακριβώς η διαφορετική σημασία των δυο όρων στο εσωτερικό των δύο χωρών λόγω ακριβώς της διαφορετικής ιστορίας και της πολιτιστικής κληρονομιάς τους.
ΕΠΙΛΟΓΟΣ.
Τούτων δοθέντων, το Ειρηνοδικείο Φλωρίνης έχει παρερμηνεύσει την Συμφωνία των Πρεσπών, εφαρμόζοντας αυτήν όλως εσφαλμένως με την Διάταξη 27 της 28ης Ιουλίου 2022 με την οποία αναγνώρισε σωματείο σχετικά με την «μακεδονική γλώσσα στην Ελλάδα».
Καθώς η γλώσσα της Βόρειας Μακεδονίας δεν ονομάζεται «μακεδονική» στην Ελλάδα, η δε κατά το καταστατικό του εν λόγω σωματείου προώθηση της γλώσσας αυτής ως «μακεδονικής» στις περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας, απαγορεύεται από την Συμφωνία των Πρεσπών η οποία ρητά προνοεί (άρθρο 7 παρ. 2) για την προστασία της περιοχής και του πληθυσμού της ελληνικής Μακεδονίας, αλλά και για τα χαρακτηριστικά τους, καθώς και για τον Ελληνικό πολιτισμό, την ιστορία, την κουλτούρα και την κληρονομιά αυτής της περιοχής από την αρχαιότητα έως σήμερα.
Ως «μακεδονική γλώσσα στην Ελλάδα» κατά την Συμφωνία των Πρεσπών μπορούν να νοούνται οι ελληνικές γλωσσικές διάλεκτοι της Μακεδονίας από την αρχαιότητα έως σήμερα, όπως προέκυψαν από τον ελληνικό πολιτισμό της περιοχής – όπως αντιστοίχως στην Βόρεια Μακεδονία θεωρείται ως «μακεδονική» γλώσσα, η γλώσσα του λαού της.
Διαφορετική δε ερμηνεία είναι contra legem καθώς θα παραβίαζε το δικαίωμα των ανθρώπων εκατέρωθεν να αποκαλούν ως μακεδονική γλώσσα την διάλεκτο των προγόνων τους, όπως κατοχυρώνεται τόσο στην Συμφωνία των Πρεσπών που ρυθμίζει το ζήτημα σε διακρατικό επίπεδο, όσο και από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ) σε επίπεδο ατομικών δικαιωμάτων.
Τούτο δε, δεν πρέπει να συγχέεται με τον διεθνή όρο «μακεδονική» γλώσσα (makedonski, Macedonian), όπως περιλαμβάνεται στην Παγκόσμια Συνδιάσκεψη του Ο.Η.Ε. για την Τυποποίηση των Γεωγραφικών Ονομάτων (Standardization of Geographical Names) του 1977.

Δ. Τριανταφύλλου: Τραγωδία των Τεμπών: Γεωπολιτικές διαστάσεις και το χάσμα μεταξύ προσδοκιών και πραγματικότητας

0

Η απαξίωση του σιδηροδρόμου είναι ένα μεγάλο πλήγμα στην εγκαθίδρυση της χώρας ως απαραίτητου πυλώνα της ΝΑ πτέρυγας του ΝΑΤΟ και ως επέκταση της Δύσης.
VIA ASSOCIATED PRESS 

Από την στιγμή που έγινε το σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη στις 28 Φεβρουαρίου νιώθω ως αγανακτισμένος και απεγνωσμένος πολίτης με την επιβεβαίωση των χρόνιων παθογενειών της χώρας. Μέσα στο βουβό μου πένθος για το άδικο θάνατο τόσων, πρωτίστως νέων, συνανθρώπων, μου ήρθε στο νου ο αφορισμός του Γάλλου συγγραφέα Jean-Baptiste Alphonse Karr, «Plus ça change, plus c’est la même chose» (όσο περισσότερο αλλάζουν τα πράγματα, τόσο περισσότερο παραμένουν ίδια).

Η Ελλάδα δεν έχει την δυνατότητα, ούτε την επιλογή, να προωθήσει μια πολιτική συναλλαγής όπως αυτή που προσπαθεί να προβάλλει η σημερινή Τουρκία μαζί με μια σειρά άλλων μεσαίων δυνάμεων ανά την υφήλιο (πχ. Ινδία, Βραζιλία, Νότιο Αφρική, Μεξικό, Ινδονησία). Αντιθέτως, η αφύπνιση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και άλλων δυτικών χωρών όπως οι ΗΠΑ, ο Καναδάς, και η Ιαπωνία μεταξύ άλλων και η ανάγκη αντιμετώπισης της αναθεωρητικής Ρωσίας μετά την απόπειρα εισβολή της στην Ουκρανία το Φεβρουάριο του 2022 και ο επακόλουθος πόλεμος, είναι ευνοϊκή για την Ελλάδα επιβεβαιώνοντας ταυτόχρονα την σημασία του ανήκειν στο αξιακό πλαίσιο της Δύσης και στο πλέγμα ασφάλειας που παρέχει. 

Στην πραγματικότητα, η γεωγραφική θέση της χώρας όπως και η αμφιλεγόμενη Τουρκική στάση αναφορικά με την αντιμετώπιση της Ρωσικού αναθεωρητισμού, αναβαθμίζει την Ελλάδα αισθητά ταυτόχρονα ως σημαντικός κρίκος και παίκτης του Δυτικού στρατοπέδου με αυξημένες υποχρεώσεις.

Πώς συνδέονται οι προαναφερόμενες επισημάνσεις με το σιδηροδρομικό δυστύχημα; Πέραν των υποχρεώσεων της πολιτείας και των πολιτικών ηγεσιών διαχρονικά να παρέχουν ασφαλείς συγκοινωνίες για τους πολίτες τους, η αποδόμηση και απαξίωση του σιδηροδρομικού δικτύου της χώρας συνιστά ένα μεγάλο πλήγμα, εάν όχι τεράστιο, στην προσπάθεια γεωπολιτικής αναβάθμισης της χώρας και την εγκαθίδρυση της ως απαραίτητος πυλώνας της Νότια Ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ, και ως επέκταση της Δύσης.   

Η αποτροπή, συνήθως εκφραζόμενη με στρατιωτικούς όρους δια τους εξοπλισμούς ή/και την αναβάθμιση της εγχώριας στρατιωτικής βιομηχανίας μιας χώρας, και διπλωματικά, μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά μόνο εάν η χώρα δεν αμφισβητήσει την συμμετοχή της στο δυτικό στρατόπεδο και την ενσωμάτωση της στην ουσιαστική αναδόμηση και αναμόρφωση της παγκόσμιας οικονομίας με την συμμετοχή της σε ισχυρούς και ανταγωνιστικούς εμπορικούς διαδρόμους που διαμορφώνουν την οικονομία του αύριο, και κατ’ επέκταση ισχυροποιούν και θωρακίζουν την χώρα.

Με άλλα λόγια, κοινότοπες εκφράσεις όπως «Η Ελλάδα είναι φάρος δημοκρατίας και σταθερότητας» που εκφράζονται συχνά από πολιτικούς παράγοντες στην δημόσια σφαίρα, αν και με βρίσκουν σύμφωνο, είναι άνευ ουσίας εάν δεν λάβουν χώρα οι απαραίτητες ενέργειες και δράσεις για να παραμείνει η χώρα ο φάρος που προσδοκούμε.

Η Ελλάδα έχει την δυνατότητα να είναι κάτι παραπάνω από ένας πλήρης ενσωματωμένος εμπορικός, ενεργειακός, και στρατιωτικός κόμβος σε αυτό τον υπό διαμόρφωση κόσμο. Αυτό συνιστά ένα ολιστικό λειτουργικό, καινοτόμο, εκσυγχρονισμένο και ασφαλές μεταφορικό δίκτυο – οδικό, αεροπορικό, θαλάσσιο, και σιδηροδρομικό – που εξυπηρετεί τους πολίτες στην καθημερινότητα τους και την χώρα στις γεωπολιτικές και γεωοικονομικές αξιώσεις της.

Απαιτεί την διασύνδεση των λιμανιών με το σιδηροδρομικό δίκτυο και την δημιουργία Βιομηχανικών Περιοχών (ΒΙΠΕ) και τις επακόλουθες επενδύσεις από εγχώριους και ξένους θεσμικούς επενδυτές για να μπορέσει ένα ουσιαστικό μέρος του παγκόσμιου εμπορίου να διακινείται στην χώρα μας, λόγω της γεωγραφικής της θέσης και των πλεονεκτημάτων της, όπως και λόγω των υπηρεσιών που παρέχει και την περαιτέρω ενσωμάτωση της οικονομίας της (μαζί με την επιπλέον ανάπτυξη και διεύρυνση της) στην παγκόσμια οικονομία και τις τάσεις της.

Εξάλλου, ο σχεδιασμός του Υπουργείου Μεταφορών και του ΟΣΕ προβλέπει εδώ και αρκετό καιρό την σύνδεση του σιδηροδρομικού δικτύου με 4 ΒΙΠΕ και 7 λιμάνια. Ο στόχος είναι να καταστεί η χώρα κέντρο εμπορευματικών μεταφορών τουλάχιστον για την Νοτιοανατολική Ευρώπη. 

Όσο οι παθογένειες της ελληνικής οικονομίας και των υποδομών και υπηρεσιών της δεν ξεπεραστούν, η χώρα και οι προθέσεις της θα αμφισβητούνται από εταίρους, συμμάχους, και καλοθελητές και εναλλακτικά σχέδια, που θα την παρακάμπτουν, θα διαμορφώνονται και θα υλοποιούνται εις βάρος της, μειώνοντας έτσι τον δυνητικό της γεωπολιτικό ρόλο και βάρος, και ως εκ τούτου και την ασφάλεια της και αυτή των πολιτών της.

Η επιτυχημένη αξιοποίηση ενός «αδιάφορου» λιμανιού όπως αυτός της Αλεξανδρούπολης και η σύνδεση του με την Κεντρική Ευρώπη και τις Βαλτικές χώρες, αν και είναι παράδειγμα προς μίμηση, δεν αρκεί από μόνη της να ισχυροποιήσει την χώρα. Οι διεθνείς σχέσεις και οι σχέσεις μεταξύ χωρών, και ιδιαίτερα γειτονικών χωρών, διέπονται από την προάσπιση του εθνικού συμφέροντος, είτε αυτό απαιτεί συνεργασία και προσέγγιση με άλλους κρατικούς δρώντες, είτε ανταγωνισμός.

Ως εκ τούτου, ως αγανακτισμένος Έλληνας πολίτης αλλά και ως αναλυτής, εκλαμβάνω την τραγωδία των Τεμπών ως ακόμη ένα απαραίτητο μήνυμα αφύπνισης της κοινωνίας για την ανάγκη ουσιαστικής μετατροπής της Ελλάδας σε μια χώρα όπου θα προασπίζονται τα δικαιώματά μας με στόχευση την ευημερία, την σταθερότητα, και την ασφάλεια. Σε διαφορετική περίπτωση το χάσμα μεταξύ των προσδοκιών μας και την πραγματικότητα θα διευρύνεται κάνοντας μας όλους πιο ευάλωτους.

huffingtonpost.gr

Η διεθνής τραπεζική κρίση και η παγκόσμια οικονομία

0

Η νέα τραπεζική κρίση πλήττει μια παγκόσμια οικονομία που έχει ήδη διαταραχθεί από πανδημίες, πολέμους, κυρώσεις, γεωπολιτικές εντάσεις και κλιματικά δεινά. Φωτ. EPA

Η τραπεζική κρίση που έπληξε τη Silicon Valley Bank (SVB) την περασμένη εβδομάδα έχει εξαπλωθεί. Θυμόμαστε με τρόμο τη διασπορά δύο πρόσφατων χρηματοπιστωτικών κρίσεων: την ασιατική χρηματοπιστωτική κρίση του 1997, η οποία οδήγησε σε μια βαθιά ασιατική ύφεση, και τη Μεγάλη Υφεση του 2008, η οποία οδήγησε σε παγκόσμια ύφεση. Η νέα τραπεζική κρίση πλήττει μια παγκόσμια οικονομία που έχει ήδη διαταραχθεί από πανδημίες, πολέμους, κυρώσεις, γεωπολιτικές εντάσεις και κλιματικά δεινά.

Στη ρίζα της τρέχουσας τραπεζικής κρίσης βρίσκεται ο περιορισμός των νομισματικών συνθηκών από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Fed) και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) έπειτα από χρόνια επεκτατικής νομισματικής πολιτικής. Τα τελευταία χρόνια, τόσο η Fed όσο και η ΕΚΤ διατήρησαν τα επιτόκια κοντά στο μηδέν και διοχέτευσαν ρευστότητα στην οικονομία, ιδίως ως αντιμετώπιση της πανδημίας. Το εύκολο χρήμα οδήγησε σε πληθωρισμό το 2022 και οι δύο κεντρικές τράπεζες σκληραίνουν τώρα τη νομισματική πολιτική και αυξάνουν τα επιτόκια για να συγκρατήσουν τον πληθωρισμό.

Τράπεζες όπως η SVB δέχονται βραχυπρόθεσμες καταθέσεις και τις χρησιμοποιούν για μακροπρόθεσμες επενδύσεις.

Οι τράπεζες καταβάλλουν τόκους επί των καταθέσεων και στοχεύουν σε υψηλότερες αποδόσεις από τις μακροπρόθεσμες επενδύσεις. Οταν οι κεντρικές τράπεζες αυξάνουν τα βραχυπρόθεσμα επιτόκια, οι καταβαλλόμενοι τόκοι για τις καταθέσεις ενδέχεται να υπερβαίνουν τα κέρδη από τις μακροπρόθεσμες επενδύσεις. Στην περίπτωση αυτή, τα κέρδη και το κεφάλαιο των τραπεζών μειώνονται. Οι τράπεζες μπορεί να χρειαστεί να αντλήσουν περισσότερα κεφάλαια για να παραμείνουν σε λειτουργία και ασφαλείς. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, κάποιες τράπεζες μπορεί να χρεοκοπήσουν.

Ακόμη και μια φερέγγυα τράπεζα μπορεί να χρεοκοπήσει εάν οι καταθέτες πανικοβληθούν και προσπαθήσουν ξαφνικά να αποσύρουν τις καταθέσεις τους, ένα φαινόμενο γνωστό ως bank run. Κάθε καταθέτης σπεύδει να αποσύρει τις καταθέσεις του πριν από τους άλλους καταθέτες. Δεδομένου ότι τα περιουσιακά στοιχεία της τράπεζας είναι δεσμευμένα σε μακροπρόθεσμες επενδύσεις, η τράπεζα δεν έχει τη ρευστότητα να παράσχει άμεσα μετρητά στους πανικόβλητους καταθέτες. Η SVB υπέστη ένα τέτοιο bank run και εξαγοράστηκε γρήγορα από την κυβέρνηση των ΗΠΑ.

Τα bank runs είναι ένας συνήθης κίνδυνος, αλλά μπορούν να αποφευχθούν με τρεις τρόπους. Πρώτον, οι τράπεζες πρέπει να διατηρούν αρκετά κεφάλαια για να απορροφούν τις ζημίες. Δεύτερον, σε περίπτωση bank run, οι κεντρικές τράπεζες θα πρέπει να παρέχουν στις τράπεζες έκτακτη ρευστότητα, βάζοντας έτσι τέλος στον πανικό. Τρίτον, η κρατική ασφάλιση καταθέσεων θα πρέπει να καθησυχάζει τους καταθέτες.

Και οι τρεις μηχανισμοί ενδέχεται να απέτυχαν στην περίπτωση της SVB. Πρώτον, η SVB άφησε προφανώς τον ισολογισμό της να υποστεί σοβαρή ζημία και οι ρυθμιστικές αρχές δεν αντέδρασαν εγκαίρως. Δεύτερον, για ασαφείς λόγους, οι ρυθμιστικές αρχές των ΗΠΑ έκλεισαν την SVB αντί να παράσχουν έκτακτη ρευστότητα από την κεντρική τράπεζα. Τρίτον, η εγγύηση των καταθέσεων στις ΗΠΑ μόνο μέχρι 250.000 δολάρια ΗΠΑ, δεν σταμάτησε το run των μεγάλων καταθετών. Μετά το bank run, οι ρυθμιστικές αρχές των ΗΠΑ ανακοίνωσαν ότι θα εγγυηθούν όλες τις καταθέσεις.

Το άμεσο ερώτημα είναι αν η χρεοκοπία της SVB αποτελεί την απαρχή μιας γενικότερης τραπεζικής κρίσης. Η άνοδος των επιτοκίων της αγοράς που προκλήθηκε από τους περιορισμούς της Fed και της ΕΚΤ έχει πλήξει και άλλες τράπεζες. Τώρα που προέκυψε μια τραπεζική κρίση, ο πανικός των καταθετών είναι πιο πιθανός.

Ακόμη και μια φερέγγυα τράπεζα μπορεί να χρεοκοπήσει εάν οι καταθέτες πανικοβληθούν και προσπαθήσουν ξαφνικά να αποσύρουν τις καταθέσεις τους.

Τα μελλοντικά bank runs μπορούν να αποφευχθούν εάν οι κεντρικές τράπεζες του κόσμου παρέχουν άφθονη ρευστότητα στις τράπεζες που είναι αντιμέτωπες με αυτά. Η ελβετική κεντρική τράπεζα χορήγησε δάνειο στην Credit Suisse για αυτόν ακριβώς τον λόγο. Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ παρείχε τις τελευταίες ημέρες νέα δάνεια ύψους 152 δισεκατομμυρίων δολαρίων στις αμερικανικές τράπεζες.

Ο έκτακτος δανεισμός, ωστόσο, αντισταθμίζει κατά ένα μέρος τις προσπάθειες των κεντρικών τραπεζών να ελέγξουν τον πληθωρισμό. Οι κεντρικές τράπεζες βρίσκονται σε δίλημμα. Ανεβάζοντας τα επιτόκια, καθιστούν πιο πιθανά τα bank runs. Εάν διατηρήσουν όμως τα επιτόκια πολύ χαμηλά, οι πληθωριστικές πιέσεις είναι πιθανό να συνεχιστούν.

Οι κεντρικές τράπεζες θα προσπαθήσουν να επιτύχουν και τα δύο: υψηλότερα επιτόκια συν έκτακτη ρευστότητα, αν χρειαστεί. Αυτή είναι η σωστή προσέγγιση, ωστόσο έχει κόστος. Οι οικονομίες των ΗΠΑ και της Ευρώπης βίωναν ήδη στασιμοπληθωρισμό: υψηλός πληθωρισμός και επιβράδυνση της ανάπτυξης. Η τραπεζική κρίση θα επιδεινώσει τον στασιμοπληθωρισμό και ενδεχομένως θα οδηγήσει τις ΗΠΑ και την Ευρώπη σε ύφεση.

Μέρος του στασιμοπληθωρισμού ήταν συνέπεια της COVID-19, που οδήγησε τις κεντρικές τράπεζες να αντλήσουν μαζική ρευστότητα το 2020, προκαλώντας πληθωρισμό το 2022. Μέρος του στασιμοπληθωρισμού είναι αποτέλεσμα των κραδασμών που προκαλούνται από τη μακροχρόνια κλιματική αλλαγή. Τα κλιματικά πλήγματα θα μπορούσαν να γίνουν χειρότερα φέτος, αν εκδηλωθεί ένα νέο Ελ Νίνιο στον Ειρηνικό, όπως θεωρούν όλο και πιο πιθανό οι επιστήμονες.

Ωστόσο, ο στασιμοπληθωρισμός έχει επίσης ενταθεί από τις οικονομικές διαταραχές που προκλήθηκαν από τον πόλεμο στην Ουκρανία, τις κυρώσεις των ΗΠΑ και της Ε.Ε. κατά της Ρωσίας και τις αυξανόμενες εντάσεις μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας. Αυτοί οι γεωπολιτικοί παράγοντες έχουν διαταράξει την παγκόσμια οικονομία πλήττοντας τις αλυσίδες εφοδιασμού, ανεβάζοντας τα κόστη και τις τιμές και εμποδίζοντας παράλληλα την παραγωγή.

Θα πρέπει να θεωρήσουμε τη διπλωματία βασικό μακροοικονομικό εργαλείο. Εάν η διπλωματία χρησιμοποιηθεί για να τερματιστεί ο πόλεμος στην Ουκρανία, να καταργηθούν σταδιακά οι δαπανηρές κυρώσεις κατά της Ρωσίας και να μειωθούν οι εντάσεις μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας, τότε όχι μόνο ο κόσμος θα είναι πιο ασφαλής, αλλά και ο στασιμοπληθωρισμός θα μειωθεί. Η ειρήνη και η συνεργασία είναι η καλύτερη θεραπεία για τους αυξανόμενους οικονομικούς κινδύνους.

Ο κ. Τζέφρι Ντ. Σακς είναι καθηγητής και διευθυντής του Κέντρου Αειφόρου Ανάπτυξης στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια και πρόεδρος του Δικτύου Λύσεων Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ.

Καθημερινή